III. Selim’den önce birçok padişah ıslahat yapmışsa da bunlar bir program dahilinde değildi. Tehlike kapıya geldiği zaman ıslahat yapılmış, uzaklaşınca bırakılmıştı. III. Selim, ıslahatlara girişmeden önce Avrupa’yı tanımak için harekete geçti. Ziştovi Antlaşması’nın imzalanmasından sonra yakın adamlarından Ebubekir Ratib Efendi’yi elçi olarak Viyana’ya gönderdi. Burada 8 ay kalan Ratib Efendi, yaptığı araştırmalar sonucunda Avusturya’daki askeri sistemi ve diğer kurumları anlatan bir sefaretname kaleme aldı.
Bu eseri inceleyen padişah, kendi düşüncelerini de ilave ederek bir ıslahat programı hazırlamaya başladı. Ayrıca ileri gelen devlet adamlarının 22’sinden yapılması gereken ıslahat için layiha hazırlamalarını istedi. Bu 22 kişinin içinde Osmanlı ordusunda hizmet eden Fransız Berentano ile İsveçli d’Ohsson da vardı.
Raporlarda bir görüş birliği olmamakla birlikte, acil yapılması gereken iş olarak askeri reformlar gösteriliyordu. III. Selim, bu görüşleri aldıktan sonra İbrahim İsmet Bey’in başkanlığında 10 kişilik bir heyet kurarak yapılacak ıslahat için bir program hazırlanmasını istedi.
Askeri konuların yanısıra idari, mali, siyasi alanlarda da yapılacak reformları içeren 72 maddelik bir program hazırlandı. Baron de Tott ve 1794’ten sonra Fransa’dan getirtilen diğer uzmanların da tavsiyeleri ve gözetimleri altında Nizam-ı Cedid uygulamaları başladı.