Thomas Edison Kimdir? Thomas Edison'un Hayatı ve İcatları
Bu yazının içinde neler var?
Modern çağın önemli mucitlerinden biri olan Thomas Edison, gerçekleştirdiği icatlarla insanların hayatını büyük ölçüde değiştirmiştir.
Doğru akımdan akkor ampule, fonograftan elektrikli oy makinesine kadar pek çok icat, Edison’un imzasını taşır.
Siz de Edison’un fark yaratan hayatı ve icatları hakkında daha fazla bilgi almak isterseniz, detaylı hazırladığımız içeriğimizi okuyabilirsiniz.
Thomas Edison Kimdir?
Thomas Edison, icatları ile modern yaşamda devrim yaratan bir iş insanı ve mucittir. Toplamda 1903 ABD patenti bulunan Edison; Fransa, Birleşik Krallık ve Almanya’dan da patent sahibi olarak tarihin en üretken mucitlerinden biri olmuştur. 20. yüzyılda yaşamı büyük ölçüde etkileyen ve değiştiren pek çok icadın sahibidir.
Thomas Edison'un Hayatı
11 Şubat 1847'de Ohio, Milano'da doğan Thomas Alva Edison, Samuel ve Nancy Edison'un yedinci ve son çocuğudur. 7 yaşındayken ailesi Michigan, Port Huron'a taşınmıştır. 16 yaşında kendi başına hayata atılana kadar burada yaşamaya devam etmiştir.
Edison, okul eğitimini ilerleyen yaşlarda öğretmen olan annesinden evde sürdürmeye devam eder. Meraklı bir çocuk olan Edison, kendi kendine okuyarak pek çok bilgi edinmiştir.
Henüz 13 yaşındayken yerel bir gazeteci olarak iş hayatına atılmıştır. İşten arta kalan zamanlarında bilimsel ve teknik kitaplar okuyarak kendini geliştirmeye devam etmiştir.
16 yaşına geldiğinde ise tam zamanlı telgraf operatörü olarak çalışabilecek seviyede telgraf hakkında bilgi sahibidir.
Kongrede oylama sürecini hızlandırmak amacıyla ilk patentini almış ancak bu buluş ticari bir başarısızlığa yol açmıştır.
Edison, başarıya ulaşmak için halkın isteyeceğinden emin olduğu cihazlar icat etmesi gerektiğini fark etmiştir.
1869'da New York'a taşınmasının ardından telgrafla bağlantılı icatlar üzerinde çalışmaya devam etmiş ve ilk başarılı icadı olan evrensel stok yazıcısını geliştirmiştir.
Bu cihaz, gerçek zamanlı borsa verilerinin brokerlara ve yatırımcılara iletilmesi amacıyla kullanılmıştır.
Bu alanda çalışmalarına devam edebilmesi için Edison'a 40.000 dolar ödenmiştir. Bu ücret, ona 1871'de New Jersey'de ilk laboratuvarını ve üretim tesisini kurmak için ihtiyaç duyduğu sermayeyi sağlamıştır. İlerleyen yıllarda telgrafın etkinliğini ve hızını artıran bir cihaz üzerinde çalışmıştır.
1876 yılında kurduğu laboratuvarı satarak Menlo Park’a gelmiştir. Edison, buradan 34 dönümlük bir arazi satın almıştır. Burada yapacağı diğer buluşlar için büyük bir tesis kurmuştur. Bu laboratuvarda gerçekleştirilen ilk icat ise fonograftır. Fonograf ses kaydını dinlemeyi sağlayan pikap benzeri bir sistemdir. Uluslararası ün kazandığı için 1878'de ABD Başkanı Rutherford B. Hayes ile görüşmek üzere Beyaz Saray'a davet edilmiştir.
Menlo Park’ın elektrikle aydınlatıldığı 1879 yılında ise akkor aydınlatma sistemi halka tanıtılmıştır. Edison sonraki birkaç yılını elektrik endüstrisi alanında çalışarak geçirmiştir.
