Sibirya ‘nın Baykal Gölü, bildiğimiz ortalama göller gibi değildir. 78,8 kilometre genişliği ve 636 kilometre uzunluğu onu dünyanın en büyük tatlı su gölü yapar. Dahası 25 milyon yıl öncesine dayanan geçmişiyle, aynı zamanda dünyanın en eskisidir. Ancak bu gölü özel kılan tek şey boyutu ve yaşı değil. Baykal Gölü aynı zamanda çoğu sadece Baykal bölgesinde bulunan 3.700’den fazla farklı türe ev sahipliği yapmaktadır. Bu nedenle Baykal Gölü genellikle “Rusya’nın Galapagosu” olarak kabul edilir.
Baykal Gölü Hakkında Hızlı Gerçekler:
Alan: 31.722 km²
Havza: 560.000 ²
Uzunluk: 636 kmkm
En derin noktası: 1637 m
Nerede: Harita Konumunu görmek için buraya tıklayın.
Koordinatlar: 52°45′K 107°15′D
Şimdi, biyolojik çeşitliliği ilginizi çekmediyse işte başka bir garip gerçek: Baykal Gölü, Loch Ness Canavarı’nın “Lusud-Khan” olarak bilinen (“Su Ejderhası Ustası” anlamına gelen) kendi versiyonuna sahiptir. “Belirgin bir burnu ve arkası zırhlı kaplaması olan dev bir mersin balığı” olarak tanımlanıyor. Canavarın tarihi, korkunç yaratığı tasvir eden eski oymalarla yüzyıllar öncesine dayanmaktadır.
İlginizi çekti mi? Biz de öyle düşündük. İşte bu eski, güzel ve gizemli UNESCO Dünya Mirası alanı hakkında bilmeniz gereken her şey.
İlginizi çekebilir: Dünyanın 7 Harikası
Baykal Gölü Jeolojik Bir Doğa Harikası
Baykal Gölü, Moğolistan sınırına yakın, güney Rusya’da yer almaktadır. 5,300 fit (1,615 kilometre) derinliği onu dünyanın en derin gölü yapar. Doğu Afrika’daki en derin ikinci göl olan Tanganika Gölü, kıyaslandığında 4,710 fit (1,435,6 metre) derinliğindedir. ABD’nin en derin gölü olan Krater Gölü, 1.900 fit (579 metre) derinliğindedir.
Baykal Gölü ‘nün 12.200 mil kare (31.597kilometre kare) büyüklüğü aynı zamanda onu dünyanın en büyüğü yapar. Bu arada, bu boyut, hacim olarak onu tüm Amazon havzasıyla karşılaştırılabilir hale getiriyor. Ölçek açısından, bir su molekülünün bir körfezden diğerine akmasının yaklaşık 330 yıl sürdüğü bildiriliyor.
Peki Baykal Gölü nasıl bu kadar büyük hale geldi?
Yaklaşık 25 milyon yıl önce, Baykal Gölü, Dünya’nın kabuğundaki çatlaklar ve yer değiştirmelerle oluştu. Gerçi şimdi bildiğimiz gibi Baykal Gölü değildi. Uzmanlar, ABD’deki Büyük Göllere benzeyen bir dizi göl olduğuna inanıyor.Bilim adamları, Baykal Gölü’nün birçok gölden bugünkü devasa boyutuna nasıl geldiğinden emin olmasalar da, bazı teorileri var. Batan toprak, erozyon, depremler, eriyen buzullardan kaynaklanan su artışı neden olmuş olabilir – ancak muhtemelen bu faktörlerin ve daha fazlasının bir karışımı.
Şimdi, bu birleştirici değişim Pliyosen Dönemi’nde (yaklaşık 5,3 ila 2,5 milyon yıl önce) gerçekleşti, ancak bu gölün büyümesi bitmedi. Baykal Gölü, her yıl 0,7 inç (2 santimetre) hızla genişliyor. Afrika ve Güney Amerika’nın birbirinden uzaklaştığı hızda. Hızından dolayı, bazı bilim insanları Baykal Gölü ‘nün aslında oluşmakta olan bir okyanus olduğuna inanıyor.
Baykal Gölü ‘nün 27 adasından en büyüğü 280 mil kare (725kilometre kare) ile Olkhon’dur. Olkhon’un kendi gölü, dağları ve 1.500 kişilik bir nüfusu var. Yerliler 2005 yılında bir su altı kablosuyla önce elektriğe, kısa bir süre sonra ise internete kavuştu.
