ISTANBUL (AA) - UGUR ASLANHAN - Kurulusunun 87. yil dönümünü kutlayan Türkiye'nin bayrak tasiyicisi THY, özellikle 2000'den sonra yaptigi atilimlarla dünya çapinda bilinen küresel bir marka haline geldi.
Türkiye'nin milli hava yolu sirketi ve küresel markasi THY, kurulusunun 87. yil dönümünü kutluyor. 20 Mayis 1933'te Milli Savunma Bakanligi'na bagli "Devlet Hava Yollari Isletmesi" olarak kurulan sirketin ilk genel müdürü ülkenin ilk Türk havacilari arasinda bulunan Fesa Evrensev oldu.
Ilk bütçesi 180 bin lira olan THY'nin personel sayisi; 7 pilot, 8 makinist, 8 memur ve 1 telsizci olmak üzere toplam 24 kisiden olusuyordu. Ilk filoda 2 adet 5 koltuklu King Bird, 2 adet 4 koltuklu Junkers F-13 ve 1 adet 10 koltuklu ATH-9 yer aliyordu.
Yeni uçaklarla 1936'da uçak sayisi 8'e, koltuk sayisi 64'e ulasan THY'nin bütçesi ise bir milyon liraya yükseldi.
Devlet Hava Yollari Isletmesi, 1938'de Devlet Hava Yollari Umum Müdürlügü adini alarak Ulastirma Bakanligi'na baglandi. Filosundaki uçak sayisini 52'ye, koltuk sayisini ise 845'e ulasan sirket, 1945'te uçulan sehir sayisini 3'ten 19'a çikardi.
- Ilk yurt disi uçus 1947'de Atina'ya
THY'nin ilk yurt disi seferi Ankara-Istanbul-Atina uçusuyla 1947'de gerçeklesti. Sirket, 1951 yilinda Lefkosa, Beyrut ve Kahire gibi yeni noktalara uçmaya basladi.
Ilk hac seferlerinin basladigini 1953'te Chicago Sözlesmesi'nde yapimina karar verilen uluslararasi havalimani, Istanbul Yesilköy'de tamamlandi ve uluslararasi hava trafigine açildi.
Devlet Hava Yollari Umum Müdürlügü, 6623 sayili kanunla degistirilerek 1953 yilinda bugünkü Türk Hava Yollari ismini aldi.
- Atlantik Okyanusu'nu asan ilk uçus 1961'de ABD'den gerçeklesti
Uluslararasi Hava Tasimaciligi Birligi'ne (IATA) 1956'da üye olan THY, 1957'de kapilarini yabanci sermayeye açti ve Ingiliz havayollari sirketi BOAC (British Overseas Airways Corporation) THY'ye yüzde 6,5 hisseyle ortak oldu.
Tasinan yolcu sayisi 1957'de önceki yila göre iki kat artarak 394 bine ulasti. 1960'ta Ankara-Istanbul-Atina-Roma yurt disi sefer hattina Frankfurt eklendi.
THY'nin Atlantik Okyanusunu asan ilk uçusu 1961'de gerçeklesti. Kaptan pilotlar Zihni Barin ve Nurettin Gürün, 30 saatlik bir uçusla Atlantik'i asarak 2 adet F-27 tipi uçagi ABD'den Istanbul'a getirdi. Mesut Manioglu'nun tasarladigi "Yaban Kazi", THY amblemi olarak kullanilmaya baslandi.
1964'te Brüksel, Münih ve Tel Aviv, 1965'te Amsterdam, Belgrad ve Tebriz, 1967'de Zürih, Budapeste ve Cenevre, 1969'da Köln,1971'de Düsseldorf ve Stuttgart, 1972'de Hannover ve Hamburg, 1973'te Kopenhag, Berlin ve Nürnberg hatlari açildi.
Tasinan yolcu sayisi 1967'de 528 bin iken, 1973'te 2,5 milyona ulasti.
- 1977'de Maliye Bakanligi karariyla yeniden millilestirildi
THY'nin 20 yil önce yabanci sermayeye açilan hisseleri, 1977'de Maliye Bakanligi tarafindan alinarak sirket yeniden millilestirildi.
Sirket, 1983'te 50. yil dönümüne ulastiginda 3 kitada 4 bin 37 koltuk kapasiteli 30 uçakla 30 bin ton kargo ve 2,5 milyon yolcu tasiyordu. 1984'te kamu iktisadi kurulusu statüsüne geçen THY, 1985'te 4 adet Airbus A310'un filoya katilmasiyla Uzakdogu ve okyanus asiri seferlere basladi. 1987'de New York hattiyla 4. kitaya da sefer yapilmaya baslandi.
Sermayesi 1990'da 700 milyar liraya ulasan THY'nin yüzde 1,53'lük bölümü halka açildi.
