Sanata bir ömür
16 Ağustos 2004 21:00
Hayata gözlerini önceki gün kapatan Semiha Berksoy 94 yıllık ömrünün son aylarına kadar sanat dünyasından uzak kalmadı. Türkiye'nin sanatsal tarihinde pekçok "ilk" de adı geçen Berksoy bugün son yolculuğuna uğurlanacak. Sanatçı AKM'de düzenlenen törenin ardından Teşfikiye Camii'ne götürülüp oradan da Çengelköy Mezarlığı'nda defnedilecek.
Önceki gün hayatını kaybeden Semiha Berksoy 1932'de başlattığı sanat serüvenini hayatının son aylarına kadar sürdürdü. Berksoy bugün düzenlenecek törenle uğurlanacak.
İlk sesli filmin başrolü Geçen ay kalp ameliyatı olan Berksoy, tedavisinin sürdüğü Memorial Hastanesi'nde önceki sabah saat 05.00 sıralarında yaşamını yitirmişti. 1910 yılında İstanbul'da dünyaya geldi. Annesi ressam Fatma Saime Hanım, babası Ziya Cenap Berksoy'dur. Annesi ona jestlerle şiir okumasını, şarkı söylemesini ve resim yapmasını öğretti. İlkokuldayken hikayeler yazar, yazdıkların resimlerdi. Darülbedai tiyatro okuluna giden Semiha İstanbul Belediye Konservatuarı'nda Nimet Vahit Şan sınıfına devam eder ve ilk şan konserini verir. Artık ses operasında primadonnadır, 1932'de Darülbedai'de çalışmaya başlayan Semiha Hanım çeşitli oyunlarda başrol oynar. Muhsin Ertuğrul'un çektiği ve ilk sesli Türk filmi olarak bilinen İstanbul Sokaklarında Semiha rolündedir.
Primadonna Darülbedai'de sahnelenen Türk operetlerinin primadonnası olur. Atatürk'ün hayranlıkla seyrettiği Özsoy Operası'ndaki rolüyle dikkatleri üzerine çeker. Nazım Hikmet'in yazdığı 'Bu Bir Rüyadır' operetinde Fatma rolünü, Cemal Reşit ve Ekrem Reşit Rey'in operetinde Marlane rolünü, 'Saz Caz'da Doleres Del Ranco'yu oynadıktan sonra Ankara Devlet Konservatuarı'nın açtığı sınavı kazanarak Berlin Devlet Yüksek Müzik Akademisi Opera bölümüne girer. Berlin'de verdiği konserlerde ayakda alkışlanan ilk Türk operacısıdır. Orada Richard Straws'un 75. doğum yılı şenliklerinde " Ariadne auf Naxos" operasında başrolde oynar (1939).
Ressam Berksoy Berlin'de çalışmak yerine Ankara Devlet Operası'nın sanatçısı olmaya yeğleyen Semiha Hanım, ilk konserini Cemal Reşit Rey'in eşliğinde verir. Ankara Devlet Operası'nın kurulmasında Carl Ebert ile birlikte görev alan Semiha Hanım, 1941 yılında profesyonel anlamda ilk opera gösterisi olan Tosca'da oynar. Bundan sonra da Devlet Operası'nın çeşitli gösterilerinde rol aldı ve yurtdışında pek çok konser verdi. 1963 yılında jübilesi yapılan Semiha Berksoy, 1972 yılında Devlet Operası'ndan 'Yüksek Dramatik Soprano' olarak emekli oldu. Bütün bu çalışmalarının yanısıra Semiha Hanım resim yapmaktan vazgeçmedi. 1969 yılında Berlin'de, 1972 yılında da Paris'te sergi açtı. Türkiye'de ilk sergisini 1974 yılında Ankara Devlet Resim Heykel Galerisi'nde açan Semiha Hanım, tuvallerinde genellikle ölüm ve aşk temalarını işledi.
Nazım Hikmet'i ziyaret etti diye sorgulandı Nazım Hikmet'i Çankırı hapishanesinde ziyaret ettiği için, emniyet müdürlüğünde sorgulandı. 1940'tan başlayarak 1972'de yüksek dramatik soprano olarak operadan emekli olduğu güne kadarki uzun zamanda engellerle de karşılaştı. "Komünist" olduğu gerekçesiyle kendisine baş rol kadrosu verilmedi. Operada küçük rollere çıkması istendi. İstifa etmek zorunda kaldı, fakat bu yolun sununda ilk Türk Opera Sanatçısı olarak, TBMM tarafından Atatürk Opera Ödülünü aldı.
www.evrensel.net