Öğretmen on bir yaşında
Okul bahçesinde Sessiz. Gözlerinizi kapatırsanız, avlu tamamen boş gibi görünebilir. Ama aslında birinci sınıf öğrencileri var - bir sınıf, neredeyse otuz kişi ...
... bir şey istediği gibi olmadıysa, çığlık atmak ve kaprisli olmak için artık küçük değiller. Ancak, yetişkinlerin omuzlarına yeni bir yük getirip kolayca yükleyemeyecekleri ve hemen yeni bir şekilde yaşamaya başlayacakları için yetişkinler değil. Anlamak ve uyum sağlamak için zamana ihtiyaçları var. Ve bugünden beklenmedik bir şekilde farklı sınıflarda öğrenmek zorunda kalacakları fikrine alışmak. Erkeklerin bir kısmı ikinci ve üçüncü sınıflara katılacak - üçüncü ve dördüncü sınıflarla. Ne yapabilirsin - savaş. Genç, güzel öğretmenleri Barbara Stepanovna bu sabah cepheye gönüllü oldu. Değiştirecek kimse yok, bu yüzden sınıf bölünmüş durumda.
Geçici okul müdürü Sergey Mitrofanovich, sınıfın şimdilik dağıldığını duyurduğunda, çocuklar şaşkınlığa uğradı.
- Nasıl - cepheye gitti? Neden daha önce söylemedik? Ne zamandır bölündük? Ve neden hepimiz ikinci sınıf öğrencileriyle öğrenemiyoruz? - soru yönetmen attı.
Acı çekti. Sergey Mitrofanovich yalnızca son soruyu net bir şekilde cevaplayabiliyordu: ofiste her şey uyuşmuyordu, bu yüzden ayrıldılar. Ve soruların geri kalanı çok daha zor olduğu ortaya çıktı. Çocuklara Varvara Stepanovna'nın partizanlara yardım ettiğini söylemek mümkün değil ve şimdi orada, ön saflardan çok uzakta değil, onun yardımına ihtiyaç var. Erkekler ve kızlar öğretmenleri olmadan ne kadar süre kalır? Bilinmiyor. Her şey yolunda giderse, Varvara Stepanovna hızla geri dönecek. Ve eğer değilse ...
Sergey Mitrofanovich sonunda “Herkes kendi işini yapmalı” dedi. - Ve şimdi en önemli şey, iyi çalışmak. Endişelenmeyin, farklı sınıflarda kalın. Büyük bir sorun yok, siz hala komşunuz, bir köyde yaşıyor ve her gün görüyorsunuz. Bunu öğrenirken, orada bir şey düşüneceğiz.
Ve adamlar sessiz kaldılar, beklenmedik değişimlerden dolayı kaderlerinde üzgünlerdi. Bahçede sessizleşti ...
... Ve bir saat sonra Yelets ilçesinin Yerilovka köyündeki küçük bir okulun koridorunda neşeli bir şenlik vardı. Bu birinci sınıfın tamamı yeni bir öğretmen olan Matvey Ivanovich ile dersler için acele ediyordu. Matvey Ivanovich çok uzun boyluydu, burnunda çiller ve gözlerinde yaramaz bir parıltı vardı. Onbir yaşındaydı.
... O anda, çocuklar avluda dururken, okuldan geçti. “Yeraltı dünyasının serçelerini” görünce Matvey, birinci sınıf öğrencilerini kendine çağırdı, içten acılarına kayıtsız kalamayacağını hissetti.
Matvey, bir haftalığına Yelets'ten büyükannesi Katya'ya şehre, ona ve annesine taşınmasına yardım etmek için geldi. Kalkış yarın için planlandı. Ve şimdi, yetim çocukları görerek, çocuk en az bir hafta kalmaya karar verdi. Ve orada - gel ne olabilir!
Yönetime cesurca yaklaştı:
- Merhaba, Sergey Mitrofanovich! Onların öğretmeni olabilir miyim? Lütfen! Tüm çarpım tablosunu biliyorum, iyi okuyabilirim. Onlara canlı olarak öğreteceğim.
Sergey Mitrofanovich şaşırdı:
- Nerelisin evlat? Bir öğretmene kaç yaşında karar verdin?
