Google'da arama yaptığınızda arama geçmişinizi sonsuza dek sakladıklarını biliyor muydunuz? Bu, Google'da yaptığınız her aramayı bildikleri anlamına gelir. Bu bile tek başına yeterince korkutucudur ve tüm insanları denkleme eklediğinizde ise ortaya oldukça derin bir veri havuzu çıkar. "Peki Google hakkımda ne kadar çok şey biliyor?" diye merak ediyor olabilirsiniz. Önden söyleyelim; gereğinden fazla.
Google hakkımda neler biliyor?
Çoğu insanın farketmediği şey, herhangi bir Google ürününü doğrudan kullanmasanız bile, hala sizinle ilgili olabildiğince fazla izleme yaptığıdır. İlk bir milyon web sitesinin %75'inde Google tracker'ları bulunmuştur. Bu durum internete girdiğiniz her yerde sizi izlemeye çalıştıkları anlamına gelir. Tarama geçmişinizi eğer tabir-i caizse "içerler".
Çoğu kişi internette ve uygulamalarda gördüğünüz reklamların hemen hepsini
Google'ın yayınladığını bilmiyor; sizi her yerde takip eden o reklamlardan bahsediyoruz. Evet, o da Google. Artık gerçekten bir arama motoru şirketi değiller – bir izleme şirketiler. Reklamları gördüğünüz her anı, nerede gördüğünüzü, tıklayıp tıklamadığınız vb. faktörleri izlerler.
Ancak hepsi bu kadarla sınırlı değil…
Eğer Google ürünlerini kullanıyorsanız…
Google ürünlerini kullanıyorsanız sizi daha da fazla izlemeye çalışırlar. Google'da aradığınız her şeyi (ör. "deri kaşıntısı") not etmenin yanı sıra YouTube'da izlediğiniz her videoyu da bilirler. Birçok kişi aslında Google'ın YouTube'a sahip olduğunu bilmiyor.
Ve Android kullanıyorsanız (Google bunun da sahibidir) Google ek olarak şunları da izler:
- Google Konum Servisleri aracılığıyla bulunduğunuz yer.
- Uygulamalarınızı ne sıklıkta kullanıyorsunuz, kullanıyorsanız nerede kullanıyorsunuz ve kimlerle etkileşimde bulunmak için kullanıyorsunuz (Yalnızca bu bile yeterince fazla).
- iOS'ten farklı olarak tüm metin mesajlarınız varsayılan olarak şifrelenmez.
- Fotoğraflarınız (bazı durumlarda silinmiş olanlar da dahil).
Gmail kullanıyorsanız, elbette tüm e-posta iletileriniz de içindedir. Google Takvim'i kullanıyorsanız, tüm programınızı bilirler. Tüm Google ürünleri için (Hangouts, Music, Drive vb.) aynı düzeyde izleme yaparlar: Yani izleyebilecekleri hemen hemen her şey.
Eğer Google Home sanal asistanını kullanıyorsanız, akıllı hoparlörünüze (veya başkasınınkine) söylediğiniz her komutun canlı kaydını da saklarlar! Google etkinlik sayfanızda sizinle ilgili tutulan kayıtları kontrol edebilirsiniz. Kayıtlar arasında Google arama geçmişinden başlayarak birçok noktaya uzanan veriler bulunur.
Bunlar elbette görmenize izin verdikleri verilerdir. Google'a sizi takip etmemesini söyleseniz bile takip etmeye devam ederler. Geçmişte yaşanan ve Haritalar uygulamasını ele alan GPS konum geçmişi skandalı buna bir örnektir.
Ürün haline gelmek
Google neden tüm bilgilerinizi istiyor? Basit: Belirtildiği gibi, Google artık bir arama şirketi değil, bir izleme şirketi. Bu veri noktaları bir araya getirilerek Google'ın sizinle ilgili oldukça sağlam bir profil oluşturmasını sağlar. Bazı yönlerden sizi kendinizden daha iyi bilebilir.
