Matt McGrath
BBC Çevre Muhabiri
Araştırmacılar ABD'nin California eyaleti kıyılarındaki mavi balinaların sayılarının arttığını ve sürdürülebilir seviyelere geldiğini açıkladı.
Uzmanlar California kıyısında yaşayanların balina avcılarının hışmından kurtulan tek mavi balina topluluğu olduğunu söylüyor.
Biliminsanları Büyük Okyanus'un doğu kıyısında 2.200 mavi balina bulunduğunu tahmin ediyor.
Ancak mavi balinaların gemilerin çarpması tehdidine hala açık olduğuna dikkat çekiliyor.
Dünyanın en büyük canlıları olan mavi balinaların boyu 33 metreyi, ağırlıklarıysa 190 tonu bulabiliyor.
California kıyılarında yaşayan mavi balinalar kıyıya yakın beslendiklerinden bu bölgede sık sık görülebiliyor. Ama Alaska Körfezi'nden Kosta Rika'ya kadar bulunabiliyorlar.
Deniz Memelileri Bilimi dergisinde bir makale yayımlayan Washington Üniversitesi uzmanları California mavi balinalarının geçmişteki sayılarının yüzde 97'sine ulaştığını yazdı.
'Bilimsel hafiyelik'Mavi balina sayısının nasıl arttığını anlayabilmek için biraz bilimsel hafiyelik yapmak gerekiyor.
Balina avı yapan ülkeler 1966'daki yasak gelene kadar genelde Güney Kutbu'nun soğuk sularına odaklandılar. Yasağa dek 346 bin balina zıpkınlarla avlandı.
Büyük Okyanus'ta avlanan mavi balina sayısıysa çok daha azdı. 1905-1971 arasında yaklaşık 3.400 balina öldürüldü.
Bu avların büyük bölümünüyse Rus filoları yaptı.
Ancak bu veriler Sovyetler Birliği döneminde gizli tutuldu. Uzmanlar bu arşivlere yakın geçmişte ulaşabildi.
Ancak balinaların avlanma yeri ve büyüklüklerini gösteren arşivlerden ne tür mavi balina avlandığı anlaşılamıyordu.
Uzmanlar bu noktada balinaların birbirleriyle iletişim kurmak için söyledikleri şarkıları inceledi.
Washington Üniversitesi'nden Dr.Trevor Branch "Yapılan avları doğu ve batı şeklinde ikiye ayırmak istiyorduk ama aradaki sınırın nereden geçtiğini bilmiyorduk. Biz de sınırı belirlemek için şarkılarını kullandık. Tekrar ettikleri çağrılar birbirinden farklı." dedi.
Bu yöntemle ava kurban giden mavi balina sayısını tespit eden araştırma ekibi, avlanma öncesindeki sayılarını buldu.
Uzmanlar geçmişteki nüfuslarının yüzde 97'sine ulaşan mavi balinaların sayısındaki artışın doğal sınırına gelmiş olması nedeniyle yavaşladığına inanıyor.
Araştırmacıların kaygısıysa gemilerin balinalara çarpması.
Bu çarpmaların büyük çoğunluğu California kıyılarında yaşanıyor.
Kaygılanan yetkililer bölgede yavaş seyretmeleri için ticari gemilere para ödüyor.
Uzmanlar mavi balinaların durumuna sevinse de, diğer mavi balina türlerinde bambaşka bir durum sözkonusu.
Güney Kutbu'ndaki mavi balinaların sayısı tarihteki sayılarının yüzde 1'i düzeyinde.