Bu yazımızda Osmanlı Devleti’nin kendi toprakları dışında yardım amacıyla açtığı cephelere değineceğiz. Tarih kitaplarımızda bu konuya sadece birkaç cümleyle yer verilse de biz burada yardım cephelerini biraz daha yakından incelemeye çalışacağız.
Galiçya Cephesi:
Osmanlı Devleti’nin Galiçya Cephesi’nde yer alma nedenleri şunlardır:
- Müttefiklerine özellikle de Almanya’ya yardım etmek.
- Almanya ile olan demiryolunun güvenliğini sağlamak.
- Balkanlardaki topraklarını savunmak.
- İtilaf Devletleri’nin İstanbul’a gelişine engel çıkarmak.
Galiçya dediğimiz yer bugün; Güneydoğu Polonya, Rusya ve Çekya sınırlarının birleştiği bölgede yer almaktadır. Fakat I. Dünya Savaşı sırasında Macaristan sınırları içerisindeydi.
Galiçya Cephesi’nde dört savaş gerçekleşmiştir. Bunlar; Krasnik Muharebesi, Komarow Muharebesi, Gnila Lipa Muharebesi ve Rawa Ruska Muharebesi’dir.Komarow Muharebesi’de ise 20.000 Rus askeri esir alınmış,
Avusturya-Makedonya Cephesi’nin komutanı olan General Bothmer, Rus taarruzu karşısında birliklerini Galiçya’ya kaydırırak Rus ordularını durdursa da bu bölgede saldırılarını yoğunlaştıran Ruslar kazanan taraf olmuştur.
Romanya Cephesi:
Romanya Cephesi, Romanya’nın Avusturya’ya savaş açması üzerine açılmıştır. Osmanlı Devleti’nin ise bu cephede yer almasının nedeni cepheye yardım götürmektir.
Romanya’nın Avusturya’ya savaş açması üzerine bölgedeki Bulgarlar’ı desteklemek için Romanya Cephesi’ne, Osmanlı askerleri gönderildi. Osmanlı ve Almanya; Dobruca, Bükreş ve Tuna’da ortak savaşmışlardır. Rusya’nın Karadeniz kıyılarına çıkartma yapmasıyla birlikte ise Romanya Cephesi’ndeki Osmanlı Birlikleri Rusya’ya karşı da savaşmışlardır.
İttifak Devletleri bölgeyi kontrol altına alsa da askerlerinin çoğunu kaybeden Bulgaristan peş peşe aldığı yenilgiler sonucu barış görüşmelerine başlamıştır. Bu görüşmeler sonucu Bulgaristan savaştan çekilmiş ve Almanya ile Osmanlı arasındaki iletişim kesintiye uğramıştır.
Makedonya Cephesi:
Makedonya Cephesi, İtilaf Devletleri tarafından Sırbistan’a yardım edilmek amacıyla açılmıştır. Osmanlı Devleti bu cepheye takviye ekip göndermiştir.
Makedonya Cephesi Bulgaristan’ın ateşkes teklif etmesi ve Sırbistan’ın İttifak Devletleri’nin işgalinden kurtulmasıyla kapanmıştır.
Toparlayacak olursak Osmanlı Devleti’nin bu cephelerdeki amacı müttefiklerine yardım etmektir. Yardım cepheleri Brest-Litovsk Antlaşması imzalanarak kapanmıştır.
Osmanlı Devleti bu cephelerde çetin savaşlar vermiş ve askerlerinin çoğunluğunu Şehit vermiştir.
Galiçya Cephesi’nde savaş başladıktan sonra Osmanlı ordularını yakından gören bir Alman savaş muhabiri, askerlerin yeterlilikleri karşısında şaşkınlığa düştüğünü ifade ederek;
“Türk subaylarının neredeyse tamamı Almanca ve Fransızca konuşuyorlar… Osmanlı kıtaları hep Anadolu halkından bilhassa Bursa ve İzmir havalisindendir. Harp kıtaatı genç ve kuvvetli askerlerden oluşmaktadır” yorumunu yapmıştı. Yedek subaylar arasında yabancı okullarda okumuş, hukuk eğitimi almış, ziraat mektebi vs. yüksekokullardan mezun olmuş pek çok kişi bulunuyordu.”
Galiçya Cephesi’ndeki askerlerimizden yaralı ve hasta olanların getirildikleri muharebe hattı gerisindeki Hodonin Hastanesinde Şehit olan askerlerimiz Hodonin Türk Şehitliği’ne defnedilmiştir.
Romanya Cephesi’ndeki Dobruca Muharebesi’nde şehit olan Yüzbaşı Salih ile bir başçavuş ve 50 tane şehit Türk Askeri ise Varna Türk Şehitliği‘ne defnedilmiştir.
Bu bilgiler MEB ve Akademik kaynaklar referans kullanılarak hazırlanmıştır.