İstanbul'un kalabalığı bizi boğunca kendimizi Anadolu'nun bağrına attık ve soluğu Sivas Valisi Ali Kolat'ın yanında aldık. Sivas'ta misafir gibi değil de, ev sahibi gibi ağırlandık. Aslında on yıllardır Sivaslıları en çok mert duruşları için sevdik. Sivas'a her bakışımızda sanki Cumhuriyet'in doğuşunu izledik.
Şimdi; Sivas'ta sonbahar ağaç yapraklarını dökmüş, üzerlerini örtecek bir kar tanesini bekliyor. Sivas, gelecek mevsimlere yürüyor. Ve şimdilik her şey… her şey yolunda görünüyor!
***
Röportaj: Bahattin Ünal
Redakte: M. Heysem Kalaycı, Haber Aktüel
***
TÜRKİYE CUMHURİYETİ'NİN KURULUŞU SİVAS'TA BAŞLADI
— Sivas'ta Cumhuriyetin temelleri atıldı. 29 Ekim'deki kutlamalarda Sivaslıların bu heyecanlarını hala kaybetmediklerini gördük. Cumhuriyet tarihinden bu yana Sivas, imajını hala koruyor mu?
Evet, Cumhuriyet'in ilanının 86. yıl dönümünde coşkulu kutlamalar oldu. Cumhuriyetimizin temelleri Sivas'ta atıldı. Bunu ulu önder Atatürk'ün kendisi de ifade ediyor. Hakikaten Atatürk burada 108 gün kalmış, kongrenin Sivas'ta yapılmasıyla ilgili Amasya Genelgesi'nde de 'Güvenli kent Sivas'ta bir kongre yapılacaktır' diye ifade etmiş. Daha sonra da 4 Eylül 1919'da Sivas'ta aşağı yukarı 108 gün kalarak Cumhuriyet'in kurulması ve Meclis'in açılmasıyla ilgili izlenecek yolun kararını, buradaki belgeleriyle kongreye katılanlarla birlikte vermişler.
Tabi bu süreçte Sivaslıların da çok büyük desteği ve katkısı olmuş. Bu açıdan Cumhuriyet, Sivas açısından da çok değerlidir. O süre içerisinde Sivas başkent olarak kabul edilir. Bunun diğer bir anlamı da “Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluşu Sivas'ta başladı” demektir. Sivas da başkentlik yaptı. O açıdan da fevkalade önemli. Bu bağlamda ismini Cumhuriyet'ten alan, Cumhuriyet Üniversitesi de Sivas'ta eğitim veriyor. Buradaki birçok kavram, 4 Eylül kavramıyla bağlantılıdır ve bunlar sempati gören ifadelerdir.
“SİVAS'TAKİ İHRACATIN YÜZDE 30'UNU MERMER”
—Sivas, en çok göç veren iller arasında yer alıyor. Ayrıca biraz önce sizi ziyarete gelen öğrencilere, Kayseri'nin önceden Sivas'ın ilçesi olduğu, ancak şimdi nerdeyse hemen her alanda gelişmişlik düzeyinin Sivas'tan daha ileri olduğu anlatıldı. Aynı coğrafi bölgenin 2 şehri arasındaki bu fark neden kaynaklandı?
Sivas 1960'ların başında -biz ilkokul öğrencisiydik o zaman- hatırlıyorum; Sivas gelişmişlik ve nüfus özelliği bakımından ilk 10 kent arasındaydı. Ancak şimdilerde sıralama olarak ortalara gerilemiş. Anadolu'da sadece Sivas değil, diğer illerimizde büyük oranda göç vermişler ama Sivas daha çok göç veren bir ilimiz ve bu göç sebebiyle de büyük bir nüfus kaybı olmuş. Buna ilaveten, ekonomik yönden de gücü azalmış durumda.
Kayseri, Malatya ve Konya illerinin daha fazla bir gelişme gösterdikleri ise ortada. Sivas'ta da ciddi manada yatırımlar söz konusu… Mesela Türkiye'nin demir cevherinin yüzde 50'ye yakını Sivas'tan çıkar. Sivas'ta 20'ye yakın maden çeşidi vardır. Sivas'taki ihracatın yüzde 30'unu mermer teşkil eder. Ancak Sivas'ın bu yönü pek fazla bilinmez… Oysa bunların ulusal ekonomiye çok ciddi katkıları söz konusu.
