- Estonya, dünyanın en gelişmiş dijital toplumlarından birini kurdu. COVID-19 sırasında bu dijital dönüşüm Estonya’yı hayata bağladı.
- Aslında Estonya, COVID-19 salgınından çok önce dünyanın en gelişmiş dijital toplumlarından birini kurmuştu. Elektronik oylama, okullarda çevrimiçi öğrenme, dijital bürokrasi ve sağlık hizmetleri gibi hizmetleri halkın kullanımına sunmuştu.
- Koronavirüs krizi ortaya çıktığında, Estonya’nın dijital kamu hizmetleri çoğunlukla kesintisiz devam ettiği için bu yatırım işe yaradı. Vatandaşlar dijital devrimi benimsedi çünkü şeffaf, adil ve herkesin yararına olduğunun farkındaydılar.
Mart başında Estonya olağanüstü hal ilan etti, sınırlarını kapattı ve COVID-19’un yayılmasını durdurmak için tam bir kilitlemeye girdi. Ancak, diğer ülkeler okul kapatmalar ve hayati hizmetlerin aksamasıyla başa çıkmaya çalışırken, Estonya onlarca yıl boyunca yatırım yaptığı dayanıklı dijital altyapıyı kullanmaya devam etti.
Dijital sınıflar, çevrimiçi eğitim materyalleri ve çok çeşitli çevrimiçi kamu hizmetleri zaten mevcuttu. Daha da önemlisi, Estonyalılar onlara nasıl erişileceğini ve kullanılacağını biliyorlardı.
1.330.000 gibi bir nüfusu ile küçük bir Baltık ülkesi olan Estonya, dünyanın en gelişmiş dijital toplumlarından birini inşa etti. Koronavirüs krizinde, dijital toplum yapılanmasının hayat kurtarıcı olduğu ortaya çıktı. Bazı kamu hizmetleri daha önce olduğu gibi devam etti, çünkü zaten çevrimiçiydi. Diğerleri ise yeni duruma hızla adapte oldular.
Estonya Dijital Dönüşümü Nasıl Başardı?
Estonya’nın başarısı teknolojik yenilikten çok daha fazlasıdır. Dönüşümün merkezinde kamu kurumlarına güven Estonya vatandaşları arasında herkesin teknolojik ilerlemenin meyvelerini alacağı inancı yatıyor.
E-devlet Yapılanması
Salgın sırasında kilitlenen dünyaya göre devlet hizmetlerinin %99’u Estonya’da çevrimiçi olarak kalmaya devam etti. İşletmeleri ve mülkleri kaydetme ve sosyal yardımlara başvurma gibi günlük prosedürler için çevrimiçi seçenekler zaten mevcuttu. Aile yardımı gibi belirli yardımlar, bir çocuğun doğumu ve kaydı gibi olaylar otomatik olarak yapıldı.
Dijital sağlık kayıtları ve e-reçete hizmetleri, Estonyalı doktorları, hemşireleri ve yöneticileri salgına karşı mücadelede etkin kıldı. Güçlü kamu-özel ortaklığı, sınır kapıları da dahil olmak üzere günlük yaşamda temassız seçenekleri kolaylaştırdı.
Estonya dijital kimlik kullanımına öncülük ettiği için bu tür sorunsuz çevrimiçi hizmetler mümkündür. Resmi kararlar dijital damga ile onaylanır ve bireyler dijital imzalarla imzalayabilir. Bu dijital versiyonlar Estonya yasalarına göre fiziksel damgalara veya imzalara eşittir.
Estonya hükümeti krizden önce bile kabinede dijital toplantılar yapabildi ve üyeler elektronik kimliklerini bu toplantılara katılmak için kullandı. 2019 parlamento seçimlerinde seçmenler oyların %43.8’ini elektronik olarak kullandılar.
Salgın ile gelen kilitlenme sırasında hükümet, küresel bir çevrimiçi hackathon düzenledi ve insanlardan COVID bağlantılı problemleri çözmelerini istedi.
