Üçüncü Reich yolunda Almanya: Ruhr çatışması ve Dawes Planı
90 yıl önce, 16 Ağustos 1924, Dawes onarım planını onayladı. Plan, Londra Konferansında, Amerikan bankacısı Charles Dawes başkanlığında Birinci Dünya Savaşı'ndaki muzaffer güçlerin temsilcileri tarafından kabul edildi. Dawes Planının, Almanya’nın tazminat (tazminat) ödemelerinin devamını sağlaması ve ABD’nin kurumsal sermayesinin Alman ekonomisinin kilit sektörlerini yakalamak için Weimar Almanya’ya girmesini azami ölçüde kolaylaştırması gerekiyordu.
Özünde, Dawes Planı, Almanya'nın askeri potansiyelini geri yüklemek için ekonomik bir karardı. Londra ve Washington'un ustalarının yarı yıkık ve yoksul bir Almanya'ya değil, Amerikalıların ellerini alacağı ve nihayet Rusya-SSCB'yi yeneceği Eski Dünya ekonomisini yok etmek için Avrupa'da büyük bir savaşı serbest bırakabilecek güçlü bir ülkeye ihtiyacı vardı. Dawes Planı, Alman askeri-sanayi potansiyelini ve Almanya'nın politik kudretini restore etmeyi hedefliyordu.
tarih öncesi
Versay sistemi dünyayı daha iyi hale getirmedi. Dahası, daha az kararlı ve düzenli hale geldi. Ülkeler içinde ve arasında birçok yeni istikrarsızlık ve çelişki düğümleri ortaya çıktı. Muzaffer güçler tarafından inşa edilen sistem neredeyse hemen kırılmaya ve değişmeye başladı.
Fransa, Avrupa'da bir metresi olmaya çalıştı, ama bunu kötü yaptı. Fransa'nın himayesinde Polonya, Çekoslovakya ve Romanya'dan “Küçük İtilaf”, amorf ve aciz bir oluşumdu. Ve Almanya'yı ezme girişimleri, Alman halkının Fransız karşıtı duygularını güçlendirdi. Bu nedenle, Fransa yavaş yavaş İngiliz siyasetinin kanalına yerleştirildi ve Londra'da alınan kararlarla aynı fikirdeydi. Her ne kadar İngilizler, Almanya'nın mağlup ettiği gibi, Fransızlarda rakip görmüş olsalar da, Rus İmparatorluğu tahrip edildi ve Avrupa'da Fransa dışında artık büyük güçler yoktu. Bu nedenle İngilizler Fransa’yı gizlemek konusunda çekingen değildi ve bunun için Paris’e karşı bir karşılaşma olarak Almanya’yı güçlendirmek gerekiyordu.
Osmanlı Devletinde, ülkenin parçalanması ve işgali, Türklerin öfkesine yol açtı, ulusal ruhlarını yükseltti. Fransa ve İngiltere, Porta'nın imparatorluk mülkiyeti arasında bölündü. I. Dünya Savaşı'ndan sonra Suriye ve Lübnan, İngiliz İmparatorluğu - Fransa, Filistin, Ürdün ve Irak'ın kontrolünü ele geçirdi. Arap Yarımadası'nın batısındaki İngilizlerin kontrolünde devlet oluşumları kuruldu: Hicaz, Nejd, Asher ve Yemen. Daha sonra, Hicaz ve Asher Suudi Arabistan'ın bir parçası oldu. Fransızlar, İngilizler, İtalyanlar ve Yunanlılar Konstantinopolis'i işgal etti ve Boğazlar üzerinde kontrol sağladı. Yunanlılar İzmir'i (Smyrna) işgal etti. Buna cevaben, Türkler popüler general Mustafa Kemal'in etrafında toplandılar. Mustafa Kemal liderliğindeki Türk Direniş Hareketi, Ermenilerin ve Rumların soykırımını örgütledi ve onları Anadolu'dan ayrılmaya zorladı ve Kürtlerin bağımsız olma girişimlerini bastırdı. Savaşın bir sonucu olarak, halifelik ve saltanat ortadan kaldırıldı ve laik bir cumhuriyet kuruldu. Türkiye laik bir devlet haline geldi. 1923'ta, yeni devletin sınırlarını belirleyen Lozan Antlaşması sonuçlandı. Türkiye, Doğu Trakya, İzmir ve ondan alınan diğer toprakları, yılın Sevres 1920 barış antlaşması kapsamında tuttu. Türkler, Boğaz'ın ve Çanakkale Boğazı'nın silahsızlandırılması ve içinden geçme özgürlüğü konusunda anlaşmış olmalarına rağmen Konstantinopolis ve boğazı geri döndürdüler.
