Böbrek Nakli Nedir? Nasıl Yapılır? Riskleri Nelerdir? Kimler İçin Uygundur?
Böbrek nakli, yaşayan veya ölmüş olan bir donörden sağlıklı bir böbreği, böbrekleri artık düzgün şekilde çalışmayan başka bir kişiye yerleştirmek için yapılan cerrahi bir operasyondur.
Genel bakış
Böbrek nakli, son dönem böbrek hastalığı (böbrek yetmezliği) için bir tedavi yöntemidir. Bir nakil, potansiyel olarak, diyalizden kurtulmanıza, daha uzun, daha aktif bir yaşamanıza imkan sunar.
Eğer tıbbi olarak uygunsanız, işlemi olabilirsiniz. Nakil böbrekleri ya yaşay0an bir vericiden ya da vefat eden bir vericiden gelir. Nakil canlı bir donörden geliyorsa, diyalize ihtiyacınız olmadan önce işlem yapılabilir. Ölen bir donörden gelen böbrek için ortalama bekleme yaklaşık üç yıldır.
Ayrıca, diğer nakil işlemlerinin aksine, böbrek naklinin başarı şansı daha fazladır.
Böbrek nakli için uygunluk
Nakil olması için oldukça sağlıklı olmanız gerekir. Cerrahi ve reddi önlemek için kullanılan ilaçlar vücudunuzda bir gerginlik yaratabilir ve eğer iyi değilseniz sorunlara neden olabilir.
Bir nakil öncesinde sağlığınızı değerlendirmek için kullanılan tıbbi testler şunları içerebilir:
- Fizik muayene
- Kan testleri
- Kalp ve akciğer röntgeni
- Ultrason
- Arterlerin, damarların ve mesanenin cerrahi olarak gözden geçirilmesi
- Diğer periyodik testler
Böbrek nakli için bağış işlemi
Böbrekler ya yaşayan bir vericiden ya da vefat eden bir kişiden alınmaktadır.
Yaşayan bir donör olacak birisine sahipseniz, böbrek verecek kadar sağlıklı olup olmadıklarını belirlemek için bir takım testlerden geçmeleri gerekecektir.
Bağlanacak böbreklerin vücudunuz için iyi bir eşleşme olması da önemlidir. Doğrudan birbirlerine uygun şekilde eşleşmediğiniz durumlarda, bazen diğer bağışçılar ve alıcılar arasında bir ‘takas sistemi’ olabilir.
Böbrek nakline hazırlık süreci
Böbrek nakli için hazırlanırken, genel sağlığınızı ve zindeliğinizi en üst düzeye çıkarmalısınız. Mümkün olduğunca zinde ve sağlıklı kalmak, nakil için uygun kalmanıza yardımcı olur ve iyileşmeniz açısından da işe yarardır.
Düzenli sağlık ve diş muayenesi yapılması iyi bir fikirdir.
Ayrıca aşadakilere de dikkat etmelisiniz:
- Doktorunuz tarafından önerilen diyet ve sıvı kısıtlamaları
- Diyaliz programı
- Düzenli egzersiz planı
- Yaşınız ve bedeniniz için ideal vücut ağırlığı (fazla kilolu olmak, ameliyat sırasındaki sorun riskini arttırır).
Böbrek nakli nasıl yapılır?
Ameliyat sırasında, yeni böbrek yerine yerleştirilir.Operasyon genellikle iki üç saat kadar sürebilir.
Yeni böbrek mesanenize bağlanır, böylece idrar akabilir ve mesanenize beş güne kadar kullanmanız bir tüp veya kateter yerleştirilir.
Kateter ve diğer tüpler genellikle bir ila dört gün sonra çıkarılır. Bazı böbrekler hemen çalışmaya başlar, ancak diğerleri birkaç gün veya birkaç hafta sürebilir.
Böbrek nakli sonrası
Ameliyattan ne kadar çabuk iyileşeceğinize bağlı olarak yaklaşık bir hafta hastanede kalacaksınız. Nakledilen böbrek kan testleri ve bazen taramalar ile yakından izlenecektir. Nakil işlemi sonrasında gerçekleşecek diğer şeyler aşağıda belirtilmiştir:
Testler günlük olarak başlayacak ve daha sonra, böbreğinizin doğru çalışması için geçen süreye bağlı olarak yaklaşık üç ila altı ay sonra haftalık olarak azalır.
Nakledilen böbreğin yaşamı için ilaç alacaksınız. Bunlar vücudunuzun böbreği reddetmesini önler.
Bazen böbrek çalışmayı keserse bunun nedeni insanların bu ilaçları almayı bırakmasıdır. Genel sağlık ve zindelik ile birlikte, böbreğinize bakım konusunda doktorunuzun tavsiyelerine uyursanız, böbreğiniz daha uzun süre sağlıklı kalır.
Bir nakil yaptırmaya karar vermeden önce doktorunuzla konuşmak ve riskleri anlamak önemlidir.
Nakil ve seyahat
Böbrek nakli olduktan sonra seyahat ederken, hem sizin hem de böbreklerinizin sağlıklı kalmasını sağlamak için özel dikkat göstermeniz gerekir.
İlk adım, planlarınızı tamamlamadan önce daima sizinle ve nakil ile ilgilenen tıbbi kişilerle konuşmaktır.
Not: Konu hakkında ilgili videoyu aşağıda bulabilirsiniz: