AUGUSTE COMTE
19 Ocak 1798 ( Montpellier – Fransa) – 5 Eylül 1857 (Paris – Fransa)
Isidore Marie Auguste François Xavier Comte Fransız matematikçi, filozof ve din eleştirmenidir. Bununla birlikte, her şeyden önce, pozitivizmin kurucusu ve adı Comte’a kadar uzanan sosyolojinin kurucu ortağı olarak bilinir.
HAYATI
Montpellier’de okula gittikten sonra Comte, Paris’teki elit enstitü École polytechnique’de okudu. Ecole Polytechnique edildi için her şeyden önce, Fransızca ve cumhuriyetçi ideallerine adamış ilerleme fikrine kapıldı. 1816’da bir öğrenci isyanı oldu, Ecole geçici olarak kapandı. Kurs katılımcıları daha sonraki bir tarihte yeni kabul için başvurabileceklerdi. Bu yüzden Comte, Ecole’den ayrılmak zorunda kaldı ve eğitimine Montpellier’deki tıp fakültesinde devam etti. Bir zaman sonra École sonra yeniden açıldı Comte yeniden kayıt gerçekleştirmek hiçbir girişimde bulunmadı.
Kısa süre sonra Katolik – monarşist ailesiyle uzlaşmaz farklılıklar gördü ve diğerlerinin yanı sıra garip işler yaparak geçimini sağladığı Paris’e taşındı. Matematik için özel öğretmen olarak reddedildi. Kısmen kendi kendini yetiştirdi ve çok iyi okuduğu için, çok çeşitli tarihsel ve felsefi edebiyat alanlarında çalıştı. Condorcet, Montesquieu’dan, David Hume ve Immanuel Kant gibi önde gelen felsefi aydınlatıcılardan, fizyokrat Turgot kadar çeşitli yazarlardan ilham aldı ve muhafazakarl Joseph de Maistre ve ayrıca ruhani skolastik düşünürlerle uğraştı.
Öğrencisini entelektüel topluma kazandıran önemli endüstriyel ve sosyal teorisyen Kont Claude-Henri Comte de Saint-Simon’un öğrencisi, arkadaşı ve sekreteri oldu. Comte, ilk gazetecilik çalışmasını Saint-Simons dergilerinde yayınladı. 1824’te çözülemeyen anlaşmazlıklar nedeniyle Saint-Simon’dan ayrıldı.
1822’de Comte, pozitivizm felsefesinin temel bir eseri olarak plan des travaux scienceifiques nécessaires pour reorganiser la sosyété’yi yayınladı. Akademik istihdam için boşuna uğraştı. “Matematik materyalizminin ahlaksız sahtekarlığı nedeniyle” sandalyesi reddedildi. Daha sonra tartışmalı yazıları nedeniyle matematik öğretmeni olarak mütevazı bir pozisyonunu bile kaybetti. Geçim kaynağı sponsorlara ve arkadaşlarının mali yardımına bağlıydı. Özel dairesinde, zamanının tanınmış bilim adamlarının da katıldığı konferanslar verdi.
Comte, kibirli, enerjik ve ilgi çekici bir kişilik olarak biliniyordu. 1826’da hastalandı ve tedavi görmeden bıraktığı bir psikiyatri hastanesine kaldırıldı. Nisan 1827’de intihar girişiminde başarısız oldu. Eski bir fahişe olan Caroline Massin ile evlendi. Eşi tarafından stabilize edilerek bilimsel olarak çalışıp tekrar dersler verebildi. [2]
Nisan 1826’dan 1842’deki boşanmasına kadar, özel bir bilim adamı olarak verdiği derslere dayanarak, Cours de Philosophie Positive’in altı cildi olan ana eseri yayımladı. 1841’den itibaren şimdi bir Comte Müzesi’nin yeri olan 10 rue Monsieur-le-Prince’de yaşadı. Burada başka şeylerin yanı sıra astronomi hakkında bir konferans verdi.
Comte, 1844’ten itibaren, platonik bir ilişki olan burjuva karısı Clotilde de Vaux’a hayran kaldı. 1846’daki ölümünden sonra veremden öldü, bu aşk yarı dini oldu ve Comte kendisini “İnsanlık Dininin” kurucusu ve peygamberi olarak gördü. Eskiden esasen katı “olgusal bilimlere” bağlı olan Comte, pratikte yeni bir teokrasi ilan etti. Eleştirmenler, çabalarında “tanrısız bir Katoliklik” gördü. Système de politique positive’in (1851-1854) dört baskısını yayınladı. Auguste Comte, 19. yüzyıldaki birkaç bilim adamından biri olarak kadınların özgürleşmesi için yalvarsada ancak fikirleri bazen çok geleneksel bir imaja sahipti: erkek “yaşam mücadelesinde” ve “mesleklerde” kendini kanıtlamak zorundaydı. Kadın ahlaki ve ahlaki açıdan ev çevresinden çıkmak zorunda kaldı toplum üzerinde etkisi oluştu. [3]
5 Eylül 1857’de Comte, Paris’te mide kanserinden öldü ve Père Lachaise mezarlığına gömüldü. Auguste Comte Müzesi, 1841-1857 yılları arasında yaşadığı 10 rue Monsieur-le-Prince adresindeki dairesinde bulunuyor.
Fransa, İngiltere, İsveç ve ABD’de bireysel “komtist” topluluklar oluştu. Comte, yaklaşık 500 sayfalık bir “irade” isimli yazı bütünü bıraktı.
