Dolapta bozulan meyve ve sebzeler içinizi sızlatmıyor mu? Bir yanda onları üretmek için verilen emek, diğer yanda israf olan onca gıda… Üstelik araştırmalara göre evlerdeki gıda israfının %50’sini meyve ve sebzeler oluşturuyor. Aynı zamanda bu ürünlerin %13’ünü kullanılamaz hale geldiği için çöplere atıyoruz. Böylesi bir durumdayken gıdanın ve emeğimizin kıymetini bilmek adına meyve sebzeleri nasıl koruruz sorusu iyiden iyiye önem kazanıyor.
Meyve ve Sebzelerin Dolap Ömrü
Fotoğraf: Ello
Meyve ve sebzelerin bozulmasını önlemek için ilk olarak onların raf ömrüne dikkat etmek gerekiyor.
Sebzelerin Dolap Ömrü
- Ispanak: 3-5 gün
- Brokoli: 3-5 gün
- Mantar: 4-7 gün
- Yeşil fasulye: 5-7 gün
- Salatalık: 1 hafta
- Biberler: 1 hafta
- Marul: 1 hafta
- Kereviz: 1-2 hafta
- Patates: 1-2 hafta
- Havuç: 3-4 hafta
- Soğan: 1-2 ay
Meyvelerin Dolap Ömrü
- Çilek: 3-5 gün
- Şeftali: 3-5 gün
- Kiraz: 4-7 gün
- Üzüm: 5-7 gün
- Armut: 5-7 gün
- Kavun: 7-10 gün
- Karpuz: 1-2 hafta
- Greyfurt: 2-3 hafta
- Portakal: 2-3 hafta
- Elma: 3-4 hafta
Sebzelerin ve Meyvelerin Çürümemesi İçin Neler Yapılmalı?
Fotoğraf: Inigo de la Maza
Meyve ve sebzelerin bozulmasındaki en önemli etmen, tüketim alışkanlıklarıdır. Döneminde olmayan meyve ve sebzeleri ihtiyacımız olmayan düzeyde satın almak bozulmalarına sebep olur. Sebze ve meyvelerin bozulmasını engellemek için alışveriş listenizi daha dikkatli hazırlamalısınız. Bunu dışında uygulayabileceğiniz bazı çürüme karşıtı yöntemler bulunur.
Az ve Sık Sık Meyve-Sebze Satın Alın
Meyve ve sebzeler, genellikle ihtiyaç dışı fazla alım sonrasında israf edilir. Uzun süre boyunca buzdolabında kalan ürünler, birbirlerinden etkilenerek hızlı şekilde bozulur. Bunu engellemek için haftalık meyve ve sebze ihtiyacınızı belirlemek oldukça önemlidir. Öte yandan tüketim alışkanlıklarımızı israfı azaltmaya yönelik değiştirmek, ev ekonomisi açısından finansal katkı sağlar.
Meyve ve Sebzeleri Aldıktan Sonra Hemen Yıkamayın
Sebze ve meyve saklama yöntemleri arasında en sık yapılan yanlışlardan biri de bu gıdaları hemen yıkamaktır. Pazar veya manavdan alınan meyve ve sebzeler, saklama alanlarına koyulmadan önce yıkanmamalıdır. Gıdaların üzerinde kalan nem, bozulma işlemini hızlandırabilir. Bu gıdaları tüketmeden hemen önce yıkamak çok daha doğru bir tercih olacaktır.
Bozulan Gıdaları Ayıklamayı Unutmayın
Gıdaları saklamak hakkında az bilinen bilgilerden biri de meyve ve sebzelerin birbirini bozma kapasitesidir. Meyve ve sebzelerde aslen gıdanın gelişimini sağlayan etilen hormonu bulunur. Ancak bu hormon, sürekli olarak salgılandığı takdirde olgunlaşmayı hızlandırarak gıdayı çürümeye götürür. Etilen hormonu, doğası gereği salgılandığı gıdanın dışında, yakındaki diğer ürünleri de etkileyebilir. Bu sebeple yakınında bozulmuş bir başka gıda bulunduran meyve ve sebzeler çok daha hızlı çürür. Bu durumu engellemek için düzenli olarak çürüklerin temizlenmesi gerekir.
Sebze ve Meyveleri Ayrı Yerde Muhafaza Edin
Sebzelerin birçoğu doğaları gereği meyvelere kıyasla daha dayanıklıdır. Meyveler, bozulmaya başladıkları süre içerisinde çevrelerine etilen hormonu salgılar. Bu hormon dayanıklı olan sebzelerin dahi bozulmasına sebep olabilir.
Türüne Göre Sebze ve Meyveler Nasıl Saklanır?
