

Tabiînin büyüklerinden. Künyesi Ebû Ümeyyedir. 698 (H. 79)de 120 yaşının üzerindeyken vefât ettiği rivâyet edilir. Babası Kinde Kabîlesinden Hânî isimli bir zâttı. Hânî, kabîlesi nâmına elçi olarak Medîneye gelmişti. Resûlullahı görünce Müslüman oldu. Resûlullah ona Ebû Şüreyh künyesini verdi. Ona ve oğlu Şüreyhe duâ etti. Kâdı Şüreyhin Eshâb-ı kirâmdan olduğuna dâir rivâyetler varsa da doğrusu Tâbiînden olduğudur.
Resûlullah sallallahü aleyhi ve sellemin seçkin Eshâbından ilim öğrendi. Hadis ve fıkıh ilminde büyük âlim oldu. Hazret-i Ömer, hazret-i Ali ve İbn-i Mesûddan hadîs-i şerîf rivâyet etti. Şabî, Nehâî, Abdülazîz bin Refî, Muhammed bin Sîrîn ve başkalarına da kendisi hadîs-i şerîf öğretip rivâyet izni verdi. Hazret-i Ömer tarafından Kûfeye kâdı (hâkim) tâyin edildi. Basrada bir sene kadar kâdılık yaptı. Hazret-i Osman, hazret-i Ali, hazret-i Muâviye ve sonrakiler tarafından da Kûfe kâdılığında bırakıldı. Aralıksız altmış seneden fazla kâdılık yaptığı bildirilir.
Hüküm verme konusunda çok bilgili ve pek âdildi. Haccâcın kâdılık teklifini kabul etmedi. Kâdı Şüreyh hazretlerine bu kadar ilmi nasıl elde ettin diye sorduklarında; Âlimlerle görüşerek elde ettim. Birbirimizden karşılıklı istifâde ettik. buyurmuştur.