Narsist
Narsisizm, bir kişinin etrafındakilerin ihtiyaçlarını görmezden gelmesine neden olabilecek ölçüde aşırı öz-katılımdır. Herkes zaman zaman narsist davranış gösterebilir olsa da gerçek narsist kişilik bozukluğu nedir? Gerçek narsist insanlar sık sık başkalarının duygularını göz ardı ederler. Bu bireyler, aynı zamanda davranışlarının diğer insanlar üzerindeki etkisini de anlamamaktadırlar. Narsisizmin bir özellik olduğuna dikkat etmek önemlidir, ancak aynı zamanda daha büyük bir kişilik bozukluğunun bir parçası olabilir.
Narsisizm bir spektrum olduğu için her narsistin Narsisistik Kişilik Bozukluğu (NPD) yoktur. Spektrumun en yüksek ucunda olan insanlar NPD olarak sınıflandırılanlardır, ancak yine de narsisistik özelliklere sahip diğerleri narsisistik spektrumun alt ucuna düşebilir. Narsisizm belirtileri gösteren insanlar genellikle çok çekici ve karizmatik olabilirler. Özellikle ilişkilerde, hemen olumsuz davranış göstermezler. Narsist kişilik bozukluğu nedir? Bu insanlar genellikle kendilerini egolarını besleyen insanlarla çevrelemeyi severler. Bu ilişkiler yüzeysel olsa bile, kendileri hakkındaki fikirlerini pekiştirmek için ilişkiler kurarlar.
Narsisizm Türleri
Narsistik davranışın altına düşebileceği iki farklı narsisizm türü vardır. İki türün ortak özellikleri olabilir ancak farklı çocukluk deneyimlerinden gelebilir. Bu iki tip aynı zamanda insanların ilişkilerde nasıl davranacaklarını da belirler.
Büyüklenmeci Narsisizm
Bu davranışa sahip kişilere, büyük olasılıkla, çocukluklarında diğerlerinden üstün veya üstünmüşler gibi davranılmıştır. Bu beklentiler, yetişkin olduklarında da onları takip edebilir. Bu kişiler genel olarak, övünme ve elitist olma eğilimindedirler. Büyüklenmeci narsisizmi olanlar saldırgan, baskındır ve kendi önemlerini abartırlar. Kendilerine çok güvenen bu kişiler ve aynı zamanda hassas kişiler değillerdir.
Savunmasız Narsisizm
Bu davranış genellikle çocuklukta ihmal veya istismarın sonucudur. Bu davranışa sahip insanlar diğer insanlara göre çok daha hassastır. Narsistik davranış, onları yetersizlik duygularına karşı korumaya yardımcı olur. Başkalarından aşağı ve üstün hissetmek arasında gidip gelseler de başkaları onlara özelmiş gibi davranmadığında kırgın veya endişeli hissederler.
Narsist Kişilik Bozukluğunun Belirtileri
Narsistik kişilik bozukluğu olan bir kişinin ilk belirgin belirtisi, sosyal bir ortamda ilgi odağı olmaktır. Herkes tarafından beğenilmek için güçlü bir istek duymasıdır. Bu arzu herkes tarafından görülebilecek kadar açıktır. Kişi çoğu zaman bu durumları yaratan koşulları yaratır. Narsistik kişilik bozukluğunun diğer belirtileri şunlardır:
- Kendini aşırı beğenmek
- Kendini diğer insanlardan üstün ve zeki görmek
- Ortamlardaki tek ilgi odağı olmayı istemek
- Herkesin kendisiyle ilgilenmesini beklemek
- Herkesten başarılı olma hırsıyla hareket etmek
- Empatiden yoksun olmak
- Başkalarının hayatını kıskanmak ve onların yerinde olmayı istemek
- Sosyal çevre tarafından dışlandığını hissetmek
- Kişileri kendi işleri için manipüle etmek ve kullanmak
- Sosyal çevrenin kendisine hayran olmasını beklemek
- Sadece kendi isteklerinin yapılmasını istemek
- Aşırı kibirli olmak
Narsistik kişilik bozukluğu olan kişiler, toplumdan dışlandıklarında, eleştirildiklerinde veya sosyal yaşamlarında sevilmediklerinde saldırgan tavırlar sergileyebilirler. Çevreden gelen herhangi bir tepki veya eleştiri; kişinin kendini değersiz, önemsiz, özel veya önemsiz, hatta aşağılanmış hissetmesine neden olabilir. Bu, narsistik kişilik bozukluğu olan kişilerin depresif, sabırsız olmalarına ve öfke kontrolü ile ilgili sorunlar yaşamalarına neden olabilir.
Narsist Kişiler Neden Evlenir?
Narsisist bir bireyin, evlendiği kişide mutlaka güzellik, zenginlik ve güç gibi özellikler bulunuz ve aslında bu bireylerin âşık olduğu şeyler evlendiği kişideki bu özelliklerdir. Narsist kişi bu özelliklerden beslenir. Çünkü, narsist birey mükemmeldir, partnerinin de onun gibi mükemmel olmasını bekler. Sonuçla, karışışındaki insan aslında kendisinden bir uzantıdır.
