(NTVMSNBC), Nisan 2005 İNTERNET 12 YAŞINDA Türkiye'de 12 yıl önce başlayan İnternet devriminden bugün 7 milyon kullanıcı yararlanıyor. Türk kullanıcılar sayı olarak gelişmiş ülkelerle yarışamasa da Türkiye'de İnternet'e ilgi her geçen gün artıyor. Bugün Türkiye'de İnternet kullanıcı sayısının 7 milyona, İnternet'e bağlı bilgisayar sayısının ise 250 bine ulaştığı tahmin ediliyor.
İlk bağlantı 1993'te
İnternet teknolojisi Türkiye'ye ilk olarak, 1987 yılında Ege Üniversitesi'nin öncülüğünde kurulan, Türkiye Üniversite ve Araştırma Kurumları Ağı ile geldi. Türkiye ilk kez İnternet'le, 12 Nisan 1993 tarihinde ODTÜ'den Ankara-Washington arasında kiralık hat kurularak yurtdışıyla sağlanan bağlantı sayesinde tanıştı. Bu nedenle 12 Nisan tarihi, Türkiye'de İnternet'in "doğum günü" olarak kabul edildi.
Aynı yıl ODTÜ ve Bilkent üniversiteleri ilk Türk web sitelerini yayına verdi. 64kbit/sn hızında olan bu 2 hat, çok uzun bir süre tüm ülkenin tek çıkışı oldu. Ege Üniversitesi'nden olan bağlantı ise 1994 başlarında, 64kbit/sn. hızı ile devreye girdi.
Bir yıl sonra servis sağlayıcı
1994 yılında da kurumlara ve firmalara İnternet hesapları verilmeye başlandı. Bu arada ilk İnternet servis sağlayıcı "tr.net" de hizmete girdi. Ardından sırayla, Bilkent Üniversitesi (1995 Eylül), Boğaziçi Üniversitesi (1995 Kasım) ve İstanbul Teknik Üniversitesi (1996 Şubat) bağlantıları sağlandı.
1993 yılında ODTÜ ve Bilkent'in yaptığı "tr" uzantılı iki web sitesiyle başlayan İnternet yolculuğunda günümüzde "tr" uzantılı web sitesi sayısı, 71 bin 346'ya ulaştı.Yurt dışından da alınan alan adları ile birlikte Türkiye'ye yönelik İnternet sitesi sayısının yaklaşık 300 bin olduğu tahmin ediliyor.
Özel sektörün İnternet'e gösterdiği ilgi ve yatırımların artması, 2000'li yıllarda kısa sürede bir "İnternet patlaması" yaşanmasına neden oldu. Türkiye'nin ilk İnternet altyapısı olan TURNET, 1996 yılında devreye girdi ve "İnternet'i öldürmeyin" başlıklı ilk sanal miting gerçekleştirildi.
1998 yılında da Ulaştırma Bakanlığı bünyesinde İnternet Üst Kurulu oluşturuldu.
Dünyada İnternet
İnternet'in ortaya çıkışı, Amerikan Federal Hükümeti Savunma Bakanlığı'nın araştırma ve geliştirme kolu olan "Savunma İleri Düzey Araştırma Projeleri Kurumu"na (DARPA-Defence Advanced Research Project Agency) dayanıyor...
1969 çıkış tarihi
Dünyada ilk İnternet çalışmaları, "paket anahtarlamalı ağ" sistemiyle 1969 yılında ABD Savunma Bakanlığı'nda ARPANET'in kurulması ile başladı. 1969 yılında Amerikan Savunma Bakanlığı, bilgisayar bilimlerini ve çeşitli askeri araştırma projelerini desteklemek için ARPANET adında Paket Anahtarlamalı Ağ'ı oluşturmaya başladı ve bu ağ, ABD'deki üniversite ve araştırma kuruluşlarının değişik tipteki bilgisayarlarını da içererek büyüdü.
Bu süreçte ağ için bir protokol seti geliştirmek amacıyla Stanford Üniversitesi'nde 1973 yılında bir "İnternetworking" projesi başlatıldı. İlk e-posta adres formatı ve telnet protokolünün dokümanı 1972 yılında yayınlandı.
Harvard'lıların başarısı
Yerel alan ağı protokolü olan Ethernet ise ilk kez 1974 yılında Harvard Üniversitesindeki bir öğrenci tarafından ortaya konuldu ancak ilk anda yeterince analitik olmadığı gerekçesiyle reddedildi. Fakat daha sonra ilave edilen özellikleri ile üniversite tarafından kabul gördü.
1989'dan sonra halka açıldı
İlk İnternet omurga ağı, 1986 yılında NSFNet (National Science Foundation-Ulusal Bilim Vakfı) tarafından oluşturuldu. Bu süreci takiben, İnternet'in halka açık hale gelmesi 1989 yılından sonra oldu. İnternet'in ilk kullanıcıları, üniversiteler, araştırma kurumları ve kütüphaneler oldu. Kurulan ağ üzerinde bilgi/dosya/arşiv paylaşımına yönelik çalışmalar da bu yıl gerçekleşti.
Archie sistemi
FTP sitelerinin arşivlerinin oluşturulmasına ve bilginin İnternet üzerinde paylaşılmasına olanak sağlayan Archie sistemi, 1989 yılında Montreal McGill Üniversitesinde geliştirildi. Ancak Amerika ve Kanada arasındaki trafiğin yarısını Archie'nin oluşturması nedeniyle üniversitedeki sistemin yükü artınca üniversite, Archie'yi dış erişime kapattı.
Ticari boyut kazanıyor
1990 yılının Haziran ayında TCP/IP'nin ilk kullanıldığı ağ olan ARPANET'in kullanımdan kaldırılması üzerine bu ağın yerini, ABD, Avrupa, Japonya ve Pasifik ülkelerinde ticari ve hükümet işletimindeki omurgalar (backbone) aldı. TCP/IP ve İnternet, 90'lı yıllardan itibaren büyük bir ivme kazanırken İnternet'in ticari anlamda gelişimi, 1991 yılından itibaren oldu.
WAIS geliştirildi
Aynı yıllarda Thinking Machines Corp. tarafından veri tabanlarındaki tüm text dosyaların indekslenmesine ve İnternet üzerinden tarama yapılabilmesine olanak sağlayan WAIS (Wide Area Information Server) geliştirildi.
Daha sonra, 1991 yılında Minnesota Üniversitesi'nde İnternet üzerindeki bilgilere ve dosyalara bir menü sistemi aracılığıyla erişilmesini sağlayan ve istemci/sunucu (client/server) mimarisi üzerinde çalışan gopher sistemi oluşturuldu. Bunu sırasıyla Veronica (Very Easy Rodent-Oriented Netwide Index to Computerized Archives) ve JUGHEAD (Jonzy's Universal Gopher Hierarchy Excavation And Display) sistemleri izledi.
'www' doğdu
İnternet üzerindeki bilgi/dosya ve arşivlere kolay ve hızlı erişimin sağlanabilmesi amacıyla 1989 yılında CERN (European Laboratory for Particle Physics) de bir başka çalışma başlattı. Bu çalışma 1991 yılında www (World Wide Web) protokolü adı altında kullanılmaya başlandı.
Ve tarayıcılar...
1993 yılında NCSA (National Center For Supercomputing Applications) tarafından bu protokol üzerince çalışan grafik ara yüzlü bir yazılım olan "Mosaic" geliştirildi. Bu tarayıcıyı daha sonra Netscape ve Explorer gibi tarayıcılar izledi.