1882 yılında ise Edison tarafından kurulan ilk elektrik santrali faaliyete geçmiştir. 1889 yılında General Electric kurulsa da Edison bu şirketin başına hiçbir zaman geçememiştir.
1884'te Edison'un eşi Mary vefat etmiştir. Mary'nin ölümünden sonra Menlo Park'ta daha az zaman geçiren Edison, üç çocuğuyla New York'ta yaşamaya başlamıştır. Bir senenin ardından Mina Miller ile tanışmıştır. Çift, 1886'da evlenip, New Jersey'e taşınmıştır. Thomas Edison, ölümüne kadar burada Miller ile yaşamaya devam etmiştir.
Thomas Edison Nereden Mezun Oldu? Edison'un Eğitim Hayatı
Thomas Edison, yedi yaşında 1854 yılında gittiği ilk resmi okul olan Michigan'daki Port Huron’da Rahip G. B. Engle ile eğitime başlamış ve okula yalnızca iki ay devam etmiştir. Eski bir öğretmen olan annesi Nancy Edison’dan evde eğitim almaya devam ederken kendini geliştirmeye devam etmiştir.
Kısa bir süre için iki okula daha gitse de çocukluğunun neredeyse tamamını evde geçirmiştir. Henüz genç yaştayken meraklı olduğu elektrik ve mekanik üzerine evde deneyler yapmıştır.
Thomas Edison'un İlk İcadı
Edison’un ilk büyük icadı olarak kabul edilen fonograf, ses kaydeden ve çalan bir cihazdır. Ses titreşimlerini kaydeden fonograf, müzikleri kalıcı olarak kaydetmesi için silindir disklere sahiptir.
Fonografla kaydedilen ilk mesaj ise Edison’un Mary’nin küçük bir kuzusu vardı. konuşmasıdır.
-
Thomas Edison'un Diğer İcatları
Günümüz dünyasını büyük ölçüde değiştiren icatlara imza atan Edison, 1.903 patentli buluşa sahiptir. Bunların dışında 500-600 kadar başarısız olan ya da patent alamayan icadı da bulunur. Bu nedenle tüm zamanların en önemli mucitlerinden biri olarak anılır.
Başlıca icatları arasında ses kayıt cihazı, elektrik tesisatı ve ampul, alkalin akü bulunur. İcatları için kullandığı 4.000 defter, 19. yüzyılın sonlarından 20. yüzyılın başlarına kadar teknolojinin gelişimi açısından önemli bir kronolojik kanıt haline gelir.
Thomas Edison, en çok ampulü icat etmesi ile tanınır. Elektriğin icadından sonra lambaların çok pahalı ve kısa ömürlü olduğu bir dönemde Edison’la birlikte dünyanın farklı yerlerinden pek çok mucit birbirleri ile yarış içine girmiş ancak Edison ampulün içinde bir vakum oluşturarak doğru filamanı seçmiştir.
Böylece ampulden daha düşük voltaj geçirerek saatler boyunca kullanılabilen ampulü icat etmiştir. Böylece ampulün pratik bir şekilde kullanılabilen ve ekonomik bir tercih haline gelmesini sağlamıştır.
1888-89 yıllarına gelindiğinde ise hareketli görüntüler üzerine ilk çalışmasını yapmıştır. Cihaz, bir silindir üzerinde yapılan 1/16 inçlik fotoğrafların spiral bir düzenlemesi ile fonografa benzer ancak mikroskopla bakıldığında, bu ilk hareketli görüntülere odaklanmak zordur.
W. K. L. Dickson ile çalışan Edison, George Eastman tarafından geliştirilen 35 mm selüloit film kullanarak kinetografı geliştirmiştir. Aralıksız şeritler halinde kesilen ve kenarları boyunca delinen film, deklanşörün arkasında dur-kalk hareketiyle dişliler tarafından hareket eder. Edison ve ekibi daha sonra izlemek amacıyla bu icatla birkaç kısa film çekmiştir. Pille çalışan bir lamba ise filmin aydınlatılmasında kullanılmıştır.
