Elektronik Stabilite Programı (ESP) hayat kurtaran bir teknolojidir. “ESP Nedir?” yazımızda ESP’nin ne olduğunu ve nasıl çalıştığını açıklıyoruz.
ESC (Elektronik Stabilite Kontrolü) olarak da bilinen ESP (Elektronik Stabilite Programı), bazı eski otomobillerde de bulunmasına rağmen, 2014’ten veri Avrupa’daki modern otomobillerde zorunlu olan bir güvenlik teknolojisidir.
İngiltere’deki bir araştırmaya göre; ESP’li bir araba kullanırken ölümcül bir kazaya karışma şansı yaklaşık %25 oranında azalmaktadır. Yalnızca İsveç’te, ESP sayesinde yağışlı havada çarpışmalar %30 azalmıştır. Rehberimiz size, modern otomobil ve sürücü güvenliğinde ESP’nin neden bu kadar önemli olduğunu açılıyor.
ESC Nedir? ve ESP Nedir? arasındaki Farklar Neledir?
Aracınızın ESP’ye sahip olabileceğini, ancak ESP’nin başka bir şey olarak adlandırılabileceğini akılda tutmakta fayda var. Otomobil üreticileri, sistem için farklı isimler ve çeşitli kısaltmaları ticari markalar haline getirdiler, ancak hepsi aynı işi yapıyor. Sistem bazen araç ekipman listelerinde VDC (Araç Dinamik Kontrolü), VSA (Araç Denge Yardımcısı) veya DSC (Dinamik Denge Kontrolü) olarak anılabiliyor.
Bazı markalar sistemlerine kendi damgasını vurmayı sever: Volvo, Dinamik Denge ve Çekiş Kontrolü (DTSC) adını kullanırken, Porsche buna (PSM) Porsche Denge Yönetimi [Porsche Aktif Süspansiyon Yönetimi anlamına gelen (PASM) ile karıştırılmamalıdır.] der.
Bir zamanlar yaygın olan TCS (Çekiş Kontrol Sistemi) veya ASR (Antriebsschlupfregelung) yani sürme kayma kontrolü, baş harfleri ESP yerine kullanılabilir.
ESP Nasıl Çalışır?
ESP, aracı güvenli bir şekilde yolda, kontrolde ve istediğiniz yönde tutmak için birlikte çalışan çeşitli güvenlik teknolojilerini bir araya getirir. Bu teknoloji içerisinde (ABS) yani kilitlenme önleyici fren sistemi ve (TCS) çekiş kontrolünü barındırır.
Siz aracınızı yönlendirirken, hızlanırken ve fren yaparken, akıllı sensörler otomobilin davranışlarını izler ve verileri merkezi bir yerleşik bilgisayara gönderir. Bu bilgisayar daha sonra ne yaptığınızı arabanın nasıl tepki verdiğiyle karşılaştırır. Örneğin, keskin bir şekilde sola veya sağa dönüyorsanız ancak araba dümdüz ilerliyorsa (belki yol çok ıslak ve buzlu olduğu için), bilgisayar bunu algılayabilir ve arabanın sistemlerine müdahale etmesini ve yardım etmesini sağlayabilir..
Aniden sert bir şekilde fren yaparsanız ve tekerlekler kilitlenme tehlikesi ile karşı karşıya kalırsa, bilgisayar ayrıca kilitlenme önleyici frenlerin devreye girmesini ve lastiklerin yeniden tutuş kazanmasına yardımcı olmak için “darbe” vermesini söyleyebilir. Ayrıca her bir tekerleğe gönderilen fren kuvveti miktarını değiştirebilir, bu nedenle bir veya daha fazla tekerlek diğerlerinden daha fazla çekişe sahipse, bu maksimum etki için kullanılabilir.
Benzer şekilde, ESC bilgisayarı ayrıca çekiş kontrol sistemine motordan tahrik edilen tekerleklere gönderilen güç miktarını yönetmesini söyleyebilir. Gaza sertçe basarsanız ve motora çok fazla devir yaptırıyorsanız, ancak tekerlekler bu veya çamur üzerinde boş yere dönüyorsa, çekiş kontrolü onlara giden güç miktarını azaltacak ve onlara daha fazla yol tutuş bulma şansı verecektir.
Tüm bu süreç, girdilerinizi tespit etmekten, bir şeylerin yanlış olduğuna karar vermekten, ne yapılması gerektiğine karar vermekten ve ardından çözümü uygulamaya kadar saniyelerin çok küçük bir bölümünde gerçekleşir, bu nedenle teknoloji bir kazanın ciddiyetini azaltabilir veya tamamen önleyebilir.
ESP Uyarı Işığı Nedir?
ESP yukarıda anlattığımız gibi, altında iki kayme işareti olan sarı bir araba ile aracınızın gösterge panosunda yerini alır. Bu uyarı ışığı, sistem etkinleşirse yanıp söner, bu özellikle kaygan bir yüzeyde sürüyorsanız çok olasıdır. Bununla birlikte, ışık yanar ve yanık kalırsa, ESP sisteminizde bir arıza olduğunu ve kapatıldığını gösterir, bu nedenle sistemi bir yetkili serviste kontrol ettirmeniz veya düğmeyle tekrar açmanız gerekir. Genellikle düğme orta konsolda bulunur.
Çekiş Kontrolü ESP veya ESC ile Aynı Şey mi?
Aynı şey değiller ama ikisi de istenmeyen sonuçları önlemek için birlikte çalışıyor. Çekiş kontrolü, otomobilin kontrolünü elinizde tutmanıza yardımcı olmak için genel ESP/ESC sisteminin emrinde bulunan en önemli araçlardan biridir.
Çekiş Kontrolünün, ESP veya ESC’nin Kapatılması
Birçok otomobilde standart elektronik güvenlik sistemlerini kısmen veya tamamen kapatmanıza izin veren bir düğme bulunur. Bunu halka ve trafiğe açık alanlarda yapmanızı tavsiye etmiyoruz. Hevesli sürücüler böyle aktiviteler için pistleri veya trafiğe kapalı alanları tercih edebilir. Bu özellikleri kapatmak genellikle yüksek performanslı bir sürüş için tercih edilir. Kontrolü araca bırakmak yerine aracın dönmesini veya dönmemesini kendi refleks ve otomobil sürüş becerileri ile sağlamaya çalışırlar.
Ayrıca;
2. El Otomobil İlanları