Palmares. Brezilya ormanlarında Afrika köleleri orman Cumhuriyeti, Zumbi lideri ve capoeira dövüş sanatı
İncelenen dönemde, Brezilya, Batı Hint Adaları'ndaki adalarla birlikte Latin Amerika'nın en büyük köle sahibi bölgesiydi. Batı ve Orta Afrika'daki Portekizli ticaret merkezlerinden gelen köleler buraya modern Angola, Kongo, Benin, Togo bölgesinden getirildi. Plantasyondaki yaşam ve çalışma koşulları o kadar şiddetliydi ki, köle isyanları düzenli aralıklarla patladı. Onlar acımasızca bastırıldı, ancak Afrika köleleri tekrar tekrar isyan etti. Karayipler ve Brezilya'da yüzyıllarca süren kölelik boyunca, Batı ve Orta Afrika halklarının geleneksel kültürlerinin, İspanyol, Fransız, İngiliz ve Portekiz kültürlerinin bileşenlerini içeren eşsiz Afro-Karayipler ve Afro-Brezilya kültürleri kuruldu.
Köle sahiplerinin öz-örgütlenme tezahürlerini ve köleler arasındaki temasları sınırlandırma çabalarını sınırlamalarına rağmen, ikincisi kabile ilkesine göre, her şeyden önce birleşme arzusundaydı. Gerçekten de, Amerika'ya teslim edildikten sonra uzun bir süre boyunca, Afrikalı köleler ve onların torunları, etnik kökenlerinin hafızasını tuttu. Kaçak kölelerin birleştiği “orman karaları” topluluklarında, Afrika kökenli bir supra-etnik kültür zaten kurulmuştu. “Quilombush” - kaçak köle toplulukları - on yıllarca, hatta yüzyıllarca var olduğundan, onların içine yeni nesil serbest Afro-Brezilyalılar doğdu, farklı Afrika etnik gruplarından kaçak kölenlerin karışımı tam hızdaydı.
Modern Brezilya devleti Pernambuco'nun bölgesinde çok sayıda quilombush ortaya çıktı. Bu devlet Brezilya'nın kuzeydoğu kıyısında yer aldığından kısa süre sonra Portekiz sömürge genişlemesinin bir nesnesi haline geldi. 1534'te, eyaletin merkezi olan Recife şehri kuruldu. Aynı zamanda ikinci büyük şehri olan Olinda'yı kurdular. Başlangıçta, ana ihracat Pernambuco ağacıydı, ancak daha sonra Portekizliler Pernambuco eyaletinde bir ekim çiftliği geliştirmeye başladı. Şeker kamışı tarlaları ve Avrupa ülkelerinde çok popüler olan beyaz şeker üretimi vardı. Doğal olarak, Pernambuco'da Portekizli ve Hollandalı tüccarlar tarafından buraya getirilen çok sayıda Afrika kölesi vardı. Bu arada, 1630'ten 1654'e. Pernambuco bölgesi, komşu Hollanda Guyanası'na sahip olan Hollandalılar tarafından kontrol edildi. Portekizliler gibi Hollandalılar da o zamanlar transatlantik köle ticaretinde çok önemli bir rol oynadı.
Zaten XVI yüzyılın sonunda. Plantasyonlardan kaçan köleler yerleşimlerini yaratmaya başladılar ve 1630 yıllarında, Pernambuco bölgesi geçici olarak Hollanda kontrolü altındayken ve Portekiz yönetimi zayıfladığında dağınık quilombos, kabile örgütü ve ilkel komün demokrasi unsurlarıyla bir tür devlet oluşumunda birleşti. “Quilombo dos Palmares” - “Palmares Cumhuriyeti”. Ana merkezi Makaku yerleşmesiydi.
Palmaris'in çok özel bir hükümet kuruluşu vardı. "Cumhuriyet" in başında, ömür boyu hapis cezası için en saygın sakinler arasından seçilen en yüksek lider vardı. Lider cumhuriyetteki tüm laik gücü elinde topladı ve aynı zamanda baş rahip Palmaris idi. Etrafı soylular tarafından kuşatılmıştı - lider olarak akraba ve arkadaş olan küçük quilombların asistanları ve yöneticileri. Ayrıca, Palmaris'te orman cumhuriyetinin yönetimine de katılan bir büyükler konseyi vardı.