Edison, 22 yaşında bir telgraf dükkânında çalışırken elektrografik oy kaydediciyi icat etmiş ve bu icatla ilk patentini almıştır. Cihaz; ABD Kongresi'ndeki yasa koyucuların oylarını sesli oylama sisteminden daha hızlı bir şekilde kaydetmelerine yardımcı olmak amacıyla yapmıştır.
Manyetik demir cevheri ayırıcı ise mıknatıslarla yapılan pek çok deney sonucunda ortaya çıkmıştır. Edison, başarısız olan bu icat nedeniyle finansal olarak zor duruma düşmüş ve şirketinin hisselerini General Electric’e satmıştır. Edison’un demir cevherinden elde ettiği tek başarısı, bu buluşu diğer maden şirketlerine satabilmesidir.
Edison'un Elektrik Bilimine Katkıları
Edison’un elektrik bilimine ve enerji sektörüne en önemli katkısı tam bir aydınlatma sistemi oluşturmasıdır. İcatları, yalnızca ampulün icadı ile sınırlı kalmaz.
Elektrik jeneratörleri, elektrik santrallerinden evlere elektriği ileten teller, lamba ve priz gibi aydınlatma armatürleri de tasarlamıştır.
1880’li yılların sonlarında büyük şehirlerin elektrik şebekeleri bir mil ya da daha az bir mesafeye elektrik iletimi yaptığı için daha fazla doğru akım üreten merkezi istasyonlara ihtiyaç duyulmuştur.
Yoğun nüfuslu alanlar için ilk modern elektrik tesisi olan Pearl Street Station'ı da New York City'de açmıştır.
Hem güç üretimi yapan hem de güvenli ve verimli dağıtım sunan tesis, New York Times da dâhil olmak üzere 500’den fazla müşteriye hizmet vermiştir.
Temiz enerji kaynakları ve teknolojileri üzerine de çalışan Edison, 1912'de kendi elektriğini karşılayan bir ev tasarlamıştır.
Ev içindeki sistemleri ve cihazları çalıştırması için piller ve küçük ölçekli bir jeneratör kullanmıştır. Bu sayede elektrik şebekesinden uzakta bulunmasına rağmen evdeki cihazlar çalışmaya devam etmiştir.
Edison, ilk otomobillerle birlikte kullanılan kurşun asit akülere bir alternatif aramıştır. Nikel-demir piller otomotiv sektöründe başarısız olsa da modern alkalin pillerin önünü açmıştır.
İlk Ar-Ge Laboratuvarı: Menlo Park
Raritan Kasabası’nın altı mahallesinden biri olan Menlo Park, 1870’lerin başında seyrek nüfuslu bir kırsal bölgedir. Edison, 1875 yılında buradan aldığı arazilere kendi için bir ev inşa ederken babası ise bir ana laboratuvar kurmuştur. Bunlara ek olarak cam bir ev, bir marangozhane, bir kulübe ve demirci dükkânı gibi yardımcı binalar inşa etmişlerdir.
1876 yılında, binaların inşa edilmesinin ardından Edison tüm çalışmalarını Menlo Park’a taşımıştır. Bu laboratuvar, acil ticari ürünler yerine temel araştırmalarla uğraşan bilim adamlarının görev yapması için tasarlamıştır.
Buluşların yaratılmasına ve geliştirilmesine yönelik böyle bir yaklaşım, Amerika Birleşik Devletleri'nde yeni bir kavramdır. Dolayısıyla Menlo Park, bu haliyle dünyanın ilk Ar-Ge tesisi olmuştur.
Edison, burada telefonu geliştirmeye çalışırken insan sesini kaydetme çalışmalarına da başlamıştır. Buluşları sayesinde Menlo Park Büyücüsü lakabını alan Edison, bu kasabanın dünya çapında tanınmasını sağlamıştır.
Edison’un ilk icadı olan fonografı görmek için dünyanın pek çok yerinden ziyaretçi Menlo Park’a gelmiştir. 1878 yılında eklenen ofis ve kütüphane binalarının ardından Edison buraya İcat Fabrikası adını vermiştir.
