Alt ve üst yüzeylerinde gelişen çeşitli yapı şekillerinden ve iç yapılarından (dokularından) yararlanarak tabakaların konumları ve dolayısıyla tortul dizilerin gençleşme yönü saptanabilir. Alt-üst ölçütü olarak genellikle birincil tortul yapılardan yararlanılmasına karşın, bazı birincil kor yapılar ve tektonik kriterler de bu amaçla kullanılabilmektedir.
Birincil Tortul Yapılar:
Birincil Tortul Yapılar:
Alttan üste doğru gittikçe tabakaların gençleştiği yatay ve eğimli katmanlardan oluşan istiflere normal istif; Alttan üste doğru gittikçe tabakaların yaşlandığı devrik veya yatık katmanlardan oluşan istiflere ters istif denir.
8-)Kanal yapıları:Özellikle nehirler tarafından çökeltilen tortuların depolanması sürecinde, erozyon ve depolanma olayları birbirini takip eder tarzda gelişir.
9-)Çamur çakılları:Genellikle çamurlu çökeller üzerine çökeltilmiş kırıntılı çökeller, taşınma işlemi sırasında tabandaki çamurlu çökellerden parçalar kopararak içlerine alırlar.
10-)Topak ve yastık yapıları:Topak ve yastık yapıları, çamur katmanları üzerine gelen kum katmanlarının, ağırlıklarından dolayı alttaki yumuşak çamur içine batması sonucu oluşan yumurtamsı veya küresel şekilli kumtaşı kütleleridir.