Sedimantasyon kan testi nedir?
Sedimantasyon testinin temel amacı, vücuttaki anormal iltihaplanma seviyelerini tespit etmektir. Sedimantasyon ölçümü öncelikle farklı sağlık durumlarının teşhisi ve izlenmesi için kullanılır.
Sedimantasyon ve Teşhis
Hastanın semptomlarının nedenini bulma sürecidir. Pek çok sağlık sorunu bir sedimantasyon testinin anormal olmasına neden olabileceğinden, test tek başına durumları teşhis edemez. Bununla birlikte, diğer testlerle birleştirildiğinde, bir sedimantasyon testi enfeksiyonları, otoimmün hastalıkları, kan bozukluklarını, böbrek hastalığını ve diğer birçok sağlık sorununu tespit etmeye yardımcı olabilir.
Sedimantasyon ve izleme
Tanı konulduktan sonra hastanın sağlığını periyodik olarak değerlendirme sürecidir. Enflamatuar sağlık koşullarının zaman içinde nasıl değiştiğini görmek için periyodik olarak bir sedimantasyon testi kullanılabilir. Ayrıca, bir hastanın belirli bozukluklar için tedavilere verdiği yanıtı değerlendirmeye yardımcı olabilir.
Sedimantasyon testi neyi ölçer?
Sedimantasyon testi, eritrosit olarak da bilinen kıemızı kan hücrelerinin bir test tüpünün dibine ne kadar hızlı çöktüğünü ölçer. Bu hücrelerin düşmesine sedimantasyon denir ve saatte milimetre (mm/h) olarak ölçülür.Enflamasyon varsa, kırmızı kan hücreleri bir araya toplanır ve hızla tüpün dibine düşer. Enflamasyon yoksa kırmızı kan hücreleri daha yavaş yerleşir. Her iki durumda da, tüpün tepesinde berrak bir sıvı sütunu (kırmızı kan hücresi içermeyen plazma) vardır.
Enflamasyon, kırmızı kan hücrelerinin birbirine yapışmasına ve kümeler oluşturmasına neden olur. Bu kümeler normal bireysel kırmızı kan hücrelerinden daha ağırdır.
Sedimantasyon , 1 saat sonra plazma kolonunun yüksekliğini ölçer. Düşük bir okuma, pek çok hücrenin yerleşmediği anlamına gelir, bu da iltihaplanma olmadığını gösterir. Yüksek bir okuma, birçok hücrenin yerleştiği anlamına gelir, bu da iltihabı düşündürür.
Sedimantasyon testini ne zaman yaptırmalıyım?
Ateş, kas veya eklem ağrısı gibi açıklanamayan semptomlarınız veya net bir nedeni olmayan diğer problemleriniz varsa, bir sedimantasyon testi uygun olabilir. Bu durumlarda, bir sedimantasyon , genel sağlığınızı değerlendirmek ve belirli sağlık sorunlarının belirtilerini aramak için genellikle tam kan sayımı , kapsamlı metabolik panel ve artrit testleri gibi diğer testlerle birleştirilir.
Daha önce enfeksiyonlar, otoimmün hastalıklar veya diğer enflamatuar sağlık durumları için teşhis aldıysanız veya tedavi gördüyseniz, doktorunuz ayrıca sağlığınızı izlemenize yardımcı olması için bir sedimantasyon testi önerebilir.
Sedimantasyon testi nasıl yapılır ?
Sedimantasyon testi, kolunuzdaki bir damardan alınan bir kan örneği ile yapılır.
Sedimantasyon testi için özel bir test hazırlığı gerekmez. Testten önce, aldığınız ilaçları veya takviyeleri doktorunuza söyleyin bazı ilaçlar sonuçlarınızı etkileyebilir. İğne deriyi deldiğinde ve kolunuzdan çıkarıldığında, batma gibi bir miktar ağrı olabilir.
Sedimantasyon Normal Sonuçları
Yetişkinler için :
50 yaşın altındaki erkekler: 15 mm/saatten az
50 yaş üstü erkekler: 20 mm/saatten az
50 yaşın altındaki kadınlar: 20 mm/saatten az
50 yaş üstü kadınlar: 30 mm/saatten az
Çocuklar için :
Yenidoğan: 0 ila 2 mm/saat
Yenidoğandan ergenliğe: 3 ila 13 mm/saat
Normal değer aralıkları, farklı laboratuvarlar arasında biraz farklılık gösterebilir. Spesifik test sonuçlarınızın anlamı hakkında doktorunuzla konuşun.
Sedimantasyon Anormal Sonuçları
Anormal sedimantasyon tanıya yardımcı olabilir, ancak belirli bir durumunuz olduğunu kanıtlamaz. Diğer testlere neredeyse her zaman ihtiyaç duyulur.
Artmış sedimantasyon oranı, aşağıdakilere sahip kişilerde ortaya çıkabilir:
Anemi, lenfoma veya multipl miyelom gibi kanserler, böbrek hastalığı, gebelik, tiroid hastalığı
Bağışıklık sistemi, vücudun zararlı maddelere karşı korunmasına yardımcı olur. Otoimmün bozukluk, bağışıklık sisteminin yanlışlıkla sağlıklı vücut dokusuna saldırması ve yok etmesidir. Sedimantasyon, otoimmün bozukluğu olan kişilerde genellikle normalden daha yüksektir.
Yaygın otoimmün bozukluklar şunları içerir:
Lupus, polimiyalji, yetişkinlerde veya çocuklarda romatoid artrit
Çok yüksek sedimantasyon seviyeleri, daha az yaygın olan otoimmün veya aşağıdakiler dahil diğer bozukluklarla ortaya çıkar:
alerjik vaskülit, dev hücreli arterit, hiperfibrinojenemi ( kanda artmış fibrinojen seviyeleri)
makroglobulinemi – birincil, nekrotizan vaskülit
Artmış bir sedimantasyon oranı, aşağıdakiler de dahil olmak üzere bazı enfeksiyonlara bağlı olabilir:
Vücut çapında (sistemik) enfeksiyon, kemik enfeksiyonları, kalp veya kalp kapakçıklarının enfeksiyonu, romatizmal ateş, erizipel gibi ciddi cilt enfeksiyonları, tüberküloz
Normalden düşük seviyeler şu durumlarda ortaya çıkar:
konjestif kalp yetmezliği, hiperviskozite, hipofibrinojenemi (azalmış fibrinojen seviyeleri)
Lösemi , düşük plazma proteini (karaciğer veya böbrek hastalığına bağlı), polisitemi, orak hücre anemisi