Irak, Suudi Arabistan’dan sonra OPEC’in en büyük ikinci ham petrol üreticisi. Yine de, ülkenin muazzam petrol zenginliğine ve ham petrol ihracatından elde ettiği önemli gelirlere rağmen Irak, gazının yaklaşık yüzde 40’ını İran’dan ithal ediyor ve hâlâ sakinlerinin temel enerji ihtiyaçlarını karşılamakta zorlanıyor. Güç kaynağı ve enerjideki ciddi kesintiler, birçok haneyi günde yalnızca birkaç saat elektrik ve temiz ve sıcak su eksikliği ile baş başa bıraktı.
‘Irak’ı özgürleştirme’ savaşından bu yana yirmi yıl geçti, müreffeh, petrolle finanse edilen ve demokratik bir Irak vaadi henüz gerçekleşmedi. ABD liderliğindeki Irak savaşının mirası, siyasi istikrarsızlık, mezhepsel şiddet, yolsuzluk ve sürdürülebilir ve hesap verebilir bir hükümet kurmadaki başarısızlıkla karakterize edildi. 2003 işgali bir diktatörü iktidardan indirmiş olsa da, ABD önderliğindeki yeniden yapılanma çabaları şeffaf ve hesap verebilir bir sistem kurmayı başaramadı ve Irak’ı işleyen bir demokrasiyi yeniden inşa etme ve kurma mücadelesine bıraktı.
ABD önderliğindeki işgalden bu yana geçen yıllar boyunca, siyasi istikrar ve güvenlik eksikliği yalnızca ülkenin ekonomisini, altyapısını ve sosyal dokusunu harap etmekle kalmadı, aynı zamanda Irak’ın önemli ölçüde yabancı yatırım çekemeyeceği anlamına da geldi. Bu, DAEŞ gibi aşırılık yanlısı grupların ortaya çıkmasıyla daha da kötüleşti. Ancak Iraklılar, belki de daha yaygın olan başka bir sorunla mücadele ediyor: yolsuzluk.
Yolsuzluk ve kötü yönetim
Ekim 2022’de bir soruşturma, “yüzyılın soygunu” olarak tanımlanan 2,5 milyar dolarlık şaşırtıcı bir şekilde zimmete geçirilen vergi fonunu ortaya çıkardı. Üst düzey yetkililer, politikacılar ve iş çevrelerinden oluşan bir ağın dahil olduğu zimmete para geçirme davası, bundan sonraki 15 yıl içinde devlet kasasından yolsuzluk nedeniyle yaklaşık 320 milyar dolar kaybedildiği tahminleri arasında ülkede manşetlere çıkan bir dizi büyük yolsuzluk skandalından yalnızca biri. Saddam dönemi.
Irak’taki yetkililer ve politikacılar genellikle petrol gelirleri de dahil olmak üzere kişisel kazanç için kamu fonlarını ve kaynaklarını hortumlamakla suçlanıyor. Hayali maaşlardan hayalet çalışanlara, rüşvete ve hatta petrol kaçakçılığına kadar, on yıllardır Irak’ın başına bela olan bu yaygın yolsuzluk, ülkenin verimsiz enerji sektörüne, altyapısına ve genel olarak ekonomik kalkınmasına yatırım için mevcut fon miktarını büyük ölçüde azalttı.
OKUYUN: Irak ve İran sınır güvenliğini sıkılaştırma anlaşması imzaladı
Önemli bir ham petrol üreticisi olmasına rağmen – Mart 2022’de ihracatın 11,07 milyar dolarlık rekor gelir getirmesiyle, 1972’den bu yana en yüksek seviye – Irak’ın sınırlı arıtma kapasitesi ve yetersiz altyapısı, ülkeyi yerli ihtiyaçlarını karşılamak için rafine petrol ürünleri ithalatına bağımlı hale getirdi. En çok İran’dan talep var.
Zayıf yönetişim ve hesap verebilirliğin yokluğu ile birleştiğinde, şeffaflık eksikliği, ülkenin petrol servetinin dağıtımını etkili bir şekilde yönetme kabiliyetini engelledi; petrol gelirlerinin nasıl harcandığına ve sözleşmelerin nasıl sonuçlandırıldığına dair kamuoyuna çok az bilgi bırakıyor.
Devam eden anlaşmazlıklar
Bağdat’taki merkezi hükümet de, özellikle kuzeydeki Kürt kontrolündeki bölgeler olmak üzere, ülkenin petrol zengini bazı bölgelerini arıyor ve bunlar üzerinde kontrolünü sağlayamıyor.
