Last updated on 02/07/2021
“Her şeyin %90’ı çöptür”
Ben demiyorum, Sturgeon Yasası böyle buyuruyor.
Sturgeon Yasası, bir alanda yapılan tüm işlerin yüzde doksanının işe yaramaz ve kaliteden uzak olduğunu söyler. Örneğin, bu yasaya göre her ay çıkan şarkıların yüzde 90’ı berbattır sadece yüzde 10’u işe yarar eserlerdir. Bu yüzde 90’lık şarkıları dinlemek bir zaman kaybıdır, ben demiyorum, yasa diyor.
Elbette bu durum bilimsel dayanaklardan uzak olarak bir görüş olarak ortaya çıkmıştır fakat unutmamak lazım ki yazdığım blog yazılarındaki psikolojik fenomenlerden birçoğu bilimsel olarak kanıtlanamamıştır.
Bu yasayı ortaya atan kişinin adı Theodore Sturgeon. Kendisi genellikle bilim-kurgu eserler üreten bir yazardır ve bu benzetmeyi de aslında başlangıç noktasında kitaplar için yapıyor ve kitapların yüzde 90’ı zırvadır diyor.
Böyle bir genellemeden bahsetmişken bir de Steve Hanke’den bahsedelim. Kendisi Johns Hopkins Üniversitesinde iktisat alanında çalışmalar üretmiş bir bilim insanı ve “ekonomi ile ilgili söylenen her şeyin yüzde 95’i yalandır” ifadesini kullanıyor.
Bu yasa olaylara biraz üstten bakan ve toplumdan kopuk bir izlenim verse de aslında haklı olduğu noktalar yok değil. Mesela bence piyasadaki kripto paraların yüzde 90’ı çöp ya da piyasadaki kalemler, bir kalem koleksiyoncusu olarak bu kalemlerin yüzde 90’ı cidden bir işe yaramaz plastik ya da tahta parçasından ibaret.
Sizce yüzde 90’ı çöp olan neler var?