HIV özellikle korunmasız anal ve vajinal seks esnasında bulaşır. Her iki kişi veya tüm kişiler için belirli bir enfeksiyon riski vardır. Korunmasızlık, üç güvenilir korunma yönteminden hiçbirinin kullanılmadığı anlamına gelir. Bunlar prezervatif, PrEP ve tedaviyle korunmadır.
Örn. "sadece bir kez sokmak" gibi diğer tüm yöntemler güvenilir değildir! Bu konuda daha fazlasını seks mitlerinde bulabilirsin.
Ayrıca HIV ve hepatit C kan yoluyla da bulaşabilir. Örneğin uyuşturucu enjekte etmek için başka biriyle aynı şırıngayı kullanırsan. Daha fazla bilgi için: Güvenli kullanım ve chemsex.
Bunların yanı sıra bulaşması ve aynı zamanda tedavisi daha kolay olan başka cinsel yolla bulaşabilen enfeksiyonlar/hastalıklar (STI) da vardır.
Prezervatif muhtemelen en iyi bilinen ve en ucuz güvenli seks yöntemidir.
Seks para karşılığında sunuluyorsa, Fahişeleri Koruma Yasası (ProstSchG) uyarınca prezervatif kullanılmalıdır. Ayrıca ek olarak PrEP ve Tedaviyle korunma yöntemleri de kullanılabilir.
- Prezervatif sadece HIV enfeksiyonuna karşı korumaz. Ayrıca başka STI'lara (zührevi hastalıklar) yakalanma riskini de azaltır.
- Anında etkilidir.
- Her iki partneri de eşit şekilde korur.
- Kimi zaman seks esnasında bunu akla getirmek veya uygulanmasını sağlamak zor olur.
- Alttaysan, üstteki kişinin prezervatifi çıkarıp çıkarmadığını (gizlice) kontrol etmek güçleşir.
- Prezervatifin ambalajında CE işareti bulunmalıdır.
- Ambalajın hasarsız olmasına ve son kullanma tarihine dikkat et.
- Kendine uygun prezervatif ebadını bul.
- Prezervatifleri ısı (örn. doğrudan güneş) ve basınçtan koru. (Bu nedenle uzun süre cüzdanında veya pantolon cebinde tutma.)
- Prezervatif yırtılmasın diye her zaman bol miktarda kayganlaştırıcı (suda çözünür veya silikon bazlı) kullan. Vazelin veya masaj yağı gibi yağlar prezervatife zarar verir ve bu nedenle kullanılmaları uygun değildir.
- Önce prezervatifi sertken penisin üzerine çek, ardından kayganlaştırıcıyı prezervatifin dış kısmına dağıt.
- Her seks partneri/müşteri için yeni bir prezervatif tak.
- Ara sıra prezervatifin halen düzgün oturup oturmadığını kontrol et. Uzun ve hararetli bir seks esnasında prezervatifi değiştir.
- Sevişme sonrasında prezervatifi sıkı bir şekilde tutarak penisi dışarı çıkar.
En yeni güvenli seks yöntemi PrEP'tir. HIV negatif bir kişi olarak her gün bir tablet HIV ilacı alırsın. Böylece vücuttaki etken madde enfekte olmanı önler.
- İş üzerindeyken bunların düşünmemelisin. Nasıl korunacağınla önceden ilgilenmiş olmalısın.
- PREP sadece onu alan kişiyi korur. Diğer kişiyi değil.
- PrEP hemen etkili olmaz. Her zaman belirli bir etki süresi olur.
- PrEP, HIV konusunda uzman bir doktor tarafından yazılması gereken bir ilaçtır. Doktorların listesi için bkz. www.prep.jetzt.
- Almanya'da yasal sağlık sigortan varsa, sağlık kasası tüm masrafları karşılar. Çoğu özel sigorta şirketi PrEP'yi de karşılar. Kendi ödeyenler için ücreti ayda 30-50 € artı doktor ve laboratuvar masrafları şeklindedir. Kesin masrafları doktordan öğrenebilirsin.
- PrEP kontrolü: PrEP'ye başlamadan önce ve PrEP süresince düzenli olarak çeşitli testler yapılmalıdır. Bunlar şunlardır: HIV, başka STI'lar ve böbrek değerleri. Bu testler sana PrEP yazan doktor tarafından yapılır.
