Tunus'ta Aralık ayında yapılan ilk milletvekili seçimleri, vatandaşların Başkan Said'in melez rejimine karşı hoşnutsuzluğunun bir işareti olarak, rekor bir çekimser oy oranıyla kutlandı.
17 Aralık ve 29 Ocak tarihlerinde milletvekili seçimlerinin yapılmasıyla Tunus, yeni yasanın uygulanmasında yeni bir adım atmış oldu. 2022 Anayasası, kabul edilen Başkan Saied inisiyatifiyle2019'da iktidara gelen.
Bu seçimler, seçimden dokuz ay sonra yapılmıştır. önceki Parlamentonun feshi İslamcı parti Ennahdha liderliğindeki bir parlamento koalisyonu tarafından desteklenen Mechichi hükümetinin (2020-2021) başarısızlığının ardından cumhurbaşkanı tarafından Covid-19 kriziyle başa çıkmak. "Özgür olmayan" olarak adlandırılamazlar; ancak, tamamen özgür ve adil olmamışlardır.
Ne demişler Carter Merkezi, seçim konularında en güvenilir STK'lardan biri:
“Seçimler teknik olarak iyi yönetilmiş olsa da, arkasındaki süreç meşruiyetten yoksundu ve uluslararası ve bölgesel standartları ve yükümlülükleri karşılayamadı. »
Seçmen bunu büyük ölçüde sandığı boykot ederek anladı. Sadece çok düşük olan katılım İlk turda %11,22 et %11,3 (geçici rakam) ikincisinde, rekor bir çekimserliği temsil ediyordu ve yüksek katılım istediği için Kaïs Saïed için bir küçümseme teşkil ediyordu - oysa ülkedeki neredeyse tüm siyasi partiler seçmene sandığa gitmeme çağrısı). Bu seçim sürecinin sonucu, Tunus siyasi sistemini baltalıyor ve 2024'te yeniden seçilmek için potansiyel bir aday olan Said'in siyasi geleceği hakkında şüphe uyandırıyor.
Parlamentoyu asgariye indiren bir başkanlık rejimi
Bu seçimler, Başkan Saïed'in yönetişim tarzının hem dayanıklılığını hem de sınırlarını vurguladı: doğası gereği hibrit, bizim dediğimiz şeye benzer. “yarı otoriter popülizm”.
Böyle bir rejim belirli özellikler taşır. Bunların başında, siyasete bireyci bir yaklaşım, egemen karar vericiler arasında çok az siyasi diyalogun yer aldığı veya hiç olmadığı, emirle yönetilen bir hükümet tarzı, bir tür Caudillo Tunuslu ve aracı kuruluşlar. Bu bireyci yaklaşım, birçok büyük partinin - Nahda'nın İslamcıları, eski Addousturi el-Hor rejiminin sempatizanları, Attayar'ın sosyal demokratları - milletvekili seçimlerini boykot etmelerinin ana nedenlerinden biridir. Yeni Anayasa referandumu boykot edildi. Ülkede siyasi eylem özgürlüğü tamamen kısıtlanmadan, tek bir aktörün çıkarları doğrultusunda siyasetin somut alanının erozyona uğradığına tanık oluyoruz.
Mevcut Cumhurbaşkanlığı rejiminde istisnai durumlar dışında devlet başkanı meclise karşı sorumlu tutulamaz veya görevden alınamaz. Yeni yapılan seçimler sonucunda ortaya çıkan yeni Meclis, yeni Anayasa'nın bazı hükümleri nedeniyle felç olmuştur: Hükümet başkanını seçmesi imkansızdır (artık Cumhurbaşkanı tarafından atanmaktadır) ve partilerin temsili sınırlıdır. zayıflamış
Gerçekten, yeni seçim yasasıSaïed tarafından 15 Eylül 2022'de önceden siyasi tartışma olmaksızın basit bir kararname şeklinde yayınlanan , adayları adaylıklarını ve kampanyalarını bireysel olarak ve parti bağlantısı olmadan sunmaya mecbur ediyor. Ayrıca, siyasi partilerin kamu tarafından finanse edilmesi artık yasaklanmıştır. Bu nedenle, seçmenlerin partilere bağlı adaylar ile bağımsız olarak yarışan çok sayıda aday arasında ayrım yapması zordur. ONLAR seçim boykotu siyasi partiler tarafından gerçekleştirilen çok sayıda bağımsız milletvekilinin Meclis'e girmesine yol açarak, etkili siyasi blokların ve dolayısıyla güvenilir bir muhalefetin oluşumunu zorlaştırdı.
Kısmi otoriterlik
Yarı otoriter popülizmin bir diğer önemli özelliği, ifade özgürlüğünü kısıtlamak ile belirli özgürlük alanlarını sürdürmek arasındaki hassas dengedir. Örneğin, şimdilerde devlet televizyonunun reklamını yaptığı çizgiye karşı çıkan muhalefet figürleri. Başkanla tamamen uyumlu artık hoş karşılanmıyor çünkü 25 Temmuz 2021 darbesi Kaies Saïed olağanüstü hal ilan etti, Parlamentoyu askıya aldı ve çok geniş yetkiler aldı.
