İsyan, aynı ortamda kâin bir takım kişinin (çoğu kez askeri personel yahut sefine mürettebatı, çırçıplak olsa da) kanunen itaat etmesi gereken emirlere karşı gelmesi hasebiyle nöbetlenen akarsuç. Eskiden biraşkın ülke, ayaklanmayı idam cezası kabilinden demir cezalarla cezalandırmıştır.[kaynak belirtilmeli]
Askerlerin komutanlarına karşı gelmesi, askerî başkaldırı türüne bir örnektir. MÖ 327’de Hindistan’a başlamak talip İskender, kıtallardan yorulmuş ve bıkmış askerlerinin karşı gelmesi üzerine Hindistan’a girememiştir. Bu başkaldırı sonucunda İskender, Hindistan’a girmekten vazgeçmiştir.
1520’de Ferdinand Macellan, Cihan çevresini turlamak amacı ile çıktığı seyahatte, Amerika açıklarında sefine mürettebatının başkaldırıı ile zıtlaştı. İsyancılardan birini idam etti, öbmahsulü de deniz boyuda bıraktı.
Toplumsal sorunların illet evetğu isyanlara en körpe örneklerden birisi, MÖ 73’te İtalya’da Spartaküs önderliğindeki köle ayaklanmasıdır.