ÇALIŞMALARI
COMTE’NİN POZİTİVİZMİ
Comte, toplumun üç aşamalı genel bir yasaya göre hakikat arayışında üç aşamadan geçtiğini öne sürerek sosyal evrimin bir açıklamasını sundu.
Comte’un aşamaları (1) teolojik aşama, (2) metafizik aşama ve (3) olumlu aşama idi. [11]
(1) Teolojik aşama, 19. yüzyıl Fransa’sının perspektifinden, insanın toplumdaki yerinin ve toplumun insan üzerindeki kısıtlamalarının Tanrı’ya atıfta bulunulduğu Aydınlanma Çağı’ndan önce görülüyordu. İnsan, ataları tarafından kendisine öğretilen her şeye körü körüne inanıyordu. Doğaüstü güce inanıyordu. Fetişizm bu dönemde önemli bir rol oynadı.
(2) “Metafizik” aşamada, Comte, Aristoteles’in Metafiziğinden bahsetmedi. veya diğer eski Yunan filozofları. Daha ziyade, bu fikir, 1789 Fransız Devrimi’nin ardından Fransız toplumunun sorunlarına dayanıyordu. Bu metafizik aşama, evrensel hakların, herhangi bir insan yöneticinin otoritesinden övgüye değer bir üstünlük olarak gerekçelendirilmesini içeriyordu. sadece metaforun ötesinde kutsala atıfta bulunulmuyor. Bu aşama soruşturmanın aşaması olarak bilinir, çünkü hiçbir somut kanıt ortaya konulmamasına rağmen insanlar muhakeme ve sorgulamaya başladı. Soruşturma aşaması, otoriteyi ve dini sorgulayan bir dünyanın başlangıcıydı.
(3) Devrimin ve Napolyon’un başarısızlığından sonra ortaya çıkan Bilimsel aşamada insanlar, insan hakları beyannamelerine veya Allah’ın iradesinin kehanetlerine rağmen sosyal sorunlara çözüm bulabilir ve bunları yürürlüğe koyabilirdi. Bilim, soruları tam anlamıyla yanıtlamaya başladı. Bu bakımdan Karl Marx ve Jeremy Bentham’a benziyordu. Bu Bilimsel aşama fikri, daha sonraki bir bakış açısından klasik fiziğin ve akademik tarihin gereğinden fazla türevi olmasına rağmen, kendi zamanı için güncel olarak kabul edildi. Comte’un üç aşamalı kanunu, sosyal evrimciliğin ilk teorilerinden biriydi.
Diğer evrensel hukuka “ansiklopedik hukuk” adını verdi. Comte, bu yasaları birleştirerek, inorganik fizik (astronomi, yer bilimi ve kimya) ve organik fizik (biyoloji ve ilk kez, daha sonra Sociologie olarak değiştirilen fizik sociale) dahil olmak üzere tüm bilimlerin sistematik ve hiyerarşik bir sınıflandırmasını geliştirdi. Emmanuel Joseph Sieyès’in 1780’de bu terimi kullanmasından bağımsız olarak, Comte 1838’de “sosyoloji” yi yeniden icat etti ve terimi bir neoloji olarak tanıttı. Comte daha önce “sosyal fizik” terimini kullanmıştı, ancak bu terime el konulmuştu. başkaları tarafından, özellikle Adolphe Quetelet.
“Belirlenmesi gereken en önemli şey, bilimlerin içinde bulunduğu doğal düzendi – nasıl ayakta kalabilecekleri değil, herhangi birinin isteğine bakılmaksızın nasıl ayakta durmaları gerektiği… her birinin konumu, onun “pozitiflik” olarak adlandırdığı şeyin derecesi, bu sadece fenomenin tam olarak belirlenebilme derecesidir. Bu, kolayca görülebileceği gibi, aynı zamanda göreceli karmaşıklığının da bir ölçüsüdür, çünkü bir bilimin kesinliği, karmaşıklığıyla ters orantılıdır. Dahası, kesinlik veya pozitiflik derecesi, matematiksel gösterime tabi tutulabileceğidir ve bu nedenle, kendisi somut bir bilim olmayan matematik, her bilimin konumunun belirleneceği genel ölçektir. Böylelikle genelleme, Comte, eşit sınıflandırma değerine sahip, ancak art arda pozitifliği azalan beş büyük fenomen grubu olduğunu buldu. Bunlara astronomi, fizik, kimya, biyoloji ve sosyoloji gibi isimler verdi.”
Toplum için özel bir bilim (beşeri bilimler değil, metafizik değil ) fikri 19. yüzyılda öne çıktı ve Comte’a özgü değildi. Son zamanlarda “sosyoloji” teriminin (Comte tarafından icat edildiği düşünülen bir terim olarak) farklı bir anlamla da olsa, Fransız deneme yazarı Emmanuel Joseph Sieyès (1748-1836) tarafından 1780’de tanıtıldığı keşfedildi. [12] Bununla birlikte, Comte’un bu özel sosyal bilim için tasarladığı hırslı (veya birçokları ‘görkemli’ diyebilir) yollar benzersizdi. Comte, bu yeni bilimi, sosyolojiyi, tüm bilimlerin sonuncusu ve en büyüğü olarak gördü, diğer tüm bilimleri içerecek ve bulgularını bütünleştirecek ve uyumlu bir bütün halinde ilişkilendirecek. Bununla birlikte, sosyolojiden bile daha büyük olan yedinci bir bilime işaret ettiği belirtilmelidir. Şöyle ki, Comte “Antropoloji veya İnsanın gerçek bilimini, Soyut Bilimin Büyük Hiyerarşisindeki son derecelendirme” olarak değerlendirdi. [13]
Comte’un sosyal unsurların birbirine bağlılığı üzerindeki vurgusu, modern işlevselciliğin bir öncüsüydü. Bununla birlikte, Comte’un zamanının diğer pek çoğunda olduğu gibi, çalışmalarının bazı unsurları artık eksantrik ve bilim dışı olarak görülüyor ve tüm bilimlerin merkezi olarak sosyoloji konusundaki büyük vizyonu meyve vermedi.
