Genetik değişiklikler ve kanser! Kanserin genetik olması ne demektir?
Kanser, hücresel seviyede genetik bir hastalıktır; yani kanserlere, hücrelerin işleyiş şeklini - özellikle de nasıl büyüdüklerini ve böldüklerini - kontrol eden genlerdeki bazı değişiklikler neden olur.
Genler, hücrelerimizdeki işlerin çoğunu yapan proteinlerin oluşturulma talimatlarını taşırlar. Bazı gen değişiklikleri, hücrelerin normal büyüme kontrollerinden kaçmasına ve kanserleşmeye neden olabilir. Örneğin, bazı kansere neden olan gen değişiklikleri, hücrelerin büyümesini sağlayan bir proteinin üretimini arttırır (örneğin, onkogenler). Diğerleri ise normal olarak hücresel hasarı gideren bir proteinin bir şekilsiz ve dolayısıyla işlevsel olmayan bir şekilde üretilmesine yol açar (örneğin, DNA tamir genlerinde mutasyonlar).
Aşağıda, genetik değişikliklerin kanserle ilişkisi görülebilir:
Kanseri destekleyen genetik değişiklikler, eğer vücudun üreme hücreleri olan (yumurta ve sperm) germ hücrelerinde mevcutsa, bu durum kalıtsaldır. Germline değişiklikleri adı verilen bu değişiklikler, yavruların her hücresinde bulunur. Tüm kanserlerin sadece %5-10 kadarı kalıtsaldır.
Genetik değişiklikler nasıl oluşur?
Kansere neden olan genetik değişiklikler, tütün dumanındaki belirli kimyasallar ve ultraviyole ışınları gibi karsinojenlere maruz kalınması sonucu da ortaya cıkar. Bu degişiklikler yaşam boyu meydana gelebilir. Gebe kalmadan sonra meydana gelen genetik değişikliklere somatik / sporadik (veya edinilmiş) değişiklikler denir.
İLGİLİ KONULAR:
Birçok farklı DNA değişikliği var. Bazı değişiklikler nükleotid denilen sadece DNA'nın bir bölümünü etkiler. Bir nükleotid, başka bir tanesiyle değişebilir veya tamamen eksik olabilir. Diğer değişiklikler, daha büyük DNA uzantıları içerir ve yeniden düzenlemeleri, silmeleri veya uzun DNA uzantılarının kopyalarını içerebilir.
Bazen bu değişiklikler DNA dizisinde meydana gelmez. Örneğin, DNA üzerindeki epigenetik modifikasyonlar adı verilen kimyasal işaretlerin eklenmesi veya çıkarılması, genin "eksprese edilmiş" olup olmadığını, yani ne kadar mesajcı RNA üretilip üretilmediğini etkileyebilir.
Kanser hücreleri, normal hücrelerden daha fazla genetik değişime sahiptir. Her insanda kanserin genetik yapısı oldukça farklıdır. Kanser hücresi çok hızlı mutasyon geçirme yeteneğine sahiptir. Aynı tümör içinde bile farklı tiplerde mutasyonlara sahip hücre tipleri bulunabilir.
*