Sual: Babamızın ve hocamızın resimlerini duvara asmak uygun mudur?
CEVAP
Uygun değildir. Üç ziyanı vardır:
Birincisi, insan ve hayvan resmini, belden yukarı asmak haramdır. Nebat ve cansızların resmini asmakta sakınca yoktur.
İkincisi, canlı resmi bulunan odaya rahmet melekleri girmez. Resimli gazete bile bulunsa girmez. Gazeteyi okuduktan sonrasında kapalı bir yere koymalıdır! Her türlü resmi albümde saklamalıdır. Resimler kapalı yerde olursa, rahmet melekleri girer.
Üçüncüsü, duvarda fotoğraf bulunan odada namaz kılmak mekruh olur.
Sual: Arkadan çekilmiş resmi duvara asmak caiz mi?
CEVAP
Caizdir, namaza ziyanı olmaz.
Sual: Namazı mekruh etmeyen resimli odaya rahmet meleği girer mi?
CEVAP
Girer. Şundan dolayı fotoğraf hükmünde değildir.
Sual: Nebat resimlerini değil de, insan ve hayvan resimlerini duvara asmak haram deniyor. Duvara asmayıp sehpanın, masanın üzerine dayasak uygun mudur?
CEVAP
Belden yukarı ise gene haram olur. Belden aşağı bir yerde durursa haram olmaz, fakat açıkta olduğundan gene o eve rahmet melekleri girmez. Kapalı bir yere sözgelişi albüme koymalıdır.
Beyt oda anlama gelir
Sual: Bir hadiste, fotoğraf bulunan eve, rahmet meleklerinin girmeyeceği bildiriliyor. Evin bir odasında fotoğraf olsa, öteki odalara rahmet melekleri girmez mi?
CEVAP
Burada beyt, ev değil, oda anlama gelir. Onun için öteki odalara girer. Beyt, genel olarak oda anlamında kullanılır. Birkaç örnek verelim:
1- Beytullah: Tanrı’ın evi kısaca Kâbe anlama gelir. Tek oda şeklindedir.
2– Beyt-i makdis [mukaddes]: Mescid-i Aksadır.
3– Beyt-i atik: Kâbe-i muazzama.
4- Beytülmal: Gömü odası.
5- Beyt-ül ankebut: Örümcek evi, örümcek yuvası, örümcek ağı.
6- Beyt-üz-zifaf: Gerdek odası. Bunu gerdek evi diye çeviri etmek yanlış olur. Gerdeğe bir odada girilir. Evin tüm odalarına gerdek odası denmez.
7- Beyt-ül aruz: Gelin odası.
8- Beyt-ül edeb: İhtiyaç yok etme evi, wc. Beyt-ür-rahati de denir. Rahatlama evi anlama gelir. Ev değil odadır. Eskiden abdesthane derlerdi, abdest evi anlamındadır. Hane kısaca ev dense de, bir odalı minik bir yerdir.
9- Beyt-ül halâ: Ev boşluğu, kısaca tuvalet, wc.
10– Sözlüklerde, dâr kelimesi konut olarak bildirilir. Fukaha ise, dâr kelimesini, içinde birkaç beyti [odası] ve avlusu bulunan yer diye tanım etmektedir.
Onun için, (Fotoğraf bulunan beyte rahmet melekleri girmez) hadis-i şerifindeki beyt kelimesini, ev olarak değil, oda olarak idrak etmek gerekir. Eğer yanlış olarak ev denirse, evin beş odası da olsa, oraya rahmet melekleri girmez. Hatta apartmandaki öteki evlere de girmez. Odalar müstakil olduğu şeklinde, evler de müstakildir. O vakit bir odada fotoğraf bulunursa, tüm apartmandaki ev ve odalara rahmet melekleri girmez. Hatta bitişik apartmanlara da girmez. Bu şekilde düşünmek fazlaca yanlış olur. Her oda müstakildir. Evin bir odası wc olduğu şeklinde, başka odası de mescit olabilir.
Resme tazim etmek
Sual: Bir resme tazime, kimi zaman haram, kimi zaman sövgü olur deniyor. Tazim etmek ne anlama gelir?
CEVAP
Bir resmi belden yukarı asmak ona saygı sayılır; haramdır. İnsan resmine tazim etmek iki sebeple olur:
1- Hocasının, babasının, âmirinin, evliyânın, resmi olduğundan saygı eder. O kimsede ilahlık sıfatlarından, kısaca Allahü teâlâya mahsus olan sıfatlardan birinin bulunduğuna inanmaz. Onu mahlûk bilir. Onu sevdiğini bildirmek yada onu sevindirmek için saygı eder. Bu şekilde saygı etmek, sövgü eğer olmazsa da, haram olur. Gayrimüslimlerin resmine bu şekilde tazim etmek sövgü olur.
