Türk Medeni Kanunu madde 29, sağ olmanın ve ölümün ispatında ispat yükünü düzenlemiştir. Aynı maddenin ikinci fıkrası ise birden fazla kişiden hangisinin önce veya sonra öldüğünün belirlenemediği hallerde ölümlerin aynı anda gerçekleştiğinin kabul edileceği hükme bağlanmıştır. Yazıda TMK 29 madde gerekçesi ve konu ile ilgili Yargıtay kararlarına yer verilmiştir.
Özellikle miras hukuku alanındaki konularda önem arz eden TMK 29, bir hakkın kullanılabilmesi amacıyla bir kimsenin sağ veya ölü olduğunu veya belirli bir zamanda ya da başka bir kimsenin ölümünde sağ bulunduğunu(miras hukukunda mirasçı olabilmek için mirasbırakanın vefat anında sağ olma koşulu nedeniyle) iddia eden kişi, iddiasını ispat etmek zorundadır. Aşağıdaki kararda da yer aldığı üzere mahkeme de gerekli araştırmayı yapmalı ve davacıdan delillerini sormalıdır.
TMK madde 29/2 oldukça önemli bir hususu düzenlemektedir. Fıkraya göre birden fazla kişiden hangisinin önce ya da sonra öldüğü tespit edilemiyorsa, hepsinin aynı anda ölmüş sayılır. Örneğin bir araba kazasında ölen eşlerden hangisinin önce olduğu belirlenemiyorsa, eşler aynı anda ölmüş sayılacaklar ve birbirlerine miraçsı olamayacaklardır.
II. Sağ olmanın ve ölümün ispatı
1. İspat yükü
Madde 29 – Bir hakkın kullanılması için bir kimsenin sağ veya ölü olduğunu veya belirli bir zamanda ya da başka bir kimsenin ölümünde sağ bulunduğunu ileri süren kimse, iddiasını ispat etmek zorundadır.
Birden fazla kişiden hangisinin önce veya sonra öldüğü ispat edilemezse, hepsi aynı anda ölmüş sayılır.
Madde 29- Yürürlükteki Kanunun 28 inci maddesini karşılamaktadır.
Maddenin “Sağlığın ve ölümün ispatı” şeklindeki konu başlığı daha anlaşılır bir ifade olarak “Sağ olmanın ve ölümün ispatı” şeklinde, “Beyyine külfeti” şeklindeki kenar başlığı, “İspat yükü” şeklinde değiştirilmiştir.
“Mirasçılık belgesi verilmesi istemine ilişkin davalarda davacı, mirasçılık belgesi verilmesini isteyebilmek için murisin öldüğünü ve ölüm tarihini, muris ile kendisi arasındaki irs bağını kanıtlamak zorundadır. Bu tür davaların reddine karar verilebilmesi için murisin hiçbir şekilde yaşamadığının, böyle bir kişinin mevcut olmadığının belirlenmesi veya davacının murisin mirasçısı olmadığının tespiti gerekir.”
“Dava; davacının kardeşi ve kayden sağ olan …ın ölü olduğunun tespiti istemine ilişkindir. Bir hakkın kullanılması için bir kimsenin sağ veya ölü olduğunu veya belirli bir zamanda ya da başka bir kimsenin ölümünde sağ bulunduğunu ileri süren kimse, iddiasını ispat etmek zorundadır. ( TMK 29-1 ) Nüfus sicilinde bir kayıt yok ise veya bulunan kaydın doğru olmadığı anlaşılır ise gerçek durum her türlü kanıt ile ispat edilebilir. ( TMK 30 madde ) ”Her ilgili bir kişinin ölü veya sağ olduğunun mahkemece tespitini dava edebilir.””
“…mahkemece az yukarıda açıklanan doğrultuda araştırma ve soruşturma yapılarak ilgili Nüfus Müdürlüklerinden gerekli bilgi ve belgeler getirtilmeli, davacıdan delilleri sorulup saptanmalı, göstereceği deliller toplanmalı, daha sonra toplanan ve toplanacak tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir hüküm verilmelidir.”
Lütfen Dikkat: Form aracılığı ile "TMK 29 – İspat Yükü (Sağ Olmanın ve Ölümün İspatı)" hakkındaki değerlendirmelerinizi, eklemelerinizi, önerilerinizi ya da yorumlarınızı iletebilirsiniz. Sorularınız için iletişim sayfasını kullanınız.