EYT Yasası'nın yürürlüğe girmesini milyonlarca kişi merakla beklerken yasa tasarısı ortaya çıkmaya başladı. Ocak ayında EYT Yasası yürürlüğe giriyor ve emeklilik başvuruları başlıyor. Önümüzdeki aydan itibaren iki ay uyumaya başlayacak. Emeklilik başvurusunda aylık avans olarak da alınabilir. İşte ayrıntılar.
EYT Yasası'nın yürürlüğe girmesini milyonlarca kişi merakla beklerken yasa tasarısı ortaya çıkmaya başladı. Ocak ayında EYT Yasası yürürlüğe giriyor ve emeklilik başvuruları başlıyor. Önümüzdeki aydan itibaren iki ay uyumaya başlayacak. Emeklilik başvurusunda aylık avans olarak da alınabilir.
Emeklilik Yaşa Takılanlar (EYT) bu hafta Cumhurbaşkanına sunulacak, yasa Ocak ayında yürürlüğe girecek ve emeklilik başvuruları başlayacak. Önümüzdeki aydan itibaren iki ay uyumaya başlayacak. Emeklilik başvurusunda aylık avans olarak da alınabilir.
Emekli maaşları, memurlar, çalışanlar ve serbest meslek sahipleri için farklı hesaplanır. Yüksek gelirler için daha fazla prim ödeyenlerin emekli maaşı daha yüksektir. Büyük bir emeklilik günü ve uzun yıllar çalışma, yüksek bir emekli maaşı için yeterli değildir. Emekli maaşınızı artırmanın birçok yolu vardır. Maaşın bordroya tam olarak yansıtılması önemli olmakla birlikte asgari ücretin 7,5 katına kadar sigorta primi yatırılabilmektedir. Emekliler ve EYT kapsamında çalışanlar, elektronik yönetim aracılığıyla bir emeklilik yazısını alırlar.
KIDEM TAZMİNATINA NASIL HAK KAZANILACAK?
Sabah gazetesinden Hazal Ateş'in haberine göre; 08 kodu ile iş ilişkisi sona erdiğinde kıdem tazminatı hakkı otomatik olarak ortaya çıkmaktadır. EYT ile ilgili bazı sorulara şu şekilde cevap verilmektedir:
Kredi yılı, günü doldurmak ve ücret oranını artırmak için kullanılır. SGK kanunlarına göre borçların (devlet çalışanları hariç) mesai gününden önce ödenmesi halinde erken emeklilik imkanı sunmaktadır. Krediler asgari ücrete bağlı olarak büyüyor. Kredi elektronik ortamda da işlenebilir. Yeni asgari ücret oranıyla birlikte 1 Ocak 2022'den itibaren doğum, yurt dışı ve zorunlu askerlik borçları da artacak.
Erken emekli olanların sigorta başlangıç ve ödeme tarihlerini öne alarak aylık dönemlerine sahip olması maliyet artışından etkilenmemektedir. Özellikle doğum ve askerlik için hizmet kredisi almak maliyetleri düşürür. Ödünç verme hizmetlerinden maaş geliri elde edenlerin sigorta primleri, maaşlarından gelir vergisine esas olarak kesilmektedir.
EMEKLİ OLUP ÇALIŞMAYA DEVAM EDENLERİN MAAŞINDA DEĞİŞİKLİK OLACAK MI?
EYT esasına göre emekli olanların ve emekliliği devam edenlerin maaşı, çalışanın işverenle anlaşmasına bağlıdır. SGK'nın hizmete sunduğu "emeklilik hesaplama robotu" ile emekli olduğunuzda her ay ne kadar alacağınızı hesaplayabilirsiniz.
8 EYLÜL 1999 SONRASI ÇALIŞANLAR EYT'Lİ OLABİLİR Mİ?
Birincil sigortanın başlangıç tarihi 09/09/1999 ve sonrası olsa dahi, 5510 sayılı Kanunun 41 inci maddesinde belirtilen kredi koşulları bu tarihten önce olanlar, borçlunun bu sürelerini geri çekmesi halinde EYT kapsamına alınabilir. ve sigortalarının başlangıcı. Bazıları için bir kredi günü, emeklilik tarihlerini bir yıl ileri alabilir.
İLK EMEKLİ MAAŞIMI NE ZAMAN ALABİLİRİM?
