Panik atak temelde bir anksiyete bozukluğudur. Anksiyete bozuklukları, normal gerginlik veya endişe duygularından farklıdır ve aşırı korku veya aşırı endişe içerir. Peki hamilelik sürecinde bu durum nasıl gelişir? Bebeğe etkileri ne olur? Nasıl tedavi edilir? Psikolog ve Aile Danışmanı Şeyma Uyar Çalmaz, konuyla ilgili önemli bilgiler verdi.
Panik atak, dakikalar içinde doruğa ulaşan ve bu süre zarfında çeşitli psikolojik ve fiziksel semptomların ortaya çıktığı ani şiddetli korku veya rahatsızlık dalgalanmasıdır. Panik atak belirtileri ve semptomları aniden gelişir ve genellikle 10 dakika içinde daha da şiddetlenir. Bir saatten fazla sürmezler ve çoğu 20 ila 30 dakika içinde sona erer. DSM 5 tanı kritelerine göre, panik atak rahatsızlığında aşağıdaki belirtilerden en az dördünün ortaya çıktığını belirtiyor;
• Çarpıntı, kalbin küt küt atması ya da kalp hızının artması,
• Terleme,
• Titreme ya da sarsılma,
• Soluğun daraldığı ya da boğuluyor gibi olma durumu,
• Soluğun tıkanması durumu,
• Göğüs ağrısı ya da göğüste sıkışma,
• Bulantı ya da karın ağrısı,
• Baş dönmesi, ayakta duramama, sersemlik ya da bayılacak gibi olma durumu,
• Terleme, titreme, ürperme ya da ateş basması durumu,
• Uyuşmalar,
• Gerçek dışılık (kendinden kopma ya da yabancılaşma durumu),
• Denetimi yitirme ya da çıldırma korkusu,
• Ölüm korkusu.
Hamilelik sürecinde bu durum nasıl gelişir? Bebek nasıl etkilenir? Tedavi yolu nedir?
Panik atak temelde bir anksiyete bozukluğudur. Anksiyete bozuklukları, normal gerginlik veya endişe duygularından farklıdır ve aşırı korku veya aşırı endişe içerir. Anksiyete gelecekteki bir endişenin öngörülmesi anlamına gelir ve daha çok kas gerginliği ve kaçınma davranışı ile ilişkilidir. Endişelenme aynı zamanda şiddetli ve bireye karşı mücadelecidir, birey günlük işlerinde konsantre olmakta zorlanır ve tamamlamakta güçlük çeker.
Hamileyken biraz endişeli hissetmek normaldir. Bu yüzden hamilelikte kaygı çok yaygındır. Her 10 gebe kadının birinden fazlası bu endişeye sahiptir.
Değişen hormanlar, annelik duygusu kaygı düzeyinizi aşırıya kaçmayacak boyutta arttırabilir. “Bebeğim bu durumdan etkilenir mi ? Acaba ona zarar verir miyim ? Kötü bir şey olur mu? ” Bu tarz düşüncelerle anne adayı kendini suçlamaya başlar ve bu düşünceler endişe düzeyinizi ve panik halinizi arttırır. Yani bu duyguları yaşayan anne adayları birçok olumsuzlukla mücadele etmeye çalışır.
Hamilelik oldukça duygusal bir deneyim ve bazen duygularınızın yönetilebilir olup olmadığını veya bu durumun ciddiyetini farkına varayabilirsiniz . Kendinize güvenin. Duygularınızın sizin için normal olup olmadığının en iyi yargıcı sizsiniz. Hamilelik sırasında çok endişeli hissediyorsanız veya panik atak geçiriyorsanız, muhakkak bir psikologdan destek almalısınız.
Endişe ve panik haline ne sebep olur ?
• Aile bireylerinde anksiyete veya panik atak öyküsü,
• Geçmişte anksiyete veya panik atak geçirmek,
• Travmatik bir olay veya istismar yaşamış olmak,
• Uyuşturucu, alkol vb. kullanmak,
• Depresyon,
• Uzun bir müddet tedavi almak,
• İlişki problemleri, maddi sıkıntılar ya da işsizlik gibi şeyler nedeniyle fazla stres altında olmak.Hamileliğe özgü endişeler ve fobiler:
• Doğum korkusu (Tokofobi),
• İğne fobisi,
• Travmatik doğum deneyimi, düşük veya yenidoğan ölümü (Bu durumda travma sonrası stres bozukluğu olabilir),
• İlişkideki çatışmalar, anlaşmazlıklar,
• Aile ve sosyal destek eksikliği,
• Bebeğin yaşadığı sağlık sorunları.
Kaygı bebeği etkiler mi? Hamilelik sürecinde panik atak ve endişeyi tedavi altına almanın yolları nelerdir?
Kaygı düzeyiniz aşırı derecede fazlaysa evet bebek etkilenir. Bebek anne karnından her şeyi hissedip anlamaya başlar. Anne adayının bu stresli durumuda bebeği olumsuz etkileyebilir. Sürekli “Bebeğim etkileniyor mu?” düşüncesi endişe boyutunuzu da arttırır. Bu sizin suçunuz değil. Sadece nasıl baş edileceğini bilmiyorsunuz doğal olarak. Bu yüzden alanında başarılı ve size iyi gelecek bir psikologtan destek almanız oldukça önemli. Anksiyete, fobiler ve panik ataklar genellikle bilişsel davranışçı terapi (CBT) yöntemi kullanılarak tedavi edilir .
• Eşiniz, aileniz veya bir arkadaşınızla nasıl hissettiğiniz hakkında konuşun.
• Suçlu veya mahcup hissetmemeye çalışın. Bu duygular sizin hatanız değil.
• Kendinize hem ruhen hem bedenen güzel bakın.
• Egzersiz yapın.
• Kafeinden kaçının.
• Güzel beslenmeli ve Düzenli ılık bir duş yapın.
• Sigara ve alkol kullanmaktan kaçının. Bu size ve bebeğinize zarar verir.
• Basit gevşeme tekniklerini öğrenmeye çalışın ve bunları düzenli olarak uygulayın.