Balkanlar'da da huzursuz oldu. Yugoslavya'da Sırplar, Karadağlılar, Hırvatlar ve Boşnaklar çatışma içindeydi. Kararsız olan spekülasyon ve avlanma seviyesinin aşkınlıklara yükseldiği ve nüfusun yoksulluğuna neden olduğu Romanya ve Bulgaristan'daydı. Düzeni sağlamaya söz veren sağ ve sol arasında bir mücadele vardı. Bulgaristan'da, Haziran ayında 1923, bir darbe oldu, Sosyal Demokrat hükümet devrildi. Başbakan Alexander Stamboliisky öldürüldü. Güç sağ ele geçirilmiş. Yeni İskender Tsankov hükümeti solun direnişini sert bir şekilde bastırdı. Ordu, polis ve sağcı askeri örgütler Bulgaristan'da “beyaz bir terör” düzenledi. Sonuç olarak, Tsankov hükümeti sol radikal hareketi bastırmayı ve ülkedeki durumu kontrol altına almayı başardı. Solun gerilla savaşını örgütleme girişimleri başarısız oldu. Ancak dış politikada, Tsankov hükümeti neredeyse tamamen uluslararası olarak izole edildi. Balkan devletleri ve patronları, yeni Bulgaristan'ın bir revanşist politika izleyeceğinden korkuyorlardı. Tsankov, yalnızca faşist İtalya ile normal ilişkiler kurabildi.
İtalya, enflasyonun, ordunun hareketsizleşmesinin, ekonominin barışçıl bir temele geçişinin, toplu işsizliğin korkunç bir suça ve çeşitli ekonomik avcılara yol açmasına benzer bir durumdaydı. Tüm bunlar, komünistler, anarşistler, her türlü terörist ve aşırı sağcı gibi çeşitli radikallerin konumlarını güçlendirdi. Halk kaos ve mutsuzluğu durduracak bir “sıkı el” istedi. Sonuç olarak, 1922’teki güç, Ulusal Faşist Parti’nin (NFP) lideri Benito Mussolini’yi ele geçirdi. Devletin rolünü güçlendirmeye yöneldi, bir dizi önemli sosyal program yürüttü, krizin üstesinden geldi, yolsuzluk görevlilerine hapsedildi ve hatta mafyayı yenmeyi başardı (mafyaların çoğu ABD'ye kaçtı). Güçlü hükümet, sosyalist devrimden korkan finansal ve sınai çevreleri, ortak insanları, küçük girişimcileri, işçileri ve köylüleri tatmin etti. Bu nedenle, Mussolini ve "Duce" unvanını aldı - lider.
Aynı zamanda, “ABD'nin elini” unutmamalıyız - Amerikalılar, Duce’un Amerikan başkenti için güvenlik, teşvik ve fırsatlar sağlayabileceğine inanıp, etrafa sıçradı ve faşist rejimi desteklemeye başladılar. “Finansal Uluslararası” İtalya'da faşist bir rejime ihtiyaç duyuyordu. Mussolini, “Romalılar”, “Roma İmparatorluğu”, Balkanlar ve Afrika'daki el koymaların savaşçı ruhunu canlandırmayı hayal ederken, Avrupa'da “savaş alanı” yaratıldı. Ancak, daha sonra İtalya'nın daha da güçlenmesi bekleniyordu. Ayrıca, İtalya'nın potansiyeli büyük bir savaş başlatmak için yetersizdi, Almanya'da da benzer bir projenin uygulanması gerekiyordu.
