Kolon ayakları, kolon yüklerini temele aktaran elemanlardır. Bu kolon yükleri, yalnız düşey kuvvet olabileceği gibi, bu düşey kuvvetin yanında yatay kuvvet ve moment de olabilir. Moment de aktaran ayaklara “ankastre ayak”, diğerlerine “basit ayak” veya “mafsallı ayak” denir.
Kolon ayaklarının altına yatay taban levhası bulunur. Kolondan gelen düşey kuvvetler, taban levhası ile beton veya betonarme temel üst yüzüne yayılarak aktarılır. Ayaklar ankraj elemanları olan bulonlarla temele bağlanır.
Basit kolon ayaklarında ankraj bulonlarının görevi, montaj sırasında yerlerine oturtulan kolonların devrilmeden durmalarını sağlamaktır (Montaj ankrajları). Ankastre kolon ayaklarında ankraj bulonları, moment aktarma nedeniyle çekmeye çalışır ve yüklenecekleri çekme kuvvetine göre boyutlandırılarak temele bağlanır.
Elemanların montajında, ayaklar öncelikle çelik kamaların üzerine oturtulur ve ankraj bulonlarıyla temele sabitlenir. Taban levhasının kenarlarından altına sokulmuş bulunan kamalar oynatılarak, kolonun pozisyonu ayarlanır. Montajın ardından, taban plağının altı ve ankraj kanalları çimento harcı ile doldurulur. Taban plağının büyük olması halinde, bu levhada harç doldurma ve hava delikleri açılmış olmalıdır. Taban levhasının altındaki çimento harcının kalınlığı 2 ~ 5 cm kadar olur.
Çimento harcının prizini almasının ardından, çelik kamalar alını ve boşluklar harçla doldurulur. Temel üst yüzü, kolon ayağı döşeme altında kalıp, görünmeyecek kadar derinde olmalıdır. Montajdan sonra, korozyona karşı ayağın etrafı betonla sarılabilir.
-Merkezi basınca çalışan kolon ayakları (Basit ayaklar)
-Çerçeve kolonlarının mafsal ayakları
-Ankastre kolon ayakları