Narsist Erkek
Narsisizm erkekler ve kadınlarda da görülebilen bir kişilik bozukluğu olmakla beraberi narsist kişilik bozukluğu olanların %75’i erkektir. Narsist erkekler güç ve hakimiyet hissiden beslenmektedirler. Çoğu şık giynimli, sporla ilgilenen insanlardır. Bu çekiciliklerini, diğer insanları etkilemek için kullanırlar. Etkisi altına aldıkları insanları değersizleştirip kendilerini daha güçlü hale getirirler.
Narsist Ne Zaman Saygı Duyar?
Narsist bir bireyin, karşısındaki insana saygı göstermesi oldukça zordur. Hayatındaki insanları kontrol altına almayı çok sevdiği ve bunu çok başarılı bir şekilde yaptığından dolayı karşısındaki insanlara çok kolay bir şekilde saygı duymaz. Ancak, başka insanların düşüncüleri ve eylemleri kendi amaçlarına hizmet ediyorsa, bu kişiler saygı duyar. Yani bu kişilerin, çevresindeki insanlara saygı duymasının yolu, kendi amaçlarının karşılanmasıdır.
Narsist Kişilik Bozukluğunun Nedenleri Nelerdir?
Narsistik kişilik bozukluğunun nedeni tam olarak anlaşılamamıştır. Bu bozukluk genellikle ergenlik döneminde ortaya çıkar, ancak narsisistik kişilik bozukluğu çocuklukta da ortaya çıkabilir. Özellikle narsisistik kişilik bozukluklarına yol açabilecek faktörler arasında ebeveynlik vardır. Ebeveynlik yapan ebeveynlerin çocuklarına yönelik tutumları ve ebeveynlik ortamı sayılabilir. Erken çocukluk döneminde, bir çocuğun mevcut yeteneklerine, davranışlarına veya algılanan iyi sorunlarına aşırı dikkat edilmesi gerekir. Tüm arzuların anında tatmin edilmesi gibi durumlar narsisistik kişilik bozukluğuna yol açabilir.
Ayrıca yetersiz dikkat, ihmal, sevgi eksikliği, sevginin geri çekilmesi ve çocuğun psikolojik olarak istismar edilmesi ileride narsisistik kişilik bozukluğuna yol açabilir.
Narsistik Kişilik Bozukluğunun Tanısı
Narsistik kişilik bozukluğu tanısı bir psikiyatrist veya psikolog tarafından konulabilir. Psikolog veya psikiyatr, hastanın durumunu ve davranışını tıbbi geçmişi ve ne söylediği ile değerlendirir ve narsisistik özelliklere sahip olup olmadığını kontrol eder. Narsist kişilik bozukluğu teşhisi konan kişiler için, iyi sonuçlar için tedaviye düzenli olarak devam etmek önemlidir. Narsistik kişilik bozukluğu olan kişiler genellikle psikologları ve psikiyatristleri ziyaret etmeyi reddederler çünkü bu durumun akıl hastalığından kaynaklandığına inanmazlar. Narsistik kişilik bozukluğu tedavi edilmediği takdirde kişilerin sosyal, aile ve iş hayatlarında ciddi sorunlara yol açabilmektedir.
Narsistik Kişilik Bozukluğunun Tedavisi
Narsist bir kişilik bozukluğunu tedavi etmek için önce narsistik bir kişilik bozukluğunuz olduğunu kabul etmelisiniz. Bu engeli olan pek çok kişi durumu kabullenmez, saldırgan davranışlarını haklı çıkarmaya çalışır ve çevresindeki insanları haklı çıkarıp suçlar. Narsistik kişilik bozukluğu olan kişiler, psikolojik desteğe ihtiyaç duyduklarını hissettikleri anda bir psikolog veya psikiyatriste başvurmalıdır. Narsist kişilik bozukluğu tanısı konulan kişiler için psikolog veya psikiyatrist tarafından onaylanmış tedavi uygulanır. Tedaviyi kullananların bu tedavi için özel olarak eğitilmeleri gerekir. Narsistik kişilik bozukluğunun tedavisi kişinin sosyal, aile, çift taraflı ve iş hayatını etkilememesi için çok önemlidir. Bu tip kişilik bozukluğu genellikle tedavi ve davranış terapisi gibi zaman alıcı yöntemlerle tedavi edilir.
Bu yazımızda narsist nedir, narsist kişilik bozuklukları nelerdir ve narsist kişilik nedir konu başlıklarını işledik. Bu konularda desteğe ihtiyacınız varsa Dünya Danışmanlık Merkezi ile iletişime geçmekten çekinmeyin.
Neden Biz?
Danışan, toplum ve eğitim odaklı çalışmalar yürüten multidisipliner bir merkez olan Dünya Danışmanlık ve Psikoloji Merkezi Uzman Klinik Psikolog/Psikoterapist Fundem Ece tarafından kuruldu.
Danışmanlık ve psikoloji faaliyetlerimizle toplumun çekirdeğini oluşturan çocuk, genç ve yetişkin bireylere, çift ve ailelere destek sunuyoruz.
Randevu talepleriniz için bizimle aşağıdaki WhatsApp butonları üzerinden veya doğrudan iletişime geçebilirsiniz.
Nurullah Geçer