Aynı zamanda, Almanya'daki durum aşırı derecede kötüleşti. Ulusal aşağılanma, Versay'ın utancı, ekonominin yenilenmesini imkansız kılan büyük tazminatların ödenmesi gerekliliği ve liberal-demokratik hükümetin “özelleştirmelerle” yıkılması, yolsuzluklar ve diğer istismarlar burada birleşti. Durdurulan askeri teşebbüslerden işsiz kalan devasa kitlelere ayrılmış asker kitleleri, başlarının üstünde bir çatı ve bir ekmek parçası aramak zorunda kaldılar. Askeri ödülleri ve sakatlıkları olan insanlar bir yer bulamadı. Dullar ve genç kızlar fazladan kazanç elde etti. Fuhuş yemyeşil renkte, bir zamanlar oldukça iffetli ve muhafazakar Almanya'da gelişti. Kadınlar kendi başlarına hayatta kalmak veya çocuklarını beslemek için kendilerini bir parça ekmek için satmışlardı. Bu korkunç durumda, sadece çeşitli iş adamları, spekülatörler, hırsızlar (yılın 1991'inden sonraki Rusya'da olduğu gibi) iyi hissettirdi. Restoranlar, kafeler, çeşitli gösteriler, yeni “yaşam ustalarının” yürüdüğü müzik ve ışıklarla boğuşurken, halkın büyük kısmı hem ahlaki hem de maddi olarak battı. Almanya'daki zengin yabancılar, feci ve usta gibi hissederek ulusal hakaret duygusunu ağırlaştırdı.
Aynı zamanda, sınırların Polonya ve Çekoslovakya lehine yeniden şekillendirilmesi milyonlarca Almanın yurtdışında olduğu gerçeğine yol açtı. Anavatanlarını bir kerede düştüler. Yeni devletlerin ulusal hükümetleri ayrımcı bir politika izliyordu, Almanlar “ikinci sınıf” insanlar oldu.
Bütün bunlar, sürekli fermantasyona, radikal sol ve sağ hareketlerin gelişmesine yol açtı. Bazı insanlar kendilerini gerçeklikten uzaklaştırmak için gizli, mistisizme yöneldiler. Bu atmosfer, “seçilmiş ırk” fikirlerinin, “mesih'in” gelişiminin, vb. Teşvik edildiği gizli, mistik topluluklar için ideal olduğu ortaya çıktı.Çok farklı partiler arasında Ulusal Sosyalist Alman İşçi Partisi (NSDAP) Adolf Hitler öne çıktı. Thule Topluluğu, Alman finansal ve endüstriyel çevreleri ve uluslararası finansal gibi gizli topluluklarla bağlantıları vardı.
Ruhr çatışması
1922’te, Almanya bir tazmin krizini önlüyordu - ödeyecek bir şey yoktu. Alman basınında, Dışişleri Bakanı Rathenau ve Reich Şansölye Wirth'e karşı "uygulama politikasını sürdürmek için çılgınca bir arzu" ile suçlanan bir bilgilendirme kampanyası başlatıldı. Bu kampanya "kömür kralı" Hugo Steennes ve ağır sanayinin çıkarlarını temsil eden "halk partisi" tarafından desteklendi. Alman hakkı ve milliyetçileri tazminat ödemeyi reddetmek istedi. Ancak, Fransa bunun için gidemedi, çünkü Fransa durdurulamayan bir askeri istila başlattı. Sonuç olarak, hükümet iki ateş arasında - iç muhalefet ve muzaffer güçler arasında olduğu ortaya çıktı.
Şansölye Wirth, kredi almayı veya tazminat ödemesini ertelemeyi umarak Fransa ve İngiltere arasında attı. Almanya Maliye Bakanı, Almanya’da kapsamlı bir ekonomik ve mali reform programı ile Paris’e geldi, ancak tüm görüşmeler sonuçsuz kaldı. Uluslararası bir kredi alamıyor. Fransızlar, açıkça Ruhr'u ele geçirme planlarını gerçekleştirmek isteyen anlaşmazlıklar için yalvardılar. Kamuoyu işgal için açıkça hazırlandı. Fransa Başbakanı Raymond Poincaré, Fransız ağır sanayinin Avrupa’daki hegemonyasını onaylamak, Üçüncü Cumhuriyet’in siyasi egemenliğinin bir şartı olarak ekonomik baskınlığını sağlamak ve Almanya’yı ikincil ülkeler saflarında sonsuza dek reddetmek istedi. Rheinland’ın işgalinin uzatılması konusunda da soru gündeme getirildi. Almanya ile Fransa arasında tampon olarak Ren eyaleti kurma fikri doğdu.
