150 yıldan daha uzun bir süre önce biyolog Charles Darwin güçlü bir gözlem yaptı: Birlikte ekilen türlerin bir karışımı, genellikle tek tek ekilen türlerden daha güçlü büyür. Politika belirleyicilerin ve toprak sahiplerinin Darwin'in fikrini ciddiye alıp ağaçlara uygulaması için bir buçuk yüzyıl -ironik bir şekilde bir meşenin hasat edilmesi için gereken süre kadar- ve bir iklim krizi gerekti.
Atmosferik karbondioksitin alınması ve depolanması için ormanlarla rekabet edebilecek hiçbir insan teknolojisi yoktur. Darwin'in toplam verimi artırmak için birçok farklı bitkiyi birlikte yetiştirme fikri şimdi ormanları ve iklim değişikliğini araştıran önde gelen akademisyenler tarafından inceleniyor.
Avustralya, Kanada, Almanya, İtalya, Nijerya, Pakistan, İsveç, İsviçre, Birleşik Krallık ve ABD'den bilim insanları ve politika belirleyiciler, Darwin'in fikrinin karbonu güvenli bir şekilde emen ve depolayan yeni ormanlar dikmenin bir yolunu sağlayıp sağlamadığını tartışmak için yakın zamanda bir araya geldi. Daha fazla orman dikmek iklim krizini hafifletmek için güçlü bir araçtır ancak ormanlar milyonlarca parçaya sahip karmaşık makineler gibidir. Ağaç dikimi -özellikle dikim çeşitliliğine yönelik bir taahhüt olmadığında- kötü yapıldığında ekolojik hasara neden olabilir. Darwin'in düşüncesini takiben en iyi, en sağlıklı ormanların en fazla ağaç çeşitliliğine ve çeşitli yaşlardaki ağaçlara sahip olduğu konusunda artan bir farkındalık var.
Bu modeli izleyen ormanlar iki ila dört kat daha güçlü bir şekilde büyümeyi, karbon yakalamayı en üst düzeye çıkarmayı ve aynı zamanda hastalık salgınlarına, hızlı iklim değişikliğine ve aşırı hava koşullarına karşı direnci en üst düzeye çıkarmayı vaat ediyor. Karışık ormanlarda her tür diğerlerinden farklı besin kaynaklarına erişir ve bu da genel olarak daha yüksek verim sağlar. Karışık ormanlar ayrıca hastalığa neden olan organizmalar olan haşere ve patojen popülasyonlarını seyrelttiği için genellikle hastalığa karşı daha dirençlidir.
Darwin'in ileri görüşlü gözlemi, 1859 tarihli ünlü Türlerin Kökeni Üzerine kitabının dördüncü bölümünde saklıdır. Bu "Darwin etkisi" üzerine yapılan çalışmalar, geniş bir ekolojik literatürü ortaya çıkarır. Yine de ormancılıkla ilgili ana akım düşüncenin hala o kadar dışındadır ki, şimdiye kadar bu tekniğin hemen kullanılması için çok az büyük fon mevcut olmuştur.
Darwin ayrıca, genlerin çevrelerine uyum sağlamak üzere evrimleştiği bir süreç olan doğal seçilim yoluyla evrimi ünlü bir şekilde tanımlamıştır. Ne yazık ki gezegen için insan kaynaklı çevresel değişim, ağaçlar gibi daha büyük ve daha yavaş üreyen organizmalar için genlerin evrimini geride bırakıyor. Modern gen düzenleme teknikleri – doğrudan DNA ameliyatı – dikkatli laboratuvar çalışmaları anahtar genleri tanımladıktan sonra işleri hızlandırmaya yardımcı olabilir. Ancak yalnızca insan pratiğinin evrimi – yani yaptığımız şeyi değiştirmek – karbon döngüsünü yeniden dengelemek ve bizi güvenli gezegensel sınırlara geri getirmek için yeterince hızlı ve geniş kapsamlıdır.
Geniş alanların aynı anda kesilip temizlendiği diğer ormancılık yöntemlerinin tam tersine, farklı yaşlardaki ağaçlar da sürekli olarak hasat edilebilir kereste ve dolayısıyla istikrarlı işler sağlar. Gelecek nesiller için bir ormana dönüşecek bir fidanlık tasarlamak kesinlikle mümkün olmalı. İklim ve biyolojik çeşitlilik krizlerimize pratik, güvenilir ve adil bir yanıt olması için ormanlara ihtiyacımız var ve Darwin bize yolu gösterdi.
Kaynak:
https://www.sciencealert.com/a-150-year-old-note-from-darwin-is-changing-how-we-plant-forests