- PrEP almanın iki yolu vardır. Detaylı bilgilere buradan ulaşabilirsin: https://www.iwwit.de/prep/prep-checks-einnahme
Tedaviyle korunma ile HIV pozitif bir kişi başkalarını HIV bulaşmasına karşı koruyabilir. HIV ilaçları HIV'nin vücutta çoğalmasını baskılar. Böylece HIV artık seks esnasında bulaşamaz hale gelir.
- HIV pozitif partnerin almakta olduğu tedavi negatif kişiye de enfeksiyondan korur.
- Çok fazla karşılıklı güven gerektirir.
- Diğer STI/STD'lerle enfeksiyona karşı koruma sağlamaz.
- Bu güvenli seks yönteminin başarılı olmasının ön koşulu, HIV pozitif partnerin düzenli olarak ilaçlarını alması ve tedavinin etkili olmasıdır. Bu, üç ayda bir doktor tarafından kontrol edilir. Bu sayede virüsün vücuttaki varlığı artık kanıtlamaz olur ("kanıt sınırının altında"). Seks partnerine aktarım mümkün olmaz.
- Bu koşullarda meydana gelen tek bir HIV enfeksiyonu vakası dünya çapında bilinmemektedir.
Oral sekste HIV enfeksiyonu riski son derece düşüktür. Bulaşma ancak kan ağızla emilirse mümkün olur. Farkı yaratan ağız mukozasıdır: Diğer mukozalara kıyasla HIV'ye karşı çok daha dirençlidir.
Bu yüzden, oral seksin HIV enfeksiyonuna yol açtığına dair dünya çapında bilinen yalnızca birkaç münferit vaka vardır.
Örn. prezervatif yırtıldığı için HIV'ye karşı korunmanda bir sorun yaşandıysa, HIV enfeksiyonu büyük bir olasılıkla önlenebilir. Bunun için dört hafta boyunca HIV ilaçları alınır. Bu yönteme PEP denir ve HIV'nin vücuda yerleşmesini önler. Güvenli seks kazasından sonra mümkün olan en kısa sürede bir PEP tedavisine başlanmalıdır. Tercihen iki saat içinde, aksi takdirde mümkünse 24 saat içinde, en geç 48 saat sonra.
Dortmund'da PEP'yi Servis Med 8, Münsterstr. 240, 44145 Dortmund adresindeki Klinikzentrum Nord'dan temin edebilirsin. Servisi aynı zamanda acil durum kliniğine de sorabilirsin. Bu PEP kliniği 24 saat açıktır ve (0231) 953-0 numaralı telefondan ulaşılabilir.
Çalışmalarımız esnasında sürekli olarak seks ve HIV hakkında mitlerle karşılaşırız. İşte en yaygın birkaçı:
YANLIŞ! HIV enfeksiyonu görülemez. Virüs ciddi sağlık sorunlarına yol açmadan uzun süre vücutta bulunabilir.
YANLIŞ! Genç erkekler ve genç kadınlar da korunmasız seks yapmış ve enfeksiyon kapmış olabilirler. Partnerin neden şimdi yapmaya hazır göründüğü şeyi önceden yapmamış olsun ki?
YANLIŞ! Virüs için fark etmez. İster eşcinsel ya da heteroseksüel, ister erkek, kadın veya trans* birey: Korunmasız ilişki herkes için enfeksiyon riski taşır.
YANLIŞ! Partnerinin şimdiye değin ne sıklıkta, kiminle, nerede seks yaptığını ve korunup korunmadığını tam olarak kim bilebilir ki? Ayrıca: HIV enfeksiyonları kasabalarda veya kırsal kesimde de görülür!
YANLIŞ! Aktif partner de enfekte olabilir, zira HIV pozitif kişilerde bağırsak mukozası penis tarafından emilebilen çok sayıda HI virüsü içerir.
YANLIŞ! Aslında risk daha düşük olmasına rağmen, HIV kısa süren korunmasız seks esnasında da bulaşabilir.
ŞART DEĞİL! HIV pozitif partner şöyle düşünüyor olabilir: "Diğer kişi zaten enfekte olmasaydı prezervatif kullanmaktan kaçınmazdı." Ve HIV'li bazı kişiler reddedilmekten korktukları için enfeksiyonlarından bahsetmez.
YANLIŞ! Tek gecelik bir ilişkide partnerinin gerçekten HIV negatif olduğundan kim emin olabilir ki? Pek çok kişi HIV pozitif olduğunu bilmez!