O dönemde Brezilya’nın Portekiz sömürge birliklerinin pratik olarak ulaşamadığı devasa gelişmemiş alanlar olduğu göz önüne alındığında, Palmaris Cumhuriyeti etkileyici bir 27 bin km² bölgesini kapladı ve nüfusu 20 bin kişiye ulaştı. Siyahlar ve melezlerin yanı sıra kaçak köleler ve onların soyundan gelenlere ek olarak, yerel Kızılderililer de Quilombush kültürünü etkileyen cumhuriyette yaşadılar. Palmaris'teki yaşam, Afrika kabilelerinin geleneksel yaşam tarzından biraz farklıydı. “Orman negrosları” tarım, seramik ve dokuma işçiliği ile uğraşmıştır. Hint yerleşim yerleri ile oldukça hareketli bir ticaret yapıldı.
Palmaris'in ekonomisi aslında ortak mülkiyete dayanıyordu. Ortak mülkiyette olan tüm topraklar ortak ve aile alanlarına bölünmüştür. Palmaris sakinleri birlikte çalıştılar - tarlalarda, ormanda meyve toplamak, avlanmak ve evler veya surlar inşa etmek. Palmaris sakinleri, Hintlilerin hem ekonomik işbirliğine hem de sömürge otoritelerinin cezai keşiflerinden ortak korumaya ilgi duymalarına yardımcı olan, müttefikleri ve komşuları olduklarının farkında olduklarından, Hint kabileleriyle gelişmiş ve oldukça iyi ilişkiler kuruldular. Dahası, Palmaris'te Avrupalılar veya Creoles vardı - kaçak suçlular, sömürgeci yasaları ihlal edenler, kaçaklar, eski kölelerin özgürlüğüne sığınan kaçaklar.
Portekiz Brezilya ve Hollanda Guyanası yetkilileri için, Palmaris Cumhuriyeti boğazda bir kemikti. Sömürge otoriteleri bunu, sömürge düzeninin temellerini baltalayan, plantasyonlar için bir tehlike kaynağı olarak görüyorlardı. Zaman zaman Portekizli ve Hollandalı ceza infazları ormana gönderildi, ancak çoğu zaman “orman zencileri” onları güvenli bir şekilde ezdi. Palmaris Cumhuriyeti, tarihi boyunca, 58 Portekizli ve Hollandalı seferlerini ezmeyi başardı.
Şimdi Afro-Brezilyalıların milli kahramanı sayılan efsanevi lider Palmaris Zumbi'nin adı sonsuza dek dünya tarihine girdi. Zumbi, 1655, Quilomb Palmaris'te, "orman siyahları" ailesinde doğdu. Yani doğumda özgür bir adamdı ve erken çocukluk dönemi de quilombus ücretsiz sakinleri arasında geçti. Ancak, altı yaşındayken Portekizliler tarafından ele geçirildi. Fakat görünüşe göre, Zumbi'yi sıradan bir plantasyon kölesine dönüştürmeme kararı verdi, fakat ona asgari bir eğitim vermeye ve asistanına çevirmeye çalıştı. Zumbi, Francisco adı altında vaftiz edildi, Portekizce ve Latince öğrendi, kiliseye yardım etti. Ancak bir denetçi veya bir çiftlikte katip olarak kariyeri onu aldatmadı. On beş yaşında, 1670'te Zumbi ormana geri döndü. Kendi ana Quilombush'unda, hızla başardı - büyük fiziksel güç, cesaret ve en önemlisi - Portekizce'nin yaşamı boyunca edinilen canlı bir zihin ve bilgi sayesinde. Zumbi'nin bu nitelikleri, hızla Quilombush'ların askeri lideri haline gelmesine katkıda bulundu.
