Son yıllarda hep aklımda bir soru var.
Acaba cehaletin bu kadar pirim yaptığı başka bir ülke var mıdır?
Mutlaka bunun bir açıklaması olmalıydı. Yaptığım küçük bir araştırma beni bir takım bilimsel sonuçlara götürdü. O sonuçları paylaşmak istedim.
Cornell Üniversitesinin iki psikologu Justin Kruger ve David Dunning’in 2000 yılında Nobel almalarına neden olan tanın ismidir Dunning-Kruger Etkisi.
Peki ne anlama gelir?
“Cahil cesareti” olarak tanımlanıyor.
Teorilerinin içeriği “cehalet, gerçek bilginin aksine bireyin kendine olan güvenini artırır” diyor. Yani canım ülkemin şuanda yaşadığı gerçeklerin bilimsel adıdır Dunning-Kruger Etkisi.
İki uzman Cornell üniversitesi' nden 45 öğrenciye bir test yaptılar, çeşitli sorular sordular. ardından öğrencilerden "testin sonucunda ne kadar başarılı olacaklarını tahmin etmelerini" istediler.
Test sonucunda elde edilen veriler aynen şöyle:
En başarısız olanların (yani sadece yüzde 10 ve daha az doğru cevap verenler) testin yüzde 60'ına doğru cevap verdiklerine, ayrıca iyi günlerinde olsalar yüzde 70'e ulaşabileceklerine inandıkları ortaya çıktı.
En başarılı olanların (yani en az yüzde 90 doğru sonuç alanlar) en alçakgönüllü denekler olduğu (soruların yüzde 70'ine doğru cevap verdiklerini düşündükleri) görüldü.
Test sonucunda elde edilen en önemli verilerden biriside “Özgüven zehirlenmesi” olarak ifade edilmektedir.
Peki Türkiye’nin her yerinde bolca bulunan bu insanları diğer insanlardan ayıran özellikler nelerdir?
Her şeyi en iyi kendilerinin bildiklerine inanırlar.
Bilgiyi, eğitimi sürekli olarak aşağılarlar ve gereksiz olduğuna inanırlar.
Elle tutulur bir şey yapmasalar bile, çok iş yaptığı havası estirmeye çalışırlar.
Her ani gelişen olay karşısında hazırlıklıymış gibi davranmayı çok severler.
Üstlerine karşı itaatkar ama alt kadrolara karşı acımasızdırlar.
Başarısız olması halinde, başarısızlığını hiç yaşanmamış hale getirmeye çalışırlar.
Herkesin gördüğü, şahit olduğu bir şeyi inkar edebilir, karşısındakileri buna inandırmaya çalışırlar.
Araştırma sonucunda şu bulgulara da ulaşılmıştır:
Niteliksiz insanlar ne ölçüde niteliksiz olduklarını fark edemezler.
Niteliksiz insanlar, niteliklerini abartma eğilimindedirler.
Niteliksiz insanlar, gerçekten nitelikli insanların niteliklerini görüp anlamaktan da acizdirler.
Ancak elde edilen sonuçlar içerisinde ümit verici bir sonuç daha var.
Eğer nitelikleri, belli bir eğitimle artırılırsa, aynı niteliksiz insanlar, niteliksizliklerinin farkına varmaya başlarlar.
Biraz düşününce insanın aklına şu soru geliyor.
Eğitim sistemiyle bu kadar uğraşılmasının, fen liselerinin yerine imam hatip liseleri açılmasının, milli eğitim müfredatında biyoloji, fizik, kimya derslerinin ders saatlerinin azaltılması ve din dersleri saatlerinin arttırılmasının bu süreçle bir bağlantısı var mıdır?