Türkiye'nin yetiştirdiği en büyük tarihçilerden biri olan ilber Ortaylı 21 Mayıs 1947'de Avusturya Bregenz’de dünyaya geldi. Ortaylı 2 yaşındayken ailesi ile beraber Türkiye'ye yerleşti. İlk, orta ve lise eğitimini Ankara'da geçiren isim Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi (1969) ile Ankara Üniversitesi Dil Tarih Coğrafya Fakültesi Tarih Bölümü’nü bitirdi.
Ortaylı Üniversitenin ardından eğitim hayatına devam etti ve Viyana Üniversitesi Slavistik ve Orientalistik Bölümü'nde öğrenim gördü. Chicago Üniversitesi’nde master çalışmasını Prof. Halil İnalcık ile yaptı. "Tanzimat Sonrası Mahalli İdareler" adlı tezi ile 1974 yılında doktor, "Osmanlı İmparatorluğu’nda Alman Nüfuzu" adlı çalışmasıyla 1979 yılında doçent oldu. 1982 yılında devletin akademik politikalarına tepki olarak görevinden istifa etti.
Üniversite mezuniyetinin ardından gittiği bir çok ülkede seminerler veren ve ödüller alan Ortaylı'nın yerli ve yabancı yüzlerce dergide makaleleri yayınlandı. 1989-2002 yılları arasında Siyasal Bilgiler Fakültesi’nde İdare Tarihi Bilim Dalı Başkanı olarak görev yapan tecrübeli isim 2002 yılında Galatasaray Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Tarihi anabilim dalı başkanı oldu.
Deneyimli isim 2004 yılında TRT2 için hazırladığı belgeseller ile ekranlarda boy göstermeye başladı. Daha sonra TRT Türk, NTV, Bloomberg HT gibi önemli kanallarda programlar hazırladı, yorumcu olarak programlarda yer aldı.
14 Dil bilen İlber Ortaylı halen CNN Türk ekranlarında yayınlanan "İlber Ortaylı ile Gündem Özel" programıdna yorumculuk yapmakta.