-
Yazaryazılar
-
26 Mart 2021: 22:03 #38467ArgunAnahtar yönetici
Seferiliğe niyet
Sual: Üç günlük yola [mesela Ankara’dan Tokat’a] giden ve orda bir hafta kalmayı düşünen her hanefi otomatikman seferi mi olmuş olur?
CEVAP
Evet. Gitmeye karar vermek niyettir.
Sual: Tam İlmihal’de, (Niyet etmez ise, bütün dünyayı dolaşsa bile, seferi olmaz) deniyor. Sefersiz niyet, niyetsiz sefer olmaz, ikisinin de olması lazım deniyor. Biri olmazsa olmaz deniyor. Ben niyet etmeden uçağa binip Amerika’ya gitsem seferi olmayacağımı anlıyorum. Anladığım doğru mu?
CEVAP
Anladığınız yanlış. Amerika‘ya gitmek için bilet alıyorsunuz, uçağa biniyorsunuz ve Amerika’ya gidiyorsunuz. Bunlar niyet değil mi? Bunları kendi iradenizle yapmıyor musunuz? Niyet bir iş yapmaya karar vermek demektir. Hem Amerika‘ya gidiyorsunuz, hem de ben gitmeye karar vermedim diyorsunuz. Gitmeniz karar verdiğinizi gösterir. Hem niyet etmiş, hem de sefere çıkmış oluyorsunuz.
İlmihalde, (Niyet etmez ise, bütün dünyayı dolaşsa bile, seferi olmaz) dendikten sonra, (Düşmanı arayan askerlerin hâli böyledir. Fakat, geri dönüşte seferi olur) ifadesi var. Askerler düşmanı buralarda arıyorlar, sefer mesafesi olan uzaklıkta aramıyorlar. Ama araya araya sefer mesafesini de geçseler, yine seferi olmazlar, çünkü oraya gelmek için niyet etmemişlerdi. Bir yere gitmeye karar verince sefer mesafesini geçmesi gerekir, yoksa oraya gitmekle seferi olamaz.
Başka örnek verelim:
Pendik‘ten İzmit‘e gitmek için otobüse binen kimse, yolda uyusa, uyanınca Bolu‘ya gelmiş olduğunu görse, Bolu’da seferi olmaz. Çünkü buraya gelmeye niyet etmemişti. Ama oradan tekrar İstanbul‘a gelmeye karar verirse o zaman Bolu’yu çıkar çıkmaz seferi olur.
Bolu’dan İzmit’e gelmeye karar verse, Bolu – İzmit arası seferi mesafede olmasa, yine seferi olamaz. İzmit‘ten de Adapazarı‘na gitse, yine seferi olamaz. Çünkü sefer mesafesi kadar gitmiyor. Adapazarı‘ndan da Akyazı – Kuzuluk kaplıcasına gideyim dese, yine seferi olmaz, böyle sefer mesafesi olmayacak yerlere giderek dünyayı dolaşsa seferi olmaz.
Seferiliğe niyet şarttır
Sual: Seferi olmak için, niyet şart mı?
CEVAP
Evet niyet şarttır. Mesela bir kimse, Pendik’ten 50-60 km uzaktaki İzmit’e gitmek üzere otobüse binse, otobüste uyuyup kalsa, Düzce’ye gelince uyansa, Düzce – Pendik arası, seferilik mesafesinde olduğu halde, Düzce’ye niyet ederek gelmediği için seferi olamaz. Bir kimse de, Pendik’ten Düzce’ye gitmek üzere otobüse binse; fakat ben sefere niyet etmiyorum dese de, seferi uzaklığa gitmeye karar verdiği için seferi olur. Bu kararı niyet sayılır. Yani gideceği yer seferilik mesafesinden fazla ise, niyet etmese de seferi olur; seferilik mesafesinden az ise, seferiliğe niyet etse de seferi olmaz. Demek ki, seferiliğin gerçekleşmesi için, hem seferi uzaklık şart, hem de niyet şart.
Seferilikte niyet
Sual: Bir kimse, 80 km uzaktaki A şehrine gitse, sonra, bir iş çıkıp A şehrine 85 km uzaktaki B şehrine gidip tekrar A şehrine dönse, B şehrinde seferi olur mu?