Fonograf ve akkor ampul icatlarının ardından 1880 yılında Edison burada ilk yeraltı elektrik sistemini kurmuştur. Akkor ampullerle aydınlatılan ilk iki ev de Menlo Park’tadır. Edison’un elektriği farklı amaçlarla kullanması ise Edison Electric Light Company’nin kurulmasının ardından gerçekleşmiştir.
Edison, faaliyetlerine New York merkezde devam etse de Menlo Park’ta da dünyanın en önemli buluşlarına imza atmıştır. Bu icatlar için yaklaşık 400 patent başvurusunda bulunmuştur.
Doğru Akım ve Alternatif Akım Farkları
- Doğru akım Thomas Edison tarafından, alternatif akım Nikola Tesla tarafından geliştirilir.
- Doğru akım devreden geçerken yön değiştirmezken, alternatif akım devreden geçerken yön değiştirir.
- Doğru akımda elektronlar negatiften pozitife doğru, alternatif akımda her iki kutup arasında hareket eder.
- Doğru akımda frekans sıfırken, alternatif akımda frekans akım ve gerilim arasındaki yönün değişme sayısını ifade eder.
- Doğru akımda güç faktörü 1 iken alternatif akımda 0 ila 1 arasında değişiklik gösterir.
- Doğru akımda akımın büyüklüğü sabit kalırken alternatif akımda zamanla değişir.
- Doğru akım elektrikli ev aletleri, cep telefonları gibi cihazlarda kullanılırken alternatif akım sanayi sektörlerinde ve evlerde kullanılan buzdolabı, çamaşır makinesi, klima gibi aletlerde daha çok kullanılır.
Thomas Edison'un Eserleri
- The Papers of Thomas A. Edison: New Beginnings – Ocak 1885-Aralık 1887
Thomas Edison'un Aldığı Ödüller
Thomas Edison’un aldığı ödüller aşağıdaki gibi listelenebilir.
- 1887'de Matteucci Madalyası’nı kazanmıştır.
- 1889'da Philadelphia Kent Konseyi tarafından John Scott Madalyası’nı almıştır.
- 1890'da İsveç Kraliyet Bilimler Akademisi'ne seçilmiştir.
- 1899'da Franklin Enstitüsü'nün Edward Longstreth Madalyası’nı almıştır.
- 1908'de Amerikan Mühendislik Dernekleri Birliği tarafından John Fritz Madalyası’nı almıştır.
- 1915'te endüstrilerin kurulmasına ve insanların refahına katkıda bulunan icatları için Franklin Enstitüsü'nden Franklin Madalyası ile ödüllendirilmiştir.
- 1920'de Amerika Birleşik Devletleri Deniz Kuvvetleri tarafından Donanma Üstün Hizmet Madalyası’nı almıştır.
- 1923'te Amerikan Elektrik Mühendisleri Enstitüsü tarafından Edison Madalyası’nı ilk kez alan kişi olmuştur.
- 1927'de Ulusal Bilimler Akademisi’ne seçilmiştir.
- 1928'de Kongre Altın Madalyası’nı almıştır.
- 1983’te Birleşik Devletler Kongresi, Senato Ortak Kararı ile Edison'un doğum günü olan 11 Şubat'ı Ulusal Mucitler Günü olarak belirlemiştir.
- 2008'de New Jersey Onur Listesi'ne girmiştir.
- 2010’da Teknik Grammy Ödülü ile onurlandırılmıştır.
Thomas Edison'un Eşi ve Çocukları
Thomas Edison’un ilk eşi Mary Stilwell, 6 Eylül 1855'te New Jersey'de doğmuştur. Edison 24 yaşındayken, 1871 yılında evlenmişlerdir.
Edison, düğün töreninden sonra hisse senetleri üzerine çalışmak için laboratuvara dönmüştür. Stilwell, sağlığı kötüleştiği için 9 Ağustos 1884'te 29 yaşında ölmüştür. Çiftin 13 sene süren evliliklerinde üç çocukları olmuştur.
