31 Aralık 2017 tarihinden önce yapılmış ruhsatsız veya ruhsat ve eklerine aykırı olan gayrimenkullerin kayıt altına alınması için 7143 sayılı Kanun'un 16. maddesi ile getirilen "İmar Barışı" kapsamında, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı ve yetkilendirdiği kurum ve kuruluşlara 31 Aralık 2018 tarihine kadar başvurularak maddedeki şartların yerine getirilmesi ve 31 Aralık 2018 tarihine kadar hesaplanan kayıt bedelinin ödenmesi durumunda "Yapı Kayıt Belgesi" verilebileceği düzenlendi.
Söz konusu yapı kayıt belgesinin teminiyle, projesine, ruhsata, imara aykırı yapılmış kaçak yapılar (ev, iş yeri, bina vb.) imar affı kapsamında değerlendirilecek.
Bu aşamada yapı kayıt belgesi alınabilmesi için şirketler tarafından yapılan ödemenin vergi mevzuatımızda doğrudan gider olarak dikkate alınıp alınamayacağı veya gayrimenkulün değerini artırıcı bir unsur sayılıp gayrimenkulün maliyetine dahil edilerek amortisman yoluyla yıllara sari gider yazılıp yazılmayacağı karşımıza çıkıyor.
Kurumlar Vergisi Kanunu'nun 6. maddesinde; kurumlar vergisinin, mükelleflerin bir hesap dönemi içinde elde ettikleri safi kurum kazancı üzerinden hesaplanacağı, safî kurum kazancının tespitinde Gelir Vergisi Kanunu'nun ticari kazanç hakkındaki hükümlerinin uygulanacağı hüküm altına alınmış olup safi kurum kazancının tespitinde Gelir Vergisi Kanunu'nun 40. maddesi ile Kurumlar Vergisi Kanunu'nun 8. maddesinde sayılan giderlerin indirilebilmesi mümkündür.
Bununla birlikte Gelir Vergisi Kanununun "İndirilecek Giderler" başlıklı 40. maddesinin birinci fıkrasının; (6) numaralı bendinde işletme ile ilgili olmak şartıyla, bina, arazi, gider, istihlak, damga, belediye vergileri, harçlar ve kaydiyeler gibi ayni vergi, resim ve harçlar, (7) numaralı bendinde ise Vergi Usul Kanununa göre hesaplanan amortismanların, ticari kazancın safi tutarının tespitinde indirilebilecek giderler arasında sayılmıştır.
Diğer taraftan Vergi Usul Kanunu'nun;
- 262. maddesinde, maliyet bedelinin iktisadi bir kıymetin iktisap edilmesi veyahut değerinin artırılması münasebetiyle yapılan ödemelerle bunlara müteferri bilumum giderlerin toplamını ifade ettiği,
- 269. maddesinde, iktisadi işletmelere dahil bilumum gayrimenkullerin maliyet bedelleri ile değerleneceği bununla birlikte aşağıda yazılı kıymetlerin gayrimenkuller gibi değerleneceği,
- Gayrimenkullerin mütemmim cüzüleri ve teferruatı,
- Tesisat ve makinalar,
- Gemiler ve diğer taşıtlar,
- Gayrimaddi haklar
- 270. maddesinde, gayrimenkullerde, maliyet bedeline, satınalma bedelinden başka, aşağıda yazılı giderlerin gireceği,
- Makina ve tesisatta gümrük vergileri, nakliye ve montaj giderleri,
- Mevcut bir binanın satın alınarak yıkılmasından ve arsasının tesviyesinden mütevellit giderler,
- Ayrıca noter, mahkeme, kıymet takdiri, komisyon ve tellaliye giderleri ile Emlak Alım ve Özel Tüketim Vergilerini maliyet bedelini ithal etmekte veya genel giderler arasında göstermekte mükelleflerin serbest oldukları,
- 272.Maddesinde ise, normal bakım, tamir ve temizleme giderleri dışında, gayrimenkulü veya elektrik üretim ve dağıtım varlıklarını genişletmek veya iktisadi kıymetini devamlı olarak artırmak maksadıyla yapılan giderler, gayrimenkulün veya elektrik üretim ve dağıtım varlıklarının maliyet bedeline ekleneceği hüküm altına alınmıştır.
Yukarıda yer verdiğimiz bilgiler doğrultusunda, Şirketlerin aktifine kayıtlı, projesine, ruhsata, imara aykırı yapılmış kaçak gayrimenkuller için 7143 sayılı Kanun ile getirilen imar affından faydalanabilmeleri ve bu doğrultuda yapı kayıt belgesi almak için yaptıkları ödemelerin gayrimenkulün değerini arttırıcı nitelikte olduğu ve maliyet bedeline eklenmesi gerektiği görüşündeyiz.
Nitekim konuya ilişkin Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından verilen 25 Aralık 2018 tarihli özelgede,
"(...) Buna göre, şirketiniz aktifine kayıtlı taşınmaz için, 7143 sayılı Kanunun 16 ncı maddesine göre yararlanacağınız imar barışına istinaden ödenecek "Kayıt Bedeli" Gelir Vergisi Kanununun 40 ıncı maddesinin birinci fıkrasının (6) numaralı bendi kapsamına girmediğinden dolayı söz konusu ödemenin kurum kazancının tespitinde doğrudan gider olarak indirilmesi mümkün bulunmamaktadır.
….
Yukarıda yer verilen Kanun hükümleri çerçevesinde; şirketiniz adına kayıtlı taşınmaz için 7143 sayılı Kanunun 16 ncı maddesi uyarınca yararlanacağınız imar barışına istinaden ödenecek olan kayıt bedelinin, taşınmazın iktisadi kıymetini artıran giderler kapsamında değerlendirilmesi ve söz konusu taşınmazın maliyet bedeline eklenmesi gerekmektedir.
Ayrıca, taşınmazın amortisman süresinin tamamlanmamış olması halinde, maliyet bedeline dahil edilecek söz konusu tutarın taşınmazın kalan amortisman süresine göre itfa edilmesi; taşınmazın amortisman süresinin tamamlanmış olması halinde ise, maliyet bedeline eklenen söz konusu tutarın taşınmaza ilişkin faydalı ömür ve amortisman oranı dahilinde aktife alındığı tarihten itibaren itfa edilmesi icap etmektedir."
ifadelerine yer verilmiştir.
Buna göre İdare'nin görüşü, imar barışı kapsamında ödenen yapı kayıt belgesi bedelinin doğrudan gider olarak indirilemeyeceği, taşınmazın iktisadi kıymetini artıran giderler kapsamında değerlendirilerek taşınmazın maliyetine eklenmesi ve taşınmazın kalan amortisman süresine göre itfa edilmesi gerektiği bununla birlikte taşınmazın amortisman süresi dolmuş ise yapılan ödemenin taşınmazın faydalı ömrü dikkate alınarak aktife alındığı tarihten itibaren amortisman yoluyla gider yazılması yönündedir.