Türkiye’de “Sağcılaşma” ve “Solculaşma” Eğilimleri
Süleyman Seyfi Öğün / Yeni Şafak
Türkiye'de siyâsal hayât tek kanatlı olarak yol alıyor. Bu durumun 1990'lara kadar “merkez sağ”-“merkez sol” ayrışması üzerinden iyi, kötü yürüyen bir yapılanmanın çözülmesiyle alâkalı olduğunu söyleyebiliriz. Buna biraz bakalım.
Kökleri İT (İttihad ve Terakki) ve Hİ (Hürriyet ve Îtilâf) partilerine kadar giden bir ayrışma, daha sonraları bazı çeşitlemeler kazandıysa da temelde CHP-DP üzerinden gelişti. Eğer 1960'lardaki TİP'in gelişimi gerek içeriden, gerek dışarıdan müdahalelerle dumura uğratılmasaydı, tablo daha başka ve daha anlamlı olabilirdi. Ama CHP ideolojisini dönüştürerek “ortanın solu” teziyle bunun önünü aldı. Yâni, devletçi-bürokrat parti, TİP'in temsil ettiği Türk solunu bypass etti.
CHP'nin solculaşması, devletin her şeye müdâhil olduğu Keynesgil bir dünyâda o kadar da zor değildi. Çünkü 1970'lerde siyâset henüz devlet-sivil toplum çelişkisini okuyamıyordu. Nixon'ın dediği gibi, herkesin Keynesçi olduğu bir dünyâda bürokratik devletçiliği “sosyal” devletçiliğe dönüştürmek o kadar da çetin bir doğum değildi.
1980'lerden sonra tablo değişti. ANAP, DYP olarak devam eden taşra sağcılığını kırdı. Özal, 1983-1987 arasında daha kentli ve açılımcı bir siyâsal çıkış yaptı. Bu, temelde eski ve yeni sağ arasındaki bir kırılmadır. Türkiye'deki sağın târihi açısından bu çok bunalımlı bir dönemdir. Bir defâ, sağ refleksler süreci taşıyamamış, Özal sonrası ANAP'ın aslına rücû etmesiyle sonuçlanmıştır. 1990'larda, ANAP DYP arasındaki tek anlaşmazlık, Mesut Yılmaz ile Tansu Çiller arasındaki kişisel mücâdeleden ibârettir.
1990'lardaki Restorasyonun en mühim tarafı CHP ile DYP arasındaki buzların erimesi ve uyumlu koalisyonlara gitmeleridir. Yâni, merkez sağ ile merkez sol arasındaki bütün sorunlar(!) unutulmuştur. Bunu, “târihsel uzlaşma” olarak perdahladılar. Ama sözkonusu yaftalama, 1970'leri yaşamış, binlerce insanın ölümünü unutmamış insanlar için, “daha önce aklınız neredeydi?” sorusunu ortadan kaldırmaz. Bugünlerde muhalif bir TV kanalında, mâhut “Anti-Erdoğanizm” üzerinden program yapan eski bazı siyâsetçilerin uyumuna baktıkça içimde kabaran duyguları anlatacak kelime bulmakta zorlanıyorum doğrusu.
CHP'nin yakın zamanlardaki en mühim başarısı eski sağı massetme başarısıdır. Taşranın dönüştüğü ve merkeze doğru siyâsete katıldığı dönemde, tabanını kaybeden eski sağın, eski solu massetme kaabiliyeti gösterebileceği ve başrolü çalabileceğini beklemek safdillik olur. En az iki sebepten ötürü bu böyledir: 1) Yeni sosyoloji ve onun siyâsal dinamiklerine karşı koyuşta, elbette “devletçilik” son sözü söyleyecektir ve bu pozisyonun sâhib-i aslîsi CHP'dir. 2) Eski sağa göre CHP her zaman daha kentlidir. Değişen demografik yapıda eski sağın dili marjinal kalmaktadır. CHP'nin siyâsal dili ise kentli dünyâda, kireçlenerek de olsa hâlâ bir karşılığa oturmaktadır.
