Dümen Nedir
Dümen Nedir
Dümen, seyir halindeki bir deniz taşıtının rotasını belirlemeye ya da manevra hareketlerini kolaylaştırmaya yarayan aygıt. Çoğunlukla gövdenin dışında, kıç bölümünde bulunur. En yaygın kullanılan dümen türü, ön ucundan kıç bodoslamaya asılan, düz ve düzgün yüzeyli, ağaçtan ya da metalden yapılmış askılı dümendir. Dümenler, dümen yelpazesinin iki yanına etkiyen su basıncının farklılığı ilkesine dayalı olarak çalışır. Dümen belirli bir yöne çevrildiğinde, teknenin seyir hızına bağlı bir su kuvveti yelpaze üzerinde etkir ve bu kuvvet kıç bölümünü ters yöne doğru iterek geminin rotasını saptırır. Küçük teknelerde dümen, dümen yekesi denilen bir kol yardımıyla yönetilir. Daha büyük teknelerde ise hidrolik, buharlı ya da elektrikli kumanda düzeneklerinden yararlanılır.
Eskiden, teknelerin yönlendirilmesinde, kıç bölümüne yerleştirilen küreklerden yararlanılırdı. Daha sonraları bu kürekler, kıç bölümünün iskele ya da sancak tarafına, yarı dikey bir konumda sabitleştirildi. Ardından, küreğin palası genişletildi ve üst bölümüne yeke eklendi. Eski Yunan ve Roma gemilerinde, bu türden iki dümen bulunurdu. Teknenin kıç bodoslamasına asılan dümen türü ise, ingiltere kralı I. William (Fatih) döneminden sonra yaygınlaştı. İki ya da daha çok uskuru (pervane) bulunan gemilerde kimi zaman her uskurun arkasına bir dümen takılır. Teknelerin manevra yeteneğini artırmak amacıyla, değişik dümen türleri geliştirilmiştir. Dengeşik ve yarı dengeşik dümenler, dümen yelpazesine etkiyen su kuvvetinin, dönme ekseninin her iki yanında dengelenmesini ya da kısmen dengelenmesini ve böylece dümen donanımı üzerindeki basıncın azaltılmasını sağlayacak biçimde yapılmıştır. Bazı teknelerin dümenlerinin alt bölümü kavislidir, böylece dümen bir cisme çarptığında yükselerek cismin üstünden aşar. Dümen Nedir Kısaca Hakkında Bilgi verdik.