Hafıza Güçlendirme ve Ezberleme Teknikleri
Herkes, bir şeyleri unuttuğundan şikayet etmektedir.
Öğrenciler, bildikleri fakat sınavlarda hatırlayamadıkları bilgileri unutmaktan şikayet etmektedir.
Bu tür unutmanın bazı nedenleri vardır : İlgili derslerden kaynaklanmış olan bozucu etkiler nedeniyle olabilmektedir.
Öğrenciler yeni ayrıca eski bilgiler arasında çağrışım oluşturmayı gerektiren özümleyici tekrarları kullanmadıklarından dolayı, olabilmektedir.
Yetişkinler de yaklaşık olarak 40 yaşından sonrasında, daha da önce hiç unutmadıkları şeyleri unuttuklarından şikayetçi olurlar.
Mesela, şimdi 50 yaşında olan hafıza araştırmacısı olan Daniel Schacter şöyle demektedir: 15 sene önce bir makaleyi okuduğum zaman her kelimesini hatırladım.
Şuanda ise bilinçli şekilde bildiğim şeylerle ilişkilendiremezsem veyahutta tekrar okumazsam daha da zor hatırlamaktayım.
Bu tür unutmanın nedeni genellikle zayıf geri getirme ipuçlarıdır .
Bunun yanı sıra fazla meşgul olmaktan, anlamlı çağrışımları oluşturmaya vakit ayırmamaktan kaynaklanmaktadır.
Belleği güçlendirebilmek için minemonik metotlar kullanılmaktadır.
Minemonik metotları, diri çağrışımları oluşturarak kodlama ayrıca daha da iyi geri getirme ipuçları oluşturma metodudur.
Böylelikle hatırlama geliştirilir.
Belleği geliştiren iki bilinen minemonik metodu ele alalım: Yerleşim metodu ayrıca asma metodu Mason & Kohn, 2001 .
Yerleşim Metodu: Eğer terim, kavram veyahutta isimlerden oluşmuş olan bir listeyi belirgin bir esnada hatırlamanız gerekiyor ise yerleşim metodu etkili bir yöntemdir.
Yerleşim metodu, hali hazırda ezberlenmiş yerlerle ezberlenmesi gerekli olan yeni maddeler arasında görsel olan çağrışımları oluşturan bir kodlama taktiğidir.
Brennicke, Theron yanı sıra Kidman isimlerini ezberleyebilmek için, yerleşim yönteminin üç basamağı kullanılabilir.
İlk basamak : Bir takım yerlerin görsel dizisini ezberleyiniz.
Mutfağınızdaki dolap, lavabo, fırın, buzdolabı ve çekmece tarzında basit hatırlanabilir yerleri seçiniz.
İkinci basamak : Ezberleyeceğiniz her bir madde için, fazla diri bir çağrışım oluşturan, mesela, Brennicke’nin köprüde asılı kaldığını ayrıca Atlamak brennicke’ ile oluşmaktadır dediğini düşünün.
Üçüncü adım : Diri çağrışımları oluşturduktan sonrasında her bir adı aklınızda seçtiğiniz bir yere yerleştiriniz : Brennicke dolaba gidiyor, Theron lavaboya gidiyor, Kidman ise buzdolabına. Bu kişilerin isimlerini hatırlayabilmek için, mutfağınızda hayali şekilde gezerseniz ayrıca ezberlediğiniz yerlerdeki depolanan görselleri görürsünüz.
Asma Metodu : Uzun listeleri genelde tam sırası ile ezberleyebilmek için, bir öteki kullanışlı minemonik aracı, asma metodudur.
Asma metodu, kelime kafiyeleri, sayı ezberlenecek maddelerin arasında çağrışım oluşturabilen bir kodlama takdiğidir.
Kafiyeler, hatırlanabilecek kelimeleri astığımız birer askı görevi görmektedir.
Yine üç kişinin ismini Theron, Kidman, Brennicke hatırlamak için, bu defa asma metodunun iki adımını kullanalım.
Birinci adım : Birer sayı ayrıca kafiyeli bir kelimeden oluşmuş olan şu askı listesini ezberleyiniz: bir fazla kirli iki temizlemesi güç, üç göstermez kir, dört kokusu leş, beş kireçle ört.
İkinci adım : Şimdi ezberlemek dilediğiniz kelimelerden her birisini, askı kelimelerden bir tanesi ile eşleştirin.
Mesela, Kidman’ın kireçle örtülü olduğunu, Theron’un ise leş koktuğunu düşünün, Brennicke’nin fazla kirli olduğunu.
Bu isimleri hatırlayabilmek için, her bir askıyı, üstüne yerleştirdiğiniz ad ile birlikte hatırlarsınız.
Yöntemlerin Etkililiği : 41 yaşında olan ve ayrıca belleğinin zayıflamasından şikayetçi olan bir dergi yazarı, üç değişik metodu kullanarak belleğini güçlendirme kararı aldı. Yoffe, 1997 .
Önce, askı metoduna yoğunlaşan 3 saatlik bir hafıza güçlendirme kursuna yazıldı. 49$ .
Yazar askı yöntemlerinin fazla etkileyici olduğunu bunun yanı sıra hala üniversite ortamında olsaydım yeni terimler ezberleyebilmek için, bu metodu kullanacağını söylemektedir.
İkinci olarak, her bireyin içinde var olan harika fotografik belleği serbest bırakacağı iddia edilmiş olan bir kaset dinlemiştir. 79$ .
Kaset, doğru yaşamdaki uygulamasına fazla yer vermeden askı yöntemine yoğunlaşmıştı.
Ama kasedin iddia ettiğinin aksine, hafıza araştırmacıları fotografik belleğin bir ördeğin dişleri kadar ender olduğunu söylemektedir. Schacter, 1996 .
Üçüncü olarak, asma metodunu tarif eden, nasıl dikkatli olacağını, anlatan bunun yanı sıra çağrışım ve imge oluşturmanın önemlerini belirten bir kitap okumuştur. 10$ .
Bu yazarın deneyimlerinden de görüleceği gibi belleğin güçlendirilmesi ve iyi kodlama yapabilmek için, gayret sarf edilmesini, özümleyerek tekrarlamayı ayrıca bu şekilde iyi çağrışımlar oluşturup iyi bir şekilde geri getirme ipuçlarının oluşturulmasını ve belleği güçlendirmeyi gerektirmektedir.
50 yaş üzerindeki insanların oranı fazlalaştıkça, popüler bitki ginko tarzında hafıza güçlendirici ilaçlara olan özen de artmaktadır.
Fakat araştırmacılar ginkonun sağlıklı yetişkinlerde belleği veyahutta konsantrasyonu güçlendirmediğini tespit ettiği Solomon 2002 . Araştırmacılar farelerin belleğini geliştirmenin yollarını buldu, Fakat insanların hafızalarını güçlendirecek ilaçların bulunması için, daha da seneler var Weed, 2000 .