Karar vermenin nicel, matematiksel temeli üzerindeki vurgusu bugün bizde kalıyor. Modern Pozitivizm kavramının, modern kantitatif istatistiksel analizin ve işle ilgili karar vermenin temelidir. Teori ve pratik arasındaki devam eden döngüsel ilişkiye ilişkin açıklaması, savunucuların Planla-Uygula-Kontrol Et’in dört aşamalı döngüsü boyunca sürekli bir teori ve uygulama döngüsünü tanımladığı Modern İşletme Sistemlerinde Toplam Kalite Yönetimi (TKY) ve Sürekli Kalite İyileştirme’de görülmektedir. -Act (PDCA, Shewhart döngüsü). Kantitatif analiz savunuculuğuna rağmen, Comte, sosyal fenomeni açıklamaya yardımcı olma yeteneğinde bir sınır gördü.
Herbert Spencer’ın erken sosyolojisi, geniş ölçüde Comte’a bir tepki olarak ortaya çıktı; Spencer, evrimsel biyolojideki çeşitli gelişmelerin ardından yazarak, şimdi sosyal olarak Darwinist terimler olarak tanımlayabileceğimiz disiplini yeniden formüle etmeye çalıştı.
Comte’un bugünkü şöhreti kısmen 1867’de The Positivist Review’u kuran Émile Littré’ye borçludur. Bununla birlikte, Comte’un akıl hocası Henri de Saint-Simon’un çalışmasından ne kadar pay aldığına dair tartışmalar devam ediyordu.
Auguste Comte, Sosyoloji fikrini, toplumu incelemeyi, sosyal ilişki kalıplarını, sosyal etkileşimi ve kültürü yaratmadı, bunun yerine onu büyük ölçüde genişletti. Sosyolojiyi ampirizm ve bilimsel yöntem yoluyla yürütme ilkesi olan pozitivizm, Comte’un sosyoloji çalışmasının birincil yoluydu. Sosyolojiyi iki farklı çalışma alanına ayırdı. Birincisi, sosyal statik, toplumun kendini nasıl bir arada tuttuğu ve ikincisi, sosyal dinamikler, toplumsal değişikliklerin nedenlerinin incelenmesi. Bu alanları aynı sistemin parçaları olarak gördü. Comte, toplumu ve sosyolojiyi insan vücudu ve anatomisiyle karşılaştırdı. “Comte, bağlantı ve sınırların işlevlerini dil, din ve işbölümünün sosyal yapılarına atfetmiştir.” Dil aracılığıyla, hem geçmiş hem de şimdiki toplumdaki herkes birbiriyle iletişim kurabilir. Din, toplumu ortak bir inanç sistemi altında birleştirir ve bir sistem altında uyum içinde çalışır. Son olarak, iş bölümü toplumdaki herkesin birbirine bağlı olmasına izin verir.
ÜTOPYA PROJESİ
Ütopyadan bahsederken Comte genellikle göz ardı edilir. Ancak ütopik edebiyata pek çok katkı yaptı ve günümüz tartışmalarını etkiledi. Bazı entelektüeller, modern yaşamın ütopik sisteminin “on dokuzuncu ve yirminci yüzyılın başlarında çeşitli dünya kurma faaliyetleri için bir katalizör görevi gördüğü” gerçeğinden bahsetmektedir (Willson, M. 2019) Bu ütopik projede Comte, üç ana kavramı ortaya koymaktadır: fedakarlık, sosyokrasi ve İnsanlığın dini. 19. yüzyılda Comte tarafından “başkalarının iyiliğini ahlaki eylemin sonu olarak gören bir davranış teorisi” olarak adlandırılan fedakarlık. (Britannica, T, 2013) Ayrıca Comte, sosyokrasiyi birbirini, arkadaşlarını veya müttefiklerini tanıyan insanlar tarafından yönetişim olarak açıklar.Fransız devriminden sonra, Comte hükümet için rasyonel bir temel arıyordu.