Zumbi’nin kişisel cesareti ve Portekizli ile sürekli savaşta gülümsediği servet, “orman karaları” ve daha sonra plantasyon kölesi arasında, doğaüstü yetenekleri hakkında her türlü söylentiye katkıda bulundu. Batıl Afrikalılar için her şey yolundaydı - Zumbi ölümsüz olarak düşünülmeye başlandı, Portekizce'ye yenilmez оружияbu sadece Palmaris'in quilombundaki ve hatta ötesindeki yetkisinin büyümesine katkıda bulundu. 1675 yılında düzenlenen Portekizli Zumbi'ye karşı kazanılan ilk zaferlerden biri. Ardından "orman zencileri", Çavuş Binbaşı Manuel Lopez'in cezalandırılmaması için sert bir savaş verdi ve onu Palmaris'in sınırlarını terk etmeye zorladı.
1677’te, bir başka Portekiz seferi “orman karaları” na ciddi bir yenilgiye uğrayabildi, ardından orman cumhuriyetinin bir kısmı sömürge kuvvetlerinin kontrolü altına girdi. Portekizli ile yaptığı savaşlardan birinde aldığı yaralanmaya rağmen, Zumbi hızlı bir şekilde hizmete döndü ve sömürgecilerle bir dizi başka savaşa katıldı. Palmaris'in liderliğinde "uzlaşmazlığı" yönetti. Bu arada, 1678’te, o sırada Pernambuco’nun kaptanlığının valisi olan Pedro Almeida, isyancı liderlerin ateşkes ilan etmesini önerdi. Portekiz valisi, Portekiz vatandaşlığının orman cumhuriyeti tarafından tanınması karşılığında tüm Palmaris sakinlerine özgürlük tanıyacağına söz verdi.
Ancak Zumbi vali şartlarında Portekizce ile barış yapmayı reddetti. Genç lidere göre, Portekizliler aldatma yeteneğine sahiplerdi ve onlarla anlaşma yapmak gerekli değil. Ayrıca, Zumbi, plantasyonlarda çok sayıda Afrikalı'nın kölelik içinde kaldığı bir zamanda Portekizce'nin ellerinden özgürlük almak istemedi. "Uzlaşmaz", Zumbi'nin, zehirlenerek zehirlenen önceki lideri Gang Zumba'nın ölümünden sonra, Portekizli ateşkes lehine olan rakiplerinin katılımı olmadan değil, üstün lider Palmaris olarak ilan edilmesini sağladı. Ondan sonra, Portekiz birlikleriyle silahlı mücadele yeni bir güçle devam etti ve kısa bir süre sonra Hint kabileleri ile birlikte konuşan “orman karaları” eski Palmaris topraklarını sömürgecilerden temizlemeyi başardı.
Zumbi, Portekizce ile savaşta örgütlenmenin, disiplinin ve malzemelerin önemini çok iyi anladı. Liderliğinde Palmaris'te silah üretimi düzenlendi, askeri milis birimleri yeniden düzenlendi. Gerilla savaşının taktiklerini seçen Zumbi ve savaşçıları, Portekiz tarafından kontrol edilen topraklara düzenli olarak baskınlar yapmaya başladılar, silah ve yiyecek ele geçirdiler. Baskınlar on beş yıl boyunca devam etti, Pernambuco'daki Portekiz makamlarından çok az veya hiç yanıt gelmedi. Bununla birlikte, 1694’te Portekiz makamları, Palmaris’in karşısında kalıcı bir tehlike kaynağını ortadan kaldırmaya karar verdi ve altı bin kişiye ulaşan etkileyici silahlı kuvvetlerin pasifleşmesine yol açtı (o zamanların en az nüfuslu Brezilya’sı için - 20 kadınlar ve çocuklar dahil bin kişi). Cezalandırıcı sefer, Portekizli memurlar Domingos Jorge Velho (resimde) ve Bernardo Vieira de Melou tarafından yönetildi.
