Evet, Dünya'nın oksijeni eninde sonunda tükenmeye doğru gidiyor. Oksijen Dünya atmosferinin yaklaşık yüzde 21'ini oluşturuyor. Bu özel konsantrasyon, büyük ve karmaşık organizmaların yaşamasını ve gelişmesini sağlar. Önceki teoriler Mezozoik ve Paleolitik çağlarda oksijen seviyelerinin bundan daha yüksek olduğu ve canlıların bu kadar büyümesini sağladığı yönündeydi.
Dünya'nın oksijeni tükeniyor mu?
Ancak son teoriler bu seviyelerin aslında geçmiş çağlarda daha düşük olduğunu gösteriyor. Tüm bunların içindeki kötü haberse Dünya'nın yeniden bu düşük oksijen seviyesine doğru yol alıyor olması.
Dünya'daki oksijenin geleceğine ışık tutan çeşitli araştırmalar var. İklimi, biyolojik ve jeolojik sistemleri modelleyen çeşitli simülasyonlar, zaman ve teknoloji ilerledikçe koşulların nasıl değişebileceğini gösteriyor.
Bu simülasyonlardan elde edilen ekstrapolasyon verileri, Dünya'nın yaklaşık 1 milyar yıl içinde atmosferindeki zengin oksijeni kaybedeceğini gösterir. Bu iyi haber. Kötü haberse, oksijen bir kez tükendiğinde Dünya, gelişmiş aerobik yaşam için tamamen elverişsiz hale gelecek. Tardigrad gibi oksijen soluyan ve "teknik olarak nefes almayan" küçük hayvanlar hayatta kalabilir ancak bizler ve geri kalanlar o kadar şanslı olmayacak.
Oksijenin tükenmesine neden olan nedir?
Dünya'nın oksijeninin bitmesi büyük olasılıkla Güneş'ten kaynaklanacak. Güneş yaşlandıkça ısınır, ısındıkça daha fazla enerji açığa çıkarır ve Dünya atmosferindeki karbondioksit miktarını azaltır. CO2 olmadan bitkiler nefes alamaz, yani atmosfere oksijen salamaz. Oksijendeki bu azalma nispeten hızlı olacak: Yaklaşık 10.000 yılda gerçekleşecek.
Mevcut iklim, erozyon oranı, volkanik aktivite ve levha tektoniği gibi faktörler hesaba katıldığında sonuçlar endişe vericidir. Daha sıcak iklimler ve artan hava olayları oksijen ve karbonun kireçtaşına emilmesine neden olurken, aynı anda üst atmosferdeki oksijen de kinetik enerji kazanacak. Bu enerji, oksijen moleküllerinin gezegenin yerçekimsel alanından kurtulmasına ve uzaya yükselerek kaybolmasına neden olacak.
Yani evet, bir bakıma Dünya ne kadar ısınırsa oksijenin tükenmesi süreci o kadar hızlı gerçekleşiyor. Bizim yapabileceğimiz şeyse atmosfere verdiğimiz artan karbondioksit miktarını kontrol altına almaktır. İklim değişikliği çözmemiz gereken gerçek bir sorundur ve bu konuda sınırlı bir zamanımız var. Bu nedenle geleceğe dair endişelenmemiz gereken bir şey varsa iklim değişikliğini ele almamız gerekiyor.