karl marx
'ın, ortaya koyduğu teorilerin kimi insanlarca yanlış anlaşılması, değişik ve alâkasız yönlere çekilmesi sonucu sarfettiği meşhur söz.
bu sözün söylendiği zamanlara bakarsak, aradan koca bir yüzyıl
geçmiştir; fakat, aradan geçen bunca seneye rağmen, marx'a bu lâfı ettiren koşullar ne yazık ki hâlâ sürmektedir. elbette ki marksizm
dediğimiz şey statik bir şey değil; sürekli -farkında olsak da, olmasak da- devinim
hâlinde olan bir teori. böyle olunca da farklı yorumlar, farklı algılayışlar pek tabii ki olacaktır, olmalıdır da. lâkin, bu algı farklılıklarının da belli bir sınırı vardır normal olarak.meselâ ırkçı
, militarist
bir insanın, sosyalist
tasavvurla ucundan kıyısından bir bağlantısı olmaması gerektiği hâlde, maalesef bu tip düşüncedeki insanlar da "ben marksistim" diyerek ortalarda dolaşabiliyor.
tekrar belirtelim: marksist teori
'nin yorumlanmasında pek çok yorum ortaya çıkmıştır ve bu çok da güzel bir şeydir (zaten teorinin özü de bunu gerektirir). ama bu güzellik, teorinin temel saiklerini atlayarak yorum yaptığınızda bozulmakta, çirkin bir hâl almakta; bunun farkına varamadığınızda da, ortada sol namına pek bir şey kalmamakta.
velhasıl dikkatli olmak, marx'ın zaten yaşarken de fazlasıyla sızlamış olan kemiklerini sızlatmamak*
lâzım.