Taşikardi bilinen sağlık sorularından biri gibi olmasa da hayati önem taşıyan sorunların başında gelmektedir. Taşikardi rahatsızlığı, çeşitli nedenlerden dolayı kalbin atım hızının artmasıdır. Normal, sağlıklı bir insanın bir dakika boyunca kalp atışları 60 ile 100 arasında değişmektedir. Eğer taşikardi varsa, kalp atışlarınız bu seviyelerinin üzerine çıkar. Sağlıklı bir bireyde normal kalp atış aralıklarının en üst seviyeleri (atım(BPM)/dk) yaşa bağlıdır ve şu şekildedir;
- 1-2 günlük:> 159 (BPM) (dakika başına)
- 3-6 günlük:> 166 BPM
- 1-3 haftalık:> 182 BPM
- 1-2 aylık:> 179 BPM
- 3-5 aylık:> 186 BPM
- 6-11 aylık:> 169 BPM
- 1-2 yaş:> 151 BPM
- 3-4 yaş:> 137 BPM
- 5-7 yaş:> 133 BPM
- 8-11 yaş:> 130 BPM
- 12-15 yaş:> 119 BPM
- 15 yaş – yetişkin:> 100 BPM
Bazı durumlarda, taşikardi bazı belirtilere ya da komplikasyonlara neden olabilir. Taşikardi, kalp ritmini bozduğu için felç olma riskinizi arttırır. Buna ek olarak ani kalp durmasına neden olarak ölümlere sebebiyet verebilir. Tedaviler, hızlı kalp atışı kontrol etmeye veya taşikardi hastalıklarını yönetmenize yardımcı olabilir.
Taşikardi Belirtileri Nelerdir?
Kalbinizin hızı çok hızlı olduğunda, vücudunuzun geri kalanına etkin bir şekilde kan pompalamak için organlarınız ve dokularınız oksijenden mahrum kalabilir. Bu durum, taşikardi ile ilgili bazı belirti ve semptomlara neden olabilir. Bu semptomlar;
- Baş dönmesi
- Nefes darlığı
- Sersemlik
- Hızlı nabız
- Kalp çarpıntısı
- Göğüs ağrısı
- Bayılma (senkop)
Taşikardisi olan bazı insanlar herhangi bir belirtiye sahip olmazken, durumlar sadece bir fizik muayene sırasında veya elektrokardiyogram denilen kalp-izleme testi ile tespit edilir.
Doktora Ne Zaman Görünmemiz Gerekmektedir?
Bir dizi hızlı bir kalp atış hızı ve taşikardi belirtilere neden olabilir. Bu kapsamda doğru tanı ve uygun bakım almak önemlidir. Sizin veya çocuğunuzun herhangi bir taşikardi belirtisi oluşursa doktorunuza görünün. Birkaç dakikadan fazla süren solunum güçlüğü ya da göğüs ağrısı sorunlarınız varsa, vakit kaybetmeden bir hastaneye gidiniz.
Taşikardi Nedenleri Nelerdir?
Taşikardi oluşmasında birçok neden bulunmaktadır. Bazı durumlarda, taşikardinin kesin nedeni tespit edilemez. Bu faktörler şunlardır;
- Kalp hastalığı, kalp dokularına zarar
- Doğuştan kalp sorunları
- Hastalık ya da kalbin doğumsal anomali
- Anemi
- Egzersiz
- Korku, ani stres
- Yüksek tansiyon
- Sigara içme
- Ateş
- Çok fazla alkol
- Çok kafeinli içecekler içmek
- İlaçların yan etkileri
- Kokain gibi eğlence ilaçların kötüye kullanımı
- Aşırı aktif tiroid (hipertiroidi)
Taşikardi Türleri
- Atriyal fibrilasyon: Atriyal fibrilasyon kulakçıkların kaotik elektrik darbelerine neden olduğu hızlı kalp hızıdır.
- Atriyal flutter: Kalbin kulakçıklarının çok hızlı ama düzenli bir oranda artmasına denmektedir.
- Supraventriküler taşikardi (SVT): Yerde ventriküllerin üstünde kaynaklanan supraventriküler taşikardi, sinyalleri örtüşen bir döngü oluştur ve genellikle doğumda mevcut olan kalp anormallik durumundan kaynaklanmaktadır.
