Bunca yetenekli ve becerikli insan çıkaran bir toplumun, Ortaçağ çemberini kıramaması, "bey" ve "şıh" dedikleri şeyhlerin hakimiyet otoritelerini aşamamaları şaşılacak şeylerden biridir!
İdris-i Bitlisi gibi deha mertebesinden insan yetiştiren bir toplumun, Ortaçağ şablonunu dört yüz yılda yıkamaması çözülür problem değildir. Bundan dolayı da denilebilir ki; Kürtler, bütün tarihleri boyunca bağımsız yaşamak, bir ülkeye ve devlete sahip olmak fırsatını ele geçirememiş oldukları için bir başkaldırı potansiyeli görünümündedirler.
İçinde yaşadıkları devlet ile hangi devletin çıkarı varsa, o devlet, Kürtleri bağımsızlık aldatmacasıyla ayaklandırabilmiş ve bu tahriki yapmaktan umdukları çıkarı elde edince yüz üstü bırakmaktan utanmamışlardır.
Bu dış güçler, Kürtleri her seferinde cehennem ateşi sınavından geçirmişlerdir. Bugün ateş sönmüştür; ama hala sıcak küllerine çıplak ayakla basmak mümkün değildir. Türkiye'nin sevgili Kürt vatandaşları "Eyvah ki, bu badirede yine bizler yandık" mısrasını yürekleri yanarak hatırlamakta olmalıdırlar.