Troya kenti Yunan ordusu tarafından tümüyle yakılıp yıkılmış, bütün erkekler öldürülmüş, kadınlar ve çocuklar Atina’ya esir olarak götürülmeyi beklemektedirler. Troyalı Kadınlar, saldırgan savaşlara, savaşların getirdiği yıkımlara ve savaşların insanlık dışı gerçekliğine yakılmış bir ağıttır. Euripides daha 2500 yıl öncesinden, yıkımların, vahşiliğin sorumlusunun, dış etmenlerde aranmamasını, bu sorumlunun savaşı yaratan insanoğlunun bizzat kendisi olduğunu vurgulamaktadır.
Tragedya Peloponez savaşı ortamında Euripides tarafından kaleme alındı. Eserin kısa olması üzücü olsada beni o tarihteki Troyalı güçlü kadınların ve özellikle çakır gözlü bilge Athena ile buluşturabilmeyi başardı.
Eserde 10 yıl süren Troya savaşının ardından, kentin düşmesiyle kocalarını‚ hayatlarını ve çocuklarını kaybeden, esir düşen kadınların iç parçalayıcı‚ acınası haykırışlarının hikâyesi anlatılmakta.
Andromakhe'nin tutumu ve dedikodulardan uzak bir kadın olması çok hoşuma gitti bununla beraber Hekabe'nin o yaşına rağmen gücünü yitirmemesi‚ dik durması‚ zorluklara göğüs germesi de son derece etkileyici bir kadın izlenimini bıraktı bende. Ve son olarak Tarihi‚ mitolojiyi ve güçlü kadınları sevenlerin okumasını tavsiye ederim.
Alınışından iki gün sonra Troya harabe haldedir.Hektorun annesi,karısı ve kız kardeşi Hellen ordusu ileri gelenleri arasında kurasız seçilmişlerdir.Kassandra, Hektor'un kardeşi, Apollon un bilicisi Agamennon tarafından seçilmiştir.Hektor'un diğer kız kardeşi Polyksene Akhileus'un mezarında ona hizmet etmesi için öldürülmüştür.Andromakhe(Hektor'un eşi) Akhileus'un oğlu tarafından seçilmiştir, ne kötü bir yazgıdır bu kocasını öldüren adamın oğluna köle olmak.Hekabe(Hektor'un annesi) ise Odyseus tarafından seçilmiştir. Diğer Troyalı kadınlarda kura ile Hellen gemilerine bindirilmiştir.Acılar bitmemiştir,Hellenler ölüme henüz doymamışlardır. Cesur adamın oğlunun büyümemesi gerekir.Odyseus böyle buyurmuştur.Troya'nın o meşhur kara surlarından aşağı atılacaktır.Güzel gözleri Frigyanın güzel tarlalarında çirkin bir şekilde heba olacaktır. Hektor'un güzel dirsekli kolunu koruyan kalkan, oğlunun ölü bedenini taşıyacaktır,nice savaşlarda Hektor'un çenesini dayadığı, terden ıslak bakır kalkan... O güzelim şehir, nice yiğitlere mezar olan şanlı Troya yıkılmakla kalmamış şimdide ateşe verilmiştir. Oysa ki; Akılsızdır ölümlülerin kentlerini her kim yağmalıyorsa,ölülerin mezarlarını,kutsal eşyalarını yıkanın kendiside yıkılacaktır.
Seneca’nın, Truva savaşından yaklaşık 800 yıl sonra yazdığı bir eser. 10 yıl süren Truva Savaşında yenilen eşleri, oğulları, babaları, evlerini, şehirlerini kaybeden Troyalı Kadıların dramını anlatıyor. Şehrin üzerinde dumanlar tüterken, bütün alilerinin cesetleri orada burada kokuşurken, onlar kura ile yapılan çekilişte hangi düşman askerine köle olarak gideceklerinin kaygı ve korkusu içindedirler…. Çevirmen sadece kitabı çevirmekle de yetinmemiş, girişte Seneca’nın kendi dramı ve eserdeki çelişkileri de açıklamış. Bir solukta okunan, geçmişten güzel hazlar bırakan bir eser.
***Spoiler*** Truvalıların kaybettiği savaşın ardından Truvalı Kadınların kura ile kime köle veya cariye gibi ganimet olarak gideceği belirlendikten sonra yaşanan olaylar anlatılıyor. Siz ki kendinizi bir annenin(Hekabe) yerine koyun; kraliçesi olduğunuz şehrin düşmesi ile kocanızı, çocuklarınızı ve memleketinizi kaybediyorsunuz. Ve senin şehrinin düşmesine neden olan adamın(Odysseus) kölesi olarak hizmet vermeye gidiyorsun. Bir kızınız(Kassandra) düşman krala(Agamemnon) cariye olarak giderken bir kızınız(Polyksene) oğlunuzu(Hector) öldüren adamın(Akhilleus) mezarına gömülüyor. Gelininiz(Andromakhe) ise oğlunuzu öldüren adamın oğluna gidiyor. Bir günde ne kadar çok şey değişebileceğini gösteriyor kitap bir nevi aslında. Ama asıl mesele bu kadınların çok güçlü bir karakter göstermesi. Bu kadar trajik olaylardan sonra bile mantıkla hareket edip başkaldıran bir direniş gösteriyorlar. Ataerkil topluma karşı bir direniş. Kassandra kaderini kabullenip intikam için elinden geleni ardına koymayacağını belirtirken, Andromakhe daha küçücük bir bebek olan çocuğunun ölümüne karşı, onların kültürüne uygun gömülebilmesi için acısını gömüyor. Bunlar olurken peki erkekler ne yapıyor? Küçücük bir bebeğin büyüyüp intikam almasından korkarak kadınların aksine zayıf bir karakter sergiliyorlar. Ya da kendisini(Menelous) aldatan karısının(Helen) güzelliği ile Hekuba'nın savunması arasında kalıp söylediği vaatleri yerine getirmiyor. İki kadın arasında bir kuklaya dönüşüyor. Hekuba'nın bunca şey arasında hala ahlaki yapısına sadakatlı kalması ve kararlı kalması ona güçlü bir profil veriyor. Bu eserde dolaylı yoldan erkekler ve kadınlar eşit olarak gösterilmiş. Erkekler korkak ve aciz iken kadınlar kararlı ve güçlü. Euripides konuşturmuş gene.
Troya kenti Yunan ordusu tarafından tümüyle yakılıp yıkılmış, bütün erkekler öldürülmüş, kadınlar ve çocuklar Atina’ya esir olarak götürülmeyi beklemektedirler. Troyalı Kadınlar, saldırgan savaşlara, savaşların getirdiği yıkımlara ve savaşların insanlık dışı gerçekliğine yakılmış bir ağıttır. Euripides daha 2500 yıl öncesinden, yıkımların, vahşiliğin sorumlusunun, dış etmenlerde aranmamasını, bu sorumlunun savaşı yaratan insanoğlunun bizzat kendisi olduğunu vurgulamaktadır.