Paul Alexander altı yaşındayken çocuk felci hastalığına yakalandı ve boynundan aşağısı felçli kaldı.
Hastalık onu kendi başına nefes alamaz duruma getirmişti. Doktorlar onu metal ve silindir bir solunum cihazının içine yerleştirdi. Ömrünü bu dev tankın içinde geçiren ve ‘demir akciğerli adam’ diye tanınan Alexander sonrasında hukuk diploması aldı, avukatlık yaptı ve hatta bir anı kitabı yazdı.
Tam adıyla Paul Richard Alexander, 30 Ocak 1946'da Dallas'ta Gus Nicholas Alexander ve Doris Marie Emmett'in çocuğu olarak dünyaya geldi. Annesi kitabının önsözünde, 1952'de bir yaz günü dışarıda oynadıktan sonra eve yüksek ateş, baş ağrısı ve boyun tutulmasıyla geldiğini yazdı ve şöyle devam etti:
“Dehşete kapılmak için her türlü nedenim vardı. Her ebeveynin korkulu rüyası olan çocuk felci, büyük bir kara canavar gibi şehrimizde kol geziyordu. Ve Paul her türlü belirtiyi gösteriyordu.”
Memleketi Dallas'taki doktorlar onu ameliyat ederek hayatını kurtardı ancak kendi başına nefes alması imkânsızdı. Çözüm onu ‘demir akciğer’ denilen, boynuna kadar vücudunu saran bir silindire yerleştirmek oldu.
Zamanla bilim ve teknolojideki yenilikler, solunum sorunu yaşayan insanlar için taşınabilir cihazları beraberinde getirse de Alexander'ın göğüs kasları başka herhangi bir makineyi kullanamayacak kadar hasarlıydı.
‘Yaşlı demir atım’ dediği bu tank, hastanın solunum sistemine destek oluyor ve nefes almasını sağlıyordu. Bir süre sonra kendi kendine dakikalarca ve daha sonra saatlerce nefes almayı öğrendi. Böylece kısa süre için de olsa tüpten çıkabiliyordu. Ancak hayatının her günü makineyi kullanmak zorunda kaldı. Makinenin içindeyken başkalarının yardımına ihtiyaç duyuyordu. Kitabında, hayatının büyük bölümünde bu yardımın bakıcısı Kathy Gaines'ten geldiğini yazdı.
Kendi başına nefes almayı öğrenmeye çalışması hâlinde kendisine bir köpek yavrusu vermeyi teklif eden bakıcısı sayesinde hayatı değişti. 8 yaşındayken ‘balık gibi’ hava yutup ciğerlerine çekerek üç dakikaya kadar kendi başına nefes almayı öğrendi. Yavru köpeğini aldı ve bu hikâye “Bir Köpek İçin Üç Dakika” adlı kitabına ilham kaynağı oldu.
Dallas Bağımsız Okul Bölgesi aracılığıyla evde eğitim alan ilk öğrencilerden biriydi ve 1967 yılında W.W. Samuell Lisesi'nden sınıf ikincisi olarak mezun oldu. Liseden sonra Güney Metodist Üniversitesi'ne devam etti. 1984 yılında Austin'deki Teksas Üniversitesi'nden mezun oldu. ‘Demir akciğer’ ile yaşamanın getirdiği sıkıntılar Alexander'ı üniversiteye gitmekten ve hukuk diploması almaktan alıkoyamamıştı. İki yıl sonra baroya kabul edildi ve yıllarca avukatlık yaptı.
2020'de Guardian'a verdiği demeçte “Hayatımda bir şey yapacaksam bunun zihinsel bir şey olması gerektiğini biliyordum” dedi. Aynı yıl (plastik bir çubukla klavyede ve arkadaşının yardımıyla) yazması sekiz yıl süren bir anı kitabı yayınladı.
Demir akciğere yerleştirilen çoğu kişi gibi uzun süre yaşaması beklenmiyordu. Ama çocuk felci aşısının keşfini ve sonrasında hastalığın neredeyse tamamen ortadan kalktığını görecek ve daha onlarca yıl yaşayacaktı.
@ironlungman Episode 1 of Convos with Paul! We will be responding to comments and questions about Paul’s life, his polio, and life in an iron lung! Please be positive ? #PaulAlexander #poliopaul #ironlung #conversationswithpaul ♬ Chopin Nocturne No. 2 Piano Mono - moshimo sound design
Kardeşi Philip Alexander'ın sosyal medyada yaptığı açıklamaya göre geçen hafta Pazartesi günü 78 yaşında hayata gözlerini yumdu. O, demir akciğer içinde yaşayan son birkaç kişiden biriydi. Ve hayatının son yıllarında TikTok'ta bu modası geçmiş bir makinenin yardımıyla yaşamanın nasıl bir şey olduğunu; duygusal ve zihinsel zorluklarını anlattı.
Bir videoda arka planda makinenin uğultusu duyulurken ‘yalnızlık’ dedi. “Bazen çaresizim çünkü kimseye dokunamıyorum, ellerim hareket etmiyor ve nadir durumlar dışında kimse bana dokunmuyor, ki buna çok değer veriyorum.”
Alexander videoda, yıllar boyunca anksiyete ve depresyonla mücadele eden insanlardan e-posta ve mektuplar aldığını söyledi ve bazı tavsiyelerde bulundu:
“Hayat olağanüstü bir şey. Sadece dayanın. Her şey daha iyi olacak.”
Kardeşi onu, insanları anında rahatlatan kocaman bir gülümsemesi olan, misafirperver ve sıcak bir insan olarak tarif ediyor. Kitabın yayınlanmasının ardından ağabeyinin dünyanın dört bir yanındaki insanlar için ne kadar büyük bir ilham kaynağı olduğunu anladığını söylüyor.
Bir yandan yemek yemek gibi günlük işleri yapmasına engel olan bu hastalıkla mücadele ederken diğer yandan mizah duygusunu hiç kaybetmemesine hayran olduğunu vurguluyor ve ekliyor: “O benim için normal bir kardeşti. Kavga ederdik, oynardık, birbirimizi severdik, parti yapardık. Kendi dünyasının efendisiydi.”
Tıptaki gelişmeler sayesinde 1960'larda demir akciğerler kullanımdan kalktı ve yerini solunum cihazlarına bıraktı. Ancak Paul Alexander dev bir silindirin içinde yaşamaya devam etti. Çünkü buna alışmıştı. Guinness Rekorlar Kitabı tarafından demir akciğerde en uzun süre yaşayan kişi olarak kabul edildi ve kayıtlara geçti.