Fotoğraf: JeryGorecki
Yukarıda bahsettiğimiz maddeler neredeyse tüm sebze ve meyveler için geçerlidir. Ancak daha yüksek saklama süreleri elde etmek için sebze ve meyveleri türüne göre saklamanız gerekebilir. Özellikle sebze saklama yöntemleri, meyvelere kıyasla farklılık gösterebilir.
Yeşil Yapraklı Sebzeler
Konu yeşil yapraklı sebzeler (ıspanak, lahana, marul vb.) olduğunda bu sebzeleri yıkamadan, ağzı kapanan ve kauçuktan yapılan saklama poşetlerinde saklamak gerekiyor. Kauçuk, çevre dostu bir ham madde olduğu için bu kapların çevre kirliliğine olumsuz bir etkisi de bulunmaz. Eğer ürünleri doğrayacaksanız onları hava geçirmez kaplarda saklamak daha uygun olur. Her halükarda bıçak değen yerler oksitlenmeye başlayabilir. Ancak bu durum, o tarafların bozulduğu anlamına gelmez.
Elma ve Armut
Filmlerde elmaları kocaman bir kaseye koyup oda sıcaklığında beklettiklerini görürüz ancak bu elma ve armutların doğrudan bozulmasına sebep olur. Bu meyveler soğuğu sever, o yüzden en iyisi onları buzdolabının soğuk köşelerinde saklamanızdır. Aynı zamanda buzdolabınının farklı bölmelerinde muhafaza edip etilen gazının diğer meyveleri bozmasına izin vermemek gerekir.
Turunçgiller
Turunçgilleri buzdolabında saklamak da mümkün, oda sıcaklığında da… Bu yüzden göz önünde dursun ve daha hızlı tüketilsin diye onları 1 hafta oda sıcaklığında bir kasede barındırmanız mantıklı olur. Sonrasında hala bitmedilerse turunçgillerinizi dolaba alabilirsiniz.
Kök Sebzeler
Kök sebzeleri (havuç, patates, turp, zencefil) saklarken gözünüz hiç ardınızda kalmasın. Bu sebzelerin yeşil kısımlarını ayıkladıktan sonra tek yapmanız gereken şey, saklama poşetlerine koyarak buzdolabına atmak. Patates bu konuda diğer türdeşlerinden ayrılıyor, çünkü patatesleri hafif soğuk bir bölgede ve buzdolabının dışında saklamak gerekir.
Kışlık Sebzeler Nasıl Saklanmalı?
Fotoğraf: Sabrina_Ripke_Fotografie
Kışlık sebzeleri saklamak konusunda gıdaların türlerine göre ayrılması önemlidir. Meyvelerin aksine çok daha uzun ömürlü olan sebzeler, doğru koşullarda saklandıkları takdirde kışın da tüketilebilir.
Kışlık sebzeleri saklama konusunda en sık tercih edilen yöntem, gıdaları derin dondurucuda muhafaza etmektir. Sebzelerinizi derin dondurucuda saklamadan önce takip etmeniz gereken bazı önemli adımlar vardır.
- Canlı ve taze sebzeleri tercih edin.
- Sebzeleri güzelce yıkayın.
- Dondurma işlemi yapmadan önce sebzeleri yemeklik hazırlar gibi soyun veya doğrayın.
- Çok kısa bir süre olmak kaydıyla sebzenin türüne göre dondurmadan önce haşlayın veya kavurun.
- Haşlanan veya kavrulan sebzeleri direkt olarak buzlu suya atarak şoklayın.
- Şokladıktan sonra sebzeleri güzelce süzün.
- Sebzelerinizi buzdolabı poşetine alarak derin dondurucuya koyun.
- Sebzeleri muhafaza ettiğiniz poşedin hava almadığından emin olun.
Meyve ve Sebzeler Buzdolabına Poşetle Koyulur Mu?
Meyve ve sebzeleri saklama konusunda sıklıkla yapılan bir hata da bu gıdaları marketten alındığı gibi poşetler içerisinde buzdolabına atmaktır. Uzmanlar, meyve ve sebzelerin poşet olmadan buzdolabına konulmasını tavsiye eder.
Öte yandan manav reyonlarında düzenli olarak nemlendirilen meyve ve sebzeler, aldığınız zaman ıslak olabilir. Nemli sebze ve meyveler, poşetlerin etkisiyle çok daha hızlı çürür. Bu noktada meyve ve sebzelerinizi poşetlerinden çıkararak ve kurutarak buzdolabına koymanız gerekir.
Buzdolabınızın en alt rafına koyduğunuz gıdalarınız, uzun süreli kullanımlarda raf içerisinde çürüdüğü takdirde kirlenmeye yol açabilir. Bu nedenle her meyve ve sebze aldığınızda rafınızı çıkararak temizlemeniz, gıdalarınızın daha uzun süre bozulmadan kalmasını sağlar.
Kapak Fotoğrafı: Ella Olsson