İNSANLIĞIN DİNİ
Daha sonraki yıllarda Comte, pozitivist toplumların bir zamanlar geleneksel ibadetin sahip olduğu birleşik işlevi yerine getirmesi için İnsanlık Dinini geliştirdi. 1849’da ‘pozitivist takvim’ adı verilen bir takvim reformu önerdi. Yakın arkadaş John Stuart Mill için, bir “iyi Komite” (Pozitif Felsefe Kursu’nun yazarı) ile “kötü Komite” (seküler-dini sistemin yazarı) arasında ayrım yapmak mümkündü. [10] sistemi başarısız oldu ama yayınlanması ile bir araya Darwin’s Türlerin Kökeni çeşitli proliferasyonunu etkilemesi (1859) 19. yüzyılda laik Hümanist örgütler, özellikle George Holyoake ve Richard Congreve gibi laiklerin çalışmalarıyladır. Comte’nin George Eliot ve Harriet Martineau da dahil olmak üzere İngiliz takipçileri, sisteminin tüm kasvetli panoplyini çoğunlukla reddetmiş olsalar da, bir insanlık dini fikrini ve onun “vivre pour autrui” (“başkaları için yaşa”) emrini beğendiler köken olarak “fedakarlık ” kelimesinden geliyor. [16]
ÜÇ AŞAMALI YASA
Comte, hiç kimsenin fizik, kimya ve biyolojiyi tutarlı bir fikirler sistemine sentezlemediği gerçeğinden rahatsız oldu, bu yüzden bilimlerin kullanımından sosyal dünya hakkındaki gerçekleri makul bir şekilde çıkarmaya çalıştı. Çalışmaları sayesinde, insan zihninin büyümesinin aşamalar halinde ilerlediği ve toplumların da öyle olması gerektiği sonucuna vardı. Toplum tarihinin üç farklı aşamaya ayrılabileceğini iddia etti: teolojik, metafizik ve pozitif. Bir evrim teorisi olan Üç Aşama Yasası, felsefe üzerine yeni düşünceler nedeniyle toplumların tarihinin nasıl üç bölüme ayrıldığını açıklar. Comte, evrimin insan zihninin aşamalara ayrılan ve bu aşamalar boyunca gelişen büyümesi olduğuna inanıyordu. Comte, toplumun zihne benzer şekilde davrandığı sonucuna vardı. [17]
“Yasa şudur: Öncü kavramlarımızın her biri – bilgimizin her bir dalı – birbirini izleyen üç farklı teorik koşuldan geçer: Teolojik veya hayali; Metafizik veya soyut; ve Bilimsel veya olumlu.”
Üç Aşama Yasası, aşamaların zaten meydana geldiği veya şu anda gelişmekte olduğu toplumun evrimidir. Belli bir süre sonra yeni gelişen aşamaların olmasının nedeni, sistemin “gücünü kaybetmesi” ve medeniyetin ilerlemesini engelleyerek toplumda karmaşık durumlara yol açmasıdır. [19] Durumdan kurtulmanın tek yolu, uygar uluslar içindeki insanların “organik” yeni bir sosyal sisteme yönelmesidir. Comte, toplumda yeniden kurulmanın zorluklarını göstermek için krallara atıfta bulunur. Krallar, krallıklarını yeniden düzenleme ihtiyacı hissediyorlar, ancak çoğu başarılı olamıyor çünkü uygarlığın ilerlemesinin reform gerektirdiğini düşünmüyorlar, yeni, daha uyumlu bir sistem eklemekten daha mükemmel bir şey olmadığını algılamıyorlar. Krallar, mevcut krizin doğasını anlamadıkları için eski sistemleri terk etmenin etkinliğini göremiyorlar. Ancak ilerlemek için, onunla birlikte gelen, “insan iradesinden bağımsız, toplumun tüm sınıflarının katkıda bulunduğu bir dizi değişikliğin neden olduğu, gerekli sonuçların olması gerekir.”[19] İnsanların kendileri yeni bir sistem üretme yeteneğine sahiptir. Bu model teolojik aşama, metafizik aşama ve pozitif aşama ile gösterilir. Üç Aşama Yasası, insan zihninin sahneden sahneye nasıl değiştiği gibi, aşamalara ayrılmıştır. Üç aşama, teolojik aşama, metafizik aşama ve aynı zamanda Üç Aşama Yasası olarak da bilinen pozitif aşamadır. Teolojik aşama, tüm toplumların tamamen teomerkezci bir yaşam sürdüğü 1300’lerden önce gerçekleşti. Metafizik aşama, toplumun evrensel hakları ve özgürlüğü aradığı zamandı. Üçüncü ve son aşama olan olumlu aşama ile Comte, “bilim felsefesi, bilim tarihi ve bilim sosyolojisi arasındaki ilişkilerin nasıl görülmesi gerektiği” sorusuna yanıt veriyor. [20]Sosyoloji ve tarihin birbirini dışlamadığını, ancak tarihin sosyolojinin yöntemi olduğunu söyler, bu nedenle sosyolojiyi “nihai bilim” olarak adlandırır. Bu olumlu aşama, sosyal sorunları çözmek ve bu sosyal sorunları “Tanrı’nın iradesi” veya “insan hakları” gözetilmeksizin çözülmeye zorlamaktı. Comte, bu aşamaların tüm tarih boyunca farklı toplumlarda görülebileceğini keşfetti.
- Teolojik Aşama
İlk aşama, teolojik aşama, insan davranışı fenomenlerinin doğaüstü veya dini açıklamalarına dayanır çünkü “insan zihni, fenomenlerin birincil ve nihai nedenlerini ararken, doğaüstü ajanların müdahaleleri olarak evrendeki görünen anormallikleri açıklar.”. [21] Teolojik Aşama, insanların tüm fenomenlerin nedeni olarak doğaüstü ajanlara yöneldiği “insan zekasının gerekli başlangıç noktası”dır. [22] Bu aşamada, insanlar mutlak bilgiyi keşfetmeye odaklanır. Comte bu aşamayı onaylamadı çünkü tüm fenomenlerin insan aklı ve deneyiminden ziyade doğaüstü ajanlardan kaynaklandığına dair insanların akıllarında yarattığı basit açıklamaya döndü. Comte, Bacon’un “gözlemlenen gerçeklere dayananlar dışında gerçek bilgi olamaz” felsefesine atıfta bulunur, ancak ilkel zihnin bu şekilde düşünemeyeceğini, çünkü gözlemler ve teoriler arasında yalnızca bir kısır döngü yaratacağını gözlemler. [22] “Bir yandan, her pozitif teorinin mutlaka gözlemlere dayandırılması gerekiyorsa, diğer yandan, gözlemlemek için zihnimizin bazı teoriye veya başka bir şeye ihtiyaç duyduğu daha az doğru değildir.”. [22] İnsan zihni, insan bilgisinin kökeninde bu şekilde düşünemeyeceği için, Comte, insanların “gerçekleri hatırlayamayacaklarını” ve teolojik kavramlar olmasaydı çemberden kaçamayacaklarını iddia ediyordu. insan hayatına karmaşık açıklamalar. [22] Comte bu aşamadan hoşlanmasa da, teolojinin gelişen ilkel zihnin başlangıcında gerekli olduğunu açıklar.
