Çok az roman Mary Shelley’nin 1818’i kadar çok ekran uyarlaması üretti Frankenstein; veya Modern Prometheus . Shelley'nin öyküsü, ilk yayınlanmasından bu yana geçen 200 yıl içinde, o kadar çok yeniden yazıldı ve yeniden yorumlandı ki, selüloit enkarnasyonundan ayrılamaz hale geldi. Gotik korkudan ürkütücü komediye sinema, Shelley’nin yaratımını çarpıtarak bir Frankenstein orijinal metnin çok ötesine uzanan mitos.
Sadece beş yıl sonra Frankenstein yayınlandı, ilk teatral tedavisini Richard Brinsley Peake’le aldı Varsayım! veya Frankenstein'ın Kaderi . Shelley bir performansa katıldı ve 'çok eğlendiğini' ve oyunun 'seyircide nefessiz bir heves uyandırmış gibi görünmesine rağmen' hikayenin 'iyi yönetilmediğini' düşündüğünü bildirdi. Peake’in uyarlaması kesinlikle liberaldi. Kaptan Walton'un Victor Frankenstein'ı arktik tundrada yaratığının peşinden koşarken bulduğu romanın çerçeveleme sahnelerinden vazgeçti. Ayrıca canavarı dilsiz olarak yeniden tasarladı (Shelley'nin yaratığı belagatli konuşuyor) ve Victor'a şimdi efsanevi olan 'yaşıyor!' Bu değişiklikler, daha sonraki birçok uyarlamada tekrarlanacak ve 'gerçek' unsurlar olarak kabul edilecektir. Frankenstein hikaye.
Frankenstein 1910'da, Edison Studios için J. Searle Dawley tarafından yönetilen kısa filmde sinemaya ilk kez adım attı. Kaynak materyal, sinemanın başarısının 'iyi ahlaki tona' bağlı olduğuna inanan ve Shelley'nin hikayesinin unsurlarının izleyicileri rahatsız edebileceğinden endişe duyan stüdyo sahibi Thomas Edison için bazı sorunlar sundu. Hikayeyi daha lezzetli hale getirmeye başladı ve 'altı aylık bülteni' nin gelecek vadeden okuyucularına Edison kinetogram bu onun Frankenstein orijinal hikayeden “tüm gerçek itici durumları ortadan kaldırırdı”.
Edison’un filmi bazı 'itici durumları' ortadan kaldırmış olabilir, ancak yepyeni bir şeyin hayalini kurdu: Yaratığın büyük, yanan bir kimyasal kazanından çıktığı ürkütücü bir yaratım sahnesi. Sekans o kadar korkunçtu ki, birçok katılımcı filmi göstermeyi reddetti. Shelley'nin gerçek yaratılış anını tarifsiz bıraktığı düşünüldüğünde, bu tamamen önlenebilirdi. Kitapta Victor, elektriğe büyük ilgi duyan coşkulu bir bilim ve matematik öğrencisidir, ancak kesin yöntemleri asla ayrıntılı değildir. Sonra tekrar, hangi film yapımcısı bir yaratım sahnesinin yüksek görsel dramasına direnebilir? Film yapımcıları, ışık ışınlarından amniyotik sıvı fıçılarına kadar, Shelley'nin metninin bıraktığı boşluğu coşkuyla doldurmaya devam ettiler. Aslında, ihmalin kendisi nedenlerden biri olabilir Frankenstein film yapımcıları için çok çekici; bu, uyarlamaların meşru ve özgür bir hüküm sürebileceği hikayenin bir alanıdır.
Edison’un filmindeki yaratığın fiziksel görünümü, Shelley’nin vizyonuna oldukça sadıktır. İri yapılı ve uzun saçlı, Shelley’nin 'parlak siyah saçlı', 'sulu gözleri' ve 'buruşuk tenli' kocaman bir yaratık tasvirini yansıtıyor. Ancak Frankenstein’ın canavarının ikonik imgesi haline gelen yaratığın daha az sadık bir başka görselleştirmesidir: James Whale’ın 1931 tarihli Universal filmindeki Boris Karloff’un görüntüsü. Frankenstein . Dik kafalı ve boynuna iki cıvata ile muazzam uzunlukta olan Karloff'un yaratığı sessiz, vahşi, masumdur. Shelley'nin (bilişsel olarak daha gelişmiş bir varlık olan) yaratığına göre daha az faillik sergilese de Karloff'un performansı, kitabın ürkütücü melankolisini yansıtıyor ve korkutucu olduğu kadar sempatik bir yaratık da üretiyor.