- Onbir. Beşinci sınıfa geçtim, Yelets'te okudum. Şimdi anneannemle birlikte yaşıyorum, burada seninle. Annem faşistlerin Yelets'e geri dönmesinden korkuyor, o yüzden beni ona gönderdi. Şu an için Yerilovka'da yaşayacağım, - Matvey hareket halinde icat edildi.
- Yani şimdi burada yaşayacaksan okulumuza geleceksin?
Oğlan kandırdığını fark etti. Kafam karıştı, ama sonra dürüst bir şekilde her şeyi söyleme gücünü buldum:
- Hayır, kısa süredir buraya gelmedim. Okulumda biraz özleyeceğim, ama bu hiçbir şey, yetişeceğim. Ben de burada kendim yapacağım ve annem, endişelenmemek için bir mektup yazacağım veya başka bir haber vereceğim. Onlar için üzgünüm, bu sefil. Peki, büyükleriyle nasıl çalışacaklar? Hiçbir şey anlamayacaklar, köşelere oturacaklar ve gözyaşlarını silecekler, öğretmenler için sınıftaki öğretmenler için zaman kalmayacak. Nedense okulu sevmeyi bırak!
Öğretmenin yüzü aydınlandı. Durumu düzeltmeye çalışan bir yetişkin olanın kafası karıştı ve birinci sınıf öğrencilerinin kendilerinin ne hissedeceğini hiç anlamadı. Ve tam tersine, bu delikanlı derhal kendi yerine oturdu - ve burada işini unutmaktan pişman olmalı.
- Bir iki haftalığına adamları al, Matveyka! - Sergey Mitrofanovich dedi. - Annene her şeyi anlatacağım, daha hızlı olacak. Ve eğer öğretmenleri gecikmişse veya geri dönmezse, kız kardeşimden onlarla çalışmasını isteyeceğim. Şu anda hastanede, Yelets'te çalışıyor. İyi o zaman! Burada da insan hayatı geçemez.
Sergey Mitrofanovich, Matvey'i birinci sınıf öğrencilere yönlendirdi:
- Çocuklar, başka bir yol buldu! İşte yeni öğretmeniniz Matvey.
- Ne kadar küçük! - hayal kırıklığıyla gerilmiş kızıl saçlı Lenochka.
- Ama katı! - Birdenbire aniden "öğretmenin" sesi. - Ben Matvey değilim, Matvey Ivanovich, tamam mı?
- Anladım, anladım! - cıvıl cıvıl adamlar.
Ve neşeli bir gürültülü kalabalık sınıfa girdi ...
...- Bugün dersler bitti! Herkesin kalkmasına izin ver. Kimin soruları var, kal. Yarın seni sekiz tane sıfırda, okulun verandasında bekliyorum.
Fakat bütün erkekler kendi yerlerinde kaldı. Matvey'nin kafası karıştı.
- Nesin sen, hepsi dersten bir şey anlamadı mı? Smirnova, sen başkansın, önce cevap ver!
Valya Smirnova ayağa kalktı:
- Matvey Ivanovich, Varvara Stepanovna derslerden sonra bizi hep okur ... Belki siz de okudunuz mu? Daha ilginç bir şey var ...
- Phew! - “öğretmen” rahatladı ve gülümsedi. - Serçeler var! Ve dersin yeterince açıklanmadığından korktum.
Planlandığı gibi üç değil, ama Matveyka ilk çalışma gününde geçirdiği yaklaşık altı ders. İlk başta, çocuklar ona çok fazla itaat etmedi, dikkatini çekti ve güldü. Ama çok sıkı bir öğretmen olduğu ortaya çıktı ve çabucak düzen getirdi. Shalunov - köşede! Ofisteki tüm boş köşeler sona erdiğinde, Matvey disiplini ihlal edenleri koridora sokmakla tehdit etti: çok fazla yer var ve herkes kimin kötü davrandığını bilecek - tüm okulda utanılacak.
Genç öğretmen için ikinci “yakalama” dersin açıklamasıydı. Alfabeyi yürekten tanıyordu ama çocuklara, ünlülerin nerede ve ünsüzlerin nerede olduğunu açıklamak ne kadar net? Pedagojinin çok karmaşık bir bilim olduğunu anlayacağınız yer burası ... Matvey ünlü seslerini söylemeye çalıştı. İlk başta, işler sorunsuz gitti. Ancak, “m” harfine ulaştıklarında, erkekler bu sesleri bir araya getirerek, ses çıkarmaya ve seslendirmeye başladılar. Böylece genç öğretmen neredeyse bir su birikintisine oturdu. Peki, hızlı bir şekilde tahmin edildi:
- Ünlülerin ağzı açıkken şarkı söylemelisin!
Matematikte çocuklara toplamadan bahsetti. İki kapak aldım ve çakıl taşı koymaya başladım. Doğru, burada da bir sürpriz vardı. İlk başta, çakıl yerine oğlan, portakalları icat etti. Bütün sınıf birlikte yemek istedi, hatta bazı kızlar gözyaşlarını bile zor tuttular - böyle bir incelik denemediler ... Yani portakalları çakıllarla değiştirdiler.
Ancak her şeyi okurken sorunsuz geçti. Matvey kendisi adamları okumaya karar verdi. Çok fazla şiir biliyordu ve Lukomorye ile başladı. Serçeler büyülenmiş gibi oturdu - eski öğretmenin onları çok fazla okuduğu açıktı. Ve okuduktan sonra okumanın uzatıldığı ortaya çıktı.
... Baharın dokuz günü 1942, Matthew bir öğretmendi. Dokuz gece uyuyamadım, derslere hazırlanmıştım - ilk dersten itibaren öğretmenin iyi hazırlıklara ihtiyacı olduğunu anlamıştı, aksi takdirde ders serbest bırakılacak, ama ezilecek. Ve dokuz gün boyunca yakında Yelets'e evden ayrılmak zorunda kalacağım için endişelendim. Fakat onuncu günde Varvara Stepanovna geri döndü. Her şey yerine düştü.
Çocuklar ağladılar, öğretmenlerini görerek. Matvey İvanoviç de gözyaşlarını zar zor tuttu. Ve eve döndüğünde, çocuklara okuduğu ayetler arasında eski bir gazetenin (başka bir makalesi yoktu) satırları yazdı. Ve onlara okul adresine bir mektup gönderdi.
... Yıllarca Matvey Ivanovich ülkemizin farklı yerlerinden mektuplar aldı. Bir jeolog olarak çalışırken, “cılız serçelerinden” serçelerini unutmadı ve sık sık cevaplarını yazdı. Yetişkin öğrenciler ayrıca genç öğretmenlerini de hatırladılar. Çünkü onlara sadece ünlüler ile ünsüzler arasındaki sayma ve ayırt etmeyi öğretmedi. Ve ayrıca - insanlar için nezaket ve sevgi.
Savaştan uzak
Khokhlovs'un evinin kapısı kalın ve meşe idi. Gözlerini açarken çıldırdı - böylece konukları karşıladı. Konuklar her akşam burada, her hava koşulunda seyahat ettiler. Kızıl saçlı, çilli, sarı saçlı, koyu saçlı, kıvırcık - öyleydi, konuklar Dankov bölgesindeki Bigildino köyü okulunun ilk sınıflarının öğrencileriydi.
Okul büyük, öğretmenler ise az - erkekler öne çıktı. İlkokul öğretmeni Zinaida Matveevna küçük çocuklarla yalnız kaldı - birinci, ikinci ve üçüncü sınıflar. Dördüncü sınıf öğrencisi olan Ilya Khokhlov, Zinaida Matveevna'nın evinde kız ve erkek çocuklar için kulübe okuma odası ayarlamasına yardım etmeye karar verdi.
Khokhlovs'un evinde otuz sekiz kitap vardı. Yirmi bir Ilya'nın ailesi, Büyük Vatanseverlik Savaşı başlamadan önce satın aldı. Ve onyedi, Ilya fikrini paylaştığı zaman Zinaida Matveevna'yı verdi.