RP ise yeni merkez partisi olarak başarılı olabilir miydi? Bence uğradığı haksızlıkların onu zayıflatan etkileri bir tarafa, bu başarılamazdı. Çünkü RP, nihâyetinde taşra temelli eski sağın en hassas sinir uçlarının var ettiği bir partiydi. Bir yüzüyle kentlere ulaşıyorduysa da, taşra bağlantıları daha derindeydi ve süreci sırtlayacak bir açılım kapasitesi yoktu. AK Parti'ye tutunum kazandıran olgu, belediyeler üzerinden gelişen “kentli” bir hareket olmasıydı. AK Parti'nin , “Millî görüş gömleğini çıkarmak” olarak tanımlanan olgunun sosyolojisi budur. Buna eşlik eden diğer bir mühim olgu da, AK Parti'nin 2010'a kadar sürdürdüğü “açılım” siyâsetlerinin başarısıydı. Bu açılım siyâsetleri AK Parti'yi sağcılaşma tehlikesinden koruyan en mühim sigortalardan birisiydi. Nihâyet; Tezkere, One Minute çıkışı, AK Parti'yi çekirdek kapitalist güçlerin dayatmalarına karşı dirâyet göstermekte sicili bozuk olan geleneksel sağcılığın çok dışına çıkarıyordu.
2010'dan sonra, aşama aşama, AK Parti'nin açılımcı siyâsetleri gerile(til)di. Açılımın yerini pekiştirim siyâsetleri aldı. Gezi'den başlayarak peşpeşe gelen saldırılar düşünüldüğünde bu mâkul görülebilir bir durumdur. Ama 2015 Seçimleri sonrası bunun sürdürülebilir olduğunu sanmıyorum. Paternalist ve pozitivist büzüşme sağcılaşmanın en önemli göstergelerinden birisidir. 2015 Seçimlerini yine tek başına kazanacağı büyük bir ihtimâl olan AK Parti'yi gelecek dönemde bekleyen en büyük risk, geleneksel taşra sağı reflekslerine geri dönme riskidir. Bu risk, daha derinde dinamik Türkiye sosyolojisinin gerisine düşme riskidir. Yeni Türkiye söylemini ideolojik bir heyecanla değil, sosyolojik bir beklentiyle olumlu karşılayanlardanım. Yeni Türkiye, AK Parti'nin de yenilenip sağcılaşma riskini bertaraf edebildiği, yani merkezde kalıp merkez sağ olmadığı bir Türkiye olmak zorunda.
Önümüzdeki yazının konusu HDP'nin solculaşması olacak.
YENİ ŞAFAK
- Rıdvan Çağrıcı ile Cezaevleri Sorunu ve Müslüman Mahpuslar Üzerineİslami Hareket davasından 29 yıl cezaevinde tutulduktan sonra Nisan 2015’te serbest bırakılan Rıdvan Çağrıcı Haksöz-Haber’e konuştu.
- "Hollanda Ayrımcılığı Kılıfına Uydurmuş"Otuz yılı aşkın süredir Hollanda’da bulunan Hüseyin Kerim Ece, Yeni Şafak'a konuşmuş. Hollanda’da İslamofobik tavırlar olduğunu belirten Ece, “Burada ayrımcılık resmen yasak. Ancak kılıfına uydurulmuş sayısız ayrımcılık örnekleri var” diyor.
- “Hakkımızı Almak İçin Mücadele Zamanı”Hollanda’nın ilk başörtülü avukatı Famile Fatma Arslan, “Şimdi haksızlığa karşı harekete geçme zamanı. Türk vekillerle, iş adamlarımızla ve gazetecilerimizle bir araya gelmeyi planlıyorum. Düzgün bir üslupla hakkımızı arayacağız” diyor.