Film başarılı oldu ve stüdyo hızla bir devam filmi çekti. Frankenstein'ın gelini (1935) , Victor, yaratığı için bir kadın arkadaşı yaratır. Kitabı okumamış olanlar için öncül Gelin biraz şaka gibi görünebilir; Hollywood yapımcılarının nakit ödemeli devam filmleri için ekstra seks çekiciliği arayışının sonucu. Ama tohumu Gelin aslında kitabın üçüncü perdesinde yatıyor, burada yaratık Victor'dan kendisi için bir arkadaş yaratmasını istiyor. Victor, arkadaşı tamamlamayı reddettiğinde yaratık, Victor'un gelinini intikam almak için öldürür. Balina'nın filmi bu fikir üzerinde önemli ölçüde genişliyor, ancak yaratığın bir kadın arkadaşı arzuladığı ana kibir, Shelley'nin.
Sonra Gelin, Universal devam etti Frankenstein franchise, orijinal hikayeden uzaklaşarak, önce topluluk canavar parçalarına ve sonunda komediye. Frankenstein'ın oğlu (1939) 'u şu tür teklifler izledi: Frankenstein Kurt Adamla Buluşuyor Kurt Adam rolünde Lon Chaney Jr. ve Frankenstein'ın canavarı olarak Bela Lugosi'nin oynadığı (1943) ve Frankenstein Hanesi (1944), Drakula'yı karışıma fırlattı. Universal’in canavar geçiş ücreti, gelişmekte olan gençlik pazarına hitap edecek şekilde tasarlandı, ancak Frankenstein diğer kanonik yaratıklarla yeni bir şey değildi. Nitekim, Frankenstein'ın canavarı, Londra'daki Gaiety Theatre'ın müzik salonu prodüksiyonunu kurduğu 1887 gibi erken bir tarihte vampirlerle sahneyi paylaşmıştı. Frankenstein veya Vampirin Kurbanı.
Frankenstein ilk komedi filmi Abbott ve Costello Frankenstein ile Tanışıyor (1948), diğer komedi programlarının habercisi olan bir film Frankenstein ... Mel Brooks’un parodi de dahil olmak üzere ilham veren teklifler Genç Frankenstein (1974) ve Rocky Horror Show (1973). Korku uyarlamaları, özellikle Britanya'nın Hammer Stüdyolarında devam etti. 1950'lerin ortalarında Hammer, düşük bütçeli romantik filmler ve gerilim filmleri için bir yuva haline geldi. Bilim kurguya başarılı bir girişin ardından, Quatermass Xperiment (1955), stüdyo korkuya döndü Frankenstein'ın Laneti (1957) Victor Cushing'i (burada Baron Frankenstein olarak tasarlandı) ve yaratık olarak Christopher Lee'yi canlandırdı.
Lanet Hammer’ın ilk renkli filmiydi ve bu, beyaz perdedeki kan için yeni fırsatlar sundu; Parlak kırmızı kan, en azından gri yüzü yaralarla kaplı canavarın yüzüne bolca sıçradı (Lee bu bakışı bir “trafik kazası kurbanına” benzetti). Bunların hepsi, kesiklerin yapılmasını talep eden İngiliz sansürcüleri için çok fazlaydı - kesik bir göz küresinin yakından çekimi dahil - ve o zaman bile filmi yalnızca 'X' sertifikasıyla geçti.