“SİVAS, TURİZM AÇISINDAN ÇOK İYİ BİR POTANSİYELE SAHİP”
Bunun dışında burası daha çok tarım ve hayvancılık açısından önem kazanan bir yer. Sivas'ın çok sert bir karasal iklimi olmasından dolayı büyük işletmeler tarafından çok da rantabl görülmemiş. Fakat son yıllarda, özellikle hayvancılık açısından olsun, tarım ürünleri açısından olsun ciddi gelişmeler, yatırımlar var. Eskiden Sivas'ta birçok meyve çeşidi görülmezken şimdi bazı bölgelerde ciddi manada elma, kiraz, vişne, ceviz üretiliyor. Sivas, ekonomik yönden ve turizm açısından da çok iyi bir potansiyele sahip. Şehirde, Selçuklulardan, Osmanlılardan, Hititlilerden, Frigyalılardan, Bizanslılardan birçok tarihi eser var. Özellikle Selçuklu ve Osmanlı döneminden çok mükemmel eserler var. Hatta harika bir eser “Divriği Ulu Cami”, dünya mirası olarak UNESCO tarafından korumaya alınmış.
Çifte Minareli Medrese, Gök Medrese, Ulu Cami gibi tarih zenginliklerimiz mükemmel Selçuklu eserleridir. İçerisinde olduğumuz bu “Hükümet Konağı” da mükemmel bir Osmanlı eseridir. Sonra Kongre Müzemiz, Jandarma binamız, sosyal tesislerimiz de öyle… Bunlar ve buna benzer tarihi hanlar, hamamlar, konaklarımız var. Sivas, bu açıdan da çok büyük bir potansiyele sahiptir.
“SİVASLILAR SİVAS'I TANIMIYOR VE TANITMIYOR”
— Sivas kültür kenti olarak adlandırılmasına karşın istatistiklere baktığımız zaman yerli ve yabancı turist sayısında geriye düşmüş görünüyor. Bu istatistikler hakkında ne düşünüyorsunuz? Yanılıyoruz mu?
Bizim istatistiklerimize göre de Sivas'a 200 bin yerli, 10 bin civarında da yabancı turist geliyor.
İl Kültür Müdürlüğümüzün çalışmaları var. Bu çalışmalar medyada yer almıyor. Oysa bunlar fevkalade güzel çalışmalar. Şuan itibariyle Gök Medrese, Çifte Minare gibi birçok tarihi yerlerde restorasyonlar devam ediyor. Birçok vakıf eserinin de yüzde 50'ye yakını restore edildi. Divriği Ulu Cami'yle ilgili restorasyon çalışmaları devam ediyo. Ayrıca 2. Cumhurbaşkanımız İsmet İnönü'nün konakladığı İnönü konağı ve diğer konaklarımızı da restore ettik, turizme kazandırıyoruz.
Sivas'ta çok ciddi bir sıkıntı var. Sivaslılara ben şunu söylüyorum: “Siz Sivas'ı tanımıyorsunuz ve tanıtmıyorsunuz”. Sivas'a dışarıdan gelen birisi zihnindeki eski Sivas imajıyla buraya geliyor ve geldikten sonra; “Biz Sivas'ı böyle bilmiyorduk!” gibi ifadeler kullanıyorlar. Bunları büyük bir memnuniyetle ifade ediyorlar. O açıdan Sivas, kültürüyle, örf adetleriyle, samimiyetiyle, yiğitlikleriyle geleceği parlak, yaşanmaya değer bir kent…
“SİVASSPOR'UN DÜŞÜŞTE OLDUĞU BİR GERÇEK”
— Geçen sezon Turkcell Süper Lig'i ikinci sırada bitiren Sivasspor, bu sezon aynı başarıyı gösteremiyor. Bu düşüşü nasıl yorumluyorsunuz?