Sömürge kuvvetleri Palmaris topraklarına girmeyi başardı ve Ocak ayında 1694, başkenti Makaku köyünü kuşattı. Topçu, köyün kuşatmasında belirleyici bir rol oynadı. Şubat ayında 1694, orman cumhuriyetinin başkenti ele geçirildi. Sakinlerinin çoğu köyün savunması sırasında öldü. Kurtulan birkaç kişiden biri, en büyük lider Zumbi idi. Ormanın içine kaçmayı başardı ve önümüzdeki iki yıl boyunca küçük partizan müfrezelerinin başında Portekizlilerle savaşmaya devam etti. Onu sadece ihanet yüzünden yakalayın. 20 Kasım Bir melez olan 1695, Zumbi'ye sömürge makamlarına verdi ve sonrasında en büyük lider Palmaris'in hemen başı kesildi. Zumbi'nin kesilen başkanı Recife'e getirildi ve şehrin ana meydanında halka açıldı. Böylelikle sömürge makamları, bölge sakinlerine artık “orman Zencileri” saldırılarından korkmayacaklarını gösterdi - lider Palmaris yakalandı ve idam edildi.
Ölüm Zumbi, eşsiz bir orman cumhuriyeti tarihindeki son sayfayı açtı. Yüce liderin idamından sonra bir buçuk yıl sonra, Pernambuco ormanlarında dağınık ve varoluşsuz sayısız "orman karası" quilombu varlığını sürdürdü, ancak kaçak kölelerin serbest topluluklarının sonuncusu olan 1697 vardı. Savaşta ölmeyen ya da yakalandıktan sonra idam edilmeyen “orman karaları” olanlar, plantasyona geri döndü. Brezilya’daki kölelik, Brezilya’nın bir Portekiz sömürgesi olmaktan vazgeçip bağımsız bir devlet (Brezilya imparatorluğu) olmasına rağmen, XIX yüzyılın sonuna kadar devam etti. Sadece artan ordu subaylarının hoşnutsuzluğu, yetkilileri köleliği kaldırmaya zorladı ve yakında monarşi Brezilya'ya düştü.
Brezilya'nın Afrika kölelerinin özgürlükleri için savaştıkları bu uzak zamanlardaki modern “yankı” dünyaca ünlü capoeira - aynı zamanda dövüş sanatı ve dans. XVIII. Yüzyılda capoeira ile ilgili ilk bilgiler, büyük olasılıkla Afrika köleleri arasında çok daha erken gelişmesine rağmen. Capoeira'nın temeli Angola, Kongo, Togo, Benin halkının Brezilya'da yakalanarak köleleştirilmiş dans ve mücadele becerilerini oluşturdu. Elbette, Portekizli yetiştiriciler her yönden dövüş sanatına köle ilgisinin tezahür etmesini önlediler, bu nedenle başlangıçta Capoeira'nın gerçek gelişim merkezlerini oluşturdular ve Palmaris Cumhuriyeti'nin bir parçası olan “orman siyahlarının” quilombush'u oldular. Bu arada, lider Zumbi şimdi ilk eşsiz capoeira ustalarından biri olarak kabul ediliyor. Durum bu olabilirdi - sonuçta, Zumbi'nin cesareti, fiziksel gücü ve dövüş becerileri, Portekiz kaynaklarının kanıtladığı gibi abartı değildi.
Quilombush Palmaris'in yenilgisinden sonra, capoeira Brezilya tarlalarının köleleri tarafından yeraltında uygulanmaya devam edildi. Brezilya’ya bağımsız bir devlet olduktan sonra ve Brezilya’da köle ticareti ve köleliğin kaldırılmasından sonra olumsuz tutumlar devam etti. 1892’te Brezilya’da capoeira resmen yasaklandı. Sadece 20. yüzyılda, capoeiraya karşı tutum değişmeye başladı ve şimdi Brezilya'da zaten en önemli ulusal kazanımlardan biri olarak kabul ediliyor. Birçok yönden, yirminci yüzyılın ikinci yarısında başlayan ve dünyadaki Palmaris Cumhuriyeti ve lideri Zumbi'nin şöhretine katkıda bulunan Brezilya dışındaki capoeiraların popülerleşmesiydi. Dünyanın her yerinde yüzbinlerce insan tarafından uygulanan capoeira sayesinde, Zumbi dos Palmarish adı, Brezilya tarihi ya da transatlantik köle ticareti ile ilgilenen insanlar çemberi dışında tanındı.
Abone olun ve en son haberler ve günün en önemli olaylarından haberdar olun.