Sanal Sınıflar
Estonya’da, okulların %87’si krizden önce e-çözümler kullanıyordu. Estonya’da öğretmenler dijital eğitim ve internet güvenliği konularında eğitilmektedir. Ülke, tüm eğitim materyallerini 2015 yılına kadar dijital hale getirme hedefini belirlemişti.
Avrupa’da, gençlerin dünyadaki eğitim başarılarını ölçen 2018 PISA testinde Estonya birinci oldu ve bu başarıyı kısmen dijital stratejisine bağladı. Kablosuz internet erişimi Estonya’nın hemen hemen her yerinde mevcuttur ve neredeyse ücretsizdir.
Diğer yedi İskandinav ülkesiyle birlikte Estonya, COVID-19 krizi sırasında diğer eğitim sistemlerini desteklemek için ücretsiz dijital eğitim araçları sağladı.
Salgının başlangıcında, okullar öğrencilere sanal sınıflarına evden erişebilmeleri için bilgisayar ve tabletleri ödünç verdiler. Birçok BT şirketi ve özel kişi de öğrencilere ikinci el cihazlar bağışladı.
Bu durum, okullar ve üniversiteler kapatıldıktan sonra çılgınca dijital eğitime geçmeye çalışan dünyadaki birçok ülkeyle tam bir tezat oluşturuyor.
Estonya’nın dijital altyapısı yüksek öğretime kadar uzanıyor. Dünya kilitlendiğinde, Estonya’daki Tartu Üniversitesi sadece bir gün içinde uzaktan öğretime geçti, çünkü tüm dijital teknoloji ve malzemeler zaten mevcuttu.
Güven Oluşturma
Tüm dünya ülkeleri bu dijital stratejiyi taklit etmek için acele ediyorlar. Ancak Estonya’nın dijital başarısı bir gecede gerçekleşmedi. Onlarca yıllık yatırım ve deneylerin sonucuydu ve teknolojiden çok daha fazlası vardı. Burada anahtar bileşen güvendi. Estonyalılar hükümetlerine, hepsine hizmet edecek ve onları koruyacak bir dijital sistem kurmaları için güvendiler.
Ulusal Dijital Danışman Marten Kaevats, ülkenin dijital dönüşümünün ilk günlerinin Estonya’nın bağımsızlığının henüz yeni restore edildiği 1990’larda başladığını belirtiyor.
O zaman, dijitalleşme sadece teknolojik ve ekonomik ilerleme ile ilgili değildi. Aynı zamanda canlı bir demokrasi inşa etmekle ilgiliydi: “1995 yılında dijital bir toplum kurmaya başladığımızda amaç daha şeffaf, güven ve verimlilikte bir toplum yaratmaktı” diyor.
Veri Gizliliği
Gizlilik bir dizi yasa ve yönetmelik ile korunmaktadır. Estonya vatandaşları sağlık verileri de dahil olmak üzere kişisel verilerinin sahibidir ve bu bilgileri kimlerin görüntülediğini çevrimiçi olarak kontrol edebilir. Kamu görevlileri makul bir gerekçe olmadan bu verilere bakamazlar veya bunları kullanamazlar. Vatandaşlar ayrıca sağlık verilerine erişimi engelleyebilir.
Dijital Basamak Taşı
Dijitalleşme hiçbir zaman kendi başına bir hedef değildi, ama hayatı tüm Estonyalılar için daha basit ve daha iyi hale getirmek için bir araçtı. Bu, yararlı kullanımını sağlamak için yasalar koymayı ve aynı zamanda istikrarlı bir siyasi irade gerektirdi.
Mevcut krizde güven ve öngörü para kazandı. Estonya’nın başarısı genellikle çığır açan bir dijital proje olarak sunuluyor. Ama bu gerçekten paylaşılan bir vizyon, kapsayıcılık, adalet ve bireysel haklara saygı ile ilgilidir.
Bu değerler Estonya’nın sosyal sözleşmesinin merkezinde yer alır ve ayrıca kamu-özel sektör ortaklıklarının temelini oluşturur. Estonya örneği hepimizin geleceğin daha dayanıklı toplumlarını inşa etmelerine yardımcı olabilir.
Matematiksel