2015 yılındaki ülkemizden Aziz Sancar’ın kazandığı Nobel Kimya Ödülleri’nin bu yılki sahipleri numunelerin çok düşük sıcaklıklarda incelenmesini mümkün hale getiren kiro-elektron mikroskobisini geliştiren İsviçreli Jacques Dubochet, Alman Joachim Frank ve İngiliz Richard Henderson oldu.
Ödülle ilgili konuşan İsveç Kraliyet Bilim Akademisi Nobel Komitesi şunları söyledi:
“Biyomoleküllerin görüntülenmesini hem kolaylaştıran hem de ilerleten kiro-elektron mikroskobisini geliştiren Dubochet, Frank ve Henderson, bu yılki Nobel Kimya Ödülü’ne layık görüldü. Bilim adamlarının geliştirdiği yöntem, biyokimya alanında yeni bir çağın başlangıcı oldu. Güçlü elektron ışınları biyolojik materyali öldürdüğü için elektron mikroskoplarının sadece ölü maddelerin görüntülenmesine uygun olduğu sanılıyordu. 1990’da Henderson, elektron mikroskobunda atomik çözünürlükte bir proteinin üç boyutlu görüntüsünü elde etmeyi başardı. Dubochet, Frank ve Henderson’ın çalışmaları sayesinde elektron mikroskobu, çok daha verimli bir biçimde kullanılmaya başlandı. 2013’te atomik çözünürlük hedefine ulaşıldı ve araştırmacılar, artık biyomoleküllerin üç boyutlu yapısını düzenli olarak elde edebiliyor. Geçen birkaç yılda bilimsel literatür, antibiyotik dirence yol açan proteinlerden Zika virüsünün yüzeyine kadar her şeyin görüntüleriyle doldu. Büyük bir hızla gelişen biyokimyayı heyecan verici bir gelecek bekliyor.”
Ödülü kazanlardan Jacques Dubochet, 1942 yılında İsviçre’de dünyaya geldi. Ülkesinde eğitim göre Dubochet, şu an Lozan Üniversitesi’nde çalışıyor.
Joachim Frank ise, 1940 yılında Almanya’da doğdu. 1970 yılında Münih Üniversitesi’nden mezun olan Joachim Frank, şu anda ABD’nin New York şehrindeki Columbia Üniversitesi’nde çalışıyor.
Richard Henderson ise 1945 yılında İngiltere’de doğdu. 1969 yılında Cambridge Üniversitesi’nden mezun olan Henderson, Cambridge Üniversitesi’nde Moleküler Biyoloji dalında faaliyetlerini yürütüyor.