Orhan Bey döneminde idari, askeri, adli, eğitim ve sosyal alanlarda teşkilatlanma çalışmaları yapılarak devletleşme sürecine girildi. Bu amaçla yapılan faaliyetler şunlardır:
Yaya ve müsellem denilen ilk düzenli ordu kuruldu.
İlk divan teşkilatı kuruldu ve vezirlik kurumu oluşturuldu.
İllere kadılar ve subaşılar gönderildi.
İlk donanmaya sahip olundu ve Karamürsel'de ilk tersane kuruldu.
İlk kez iskan siyaseti uygulanmaya başlandı. (Tekirdağ ve Bolayır çevresinde)
İlk Osmanlı medreseleri Bursa ve İznik'te açıldı.
İmarethaneler (Aşevleri) açıldı.
NOT: Yapılan bu teşkilatlanma çalışmaları ile ''beylikten devlete geçiş'' sağlanmıştır. Böylece, devlet işleri kişisellikten çıkarılarak sürekliliği sağlanmış ve sosyal devlet anlayışı etkin bir şekilde uygulanmıştır.
Orhan Gazi, babası Osman Gazi'den 16.000 km.kare olarak aldığı devlet topraklarını oğlu Murad Hüdavendigar'a 95.000 km.kare olarak devretti.