Kanunun yürürlüğe girmesiyle birlikte Ocak ayında elektronik ortamda başvurular kabul edilecek. Başvurunun 1 Ocak'ta veya 30 Ocak'ta yapılmış olmasına bakılmaksızın, aylık ödeme bir sonraki ay içinde yapılacaktır. SSK ile Bağ-Kur arasında fark yoktur. Bağ-Kur ilçesinde iş yeri açıp, iş ortağı olup primlerini donduranlar bu süreleri canlandırarak primlerine ikramiye gün ekleyebiliyor.
EYT EKSİK PRİM HESAPLAMA NASIL YAPILIR?
Yasa yürürlüğe girdiğinde, primleri ve zamanı olmayanlar, onu tamamlayıp emekli olabilecekler. Sigorta primlerini ödeyip sigorta süresini tamamlamayanlar ise beklemek zorunda kalacak. Yönetmelik Eylül 1999 öncesini kapsadığı için tüm EYT üyelerinin Eylül 2024'e kadar sigortalılık süresi bulunmaktadır.
SİGORTA BAŞLANGIÇ TARİHİNDE 18'İNİ DOLDURMADIM. EYT ÇIKAR MI?
Yetkililer, Bağ-Kur mensupları 18 yaşından küçük sigortalı olamazlar. SSK'lılar için sigortalılık süresinin 18 yaşından önce gelmesi etkilenmektedir. 1 Nisan 1981 tarihinden önce 18 yaş kuralı uygulanmıyor, bu yaşın altındaki ödeme tarihleri emekli maaşına geçilirken sayılıyor. Bu tarihten sonra 18 yaş kuralı geçerlidir. Sigortalılık süresi 18 yaşında başlar.
HEM SSK'LI HEM BAĞ-KUR'LU ÇALIŞAN EMEKLİ OLUR MU?
Ekim 2008'den önce poliçe kaydı yapılıyor ve son 2520 gün, birden fazla poliçe statüsünde prim ödeyenler için kritik öneme sahip.
Son 2.000.520 gün içinde sigorta primi ödediğiniz sigortalı statüsünden, ödemelerin eşit olması halinde son sigortalı statüsünden cayabilirsiniz. Örneğin, son 2520 günde 1261 gün SSK'ya, 1259 gün Bağ-Kur'a sigorta primi ödenmişse SSK geri çekilecek.
FAZLA MESAİ VE YILLIK İZİN ÜCRETİ KIDEM HESABINA EKLENECEK Mİ?
İşveren emeklilik hesabı olan sürekli emekliler için kurallar değişmeyecek. Hesaplamada çalışanın son maaşı baz alınır (nakit olarak ödenen brüt maaşa ek olarak nakdi veya gayri nakdi ödemeler). Maaş hesabında tatil, yemek ve yolluk ödeneği de dikkate alınır.
EMEKLİLERİN KIDEM TAZMİNATI HAKKI KORUNACAK MI?
Kıdem tazminatı hakkı 1 yıl veya 10 yıl çalışmasına bakılmaksızın korunur. Emeklilik nedeniyle işten ayrılan çalışanlara kıdem tazminatı ödenmesi zorunludur, bu yasal bir zorunluluktur. İşveren, kıdem tazminatını ödeme gününde azami kıdem tazminatı tutarı dikkate alınarak ödemekle yükümlüdür.
Emeklilere ve çalışmaya devam edenlere, işçi ile işveren arasındaki anlaşmaya göre ayrılmaya ilişkin ödeme yapılabilir.
15 YIL SİGORTALIK SÜRESİNE KISMİ EMEKLİLİK OLUR MU?
8 Eylül 1999'da kabul edilen yasa emekliliğin yolunu açıyor. Bu tarihten önce kadınlarda 50, erkeklerde 55 yaşını dolduran ve 15 yıl sigortalılık süresi 3600 gün olan SSK'lılar kısmen emekli olabiliyordu. Bu koşulları, sigorta yıllarını ve 5.400 maaş gününü karşılayanlar kısmi emekli maaşı aldı.
EYT Kanunu ile geri alınan haklarının bu tarihten sonra geri verilmesi halinde, ödeme günleri normal bir aylık için yetersiz kalanlar, eksik ödeme tarihi ve belirli yaş koşulları ile aylıkta kalabileceklerdir.