19 Ekim 2009 Pazartesi
Gemi..
Ah, küçücük gemi, sulara attın şimdi kendini, delisin
Ah, yakarlar seni, dönmezsin bir daha geri, delisin
Ah, peşimde rüzgâr, ne yağmurlar dost ne bir kıyı var,
deliyim
Ah, düşlerim kaldı, yalnızım düşlerim kaldı, deliyim
Kime sorsam dönüşüm yok
Nereye gitsem mavi
Yelkenimde deli rüzgâr
Her yanım tuz, deliyim
(Ezginin Günlüğü)
Ezginin Günlüğü'nün "Gemi" şarkısını Sabahat Akkiraz'ın sesinden dinlerken,denizleri, dalgaları, gemileri düşündüm.Çoğu zaman ne kadar özgün imgeler olarak kullanılmışlar.Heyecan, gizem, korku, yalnızlık, insansızlık, ulaşılamazlık, uzaklık...
Hemingway, İhtiyar Adam ve Deniz romanında, insanın deniz ve doğanın yanısıra, bütün olarak kaderiyle mücadelesini anlatırken, Yahya Kemal Sessiz Gemi ile ölüm yolculuğunu anlatmış.
Pablo Neruda'nın genç bir postacıyla bir anekdotu vardır.
"Bir gün genç bir posta dağıtıcısı kapısını çaldığı Pablo Neruda'ya hayranlıkla bakarak " Ah ben de ozan olmak isterdim" der. Latin Amerika'nın yüreği Neruda, mizah dolu bir karşılık verir:
" Yavrucuğum Şili'de herkes ozandır zaten. Postacılığı sürdürmen daha ilginçtir. Hiç değilse çok yol yürür ve şişmanlamazsın."
Postacı ve şair arasındaki konuşma sürer:
- Demek istiyorum ki, ozan olsaydım söylemek istediğim her şeyi söyleyebilirdim.
- Ne söylemek istiyorsun peki?
- İşte asıl sorun bu ya ozan olmadığım için söyleyemiyorum.
Neruda, genç postacıya sahili izleyerek körfeze gitmesini ve yol boyunca denizi gözlemleyerek metaforlar üretmesini önerir. Metaforun ne demek olduğunu soran postacıya örnek olsun diye de, bir şiirini okur:
"Burada, adada, ne çok deniz
Her an kendinde doğuyor.
Diyor ki, evet, diyor ki hayır, hayır
Evet diyor maviler içinde,
Köpükler içinde, hızlı hızlı
Diyor ki hayır hayır
Sakin duramıyor hiçbir zaman
Sürekli çarparak bir kayaya, ama başaramayarak onu inandırmaya
Benim adım deniz diyor.
Böylece yedi yeşil diliyle, yedi denizden ona doğru koşuyor
Onu öpücüklere boğuyor, ıslatıyor
Adını yineleyerek göğsünü dövüyor."
Dizelerden etkilenen postacının " Sizin sözcüklerinizle sallanan bir gemi gibi duyumsadım kendimi" sözü üzerine gülümser Pablo Neruda: " İşte bir metafor yaptın…"
Hadi kulak verin Sabahat Akkiraz'a...