27 Haz 2015
Ahmet KARATAŞ
Resûlullâh (SAV) Ramazan'ın gündüzünde
Malumdur ki ramazan günlerinde oruçlu olan insanların yiyecek içecek ve kadınlarla olan ilişkilerden uzak durmaları gerekir. İçecek denildiği zaman akla abdest alma, yıkanma vb. şeyler gelir. Peki Resûlullâh aleyhissalâtü vesselâm bu hususlarda nasıl davranırdı. İşte O'nun ramazan günlerini, suyu kullanması, misvak kullanması, kadınlar ile ilişkisi, tedavi olması ile söz ve davranışları gibi başlıklar altında incelemek mümkündür.
Suyu kullanması
Suyu kullanması denildiği zaman abdest esnasında ağza ve burna su verme ve yıkanma akla gelir.
Peygamberimiz (sav) abdest alırken ağzına su alıp çalkaladığı burnuna da su verip istinşakta bulunduğu rivayet edilmektedir.
İbn-i Abese, "Ramazan'da Resûlullâh'ı (sav) ağzına su alıp çalkalarken burnuna da su verirken gördüğünü" söylemektedir.
Peygamberimiz (sav) Lakît b. Sabre'ye abdest almasını öğretirken; "oruçlu olmadığın müddetçe istinşakta mübalağa yap." buyurmuştur. Mübalağa yapmaktan sakındırması ise boğaza su kaçarak orucun bozulmasının önüne geçmek içindir.
Benzeri bir durumu Hz. Ömer'in radıyallahu anh kıssasında da görmekteyiz. Eşini öpmüş orucun bozulup bozulmadığını sorunca Peygamberimiz (sav) ona "Abdest alırken ağzını çalkalama hakkında ne düşünüyorsun?" Hz. Ömer, "oruca zararı olmaz" deyince, O, "Bu da öyledir. Fakat, daha ileriye gitme." buyurmuştur.
Kendisi abdest alırken ağzını çalkalamış burnuna su vermiş sahabilerin de bunu yapmalarına müsaade etmiştir.
Bundan dolayı Mezhep İmamları abdest esnasında ağızda kalan ıslaklığın yutulmasının orucu bozmayacağını ifade etmektedirler. Fakat abdest almanın dışında ağza ve burna su verilmesi ile suyu ağızda çalkalamada ve burna su çekmede mübalağa yapılması mekruh kabul edilmektedir.
Duş alma
Allâh Rasûlü, (sav) oruçlu iken sıcaktan dolayı başına su dökünmüş sahabilerin de bunu yapmalarına müsaade etmiştir. Onun için oruçlu olan insanların duş almaları üç mezhebe göre caiz iken hanefiler bunu mekruh kabul etmişlerdir.
Oruçlu olan kişi ihtilam yani rüyada cünüp olduğunda veya imsak vaktine cünüp girdiğinde bu yıkanmada mecburiyet olduğundan mekruh değildir. Peygamberimiz'in (sav) bu konudaki uygulamalarının üzerinde ayrıca duracağım için ayrıntıları o yazıya bırakıyorum.
Misvak kullanma
Peygamberimiz (sav) dişlerinin temizliğine çok dikkat eder bunun için her zaman misvak kullanırdı. Uyandığında, abdest alırken, namaza duracağı zaman, uyuyacağı zaman mutlaka misvak kullanırdı. Peki ramazanda nasıl yapıyordu.
Sahabiler, Peygamberimiz'i (sav) oruçlu iken çok defa misvak kullanırken gördüklerini nakletmektedirler. Bu konuda pek çok rivayet vardır.
Oruçlu olan kişinin misvak kullanmasının mekruh olup olmaması konusunda mezhepler, ihtilaf etmişlerdir. Sebebi de "Yemin ederim ki, oruçlu olan kişinin ağız kokusu kıyamet gününde Allâh katında misk kokusundan daha hoştur." hadisidir.
Öğleye kadar ki zaman dilimi içerisinde misvak kullanmada hiç bir mezhep kerahat görmemiştir. Fakat öğleden sonra kullanılması hususunda ihtilaf edilmiştir. Şafiiler zevalden sonra kullanılmasını mekruh kabul etmişlerdir. Şafiiler'e göre kullansalar bile tekrar tekrar ağzından çıkarıp ağzına sokmamalıdır. Ağzından çıkarıp tekrar ağzına sokarak tükürüğünü yutarsa orucu bozulur.
Hanefîler ise, oruçlu olan kişinin zevalden sonra misvak kullanmasını mekruh kabul etmezler. Bu hükme dayanak olarak da Peygamberimiz'in (sav) "Ümmetime zor gelmeyeceğini bilseydim her abdest aldıklarında misvak kullanmalarını emrederdim." hadisini göstermektedirler. Bu Hadiste oruçlu olanlar hariç diye bir istisna yapılmamıştır. Eğer misvak kullanmak oruçlu olanlar için mekruh olsaydı bu belirtilerek istisna yapılırdı. Çünkü; abdest alırken ağza ve burna su vermede mübalağa yapılmasını emreden hadis-i şerifte "oruçlu olanlar hariç" denilerek istisna yapılmıştır. Eğer oruçluyken misvak kullanmak mekruh olsaydı, "her abdest aldiklarında misvak kullanmalarını emrederdim." hadisinde bu durum belirtilirdi. Çünkü; insanlar genellikle öğleden sonra da abdest alırlar.
Fakat, orucun bozulmaması için misvak kullanımı esnasında parçaların ağza kaçmamasına dikkat etmek gerekir. Eğer, diş fırçası kullanılacaksa ya diş macunu kullanılmamalı yada köpüğünün boğaza kaçmamasına dikkat edilmelidir.
Peygamberimiz'in (sav) gündüz yaptığı işlerden, kadınlar ile ilişkisi, tedavi olması, insanlarla olan ilişkilerinde söz ve davranışları ayrı ayrı günlerde işleneceğinden dolayı burada bu hususların üzerinde durmadım.