Yaşanan büyük değişim, Çinin Zhuhai kentinde Kasım ayında düzenlenen havacılık gösterisinde açık bir şekilde ortaya çıktı. Her zaman bu gösterilerin yıldızı olan Rusya, savaş jetlerini, helikopterlerini, kargo uçaklarını görücüye çıkararak milyarlarca dolarlık anlaşmaları cebine indirirdi.
Çin, sadece Su-27 savaş jetlerinin elektronik ve radar sistemini kopyalamakla kalmadı, uçağa kendi üretimi olan motorlar eklemeyi de başardı. Bu gelişmeler sayesinde, Pekin son iki yılda Rusyadan yaptığı silah ithalatını çok düşük seviyelere indirdi. Çin, bugünlerde ürettiği yeni silahları dünyaya satmaya ve Rusyanın pazarını elinden almaya hazırlanıyor.
Bu yıl ise gösteriye sadece plastik minyatürlerle katılan Rusya, kimsenin ilgisini çekemedi. Öte yandan Çin, neredeyse tüm teknolojik alt yapısı Rusyaya dayanan en gelişmiş askeri teknolojisini ortaya koyarak en büyük ticari sunumunu gerçekleştirdi.
Stockholm Uluslararası Barış Araştırma Enstitüsü (SIPRI) verilerine göre, 2005-2009 yılları arasında küresel silah ticaretinin yüzde 2sini temsil eden Çin, askeri güç olarak bu sıralamada ilk sırada olan ABDnin hala çok arkasında.
ÇİNİN HIZLI YÜKSELİŞİ
ABD, dünyanın en gelişmiş savaş uçağı olan F-22lerin üretimini, Çinin benzer bir silahı 15 yıl içinde üretmeyeceği tahminiyle erteledi. Ancak Çin Hava Kuvvetleri komutanı General He Weirong, F-22 benzeri uçakların yakın zamanda test uçuşları yapacaklarını ve 8-10 yıl sonra hizmete gireceğini belirtti.
1992 yılında, Çin 24 adet Su-27ye 1 milyar dolar ödeyerek bu uçaklardan satın alan ilk Sovyet Rusya dışı ülke oldu. İki ülke arasındaki en büyük ticari atılım ise 1996 yılında, Rusyanın Çine 200 adet Su-27 üretimi yapmasına izin veren lisans satması oldu.
2004 yılında, 105 tanesini ürettikten sonra Çin, ihtiyaçlarını karşılamadığı gerekçesiyle anlaşmayı iptal etti. Üç yıl sonra ise Çinin kendi savaş jeti, J-11Byi tanıtması, Rusyanın korkularını artırdı.
J-11B, Rusyaya zor bir tercih sundu: Ya Çine silah satmaya devam edecek ve onların da kopyalanmasına izin verecekti, ya da oldukça kazançlı bir piyasadan çekilecekti.
Rusyanın ilk tepkisi, uçak gemilerinde de kullanılabilen Su-33 savaş uçaklarının satışını iptal etmek oldu. Ancak bir yakın bir süre önce Rusya teklifini yeniden gündeme getirdi.
Kendi üretimleri olan savaş uçaklarının J-11Bden daha iyi olduğunu uman Rusya, 2001-2008 yıllarındaki silah satışlarının yüzde 40ını kapsayan Çin ile olan ticaretinin devam etmesini istiyor.
ÇİN HEDEFİNDEKİ ÜLKELER
Çin, gelişmekte olan ülkelere Rus motoru taşıyan ucuz JF-17 uçağı satmayı isterken, Rusyanın MiG-29 savaş jetine rakip olan bu uçakları Azerbaycana satmayı istiyor. Mısır ise Rusyanın MiG-29ları yerine Çinin 10 milyon dolar daha ucuz olan JF-17 teklifine sıcak bakıyor.
Rusya, Çine yönelik endişelerine karşılık, dış ülkelere silah satış anlaşmalarında yeni fikri mülkiye hakları getirecek yasa tasarısı üzerinde çalışmaaya başladı.
Çinin J-11Byi Doğu ve Güney Çin Denizi genelinde önde gelen savaş uçağı olarak öne çıkarması bekleniyor. Uçak gemileri ve J-15 savaş uçaklarının ise ABDnin Tayvanda askeri müdahalede bulunma kapasitesini azaltacağı ve Batı Pasifikteki kontrolünü azaltmasından endişe ediliyor.