Mozart neden Türk Marşı besteledi?
Avrupa'da klasik dönemde
Türk adını müzikte en çok duyuran besteci Mozart'tı. Mehter Marşı'ndaki ritimden esinlenen Mozart, Türklerin Avrupa'da hayranlık uyandırdığı yıllarda, Türk Marşı'nı besteledi. Bu beste halen Türkiye Cumhuriyeti'nin tüm özel davetlerinin yanı sıra, ülke tanıtımında da kullanılıyor. Peki, Mozart neden Türk Marşı bestelemişti?
Giriş Tarihi: 06.12.2019
15:38
Güncelleme Tarihi: 06.12.2019
16:31
Garb’ın Mehter hayranlığı
Avrupalılar, Viyana'yı kuşatmaları sırasında ve sonrasında, Türklerle yakın ilişkilere girdi. Osmanlı giysileri hem erkekler hem de kadınlar arasında moda oldu; Türk kahvesi Viyanalıların yaşamına bir daha çıkmamak üzere girdi. Mehter takımının
vurmalı ve üflemeli çalgıları da Avrupa askeri bandolarını etkiledi; Mehter müziğinden Mozart başta olmak üzere birçok besteci yararlandı.
Avrupa'da klasik dönemde
Türk adını müzikte en çok duyuran besteci Mozart'tı. Mehter Marşı'ndaki ritimden esinlenen Mozart, Türklerin Avrupa'da hayranlık uyandırdığı yıllarda, 11 numaralı la majör piyano sonatı'nın (K. 311) 3'üncü bölümünde " Rondo alla Turca" yani Türk Marşı'nı besteledi. Bu beste halen Türkiye Cumhuriyeti'nin tüm özel davetlerinin yanı sıra, ülke tanıtımında kullanılıyor.
Ludwig Van Beethoven'ın da Türk Marşı olarak eseri vardır. Turkish March Beethoven (part of Op. 113 No. 4): Die Ruinen von Athen (The Ruins of Athens).
Mehter etkisi Batı dünyasını etkileyen bir olgu olarak karşımıza çıkar. Müzikte; mehter temaları, festivallerde, balolarda, yeniçeri kıyafetli müzisyenlerin çaldığı şark havaları çok popülerdi. Öyle ki Mozart, Haydn, Beethoven gibi bestekârlar, mehter temalı eserler bestelediler.
Dünyada en çok sevilen 10 'Klasik Müzik' parçası
Bu anlamda Mozart'ın
Türk Marşı (Rondo Alla Turca)'nın önemli bir yeri vardır. Alla Turca, İtalyanca olup "Türk üslubuna göre/Türk üslubunda" anlamını taşır. Bu terim Batı Müzik kültüründe; Türk Askeri müziğinden (Mehter Müziği /Yeniçeri Müziği) alınan bazı unsurların işlenmesi ile ortaya çıkan bir akımı ifade eder. Alla Turca üslubunu, vurgulu, güçlü, cümlelerin sıkça tekrarlandığı, kendine has farklı ritimler, yüksek volümlü çalgılar (Kösler, Çevgen, Nakkare, Zil) Türk ve Türklükle ilgili temaların kullanıldığı, tek sesli melodik yapıya sahip, güçlü bir ifade biçimi olarak tanımlayabiliriz.
Batı'da Mehter hayranlığı
Batı'da
Mehter hayranlığı sadece müzikte kendini göstermedi. Avusturya Prensesinin 1719 yılındaki düğününde yeniçeri kıyafetli 315 genç gösteri yapmıştı. Yemekler hilal şeklindeki masalarda yenmiş; gelini götüren gemi de Osmanlı tarzında dekore edilmişti.
Bunun yanı sıra Osmanlı-Avusturya harplerinde esir düşenlerin tanıttığı
Türk kahvesi, Paris'te çok tutulmuş; Türk tarzı bir dekorla bu içeceğin sunulduğu kafeler, uğrak mekânlar haline gelmişti.
Avrupa mimarisi, dekorasyonu, hatta günlük eşyalar bile bu modadan nasibini aldı. Viyana'da
Belvedere Sarayı'nın ucu püsküllü bir çadırla örtülmüş gibi görünen köşe kubbeleri veya Karlskirche'nin minareye benzer kuleleri bu tesirin mahsulleridir. 1785'te Schwetzinger Sarayı'nın bahçesinde yapılan cami ise Şark'a duyulan ilginin başka bir örneğini teşkil eder.
Avrupa'yı dolaşan Türk modası