Geçenlerde 10 yaşındaki yeğenimi ve kuzenini yeni elbiseler için alışverişe götürdüm. Kıyafetleri denerken yeğenim, 'Bana hiçbir şey yakışmıyor; Sabrina her şeyde iyi görünüyor.' Bu kadar zayıf bir vücut imajını ifade eden ve kendini kuzeniyle olumsuz bir şekilde karşılaştıran bu kadar genç bir kızı görmek beni şaşırttı. Yine de, ertesi sabah, iki arkadaşım arasında benzer bir tartışmaya bizzat tanık oldum. Biri, kıskanılacak kadar zayıf ve formda olan bir kadın, gelişigüzel bir şekilde şişman hissetmekten şikayet etti ve diğeri, mükemmele yakın bir fiziğe sahip bir adam, 30 yaşından beri vücudunun 'yumuşak ve yuvarlak' hale geldiğini söyleyerek katıldı.
Bütün bunlar beni olumsuz beden imajının yaygınlığına hayran bıraktı. Gerçek vücut tipi (ince veya ağır) veya kıyafet (bikini veya kışlık mont) ne olursa olsun, çoğumuz bir dizi öz-eleştirel düşünceden muzdaripiz.
İnsanların bedenleri hakkındaki görüşleri sadece acımasız değil, aynı zamanda yanlıştır. Geçenlerde bir arkadaşım bana yaşlanmak konusunda ne kadar kötü hissettiğini söyledi ve kendini sürekli olarak 'daha genç, daha güzel kızlarla' nasıl olumsuz bir şekilde karşılaştırdığını itiraf etti. Bana kendisinin, bir zamanlar olduğu 'sıska ve genç' kadının eski bir resmini gösterdi. O sırada kendisi hakkında ne hissettiğini sorduğumda, fotoğrafın çekildiği gün kendini şişman, çirkin ve bugün hissettiği kendinden nefret dolu hissettiğini hatırladı. Kendini genç bir kadın olarak algılamasının, şu anki kendi imajı kadar kusurlu olduğu açıktı. Gerçekten değinmesi gereken, gözlerinin altındaki kırışıklıklar ya da saçlarındaki griler değil, kendisini uzun zamandır olduğu gibi çekici bir kadın olarak kabul etmekten alıkoyan derinlere yerleşmiş utanç duygusuydu.
Peki bedenlerimiz hakkında beslediğimiz zararlı düşüncelerin altında yatan sebep nedir? Kendimizi gördüğümüz eleştirel yol ile başkalarının bizim hakkımızda sahip olduğu gerçekçi görüş arasındaki tutarsızlığın nedeni nedir? Temel benlik algımız, geçmişimizden gelen hem olumlu hem de olumsuz programlama ile şekillenir. Örneğin, bir ebeveyn veya diğer önemli bir yetişkin, bir çocuğun yüzüne eleştirel bir şekilde bakmakta ısrar ederse, o çocuk, kendisinde, özellikle de fiziksel benliğinde, doğuştan yanlış bir şey olduğuna dair düşünceyi birleştirmeye veya inanmaya başlayacaktır.
Kendimizi görme biçimimizi etkileyeceğini asla hayal etmediğimiz erken deneyimler, yaşamımız boyunca yanlış özeleştiri kaynakları olmaya devam ediyor. Düşük benlik saygısı sorunlarıyla karşılaşan insanlar, bu sorunları çocukluklarında yaşadıkları aşağılanma, reddedilme veya hayal kırıklığı duygularına kadar takip edebilirler. Küçük çocuklar bu duyguların nedenlerini ve açıklamalarını ararken, bağımlı oldukları bir yetişkinde kusur bulmak yerine genellikle kendi içlerine bakarlar. Suçu atmaları için en kolay yerlerden biri fiziksel görünümleridir.
Yaşamımız boyunca, birçok deneyim, daha ilk birkaç yılımızdan kaynaklanan derin, eski utanç duygusunu besleyebilir. Vücudumuzun olumsuz bir ışıkta gördüğümüz kısımlarına bu süregelen utanç duygusunu atmaya devam ediyoruz. Bir sınıfın önünde küçük düşürülmelerden, incitici ayrılıklara, kariyer başarısızlıklarına ve hatta küçük hatalara kadar her şey doğru bakmamaya atfedilebilir ve içimizde ki nefret kuyusuna katkıda bulunabilir.
