11.09.2015
RİSK PRİMİ 3 YILIN ZİRVESİNDE
Türkiye’nin 5 yıllık CDS’leri 3 yılın en yüksek düzeyi olan 290 baz puana yükseldi. Markit verilerine göre, Türkiye’nin 5 yıllık CDS’leri dünkü kapanışa göre 7 baz puan artışla 3 yılın en yüksek düzeyi olan 290 baz puana yükseldi.
İHRACAT BİRİM DEĞERİ ve MİKTARINDA DÜŞÜŞ
İhracat birim değer endeksi yüzde 11,1, miktar endeksi yüzde 5,8 azaldı. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) 2015 yılı Temmuz ayı Dış Ticaret Endeksleri’ni açıkladı.
İhracat birim değer endeksi temmuz ayında bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 11,1 azaldı. Endeks bir önceki yılın aynı ayına göre, “gıda, içecek ve tütün”de yüzde 2,1 artarken, “ham maddelerde (yakıt hariç)” yüzde 8,8, “yakıtlar”da yüzde 37,6 ve “imalat (gıda, içecek, tütün hariç) sanayi”nde yüzde 11,2 azaldı.
İthalat birim değer endeksi yüzde 16,5 azaldı
İthalat birim değer endeksi Temmuz ayında bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 16,5 azaldı. Endeks bir önceki yılın aynı ayına göre, “gıda, içecek ve tütün”de yüzde 11,2, “ham maddelerde (yakıt hariç)” yüzde 18,8, “yakıtlar”da yüzde 39,8 ve “imalat (gıda, içecek, tütün hariç) sanayi”nde yüzde 8,1 azaldı.
İhracat miktar endeksi yüzde 5,8 azaldı
İhracat miktar endeksi Temmuz ayında bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 5,8 azaldı. Endeks bir önceki yılın aynı ayına göre, “gıda, içecek ve tütün”de yüzde 5,7 ve “yakıtlar”da yüzde 12,4 artarken, “ham maddelerde (yakıt hariç)” yüzde 13,3 ve “imalat (gıda, içecek, tütün hariç) sanayi”nde yüzde 2,9 azaldı.
İthalat miktar endeksi yüzde 9,3 arttı
İthalat miktar endeksi Temmuz ayında bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 9,3 arttı. Endeks bir önceki yılın aynı ayına göre, “gıda, içecek ve tütün”de yüzde 2,1, “yakıtlar”da yüzde 2,5 ve “imalat (gıda, içecek, tütün hariç) sanayi”nde yüzde 9,4 artarken, “ham maddelerde (yakıt hariç)” yüzde 3,8 azaldı.
Mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış ihracat miktar endeksi yüzde 0,3 azaldı
Mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış seriye göre; 2015 Haziran ayında 124,9 olan ihracat miktar endeksi yüzde 0,3 azalarak, 2015 Temmuz ayında 124,6 oldu. Takvim etkilerinden arındırılmış seriye göre ise; 2014 Temmuz ayında 137,3 olan ihracat miktar endeksi yüzde 7,4 azalarak, 2015 Temmuz ayında 127,2 oldu.
Mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış ithalat miktar endeksi yüzde 2,2 arttı
Mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış seriye göre; 2015 Haziran ayında 122,4 olan ithalat miktar endeksi yüzde 2,2 artarak, 2015 Temmuz ayında 125,1 oldu. Takvim etkilerinden arındırılmış seriye göre ise; 2014 Temmuz ayında 123,5 olan ithalat miktar endeksi yüzde 5,9 artarak, 2015 Temmuz ayında 130,7 oldu.
Dış ticaret haddi 2015 yılı Temmuz ayında 107,8 olarak gerçekleşti
İhracat birim değer endeksinin ithalat birim değer endeksine bölünmesiyle hesaplanan ve 2014 yılı Temmuz ayında 101,2 olarak elde edilmiş olan dış ticaret haddi, 2015 yılı Temmuz ayında da 107,8 oldu.
