Kanun ilk olarak 2003 yılında ikinci İntifada döneminde geçici bir önlem olarak kabul edildi ve o zamandan beri her yıl yenilendi.
Ancak aynı zamanda, ülkenin Arap-İsrailliler ile Doğu Kudüs'teki Filistinli sakinler ve Batı Şeria'daki kardeşleri arasındaki yakın bağlantının gerçekliği ile başa çıkma mücadelesinin bir bileşenidir.
Mevcut koalisyonun aşırı ideolojik ayrışması, yasanın yenilenmesinin yeni hükümet için ciddi bir siyasi baş ağrısı haline geldiği anlamına geliyor. Yasa Salı günü sona eriyor ve Başbakan Naftali Bennett ve koalisyonunun çoğunluğu için ciddi utançlara neden olacak.
Orijinaline bakarsak 2003’deki yasa, ikinci İntifada sırasında Filistinli direnişçiler tarafından işlenen şiddet (direniş) sırasında büyük ölçüde güvenlik (!) iddiasıyla kabul edildi. Batı Şeria veya Gazze Şeridi'nin hiçbir sakinine İsrail vatandaşlığı veya ikametgahı verilmeyeceğini, İsrail vatandaşlarının eşlerini içeren bir şartın, aslında Arap-İsraillilerin Filistinli eşleri veya Doğu Kudüs'ün Filistinli sakinleri için geçerli olduğunu belirtti.
Genel olarak, bir İsrail vatandaşı yabancı bir vatandaşla evlenirse, yabancı eş derhal geçici bir ikamet vizesi alır ve bundan sonra da vatandaşlığa bir yol açılır.
Yasa daha sonra 2007 yılında Irak, İran, Suriye ve Lübnan'dan vatandaşları içerecek şekilde değiştirildi ve hala düşman devletler (!) olarak tanımlandı.
Başka bir değişiklik, bu tür eşlerin her yıl yenilenmesi gereken ancak vatandaşlığa giden yolu engelleyen bir statü olan İçişleri Bakanlığı'ndan “kalış-ikamet izni” almasını sağlar. Bununla birlikte, sadece 35 yaşın üzerindeki erkekler ve 25 yaşın üzerindeki kadınlar bu tür izinler için uygun.
Yasa, potansiyel teröristlerin (!) bir İsrailli ile evlenerek vatandaşlığa kabul sürecini kötüye kullanarak İsrail'e girmeleri için bir yolu engellediği iddia ediliyor.
Şu anda İsrail'de Vatandaşlık Yasası uyarınca bir Arap-İsrailli ile evlendikten sonra elde edilen kalış izni olan 9.200 kişi ve geçici ikamet vizesi olan 3.500 kişi daha var.
İçişleri Bakanlığı'na göre, her yıl yaklaşık 1000 konaklama izni talebi alınmakta, bazıları reddedilmekte ve diğerleri onaylanmaktadır.
Bir ay önce Shin Bet (İsrail Güvenlik Ajansı) tarafından üst düzey hükümet yetkililerine sunulan bir değerlendirme, yasanın yenilenmemesinin İsrail'in güvenlik çıkarlarına zarar vereceğini iddia etti, Başbakan Bennett Pazartesi günü Yamina Parti toplantısında konuştu.
İçişleri Bakanı Ayelet Shaked aynı toplantıda yaptığı açıklamada, Arap-İsrailliler tarafından gerçekleştirilen terörist saldırıların çoğunluğunun ya Vatandaşlık Yasası uyarınca aile birleşimi yoluyla İsrail'de bir tür statü elde eden bireyler ya da çocukları tarafından işlendiğini söyledi.
Shin Bet, 2001'ten bu yana, terörist faaliyetlerde bulunan yaklaşık 155 bireyin aile birleşimi yasaları uyarınca İsrail'e giriş yaptığını açıkladı.
Alternatif Başbakan Yair Lapid Pazartesi günü yaptığı açıklamada, yasanın “İsrail devletinin Yahudi çoğunluğunu sağlamak için tasarlanan araçlardan biri” (!) olduğunu belirterek, “İsrail Yahudi halkının ulus devletidir ve amacımız Yahudi çoğunluğuna sahip olması gerektiğidir.”(!) dedi.
Mavi-Beyaz Parti lider ve Savunma Bakanı Benny Gantz birkaç hafta önce yaptığı açıklamada, Vatandaşlık Yasasının İsrail'in “Yahudi ve demokratik karakterini” (!) korumak için çok önemli olduğunu söyledi.
Shaked, Lapid'in yorumlarını onaylayarak atıfta bulunarak, yasanın İsrail'in Yahudi çoğunluğunu korumasına yardımcı olduğunu ve “demografik nedenlerden dolayı “gerekli” olduğunu söyledi.
Yasa, koalisyonun iki partisi olan solcu Meretz ve Ra'am (Birleşik Arap listesi) tarafından karşı çıkıyor ve bu yasayı ırkçı olarak nitelendiriyor, çünkü Lapid, Gantz ve Shaked'e göre, Filistinli eşleri dışarıda tutmak için tasarlandı.
Meretz ve Ra'am ayrıca evli çiftleri ve bazen çocukları ebeveynlerinden ayıran yasanın neden olduğu insani ıstırabı ve hukuki haksızlıkların da göz önüne alınmasını istiyor.
Her ne kadar muhalefet partileri Likud, Birleşik Tevrat Yahudiliği, Shas ve dini Siyonist Parti'den Milletvekilleri, iktidarda olduklarında yasayı uzatmak için defalarca oy kullansalar da, hükümeti utandırmanın bir yolu olarak yeni koalisyon kapsamında daha fazla uzatılmasını desteklemeyi reddettiler.
Muhalefet lider eski başbakan Benyamin Netanyahu Pazartesi günü yaptığı açıklamada, Bennett'in “Siyonist karşıtı unsurlara sahip bir hükümet kurmasından bu yana yasayı bir kez daha genişletememekten sorumlu olduğunu söyledi.”
Bunun yerine muhalefet, Filistinlilerin ve vatandaşların düşman devletlerden vatandaşlık almasını engelleyen kalıcı bir önlem olarak hizmet edecek göç için temel bir yasa önerdi.
Netanyahu, koalisyonun bu yasayı iki ay içinde yasalaştırması amacıyla bir ön oylamada geçmesi durumunda, muhalefetin mevcut geçici Vatandaşlık Yasasının bu iki aylık süre için uzatılmasını destekleyeceğini söyledi.
Koalisyon, mevcut geçici önlemden daha acımasız ve geniş kapsamlı olduğu ve Ra'am ve Meretz için daha da tatsız olduğu için bu öneriyi doğal olarak reddetti.
/The Jarusalem Post-İsrailpost
/Tercüme ve edit: Abdullah Yiğit