"Femur Kırığı"
Femur veya uyluk kemiği vücudumuzdaki en uzun, en hacimli ve en
güçlü kemiktir. Kalçanın ve dizin bir bölümünü oluşturur.
Femur sözcüğü, uyluk sözcüğünün Latince’sidir. Femur kemiği olarak kullanım femurdan daha düzgündür, çünkü femur uyluğa karşılık geldiğinden femur kemiği, uyluğun içindeki kemiği nitelemektedir. Kemiğin kendisinin adı os femoristen gelir, fakat çağdaş, tıbbi kullanımında femur terimine çoğunlukla uyluğa değil kemiğe karşılık başvurulmaktadır. Tıbbi Latince’deki hali her zaman femoristir ancak klasik Latince’deki hali genelde feministir ve kadın anlamına gelen femina ile karıştırılmamalıdır.
Uyluk kemiğinin her noktasında kırıklar görülebilir. Vücudun en uzun kemiğidir ve bol miktarda kanla beslenir. Uyluk kemiği kırıkları ciddî olarak kabul edilmelidir. Çünkü, çoğu durumda, çok miktarda kan, dokular içerisinde kaybolur ve bu da büyük şoklarla sonuçlanabilir.
Bu tür kırıklar, düşmelerden ve trafik kazalarından kaynaklanmaktadır. Yaşlılarda kırılmalar, küçük bir düşme sonucu görülebilir; bununla birlikte çoğu yetişkinlerde kalça kemiğinin kırılması için hatırı sayılır bir zorlama gereklidir. Uyluk kemiğinin boynu ya da üst kısmını saran kalça eklemi kırıkları, sık sık ağır kalça zedelenmeleriyle karıştırılır. Bir düşme ya da başka bir küçük kazadan sonra kalçasında ağrıdan şikâyet eden yaşlılar, uyluk kemiği boynunda kırık olduğu varsayılarak hastaneye kaldırılmalıdır.
BELİRTİLERİ
Genel kırık belirtileri ve görüntüleri vardır.
• Bacaklarda gözle görülür deformasyon; eğer kırık uzun kemiklerdeyse bacak, kırık bölgedeki kasların kasılmasıyla kısalabilir; eğer kırık uyluk kemiğinin boynundaysa ayak dışarı doğru dönebilir.
• Şok belirtileri ve görüntülerine rastlanır.
İLK YARDIM
Kazazedeyi yatırıp bacağı elle dikkatli bir şekilde sabitleştiriniz
• Hastaneye yolculuk kısa sürecekse (örneğin 30 dakikadan daha kısa) ve sarsıntısız olacaksa ayaklarla dizler altına tam yerinde sargılar yerleştiriniz
• Dizle ayak bileği arasına bol miktarda tampon koyunuz
• Sağlam bacağı yavaşça yaralı bacağın yanına getiriniz
• Bileklerle ayakların çevresine sekiz biçimin¬de bir sargı ve dizlerin çevresine geniş bir sargı bağlayınız, bütün düğümlen sağlam tarafa getiriniz
• Eğer hastaneye yolculuk uzun veya sarsıntılı olacak ve atel de yoksa, ek tamponlarla uç sargı daha koyunuz Birini alt bacaklar çevresine, birini uyluklar çevresine ve son olarak da kırık yerin altına bir tane “değiş¬ken” sargı bağlayınız, kırık taraftan kaçınınız
• Eğer ateller varsa (kırık bacak için) kırık bacağı tutturup iki bacak arasına apış arasından ayağa kadar uzanan bir ateli yeterli tamponla yerleştiriniz Yukarda sarsıntılı bir yolculuk için gerektiği belirtilen tampon ve sargıları koyunuz
• Eğer uyluk kemiği kırılmışsa kırık bacağın dışına koltuk altından ayağa kadar uzanan daha uzun ek bir atel ve tampon yerleştiriniz
• Atellerin vücuda değdiği kemikli yerlere (bileklerdeki ve kalçadaki) ve çukurluklara ek tamponlar koyunuz
• Şoku azaltmak için anti şok tedaviyi uygulayınız.