"Hayvan gibi olamazsın. Çünkü, hayvanın mazi ve müstakbeli yok." Fakat bazı bilimsel araştırmalara göre bazı hayvanlar geçmişi ve geleceği hatırlayabiliyor. Buna göre Üstad’ın buradaki ele aldığı hikmet ile çelişkili değil midir?
3. Meselede insanın hayvan gibi olamayacağı çünkü hayvana göre mazi ve müstakbelin gayb hükmünde olduğu geçiyor. Fakat bazı bilimsel araştırmalara göre bazı hayvanlar geçmişi ve geleceği hatırlayabiliyor. Buna göre Üstadın buradaki ele aldığı hikmet ile çelişkili değil midir?
Değerli Kardeşimiz;
Hayvanların geçmiş ve geleceği düşünmesi, muhakeme edip mukayese etmesi mümkün değildir. Bilimin ifade ettiği husus, hayvanatın yaşayabilmesi için edindiği tecrübe ve ilahi sevktir.
İslam alimleri aklı üç mertebe de özetlemiştir:
Külli Akıl: Kâinatta görülen umumi ahenk ve her şeyi kavrayan akıl.
Akl-ı Maad: İrfan ve ilimle terbiye olan, ahiretini düşünen akıl. İstikbal ve geleceği kavrayıp onun gereğini yapmaya çalışan akıl.
Akl-ı Maaş: Aklın en alt tabakası olup, sadece ve sadece dünyada geçim işini düşünen akıl mertebesidir. Seküler (dünyevi ya da hayvani) akılda denilebilir.
Hayvanların aklı, sadece hayatını idame ettirecek kodları ve programları içeren basit bir geçim ve yaşama aklıdır.
Bir ineğin sigarasını tüttürerek "Ne olacak bu dananın hali?" demesi mümkün olmadığı gibi, geçmişi düşünerek "Ah o eski günler..." diye hayıflanması da mümkün değildir. Ama sürekli yediği samanın tadını, kokusunu hatırlaması gayet doğaldır...
Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editörü