Almanya Cuma günü ilk kez Namibya’nın sömürgeleştirilmesi sırasında soykırım gerçekleştirdiğini itiraf etti ve Afrika ülkesindeki projeler için bir milyar avrodan fazla (1,2 milyar dolar) söz verdi.
Alman sömürge yerleşimcileri, 1904-1908 katliamlarında on binlerce yerli Herero ve Nama insanını öldürdü – tarihçiler tarafından 20. yüzyılın ilk soykırımı olarak nitelendirilen – Namibya ve Almanya arasındaki ilişkileri yıllarca zehirledi.
Berlin daha önce sömürge yetkililerinin zulmünü kabul ederken, defalarca doğrudan tazminat ödemeyi reddettiler.
Dışişleri Bakanı Heiko Maas yaptığı açıklamada, “Artık bu olaylara bugünün bakış açısıyla resmi olarak atıfta bulunacağız: soykırım” dedi.
Namibya ile 1884’ten 1915’e kadar Berlin’in elindeki topraklarda meydana gelen olaylar üzerine beş yıldan fazla süren müzakerelerin ardından anlaşmayı selamladı.
Maas, “Almanya’nın tarihi ve ahlaki sorumluluğu ışığında, işlenen “vahşet” için Namibya’dan ve kurbanların torunlarından af dileyeceğiz” dedi.
“Kurbanlara verilen muazzam acıyı tanımak için bir jest” olarak, ülkenin 1,1 milyar avroluk bir mali program aracılığıyla Namibya’nın “yeniden inşası ve kalkınmasını” destekleyeceğini söyledi.
Meblağ, müzakerelere yakın kaynaklara göre 30 yıl içinde ödenecek ve öncelikle Herero ve Nama soyundan gelenlere fayda sağlaması gerekiyor.
Ancak, ödemenin herhangi bir “yasal tazminat talebine” yol açmadığını belirtti.
İsyan, misillemeler
Namibya, Berlin’in 1884-1915 yönetimi sırasında Alman Güney Batı Afrikası olarak adlandırıldı ve daha sonra 1990’da nihayet bağımsızlığını kazanmadan önce 75 yıl boyunca Güney Afrika egemenliğine girdi.
Gerilimler, 1904’te çiftlik hayvanlarından ve topraklarından mahrum bırakılan Herero’nun ayağa kalkmasıyla, kısa bir süre sonra Nama’nın Alman emperyal birlikleri tarafından ezilen bir ayaklanma ile yeniden yükseldi.
Ağustos 1904’teki Waterberg Savaşı’nda, aralarında kadın ve çocukların da bulunduğu yaklaşık 80.000 Herero kaçtı ve şu anda Kalahari Çölü olarak bilinen yerde Alman birlikleri tarafından takip edildi. Sadece 15.000 hayatta kaldı.
İsyanı bastırmak için gönderilen Alman General Lothar von Trotha, halkların imhasını emretti.
1904-1908 yılları arasında en az 60.000 Kahraman ve 10.000 Namas öldürüldü.
Sömürge askerleri toplu infazlar gerçekleştirdi; binlerce insanın susuzluktan öldüğü çöle sürgün edilmiş erkekler, kadınlar ve çocuklar; Köpekbalığı Adası’ndaki gibi rezil toplama kampları kurdu.
‘Geçmişin üstesinden gelmek’
Kolonizasyon sırasında işlenen vahşet, Berlin ve Windhoek arasındaki ilişkileri yıllarca zehirledi.
2015 yılında iki ülke, kalkınma yardımının yanı sıra Almanya’dan resmi bir özür dileyen bir anlaşmayı müzakere etmeye başladı.
Ancak geçen yıl Ağustos ayında Namibya, Almanya’nın teklif ettiği tazminatların kabul edilemez olduğunu söyledi. O sırada teklifle ilgili hiçbir ayrıntı verilmedi.
Cumhurbaşkanı Hage Geingob, Berlin’in “tazminat” terimini kabul etmeyi reddettiğini, çünkü Holokost’tan sonra ülkenin İsrail ile müzakereleri sırasında bu kelimeden kaçındığını belirtti.
Ancak uzlaşmayı kolaylaştırmak için 2018’de Almanya, Herero ve Nama kabilelerinin kemiklerini geri verdi ve o zamanki Dışişleri Bakanı Michelle Muentefering “kalbimin derinliklerinden af diledi.”