Muhteşem Flora ve Fauna
Bazıları Baykal Gölü‘nü yalnızca 4000 türe yakın etkileyici bir diziye sahip olduğu için değil, aynı zamanda bu hayvanların yüzde 80’inin başka hiçbir yerde bulunmadığı için “Rusya’nın Galapagosu” olarak adlandırıyor. Baykal Gölü’nün benzersiz biyoçeşitliliğinin bir nedeni, hidrotermal bacalar dizisidir. Bu hidrotermal bacalar genellikle okyanuslarda bulunur, ancak Baykal Gölü bunlara sahip olduğu bilinen tek tatlı su gölüdür.
Peki Baykal Gölü’ndeki hidrotermal bacalar nasıl çalışıyor?
Soğuk göl suyu, yer kabuğundaki deliklerden çatlaklara girer. Su magmaya ulaştığında ısınır, sonra geri döner, mineraller ve ısı ile yeniden yüzeye çıkar.
Bu zengin mineraller, Baykal omul balığı (Vendace), Baykal yağlı balığı ve gösterinin yıldızı olan Nerpa fok türleri de dahil olmak üzere, Baykal Gölü’nün en sıra dışı türlerinden bazılarının sebebidir. Baykal Gölü gibi, Nerpa fok türleri de bir doğa harikasıdır. Dünyadaki tek özel tatlı su fok türüdür. Okyanusta başka fok türleri de dahil olmak üzere evrimleri gizem taşımaktadır. Bazı bilim insanları, Kuzey Kutbu’ndan tarih öncesi bir nehir yoluyla geldiğine inanıyor.
İlginizi çekebilir: En İyi Bilim İnsanları ve Buluşları
Foklar ve balıkların ötesinde, Baykal Gölü ‘nü çevreleyen ormanlarda ve dağlarda bulunan diğer yaygın hayvanlar arasında ayılar, geyik, ren geyiği, vaşak, yaban domuzu vardır.
Yerliler
Baykal Gölü, bir doğa harikası veya vahşi yaşam cennetinden daha fazlasıdır. Yaklaşık 100.000 daimi ikamet eden kişi için bir evdir. Nüfus birden fazla etnik gruba yayılıyor: Buryatlar (Sibirya’nın en büyük Yerli halkı), Evenkler ve Ruslar. Ana meslekleri ormancılık, tarım, balıkçılık, avcılık ve turizmdir. Macera ve kayıt dışı (off-the-grid) turizm gelişmekte, ikincisi özellikle yükseliştedir. (off-the-grid: Kısacası anonim ve takip edilemez halde kayıt dışı yaşamak.)
“Baykal Gölü‘nü deneyimlemenin en iyi yolu, yerel bir aileyle veya göle yakın yerel bir misafirhanede kalmaktır. Burada, Baykal misafirperverliğini ilk elden deneyimleyebilirsiniz,” diyor e-posta yoluyla.
“Gün boyunca gölde tekne turu yapabilir, Baykal yolunda yürüyüşe çıkabilir, daha büyük adaları ziyaret edebilir ve ayrıca bazı etnografya müzeleri ve köylerinde mola verebilirsiniz.”
Gününüz, ev sahibinin Rus tarzı bir saunası olan banya’yı ziyaret ederek sona eriyor: Bu sıcak sauna ziyaretleri, soğuk gölde “canlandırıcı” bir dalışla sona eriyor. Yani, göl donana kadar. Ama kış da kendine özgü bir macera getiriyor.
Zhao, “Kış aynı zamanda, gölün tamamen donduğu Ocak sonundan Mart başına kadar Baykal ‘ı ziyaret etmek için en iyi zamanlardan biridir” diyor. “Baykal Gölü, suyun saflığıyla ünlüdür ve güzel bir günde gölün 40 metre derinliğini görebilirsiniz. Böylece göl donduğunda, güzel şeffaf mavi buzu görebileceksiniz. Bu, gökyüzünün rengini yansıtıyor ve gölün içinde donmuş devasa hava kabarcıkları görünüyor. ”
İŞTE BU İNANILMAZ
Tatlı su fokları ve göl canavarları sizi ziyarete ikna etmeye yetmiyorsa, bu antik gölün başka bir gizemli tarihi daha var: UFO manzaraları. Birçok yerel halk, yıllar boyunca garip ışıklar ve uzay aracı bildirdi ve Sovyet dönemine ait birkaç belge, UFO olaylarından ve Dünya’nın en büyük gölünün etrafındaki manzaralardan bahsediyor.
Fauna¹: Fauna veya direy, belli bir bölgede yaşayan hayvanların tümüne verilen addır.
Feride İrem Yılmaz