ABD lideri Trump Ortadoğuchr("39")da taşları yerinden oynatacak İran kararını bugün dünyaya duyuracak, tüm gözler Beyaz Saraychr("39")daki basın toplantısına çevrildi.
Nükleer anlaşmanın tarafları İngiltere, Fransa ve Almanya, Trumpchr("39")ı ikna etmek için yoğun çaba harcıyor. İran ise Washingtonchr("39")ın anlaşmadan çekilmesinin tarihi hata olacağı uyarısını yaptı.
Dünyanın merak ve endişeyle beklediği karar, bugün açıklanacak. ABD Başkanı Donald Trump, İranchr("39")la yapılan nükleer anlaşmadan Washingtonchr("39")ın çekilip çekilmeyeceğini dünyaya ilan edecek.
Trump, haftalardır gündemden düşmeyen anlaşmayla ilgili son sözünü bugün Beyaz Saraychr("39")daki basın toplantısında söyleyecek.
Sık kullandığı Twitterchr("39")dan bir mesaj paylaşan ABD lideri, "Beyaz Saraychr("39")da yarın saat 14:00chr("39")de (TSİ 21:00) İran nükleer anlaşmasıyla ilgili kararımı açıklayacağım" dedi.
Beyaz Saray önünde toplanan göstericiler, anlaşmanın devam etmesini isteyen pankartlar açıp sloganlar attı.
Anlaşmanın çökme ihtimaline karşı masada oturan diğer ülkeler aylardır Trumpchr("39")ı ikna etmeye çalışıyor. Dün Washingtonchr("39")ı ziyaret eden İngiltere Dışişleri Bakanı Boris Johnson "Anlaşmayı terk etmek hata olur" diyerek net mesaj verdi.
ABDchr("39")nin yanı sıra Çin, Rusya, Almanya, Fransa ve İngiltere tarihi anlaşmaya imza koymuştu. Özellikle İngiltere, Fransa ve Almanyachr("39")nın ikna çabalarına karşın Trumpchr("39")ın masadan çekilmesi bekleniyor.
Reuters haber ajansı, konuyla ilgili haberinde hem Avrupachr("39")dan hem de ABDchr("39")den bazı diplomatların görüşlerine yer verdi. Avrupalı bir diplomat "Gelecek birkaç günde büyük bir değişiklik olmazsa, Trumpchr("39")ın İranchr("39")a yaptırımlardan vazgeçeceğini sanmıyorum" dedi ve Trumpchr("39")ın anlaşmayı sürdürmesinin chr("39")çok az bir ihtimalchr("39") olduğunu söyledi.
ABDchr("39")li üst düzey bir yetkili ise, Avrupalı müttefiklerin ikna çabalarının Trumpchr("39")ın kararında etkili olup olmayacağının belirsiz olduğunu aktardı.
Göreve geldiğinden beri anlaşmayı diline dolayıp chr("39")felaketchr("39") ve chr("39")delilikchr("39") gibi kelimelerle tanımlayan Trump, Avrupalı müttefiklerinden 12 Mayıschr("39")a kadar kendisine göre anlaşmadaki chr("39")korkunç hatalarchr("39")ın değiştirilmesini istemişti.
Fransa lideri Emmanuel Macron, Beyaz Saraychr("39")ı ziyaretinde Trumpchr("39")la anlaşmanın revize edilmesi için uzlaşmıştı. Macronchr("39")a göre, anlaşma mükemmel değil ancak şu anda bir chr("39")B planıchr("39") yok.
Anlaşmanın İranchr("39")ın balistik füze programına ve Tahranchr("39")ın bölgedeki etkinliğinin azaltılmasına yönelik maddeler de içermesi gerektiğini vurgulayan Macron, "Rusya ve Türkiyechr("39")nin de bu sürece dahil olmasını istiyoruz" demişti.
İran: Tarihi hata olur
Karar öncesi beklendiği gibi İran ve müttefikleri ABD Başkanıchr("39")nı sert şekilde uyarıyor.
Tahranchr("39")dan dün peş peşe açıklamalar geldi, İran Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani ABDchr("39")nin chr("39")tarihi bir pişmanlıkchr("39") yaşayacağını söyledi. Ruhani, İranchr("39")ın Trumpchr("39")ın vereceği her karara karşı bir planı olduğunu ve karşılık vereceklerini duyurdu.
Rusya ve Çin de daha önce yaptıkları açıklamalarla Tahran yönetimine açık destek verip anlaşmanın arkasında durdu.
İsrail Trumpchr("39")ı kışkırtıyor
İranchr("39")ın ezeli düşmanı İsrail ise, son haftalarda Tahranchr("39")ı nükleer programı hakkında düpedüz yalan söylemek ve hile yapmakla suçluyor.
Başbakan Binyamin Netanyahu, canlı yayında kamera karşısına geçerek birçok belgeyi kamuoyuna açıkladı ancak Netanyahuchr("39")nun gösterdikleri ikna edici bulunmadı. Netanyahuchr("39")yu yüzde 100 haklı bulan isim ise, Donald Trump oldu.
Anlaşma neler içeriyor?
Üç yıl önce Türkiyechr("39")nin de çabalarıyla imzalanan tarihi anlaşma, İranchr("39")ın nükleer faaliyetlerini sınırlandırmaya karşılık ekonomik yaptırımların kaldırılmasını içeriyordu. Resmi adı Ortak Kapsamlı Eylem Planı olan anlaşmaya göre, İran uranyum zenginleştirdiği santirfüjleri azaltma taahütünde bulunuyor.
Anlaşma koşulları İranchr("39")ın zenginleştirilmiş uranyumu büyük anlamda azaltması ve nükleer silah yapmaya yetecek düzeye çıkarmamasını öngörüyor.
Anlaşmadan sonra İranchr("39")ın Natanz ve Fordo tesislerindeki santrifüj sayısı azaltıldı ve tonlarca az zenginleştirilmiş uranyum Rusyachr("39")ya gönderildi.
Uluslararası Atom Enerjisi Ajansıchr("39")ndan denetçiler İranchr("39")ın nükleer tesislerinde teftiş yapma yetkisine sahipti.
Milliyet.com.tr