Nazca çizgileri denince aklınıza ne geliyor? Geometrik şekiller ya da sanatsal figürler mi? Öyleyse biraz yaklaştınız, Nazca çizgileri Güney Peru’daki Nazca Çölü’nde bazı canlı biçimlerini ya da çeşitli geometrik biçimleri betimler tarzda yere gizilmiş olan çizgilerdir. Eğer bu çizgiler hakkında daha fazla bilgi sahibi olmak istiyorsanız bu yazı tam size göre!
İspanyol conquistador* Pizarro tarafından Inka İmparatorluğunun yıkılışıyla birlikte, yani yaklaşık 16. yüzyılın ortalarından itibaren, Latin Amerika’da bir efsane ağızdan ağza yayılmaya başlamıştı. Hemen herkes, Güney Peru’nun And Dağlarıyla Pasifik Okyanusu arasında sıkışıp kalmış çöl yaylalarındaki devasa geometrik şekillerden ve yüzlerce metre genişliğindeki dokuz parmaklı maymundan, 40 metrekarelik bir alana yayılmış örümcekten, 300 metre uzunluğundaki kuş şekillerinden söz ediyordu.
Bu şekillerin dışında biraz daha kuzeyde, tepeleri süsleyen birkaç kilometre uzunluğundaki ok şekillerine rastlandığı da 15. ve 19. yüzyıllarda gerek Amerika kıtası olsun gerekse Pasifik Asya elde ettiği sömürgeleri kazanmasında büyük etkisi bulunan belirtiliyordu fakat tüm söylenenler
İlk Nazca çizgisi 1926’da keşfedildi. Tarihçiler, 12. yüzyıldaki İnka Uygarlığından eski olduğuna dair kesin kanıtlar sunmaktadır. Bölgenin aşırı kurak iklimi, bu çizgilerin bugüne değin bozulmadan kalmasında yardımcı olmuştur. Çizgilerin çizildiği ya da kazındığı zemin, demir oksitin gri rengini kazandırdığı çakıllarla kaplıdır. Düz çizgi, üçgen, sarmal, kuş, maymun, köpek, örümcek, çiçek vb. şekiller çok büyük olduğu için yerden bakıldığında anlaşılmaz ancak çok yüksekten bakıldığında görülebilir. Nazca çizgi- lerinin bazıları uzaydan görünecek kadar uzun ve büyüktür. Kimilerine göre Nazca çizgilerinin yüksekten bakılmaksızın muntazam bir şekilde çizilmeleri olanaksızdır. Bu çizgilerin ne amaçla ve kimler adına çizildiği ise tam bir muammadır. İspanyolca fetheden, fatih anlamına gelen bir kelimedir.
Nazcanm sırrın, popülerleşen isim yazarlarından Erıch von Daniken oldu. 1968 filerin uzaylı zekasının ürünü olduğunu öne sürdü. Ona göre, yamuk biçimindeki ana şekiller, basit bir biçimde uzay gemilerinin iniŞ pistleriydi. Uzaydan gelen ve gelişmiş bir teknolojiye sahip bu yabancılar, yerel halk tarafından ‘tanrılar’ olarak kabul görmüşlerdi. İşte bu nedenle, daha sonra bu gökyüzünden gelen tanrılarla iletişim kurmak için kumun üzerine, büyük çoğunluğu hayvan figürlerinden oluşan dev şekiller çizmişlerdi.
Nazca için ilk bilimsel açıklama, Alman matematikçi Ma- ria Reiche’den (1903-1998) geldi. 1946 yılında Nazca yakınlarındaki San Pablo kasabasına yerleşti ve ölene dek orada yaşadı. Hemen tüm bilimsel kariyerini geogliflere* adamıştı. Yine onun sayesinde, Nazca nın dev şekilleri, UNESCO tarafından ‘Dünya Mirası’ kategorisinde koruma altına alındı. Maria Reiche, öncelikle bu çizgilerin nasıl çizildiği sorusuna bir açıklık getirdi. Ona göre, kumun daha koyu olan üst tabakası kazınmış ve böylece alttaki daha açık bir tabaka ortaya çıkarılmıştı. Şekiller ise Güneş in, Ay ın ve bazı yıldızların pozisyonunu yansıtıyordu. Ve insanlara ne zaman ekinlerini
^Yunanca kökenli bir kelimedir. Eski Yunanca’da toprak anlamına gelen ‘ge’ ve kazınmış anlamında kullanılan ‘gluphe’ kelimelerinden türetilmiştir.
ekmeleri, ne zaman tarlalarını sulamaları ve ne zaman toplamaları gerektiğini hatırlatıyordu. Ne var ki daha kuşkulu bilim adamlarına göre bu bir bakıma dev okları ve düz çizgi biçimindeki şekilleri ^ Her yordu fakat özellikle hayvan figürlerinden oluşan görüntü konusunda yetersiz kalıyordu.
Ancak, îtalyan arkeolog Guıseppe Orefıci’nin kUraril karanlık noktalar vardı. Kazılarda ortaya çıkarılan eşyaJ^ özellikle de vazoların üstündeki şekillerle geoglifler ^ 1 birebir ilişki görülmüyordu. Örneğin yamuk, düz ok ve gibi bazı tipik geoglif şekillerine bu tür eşyaların üstünde k rastlanmadı. Aynı topluluğun, toprakta farklı, günlük eşyaları üstünde farklı motifleri işlemiş olması bazı sorula yarattı. Öte yandan, bugün bilim adamlarının sık sık kul landığı tarihlendirme yöntemi olan karbon 14 testi kaya ve tahta için olumlu sonuçlar verirken toprak konusunda kuşkular taşımaktadır. Kısacası Nazca sırrının üstündeki perde tam olarak kalkmadı.