İlk teolojik durum, insan zekasının gerekli başlangıç noktasıdır. İnsan zihni öncelikle dikkatini “varlıkların iç doğasına ve gözlemlediği tüm fenomenlerin ilk ve son nedenlerine” odaklamaktadır. (Ferre 2) Bu, zihnin sosyal dünyayı yönetecek bir eylemin neden ve sonucunu aradığı anlamına gelir. Bu nedenle, “bu fenomeni, keyfi müdahaleleri evrenin tüm görünen anormalliklerini açıklayan, az çok sayıda doğaüstü ajanın doğrudan ve sürekli bir eylemi tarafından üretilmiş olarak temsil eder.” (Ferre 2)
Teolojik durumun bu birincil alt kümesi, fenomenlerin Tanrı gibi teolojik bir doğaüstü varlık tarafından yaratılması ve yaratılması gereken fetişizm olarak bilinir ve insanlara evrendeki her olayı bu doğaüstü ajanların doğrudan bir iradesi olarak görmelerini sağlar. Bazı insanlar cansız nesnelere sahip olan ve Animizm uygulayan ruhlara veya ruhlara inanıyordu. Ruhlara sahip olan ve maddi bedenlerin dışında var olabilecek bu doğal ruhsal varlıklar, insanlarla etkileşime girme yeteneğine sahipti, bu nedenle failleri memnun etmek için fedakarlık ve ibadet gerektiriyorlardı. Olguların ardındaki tüm bu yeni nedenlerle, olayları açıklamaya devam etmek için birkaç tanrıya ihtiyaç duyan sayısız fetişizm meydana gelir. İnsanlar, her nesnenin veya olayın kendisine bağlı benzersiz bir tanrıya sahip olduğuna inanmaya başlar. Bu inanca şirk denir. Zihin, “tek bir varlığın tanrısal eylemini, ilkel akıl tarafından tasavvur edilmiş sayısız bağımsız tanrının çeşitli oyunlarının yerine koydu.” Bu Tanrılar genellikle hem insan hem de hayvan benzerliği kazandılar.
Mısır’da Ra gibi hayvan vücut kısımlarına sahip birden fazla tanrı vardı. bir şahin kafasına sahip olan ve Mısırlılarla güneş çağrışımları olan. Çok tanrılı Yunanlıların, denizi kontrol eden Poseidon ve bereket tanrıçası Demeter gibi birkaç tanrısı vardı. Bununla birlikte, toplumun fenomenlerini yöneten tüm bu yeni tanrılarla, beyin hatırlaması gereken sayısız tanrıyla karıştırılabilir. İnsan zihni, tektanrıcılık denen bir alt aşamaya inanarak bu sorunu ortadan kaldırır. Birden fazla tanrıya sahip olmak yerine, dünyayı kontrol eden gücün merkezi olan, her şeyi bilen ve her şeye kadir tek bir Tanrı vardır. Bu, evrenle uyum yaratır çünkü her şey tek bir hükümdarın altında. Bu, çoktanrıcılıkta görülen çeşitli tanrılar arasında nasıl davranılacağı veya kimin üstün hükümdar olduğu konusunda hiçbir kafa karışıklığı bırakmaz.
Teolojik durum, bir olay hakkında bir inanç oluştururken aklın ilk durumu kadar iyi işlev görür, çünkü eylemin nedeni için daha sonra değiştirilebilecek geçici bir yer tutucu yaratır. Beynin fenomenin arkasındaki sebebi düşünmesine izin veren çok tanrılı tanrılar, tek tanrılı tanrıların yerini alabilecek dolgu maddeleridir. Teolojik aşama, ilkel aklın doğaüstü olayları nasıl gördüğünü ve nedenleri nasıl tanımladığını ve sıraladığını gösterir. “İnsan zihninin ilk gelişmesi, ancak kendiliğinden gelişebilen tek yöntem olan teolojik yöntemle üretilebilirdi. Tek başına, bize geçici bir teori önerme önemli özelliğine sahiptir ve gözlem kapasitemizi geliştirerek, tamamen olumlu bir felsefe çağına hazırlanmayı başardık.
