GASSENDİ, Pierre (1592-1655)
Fransız, filozof. Ilımlı bir Kuşkuculukla geliştirdiği atomcu felsefeyi savunmuş, Epikuros’u çağının bilimsel atılımları bağlamında yorumlamıştır.
22 Ocak 1592’de Provence’taki Champtercier’de doğdu, 24 Ekim 1655’te Paris’te öldü. Digne ve Aix’te öğrenim gördü. 1614’te Avignon’da tanrıbilim doktoru sanını aldı. 1617’den 1623’e değin Aix’te felsefe profesörü olarak görevlendirildi. 1625 ve 1628’de Paris’e giderek astronomi çalışmalarını sürdürdü. 1629’da Hollanda’ya ve ertesi yıl yeniden Paris’e gitti. Buralarda gününün tanınmış bilim adamlarıyla tanıştı. 1634’te Digne katedrali başrahipliğine atandı. 1645’te Paris’teki, o çağda adı College Royale olan, College de France’ta matematik kürsüsü başkanı oldu. Bozulan sağlığı nedeniyle bu görevini düzenli olarak sürdüremedi.
Gassendi 17.yy başlarının en etkili düşünürleri arasındadır. Çağdaşları olan Descartes ve Hobbes’u eleştirmiş, özellikle Descartes’ın felsefe dizgesine bir almaşık olarak, o günün büyük bilimsel atılımlarını özümleyen bir görüş oluşturmuştur. Gassendi’nin düşünceleri üzerindeki üç ana etki kaynağı, modern bilim, Kuşkuculuk ve Atomculuk’tur. Felsefe ile ilgilenmeye başladıktan sonra, ilk olarak Kuşkuculuk’ u benimsemiştir. Önceleri özellikle Sekstos Empei-rikos ve Montaigne’in yazılarının etkisi altında uç bir Kuşkuculuk’u yeğlerken, sonraları bunu giderek yumuşatmıştır. Bu yumuşama onun çağında ortaya çıkan bilimsel ilerlemelerin etkisiyledir. Sonuçta,
Gassendi, bilimin getirdiği yenilikleri, sınırlandırılmış Kuşkuculuk’la yorumladığı, Epikuros’un görüşlerinden yararlanarak açıklamıştır. Böylece, Descartes’ın Mekanizmi’ne almaşık olan ve onunkinden daha özdekçi bir Mekanizm kurmuştur. Yeni Çağ’ın başlarında, yeni bilimle birlikte bütün büyük düşünürler Eski Yunan Özdekçileri’nin Mekanizmi’ni benimsemişlerdi. Ancak, bu Özdekçiler’in atomcu kuramını, Mekanizm’le tutarlı olarak yeniden geliştiren Gassen-di’dir. Olgun düşüncelerini dizgeleştirdiği yapıtı Syn-tagma Phılosopbicum (“Felsefenin Düzeni”) mantık, bilgi, doğa ve ahlak konularıyla ilgilidir.