Bogota
Bizi Kolombiya'ya götüren, bu ülkenin yıllardır süren, ağır, yüzbinlerin hayatına mal olan, kaos ve şiddeti sıradanlaştıran bir çatışma yaşaması... Ve 60 yıllık bu çatışmayı sonlandırmak için başlatılmış çözüm süreci...
Bir ülkenin kültürel ve ekonomik zemini, tarihsel öyküsünü bilmeden oraya dair bir çatışmayı anlamak zordur. Kolombiya bu zorluğun yüksek olduğu ülkelerden birisi...
İlk temasta göze çarpan üç özelliği var Kolombiya'nın.
İlki derin ülkeye sinmiş bir şiddet ve korku kültürü...
İkincisi dünyanın gelir dağılımı en bozuk ülkelerinden birisi olması...
Üçüncüsü uyuşturucunun (ekimi, üretimi, mafyasıyla) ülke hayatında, ekonomisinde, siyasi şiddette, finanse ederek çatışma sürecinde hayati bir rol oynaması...
Heyet olarak bizi yemeğe davet eden Türkiye'nin zarif Kolombiya Büyükelçisi Engin Yürür, “bu ülkede terörden etkilenmemiş insan yok, sokağa korku sinmiş durumda, 6-7'den sonra başkentte bile hala herkes evine çekiliyor” diyordu verdiği brifingte.
Ülkenin Kolombiya adıyla siyasi sahneye çıkması 1830 yılında. O tarihten bugüne geçen 185 yıl içinde iç savaşın, şiddetin hüküm sürmediği tek blok barış periyodu sadece 30 yıl.
1840'larda başlayan kanlı çatışmalar onlarca yıl sürüyor 1899-1903 arasında iç savaşta ölü sayısı yüzbinlerle anılıyor. 1948 “la violencia” dönemi olarak anılan ve 1958'e dek devam eden iç savaşta 300 bin kişi hayatını kaybediyor. 1948'de iç savaşın ilk günü başkent Bogota'da bir gecede 5 bin kişi katlediliyor. 1960'larda sol grupların, gerillaların ortaya çıkmasıyla başlayan ve hala süren çatışma ise 200.000 kişinin ölümüne yol açmış durumda, kayıtlı mağdur sayısı 7 milyon. Göç etmek zorunda kalan sayısı 5 milyon. Kaçırılan insan 24.000. Zorla kayıp 36.000 kişi...
İnanılmaz rakamlar bunlar...
Peki neden?
İlk ve temel neden sınıfsal...
Yoksulluk, mülkiyet, en önemlisi köylülük meselesi ülkenin tüm tarihinde can alıcı bir sorun oluşturuyor. İspanyol sömürgecilerin torunları, toprakların, madenlerin, servetin sahibi olmayı sürdürüyorlar.
Nitekim 1800'lerin ortalarındaki ilk çatışmalar da yönetim tarzı, verimli topraklar ve madenlerle dair mülkiyet ve paylaşım meselesi üzerinden, toprak reformunu savunan liberaller ile hakim güce dayanan muhafazakarlar arasında çıkmış.
Ancak Kolombiya çatışma tarihinin, belki de tarihinin en kritik anlarından birisi, 1950'lerde kırsal meselenin patlaması.
1948-1957 arası süren iç savaş döneminde, topraksız, fakir ya da topraklarını büyük arazi sahiplerinin baskısıyla kaybeden köylüler, ülkenin başka bölgelerine göç ederek buralardaki boş araziler üzerinde koloniler kuruyorlar.
Bu “dinamik”, zaman içinde, Küba devriminin dönemin sol rüzgarlarının etkisiyle Kolombiya'daki gerilla hareketini üretmiş, bugün devletle masada olan, Kolombiya Devrimci Silahlı Kuvvetleri (FARC) yoksul köylülüğe dayanarak kurulmuş, 60 yıllık çatışmayı başlatarak ve yıllarca devrim peşinde koşmuş.
Uyuşturucu meselesine gelince...
Kokain ülke için dev bir sorun. Koka bitkisinin yüzde 90'ı Kolombiya'da üretiliyor. Uyuşturucu ticaretinde ise ana pay yüzde 56'yla yine bu ülkenin…
15 yılda elinden 40 milyar dolar geçtiği düşünülen ünlü uyuşturucu baronu Escobar'ın, 1986'da siyasete girebilmek için Kolombiya devletinin tüm borcunu ödemeyi önerdiğini hatırlatalım. Uyuşturucu kartelleri bu güçlerini korumak inanılmaz bir yozlaşma düzeni kurmuş ve başka bir şiddetin kaynağı olmuşlar. 1991'de bu ülkede kriminel cinayet sayısı 25.000'le, ertesi yıl 26.000'le inanılmaz seviyelere yükselmiş.
Uyuşturucu ticaretinin çatışma üzerinde de ciddi bir etkisi var. FARC, ELN gibi gerilla örgütleri, onlara karşı kurulan para-militer örgütler hakim oldukları bölgelerde uyuşturucu ticareti yaparak bunu savaşın finansmanın da olarak kullanıyorlar.
Tüm bu faktörlerin iç içe girmesiyle 60 yıllık çatışma sonunda ülke o hale gelmiş ki, bugün toprakların bir kısmını devlet, bir kısmını gerillalar kontrol ediyor.
Kolombiya bugün barış görüşmelerinde, daha doğrusu yeniden yapılanma arayışında...
Türkiye'yle karşılaştırınca, biz öykümüz içinde bir çatışma yaşıyoruz, Kolombiya'nın kendisi bizzat çatışma...
