Fransada ilk tur heyecanı
21 Nisan 2007 00:00
Fransada aylardır ülkenin gündeminde olan cumhurbaşkanlığı seçimlerinin ilk turu yarın gerçekleşecek.
Fransada aylardır ülkenin gündeminde olan cumhurbaşkanlığı seçimlerinin ilk turu yarın gerçekleşecek. 44.5 milyon kayıtlı seçmenin olduğu seçimlerde, Fransa gelecek 5 senenin liderini seçecek. Ülkenin iç ve dış politikası, ekonomik ve sosyal reformları, adalet ve ordu gibi can alıcı konularda yaptırım yetkisi olan cumhurbaşkanı, genel halk oylaması ile seçiliyor.
5. Cumhuriyetin 6. cumhurbaşkanını seçmeye hazırlanan Fransada bu makam genelde, sağcı ve muhafazakar isimlerin elinde oldu. 5. Cumhuriyetin ilk cumhurbaşkanı olan General Charles De Gaules, Georges Pompidou, Valerie Giscard dEstaing gibi sağcıların 1958 - 81 arası cumhurbaşkanlığı yapmasından sonra 1981de, 14 seneliğine Sosyalist Parti adayı François Mitterand Elysée Sarayına yerleşmişti. 1995de seçimlerden bugüne kadar ise Jacques Chirac cumhurbaşkanlığı görevini yürüttü. 6 Mayısta ise Elysée Sarayının anahtarlarını, 17 Mayısta göreve başlayacak cumhurbaşkanına devredecek.
Fransa cumhurbaşkanlığı seçimlerinin diğer temel özelliklerinden biri ise adayların 500 seçilmiş kişi; yani belediye başkanlarının, il genel meclisi ve bölge meclisi üyelerinin imzasını almak zorunda olması.
Büyük partilerin adayları haricindekiler, bu kadar imzayı bir araya getirmekte oldukça zorluk çektiler. Başta 40 kadar kişi aday olacağını açıklamasına rağmen sonuçta sadece 12 kişi gerekli 500 imzayı toplayabildi.
Soldan 7 aday, sağdan 5 adayın yarışacağı seçimlerde, yüzde 10un üzerine çıkacağı öngörülen 4 aday var ve bunların 3ü sağdan. Sağcılardan en fazla seçilme şansı olan eski İçişleri Bakanı ve iktidardaki UMP lideri Nicolas Sarkozyye karşı Sosyalist Parti adayı Segolene Royalın ikinci turda karşı karşıya gelme ihtimali yüksek. Böylelikle, 2002de sürpriz olarak ırkçı Le Penin, Chirac ile ikinci tura kalması ayrı tutulursa; yaklaşık 50 senelik ömrü olan 5. Cumhuriyetin tüm cumhurbaşkanlığı seçimleri geleneğine uygun olarak sağsol bloklaşması yaşanacak.
Kötünün iyisi...
Bu seçim yöntemi ile Sosyalist Partinin sosyal liberal politikalarını eleştiren solcular, sağa karşı sola oy vermeyi tercih ediyor. Kötünün iyisini seçme politikası olan bu yaklaşım, tüm seçim sürecinde Royal tarafından kullanıldı. Soldaki diğer az destekli adayların oy toplamalarına engel olan yaklaşım, alternatif bir programın tartışılmasına da engel oluyor.
Kısa bir süreye kadar sol cepheden Köylüler Sendikasının eski sözcüsü, küreselleşme karşıtı çiftçi Jose Bove, LCR örgütünün sözcüsü Olivier Besançenot ve Fransız Komünist Partisinin (FKP) lideri Marie-Goerges Buffet, aynı bir kolektif içerisindeydiler.
1995 işçi hareketinin, anayasa referandumunun ve yakın zamanda milyonları sokağa döken gençlik eylemlerinin yarattığı zemin üzerinden oluşan kolektifler, bir seçim bloku oluşturma kararı almıştı. Yüzde 1415lere kadar oy toplama potansiyeli olan bu blok, büyük bir umut doğurmuş ama aylarca süren tartışmalardan sonra, LCR ve FKPnin bölücü ve sorumsuz tutumları nedeniyle bu umut da suya düşmüş ve her üç aday da yarışa ayrı girmişti. Yapılan istatistiklerde, en iyi Olivier Besancenot olmak üzere, her birinin marjinal kabul edilenin ötesinde bir oy toplayamayacakları hemen hemen kesin görünüyor.
Bu platformun dağılması nedeniyle yüzbinlerce emekçinin, Royalın Anayasaya yönelik evet tavrına rağmen Sarkozyye karşı Sosyalist Partiye oy vermesi tahmin ediliyor.
İkinci tur olasılıkları
Büyük bir sürpriz olmazsa seçimin mayısta yapılacak ikinci turuna Sarkozy ile Royalın kalması bekleniliyor. Bu iki aday şimdiden ikinci tura hazırlanmaya başladı. Sarkozynin geçen hafta ırkçı Le Pen ile birkaç milletvekilliği karşılığında anlaştığı basına sızdı. Sağ merkezdeki François Bayrounun lideri olduğu UDFin büyük isimleri de şimdiden Sarkozyye destek çıktı. Sarkozynin başka önemli desteklerinden biri de şu anki cumhurbaşkanı Jacques Chirac. Görevi bırakmasının ardından davalarla karşılaşacak olan Chiracın dokunulmazlık yasası karşılığında, Sarkozyyi desteklediği ifade ediliyor.
Solun tamamından destek alamayan Royalin sağa kayması ise sol cephede tartışma yaratıyor. Sarkozynin sert söylemlerinden ürken sağcı seçmenleri kazanmaya oynayan Royal, bu şekilde solcu seçmenlerin önemli bir kısmını kaybetti ve ikinci tura kalması kesin olmayabilir. İkinci turda sağa karşı gerçekten işçi-emekçilerin ve gençlerin en acil taleplerine cevap veremediği takdirde, seçilme şansı çok az gibi görünüyor. (Paris/EVRENSEL)
Deniz Uztopal
www.evrensel.net