Sivasspor geçen seneye baktığımızda oldukça başarılı bir grafik çiziyordu ancak bu sezon teknik direktör değişikliği oldu. Geçen sene büyük bir performans gösterip, şampiyonluğu kıl payı kaçırdı. Bu sene Sivasspor'un düşüşte olduğu bir gerçek. Bu da sanırım, takımın önemli futbolcularının bir kaçının satılmış olması, 2-3 tane futbolcunun sakat olması ve transfer edilen yeni futbolcuların da takıma tam uyum sağlayamamasından kaynaklanıyor. Ancak teknik direktör değişikliğinden sonra sanki daha iyiye gidecek gibi. Kendi evinde oynadığı son Gaziantepspor maçında da belli oldu.
Şans tabi bazen size gülüyor, bazen de gülmüyor. Sivasspor'un iyi bir tabanı, iyi bir ortamı ve tesisleri var. Sivasspor da bir süre sonra, Sivas kadar iyiye gidecek.
“SİVAS'IN BİR AVRUPA BİRLİĞİ BÜROSU VAR”
— Son zamanlarda Avrupa Birliği fonlarına oldukça fazla başvuru olduğu görülüyor. Avrupa Birliği fon yardımlarının önemine sık sık vurgu yapıyorsunuz. Avrupa Birliği fonları ile ilgili çalışmalarınızdan bahseder misiniz?
Sivas'ın bir Avrupa Birliği bürosu var. Bu büroda 6 uzman personel çalışıyor. Avrupa Birliği'yle ilgili çalışmalarda onların çok katkısı oluyor. Bu projeler eğitim ağırlıklı, meslek edindirmeye yönelik projeler. Daha çok üretime yönelik projeler ve biz oldukça iyi durumdayız. Avrupa Birliği projelerimiz çok destek görüyor ve devam ediyor. Başvuru olarak da çevre illerimize göre iyi durumdayız. Bu projelerin nasıl realize edileceği konusunda da eğitimler veriyoruz. Bu çalışmalarımız doğrultusunda ulusal ajansla da irtibatımız devam ediyor. Oradan bir heyet getirdim. İlçelerimizden temsilci alarak Avrupa Birliği ile ilgili eğitim çalışmalarının nasıl yapılacağı konusunda bir seminer düzenledik. Milli Eğitim Müdürlüğü'nde de Avrupa Birliği ile ilgili bir proje ekibimiz var; bu konuda da dahi iyi olacağımızı umut ediyorum.
— Avrupa Birliği'nin hangi konularda desteği oluyor? Sivas turizmine bir katkısı var mı?
Turizmle ilgili elemanlar yetiştiriyoruz. Ancak turizme yönelik projelerimiz pek yok. O konuda da Avrupa Birliği fazla destek vermiyor; onlar daha çok eğitime yönelik projeleri öne çıkarıyorlar.
“GÖREVE BAŞLADIĞIMDAN BU YANA İYİ İNTİBALAR EDİNDİM”
— Sivas; yeni Vali, Belediye Başkanı, Emniyet Müdürü ve Garnizon Komutanıyla yeni bir döneme başladı. Sivas'ın bu yeni yöneticilerinin geleceğe yönelik ortak hedefleri neler?
Arkadaşlarımızla gayet iyi anlaşıyoruz ve sık sık bir araya gelip görüşüyoruz. “Neler yapılabilir” diye fikir alışverişi yapıyoruz. Her kurum kendi mecrasında yapılması gerekenleri yapıyor, koordine edilmesi gerekenleri çözüyor. Bunda bir sıkıntı yok, gayet iyi gidiyor. Ben göreve başladığımdan bu yana oldukça iyi intibalar edindim.
— Peki, Sivas'ın en önemli ve büyük eksiği ne?
Sivas'taki en büyük eksiklik: İşsizlik. İşsizlik aslında ülkenin birinci problemi durumunda. Kriz ortamından Sivas etkilendi ama diğer illerimize oranla daha az etkilendi. Ancak gönül istiyor ki, Sivas'ta iş ortamı daha da artsın, ilerlesin; gönlümüz bunu arzu ediyor. Biz; “Sivas'a daha neler katabilir miyiz?” çabasındayız. Bir diğer husus; Sivas tarihi bir kent, tarihi bir mekan. Bu tarihi mekânları daha da kamuoyuna açalım, kazandıralım, ülkemize tanıtalım. Bu da en büyük hedeflerimizden birisi.
…bitti!