KARTACA’DA BULUNAN FENİKELİ AVRUPALI DNA’SI TAŞIYOR
“Ariche” ya da “Birsalı Oğlan” olarak isimlendirilen 2 bin 500 yıllık Fenikeliden alınan mitokondriyal DNA’nın dizilimi yapıldı.
Yapılan analizler sonucu Fenikelinin Avrupa’da nadir görülen bir haplogruba (aynı atadan gelen gen grubu) ait olduğu anlaşıldı. PLOS ONE dergisinde yayınlanan sonuçlara göre bu genç adamın anne soyu Kuzey Akdeniz sahiline, olasılıkla İber Yarımadası’na, dayanmaktadır.
Araştırma liderlerinden Lisa Matisoo-Smith, buluntuların Kuzey Afrika’da bulunan ilk Avrupalı mitokondriyal haplogruba ait olduklarını ve bu genlerin en azından MÖ altıncı yüzyılda Kuzey Afrika’ya geldiğini belirtti.
Bu haplogrup Avrupa’da bulunan en eski haplogruplardan olduğu ve oradaki avcı-toplayıcılarla ilişkili oldukları düşünülmektedir. Günümüz nüfusunda oldukça nadir rastlanır. Avrupa’da yüzde birden azdır. Ariche’nin mitokondriyal genetik yapısı günümüzde Portekiz’de bulunan bireyiyle uyuşmaktadır.
Fenikelilerin kökeninin günümüzde Lübnan toprakları olan bölgeden geldiği düşünülürken, etki alanları Akdeniz boyunca ve İber Yarımadası’nın batısına genişledi. Buralarda yerleşmeler ve ticaret merkezleri kurdular. Tunus’taki Kartaca şehri, Lübnanlı koloniciler tarafından Fenike limanı olarak kurulmuş ve sonrasında Fenike ticaretinin merkezi olmuştur.
Araştırmacılar Ariche ile karşılaştırmak için günümüzde yaşayan 47 Lübnanlının mitokondriyal DNA incelendi ve hiçbirinde aynı haplogrup bulunamadı.
Matisoo-Smith, Yakın Doğu’dan gelen çiftçiler avcı-toplayıcıları yerinden ederken, İber Yarımadası’nın güneyi ve adaların bir süre daha dayandıklarını ve sonra ticaret ağı aracılığıyla Kartaca’ya geldiklerini belirtmektedir.
Matisoo-Smith, Fenike kültürü ve ticaretinin Avrupa medeniyeti üzerinde büyük etkisi olduğunu, alfabe de bunlardan biri olduğunu vurgular. Ancak hâlâ Fenikelilerin kendisi hakkında çok az şey bildiğimizi ve bunların da Romalı ve Yunan rakiplerinin taraflı anlatımlarından geldiğini ekler.