1992 yılında Libya’da yaşanan bir Boeing 727 faciasına dair gerçekler 20 yıl sonra ortaya çıkıyor, olayın ucu dönüp dolaşıp Lockerbie Faciası’na dayanıyor. İşte, havacılık tarihinin az bilinen ilginç olaylarından bir tanesi…
Tarih 22 Aralık 1992…
Libya Havayolları’na ait bir Boeing 727, Bingazi-Tropoli seferi için 147 yolcu ve mürettebatla birlike Bingazi’den havalanmıştı. 157 kişi taşıyan Boeing 727, Tropoli Havalimanı’na inişi sırasında, Libya Hava Kuvvetleri’ne ait bir MIG-23 savaş uçağı ile çarpışmıştı. Çarpışma sonrasında MIG-23’te bulunan pilot ve eğitmeni fırlatma koltuğu ile uçaktan ayrılmış ve hayatta kalmayı başarmıştı. Boeing 727 ise bu havada çarpışma vakası sonucunda düşmüştü ve uçakta bulunan 157 kişiden kurtulan olmamıştı.
En azından, 20 sene boyunca herkes böyle olduğunu zannediyordu…
Libya lideri Muammer Kaddafi, 2011 yılında linç edilerek öldürüldü ve ölümünün ardından dünya kamuoyundan gizlenen bazı gerçekler su yüzüne çıktı. Bunlar arasında, 1992 yılında yaşanan bu uçak kazası da vardı.
Kazadan 20 yıl sonra, yani 2013 yılında, aslında olayın bir kaza ya da hava çarpışması olmadığı iddiası ortaya atıldı. Bu iddia, o gün MIG-23 uçağından fırlatma koltuğu ile ayrılan eğitmen pilot Abdel Majid Tayari’ye aitti.
MIG-23’ün pilotu ve arkada oturan eğitmeni, olayın ardından hapis cezasına çarptırılmışlardı. Çünkü, 157 kişinin ölümünden, MIG-23’ü kullanan ikili sorumlu tutulmuştu. Aradan yıllar geçti, Libya’da rejim yıkıldı ve bazı gerçeklerin gün yüzüne çıkma vakti geldi.
Tayari, 22 Aralık 1993 günü gerçekleştirdikleri rutin eğitim uçuşu sırasında Boeing 727 ile çok yakınlaştıklarını, ancak kesinlikle çarpışmadıklarını söylüyordu. MIG-23’ün çarpıştığı şeyin, havada çarpalanan Boeing 727’nin parçalarından biri olduğunu iddia ediyodu.
Yani, Boeing 727 muhtemelen kabindeki ya da kargo bölümündeki bir bomba yüzünden havada parçalanmış ve dağılan uçak parçaları yakınlardaki MIG-23’ün de düşmesine sebep olmuştu. Haliyle olay kamu oyuna bir hava çarpışması şeklinde yansımıştı.
Peki, gerçek neydi?
MIG-23’ün eğitmen pilotu Tayari, 42 ay hapiste kalmıştı. Rejimin yıkılması ardından aklanmak istiyordu. Tayari’ye göre o gün kesinlikle bir hava çarpışması olmamıştı.
Libya Havayolları’nın 1992 yılındaki Güvenlik Yöneticisi olan Mahmud Tekalli’de Tayari’yi destekleyen açıklamalarda bulunmuştu. 20 yıllık suskunluğun ardından BBC’ye konuşan Tekalli, Boeing 727’nin Kaddafi ajanları tarafından bombalı saldıraya maruz kaldığını düşünüyordu.
Kaddafi neden böyle bir şey yapmış olabilir?
Kaddafi, uçağı Akdeniz üzerinde düşürüp olaydan bir Amerikan Donanma gemisini sorumlu tutacaktı. Böylece Amerika’yı Lockerbie faciasının intikamını aldı şeklinde lanse edecekti. Ortada ispatlanmış, kesinlik kazanmış bir durum yok fakat olaydan Kaddafi’nin ajanlarını sorumlu tutan herkes bu komplo teorisini ortaya sürüyor.
İki uçuş arasındaki bazı benzerlikler ise gerçekten kafa karıştırıcı bir hal alıyor.
Pan Am’ ait bir Boeing 747, kargo bölümündeki bir bombanın patlamasıyla İskoçya’nın Lockerbie kasabası üzerine düşmüştü. Uçaktaki 259 kişiyle birlikte yerdeki 11 kişi de hayatını kaybetmişti.
-Lockerbie faciası 22 Aralık 1988 tarihinde gerçekleşti. Libya Havayolları’nın uçağı ise 22 Aralık 1992 tarihinde düştü (ya da saldırıya uğradı).
-Lockerbie faciasına karışan uçağın sefer numarası 103 idi. Tesadüfe bakın ki, Libya Havayolları uçağının sefer numarası 1103 idi.
-Her iki olayda ölü sayısı bakımından fazlasıyla trajikti. Lockerbie faciasında 270 hayatını kaybetmişti. Libya Havayolları’nın Boeing 727’side full kapasite ile son yolculuğuna çıkmıştı ve 157 kişi taşıyordu.
Özellikle sefer numarası ve tarihlerin benzerliği, devrik Libya liderinin olası bir algı operasyonuna hazırlıklı olduğu düşüncesini güçlendiriyor.
Bu olayın tekrar araştırılması için hem Tayari’den hem de yolcu yakınlarından talep gelmesine rağmen olay resmi olarak tekrar araştırılmadı. Boeing 727 o gün bir saldırıya mı uğradı yoksa bu gerçekten bir kaza mıydı bilmiyoruz. Sebep ne olursa olsun, bedelini hayatını kaybedenler ve yakınları ödedi.
Libya Havayolları’nın 1103 sefer sayılı uçuşunda hayatını kaybedenleri saygı ile anıyoruz…