Irak’ın petrol zenginliğinin büyük bir kısmı, geniş petrol sahalarının bulunduğu ülkenin güney ve güneydoğu bölgelerinde yer alırken, Irak’ın kuzeyindeki Kürdistan Bölgesel Yönetimi (KBY) kontrolündeki bölge de önemli petrol rezervlerine ev sahipliği yapıyor. 45 milyar varil civarında olacak. KBY, Bağdat’taki merkezi hükümete karşı çıkarak 2014 yılında Türkiye’ye kendi boru hattını kurarak bağımsız olarak petrol ihraç etmeye başladı.
Petrol üretimi ve ihracatı da dahil olmak üzere petrol endüstrisini yöneten ve düzenleyen Bağdat hükümeti, KBY’nin bağımsız petrol ihracatına karşı çıktı ve iki taraf bu konuda hukuki bir anlaşmazlığa girdi. Şubat 2022’de Federal Irak Yüksek Mahkemesi, KBY’nin petrol ve doğal gaz üretimi ve ihracatının anayasaya aykırı olduğuna ve KBY ile uluslararası petrol şirketleri arasındaki tüm sözleşmelerin yasa dışı olduğuna karar verdi. Karar, KBY tarafından reddedildi ve anlaşmazlık devam ediyor.
Irak’ın petrol zenginliği, ekonomisinin temel itici güçlerinden biri olmaya devam ediyor, ancak ülke, arz ve talep arasındaki önemli uçurumu ele alma ve kaynaklarını, günlük yaşamları güvenilir kaynakların yokluğundan etkilenen vatandaşlarının yararına etkili bir şekilde yönetme ve dağıtma konusunda ciddi zorluklarla karşı karşıya. elektrik kesintileri sırasında kapanmak zorunda kalan işletmeler ve okullar ve birçok hanenin jeneratörlere veya diğer alternatif güç kaynaklarına başvurmasıyla enerji. Hükümetin yolsuzluğundan, ekonomik kötü yönetimden ve temel hizmetleri sağlamadaki başarısızlığından kaynaklanan yaygın memnuniyetsizlikten beslenen, Ekim 2019’da Irak genelinde değişiklik talep eden bir dizi büyük gösteri patlak verdi.
OKUYUN: ABD önderliğindeki Irak savaşı, yıllarca süren kaos ve çatışmaya yol açtı
Irak, son zamanlarda enerji sektörünün gelişimi için Amerika’ya daha az ve Çin’e daha çok bakıyor, 2019 ‘inşaat için petrol’ anlaşmasının vurguladığı gibi. Şubat 2023’te ülke, kendi kendine daha yeterli hale gelmek ve İran ithalatına bağımlılığı azaltmak amacıyla gaz ve petrol sahalarını geliştirmek için Emirlik ve Çinli şirketlerle anlaşmalar imzaladı. Başbakan Muhammed Al-Sudani hükümeti ayrıca, yüksek rütbeli subaylar ve üst düzey personeli içeren Basra Valiliği’ndeki en büyük petrol kaçakçılığı ağının tasfiye edildiğini duyurdu.
Tahminen 145 milyar varil kanıtlanmış petrol rezervi ve önemli ölçüde kullanılmamış petrol kaynakları ile Irak, köklü ekonomik zorluklarının çoğunu ele alma potansiyeline sahiptir. Ancak açık olan bir şey var: Irak, petrol zenginliğinden başarılı bir şekilde yararlanmak ve onu, vatandaşlarının ihtiyaç ve taleplerini karşılamak ve istikrarı sağlamak için ülkenin kalkınmasına yönlendirmek istiyorsa, etkin yönetişim ve şeffaflık çok önemlidir.
Bu yazıda ifade edilen görüşler yazara aittir ve Middle East Monitor’ün yayın politikasını yansıtmayabilir.
KategorilerMakaleAsya ve AmerikaÇinUluslararası KuruluşlarIrakOrta DoğuOPECFikir Suudi ArabistanABDVideolar ve Fotoğraf Hikayeleri Yorumları Göster
Yukarıdaki makalede aksi belirtilmedikçe, Middle East Monitor’ün bu çalışması Creative Commons Attribution-NonCommercial-ShareAlike 4.0 Uluslararası Lisansı altında lisanslanmıştır. Görüntü(ler) bizim hakkımızı taşıyorsa, bu lisans onlar için de geçerlidir. Bu ne anlama gelir? Diğer izinler için lütfen bizimle iletişime geçin.
Bu sayfada bir hata mı gördünüz? Bilmemize izin ver
Bu site reCAPTCHA tarafından korunmaktadır ve Google Gizlilik Politikası ile Hizmet Şartları geçerlidir.
Δ