2- Resmin sahibinde yada ateş, güneş, inek şeklinde herhangi bir şeyde veya haçta ilahlık sıfatı bulunduğuna inanarak, istediğini yaratır, her istediğini yapar, diyerek tazim etmekse, sövgü, şirk olur.
Av hayvanını süs olarak kullanmak
Sual: Av hayvanlarının içini doldurup manken şeklinde süs olarak kullanmak caiz midir?
CEVAP
Caiz değildir. Resimden daha mahzurludur.
Fotoğraf ve fotoğraf
Sual: Bir yoksulluk olmadıkça, insan ve hayvan resmi yapılmıyor. Fakat fotoğraf çekmek caiz olduğuna gore, açıkta fotoğraf bulundurmak, yükseğe fotoğraf asmak caiz olmaz mı?
CEVAP
Fotoğraf yapmakla fotoğraf çekmenin hükmü farklıysa da, fotoğraf şeklinde, fotoğrafı da yükseğe asmak caiz değildir. Açıkta fotoğraf bulunan odaya da, rahmet melekleri girmez.
Kapalı fotoğraf bulundurmak
Sual: Bir menkıbede anlatılıyor. Rahmet melekleri, evliya bir zata (Halının altında resimler varken biz, vefat edenin yanına girmeyiz) demişler. Resimleri, kapalı olarak saklamak da caiz değil midir?
CEVAP
Menkıbelerden yargı çıkarmak, yanlışlığa sebep olur. Resimleri, kapalı yerde, örtülü olarak bulundurmak caizdir. Namazı da mekruh etmez. (Hadika)
Duvara halı asmak
Sual: Duvara her çeşit halı asmak caiz midir?
CEVAP
Duvara soğuğa karşı, yün yada ipek halı asmak, caizdir. Ziynet kısaca süs için olursa mekruhtur. Üstünde canlı resmi olursa haram olur.
Duvara fotoğraf asan
Sual: Evinin duvarlarında insan yada hayvan resmi bulunan bir kimse, bizi yemeğe çağrı etse, gitmek uygun mudur?
CEVAP
Duvarında insan yada hayvan resmi olan eve, zaruretsiz gidilmez. (İhya-ül-ulum)
Duvara fotoğraf asmak
Sual: İnsan yada hayvan resmi asılan odaya rahmet meleklerinin girmediğini ve o odada kılınan namazın mekruh bulunduğunu biliyoruz. Fakat saygı etmemek şartıyla, namaz kılınmayan yada devamlı oturulmayan bir odaya, sözgelişi mutfağın, banyonun duvarına canlı resmi asmak caiz olmaz mı?
CEVAP
Hayır, caiz olmaz. Yükseğe asmak, aslına bakarsan saygı etmek anlama gelir. Canlı resmini belden yukarı asmak, bu resimlere saygı olup, haram olur.
Kutsal zatların resimlerini yükseğe asmak haram olduğu şeklinde, bu tarz şeyleri aşağı bölgelere koymak da haramdır. (S. Ebediyye)
Yükseğe asmak, canlı resmine saygı olacağı için, aşağı koymak da bu zatlara hakaret olacağı için haram oluyor. Kapalı yerde, albümde falan muhafaza etmeli.
Sual: Mendil, para ve bazı aynı şeylerin üstünde canlı resimleri bulunmaktadır. Bu şekilde fotoğraf bulunan şeyleri kullanmanın, bulundurmanın dinimiz açısından mahzuru var mıdır?
Yanıt: İbni Hacer-i Hiytemî Mekkî hazretleri, mevzu ile ilgili fetvasında buyuruyor ki:
“Mendil, para şeklinde şeyler üstünde canlı resmi bulunmasının ziyanı yoktur. Şundan dolayı, canlı resmini, saygı olunan yerlerde kullanmak caiz değildir, saygı edilmeyen şeyler üstünde caizdir.”
Bu sebeple, yerde ve yere serilen eşyada, yastık, sergi, mendil, para, mektup pulları üstünde ve cep, çanta, dolap şeklinde kapalı yerlerde ve elbisenin göbekten aşağı kısımlarında, canlı resimlerinin bulunması caiz olup, göbekten yukarıda bulunması, asılması haramdır. Hanım resimlerini ve avret yöresel açık resimleri, şehvetsiz de olsa, her yerde kullanmak ve bunlara şehvetle bakmak haramdır.
Bir önceki yazımız olan Resim yapmak başlıklı makalemizde resim ve yapmak hakkında bilgiler verilmektedir.