- Ventriküler taşikardi: Ventriküler taşikardi, ventriküllerinde anormal elektriksel sinyaller ile kaynaklanan bir hızlı kalp hızıdır.
- Ventriküler fibrilasyon: Hızlı, kaotik elektrik darbeleri, vücut için gerekli kanı pompalarken titremeye neden olarak ventriküler fibrilasyonunu oluşturur.
Risk Faktörleri Nelerdir?
Yaşam tarzı değişiklikleri veya tıbbi tedaviler aşağıdaki faktörlerle ilişkili riski azaltabilir;
- Kalp hastalığı
- Yüksek tansiyon
- Sigara içme
- Ağır alkol kullanımı
- Ağır kafein kullanımı
- Eğlence ilaçlarının kullanımı
- Psikolojik stres veya anksiyete
- Anemi
Diğer risk faktörleri
Taşikardi riskini artıran diğer faktörler şunlardır;
- İleri yaş: Yaşın artması ile birlikte taşikardi riski de artmaktadır.
- Aile geçmişi: Eğer taşikardi ya da diğer kalp ritim bozuklukları bir aile geçmişi varsa, taşikardi riski olabilir.
Taşikardi Testleri ve Tanısı
Durumunuzu teşhis etmek ve taşikardi türünü belirlemek için, doktorunuz sahip olduğunuz belirtileri değerlendirmek adına bir fizik muayene ve çeşitli kalp testleri yapacaktır.
Elektrokardiyografi (EKG)
Bir elektrokardiyogram, aynı zamanda bir EKG, taşikardi teşhisi için birincil araçtır. EKG, göğüs ve kollar bağlı küçük sensörler (elektrotlar) yerleştirerek elektrik sinyalleri kaydetmektedir. Doktorunuz bu sinyaller ile birlikte kalp atış hızınızı tespit etmektedir. Doktorunuz ayrıca kalp hızı hakkında daha fazla bilgi sağlamak için evde portatif EKG cihazları kullanmak isteyebilir. Bu cihazlar şunlardır;
- Holter monitör: Bu taşınabilir EKG cihazı cebinizde taşınabilir veya kemer ya da omuz askısı gibi giyilir.
- Olay kaydedici: Bu taşınabilir EKG cihazı birkaç ay ve birkaç hafta boyunca kalp etkinliğini izlemek için tasarlanmıştır.
Elektrofizyolojik Testi
Doktorunuz tanıyı doğrulamak için veya kalbinizin devre sorunlarının yerini tespit etmek için elektrofizyolojik testi önerebilir.
Tilt Testi
Bu test ile birlikte doktorunuz, daha iyi bir şekilde, taşikardi bayılma nöbetlerinin nasıl olduğunu anlamaya çalışmaktadır.
Ek Testler
Kardiyolog taşikardi kalbinizin durumunu değerlendirmek için ve altta yatan bir durum teşhis etmek için ilave testler isteyebilir.
Taşikardi Tedavisi Nasıl Yapılır?
Taşikardi tedavileri olası komplikasyonları önlemek ve kalp hızını düşürmek için kullanılmaktadır. Tedaviler sahip olduğunuz taşikardi türüne göre değişiklik göstermektedir. Bu kapsamda olası tedaviler şöyle sıralanmaktadır;
1.Vagal Manevralar
Doktorunuz, hızlı kalp atışı veya bir atak sırasında, bir müdahale gerçekleştirirse buna vagus manevra denir. Vagal manevralar, kalp atışının düzenlenmesinde etkilidir ve vagus sinirleri etkiler. Manevralar sırasında, öksürük olabilir ve bağırsak hareketleri gerçekleşebilir. Bunu ise yüzünüzde bir buz paketi koyarak hafifletebilirsiniz.
2.İlaçlar
Vagal manevralar hızlı kalp atışı durdurmaya yardımcı olmuyorsa, normal bir kalp hızı geri getirebilmek için bir anti-aritmik ilaç enjeksiyonu gerekebilir. Bu kapsamda doktorunuz sizlere, flecainide (Tambocor) ya da propafenon (Rythmol) ilaçlarını verebilir.
