Prometheus ve insanlığın ateşle tanışması
Yunan mitlerinde insanlığın yaratılışı ve Prometheus efsanesi
Yunan mitleri genellikle aynı hikayeleri farklı şekillerde anlatır ve ortak karakterlere sahip hikayelerde bazı karakterler yer değiştirebilir.
İnsanlığın yaratılışı da tek bir hikayeye dayandırılmamaktadır. Bununla beraber en yaygın olanlarından birine bakalım.
•Prometheus'un insanlığı yaratması ve ateşi çalması
Prometheus insanlığı yarattıktan sonra insanlar bir süre önemsiz küçük varlıklar olarak yaşamlarını sürdürdüler. Prometheus kendini insanlığa adamış bir titan olarak insanlara tıp ve denizcilik gibi alanlarda hayatlarını kolaylaştıracak birçok şey öğretir. Bir gün Prometheus insanların aynı tanrılar gibi ateşe sahip olduklarında daha fazla bilgiye ve beceriye ulaşacaklarını düşünür.
Ancak bu düşünceden Zeus da haberdardır. Zeus, tanrıların titanları yendiği gibi insanların da tanrıları yeneceği düşüncesinden çok korkmaktadır. Ayrıca ateşi bularak kendini geliştiren insanlık büyük devletler kurar, ateşle ısınır ve daha kullanışlı aletler yaparak refaha ulaşır. Rahata ulaşan insanlar tanrılara tapma ve adak adama eylemlerini ihmal etmeye başlar. Bunun üzerine çok sinirlenen Zeus, Prometheus'a ağır bir ceza verir.
Zeus'un Prometheus'a ceza vermesi için başka sebepler de vardır. Prometheus zeki ve kurnaz bir titandır. Çeşitli kaynaklarda kehanet gücüne sahip olduğu da yazar. Bundan dolayı Zeus, Prometheus ve yardakçı kardeşlerinden de kurtulmak için sebep aramaktadır.
Prometheus'un tanrıların ateşini çalması ile yaygın iki inanış vardır. Bunlardan ilki belli kurnazlıklar yaparak demircilik tanrısı Hephaistos'un yeraltındaki demirhanesine girmesi ve ateşi çalmasıdır. İkincisi ise Olympos Dağı'ndaki 12 büyük tanrı ve tanrıça tapınağına giderek ocak ateşi tanrıçası olan Hestia'dan ateşi almasıdır.
Prometheus 'un cezası:
Zeus, Prometheus'u Kafkas Dağları'nda büyük bir kayaya zincirletir ve cezasını her gün bir kartalın onun karaciğerini yemesi olarak belirlemiştir. Gün sonunda Prometheus'un karaciğeri kendini yeniliyor ve bu bir döngü olarak devam ediyordu. Zeus eğer yerine geçebilecek birisini bulabilirse cezasının sona ereceğini söylemiştir. Yıllar sonra Cheiron adında yaralı bir sentor* Prometheus'un yerine geçmeyi kabul eder. Fakat Cheiron tam kayaya elini uzatırken Zeus onu bir takım yıldızına dönüştürür. Bunun ardından saklandığı yerden çıkan yunanlı kahraman Herakles kartalı öldürerek Prometheus'u kurtarır.
*sentor: insan başlı at biçimindeki mitolojik yaratık.