Görülmekten utandığımız için çoğu zaman görünüşümüz hakkında olumsuz hissetmekten, belirli etkinliklerden ve olaylardan gerçekten kaçınmaya geçeriz. Çok kısa, uzun veya formsuz olduğumuza dair düşünceler, arkadaşlarımızla dışarı çıkmamıza veya sahilde gömleğimizi çıkarmamıza engel olabilir. Olumsuz beden imajımız da bizi daha anlamlı eylem biçimlerinden alıkoyabilir. Örneğin, ilgilendiğimiz birinin bize çekici gelmediğini varsayabiliriz veya nasıl göründüğümüz konusunda güvensiz olduğumuz için yakınlıktan tamamen kaçınabiliriz. Kendimize olan güvenimizi kaybettiğimizde, gerçekten yapmak istediğimiz şeyin peşinden gitmek yerine, tanıdık faaliyetlere ve durumlara boyun eğebiliriz; örneğin, evde kalmak ve bir partiden kaçınmak, çünkü giden diğer insanlar kadar çekici olmadığımızı hissediyoruz.
Her birimiz, kendinden nefret etmek için kendi benzersiz reçetemizi taşırız. Bu nedenle, çoğu zaman, etrafımızdakilerden farklı, kusurlu ve daha az olduğumuzu söyleyen bir iç eleştirmen tarafından yönlendirilen kendi utanç balonumuza sığınırız. Hatta bu öz-saldırıları başkalarına da yansıtıyoruz ve bize karşı eleştirel olduklarını ya da bize çekici gelmediklerini düşünüyoruz. Duştan çıkmak veya gece dışarı çıkmak gibi bedenlerimizin farkında olduğumuz durumlarda kendimize saldırılarımızın çok daha yüksek sesle çıktığını fark edebiliriz.
Bu 'eleştirel iç ses' bize bedenlerimizi saklamamız için talimatlar verir. Sahilde atletlerimizle çıkmamızı söyleyen o iç koç. Kusurlu olduğumuza göre, mükemmelliğe ulaşmak için kendimizi mantığın ötesine götürmemiz ya da sadece kendimizden vazgeçmemiz gerektiğini fısıldayan kişidir. Bize egzersiz veya diyet talimatı verse de, aynı ses bizi sakinleşmeye veya ikinci keki yemeye cezbeder. Daha sonra ses sürecini devam ettiren bir kısır döngü içinde bize 'zayıf' veya 'başarısız' diyerek bizi cezalandırır.
Bedenlerimiz çoğu zaman eleştirel iç sesimizin en büyük hedefidir. Hayatın neresinde olursak olalım, birçok kusurumuz hakkında bizi bilgilendirir ve kendimizi tam anlamıyla eğlenmekten veya kendi cildimizde rahatlamaktan alıkoyar. Bu iç eleştirmenin hatalı tavsiyesine dayanarak açlıktan ölmeyi veya beslenmeyi, gizlemeyi veya kendimizi ifşa etmeyi seçebiliriz. Bu 'sese' meydan okumak, bedenlerimizi kabul etmenin anahtarıdır.
izle Kritik İç Ses Üzerine Beyaz Tahta Videosu
İç eleştirmenimize meydan okumaya karar verdiğimizde, ciddi bir endişeyle karşılaşmayı bekleyebiliriz. Bu düşüncelere karşı hareket etmek, sadece yüzeysel birkaç eleştiriyle yüzleşmekten ibaret değildir. Aksine, bir şekilde yetersiz olduğumuz inancıyla uzun süredir beslenen büyük bir canavarı uyandırmayı içerir. Bu canavar zalim olabilir, ama aynı zamanda bize tanıdık geldi. Hedeflerimizi ciddiye alarak, kendi iradesi dışında hareket etmek ve vücudumuza güven duymak, bir süreliğine daha da yükselecek olan bu iç eleştirmeni uyandıracaktır.
Ancak, Kötü Cadı'nın Oz Büyücüsü'nde erimesi gibi, ses sonunda arka planda kaybolacaktır. Bu nedenle, süveterimizi üzerimizde tutmamızı veya odanın arkasına saklanmamızı söylediğinde, rüzgara karşı dikkatli olmak (ve giysi) ve bu hareketin sadece kumaş katmanlarını dökmekle ilgili olmadığını hatırlamak önemlidir. Bu, şimdiye ve buraya ait olmayan, yıllarca süren kendinden nefret, utanç ve yanlış eleştiriden sıyrılmakla ilgilidir.