Antioksidanlar, bazı hücre hasarlarını önleyebilen veya geciktirebilen doğal maddelerdir. En iyi antioksidan kaynağı ise sebze ve meyvelerdir. Ancak yapılan araştırmalar antioksidan takviyelerinin hastalıkları önlemede faydalı olduğunu göstermemiştir. Antioksidanların örnekleri arasında ise C ve E vitaminleri, selenyum ve beta-karoten, likopen, lutein ve zeaksantin gibi karotenoidler bulunur.
Araştırmalar, daha fazla sebze ve meyve yiyen kişilerin çeşitli hastalık risklerinin daha düşük olduğunu göstermektedir. Ancak bu sonuçların sebze ve meyvelerdeki antioksidan miktarıyla mı, bu yiyeceklerin diğer bileşenleriyle mi, insanların diyetlerindeki diğer faktörlerle mi yoksa diğer yaşam tarzı seçimleriyle mi ilişkili olduğu açık değil.
- 100.000’den fazla kişi üzerinde yapılan bilimsel araştırmalar, antioksidan takviyelerinin kardiyovasküler hastalıklar, kanser ve katarakt gibi kronik hastalıkları önlemeye yardımcı olup olamayacağını test etti. Araştırmaların sonucunda, antioksidanların bu hastalıklar üzerinde herhangi bir etkisi test edilemedi.
- Gıdalardaki antioksidanların güvenliği konusunda endişeler dile getirilmemiştir. Bununla birlikte, yüksek dozda antioksidan takviyeleri, bazı durumlarda sağlık riskleriyle bağlantılı olabilir. Yüksek dozda beta-karoten takviyesi, sigara içenlerde akciğer kanseri riskini artırabilir. Yüksek dozda E vitamini takviyesi, prostat kanseri ve bir tür felç riskini artırabilir.
- Antioksidan takviyeleri bazı ilaçlarla etkileşime girebilir, dikkatli olmalısınız.
Antioksidanlar Nelerdir?
Bir antioksidanın ne olduğu hakkında konuşmadan önce, serbest radikallerin ne olduğundan bahsetmeliyiz. Serbest radikaller, egzersiz yaptığınızda ve vücudunuz yiyecekleri enerjiye dönüştürdüğünde doğal olarak oluşan oldukça kararsız moleküllerdir. Vücudunuz ayrıca sigara dumanı, hava kirliliği ve güneş ışığı gibi çeşitli çevresel kaynaklardan gelen serbest radikallere maruz kalabilir. Serbest radikaller, hücre hasarını tetikleyebilecek bir süreç olan “oksidatif stres” e de neden olabilir. Oksidatif stresin kanser, kardiyovasküler hastalıklar, diyabet, Alzheimer hastalığı, Parkinson hastalığı ve katarakt ve yaşa bağlı maküler dejenerasyon gibi göz hastalıkları gibi çeşitli hastalıklarda rol oynadığı düşünülmektedir.
Antioksidan moleküllerin, laboratuar deneylerinde (örneğin, hücreler veya hayvan çalışmalarında) oksidatif strese karşı koyduğu gösterilmiştir. Bununla birlikte, takviye formunda çok miktarda antioksidan tüketmenin aslında sağlığa fayda sağlayıp sağlamadığı konusunda tartışmalar vardır. Ayrıca aşırı dozda antioksidan takviyeleri tüketmenin zararlı olabileceği konusunda da bazı endişeler bulunuyor.
Antioksidanları Nerede Bulabilirsiniz?
Antioksidanlar birçok kaynaktan gelir. Bazıları vücutta doğal olarak üretilirken, bazıları da yediğimiz besinlerde doğal olarak oluşur. Meyveler, sebzeler, tahıllar, yumurtalar ve sert kabuklu yemişler faydalı antioksidan kaynaklarıdır.
Ancak antioksidan takviyeleri söz konusu olduğunda durum biraz farklıdır. Araştırmalar, antioksidan takviyelerinin yarardan çok zarara neden olabileceğini söylüyor. Pek çok çalışma, antioksidan takviyesinin sağlığa zararlı olduğu yönünde. Özetle; antioksidan takviyesi almadan önce güvenilir kaynaklardan bilgi almalı ve mutlaka doktorunuza danışmalısınız.