Birden fazla dil konuşmak demans hastalığını yavaşlatabilir
Sidney Üniversitesi klinik araştırmacısı Amira Skeggs tarafından yönetilen ve prestijli Journal of Neurology’de yayınlanan bir araştırmaya göre, birden fazla dil bilip bunları aktif olarak kullanmak demans hastalığını yavaşlatabilme etkisine sahip.
Araştırmacılar, birden çok dil bilmenin ve bunları aktif olarak kullanmanın demansla baş etmede nörolojik bir kalkan görevi görebileceğini buldular.
Çalışma, davranışsal varyant frontotemporal demans (bvFTD) olarak bilinen üç hastalık türünden birine odaklandı.
Amerika Pediatri Akademisi’ne göre frontotemporal demans, tipik olarak 65 yaşından önce teşhis edilen bir dizi genç başlangıçlı demans sendromunu ifade eder.
Geçen ay ABD’li aksiyon yıldızı Bruce Willis kendisine frontotemporal demans teşhisi konduğunu duyurdu.
İlerleyici nörodejeneratif hastalık, davranış, kişilik, dil ve duygulardan sorumlu beyin bölgelerini etkiler.
Bayan Skeggs, “BvFTD gibi nörodejeneratif sendromlar söz konusu olduğunda, kültürel olarak çeşitli insanlar, hastalığın daha geç başlangıcına sahip olabilir çünkü dayanıklılıklarını veya bilişsel rezervlerini artırabilecek başka faktörlere sahiptirler” ifadelerini kullandı.
Bilişsel rezerv, zihinsel gerileme belirtileri ortaya çıkmadan önce beynin nörojeneratif hastalığı atlatmasına yardımcı olan bir tür nöral kaledir.
Bayan Skeggs, “Kültürel olarak farklı hastalarda, daha yüksek düzeyde bilişsel rezerve sahip olma eğilimi var. Çok dil bilmek, eğitim, karmaşık bir meslekte uzun süre çalışmak gibi tüm bu faktörler bir araya gelir ve sizi bilişsel gerilemeye karşı bir noktaya kadar daha dirençli hale getirir” açıklamalarında bulundu.
Araştırmacılar, üç gruba ayrılan 107 kişinin klinik semptomlarını karşılaştırdı.
Bayan Skeggs, “Karşılaştırmalar, İngilizce olmayan bir ana dili konuşan grubun diğer gruplardan sözlü testlerde daha kötü, ancak sözlü olmayan testlerde daha iyi performans gösterdiğini ortaya çıkardı. İngilizce konuşmayan gruptaki zayıf sözel performans muhtemelen mevcut klinik testlerdeki kültürel önyargılardan etkileniyor, bu nedenle düşüş göstermelerinin nedeni aslında düşüşte olmaları olmayabilir” dedi.
Bayan Skeggs ayrıca, iki dil bilen hastaların sevdikleriyle hala İngilizce dışında bir dilde iletişim kurabildiklerini ve bunun da hastalık kötüleştikçe hastalığı yönlendirmelerine yardımcı olabileceğini keşfetti.
Skeggs, “Hastalık başlamadan önce İngilizce’yi mükemmel şekilde konuşan Vietnamlı bir hastamız vardı, ancak hastalık ilerlediğinde İngilizce yeteneğini tamamen kaybetmişti ve 50 yılı aşkın bir süredir İngilizce’yi mükemmel bir şekilde konuşmasına rağmen yalnızca Vietnamca iletişim kurabiliyordu” dedi.
Teşhis sırasında tercüman bulundurmak gibi alternatifler sunmak için kliniklerin hastanın kültürel geçmişi ve birden çok dili konuşma becerisi hakkında bilgi toplamasını tavsiye etti.