Bel tutulması, genellikle bir kas spazmı veya bağ (ligaman) zorlanması nedeniyle olur. Akut travmalar veya ani yanlış hareketler bel tutulmasına sebep olabilir. Örneğin ağır bir cismi yanlış şekilde kaldırmak veya uygun olmayan bir pozisyonda uyumak bel bölgesinde kas kasılmalarına (kas spazmı) ve bel tutulmasına yol açabilir.
Bel bölgemizde 5 adet omur bulunur. Bu omurların eklem yüzlerinde meydana gelen zorlanmalar ve eklem iltihabı da bel tutulmasına neden olabilir. Eklem iltihabı (artrit) nedenli bel tutulması genellikle yıllar içinde giderek şiddetlenen semptomlara sahiptir. Oysa kas kasılması nedenli bel tutulmaları genellikle kısa süre içinde iyileşir.
Bel tutulmasına neden olan durumları ve bunların nasıl tedavi edilebileceğini birlikte inceleyelim.
Bel Tutulması Neden Olur?
Kas Spazmları
Bel bölgesindeki kasların kontrolsüz ve ani şekilde kasılması ve gevşeyememesi, yani kas spazmı, bel tutulmasının en yaygın nedenidir. Omurgayı destekleyen bel kaslarının aşırı kasılması ve gevşeyememesi, ligamanların aşırı gerilmesi ve zorlanması bel bölgesinde kas spazmına yol açan nedenlerdir.
Ağır bir kutuyu kaldırırken ve yanlış hareket yaparken kas spazmı yaşayabilirsiniz. Ancak kas spazmlarını yalnızca yanlış hareket yapmak ile ilişkilendirmek doğru değildir. Her sabah yaptığınız ve bel ağrısına neden olmayan (örneğin eğilip yerden çoraplarınızı almak gibi bir hareket) bir sabah kas spazmına ve bel tutulmasına neden olabilir. Kasların yorgun olması, uygun olmayan bir pozisyonda uyumak ve özellikle stres gibi birçok faktör bel tutulmasını etkileyebilir.
Kas spazmı ve bel tutulması 2 haftadan uzun sürmedikçe genellikle bir tanı testi gerekmez. Bu tür bel tutulmalarında zorlayıcı aktivitelerden kaçınmak, hafif egzersizler yapmak, sıcak veya soğuk uygulamak genellikle iyileşmeyi sağlar.
Uzun süreli aşınma ve yıpranmalar, bel omurlarının zarar görmesine ve bel omurlarında osteoartrit gelişmesine neden olabilir. Osteoartrit ilerleyici bir durumdur ve bu nedenle bel tutulması şikayeti zamanla artış gösterebilir.
Kireçlenme ilerledikçe omurgadaki kıkırdak ve diskler de incelmeye başlar ve kemikler birbirine sürtünebilir. Bu durum da bel bölgesinde tutulmaya ve ağrıya neden olabilir. Sonuç olarak, öne eğilmek gibi hareketler çok zorlaşır.
Röntgen filmi ile osteoartritin neden olduğu kemik hasarını, kemik çıkıntılarını (osteofit) ve meydana gelen kıkırdak kaybını saptamak mümkündür.
Okumaya devam edin : “Bel Kireçlenmesi Neden Olur? Belirtileri ve Tedavisi“
Bel Tutulmasına Ne İyi Gelir?
Kas spazmına bağlı bel tutulması çoğu zaman, birkaç günlük aktif istirahatin ardından, kendiliğinden iyileşir. Bel tutulması kendiliğinden iyileşse de, bel bölgesi kaslarını güçlendirmek için bazı basit bel egzersizlerini yapabilirsiniz. Bel bölgenizin güçlü olması gelişebilecek sonraki bel ağrılarını önler.
Kendiliğinden geçmeyen bel tutulmaları için yapabileceğiniz basit uygulamalar mevcuttur:
Aktif İstirahat
Geçmişte, yatak istirahati tedavinin ilk aşamasıydı. Ancak günümüzde yatak istirahati kelimesinin yerini “aktif istirahat” almıştır. Yatak istirahati, çok ciddi yaralanmalar dışında pek önerilmez. Aktif istirahat ise;
- kişinin yatağa bağımlı kalmaması,
- zorlayıcı aktivitelerden kaçınmak,
- hafif egzersizler ve kısa yürüyüşler yapmak olarak ifade edilebilir.
Hafif Egzersizler
Bel tutulmasında, özellikle ağrılı dönemde, ağır hareketler yerine hafif egzersizler tercih edilir. Ağrılı dönemde öne eğilme ve yana doğru bükülmeyi içeren hareketlerden kaçınmak gerekebilir. Hafif egzersizler, bel tutulmasını iyileştirmede önemli yere sahiptir. Nazik esneme egzersizleri, kontrollü pilates ve yoga hareketleri de fayda sağlayabilir.
İlginizi çekebilir : “Bel Egzersiz Programı | Bel Fizik Tedavi Hareketleri“
Sıcak ve Soğuk Uygulama
Sıcak ve soğuk uygulamalar, bel tutulmasına bağlı ağrıları gidermeye çok yardımcı olabilir. Egzersiz öncesi bel kaslarına hafif sıcak uygulamak, kasılı kasları gevşetmeye ve bel bölgesindeki gerilimi hafifletmeye yardımcı olabilir.
Ancak hangi dönemde sıcak hangi dönemde soğuk kullanmak gerektiği önemlidir. Bu konuda detaylı bilgi için “Fizik Tedavide Sıcak ve Soğuk Nasıl Kullanılır?” adlı yazımızı okuyabilirsiniz.
Bel Tutulmasında Ne Zaman Doktora Gidilmeli?
Aktif istirahat, hafif egzersizler, sıcak ve soğuk uygulamaya rağmen 2 haftadır geçmeyen veya şiddetlenen bel tutulması varsa doktora başvurmak gerekir. Doktorunuz bel tutulmasının neden olduğunu anlamak için bazı testler isteyebilir ve ağrı ile mücadele edebilmeniz için ağrı kesici ilaç veya kas gevşetici krem reçete edebilir.
İlginizi Çekebilir:
- “Bel Ağrısı için Hangi Doktora Gidilmeli?“
- “Bel Ağrısına Ne İyi Gelir? Bel Ağrısı İçin Evde Yapılabilecekler“
- “Kas Spazmı için Etkili ve Doğal 12 Kas Gevşetici“
Referans: verywellhealth.com