Çiftin ilk çocuğu 18 Şubat 1873'te doğan Marion Estelle Edison Öser’dir. Annesinin ölümü ve babasının yeniden evlenmesinin arasında babasıyla çok fazla zaman geçirmiştir.
İkinci çocukları Thomas Alva Edison Jr. 10 Ocak 1876'da doğmuştur. New York'taki J. M. Hawkins’te yatılı kalmıştır.
1899 yılında Marie Louise Toohey evlense de çift bir yıl içinde ayrılmıştır. Beatrice Heyzer ile olan bir sonraki evliliği hayatının sonuna kadar devam etmiştir.
Çiftin üçüncü çocukları William Leslie Edison, 26 Ekim 1878'de dünyaya gelmiştir. O da J. M. Hawkins’e gittikten sonra Yale Üniversitesi Sheffield Bilim Okulu’nda eğitim görmüştür.
Blanche Travers ile evlenmiştir. 1898'de İspanya-Amerika Savaşı sırasında ve yine Birinci Dünya Savaşı'nda orduda görev yapmıştır.
Edison’un ikinci eşi olan Mina Miller 6 Temmuz 1865'te on bir çocuğun yedincisi olarak doğmuştur. Miller’ın babası da Edison gibi bir mucittir. Çift, 24 Şubat 1886'da evlenmiştir. Edison ve Miller’ın da üç çocuğu olmuştur.
Çiftin ilk çocuğu Madeleine Edison Sloan, 31 Mayıs 1888'de doğmuştur. Pennsylvania'da Bryn Mawr Akademi’de iki yıl okuduktan sonra 17 Haziran 1914'te John Eyre Sloane ile evlenmiştir. Çift, Edison’un iki evliliğinden de tek torunları olan dört çocuğa sahip olmuştur.
3 Ağustos 1890'da Glenmont'ta doğan Charles Edison, çiftin ikinci çocuğudur. Connecticut, Lakeville'deki Hotchkiss Okulu'ndan mezun olduktan sonra Massacusetts Teknoloji Enstitüsü'ne katılmıştır. Carolyn Hawkins ile 27 Mart 1918'de evlenmişti. 1927'de babasının şirketi Thomas A. Edison Incorporated'ın başkanı olmuş ve 1959'da satılıncaya kadar şirketi yönetmiştir.
Edison’un ikinci evliliğinden olan üçüncü çocuğu, 10 Temmuz 1898'de Glenmont'ta doğan Theodore Edison’dur. Çocukken ailesi tarafından küçük laboratuvar asistanı olarak adlandırılır. Bilime erken ilgi göstermiş ve Glenmont'ta birçok deney yapmıştır.
1923'te fizik eğitimini tamamladığı Massachusetts Teknoloji Enstitüsü'ne katılmıştır. Mezun olduktan sonra Edison’un kurduğu şirkette çalışmıştır. Kariyeri boyunca 80'den fazla patent almıştır. 1925'te Vassar mezunu Anna Maria Osterhout ile evlenmiştir.
Thomas Edison’un İlham Veren 5 Sözü
Thomas Edison’un ilham veren ve motive eden çok sayıda sözü bulunur. İlham verecek 5 sözünü sizin için derledik:
Dünyanın neye ihtiyacı olduğunu buluyorum. Sonra devam edip onu icat etmeye çalışıyorum.
Tek başına kimya biliminin akıllı bir yaratıcının varlığını neredeyse kanıtladığına inanıyorum.
Hepimiz gerçekten yapabileceğimiz şeyleri yapsaydık kelimenin tam anlamıyla kendimize hayret ederdik.
Aptallar akıllı adamlara aptal derler. Bilge bir adam asla kimseye aptal demez.
Dünyanın hiçbir insana borcu yoktur ama her insanın dünyaya bir borcu vardır.
Thomas Edison ve Nikola Tesla arasındaki rekabeti biliyor muydunuz? Akımların Savaşı olarak bilinen rekabeti öğrenmek için Nikola Tesla hakkındaki yazımızı okuyabilirsiniz.