Okuma odası Eylül 1941’un ilkinde açıldı. İlk akşam üç Kuzmin kardeş İlyuşka'ya geldi: Slava, Seryozhka ve küçük Peter. Ve ayrıca birinci sınıf öğrencisi Helen. İlya, çocuklara kitapları gösterdi:
- Herhangi birini seçin ve sağlık üzerine okuyun!
- Ve biz nasıl bilmiyoruz, - Lenochka Alexander Pushkin'in “Altın Horoz Masalı” için uzanıp uzandı.
“Evet, nasıl olduğunu bilmiyoruz” dedi Petka, verimli bir şekilde onayladı ve sessizce durup Tolstoy'un “Filippka” sına işaret etti. - Bizi daha iyi onurlandır, ha?
İlya'nın kafası karışmıştı: kulübe okuma odasının en önemli şartı için sağlanmadığı ortaya çıktı. Ve çocuk, öğretmenlerin dediği gibi, "herhangi bir ifade olmadan, bir sexton olarak" yüksek sesle okudu. Ne yapabilirim ki ...
Illya misafirlerine baktı, düşündü ve başını salladı:
- Tamam! Çabuk otur!
Bankta Helen ile Petka'ya uyuyor. Slava ve Seryozhka hemen yere oturdu. Ve Ilya pencereye yaklaştı. Sokaktaki karanlığa kadar kıymetli mumu harcamak istemedi ve kitaptaki kelimeleri çıkarmak mümkündü. Ve yavaşça okumaya başladı, karanlıkta küçük harfleri ayırmakta zorluk çekiyordu:
- Bir erkek vardı ve adı Philip'di ...
İkinci eylül akşamında, çocuklar okuma odasına iki kat daha fazla geldiler. Ve üçüncüsü - daha da fazlası.
Evde sadece iki dükkan vardı - küçükler için. Yaşlı çocuklar yanlarında tahta, paspas ve hatta eski temiz paçavra getirdiler. Yan yana otur, birbirlerini ısıtıyorlar. İlya cama yaklaşıyor ve hava kararıncaya kadar okuyordu. Ve harfleri çözemediğinde, bir mum koğuşunu yaktı.
Çocuklardan en sık Leo Tolstoy'un “Çocuk Hikayeleri” ni okuması istendi. Ilya zaten onları çoktan tanıyordu, ama yine de bir aslanla bir köpeğin dostluğunu ve yavru kediyi köpeklerden kurtaran cesur bir çocuk Vasya'yı okuduğu zaman endişeliydi. Bütün çocuklar köpeğin öldüğünü ve aslanın da öldüğünü biliyordu, ama yine de her gece bu sefer her şeyin farklı olacağını umuyorlardı. Ve küçük Helen ağladı, çünkü beklentileri ve umutlarının aksine, hikaye tekrar üzgün bir şekilde sona erdi. Ve Vasya çocuğu ileriye doğru koşarken yavru kediyi koruyarak heyecanlandı. Ve birinci sınıf öğrencisi Katya at kuyruğunda kendisini çekti ve fısıldadı: “Vaktiniz yok!” Avcı, köpekleri Vasya'dan bir kez daha uzağa götürdüğü zaman rahatlama hissi uyandırdı.
Her akşam, savaş Khokhlovs'un evini atlıyor gibiydi. Akrabadan gelen ağır mektuplar, açlık, soğuk, tehlike, hüzün - gıcırtılı kapı kapanırken her şey son misafirin evine girmesine izin vererek her şey azaldı.
Ve Ilya her gün daha iyi ve daha iyi okuyor. Ve sabahları sesinin biraz kısık olması önemli değil. Ancak akşamları tekrar tekrar genç arkadaşlarını savaştan uzaklaştırdı.
... Ilya Khokhlov gerçekten bir matematik öğretmeni olmak istedi. Ancak babası ve iki erkek kardeşi önden dönmediğinde, annesinin küçük kız kardeşi yetiştirmesine yardımcı olmak için bir meslek okuluna kaydolmak zorunda kaldı. Altın eller Ilya Aleksandrovich'deydi. Marangoz oldu. Mobilya yaptı. Lipetsk'te yaşadı. Sıradan bir sandalye bile olan Ilya Aleksandrovich, çalışmalarına ve kurgusuna olan aşkı olan bir ustaydı.