BANK of CHİNA 2016 YILINDA TÜRKİYE’DE
Çin’in en büyük bankalarından Bank of China’nın gelecek yıl içinde Türkiye’de faaliyete geçmeyi planladığı öğrenildi. Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) kaynaklarından elde edilen bilgilere göre, BDDK ile Bank of China yetkilileri dün öğleden sonra bir araya geldi. BDDK Başkanı Mehmet Ali Akben ev sahipliğinde gerçekleşen toplantıya, BDDK’nın bazı kurul üyeleri ile Bank of China Başkan Yardımcısı Gao Yingxin ile bankanın diğer yetkilileri katıldı. Elde edinilen bilgilere göre taraflar arasında olumlu bir görüşme gerçekleşirken, yaklaşık iki saat süren toplantı neticesinde Bank of China’nın resmi başvuru için gerekli hazırlıklarını tamamlamak üzere olduğu, önümüzdeki günlerde banka kuruluş talebini BDDK’ya ileteceği, gelecek yıl içerisinde de faaliyete geçmeyi planladığı ifade edildi.
BOE: FAİZ ARTIRIM BEKLENTİLERİ 4 YILIN ZİRVESİNDE
İngiltere Merkez Bankası (BOE) faiz artırım beklentilerinin 4 yılın en yüksek seviyesine ulaştığını belirtti. İngiltere Merkez Bankası’nın (BOE) Cuma günkü açıklamasına göre İngilizlerin faiz oranlarının önümüzdeki 12 ayda artırılacağına yönelik beklentileri 2011’den bu yana en yüksek seviyeye ulaştı.
BOE’nin Ağustos ayı Enflasyon Tutumları Anketi’ne katılanların yüzde 50’si, yüzde 0.5 seviyesinde olan gösterge faizin gelecek Ağustos ayına kadar artırılacağını belirtti. Mayıs ayındaki bu oran yüzde 38 seviyesindeydi. Katılımcıların yüzde 26’sı gösterge faizi aynı seviyede kalacağı öngördü. Yüzde 20’si fikirlerinin olmadığını ifade etti. Kalan kesim faizin düşeceği tahmininde bulundu.
BOE yetkilileri borçlanma maliyetlerinin artırılacağı sinyali vermeye başladı. Para Politikası Komitesi Perşembe günü yaptığı açıklamada küresel çalkantının İngiltere’yi sarmadığını belirtti. Ekonomi üst üste 10 çeyrek dönemdir genişleme gösterirken, ücret artışları ivme kazanıyor.
ABD’NİN ÇİN’E KARŞI ELİNİN GÜÇLENDİĞİNİ GÖSTEREN 4 NEDEN
Küresel finansal krizi takip eden yıllar boyunca, ABD ve diğer gelişmiş ülkeler yavaşlarken, Çin‘in istikrarlı büyümesi dünyada çarkların dönmesini sağladı. Bugün ise, yaz aylarındaki Çin kaynaklı finansal kargaşalar ve gittikçe büyüyen yavaşlama sinyallerinin ardından, bu ay sonunda Washington’ı ziyaret etmeye hazırlanan Çin Devlet Başkanı Xi Jinping’in ekonomik eli her zamankinden daha zayıf.
İşte hikayeyi anlatan 4 neden:
1) ABD ticaretine artan bağımlılık
Tüm dünyadan gelen talebin azalmasıyla Çin’in Amerikan tüketicilerin ve şirketlerinin ürünlerini almasına duyduğu gittikçe arttı. Şu anki trend devam ederse, Çin Kanada’yı geçerek ABD’nin en büyük ticaret ortağı olacak. Yani Xi’nin Amerika’nın mutlu bir müşteri olarak kalmasına ihtiyacı var. ABD Başkanı Barack Obama ise ABD’nin Çin’e ihracatı ülke ekonomisinin çok daha küçük bir parçası olduğundan ticari açıdan daha rahat olabilir.
