Adil Ticaretin nasıl… …üç kadın nesilin hayatını kolaylaştırıyor
11 yaşındaki Budini dans etmeyi çok ciddiye alıyor. Sri Lanka´da klasik dansın uzun bir geleneği var ve bir çok hikayeler anlatıyor. Okulda verilen dans dersin dışında Budini özel ders de alabiliyor – hayatında küçük bir lüks. Budini küçük kardeşi, Annesi ve Büyükannesi ile Sri Lanka Horana´da lastik plantasyonunda yaşıyor. Babası ilk defa Mauritius´da giyim fabrikasında iş için bir iş sözleşmesi alabildiğinde kendisi beş yaşındaydı, eve 4000 kilometre yani beş uçuş saati uzaklıkta. Vekili bunun için bir aylıktan fazla para aldı, ama bu iş sayesinde Dinesh Kumar ailesine sürekli para gönderebiliyor. Horana´da lastik kazanımda çok daha az kazanırdı bu yüzden geçen yıl Mauritius´da 5 senelik sözleşme imzaladı, Budini ve küçük kardeşi her zaman havaalanında Babaları giderken ağlasalar bile. Senede bir defa Babaları geliyor, bunun dışında her pazar 15 dakika telefonda görüşmeler kalıyor. Budini´nin Annesi ev işlerine bakıyor ve 85 yaşındaki tekerlekli sandalyede olan Annesine bakıyor, bir boğaz kanseri olan aile üyesi daha. Ikiside geçen yıl vefat ettiler.
Kadınların yalnız yaşadığı küçük ev fabrikanın yakınıkda, Horana´da. Orada taze kazanılan lateks sütü krep olana kadar sıkılıyor. Uzun ve incecik krep parçaların temizliği denetleniyor ve dikkatli keserek uzaklaştırılıyor. Konsantrasyon ve tecrübe gereken bir iş. Budini´nin Büyükannesi isinide iyi biliyor. 52 yaşındaki Büyükannesi Premavati 30 senedir bu fabrikada çalışıyor. Horana´da üretilen lastiğin küçük miktarı adil ticaret koşulları altında satılabiliyor. Adil ticaret primlerin ne için kullanıldığını plantasyon işçilerin seçtiği adil ticaret komitesi karar veriyor. Ve bu konuda hepsi aynı fikirde: lağzım olan herkezin bir araya gelebileceği bir mekan, yalnız meclis için değil, herkezin birlikte törenler, toplantılar, kutlamalar yapabilecekleri ve eğitim görebilecekleri bir yer lağzım.
2015 yılında adil ticaret primleri ile finanse edilen eğitim merkezi büyük bir törenle açıldı — ve tabiki Budini ve iki arkadaşları için açılış dansı yapmak şarttı. Eğitim merkezi sade bir oda, veranda, küçük bir mutfak ve iki tuvalet ile oluşuyor. Ama plantasyonda çalışan herkez için bu küçük bina hayatı biraz daha güzel yaptı. Budini´nin Büyükannesi plantasyonun para biriktirme derneğin üyesi. Küçük krediler üzere fikir veriyorlar ve planlıyorlar, büyük ihtiyaçlar ve çocukların eğitimi için çözüm buluyorlar. „Artık nihayet toplanabileceğimiz bir yerimiz var“ bayan Premavati diyor. Eğitim merkezi açılmadan önce dışarda toplanıyorlardı – yazın sıcaklığında veya yağmur zamanında hiç iyi değildi ve bazen toplantılar iptal ediliyordu. Para biriktirme derneğinde bayan Premavati ortakları ile Budini´nin eğitimi için de kararlar verecekler. Öğretmen olmak istiyor; Budini´nin notları çok iyi, tüm derslerden hoşlanıyor, ama Colombo´da öğretmen olmak için eğitimi görmek ödenmeli. Adil ticaret eğitim merkezin para biriktirme derneği bir çözüm bulmaya yardım edecek. Belki bir burs üzere veya okuma kredisi alarak, hepsi adil ticaret primleri ile finanse ediliyor mesela FAIR SQUARED Adet Kupası satışından. Kadınlardan kadınlar için.