Comte, insanın en eski açıklama felsefesinin, etrafındaki fenomenleri kendi eylemlerine bağlama eylemi olduğuna dair temel inanç nedeniyle teolojik aşamanın gerekli olduğuna inanıyordu; o insan “dış doğa çalışmasını kendi başına uygulayabilir”. [23] Bu ilk aşama, insanlığı “gözlemlemek için önce kavramlar oluşturmak ve önce teoriler oluşturmak için önce gözlemlemenin iki gerekliliğiyle sınırlandırıldığı kısır döngüden” uzaklaştırmak için gereklidir. [23] İlaveten, teolojik aşama toplumu “ilk toplumsal örgütlenmeyi, çünkü ilk önce bir ortak görüşler sistemi oluşturduğu için ve böyle bir sistemi oluşturarak” yöneterek örgütleyebilir. [23] Comte’ye göre bu süre dayanamazdı, ancak bu aşama etkileyici bir siyasi sistem oluşturan bir entelektüel birlik kurmayı başardı. Teolojik durum, “spekülatif faaliyete” adanmış bir toplumda bir sınıf yarattığı için insanlığın ilerlemesi için de gerekliydi. [23] Comte, teolojik aşamanın Aydınlanma’da var olmaya devam ettiğini bu şekilde görür. Comte, pratik olmadığı iddia edilen bir dönemde, bu etkinliği canlandırmadaki olağanüstü yeteneği nedeniyle teolojik aşamaya bir an hayranlık duyuyor. İnsan zihni, teolojik aşamanın sağladığı kurum dışında “başka hiçbir şekilde gerçekleşemeyecek olan teori ile pratik arasındaki ilk etkili ayrılığı” bu aşamaya borçludur. [23]
İlahiyat Aşaması, uzak geçmişte medeniyetler arasında öncelikli olarak görülen aşamadır. 1300’lerden önce kullanılmış olan bu, bilim dünyasına çok az ilgisi olan veya hiç ilgisi olmayan ve Freud’un da ifade edeceği gibi bir yanılsama ve kuruntular dünyası olan çok temel bir dünya görüşüdür. İnsanlık, tüm varlıkların doğasını aramak için odak noktasını duygulara, duygulara ve duygulara koyar. Bu, insanlığı tüm sorularını yanıtlamak için teolojiye ve tanrıların yaratılmasına yöneltti.
Fetişizm
Teolojik Aşama, Fetişizm, Şirk ve Tektanrıcılık olmak üzere üç bölüme ayrılmıştır. Fetişizm, insanoğlunun bir tanrının gücünü cansız bir nesneye koyduğu felsefedir. Her nesne bir tanrının bu gücünü taşıyabilirdi, bu yüzden Fetişizme inanan ve birden çok tanrı yaratanların kafasını karıştırmaya başladı ve Şirk oluşturdu.
Şirk
Çok tanrılığın temel anlamı, evreni yöneten çok tanrılar düzenine olan inançtır. Şirkte her tanrıya, içinde iyiliği olan belirli bir şey verilmiştir. Buna örnek olarak Yunan tanrısı, gök/şimşek tanrısı Zeus veya Mısır mitolojisindeki güneş tanrısı Ra verilebilir. Bir grup rahip, bu tanrılara kurban sunmaları ve bu tanrılardan kutsamalar almaları için sık sık görevlendirilirdi, ancak bir kez daha, sayısız tanrı nedeniyle kafa karıştırıcı hale geldi ve medeniyet Tektanrıcılığa döndü.
Tektanrıcılık
Tektanrıcılık, evrenin her yönüne hükmeden, her şeye gücü yeten tek bir Tanrı’ya olan inançtır. Hem Fetişizmin hem de Politeizmin duygusal ve hayali yönlerinin ortadan kaldırılması entelektüel uyanışla sonuçlandı. Bu uzaklaştırma, Aydınlanmanın gerçekleşmesinin yanı sıra bilim dünyasının genişlemesine izin verdi. Aydınlanma ile birlikte dünyada büyük bir değişim yaratan birçok ünlü filozof geldi. “Tektanrıcılığın teolojik düşünme aşamasının doruk noktası” olmasının nedeni budur. [24]
2 – Metafizik veya Soyut Aşama
İkinci aşama, metafizik aşama, yalnızca birincinin bir modifikasyonudur, çünkü doğaüstü bir neden, “soyut bir varlık” ile değiştirilir; [21] soyut güçlerin insan davranışını kontrol ettiği inancının olduğu bir geçiş aşaması anlamına gelir. Teolojik aşama ile olumlu aşama arasında bir geçiş aşaması olduğu için, Comte bunu üç aşama arasında en az önemli olarak kabul etti ve yalnızca insan zihninin teolojik aşamadan olumlu aşamaya kendi başına atlayamayacağı için gerekliydi.
Metafizik aşama, geçiş aşamasıdır. “Teoloji ve fizik o kadar derinden uyumsuz” olduğu ve “kavramları karakter olarak o kadar kökten zıt olduğu” için, insan zekası kademeli bir geçişe sahip olmalıdır. [22] Bunun dışında Comte, bu aşamanın başka bir kullanımı olmadığını söylüyor. En az önemli aşama olmasına rağmen, insanlar teolojikten pozitifliğe doğru düşüncede önemli bir değişikliği kaldıramadıkları için gereklidir. [17] Metafizik aşama, insanların doğaüstü güçlerden ziyade soyut güçlere inandıkları önceki aşamanın sadece küçük bir değişikliğidir. Zihin, metafizik ajanların boşluğunun neden olduğu gerçekleri, “tüm sağ görüşlü kişilerin onları söz konusu fenomenin sadece soyut isimleri olarak gördükleri aşırı incelikli nitelendirme” yoluyla fark etmeye başlar. [19] Zihin kavramlara aşina olur, daha fazlasını aramak ister ve bu nedenle olumlu aşamaya geçmeye hazırdır.
