Ender Helvacıoğlu
Savielly Tartakower (1887-1956), Polonya ve Fransa vatandaşı olan ünlü bir satranç ustasıydı. 20. yüzyılın ilk yarısının elit satranççıları arasında yer alan Tartakower kendi adını taşıyan açılış varyantlarıyla da bilinir. Satranç gazeteciliği de yapmış, günümüzde hâlâ okunan satranç kitapları yazmıştır.
Tartakower, keskin zekâsı, esprili yaklaşımları ve aforizmalarıyla da hatırlanır. Hakkında anlatılan bir öykü şöyle:
Tartakower parlak bir döneminde değildir ve bir turnuvada arka arkaya 5 maç kaybeder. Bunun nedenini soran yakınlarına ise şöyle yanıt verir: “İlk maç sırasında müthiş diş ağrım tuttu, bu nedenle yenildim. İkinci maç sırasında da korkunç bir baş ağrım vardı. Üçüncü maçı oynarken romatizmalarım azmıştı. Dördüncü maçta ise kendimi iyi hissetmiyordum.”
“Peki, beşinci maç?” diye sorar dostları. “E, yani” der Tartakower, “kim bütün maçlarını kazanabilir ki”!
Kıssadan hisse: İnsan gözlerini gerçeğe bir kez kapamayıversin, bulduğu gerekçeler önce trajik sonra da komik olur. Bence Tartakower, kendisiyle dalga geçme yöntemiyle, bu tür kişilere güzel bir ders vermek istemiş.