Soğuk Savaş Kavramı
- Dünya Savaşı’ndan sona ABD ile SSCB arasında Küba Krizine kadar sürekli; bu olaydan SSCB’nin dağılmasına kadar dönem dönem görülen gerginlik ve sınırlı çatışmaya Soğuk Savaş denir.
- Soğuk Savaş özellikle siyasi, psikolojik, ekonomik, bilimsel ve teknoloji alanlarında görülmüştür.
“Soğuk Savaş” deyimi ilk kez 1947 yılında ABD’li Bernard Baruch (politikacı, finansı) tarafından kullanılmıştır.
Bu dönemde dünya iki bloka ayrılmıştır. ABD Batı Blokuna öncülük ederken, SSCB Doğu Blokunu oluşturmuştur. Asya ve Afrika’daki sömürge hâlindeki ülkeler, bağımsızlığını kazanmaya başlayınca “Üçüncü Dünya” veya “Bağlantısızlar Bloku” adı verilen yeni bir blok daha oluşmuştur.
Bu dönemde uluslar arası siyaseti şekillendiren dört önemli gelişme yaşanmıştır:
- Geleneksel güç dengesinin merkezi ve en önemli ögesi olan Avrupa’nın ve Avrupa devletlerinin savaşta büyük bir tahribatla çıkması,
- Amerika Birleşik Devletleri ve Sovyetler Birliği’nin savaştan sonra süper güç haline gelmiş olmaları,
- Nükleer silahların geliştirilmesi,
- Dünyanın çeşitli bölgelerindeki sömürgeci devletlere karşı ulusal bağımsızlık hareketlerinin başlaması.
Soğuk Savaş’ın “Müttefik olmayan sadece düşman olabilir.” mantığı, blokların kurulmasına neden oldu.
SSCB yapılan antlaşmalarla Doğu Avrupa’yı etkisi altına almış ve dış politikasını “rejimini dünyaya yayma” üzerine kurmuştu. ABD’nin savaş sonrası kıtasına çekilme eğilimi göstermesi SSCB’nin işine yaramıştı.
SSCB’nin Türkiye, Yunanistan ve İran üzerinde baskı uygulaması bu ülkelerin ABD ile yakınlaşmasına neden oldu.
1945’e kadar uluslararası ilişkilerin ve dünya politikasının merkezi Avrupa idi. Ancak savaş sonunda farklı kıtalar ve bölgeler dünya politikasında aktif rol oynamaya başladı. Savaştan sonra Çin Halk Cumhuriyeti ve Hindistan’ın ortaya çıkısı Japonya’nın yeniden ekonomik güç haline gelmesi ile Asya kıtası uluslar arası politikada etkin hale geldi.
Yasal Uyarı: Yayınlanan yazıların/içeriklerin tüm hakları “tarihyolu.com” aittir. Kaynak gösterilse dahi yazının/içeriğin tamamı özel izin alınmadan kullanılamaz. Ancak alıntılanan yazının bir bölümü, alıntılanan yazıya/içeriğe aktif link verilerek kullanılabilir.