Google, yalnızca arama motorlarında değil, aynı zamanda üç milyondan fazla web sitesinde ve uygulamada reklam satmak için kişisel profilinizi kullanır. Bu sitelerden veya uygulamalardan birini her ziyaret ettiğinizde, Google sizi nokta atışı reklamlarla karşılar.
Bu sömürücü bir yaklaşımdır. Google'ın tüm bu bilgileri toplamasına izin vererek, yüzlerce binlerce reklam verene hassas kişisel verilerinize dayalı reklam sunma teklifinde bulunuyorsunuz. İlgili herkes, siz hariç, bilgilerinizden yararlanıyor. Ürün sizsiniz.
Bu iş bu şekilde olmak zorunda değildir. Web tabanlı bir işin sizi ürün haline getirmeden kârlı olması mümkündür. 2008'de kurulan DuckDuckGo arama motoru ve onun gibi servisler herhangi bir kişiyle ilgili hiçbir kişisel bilgiyi saklamadan veya paylaşmadan kârlı olmayı başarıyorlar.
"Saklayacak bir şeyim yok"
Bazıları "saklayacak bir şeyleri" olmadığını iddia edebilir. Bu nedenle Google'ın topladığı ve depoladığı bilgi miktarıyla ilgilenmez. Ancak bu argüman birçok nedenden dolayı temelde kusurludur.
Herkesin özel tutmak istediği bilgileri vardır: Tuvalete giderken kapıyı kapatmıyor musunuz? Gizlilik ya da mahremiyet, kişisel bilgileriniz üzerindeki kontroldür. En saklı bilgilerinizin herkesin elinde olmasını ve kesinlikle sizin izniniz veya katılımınız olmadan insanların bundan kâr etmesini istemezsiniz.
Buna ek olarak, mahremiyet oy kullanma gibi demokratik konular ile tıbbi bakım alma ve finansal işlemler yapma gibi günlük durumlar için de önemlidir. Bunların mahremiyeti sağlanmadığında ciddi zararlarla karşılaşılabilir.
Mahremiyetinizin olmaması reklamlar tarafından manipüle edilmenize olanak tanır. Sahtekarlık ve kimlik hırsızlığı gibi durumlarla karşılaşmanıza neden olur. Son yıllarda yaşadığımız gibi, toplumsal düzeyde kutuplaşmanın derinleşmesine yol açar.
Google olmadan da yapabilirsiniz
Kısaca Google çok fazla izleme yapıyor. Bir şirketin herhangi biri hakkında sahip olması gereken bilgilerden çok daha fazlasını alıyor.
Neyse ki Google'a bıraktığınız verileri kısmanın, diğer adıyla Google ayak izinizi azaltmanın ve hatta sıfıra indirmenin birçok iyi yolu vardır. Google olmadan yaşamaya hazırsanız, Google arama geçmişinizi temizlemenin yanı sıra, Google ürün grubunun yerini alacak hizmetlere yönelebilirsiniz (ör. Drive yerine Resillio, Gmail yerine FastMail, Android yerine iOS vb.) Kısacası sıkışmış değilsiniz.
Yeni bir arama motoruna geçiş yapmak en önemlilerinden biridir. Sonuçta en samimi sorularınızı arama motorlarıyla paylaşıyorsunuz; en azından bunların özel tutulması gerektiğini düşünebilirsiniz. Konu mahremiyet olduğunda
DuckDuckGo Google'a karşı en iyi alternatiflerden biri. DuckDuckGo kullanıcıların IP'lerini izlemiyor ve böylece tüm aramaların anonim olmasını sağlıyor. Aynı zamanda web'de gezinirken Google'ın istilacı yaklaşıma sahip izleyicilerini de (tracker) engelliyor. Bunun gibi çözümlerle Google gibi şirketlerin elinde ürün haline getirilmekten kurtulabilirsiniz.
Google hakkımda ne kadar çok şey biliyor yazımız burada son buldu. Daha fazla içerik için bu bağlantıyı takip edebilirsiniz: https://evrenatlasi.org/k/rehber