Seçim oyunları başlandı
22 Ağustosda, Brezilya seçim kampanyasının ilk televizyon tartışması gerçekleşti ve altı adayı bir araya getirdi. Ancak herkes, şu anki aşırı sağcı cumhurbaşkanı Bolsonaro ile 2003’ten 2010’a kadar tüm muhalefeti bir araya getirmek isteyen cumhurbaşkanı Lula arasındaki çatışmaya odaklandı.
Her zamanki gibi Bolsonaro saldırgandı. Lula’ya "Hükümetiniz Brezilya tarihinin en yozlaşmış devletiydi" ve ona "sen suçlusun" dedi ve "hırsızla el sıkışmayı" reddetti. Lula’nın inkarlarına rağmen, 2003’ten 2016’ya kadar İşçi Partisi (PT) hükümetlerinin büyük ölçüde büyük kamu ve özel şirketlerin aşırı ücretlendirilmesi sayesinde milletvekillerinin oylarının satın alınmasını uyguladıklarını herkes biliyor. Bu skandallar, Cumhurbaşkanı Dilma Rousseff’in 2016’da görevden alınmasına ve Lula’nın bir buçuk yıl hapis cezasına çarptırılmasına yol açtı.
Lula, karşı saldırıya geçti: Başkanlık yaptığı yılların rekorunu kırarak 20 milyon iş olanağı yaratılması, asgari ücrette güçlü artış, en fakirlere yardım programları, Amazon yağmur ormanlarının savunmasını anlattı. Ona göre Bolsonaro ülkeyi mahvediyor. Lula yılları, özellikle Brezilya’nın büyük bir tedarikçi olduğu madencilik ve tarımsal hammaddelerin yüksek fiyatları nedeniyle aslında bir refah dönemine denk geldi.
Tartışmada Lula ayrıca, Bolsonaro’nun, herhangi bir koruyucu önlemle mücadele ederek, ciddiyetini sürekli olarak reddettiği Kovid’den kaynaklanan 680 bin ölümden sorumlu olduğunu belirtti. Lula’nın bakanı olarak görev yapmış ve 2018’de oyların %12.5’ini alan PDT adayı Ciro Gomes, 30 milyon Brezilyalıyı vuracak açlığı teşhir edip ve cumhurbaşkanının kendisini sorgulayan bir kadın gazeteciye karşı gösterdiği maçoluğunu kınadı.
Aylardır Bolsonaro, 2 Ekim’deki oylamanın sonucunu kabul etmemekle tehdit ediyor ve sahtekarlığı önceden kınıyor. Bolsonaro, kaybedeceğini göz önüne alıyor, çünkü onun oy tahmini %32’si iken Lula lehine olan tahmin %47’ye çıktığı için; 6 Ocak 2021’de Trump destekçileri tarafından Washington Capitol’a yapılan saldırı biçiminde bir darbeye yol açabileceğini ima ediyor.
Ve de 7 Eylül ulusal bayram kutlamalarını fırsat bilip askeri birliklerle genel bir gövde gösterisi yapmak istiyor.
Bolsonaro’nun sağlam bir seçmen tabanı var; evangelistler (aşırı dinci Katolikler), anti-komünistler, ırkçı polisler, gerici küçük burjuvalar. Eski bir yüzbaşı olan Bolsonaro, arkasında ordu varmış gibi göstermek istiyor. Generalleri övüyor ve onlara kazançlı mevkiler veriyor. En fakirlerin oylarını kazanmak isteyen Aide Brasil isimli bir kurum yoluyla 20 milyon kişiye para yardımı dağıtmak için bir program uyguladı ve verilen ödenek dört ayda 230’ten 600 reais’e (yüz avro) yükseltildi.
Ancak 2018’de Bolsonaro’yu destekleyen çevrelerin bir bölümü şimdi ona karşı konuşuyor. Birçok sağcı politikacı onu terk ediyor, çünkü artık bahis oynayacak doğru at değil. İşverenler ona, özellikle de TÜSİAD’ın Brezilya eşdeğeri olan Sao Paulo Eyaleti Sanayiler Federasyonu’na ve Brezilya Bankalar Federasyonu’na sırtını dönüyor.
Lula, önceki görevlerinin sosyal kaydını açıkladı, ancak 2006’da ikinci turunda mağlup ettiği sağcı ana parti olan PSDB’nin eski başkanı ve Sao Paulo eyaletinin iki kez valisi olan Geraldo Alkmin’i başkan yardımcısı olarak seçti. Bu en azından ona sağın önemli bir kısmının tarafsızlığını garanti eder. Ve hepsinden önemlisi, eğer iktidara dönerse burjuvaziye elverişli bir politika izleyeceğini ilan ediyor.
Emekçiler hayatlarını, onurlarını, maaşlarını ve emekli maaşlarını, satın alma güçlerini ve son olarak da sadece onlar sayesinde var olan bu topluma liderlik etme haklarını savunmalıdır. Lula’nın seçilmesi onlara bunların hiçbirini veremez. (LO, 2.09.22)