Pleistosen Dönemi tipik olarak yaklaşık 2.6 milyon yıl önce başlayan ve yaklaşık 11.700 yıl öncesine kadar süren zaman periyodu olarak tanımlanır. Buzullar Dünya gezegeninin devasa kısımlarını kapladıkça, en son Buz Çağı meydana geldi.
Dünyanın oluşmasından bu yana 4.6 milyar yıl boyunca belgelenmiş en büyük buzul çağları yaşandı - ve büyük olasılıkla insanlar 2,3 milyon yıl önce sahneye çıkmadan çok daha fazla.
Pleistosen Dönemi ilk olanıdır. Homo sapiens evrimleşti ve çağın sonunda insanlar neredeyse gezegenin her yerinde bulunabilirdi. Pleistosen Dönemi, Kuvaterner Dönemi'nde ilk dönem ve Senozoyik Çağ'da altıncıydı. Bunu, Holosen Dönemi adı verilen mevcut aşama takip etti.
Pleistosen zamanında, kıtalar mevcut konumlarına taşınmıştı. Buz Çağı'nda bir noktada, buz tabakaları Antarktika'nın tamamını, Avrupa, Kuzey Amerika ve Güney Amerika'nın büyük bölümlerini ve Asya'daki küçük alanları kapladı. Kuzey Amerika'da onlar Grönland ve Kanada ve kuzey Amerika Birleşik Devletleri'nin bazı bölgelerine yayıldılar. Buzul Çağının buzullarının kalıntıları hala Grönland ve Antarktika dahil olmak üzere dünyanın bazı bölgelerinde görülebilir.
Ancak buzullar sadece orada oturmuyordu. Zaman içinde çok fazla hareket vardı ve buzullar çözüldükçe ve geri çekildikçe buzulların geri çekileceği yaklaşık 20 döngü vardı. Bilim adamları Pleistosen Epoch'un dört temel aşamasını ya da yaşlarını - Gelasian, Calabrian, Ionian ve Tarantian'ı tanımladılar.
İsim pleistosen iki Yunan kelimesinin birleşimidir: pleistos ("en" anlamına gelir) ve kainos ("yeni" veya "yeni" anlamına gelir. İlk kez 1839'da bir İngiliz jeoloğu ve avukat Sir Charles Lyell tarafından kullanıldı.
Lyell'in çalışmasının sonucu olarak, buzul teorisi 1839 ve 1846 arasında kabul görmüştür ve bilim adamları buzul çağlarının varlığını fark etmeye başladılar. Bu dönemde İngiliz jeolog Edward Forbes dönemi diğer bilinen buzullarla hizaladı. 2009 yılında, Uluslararası Jeoloji Bilimleri Birliği, Pleistosen Dönemi'nin başlangıcından bugüne 2.588 milyon yıl önce kuruldu.
Genel olarak, iklim bugün olduğundan daha soğuk ve daha kuruydı. Yeryüzünün yüzeyindeki suyun çoğu buz olduğu için, çok az yağış vardı ve yağış bugünün yaklaşık yarısıydı. Donmuş suların çoğunun yoğun olduğu dönemlerde, küresel ortalama sıcaklıklar bugünkü sıcaklık normlarının 5 ila 10 derece C (9 ila 18 derece F) altındaydı.
Bu dönemde kışlar ve yazlar vardı. Sıcaklıklardaki değişimler buzul gelişmelere yol açtı, çünkü daha serin olan yazlar karı tamamen eriyemediler.
Süre Homo sapiens Evrim geçirmiş, birçok omurgalı, özellikle de büyük memeliler, bu dönemin sert iklim koşullarına boyun eğmişlerdir.
Pleistosen Dönemi'nde yaşamla ilgili en zengin bilgi kaynaklarından biri, Los Angeles'taki La Brea Tar Çukurlarında bulunabilir; burada, böceklerden bitki yaşamına ve hayvanlara kadar her şeyin kalıntıları korunmuştur, bunlar arasında bir dişi insanın kısmi iskeleti ve neredeyse tamamen yünlü mamut.
Yünlü mamutlara ek olarak, kılıçlı kediler (Smilodon), dev yer teması (Megatherium) ve mastodonslar gibi memeliler de bu dönemde Dünya'yı dolaştılar. Bu dönemde gelişen diğer memeliler arasında ayratlar, tenrekler (kirpi benzeri canlılar) ve makrauchenia (llamas ve develerlere benzer) bulunur.
Bu dönemde birçok omurgalıların soyu tükenmiş olmasına rağmen, günümüzde bize aşina olan memeliler - maymunlar, sığırlar, geyikler, tavşanlar, kangurular, wallabiler, ayılar ve köpek ve kedi aileleri üyeleri de dahil olmak üzere - bu süre içinde bulunabilir.
Dinozorlar olarak sınıflandırılan birkaç kuş haricinde, en önemlisi Titaniler, Pleistosen Dönemi'nde hiçbir dinozor yoktu. Pleyistosen Dönemi'nin başlamasından 60 milyon yıl önce, Kretase Döneminin sonunda tükenmişlerdi.
Bu dönemde kuşlar, ördek, kaz, şahin ve kartal aileleri de dahil olmak üzere gelişmiştir. Devekuşları, rheas ve moas gibi uçsuz bucaksız kuşlar da vardı. Uçamayan kuşlar da işe yaramıyordu, çünkü memeliler ve diğer canlılarla sınırlı gıda ve su kaynakları ile rekabet etmek zorunda kaldılar, çünkü suyun iyi bir kısmı donmuştu.
Bu dönemde timsahlar, kertenkeleler, kaplumbağalar, pitonlar ve diğer sürüngenler de gelişmiştir.
Bitki örtüsü gelince, birçok alanda oldukça sınırlıydı. Kayın ve meşe gibi bazı geniş yapraklı ağaçlarla birlikte çam ağaçları, servi ve porsuklar da dahil olmak üzere bazı dağınık kozalaklar vardı. Yere, çayır otlarının yanı sıra lilly, orkide ve gül ailelerinin üyeleri vardı.
Yaklaşık 13.000 yıl önce, yünlü mamutlar, mastodolar, kılıç dişli kaplanlar ve dev ayılar da dahil olmak üzere büyük Buz Çağı hayvanlarının üçte üçünden fazlası öldü. Bilim adamları, yok olmanın sebebi üzerine yıllarca tartıştılar; her iki büyük hipotez - insan aşırı avcılığı ve iklim değişikliği - mega ölümünden sorumlu değildi.
Yakın zamandaki araştırmalar, dünya çapında bir nesnenin, muhtemelen yaklaşık 3 mil genişliğinde bir kuyruklu yıldızın, Kanada'nın güneyine patlak vermiş olabileceğini ve neredeyse bir antik Taş Devri kültürünün yanı sıra mastodons ve mamut gibi megafaunaların yok olduğunu düşündürmektedir.
Editörün notu: Bu makale Pleistosen Dönemi'nin başlangıcı için yeni bir hesaplamayı yansıtacak şekilde 29 Ağustos tarihinde güncellendi.