CEVAP
Seferi olmaz. Eğer A şehrine giderken, B şehrine de uğrayacağını biliyorsa, o zaman hem A şehrinde, hem de B şehrinde seferi olur.
Seferilikte niyet
Sual: Bir kimse, sefer uzaklığındaki A şehrine toplam 30 gün kalmak üzere gitse, gittiğinde orada on gün kaldıktan sonra, 10 km uzaktaki B şehrine gidip, orada on gün kaldıktan sonra, 10 km uzaktaki D şehrine gitse, orada da on gün kaldıktan sonra tekrar A şehrine gelse, 30 gün hep seferi mi olur?
CEVAP
Hayır seferi olmaz, mukim olur. Mukim olduktan sonra, seferi uzaklığa gidilmedikçe hep mukim olunur. Eğer, çıkarken, B ve D şehrinde onar gün kalacağını biliyorsa, 30 gün hep seferi olurdu. Aynı durumda, Maliki’yi taklit eden ise hep mukim olurdu.
Seferiliği kaldırma hilesi
Sual: İstanbul Fatih’ten İzmit arası seferi uzaklıkta olduğu için, bir kadın yanında mahremi olmadan İzmit’e gidemiyor. Hocanın biri, bir hile bulmuş. (Pendik veya Gebze’ye kadar niyet etmezsiniz, sonra niyet etseniz de, zaten seferi olmazsınız ve mahremsiz İzmit’e gidebilirsiniz) demiş. Böyle bir niyetle bir kadının Fatih’ten İzmit’e mahremsiz gitmesi caiz olur mu?
CEVAP
Kesinlikle caiz olmaz. O zaman niye Gebze’de niyet ediyor ki? İzmit’e kadar hiç niyet etmesin. Adapazarı’na niyet etmeden gitsin, Ankara’ya niyet etmeden gitsin. O zaman bir kimse, niyet etmedim diyerek dünyayı dolaşsa seferi olmaz. Seferilik diye bir şey kalmamış olur. Niyet, bir yere gitmeye kalbden karar vermek demektir. Seferi olmamak için, niyet etmiyorum demek geçersizdir. Ankara’ya gitmek için karar verip bileti almak niyettir. Ankara’ya gitmeye karar verse, biletini de alsa, ben sefere niyet ettim dese; fakat gitmese seferi olmaz. Demek ki, seferi olmak için hem niyet, hem de gitmek gerekiyor. Karar verip gittiği halde, ben niyet etmedim demesi geçersizdir. Buna hile-i şeriyye denmez, hile-i bâtıla yani bâtıl olan hile denir.
Yalova’da mukim olarak kurban kesmek için de, böyle geçersiz hile yapılıyormuş. Kara yoluyla giderken, Kartal’a, Pendik’e kadar niyet edilmiyormuş, sonra niyet ediliyormuş. Madem istenildiği zaman niyet edilebiliyor, hiç niyet edilmeden gidilsin! Ama bu yanlış olur. Yalova’ya gitmeye karar vermek niyettir. 104 kilometreden fazla giden, seferi olur, keseceği kurban da nafile olur.
Seferde niyet değiştirmek
Sual: İstanbul’dan gelip, seferi uzaklıktaki Kuzuluk’ta 20 günden fazla kalmaya niyet ettim. 17. gün Ankara’ya gitmeye karar verdim. Karar verdikten sonra, Kuzuluk’ta seferî miyim, mukim miyim?
CEVAP
Mukim kimse, sefere çıkmaya niyet etmekle seferî olmaz. O yerin fina denilen yerlerini geçince ancak o zaman seferi olur. Ama seferî iken mukimliğe karar verse, mesela 3 gün kalmak üzere geldiği yerde 20 gün kalmaya karar verse karar verdikten itibaren mukim olur.
Kuzuluk’ta 20 gün kalmaya karar verip 3 gün kaldıktan sonra Ankara’ya gitmeye karar verse, henüz mukimliği tahakkuk etmediği için, niyet değiştirdikten sonra seferî olur.
-
Yazaryazılar
Bu konuyu cevaplamak için giriş yapmalısınız.