Kır atın (koca öküzün) yanında duran ya huyundan ya suyundan atasözünün anlamı;
Atasözü, bir şahıs ya da nesnenin yanında bulunduğunda, ondan etkilenildiğini ve benzer özelliklere sahip olduğunu ifade eden bir deyimdir. “Kır atın (koca öküzün) yanında duran ya huyundan ya suyundan” atasözünde de bu durum anlatılmaktadır.
Bu atasözüyle, bir kişinin ya da nesnenin bir başkasına benzerlikler gösterdiği ve etkileşime girdiği durumlarda ortaya çıkan sonuçlara dikkat çekilmektedir. İnsanlar genellikle çevrelerindeki kişilerden etkilenir ve bu etkileşim sonucunda onların tavırlarını, alışkanlıklarını benimserler ya da bu kişilerin suyuna gider. Buna “su testisi su yolunda kırılır” da denilebilir.
Ancak, bu atasözünde biraz farklı bir durum söz konusudur. Bir kır atı, yanında duran bir koca öküz tarafından etkilenmemelidir çünkü atın özellikleri ve huyu, öküzden tamamen farklıdır. Kır atı, hızlı, çevik, özgür ruhlu ve hareketli bir yapıya sahipken, koca öküz ise yavaş, ağır, sakin ve durgun bir yapıya sahiptir. Dolayısıyla, kır atının yanında duran biri, ya atın hızından etkilenmelidir ya da onun özgür ruhundan etkilenmelidir.
Bu atasözü, insan ilişkilerinde ya da çevredeki etkileşimlerde, kişinin kimin yanında olduğunun önemine dikkat çeker. Eğer bir kişi, yanında olan kişiye benzer özellikler gösteriyorsa, ondan etkilenme ihtimali yüksektir. Bu noktada, kişilerin yanlış etkilenebileceği ve kendilerini kaybedebileceği uyarısını yapar.
Sonuç olarak, “Kır atın (koca öküzün) yanında duran ya huyundan ya suyundan” atasözü, insanların çevrelerindeki kişilerden etkilenme eğiliminde olduğunu ve bu etkileşim sonucunda benzerlikler gösterme ihtimalinin olduğunu anlatır. Ayrıca, insanların kendilerini yanlış kişilerden de etkilenebileceği ve kaybedebileceği uyarısını yapar.