Islah; tarafların usule ilişkin işlemleri kısmen veya tamamen düzeltmesini sağlayan bir yoldur.
Islah müessesesi idda ve savunmanın değiştirilmesi veya genişletilmesi yasağının bir istisnasıdır.
Islah; tek taraflı irade beyanı ile kullanılan, yenilik doğurucu bir haktır. Yani, ıslahın kabulü için davanın diğer tarafının veya mahkemenin onayına gerek olmamaktadır.
Islah yoluna başvurulabilecek haller yani ıslahın şartları sınırlıdır.6100 Sayılı Kanunun 179. maddesinin 2. fıkrasında ıslah yapılamayacak haller sayılmıştır;
“Ancak ikrar, tanık ifadeleri, bilirkişi rapor ve beyanları, keşif ve isticvap tutanakları, yerine getirilmiş olan veya henüz yerine getirilmemiş olmakla beraber, karşı tarafın yerine getireceğini ıslahtan önce bildirmiş olması koşuluyla, yeminin teklifi, reddi veya iadesi ıslah ile geçersiz kılınamaz.” Bu haller dahilinde yapılan ıslah mahkeme tarafından kabul edilmemektedir.
Islahın Şartları Nelerdir?
Islah yoluna başvurabilmek için kanun koyucu; tarafın açık talepte bulunması, daha önceden ıslah yoluna başvurulmamış olması ve süre şartı aramaktadır.
6100 Sayılı Kanunun 177. maddesi uyarınca ıslah; iddia ve savunmaların genişletilmesi ve değiştirilmesi yasağının başladığı andan itibaren tahkikat sonuçlanıncaya kadar mümkündür.
İddia ve savunmaların genişletilmesi ve değiştirilmesi yasağı ise, cevaba cevap ve ikinci cevap dilekçelerinin verilmesi ile başlamaktadır.
Her ne kadar ıslah talebi usul ve içerik açısından kanuna uygun bir şekilde yapılmış olarak gözükse de her zaman iyi niyetli olarak kullanılmamaktadır. Bazen ıslah yoluna başvuran tarafın kötü niyetli, davayı uzatmacıyla veya karşı tarafı zarara uğratma amacıyla hareket ettiği durumlarla karşılaşılabilmektedir. Bu durumu düzenleyen 6100 Sayılı Kanunun 182. maddesinde; mahkeme tarafından aykırılığın fark edilmesi durumunda ıslahın dikkate alınmayacağı düzenlenmektedir.
Kısmen Islah Nedir?
Islah usul işleminin tamamı hakkında veya kısmen yapılabilmektedir. 6100 Sayılı Kanunun 181. maddesi uyarınca, kısmen ıslah durumunda ıslah yoluna başvuran tarafa ıslah konusu işlemi gerçekleştirmesi için bir haftalık süre verilir, bu süre kesin süredir.
Yukarıda değinilmiş olan hususlar genel hatları ile kaleme alınmış olup; her somut olay birbirinden farklı özellikler taşıyabileceğinden hak kaybına uğramamanız adına bir hukuk bürosu ile iletişime geçip profesyonel destek almanızı öneririz.