Temel Özellikler
Her zaman bir şeyleri atmakta zorlanırdım. Dergiler, gazeteler, eski kıyafetler … Onlara bir gün ihtiyacım olursa ne olacak? Değerli olabilecek bir şey atma riskini istemiyorum. Evimizdeki koca yığınlar büyümeye devam ediyor, bu nedenle evin içinde dolaşmak, aile olarak birlikte oturmak veya birlikte yemek yemek zor.
Kocam üzgün ve utanıyor; korkunç kavgalar ediyoruz. Beni terk etmekle tehdit ettiği zaman korkuyorum. Çocuklarım arkadaşlarını davet etmeyecek ve onları ağlattığım için kendimi suçlu hissediyorum. Ama bir şey atmaya çalıştığım zaman çok endişeleniyorum. Neyim var bilmiyorum, ne yapacağımı bilmiyorum.
Bu, istifçilikten muzdarip birinin tipik örneğidir. İstifçilik ve toplama arasındaki farkları da içeren daha fazla bilgiyi öğrenmek için okumaya devam edin.
İstifçiliği Anlamak
İstifçilik, gerçek değerine bakılmaksızın, eşyaları atmakta ya da eşyalardan ayrılma konusunda yaşanan kalıcı zorluktur. Bu davranış bir istifçi için de aile üyeleri için de zararlı etkilere neden olur -duygusal, fiziksel, sosyal, mali ve hatta yasal-.
Toplanan eşyaların çokluğu, istifçilerin diğer insanlardan ayrılmasına neden olur. İstiflenen ürünler genellikle gazete, dergi, kâğıt ve plastik torba, karton kutu, fotoğraf, ev gereçleri, yiyecek ve giyecek olabilir.
İstifçilik, tutkuyla satın almayla (asla ucuz şeylerde fırsatı kaçırmama gibi), ücretsiz olan şeyleri tutkuyla edinmeyle (el ilanları gibi) ya da kusursuz veya eşsiz şeyleri tutkuyla aramayla (başkaları için eşsiz görünmeyen herhangi bir şey olabilir) ilişkili olabilir.
Belirtiler ve Davranış
İstifçi kişiler aşağıdaki özellikleri sergileyebilirler:
Sahip olunan eşyaları atmakta yetersizlik
Eşyaları atmaya çalışırken şiddetli endişe
Eşyaları düzenlemek ya da sınıflandırmakta büyük zorluk
Neyin elde tutulacağına ya da eşyaların nereye konacağına dair büyük kararsızlık
Sıkıntı, eşyalardan bunalmış ya da utanmış hissetme
Eşyalara başka insanların dokunmasından işkillenme
Saplantılı düşünce ve eylemler: Bir eşyanın tükenmesinden ya da gelecekte ona ihtiyaç duyulmasından korkma; çöp kutusunu yanlışlıkla atılan nesneler için kontrol etme
Yaşam alanı kaybı, sosyal soyutlanma, aile veya evlilik çelişkisi, maddi zorluklar, sağlık tehlikeleri de dahil olmak üzere işlevsel bozukluklar
İstifçiliğin Nedenleri
İnsanlar, bir eşyanın gelecekte yararlı veya değerli olacağına inandıkları için istifler. Veya duygusal değeri olduğunu, benzersiz ve yeri doldurulamayacağını hissederler. Ayrıca, bir nesneyi hafızalarını canlandıran bir hatırlatıcı olarak da değerlendirebilirler, o nesne olmadan önemli bir kişiyi ya da olayı hatırlayamayacaklarını düşünürler. Ya da bir şeylerin nereye ait olduğuna karar veremedikleri için, sadece elde tutmak daha iyidir.
İstifçilik tek başına var olabilecek bir bozukluk da olabilir, başka bir bozukluğun semptomu da olabilir. İstifçilik en çok Obsesif Kompulsif Kişilik Bozukluğu, Obsesif Kompulsif Bozukluk, Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite ve Depresyonla ilişkilendirilir. Daha az sıklıkla da yeme bozukluğu, pika (yemek olmayan maddeleri yeme), Prader-Willi sendromu (genetik bir bozukluk), psikoz veya bunama ile ilişkili olabilir.
Yaşam Kalitesinin Azalması
Sağlıksız ve tehlikeli koşullarda da yaşayabilen istifçiler arasında fonksiyonel yaşam alanını yoksunluğu yaygın bir durumdur. İstifçiler, genellikle bozuk aletlerle, ısınma ya da diğer gerekli konforlar olmadan yaşarlar. Vasıflı bir kişinin evdeki sorunu çözmesine izin vermektense, arızalı sistemlerle yaşamayı seçerler.
İstifçilik, aynı zamanda aile üyeleri arasında öfke, kırgınlık ve depresyona neden olur ve çocukların sosyal gelişimini etkileyebilir. Yaşanamayan koşullar, ayrılma ya da boşanma, tahliye ve hatta çocukların velayetini kaybetmeye neden olabilir. İstifçilik, ciddi maddi sorunlara da neden olabilir.
İstifçilik ve Toplama
İstifçilik, toplamayla aynı değildir. Toplayıcılar genel olarak topladıkları şeylerle gurur duyarlar, onlar hakkında konuşmaktan ve onları sergilemekten hoşlanırlar. Genellikle koleksiyonlarını düzenli tutarlar, yeni bir parça eklerken memnuniyet duyarlar; zaman ve para açısından bütçe programlamaları yaparlar. İstifçiler ise, genellikle eşyalarından utanırlar, başkaları gördüğü zaman rahatsızlık hissederler. Yaşanabilir alan pahasına karman çorman yığınları vardır. Yeni bir şeyler edindikten sonra üzülürler, utanırlar ve genellikle borç içindelerdir.
Yazan: Fugen Neziroglu
Çeviren: Gözlem Küçük
Kaynak: adaa
Libido Dergisi’nde yayımlanan, Libido Dergisi yazar ve çevirmenlerine ait herhangi bir yazı, çeviri, makale ve haber izin alınmadan basılı olarak ya da internet ortamında kullanılamaz, çoğaltılamaz, yayınlanamaz. İzinsiz kullananlar hakkında hukuki yollara başvurulacaktır.