Frankenstein'ın Laneti bir hit oldu ve Hammer altı tane daha Frankenstein dahil filmler Frankenstein'ın İntikamı (1958) ve Frankenstein Kadın Yarattı (1967). Bununla birlikte, kan meselelerinde Hammer’ın çabaları, Frankenstein için Et (1974), Andy Warhol tarafından yapılan bir İtalyan-Fransız filmi. Frankenstein için Et Victor’un birçok ahlaksızlığının bir cesedin yaralarıyla kendini tatmin etmesini içeren bir seks ve şiddet alemidir. İzleyicilere “X” dereceli aşırılıklarını 3 boyutlu olarak yansıtan film, yeni gevşetilen sansür yasalarından yararlandı, ancak yine de ağır kesintilere maruz kaldı.
İzleyicilere kitabın tamamen daha sadık bir uyarlaması vaat edildi. Mary Shelley’nin Frankenstein'ı (1994). Kenneth Branagh'ın (aynı zamanda Victor rolünü üstlenen) yönettiği film, diğer pek çok uyarlamadan çok Shelley'nin anlatısına yaklaşıyor. Branagh, Yaratık tarafından anlatılan sahnelerin yanı sıra Kaptan Walton ile çerçeveleme sahnelerini de restore ediyor. Yine de film, Victor’un ölü gelininin dirilişi de dahil olmak üzere süslemelerle doludur ve iyi karşılanmamıştır.
Kendini projeden uzaklaştıran senarist Frank Darabont, Branagh’ın son derece teatral yaklaşımının Shelley’nin daha bastırılmış metnine uygun olmadığını düşünüyordu: “Bunun neden film yapımında bu operatik girişim olması gerektiğini bilmiyorum. Shelley'nin kitabı operatif değil, size çok fısıldıyor. '
Branagh’ın filminden sadece beş yıl sonra, Frankenstein Universal’ın doğrudan videoya geçişinde çok farklı bir muamele gördü Alvin ve Sincaplar Frankenstein'la tanışır. Önceki karikatürlere geri dönüyoruz Frankenstein Hanna-Barbera’s gibi ücretler Frankenstein Jr. ve The Impossibles (1966) , film birkaç tanesinden biriydi Alvin stüdyonun canavar filmlerinde oynanacak maceralar. Birkaç yıl sonra Van Helsing Hugh Jackman'ın isimsiz canavar avcısı rolünü oynadığı (2004), Universal’ın korku mirasına saygı duruşunda bulundu ve Dr Frankenstein'ın yanı sıra Dracula ve Kurt Adam'ın da rol aldı.
Son zamanlarda, Victor Frankenstein (2015), Victor'un (James McAvoy) asistanı olan sorunlu bir sirk sanatçısı olan Igor'un (Daniel Radcliffe) perspektifinden hikayeyi yeniden anlattı. Kitaptan ve çeşitli ekran uyarlamalarından öğeleri karıştırmak ve eşleştirmek, Victor Frankenstein bir tür Gotik dost filminde başarısız bir girişimdi. Gişede bombalandı. Bu yıl, Frankenstein Haifaa al-Mansour’un biyografisinde yazarına arka koltukta oturacak Mary Shelley, Yazarın Percy Bysshe Shelley ile aşkına odaklanan bir film.
Uyarlama, Shelley’nin öyküsüne ilişkin algıları inkar edilemez şekilde çarpıttı. Gerçekten de, tüm bu dramatizasyonları, Shelley'nin yarattığı, tıpkı Victor'un yaptığı gibi, kendi başına bir tür Frankenstein anlatısı olarak görebiliriz. Fakat Frankenstein sinema dokunmadan çok önce akış içinde bir masaldı. İlk uyarlamalar sahnede görünürken bile, Shelley el yazmasını ince ayarlıyor ve revize ediyordu. 1818'deki ilk baskıyı (üç ciltlik) 1823'te bir ikinci (iki cilt) ve üçüncüsü 1831'de (tek bir cilt ve bugün en çok okunan sürüm) izledi. İkinci baskı aslında bir uyarlamayla yapıldı: Peake's Varsayım satışları artırması beklenen - ve metinde 123 değişiklik içeriyordu.
Bir bakıma, ekrandaki hikayenin sayısız yeniden işlenmesi, romanın kendi değişken yaşamını yansıtıyor. Shelley'nin orijinal vizyonunu çarpıtsalar bile, kesinlikle hikayesinin kalıcı gücünün ve popüler cazibesinin kanıtıdırlar.