Comte’un argümanını anlarken, Comte’un önce teolojik ve olumlu aşamaları açıkladığını ve ancak daha sonra metafizik aşamayı açıklamak için geri döndüğünü not etmek önemlidir. Bu karardaki mantığı, “herhangi bir ara durumun ancak iki uç noktaya ilişkin kesin bir analizden sonra yargılanabileceğidir”. [23] Metafizik durum, yalnızca rasyonel pozitif duruma ulaşıldığında analiz edilebilir ve yalnızca teolojik durumdan pozitif duruma geçişe yardımcı olma amacına hizmet eder. Dahası, bu durum “diğer ikisinin radikal muhalefetini bir süreliğine uzlaştırır, kendisini birinin kademeli düşüşüne ve diğerinin hazırlıklı yükselişine adapte eder”. [23]Bu nedenle, iki durum arasındaki geçiş neredeyse algılanamaz. Selefi ve halefinin aksine, metafizik devletin güçlü bir entelektüel temeli veya bir siyasi örgüt için sosyal gücü yoktur. Aksine, basitçe insana, yaratıcı teolojik durumdan rasyonel pozitif duruma geçiş tamamlanana kadar rehberlik etmeye hizmet eder.
3 – Olumlu aşama
Son aşama – olumlu aşama – zihnin fenomenin nedenini aramayı bıraktığı ve insan davranışını yönetmek için yasaların var olduğunu ve bu aşamanın akıl ve gözlem kullanımıyla rasyonel bir şekilde açıklanabileceğini fark ettiği aşamadır. sosyal dünyayı inceleyin. [25] Bu aşama bilime, rasyonel düşünceye ve ampirik yasalara dayanır. ; Comte yarattığı sosyoloji bu çalışma “ve son bilim olarak, bu bilginin bütün gelişimini koordine görevini üstlenmelidir tüm diğerlerinden sonra [geldi] bilim olduğunu” olduğuna inanıyordu [21] hepsi organize çünkü insan davranışı.
Son, en gelişmiş aşama pozitivist aşama, insanların mutlak gerçeği keşfetmekten vazgeçip, akıl yürütme ve gözlem yoluyla gerçek fenomen yasalarını keşfetmeye yöneldiği aşamadır. [19] İnsanlar, yasaların var olduğunun ve dünyanın bilim, akılcı düşünce, yasalar ve gözlem yoluyla rasyonel olarak açıklanabileceğinin farkındadır. Comte, doğaüstü olandan ziyade doğaya inanan bir pozitivistti ve bu nedenle 1800’lü yılların pozitivist aşamada olduğunu iddia etti. [25]Bu aşamada bir bilim hiyerarşisi olduğuna inanıyordu: matematik, astronomi, karasal fizik, kimya ve fizyoloji. Matematik, “büyüklüklerin ölçülmesiyle ilgili bilim”, en mükemmel bilimdir ve evrenin en önemli yasalarına uygulanır. [19] Astronomi en basit bilimdir ve “pozitif teorilere tabi tutulan” ilk bilim dalıdır. [22] Fizik, astronomiden daha az tatmin edicidir, çünkü daha karmaşıktır, daha az saf ve sistematik teorilere sahiptir. Fizik ve kimya “inorganik dünyanın genel kanunlarıdır” ve ayırt edilmesi daha zordur. [19] Fizyoloji, doğa bilimleri sistemini tamamlar ve tüm bilimlerin en önemlisidir, çünkü “en uygar ulusların kendilerini içinde buldukları krizi sona erdirmesi gereken sosyal yeniden yapılanmanın yegane sağlam temeli”dir. [22] Bu aşama, mevcut ülkelerdeki sorunları çözecek, ilerleme ve barışa imkan verecektir.
İnsanlığın bilgi toplayabildiği gözlem yoluyla. Toplum içinde kanıt toplamanın ve toplumu güçlendirmek için halihazırda bilmediğimiz şeyler üzerine inşa etmenin tek yolu, durumsal çevremizi gözlemlemek ve deneyimlemektir. “Pozitif durumda, zihin fenomenlerin nedenlerini aramayı bırakır ve kendisini kesinlikle onları yöneten kanunlarla sınırlar; benzer şekilde, mutlak kavramlar göreceli olanlarla değiştirilir.” [26] İnsanlığın kusurlu olması düşünme şeklimizin bir sonucu değil, daha çok düşünme şeklimize rehberlik eden bakış açımızın bir sonucudur.
Comte, gözlerimizi farklı fikirlere ve çevremizi değerlendirmek için basit gerçeklerin ve soyut fikirlerin dışına odaklanmak, bunun yerine doğaüstüne dalmak gibi farklı fikirlere açmamız gerektiği fikrini ifade ediyor. Bu, gözlemlerimizin düşüncelerimiz için kritik varlıklar olduğu için etrafımızdakilere dikkat etmenin kritik olmadığı anlamına gelmez. Geçmişte “kaybolan” şeyler veya bilgi hala son bilgilerle ilgilidir. Her şeyin neden bugün olduğu gibi olduğuna rehberlik eden, zamanımızın öncesidir. Her zaman kendi gerçeklerimize güveniyor olurduk ve gözlemlemezsek doğaüstü olanı ortaya çıkarmak için asla varsayımda bulunmayız. Gözlem, düşünme süreçlerimizi ilerletmeye çalışır.