2) Sermaye çıkışlarındaki artış
Temmuz 2014’e kadar geçen 1 yıllık süreçte Çin’den çıkan sermaye 224 milyar dolarken, Temmuz 2015’e kadar geçen süreçte çıkış 610 milyar dolar oldu ve 2007’den bu yana en büyük çıkış olarak kaydedildi. Brookings Enstitüsü Araştırma Görevlisi David Dollar, yatırımlardaki keskin geri çekilme yüzünden, Çin’in ABD imalat ve emlak sektörüne yatırım yaparak sermaye ihracatçısı haline geldiğini ve “öngörülebilir bir gelecek boyunca” da öyle kalmayı sürdüreceğini söyledi.
3) Düşen hisseler, artan oynaklık
Çin’in yuanı devalüe etmesine sebep olacak kadar güçlenen doları saymazsak, en önemli göstergelerden biri borsa. Çin hisselerinde görülen düşüş, gösterge endeksini ABD borsasına göre çok daha volatil hale getirdi.
4) Çin’in elinde eskisi kadar çok ABD Hazine tahvili yok
Elinde 1,27 trilyon dolarlık ABD Hazine tahvili bulunan Çin, Haziran itibariyle hala en çok ABD borcu tutan ülke. Ancak yabancıların elinde bulundurduğu tahvillerin içinde Çin’in oranı düzenli olarak düşüyor. 2011’de yüzde 28,2’yle zirve yapan oran Haziran itibariyle yüzde 20,6 seviyesinde.
CARİ AÇIK VERİLERİNDEN ÇIKAN SONUÇLAR
Dün açıklanan Temmuz ayı cari açık verisi, beklentilerin bir miktar altında kalarak 3,2 milyar dolar geldi. Böylece 12-aylık toplam açık öngörüldüğü gibi Haziran’daki 44,3 milyar dolar seviyesinden 45 milyar dolara yükseldi.
Bu artışta büyük oranda enerji ve altın hariç bileşenler – yani çekirdek – etkili oldu; çekirdek açık 12-aylık toplam olarak Haziran’daki 2,5 milyar dolar seviyesinden Temmuz’da 4,2 milyar dolar yükseldi.
Ancak çekirdek dengedeki bozulma aylık rakamlara baktığımızda durmuş görünüyor. Aylık verilere mevsimsellikten arındırılmış ve 3-aylık hareketli ortalama olarak bakıyoruz (arındırma bizim hesaplamalarımıza dayanıyor). Buna göre çekirdek son aylarda görece bir toparlanmaya işaret ediyor.
Temmuz ayında 3,2 milyar dolarlık cari açığa karşın finansman hesabı 5,1 milyar dolar sermaye girişi kaydetti. Bu kez, kaynağı belirsiz sermaye akımları (net hata noksan) sıfıra yakın seyrederken; cari açığın üzerinde sermaye girişi olması TCMB rezervlerinin 2 milyar dolar civarında artmasını sağladı. Kaynak ağırlıklı olarak banka kredileri ve DYY’den oluştu.
12 aylık toplamda ise sermaye akımlarındaki yavaşlama çok belirgin – artık rakamlar 35 milyar dolar civarında girişe işaret ediyor. Ayrıca burada portföy yatırımları tarafında (hem hisse senedi hem de borç senetleri) düşüş dikkat çekici.
Her ne kadar Ağustos geçici ticaret rakamları sert bir daralmanın başladığına işaret etse de, enerji faturamızdaki belirgin düşüşe rağmen yeter hızda azalmayan bir cari açık ve istikrarlı olmayan bir finansman yapısı ile karşı karşıyayız. Bu bağlamda Temmuz’daki artışa rağmen DYY’nin cari açığın finansmanındaki ağırlığının sadece %15 düzeyinde seyrettiğini hatırlatalım.