Tigâşî, Cümşüt Taşı, hamâhân madenlerinde demir olmaya uygundur, fakat çeşitli sebeplerden demir olmayıp istidadlarına göre Cümşüt Taşı ve hamâhân oldular, der. Kındî’nin, “Kitâb-ı Ahcâr”ında Cümşüt Taşıün benefşe renginde bir taş olduğu, renginin kızıldan, gül renginden ve gök renginden oluştuğu belirtilir .
Cümşüt Taşıün madeni, Safrâ adlı bir köydür. Bu köy, Medine’den üç günlük
uzaklıktadır. Araplar tarafından bu taş çok tercih edilirmiş. Onunla süs eşyaları
yaparlarmış .
Tigâşî’ye göre Cümşüt Taşı, dört çeşittir. Birinci çeşidin rengi gül rengi ile asumanî renkten oluşmuştur. Diğer çeşitlerden daha iyidir. İkinci çeşidin rengi de birinci çeşit gibidir. Fakat asumanî renk azdır. Birinci çeşit kadar iyidir. Üçüncü çeşidin renginde asumanî renk çok, gül rengi azdır. Dördüncü çeşidin renginde ise gül rengi de, asumanî renk de azdır. Dördüncü çeşit kötüdür .
Nârî’nin, “Tuhfetü’l-mülûk” adlı cevher-namesinden öğrenildiğine göre, Cümşüt Taşıten büyük bir kadeh yapılıp, o kadehten şarap içilse, sarhoş olunmazmış. Küçük kadehlerde bu özellik görülmezmiş. Bu taşı beraberinde götürenlerin yiğitliği artar. Savaşlarda
kendilerini düşmana karşı kuvvetli hissederler.. Yastık altına konulduğunda kötü düşler görülmez438.
İyisinden yüzük kaşı olursa, iki dirhem gümüşe denk gelir439.
Hamâhân, sandal-ı hadîdî’nin adıdır .