- Bugünün Avrupası 1930’ların Antisemit Avrupası GibiProf. Lucassen: “Antisemitizmin kullanımı ve şu anda terörizmin öne sürülmesi aynı şey. Karşıdakini başkalaştıran bir tavır, 1930’larda Yahudilere yapılanlar gibi. Bunlar üçüncü dünya savaşına sebep olabilecek şeyler”
- İçtihadlarımız ‘İtikad Esası’ Olur mu?!Nasslar, çatışan yorumlara sebep olmaz. Bu nasslar ‘mutlak anlamda’ yoruma ihtiyaç duymaz. Kapalılığı olmayan, gayet açık lafızlardır. İçtihadi hükümlerin çoğu ise, zaman ve toplumsal gerçekliğin yansımasıdır.
- ‘Yitirdiğimiz Her İnsanlık Değerimiz, Kıyametimizin Bir Alametidir’“Hayat; Yüce Yaratıcının insana vermiş olduğu en değerli hatta değer biçilemez bir hazinedir. Bu kadar değerli bir hazinenin her bir anı çok dikkatli ve titizlikle harcanmalıdır.”
- “Zekât Bir Sosyal Güvenlik Kurumu mudur?”“Zekât bir servet vergisidir. Oysa modern vergilemede iktidarın ölçüsü gelirdir. Bu yönü ile de zekât atıl servet bırakmaz, istihdam hacmini genişletir, servet dağılımına yardımcı olur, yatırımları teşvik eder, sosyal dayanışmayı sağlar.”
- Beşer İfadesi Kur'an'da Neden Kullanıldı?İnsanın yaratılış süreci tartışmaya açıktır. Tartışılamayacak olan husus ise, insanoğlunun bir amaca binaen, akıl ve irade sahibi olarak, Yüce Allah tarafından yaratıldığı ve tekrar ona hesap vermek üzere döneceği gerçeğidir.
- ABD Destekli PKK/PYD Takba Hava Üssü’nü Ele Geçirdi!
- Şiddet, Ahlaksızlık, İstismar, Yozlaştırma… Reyting İçin Değer mi
- “Yemen’de Çocuk Ölümleri İkiye Katlandı”
- Pakistan ile Afganistan Sınırına Dikenli Tel Örülüyor!
- Sadık El-Mehdi’den Arap Liderlere 'JASTA' Çağrısı
- Bulgaristan Seçimlerinde HÖH Geriledi, DOST Barajı Geçemedi
- Mistura’nın Esed Rejimi ile Muhaliflere Sunduğu Belgede Ne Yazıyor?
- Yozgat Valiliği: Sinan Oğan Silahlı Saldırıya Uğramadı
- Yüksekova’da PKK Saldırısı: Bir Asker Hayatını Kaybetti!
- Gümrük Kapılarında Oy Verme İşlemi Başladı
- İçişleri Bakanlığı Ali İsmail Korkmaz Davasında 707 bin 180 TL Tazminata Mahkum Edildi!
- Sudan’da 3 Bini Aşkın Kişi Ücretsiz Tedavi Edildi
- 28 Şubat Kafası Hâlâ Orduevlerinde!
- ETKİNLİK TAKVİMİ
- CHP'ye 'Arapça Tekbir' Raporu: İmam Bilmeden Tekbir Getirmiş
- Galatasaray'da Hakan Şükür ve Arif Erdem'in Kulüp Üyelikleri Düşürüldü
- İstanbul Ensarları, Alemi İslam Sohbetlerine Konuk Oldu
- Üniversite Tercihlerinde En Çok Hangi Bölümlere Rağbet Var?
- Diyarbakır'daki Nevruz Olayında 2 Polis Görevden Uzaklaştırıldı
- Türkiye Sorunlarını Almanya'ya Taşımasın Diyen Yeşiller Partisi “Hayır!” Dedi
- Hükümetten Galatasaray'a 'Hakan Şükür ve Arif Erdem' Tepkisi
- Hindistan'dan Pakistan-Bangladeş Sınırına Bariyer
- “Musul’daki Saldırılarda 263 Sivil Hayatını Kaybetti”
- "Haçlı İttifakı Kendini Eninde Sonunda Gösterdi"