Post-doc, doktora sonrası araştırma anlamına gelen bir kısaltmadır. Post-doc yapan bir kişi, doktora derecesini aldıktan sonra belirli bir süre boyunca akademik veya endüstriyel bir kurumda araştırma yapmaya devam eder. Post-doc yapmanın amacı, doktora çalışması sırasında edinilen bilgi ve becerileri geliştirmek, yeni alanlara girmek, araştırma ağı oluşturmak ve akademik kariyer için hazırlanmaktır.
Post-doc yapmak için genellikle bir proje veya burs bulmak gerekir. Bu projeler veya burslar, post-doc yapılacak kurum tarafından veya dış kaynaklı olarak sağlanabilir. Post-doc yapılacak kurumun seçimi, post-doc yapan kişinin ilgi alanlarına, hedeflerine ve mevcut fırsatlara bağlıdır. Post-doc yapılacak kurumda bir danışman veya mentor bulunması da önemlidir. Danışman veya mentor, post-doc yapan kişiye araştırma konusunda rehberlik eder, akademik toplulukla bağlantı kurmasına yardımcı olur ve kariyer planlamasında destek verir.
Post-doc süresi, proje veya bursun niteliğine ve post-doc yapan kişinin hedeflerine göre değişir. Genellikle 2-4 yıl arasında sürer. Post-doc süresince, post-doc yapan kişi araştırma yapmanın yanı sıra makale yazmak, konferanslara katılmak, ders vermek, öğrenci yönetmek gibi akademik faaliyetlere de katılır. Post-doc yapmak, akademik kariyer için önemli bir basamak olarak görülür. Post-doc yapan kişiler, akademik camiada tanınmak, prestijli yayınlar yapmak ve profesörlük gibi üst düzey pozisyonlara başvurmak için avantaj elde ederler.
Post-doc yapmak isteyen kişilerin dikkat etmesi gereken bazı noktalar vardır. Öncelikle post-doc yapmanın amaçlarını ve beklentilerini netleştirmek gerekir. Post-doc yapmanın sadece bir geçiş dönemi olduğunu ve sonrasında farklı seçeneklerin olduğunu unutmamak gerekir. Post-doc yaparken kendini geliştirmek, yeni şeyler öğrenmek ve yeni insanlarla tanışmak için fırsatlar yaratmak gerekir. Post-doc yaparken aynı zamanda kariyer planlaması yapmak ve gelecek adımları için hazırlık yapmak da önemlidir.
Post-doc yapmak, akademik alanda ilerlemek isteyen kişiler için faydalı ve zevkli bir deneyim olabilir. Ancak post-doc yapmanın da zorlukları ve dezavantajları vardır. Post-doc yapan kişiler genellikle düşük maaş alır, iş güvencesi yoktur, çalışma koşulları zorlayıcıdır ve iş-hayat dengesi sağlamak güçtür. Bu nedenle post-doc yapmaya karar vermeden önce iyi araştırmak ve kendini tanımak gerekir.