Mani
Mani (Manya) tahkimatlarının en eski görüntüleri haritacı ve yayıncı G.F. Camocio'nun "isolario"-adalar atlasında (1574) yer alır. Bu eser daha eski benzer eserlerden etkilenmiş ve aynı şekilde daha sonra yayınlanmış G. Rosaccio'nun eseri gibi (1598) "isolario"ları etkilemiştir.
Venedik'teki Argonotlar Kozmografya Akademisi'nin, V.M. Coronelli yönetimindeki atölyesinde basılan kitaplarda Osmanlı-Venedik savaşlarında (1684-87) Venediklilerin zaferlerini gösteren yüzlerce gravür (bakır baskı) arasında Mani yöresi haritaları ve Mani'deki bütün kalelerin planı ve görüntüsü bulunmaktadır. V.M. Coronelli'nin eserinin 1708 baskısında ve aynı yıl tekrarlanan yeni baskısında (V.M. Coronelli, 1708) yer alan gravürlerin birçoğu Argonotlar Kozmografya Akademisi'nin daha önce çıkmış kitaplarında yer alan tablo konularını yinelemekle birlikte son derece ilginçtir. Bu çizimler Coronelli'nin eserlerinin yeni baskıları yada çevirilerinde birçok kez yeniden yayınlanır yada daha sonraki yıllarda yayınlanmış başka seyahatnamelerin (B. Randolph, 1689), veya tarih coğrafya kitabının resimlemesinde, örneğin Ol. Dapper'in eserinde (1688) kullanılır. Tamamen Argonotlar Coğrafya Akademisi yayınlarından etkilenmiş olan G. Albrizzi'nin toplu eserleri (1687) özellikle Peloponez'deki çeşitli önemli kale, liman ve şehirlerden görüntüler sunmaktadır.
J.Sandrart'ın eserinde (1686) 16. yüzyıl sonlarında yayınlanmış benzer bakır gravürlerden etkiler farketmekteyiz. J.v. Sandrart'ın eserinin 1687 baskısında yer alan tabloların konusu çoğunlukla Venedik hakimiyeti altında olan kaleler ve çeşitli yer manzaralarıdır. Benzer kitaplar serisinde, 6. Osmanlı-Venedik savaşında (1684-1699) Venediklilerin Osmanlılarla çarpışmalarında kazandıkları zaferleri öven başka eserler de bulunmaktadır. Örneğin J. Enderlin'in kitaplarında (1686), daha önce çıkmış ve çok rağbet gören yayınların yanısıra o sıralarda çıkmış yayınlardan da çeşitli konuları kopya eden tablolar görmekteyiz. 17. yüzyıl sonlarında yayınlanan J. Peeters'in kitapları (1690) Batı hristiyan güçlerinin Osmanlı-Venedik savaşlarında kazandığı zaferleri övmektedir. Bu yayınlarda Adriyatik denizinden Hindistan'a dek uzanan bir coğrafyadan şehir liman ve başka yerler görüntülenir.
J. Seller, Akdeniz kıyılarının ilk ayrıntılı haritası olan ve "English Pilot..." (okunuş: İngliş Paylot) adıyla bilinen eserin yaratıcısıdır. Sözkonusu eser ilk kez 17. yüzyılda yayınlanır, birçok yeni baskı yapar ve 19. yüzyıl dahil olmak üzere uzun süre kaynakça olarak kullanılır (burada sözkonusu olan 1771 baskısıdır). Seller'in toplu eserleri gemicilik haritalarında ingilizceyi geçerli dil kılmış ve ilerideki harita yayınlarını önemli ölçüde etkilemişti. Eserde yöre sahillerinden çizimler yer alır.
D. and Ν. Stephanopoli kardeşlerin, Mani beyi Canetos Grigorakis'e Napolyon'un bir mektubunu götürme amacını güden, dolaysıyla siyasi niteliği olan seyahati, yayınladıkları seyahatnameye (1800) Mani yöresinden çeşitli manzaralar ve arkeolojik eser görüntüleri katmalarına engel olmaz. Mani'yi 1813 yılında ziyaret eden ressam O.M. von Stackelberg'in eserleri arasında bulunan Mani yöresinden bir erkek ve bir kadın figürü hem doğru biçimde hem de duyarlıkla yansıtılır (1828). Mani yöneticisi Petrobey Mavromihalis'in bir portresi ise E. Peytier'inçizimleri arasında görülür (1830). O.M. von Stackelberg 19. yüzyıl başlarında (1834) Yunanistan'a yaptığı seyahatten sonra, tarihî alanlarla arkeolojik anıtları o sıralarda doğmakta olan romantizm akımına göre aktarmayı başarır.
Çoğu canlı modele bakarak çizilmiş olan Yunan savaşçı ve politikacı portreleri yayınlandığında büyük başarı görmüş (Ad. Friedel, 1830, ve Ad. Friedel, 1832) ve Avrupa'da Yunanistan'ın özgürlüğü meselesi için yapılan yunansever girişimleri güçlendirmişti.
Fransız bilimsel araştırma ekibinin Doğa Bilimleri kolunun yolculuğunu kaleme almış olan J.B. Bory de Saint Vincent'ın (1836) eseri "Anlatı"da (Relation) okunan metin çeşitli anıt, görülmeye değer manzara ve jeolojik bakımdan ilginç yerlerin görüntüsüyle dekore edilmiştir.
Chr. Wordsworth'un seyahatnameden çok tarih anlatısı olan ve büyük başarı kazanan eserinde (1882 yılı baskısında) gördüğümüz Mani görüntüleri başka sevilen kitaplardan alınmış (örneğin Mora'da bilimsel araştırmalar yapan Fransız ekibinin "Atlas"ında yayınlanmış görüntüler) yada empresyonist etkiler taşıyan yeni bir görsel tarzla verilmiştir. A. von Schweiger Lerchenfeld'in eserinde (1887) ipek böceği yetiştiriciliği gibi Mani halkının günlük yaşamından nadir bir konu yer almakta. Sanatçı Fr. Hervé'nin (1837) çizimleri ve özellikle çizdiği portreler, canlı ve sevimli yazı uslubuyla uyum içindedir. Betimlediği yer ve insanlar üzerinde keskin bakış ve gözlem yeteneğiyle göze çarpan H. Belle'in (1881) seyahatnamesi aynı nitelikleri taşıyan görsel malzemeyle tamamlanır. Fr. Perilla'nın (1929) kitabında gördüğümüz tablolar ise yöre yaşamından hoş sahneler sergiler.
Yazan: İoli Vingopoulou