Özellikle özel televizyon kanallarının sahiplerine uygulanan baskı nedeniyle televizyonda çok az siyasi tartışma yer almaktadır. Cumhurbaşkanlığı'nın yeni kararnamesi, “54 Sayılı KHK” (13 Eylül 2022'de yayınlandı), "yalan haber yaymak" anlamına gelebilecek şeyler için 10 yıla kadar hapis cezası getirerek ifade özgürlüğünü tehdit ediyor. Bazı siyasi aktivistler yeni yasa kapsamında zaten soruşturuluyor.
Ancak siyasi radyo yayınlarında, yazılı ve dijital medyada, sosyal medyada cumhurbaşkanına yönelik eleştirilere sıkça rastlanıyor. Saïed'in siyasi muhalifleri, özel kanal Attessia TV'deki tek büyük günlük siyasi programa ve radyodaki ana siyasi programlara düzenli olarak davet ediliyor.
Yetkililerin kamusal siyasi protestoları ele alma biçimi, bu hibrit yaklaşımın bir başka örneğidir. Sıklıkla izin verirler muhalefet sokak protestoları, ancak başkente ve şehir merkezine giden yollara bir dizi barikat kurarak aktivistlerin bu toplantılara erişimini sınırlama eğiliminde.
Böylesine melez bir yaklaşım, Saïed'in saltanatını Ben Ali'nin (1987'den 2011'e kadar cumhurbaşkanı) otoriterliğiyle karşılaştırmayı zorlaştırıyor. Saïed, hem içeriden hem de uluslararası toplumdan gelen büyük baskılardan şimdiye kadar uzak görünmekle kalmıyor, aynı zamanda Tunus tarihindeki herhangi bir önceki liderle karşılaştırılmak istemiyor. Kendi yönetim tarzından bahsederken Tunus'un kendi mandası altında yaşadığını vurguluyor. “Benzeri görülmemiş bir kültürel devrim”.
Yarı otoriter popülizm, özellikle Tunus'un mevcut siyasi bağlamında demokratik aktivizm için büyük bir meydan okumadır. Muhalefet, esas olarak İslamcı Ennahda partisi, Addoustour al-Horr tarafından eski rejim sempatizanları tarafından yönetilen Kurtuluş Cephesi ve beş partiden oluşan bir grubun liderliğindeki Sosyal Demokratlar arasında bölünmüş durumda. Ancak Tunuslular için çekici değil, özellikle de Bin Ali dönemi ile Saied'in iktidara yükselişi arasındaki 2011-2019 dönemi, etkisiz bir elitin hüküm sürdüğü ve seçmenin beklentisini karşılamadı ekonomik ve sosyal reformda.
Ayrıca, o sistematik olarak reddediyor ciddi bir özeleştiri yapmak ve tabanıyla uzlaşmak. Saied'in, güç dengesini siyasi olarak değiştirebilene kadar muhalefetini yasadışı ilan etmesi ve tamamen otoriterleşmesi gerekmiyor. Belki de rejiminin dirençli olmasının ana nedenlerinden biri budur.
IMF'nin Demokles Kılıcı
Bununla birlikte, seçimlerdeki rekor çekimserlik, Saïed'in maruz kaldığı halk reddini gösterdi ve gücüne yönelik olası tehditler için augurs.
Tunus'un IMF ile yaptığı nihai anlaşmanın ardından uygulamaya konulacak bir sonraki "acı reformlar", artan belirsizlik, güçlü bir sosyal protestoya neden olabilir.
Yarı otoriter popülizmin ana paradoksu, ifadeleri (“halk iyidir ve seçkinler kötüdür”) ile “halk karşıtı” politikaları arasındaki keskin çelişkidir. Bu çelişki, gelecek "reformlar"a ilişkin resmi söylemde apaçık ortadadır: Bir yandan, IMF ile 15 Ekim 2022 tarihli anlaşma Hükümet tarafından müzakere edilen müzakereler, "israfı teşvik eden sübvansiyonları kademeli olarak ortadan kaldıracağını" ilan ediyor ve bazı kamu şirketlerinin olası bir özelleştirmesinden söz ediliyor (IMF direktörünün bir yazısında söylediği gibi). 16 Ekim 2022 tarihli röportaj) ; Öte yandan, Saïed'in tekrarlanan açıklamaları, sübvansiyon sisteminin sona ermesini ve halka açık şirketlerin özelleştirilmesini açıkça reddediyor.
Bu çelişkiler, yasama seçimlerinin genel boykotuyla zayıflamış olan ve muhtemelen önümüzdeki aylarda büyük bir toplumsal huzursuzluk beklemesi gereken Said'in saltanatını tehlikeye atabilir.
Tarek Kahlaoui, Tarih ve Uluslararası İlişkiler Doçenti, Güney Akdeniz Üniversitesi
Bu makale şuradan yeniden yayınlandı: Konuşma Creative Commons lisansı altında. Okumakorijinal makale.
YORUM BIRAKIN