Osmanlı Neden İtalya'yı Fethetmedi?
osmanlı imparatorluğu, italya'yı fethetmek için geç kurulmuş bir imparatorluktu. ii. mehmed otranto'yu aldığında (1481) kuzeye ilerlese bile bu uzun soluklu bir politika olamazdı. avrupa'daki krallıklar ortaçağdaki dağınık yapısını terk edip daha merkezi sistemlere geçmeye başlamıştı. misal, 1492'de endülüs'ün hristiyan krallar tarafından fethedilmesi (bkz: reconquista) böylece ispanya'nın birleşmesi ve habsburg hanedanlığının 16. yüzyılın ilk çeyreğinde avrupa'nın önemli bir kısmını tek bir imparatorun altında birleştirmesi gibi etmenleri gözardı edemeyiz. keza fransa'nın güçlü bir krallık kurup italya'da hak iddia etmesi de bu etmenler arasındadır.
doğu roma bile bundan 400 yıl önce italya üzerindeki etkisini 1071 yılında ravenna'nın düşmesiyle kaybetmişti. ateşli silahların ve topçuluk sisteminin geliştiği erken-modern avrupasında osmanlı'nın italya'yı fethedememe nedenleri askeri ve loijistik yetersizliklerin yanında devreye giren eşdeğer aktörlerin sayısının artmasıyla da alakalıdır. 16. yüzyıldaki italya savaşlarını incelerseniz dediğim daha iyi anlaşılacaktır. ispanya (habsburglar) ve fransa arasında italya üzerindeki iddiaları yüzünden 1494'ten 1559'a kadar aralıklarla devam etmiş bir dizi savaş yaşanmıştır. osmanlı da zaman zaman bu savaşlarda taraf olmuş ve hep de fransa tarafını tutmuştur.
örneğin; 1537'deki korfu kuşatmasını inceleyelim: (bkz: pulya seferi). buna göre fransa kuzeybatı italya'ya girecek ve türk ordusu da sicilya ve güney italya'daki habsburg şehirlerini ele geçirerek italya'yı fransa ile bölüşecekti. ama fransızlar kuzeyde başarısız olunca bu plan işlemedi. korfu kuşatması ise osmanlı kuvvetlerinin üstünlüklerine rağmen başarısız olmuş ve adriyatik'in kilidini açacak bu adanın direnişi askeri açıdan pek çok ipucu vermiştir. nedir onlar? mesela deniz seferlerinin mevsim şartları yüzünden çok kısa sürede icra edilmesi gerekliliği. çektiri tipi gemilerin iaşe sıkıntıları ve fırtına koşullarına karşı dayanıksızlığı sebebiyle 16. yüzyılda deniz mevsimi yaklaşık 6 ay sürüyor ve bu da deniz seferlerini çok kısa bir zaman çizelgesine sıkıştırıyordu. diğer yandan, avrupalıların ağır topçu saldırılarına karşı son derece dirençli kale savunma sistemleri inşa edebildikleri ve az sayıda askerle büyük ordulara karşı uzun süren savunmalar yapabildikleri gerçeği de açığa çıkmıştır.
bütün bunları göz önüne aldığımızda, osmanlı'nın neden italya'yı fethedemediği daha iyi anlaşılacaktır. osmanlı o kadar büyüdü ki; doğuda iran, kuzeyde rusya ve polonya gibi ülkelerle de savaşmak zorunda kaldı. böyle bir ortamda bütün kaynaklarınızı italya'ya ayırmaları hiç akıllıca olmazdı.