Demans; ilerleyici ve ölümcül bir hastalıktır. Hafızada bozukluk, günlük yaşam aktivitelerinde gerileme, çeşitli psikiyatrik semptomlar ve davranış bozukluklarıyla karakterizedir. Alzheimer hastalığı demansın en sık nedenidir.
Demans yaşlılarda sık görülen bir sorundur. Hastalık başlangıçta sinsi bir unutkanlıkla başlayabileceğinden yaşlılıkta izlenen unutkanlık normal olarak görülmemelidir.
Bazı vitamin eksiklikleri (B12 ve folat) ve guatr bezi bozuklukları da unutkanlığa neden olabilir ve araştırılması gereklidir.
Demans hastaları genel olarak erken, orta ve ileri olmak üzere üç evreye ayrılır.
Evreler arası geçiş süreleri hastadan hastaya farklılık göstermekle birlikte ortalama 2-5 yıldır.
Alzheimer hastalığında başlangıçta hafif bir unutkanlık vardır. Örneğin yemeğin altını, bakkaldan alacaklarını unutmaya, namazda rekâtları karıştırma.
Zamanla unutkanlık giderek artar ve hasta yeni olayları hiç kaydedemeye başlar. Örneğin beş dakika önce sorduğu soruyu tekrar tekrar sorabilir.
Demans evreleri ve genel özellikleri:
Erken evre
- Unutkanlık, kelime bulmada zorluk
- Kişilik değişikliği
- Hesaplamada zorluklar
- Eşyaları kaybetme, yerini karıştırma
- Soru veya cümlelerin tekrarı
- Kişi, yer ve zaman kavramının karıştırılması
Orta evre
- Bellek kaybında artış
- Uygunsuz kelime kullanma
- Basit bakım yetenekleri kaybolur
- Kişilik değişikliği, gece-gündüz ayırımının kaybı
- Uzak akraba, arkadaş hatırlayamama
- İletişim zorluğu
- Aşırı sinirlilik, amaçsız gezinme, hayal görme
İleri evre
- Beslenmede yetersizlik
- İdrar ve dışkı kaçırma
- Hareket yeteneğinde kayıp-yatağa bağımlılık
- Son dönemde tüm hareket, konuşma ve yeme fonksiyonlarının kaybı.
Not: sağılınızla ilgili durumları mutlaka doktorunuza danışın.
kaynak: sagligim.gov.tr