Halef R. email@example.com
Geleceğin toplumunu inşa eden ülke…
Estonya, 1,3 milyon nüfusu ile minik bir ülke. Ancak, internet dünyasındaki ataklarıyla adeta geleceğin toplumunu inşa ediyor.
Bağımsızlığını kazandıktan sonra modası geçmiş birkaç sanayi fabrikasından ve kâğıt üretiminden başka gelir kaynağı yokken, 2000 yılından itibaren internete ve dijital dünyaya yönelmiş.
Görünen o ki, geçen 16 yılda hayli mesafe kaydetmiş…
Şimdilerde ülkenin çok büyük kısmında ücretsiz wifi uygulaması var.
Vergi beyanından seçimlere kadar her şey online ve elektronik yollardan yürüyor. 2007 yılı itibariyle Estonyalı seçmenler, dünyanın her köşesinden online oy kullanıyor.
2000 yılından bu yana hükümet ve parlamento kâğıt kullanmıyor. Bütün faaliyetler elektronik kayıt sistemiyle sürüyor.
Sağlık sisteminde ve reçete yazımında da kağıt yok.
Planlarına göre 2020 yılında nakit para kalkacak.
Okullarda çocuklar, 7 yaşından itibaren bilgisayar ve programlama dersleri görüyorlar.
Ve anayasasında "İnternet, ücretsiz karşılanması gereken bir vatandaşlık hakkıdır" ibaresinin bulunduğu tek ülke.
Tek kartla tüm işler görülüyor…
Bu sistemin temelinde 2002 yılında çıkarılan "her vatandaş için bir chipkart" uygulaması var.
'ID kaart' adı verilen ve çocuk 15 yaşına girdiğinde zorunlu olarak çıkarılan bu kart, aslında her alanda kullanılabilen bir vatandaşlık belgesi.
Başka bir belge de yok zaten.
Devlet kademelerindeki tüm işler, bu tek kartla yürütülüyor.
Paralel işlemler ortadan kalkmış: Pasaport, kimlik kartı, sağlık karnesi, oturum belgesi olmadığı gibi, banka işlemlerinde ve para transferlerinde de bu kart kullanılıyor.
Şehir içi ulaşım araçlarında dahi aynı kart geçerli…
Vergi beyanlarında da internet üzerinden bu kart işleme sokuluyor. Vergi sitesine gidip, kartla size ait bölümü bulup işlemlerinizi gerçekleştiriyor ve sonra da vergi beyanınızı yapıyorsunuz.
İnternet üzerinden başvurup, Estonya'dan "dijital oturum" almak ve merkezi "dijital olarak" orada olan şirket kurmak bile mümkün.
Nüfusu 1,3 milyon olan Estonya 2025'te nüfusunu bu yolla, yani dijital başvurularla alınan oturumlarla 10 milyona çıkarmayı planlıyor.
Bu gerçekleşemeyecek bir hayal de değil. Bu uygulamanın başlamasıyla bir yıl içinde dijital başvurularla 10 bin yeni vatandaşları olmuş.
Oysa aynı yıl içinde doğanların sayısı da 10 bin. Yani nüfus artışı ikiye katlanmış.
Vatandaşlık "dijital" olmakla birlikte "sanal" değil yani...