Airbus 340 uçaklarinin katilimiyla 1933'te Tokyo'ya direkt uçuslara ve First Class, Business Class, Ekonomi Class olmak üzere üç ayri sinifta hizmet sunulmaya baslandi.
Sirket, 1994'te Basbakanlik Özellestirme Idaresi Baskanligi'na baglandi ve iktisadi devlet tesekkülü statüsüne geçti.
- 1996'da küresel basari geldi
THY, 1996'da www.thy.com adresini hizmete alirken, sermayesini 50 trilyon liralik büyüklüge ulastirdi. Airbus tarafindan ayni yil THY'ye A340 Uçaklarini Dünyada En Etkin Kullanan Havayolu Ödülü verildi.
Türkiye'ye en çok döviz getiren kurulus olarak 1998'de ITO tarafindan Altin Plaket Birincilik Ödülü'ne layik görülen THY, 1990'li yillarin sonunda ve yeni yüz yilin basinda yurt disinda çok sayida ortak ve karsilikli uçus anlasmasi imzaladi. 2000'de ABD'de ve Uzakdogu'da birden fazla noktaya uçus basladi. 2001'de Sabiha Gökçen Havaalani'ndan Ankara'ya ilk uçus gerçeklestirildi.
Avrupa Havayollari Birligi'nin açikladigi tüketici raporuna göre THY, 2004'te, "Avrupa'daki tüm havayolu firmalari arasinda uçaklari zamaninda kalkan ve en az kayip bagaj olayiyla karsilasilan" ikinci havayolu firmasi oldu.
2006'da 100. uçagini filosuna katan, 2007'de havacilik sektöründe "Ulusal Kalite Ödülü"nü alan sirket, 2008'de Star Alliance'a katildi. 2012'de 200. uçak filoya katildi.
- Dünyada en fazla ülkeye uçan hava yolu sirketi oldu
THY, 2013'te dünyada en fazla noktaya uçan hava yolu sirketi oldu. Mottosunu "Dünya Daha Büyük Kesfet" olarak degistiren sirket, bunu Kobe Bryant ve Lionel Messi'nin rol aldigi yeni reklam filmiyle duyurdu.
THY, Borissia Dortmund ve Aston Villa ile sponsorluk anlasmasi imzaladi. Euroleague Basketball ile isim sponsorlugu anlasmasi yapti. Reklam filminde Dider Drogba ve Lionel Messi'yi agirladi.
Avrupa Futbol Sampiyonasi'nin 55 yillik tarihinde bir ilki gerçeklestiren THY, 2016'da Fransa'da düzenlenen UEFA EURO 2016'nin ilk resmi hava yolu ortagi olarak UEFA ile sponsorluk anlasmasi imzaladi.
Bu süreçte çesitli kültür ve spor organizasyonlarina destek veren THY'nin marka degeri 2015'te 2,2 milyar dolara ulasti.
- Üst üste 6 kez Avrupa'nin en iyisi ödülü
THY, Skytrax Yolcu Tercih Ödülleri'nde 2011-2016 döneminde üst üste 5 kez Avrupa'nin En Iyi Havayolu Sirketi seçildi.
Sirket, 2009-2017 yillari arasinda defalarca "En Iyi Business Class Özel Yolcu Salonu Ikrami", "En Iyi Business Class Ikrami" ve "Güney Avrupa’nin En Iyi Havayolu Sirketi" ödüllerine layik görüldü.
Bu süreçte internet sitesini defalarca yenileyen, mobil uygulama hayata geçiren THY, bu ve benzeri iletisim platformlarinda Türkçe'nin yani sira Ingilizce, Almanca, Arapça, Japonca, Fransizca, Italyanca, Ispanyolca, Portekizce, Korece, Çince ve Rusça gibi dillerde hizmet veriyor.
- Halihazirda 360 uçak, 65 bin personelle 319 noktaya uçuyor
Bugün kurulusunun 87. yil dönümünü kutlayan Türkiye'nin bayrak tasiyicisi THY, özellikle 2000'den sonra yaptigi atilimlarla dünya çapinda bilinen küresel bir marka haline geldi.
Halihazirda genç filosunda 360 adet uçak bulunan THY, 127 ülkeye ve 319 noktaya (50 yurt içi, 269 uluslararasi) uçuyor. Dünyanin en çok ülkesine uçan hava yolu olma özelligi tasiyan THY'nin 5 bin 432'si pilot, 12 bin 52'si kabin memuru olmak üzere 65 bin personeli bulunuyor.
Geçen yil 74 milyondan fazla yolcu tasiyan ve 2019 sonu itibariyla toplam varliklari 147 milyar liraya yaklasan THY, "Afrika'da en çok noktaya uçan havayolu" olma özelligi de tasiyor.