Aynı zamanda, Stinnes liderliğindeki Alman sanayiciler tazminat ödemeye yönelik tüm önlemleri sabote ettiler. Kuzey-Batı Almanya 6'in Haziran 1922 girişimcilerinin toplantısında, “kömür kralı” açıkça tazminat yükümlülüklerinin çözülmesini istedi. Stinnes, işgal tehdidini belirsiz kabul etti. Onun görüşüne göre işgal, Fransızlara yalnızca bu şekilde hiçbir şey elde etmeyeceklerini gösterecekti. Ayrıca, Fransa’nın Avrupa’daki keskin eylemleri İngiltere’nin ve İngiliz-Alman yakınlaşmasının karşılıklı tepkilerine neden olmuş olmalıydı.
Stinnes ve destekçilerinin konuşmalarının genel tonu açıkça meydan okudu. Stinnes gazetesi “Deutsche Allgemeina Zeitung” istedi: Müttefik kuvvetlerden Saar havzası da dahil olmak üzere işgal ettikleri tüm bölgeleri temizlemek; Almanya'nın çıkarlarına yönelik Yukarı Silezya sınırlarının düzeltilmesi; 26 yılında getirilen 1921% dış ticaret vergisinin kaldırılması; Almanya'ya Danzig ve Polonya Koridoru vb. yoluyla serbestçe ticaret yapma hakkı verilmesi. Aslında Fransa için bir zorluktu. Kontrollü basının yardımı ve söylentileri yayan temsilcileri aracılığıyla, Steennes kalabalığın içinde intikam ve intikam alma arzusunu tuttu. Steennes, “felaket politikasını”, Almanya'yı uzun süren krizden çıkarmak için kullanmak istedi.
20. yüzyıl endüstrisinin Almanya'daki en büyük liderlerinden biri olan Hugo Steennes
Reichstag’daki “ulusal muhalefet” e öncülük eden benzer düşünceli Stinnes Helferich, Alman dışişleri bakanı Rathenau’yu Fransız işgalcilerin müttefiki olarak resmetti. Ona göre, 23 Haziran 1922 Reichstag toplantısında, bu hükümet politikası neticesinde, Saar halkı “kelimenin tam anlamıyla ihanet edilip satıldığını” düşünüyor. Ertesi gün, Haziran 24'te, sağ monarşik “Organizasyon C” nin (“Konsolos”) üç üyesi Rathenau’yu öldürdü.
1922'in ortasındaki Poincaré yeni bir program ortaya koydu - “üretken vaatler”. Finansal ödemeler yerine, Almanya “ayni” tazminatların uygulanmasını sağlamak zorunda kaldı. Ancak, Londra’nın tazminat konusu ile ilgili Ağustos ayında düzenlediği konferansta, İngiliz delegasyonu Fransa’nın önerilerine şiddetle karşı çıktı. Dayanıklılık varsayımları gerçek oldu. Londra, Almanya'nın pahasına Fransa'nın güçlendirilmesini sevmedi. İngiltere, “Avrupa dengesini” korumayı ve Londra’nın uluslararası anlaşmazlıklarda arabulucu rolünü güvence altına almaya çalıştı. İngiliz diplomasisi, Fransa ve Sovyet Rusya'ya muhalif olarak İngiliz-Alman anlaşmasına doğru yavaşça eğiliyordu. İngilizlerin Berlin Büyükelçisi Lord D'Abernon, İngiliz-Alman yakınlaşmasının ana iletkenlerinden biriydi ve demagojik yöntemlerden geniş ölçüde faydalanarak “barış elçisi” olarak görev yaptı.
Londra Konferansı'ndaki İngilizler, krizin üstesinden gelme programlarını sundu; temel noktaları şunlardı: Alman devlet bankasının özerkliği, mevcut borcu sınırlamak ve Almanya'ya bir erteleme vermek. Sonuç olarak, son müttefikleri tamamen aynı fikirde değildi. Aynı zamanda, İngilizler aktif olarak Amerikalılarla temas kuruyorlardı. Amerikan mali ahtapotu, Fransa'nın Avrupa'daki konumunu güçlendirmekten de korkuyordu. Fransa’nın Batı Avrupa’daki zaferi, ABD’nin, sermayenin Avrupa ülkelerinin ulusal ekonomisine girmesine yol açtı. Bu, Amerikalılara hiç uymuyordu.
