Eklem Nedir? Eklem Çeşitleri Nelerdir? Eklemin görevleri nelerdir? Eklemin yapısı nasıldır?
Eklem Nedir?
Eklem, canlılarda kemiklerin bir araya geldiği yere denir.
Eklem, vücudun hareket eden herhangi bir bölgesinde bulunan ve iki kemik arasında yer alan; çeşitli bağlarla veya içindeki sıvıyla vücuda hareket kabiliyetini veren yapıdır.
Eklem Çeşitleri Nelerdir?
Eklemler, bulundukları yere ve hareketlerine göre Oynamaz eklemler (synarthrosis), yarı oynar eklemler (amphiarthrosis) ve oynar eklemler ya da oynaklar (diarthrosis) olmak üzere üç grupta toplanır.
Oynamaz (Hareketsiz) Eklem:
Kafatasını oluşturan kemikler arasında oynamaz eklem görülür. Bu kemikler, girinti ve çıkıntılarla birbirlerine oynamaz eklemlerle sıkıca bağlanırlar.
Örnek Olarak;
▪ Omuz eklemi.
▪ Kalça eklemi.
▪ Kol ve bacaklardaki eklemler.
Yarı Oynar (Yarı Hareketli) Eklem:
Omurgadaki omurlar arasındaki eklemler, yarı oynar eklemlerdir. Sınırlı olarak hareket ederler.
Örnek Olarak;
▪ Alt çene kemiğini bağlayan eklem.
▪ Omurgadaki omur kemiklerini bağlayan eklemler.
▪ Parmaklardaki eklemler.
Oynar (Hareketli) Eklem:
Kol ve bacaklarda olduğu gibi hareket yeteneği fazla olan eklemlerdir.
Örnek Olarak;
▪ Kafatası kemiklerini bağlayan eklemler.
▪ Kuyruk sokumu ve sağrı omurlarını bağlayan eklemler.
Eklemlerin görevleri nelerdir?
- Kemiklerin hiç biri eğilip bükülemez, tek başına hareket etmesi için eklemlere ihtiyaç vardır.
- Kemikleri hareketli hale getiren eklemlerdir.
- Eklemler, vücudun hareketini sağlamakta olup daha seri hareket etmemize olanak sağlar.
Eklemin Yapısı:
Oynamaz eklemlerde iki kemik yüzeyi, aralarında yer alan lifsi dokudan ya da kıkırdaktan oluşan bir ara maddeyle birleşir.
Yarı oynar eklemlerin birleşme yüzeyleri kıkırdak bir tabakayla örtülüdür. Bu tabakanın çevresinde bağlar yer alır.
Her bakımdan bedenin en kusursuz eklemleri olan oynaklardaysa eklem yüzeyleri kaygan olup bir boşlukta birbirlerinden ayrılırlar. İki kemiğin ucunu birbirine bağlayan eklem kılıfı (kapsülü) yer yer kalınlaşarak kılıfa direnç kazandıran eklem bağını oluşturur.
Eklem kılıfının iç yüzeyi yapışkan ve kaygan eklem sıvısını salgılayan eklem zarıyla kaplıdır. İç iskeleti olan tüm hayvanlarda eklemlerin biçimi aynı olmakla beraber, dış iskeletli hayvanlarda (örneğin böceklerde) tamamen farklıdır.