Düzenli alındığında Antiaritmik ilaçlar hızlı kalp hızı önleyebilir. Ya da bir anti-aritmik ilaçlar ile kombinasyon halinde alternatif olarak reçete edilebilen diğer ilaçlar bulunmaktadır. Bunlar; diltiazem (Cardizem, Tiazac, ve diğerleri) ve verapamil (Calan, Verelan diğerleri) ya da beta blokerler, kalsiyum kanal blokerleri olan metoprolol (Lopressor, Toprol) ve esmolol (Brevibloc)’dir.
3.Kardiyoversiyon
Bu prosedürde, bir şok göğsünüzden kalbinize verilir. Kalp elektriksel uyarılardan etkilenir ve normal ritmine geri döner. Acil bakım gerektiğinde ve genellikle kullanılan manevralar ve ilaçlar etkin olmadığında yapılmaktadır.
4.Kateter Ablasyon
Bu prosedür genellikle ekstra elektrik yolunun arttırmış olduğu kalp hızında kullanılır. Özellikle supraventriküler taşikardi için son derece etkilidir. Kateter ablasyonu atriyal fibrilasyon ve atriyal çarpıntısını tedavi etmek için kullanılabilir.
5.Kalp Pili
Kalp pili cerrahi ile derinin altına yerleştirilen küçük bir cihazdır. Cihaz anormal kalp atışı algıladığında, kalbin normal ritmine devam etmesine yardımcı olan bir elektrik akımı yayar.
6.Kardiyak Defibrilatör
Eğer hayatı tehdit eden bir taşikardi atağı riski altında iseniz, doktorunuz bir implante kardiyoverter-defibrilatör (ICD) önerebilir. Cihaz, bir cep telefonu büyüklüğündedir ve cerrahi bir operasyon ile göğsünüze implante edilir.
7.Ameliyat
Açık kalp ameliyatı, ekstra elektrik yolunu yok etmek için bazı durumlarda gerekli olabilir. Cerrahi genellikle kalp bozukluğu tedavisi için diğer tedavi seçeneklerin yetersiz olduğu zaman uygulanmaktadır.
8.Kan Pıhtılaşmasının Önlenmesi
Taşikardisi olan bazı insanlar, inme veya kalp krizine neden olabilecek bir kan pıhtısı gelişimi açısından yüksek risk altındadırlar. Doktorunuz riskinizi düşürmeye yardımcı olacak bu tür dabigatranın (Pradaxa) ve warfarin (Coumadin) gibi ilaçlar verebilir.
9.Altta Yatan Hastalığın Tedavi Edilmesi
Başka bir tıbbi durum önlemek veya taşikardi atakları en aza indirebilmek için altta yatan sorunu tedavi etmek gerekmektedir.
Taşikardi Komplikasyonları Nelerdir?
Taşikardi komplikasyonları, taşikardinin tipi, oranı, hızlı kalp atışı süresi ve diğer kalp koşullarının varlığı gibi faktörlere bağlı olarak değişebilir. Olası komplikasyonlar şunlardır;
- Bir inme, kan pıhtılaşması veya kalp krizine neden olabilir.
- Kalbin yeterince kan (kalp yetmezliği) pompalayamaması
- Sık bayılma nöbetleri
- genellikle ventriküler taşikardi veya ventriküler fibrilasyon ile ilişkili ani ölüm.
Taşikardinin Önlenmesi
Taşikardi önlemenin en etkili yolu kalp hastalığına yakalanma riskini azaltmaktır. Kalp hastalığı varsa, onu izlemek ve taşikardi riskini azaltmak için tedavi planı uygulayın.
- Düzenli egzersiz yapın.
- Sağlıklı beslenmeye özen gösterin. Meyve, sebze ve tam tahıllar bakımından zengin bir diyet programı uygulayın.
- Sağlıklı bir kiloyu korumaya özen gösterin.
- Kan basıncını ve kolesterol seviyesini kontrol altında düşük tutmanız gerekmektedir.
- Sigarayı bırakın.
- Alkol kullanımını sınırlayın. Alkol her yaşta kişiyi kötü etkilese de 65 yaş üzerindeki kişilerin daha dikkatli olmaları gerekmektedir.
- Uyuşturucu kullanmayın. Kokain gibi uyarıcılar kullanmayın. Bu konuda özel destek alın.
- Reçetesiz ilaçlarınızı dikkatli ve bilinçli bir şekilde kullanın.
- Stresi kontrolünüz altına alın.
- Kafeini sınırlayın.
- Kalp için doktor kontrollerinize düzenli olarak yapın.