Londra Konferansı tazminat konusunu diplomatik yollarla çözemedi. Bundan sonra, Fransa bağımsız hareket etmeye başladı. Fransızlar, Ruhr'un ele geçirilmesi için kamuoyu hazırlamak için aktif bir kampanya başlattı. Siyasetçilere rüşvet vermek için özel bir fon oluşturduk. Siyasetçilere, milletvekillerine, yetkililere ve gazetecilere aktif olarak rüşvet verdi. Fransız diplomasisi Paris için elverişli bir uluslararası durum hazırlıyordu. Orta Doğu krizinin bir sonucu olarak, David Lloyd George’un ofisi Andrew Bonar Yasası hükümetini değiştirdi. Yeni başbakan Ruhr konusunda daha az iddialı bir tutum aldı.
Almanya'daki durum Paris planlarının uygulanmasına da katkıda bulundu. Stinnes “afet politikasını” sürdürdü. Berlin tazminat komisyonundan yılın 3-4'inde (moratoryum) ertelemesini istedi. Komisyon Alman notunu bile düşünmedi. Virta'nın ofisi düştü, yerine Fransa ile yüzleşip Anglo-Fransız çelişkilerini oynamaya çalışan yeni bir Kuno ofisi geldi.
Aralık ayında 1922, Müttefik Başbakanlar Konferansı Almanya’nın erteleme önerilerini reddetti. Bundan sonra Steennes, Almanya'nın ekonomik ve endüstriyel çevrelerinin Ruhr'u işgal etme tehdidi altında bile tazminat ödemeyi reddedeceğini gösterdiği bir bildiri yayınladı. Fransa'da Poincare taraftarları, Ruhr’un derhal işgal edilmesini talep etmenin yanı sıra Ren’in sol yakasına sabitlenecek ve gelecekteki muhtemel Alman saldırganlığına karşı doğal bir engel teşkil edecek. Buna ek olarak, Paris destekli ve Roma. Mussolini, Poincare ve "Almanya'nın başını eğmek zorunda bırakılması" pozisyonunu paylaştığını belirtti. Bu soruda Duce, İtalyan endüstrisinin çıkarlarını savundu: İtalyan demir cevheri İtalyan çelik endüstrisine tedarik edildi. Ancak, İtalya'nın sesi bu konuda belirleyici değildi.
Ocak ayında, Paris konferansında, İngiliz delegasyonu Almanya'ya teminatsız bir moratoryum ve 1923 yılı için garanti vermeyi teklif etti. Ondan sonra, Almanya yıllık 4 milyar altın markasına, yılın 2'inde - 4 milyar markasına ödeme yapmak zorunda kaldı. Toplam borç tutarı, 2,5 milyar mark tutarında aktifleştirilmelidir. Ancak, Poincaré bu planı eleştirdi. Paris’in, sorunu “Almanya’nın“ perişan ettiği ülkeler pahasına ”ekonomisine kavuşturmasına olanak tanıyan sorunu çözme yolunu asla kabul edemeyeceğini söyledi. Ona göre, İngiliz planı Avrupa'da Almanya'nın egemenliğine yol açtı. Sonuç olarak, Paris ve Londra bir anlaşmaya varamadı.
Fransa, Almanya’ya kömür tedariki konusunu ele alan Ocak 9’in 1923 tazminat komisyonu toplantısında işgal için resmi bir neden aldı. Komisyon (bire karşı) üç oy çoğunluğu ile, Almanya'nın kömür tedarik etme yükümlülüklerini yerine getirmediğine karar verdi. Müttefikler yaptırım uygulama hakkına sahipti. 10 Ocak Berlin’in Versay Antlaşması paragraflarını ihlal etmesi sonucu Fransa ve Belçika hükümetlerinin tazminat yükümlülüklerinin yerine getirilmesini izlemek için Ruhr’a bir komisyon gönderdiğini bildiren Almanya 1923’a bir Fransız-Belçika notu gönderildi. Ve komisyonun korunması için birlikler gönderdi.
11 Ocak 1923 Fransız-Belçika birlikleri Essen ve çevresini işgal etti. Böylece Ruhr işgali başladı. Alman hükümeti, Paris ve Brüksel’den gelen büyükelçileri geri çağırdı. Ocak 12 Almanya resmi bir protesto gösterisi düzenledi. Fransa, “askeri müdahale” ve Louis XIV ve Napoleon'un takip ettiği saldırgan politikanın devamı ile suçlandı. Londra dıştan tarafsızlığını korudu ve Berlin’in Fransız’a Ruhr’u “pasif direniş” ile işgal politikasına yanıt vermesini önerdi.
Raymond Poincare
Devam edecek ...
Abone olun ve en son haberler ve günün en önemli olaylarından haberdar olun.