Onlar barışa doğru yol alabiliyorsa, biz haydi haydi alırız.
- BIST 110.477
- Altın 275,952
- Dolar 5,8011
- Euro 6,4759
- İstanbul 11 °C
- Diyarbakır 7 °C
- Ankara 6 °C
- İzmir 12 °C
- Berlin 2 °C
- JİTEM davasında tüm sanıklara beraat
- Trump’ın azli için iki suçlama kabul edildi
- ABD Büyükelçisi Dışişleri’ne çağrıldı
- İmamoğlu'ndan Erdoğan'a 'Sen otur, işine bak' yanıtı
- ABD’den ikinci balistik füze denemesi
- IŞİD’ten Haşdi Şabi’ye intihar saldırısı: 4 ölü
- Tutuklu eski milletvekili Mülkiye Birtane tahliye edildi
- İskoç lider: İkinci bağımsızlık referandumuna izin verilmeli
- Davutoğlu, Gelecek Partisi’ni duyurdu: Anadilin eğitimde kullanılması...
- İngiltere’de seçimi Başbakan Johnson’ın partisi kazandı
- ABD Senatosu ‘Ermeni soykırımı’ tasarısını kabul etti
- Rusya 18 ton Türk narını geri gönderdi
- İBB Kürtçe bilen eğitmen arıyor
- İngiltere’nin Kürt Politikası (1918-1932)
- Davutoğlu yeni partinin kuruluş başvurusunu yaptı
- Fotoğraflarla Kürdistan’a dönen ilk hacı kafilesi
- Başkent Hewler’de huzurevi
- IŞİD’in son mevzisinden kaçış...
- Kürdistan Parlamentosu'nun yeni üyeleri yemin etti
12345678
- Sait Çürükkaya...
- Antep'te sokak düğününe bombalı saldırı
- Cizre'deki bodrumlarda ne yaşandı?
- Nizamettin Ariç - Xakî Bîngol - Çîyayê Şengalê
12345678
RÖPORTAJ
- Dr. Arzu Yılmaz: 'Kürt ulusal bilincinin inşası son derece önemli bir eşikten geçiyor'Kamışlı ve Haseke’de bulunan Dr. Arzu Yılmaz sahadaki izlenimlerini paylaştı.
- Kalın'a zor soru: Siz de Gülenciler için çalıştınızDeutsche Welle’nin Conflict Zone programına konuk olan Cumhurbaşkanı Sözcüsü İbrahim Kalın, gazeteci Tim Sebastian’ın soruları karşısında zor anlar yaşadı.
- Tara Mamedova: Anadilim benim kırmızı çizgimTara Mamedova, Diaspora Kürtlerinin trajik sürgün hikayelerinden, evrensel değerlerle sanatı üzerinden bütünleşerek kendini kökleri üzerinden yeniden varedebilen bir Kürt sanatçısı.
- 'Trump Erdoğan’a ‘NATO içinde S-400’lere yer yok’ diyecek'ABD Ulusal Güvenlik Danışmanı, sunucunun NATO üyesi Türkiye’nin Rusya’dan S-400 hava savunma sistemi alması nedeniyle yaptırıma maruz kalıp kalmayacağını sorusuna yanıt verdi.
ÖZEL MAKALE
- İngiltere’nin Kürt Politikası (1918-1932)"Kadere ister inanalım ister inanmayalım, kesin olan bir şey var ki o da Kürtlerin kaderinin kötü yazılmış olmasıdır."
- 'Newroz, topyekûn dirilişi tetikleyen ilahî bir starttır'"Abartılı gelebilir ama inancım o ki, Newroz, yaratılışa üflenen bir ruh, topyekûn dirilişi tetikleyen ilahî bir starttır. " Yazarımız Abdullah Can'ın gündeme ilişkin yazısını yeniden yayınlıyoruz.
- İlksel Yüzleşmeler"Onur. Kendisini tutsak edenlerin işkencecilerin suratına onurlu bir söz söyleyerek ölmesini gerektirir."
- Hewno Bêreng/Renksiz Rüya"Hewno Bêreng/Renksiz Rüya Filmi’nin mesajı, (benim anladığım) Ölümün, Kürtler için, hayatın sıradan bir parçası olmadığına parmak basmasıdır. Ölümü sıradanlaştıran, karışıklık oluşturan sinyallerden yani gürültüden çekip çıkarılmasıdır."
KÜLTÜR SANAT
- Google, 2019’da en çok aranan filmleri açıkladı2019’da Google’da en çok aranan 10 film belli oldu. Listenin ilk sırasında “Avengers: Endgame” yer alıyor.
- Ahmet Altan ödül törenine hücresinden mesaj gönderdiTutuklu gazeteci, 'Dünyayı Bir Daha Görmeyeceğim' isimli deneme kitabıyla Fransa'da layık görüldüğü 'André Malraux' ödülünü almaya bizzat gidemediği için törene teşekkür mesajı gönderdi.
- Time’a göre 2019’un en iyi 10 filmiTime dergisi, 2019’un en iyi 10 filmini derledi. Listede “Parasite”, “Marriage Story”, “The Irishman” gibi yapımlar bulunuyor.
- Nûbihar dergisinin 149. sayısı okuyucuyla buluştuDerginin Genel Yayın Yönetmeni Süleyman Çevik, editör yazısında genel olarak yayıncılığın, özel olarak da Kürtçe yayıncılığın, daha çok zor olanın ise süreli yayıncılık olduğu konusuna değiniyor.