Comte’a göre, Bu doğru olduğu için, yalnızca insanlıkla ilgili olan ve insanlıkla soyut olarak ilgili olmayan gözlemler farklıdır ve durumsal olarak görülmektedir. Durum, toplumdaki gerilimin bir yansıması gözden geçirilebildiği için insan gözlemine yol açar ve genel olarak bilgi gelişiminin artmasına yardımcı olur. Gözlem becerilerimiz üzerine düşüncemiz değişir. Düşünürler ve gözlemciler olarak, gerçeği belirlemeye çalışmaktan ve doğanın getirdiği rasyonaliteye ve mantığa dönerek bize gözlemleme yeteneği kazandırırız.
Bu farklı anahtar, soyuttan doğaüstüne geçişi üstleniyor. “Comte’un bilim sınıflandırması, bilimlerin basit ve soyut ilkelerin anlaşılmasından karmaşık ve somut olayların anlaşılmasına kadar geliştirdiği hipotezine dayanıyordu.” [27] Doğru olduğuna inandığımız şeyi almak yerine, toplum içinde doğru olduğuna inandığımız şeyi haklı çıkarmak için bilim fenomenini ve doğal hukuk gözlemini kullanmak için onu tersine çeviririz. İnsan bilgisinin yoğunlaştırılması ve formülasyonu, Comte’un bizi nihayetinde mümkün olan en güçlü toplumu inşa etmeye doğru yönlendirdiği şeydir. Bilim adamları, belirli bir hayvan türünün neden farklılaştığını araştırma şansını kullanmazlarsa ve geçmişte araştırılan gerçekleri artık şu an için doğru değilse, veriler nasıl büyüyecek? Nasıl daha fazla bilgi edineceğiz?
Hayatın bu gerçekleri değerlidir, ancak Comte bize bakmamız için jest yaptığı bu gerçeklerin ötesinde. Bilgi, çok az yeterliliğe sahip gerçeklerin doruk noktasına ulaşması yerine, bilim alanında tümüyle rolünü üstlenir. Bilimle bağlantılı olarak, Comte, insan bilgisinin inşasını yeniden inşa etmek için iki özel alanda bilimle ilgilidir. Bilim geniş olduğu için, Comte bu bilimsel sınıflandırmayı düşünme ve toplumun gelecekteki organizasyonu için ortaya koymaktadır. “Comte, sosyolojiyi iki ana alana veya kollara ayırdı: sosyal istatistikler veya toplumu bir arada tutan güçlerin incelenmesi; ve sosyal dinamikler veya sosyal değişimin nedenlerinin incelenmesi,”[27] Bunu yaparken toplum yeniden yapılandırılır. İnsan düşüncesini ve gözlemini yeniden inşa ederek, toplumsal işleyiş değişiyor. Dikkatin bilime, hipoteze, doğa hukukuna ve doğaüstü fikirlere çekilmesi, sosyolojinin bu iki kategoriye ayrılmasına izin verir. Basit gerçekleri soyuttan doğaüstü olana birleştirerek ve düşüncemizi varsayımsal gözlemlere çevirerek, bilimler sosyolojiyi ve bu yeni toplumsal bölünmeyi formüle etmek için doruk noktasına ulaşır. “Her sosyal sistem… tüm özel güçleri genel bir sonuca doğru yönlendirmeyi hedefler, çünkü genel ve birleşik bir faaliyetin uygulanması toplumun özüdür,” [28] Toplumsal fenomen Comte, yasalara aktarılabileceğine ve sistemleşmenin sosyolojinin ana rehberi olabileceğine inanıyordu, böylece herkes güçlü bir entelektüel toplum inşa etmeye devam etmek için bilgiyi sürdürebilirdi.
Comte, güçlü bir entelektüel toplum oluşturmaya devam etmek için, inşa veya reformun başarıya ulaşmak için karmaşık adımlar gerektirdiğine inanıyordu. Birincisi, yeni toplum eski toplum yıkıldıktan sonra yaratılmalıdır, çünkü “yıkım olmadan ve ne yapılması gerektiğine dair yeterli kavrayış oluşamaz”. [29] Esasen, geçmişinin hayaleti tarafından sürekli olarak engellenirse yeni bir toplum oluşturulamaz. Aynı şekilde, yeni toplum kendisini eski toplumla karşılaştırmaya devam ederse ilerlemeye yer kalmayacaktır. İnsanlık eski toplumu yok etmezse, eski toplum insanlığı yok edecektir.
Ya da öte yandan, eski toplumu yok ederseniz, “onu değiştirmeden, insanlar tam bir anarşiye doğru ilerler”.[29] Eğer toplum yeni ideal toplumsal yapılarla değiştirilmeden sürekli olarak parçalanırsa, o zaman toplum eski hatalarının derinliklerine düşecektir. Yükler derinleşecek ve yeni toplum için platformları dolaştıracak, böylece ilerlemeyi yasaklayacak ve nihayetinde toplumu yeniden biçimlendirmenin ve yok etmenin lanetli tahterevallisini gerçekleştirecek. Bu nedenle, Comte’a göre, başarılı bir yeni toplum tasarlamak için, yeniden yapılanma ve yapısöküm dengesi korunmalıdır. Bu denge, ilerlemenin hatasız devam etmesini sağlar.
TAHMİNLER
Auguste Comte, Pozitif Felsefe adlı kitabında insanların yıldızların kimyasal bileşimini asla öğrenemeyeceklerini yazmasıyla tanınır. Bu, bilimdeki insan sınırları ile ilgili çok zayıf bir tahmin olarak adlandırıldı. Otuz yıl içinde insanlar, spektroskopi yoluyla yıldızların bileşimini öğrenmeye başladılar. [30] [31]


KAYNAKLAR
KAYNAKÇA