"...Fakat kültür demek, bazılarının sandığı gibi, yemekte balığı bıçakla kesmemek demek değildir. Bu dış alışkanlıklar çabuk benimsenir.Tek Adam - Cilt 2, Şevket Süreyya Aydemir (Sayfa 346 - Çiçerin)
Hakiki kültür, kazanılan ve benimsenen bilgilerin zenginliğidir. Geçmiş davaların kültürlü bir şekilde idraki ve tevarüs edilmesidir. Karşılaşılan durumların doğru olarak anlaşılması için de, bunların makul ve tenkidi bir surette açıklanabilmesidir..."
Bu arada, kalabalıkların ilkel, geri ve tam bir bilince dayanmayan duygu ve eğilimlerinin sömürülmesi, iç isyanların her safhasında kendini göstermiştir. Kara kalabalıkların bilinçaltı içgüdüleri ve ihtirasları, halk düşmanları tarafından daima sömürülmüştür.Tek Adam - Cilt 2, Şevket Süreyya Aydemir (Sayfa 318)
Halbuki kara kalabalık demek, millet demektir. Millet, müşterek bir bilince sahip olan, milletçe müşterek ölçülere bağlı olan ve ona inanan bir sosyal toplum demektir. Başıboş ve cahil kalabalıklarda, adına sürü psikolojisi diyebileceğimiz ilkel enstenktler (içgüdüler) rol oynar. Halbuki milli psikoloji, yani müşterek bir millet bilinç ve anlayışına dayanan duygular ve değerler birliği, sürü psikolojisinin, tamamen zıddıdır.
Bazı yazarlar (Sabahattin Selek: Anadolu İhtilali.), Mustafa Kemal'in Havza'da, Rusya'dan gelen General Budenni ve bir Rus Heyeti ile temaslarda bulunduğunu yazarlar. Fakat böyle bir temasa ait hiçbir belge yoktur. Kaldı ki böyle bir temasa ihtimal de verilemez. Evvela şunun için ki, o tarihte Samsun, İngiliz işgalindedir. Rusya ovaları, müttefiklerden destek gören ihtilal aleyhtarı generallerin, beyaz orduların işgali altındadır. Oralardan birinin, heyetin Samsun'a gelmesine ihtimal yoktur. Kaldı ki o günlerde Mustafa Kemal, göze çarpacak, dikkati çekecek bir durumda değildir. Daha sonra, General ve Mareşal olan Budenni de siyasi bir kişilik sayılmaz. O tarihte sadece Yoldaş Budenni olarak Ukrayna'da bir Süvari Kumandanıydı ve zaten alaylı bir askerdi. Hulasa böyle bir ziyarete ihtimal verilemez.Tek Adam - Cilt 2, Şevket Süreyya Aydemir (Sayfa 37)
İhtilal, bir katastroftur (yıkım, felaket). Yani, sebepleri önceden birikmiş olmakla beraber, ani bir patlamadır. Bir sıçramadır. Toplumun yapısında birikmiş ve gelişmiş çatışmaların bir gün ve birden çözülüşü gibi bir şeydir. İhtilal, daha önce değindiğimiz gibi, inkılap demek değildir. İnkılap, uzun süreli, toplumun yapısını siyasi, ekonomik ve sosyal bütün iskeletiyle değiştiren, yeniden ve zaman içinde işleyen bir şeydir. Halbuki ihtilal biter. Zaten müdahalesini yaptıktan sonra onu yapanlar yerlerinde kalmak isterler ya da bir ihtilal nizamını boyuna devam ettirmek çabasına düşerlerse, hem kendilerini hem ihtilali yerler. Çünkü artık toplumun siyasal yapısı alacağı şekli almıştır. İhtilal uzun süreli bir yapı değişmesine, yani bir inkılaba yöneltilemiyorsa, ihtilalcinin varlığı artık toplum yapısı için lüzumsuzdur. Toplum, onu sırtından, bir kabuk değiştirir gibi atar.Tek Adam - Cilt 2, Şevket Süreyya Aydemir (Sayfa 262)
Mustafa Kemal hiç şüphe yok ki, ne komünist, ne de sosyalistti. Sosyalizm ve onun es son ihtilalci şekli, yani toplum yapısının ihtilal yoluyla topyekün ve yeniden inşası demek olan komünizm, ona yabancıydı. Kaldı ki Mustafa Kemal, sınıf kavgası değil, Milli Kurtuluş Mücadelesi yapıyordu. Bu mücadele batı manasında sınıfların teşekkülüne karşı özlemler, yani gelecekte ki sınıf kavgalarını önleyici hedefler güder ve organlar getirebilirdi ama, aslında bir sınıf mücadelesi değildi.Tek Adam - Cilt 2, Şevket Süreyya Aydemir