Sepetiniz boşSatın al
Adet:
0
Toplam:
0,00
Büyük Okyanus'un tropikal bölgelerinde yaklaşık beş yılda bir meydana gelen iklimsel olaydır.
Coğrafya
Etiketler
El Niño, Büyük Okyanus, Peru, Ekvador, okyanus akıntısı, alize, hava dolaşımı, akış, hava basıncı, hava durumu, atmosfer, yağış, deniz, iklim, tropika, kuraklık, taşkın, doğal afet, iklimsel özellik, yağmur, fiziki coğrafya, doğa, coğrafya
İlgili ekstralar
İspanyolca "El Niño" terimi erkek çocuk anlamına gelir ve bu iklim olayının gerçekleştiği Noel zamanında doğmuş İsa'yı simgeler. Çünkü bu terim başlangıçta Güney Amerika'daki Peru ve Ekvador kıyıları boyunca Noel civarında normalde gerçekleşen soğuk su yükselmesinin yokluğunu ifade ediyordu.
Ancak günümüzde bu terim artık Büyük Okyanus'un tropikal sularında meydana gelen ve aylarca, hatta yıllarca sürebilen batı-doğu yönlü deniz akıntısını ifade etmek için kullanılır. Olay, atmosferik süreçlerle yakından bağlantılıdır ve genelde 3-7 yılda bir tekrarlanır.
Atmosferik dolaşım, bildiğimiz gibi, basınç farkları sonucu meydana gelir.
Normal yıllarda Büyük Okyanus'un güneydoğu, yani Peru ve Ekvador tarafındaki kısmında yüksek, güneydoğu, yani Kuzey-Avustralya ve Endonezya tarafındaki kısmında ise düşük hava basıncı hakimdir.
Alizeler: Tropikal kuşakta yüzeye yakın rüzgarlardır. 30 derece enlemlerindeki yüksek basınç alanlarından Ekvator'daki alçak basınç alanlarına doğru esen rüzgarlardır. Dünya'nın dönmesinden kaynaklanan saptırıcı güç sayesinde kuzey yarım kürede kuzeydoğudan, güney yarım kürede ise güneydoğudan eserler.
Yağış oluşumu: Yağış, havanın soğumasıyla oluşur çünkü su buharı soğuk ortamla karşılaşınca yoğunlaşabilir. Bu genellikle havanın yükselmesi sonucunda gerçekleşir.
"El Niño" terimi Büyük Okyanus'un tropikal sularında meydana gelen ve aylarca, hatta yıllarca sürebilen batı-doğu yönlü deniz akıntısını ifade etmek için kullanılır. Olay, atmosferik süreçlerle yakından bağlantılıdır ve genelde 3-7 yılda bir tekrarlanır.
Basınç farkı, Ekvator boyunca doğu alize rüzgarlarının oluşmasına neden olur. Rüzgarlar sıcak suyu batıya taşıdığından Büyük Okyanus'un yüzeyinin sıcaklığı batı kıyılarında doğudakinden 5 derece bile daha yüksek olabilir ve su seviyesi bir buçuk metre daha yüksektir.
Aynı zamanda doğu kıyılarında derinliklerden soğuk su yükselerek sıcak suların yerini besin ve balık açısından zengin soğuk su alır.
Endonezya ve Avustralya kıyılarında nemli, sıcak hava yükselerek yoğun yağışlara neden olur. Daha sonra yükseklerdeki hava doğu yönüne hareket eder ve Büyük Okyanus'un doğu bölgelerinde alçalıp kuru hava yaşatır.
El Nino döneminde Büyük Okyanus'un doğu ve batı bölgeleri arasındaki basınç farkı azaldığından okyanusun batı bölgesinde alize rüzgarının etkisi azalır, hatta yönü bile değişebilir. Böylece kıyılarda birikmiş sıcak su geri, yani doğu yönüne akmaya başlar.
Soğuk su daha aşağı iner ve yüzeye çıkana kadar ısınır. Bunun sayesinde doğu kıyılarında yüzeydeki deniz suyunun sıcaklığı normaldekinden daha yüksektir ve yoğun yağış oluşumuna neden olur. Batı kıyılarında ise kuraklık meydana gelir.
El Nino uzak bölgelerin havasında ve ekonomisinde de etkisini gösterir; Peru ve Ekvador kıyıları boyunca yoğun yağış ve taşkınlar yaratır. Balık açısından zengin soğuk suyun yükselmemesinin balıkçılık sektörüne olumsuz etkisi vardır.
Güneydoğu Asya'da ve Avustralya'nın kuzey bölgelerinde kuraklık meydana gelip sıklıkla orman yangınlarına yol açar. Aynı zamanda Amerika'nın batı kıyılarında hava koşulları daha değişken hale gelir.
El Nino Kuzey Amerika'nın ılıman kuşaktaki bölgelerini de etkiler: El Nino döneminde kış, Amerika Birleşik Devletleri'nin kuzey bölgelerinde normaldekinden daha sıcak, güney bölgelerinde ise daha soğuktur.
Kutuplar ve Ekvator bölgesi arasındaki sıcaklık farkından dolayı oluşan hava dolaşımını başka etkenlerin yanı sıra Dünya´nın dönmesi de etkiler.
Tüm deniz akıntıları birlikte Dünya'nın iklimini büyük ölçüde etkileyen büyük okyanus taşıma bandını oluşturur.
Siklonlar, içinde bulut ve yağışın oluştuğu binlerce kilometre çapına sahip hava girdaplarıdır.
Muson, yazın denizlerden karalara yağış getiriyor.
Sıcak ve soğuk hava kütleleri karşılaştığında sıcak ya da soğuk cephe oluşur.
Siklonlar, kilometrelerce çapında hızla dönen, bulutlar ve yağış taşıyan tropik rüzgarlardır.
Ay'ın çekim kuvveti etkisiyle gelgit olayı olur.
Deniz seviyesinin günlük yükselmesi ve alçalmasının, yani gelgitin yarattığı enerjiden elektrik üretilir.
Dünya'da çok sayıda sıcaklık ve iklim tipleri görülmektedir.