300 milyonluk Boğaziçi Köprüsü'ne tarihi yolculuk
[email protected]/ Boğazda karşıdan karşıya kolayca geçebilme fikri, yüzyıllar boyunca çekiciliğini koruyan bir düşünceydi. Yapımına 1970'de başlanının ve Cumhuriyet Bayramında 29 Ekim 1973'te açılan bu ikonik köprü, güzeller güzeli İstanbul'un yeganesi olduğu kadar, 15 Temmuz Şehitlerimizin başta olmak üzere, milli bir direnişin de sembolü oldu.
Bilinen en eski boğaz geçişini Persler gerçekşetirdi. İskit seferine çıkan Pers Kralı Darius’un 700 bin kişilik ordusu M.Ö. 511 yılında gemilerin yan yana getirilmesiyle oluşturulan yüzer köprü ile Trakya’ya geçti.
Toplam uzunluğu 1560 metre, iki kule arası uzunluğu 1073 metre, denizden yüksekliği ise 64 metre olacak köprü Asya ve Avrupa'yı birbirine bağlıyordu. O dönem, dünyanın en uzun dördüncü asma köprüsü unvanını alan bu yapı ülkemizin en ayırt edici özelliklerinden biri.
1940 yılında Nuri Demirağ'ın girişimiyle, Türk mühendisler ve Amerikalı uzmanlar tarafından boğaz köprüsü projelendirilmiş ve bu işe talip olunmuştur. Ancak, dönemin iktidarı tarafından "Boğaz'a köprü olmaz, yıkılır" denilerek, bu teklif reddedilmişti. 20'inci yüzyılın ikinci yarısında İstanbul'un hızla gelişmesi ve Avrupa-Asya arasındaki geçişlerin artışı, Boğaz'a köprü yapılmasını zorunlu hale getirdi.
20 Şubat 1970'de Beylerbeyinde temel atma töreni gerçekleşti ve başlangıç yapıldı. Mart 1970'de Ortaköy ayaklarının kazısı başladı hemen ardında da Beylerbeyi ayaklarının kazısı başladı. 4 Ağustos 1971'de ilk kule montajı gerçekleşti.
17 Ağustos 1971'de diğer kulenin de montajı tamamlandı.
İlk tabliye, Aralık 1972’de köprüye gerilen çelik halatlara, salıncak sistemiyle monte edilmeye başlandı.
Köprünün tabliyelerinin (taban döşeme levhaları) tamamlanmasına az kala köprü uzaktan böyle görünüyordu.
Mayıs 1971'e gelindiğinde artık Ortaköy'deki çelik kulelerin inşasına başlanılmıştı. Temmuz 1971'de de Beylerbeyi kulesinin montajına geçildi. Ocak 1972'de artık her iki çelik kule de yükselmişti.
Ortaköy ve Beylerbeyindeki iki kuleyi birbirine bağlayan iki adet kılavuz halat çekildi ve bu halatlar aynı anda hem Ortaköyden hem Beylerbeyinden çekildi. Ocak 1972'de ilk birleşim sağlandı.
Taşıyıcı çelik halatlar da çekildi.
Köprünün açılışını Cumhurbaşkanı Fahri Korutürk yaptı. Cumhurbaşkanı köprü üzerinde vatandaşlarla birlikte bir süre yürüdü. Köprü sallanınca bir panik oldu ve vatandaşlar koşuşmaya başladı.
Hükümet ve devlet yetkilileri, kedi yolunda yürüyerek köprü inşaatını sık sık denetliyorlardı.
Bu noktadan sonra 10 Haziran 1972'de halatların eğim ve büküm işlemleri başladı ki bunlar açılışa kadar sürdü.
Ve en sonunda 60 adet tabliye birbirine montajlandı ve kaynak işlemleri başladı.
Nisan 1973'te kauçuk alaşımlı çift kat asfaltın dökümüne başlandı ve 1 Haziran 1973'de asfalt döküm işlemi tamamlanmış oldu.
Neredeyse bitti...
Son dokunuşlar da tamam...
Ortaköy ve Beylerbeyinde köprüye girereken kullanılan yaklaşım viyadükleri inşa ediliyor.
Ve 29 Ekim 1973'te köprünün inşası bitti.
Boğaziçi Köprüsü, hiç şüphesiz en büyük sınavını 15-16 Temmuz 2016 tarihlerinde verdi. FETÖ terör örgütü ve onun idaresindeki bir grup hain tarafından gerçekleştirilen darbe teşebbüsünde, Boğaziçi köprüsü çift taraflı olarak geçişlere kapatıldı.
Darbeye direnmek için Boğaziçi Köprüsü'ne gelenlerin üzerine, silah ve topla ateş edildi. Aralarında Erol Olçok ve oğlu Abdullah Tayyip Olçok'un da bulunduğu, 34 kişi şehit oldu...
O tarihe dek "Boğaziçi Köprüsü" olarak anılan köprünün adı, darbe girişiminin ardından "15 Temmuz Şehitler Köprüsü" olarak değiştirildi. İstanbul'un bu yegane köprüsü, kuşkusuz Türk milletinin hain darbeye karşı direnişinin önemli bir sembolü.