Video Metni
Merhabalar arkadaşlar.
Bugün periyodik sistemde yer bulma, elementlerin sınıflandırılmasından bahsedeceğiz. Periyodik sistemde yer bulurken katman sayısı, periyot numarasını; son katmandaki değerlik elektron sayısı ise arkadaşlar grup numarasını verir.
Örneğin karbon atomunun elektron dağılımını açarsak, ilk katmanı önce 2 elektron, sonraki katmanlar 8, 8 diye ilerleyebilir. Artık elimizde kaç tane elektron kaldıysa ikinci katmana yerleştiriyoruz.
Geldik, 4 elektronumu yerleştirdim.
Toplamda 6 elektronu karşıladı. Katman sayısı sana periyodu verecektir.
2 tane katmanı var, o zaman karbon elementi ikinci periyot elementidir.
Son katmandaki değerlik elektron sayısı sana grubu verecektir.
4A grubu.
Aynı şekilde kalsiyuma geldiğimizde, elektron dağılımını açıyorum.
İlk katman 2, sonra 8, sonra yine 8.
En son elimde kaç elektron kaldı ?
2 tane.
Katman sayısı sana periyodu verecekti, dördüncü periyot; son katmandaki değerlik elektron sayısı grubu veriyordu, 2A grubu. İstisna olarak sorularda geliyor arkadaşlar. Helyum son katmanında 2 elektron olmasına rağmen bir soygaz olduğu için 8A grubunda yer alır. Yani açılımını yaptığınızda aslında diğerlerine göre 2A grubunda olmasını bekleriz ama bir soygaz olduğu için helyum 8A grubunda bulunur.
Gelelim şimdi elementlerin sınıflandırılmasına. Her bir grubun bulunduğu elementlerin özelliklerine göre isimlendirmesi vardır (özel isimleri).
Örneğin, 1A grubu alkali metaller, metalleri, 4A karbon grubu, 5A azot grubu, adlandırılır.
7A halojenler, 8A soygazlar ya da asal gazlar.
B grubu elementleri geçiş metalleri, lantanit ve aktinit serisi arkadaşlar iç geçiş metalleri olarak adlandırılır. Şimdi kaba bir sınıflandırma yapılırsa, periyodik cetvel aslında metalden, ametalden, yarı metallerden ve soygazlardan oluşur.
Baktığımızda metallerin yüzeyleri parlaktır ve ışığı yansıtırlar.
Oda sıcaklığında cıva hariç katı haldedir.
Tel ve levha haline getirilebilirler.
Isı ve elektriği iyi iletirler.
Ametallerle arkadaşlar iyonik bağlı bileşik oluştururlar.
Bileşiklerini oluştururken daima elektron vererek pozitif yüklü iyon haline geçerler.
Kendi aralarında bileşik oluşturmazlar ancak alaşım oluşturabilirler. Dikkat edin !
Metaller kendi aralarında bileşik değil alaşım oluşturabilir.
Oksitleri genellikle bazik özellik gösterir.
Doğada genellikle bileşikleri halinde bulunurlar.
Ametallere geldiğimizde, parlak değillerdir, mattırlar.
Kırılgan yapıdadırlar.
Metaller gibi tel ve levha haline getirilemezler arkadaşlar. Oksitlerin sulu çözeltileri genellikle asidiktir.
Elektron alma eğilimleri fazladır.
Metallerle ve ametallerle bileşik oluşturabilirler.
Oda sıcaklığında katı, sıvı veya gaz halinde bulunabilirler.
Genellikle doğada moleküler yapıda bulunurlar arkadaşlar.
Yarı metallere geldiğimizde, fiziksel özellikleri bakımından metallere, kimyasal özellikleri bakımından ametallere benzerler.
Peki bir baktığımızda, hangileri yarı metaldir dersek; bor, silisyum, germanyum, arsenik, antimon, tellür ve polonyum elementleri yarı metallerdir.
Elektriği ametallerden iyi, metallerden az iletirler arkadaşlar.
İşlenebilir.
Tel ve levha haline getirilebilirler. Isıyı metallerden daha az iletirler.
Bazıları parlak bazıları mattır.
Hem negatif hem de pozitif iyon haline geçebilirler.
Soygazlara geldiğimizde, helyum, neon, argon, kripton, ksenon, radon ve arkadaşlar yapay olarak bulunan diğer bir elementimiz oganesson.
Oganesson, soygazlar içerisinde bulunan tek yapay elementimizdir ama yine de bir soygaz grubunda bulunur.
Son katmanında 8 elektron vardır Helyum hariç.
Helyumun yapısında oluşturmazlar.
Elektrik akımını iletmezler.
Gaz fazındadırlar ve tabiatta atomik halde bulunurlar. Bir sonraki ders videomuzda görüşmek üzere.