Boşanmadan sonra soyadı değişikliği, boşanmanın en önemli sonuçlarından birisidir. Boşanmadan sonra soyadı değişikliği konusu, Türk Medeni Kanunu’nun 173. maddesinde düzenlenmiştir. İlgili madde “Boşanma hâlinde kadın, evlenme ile kazandığı kişisel durumunu korur; ancak, evlenmeden önceki soyadını yeniden alır. Eğer kadın evlenmeden önce dul idiyse hâkimden bekârlık soyadını taşımasına izin verilmesini isteyebilir. Kadının, boşandığı kocasının soyadını kullanmakta menfaati bulunduğu ve bunun kocaya bir zarar vermeyeceği ispatlanırsa, istemi üzerine hâkim, kocasının soyadını taşımasına izin verir. Koca, koşulların değişmesi hâlinde bu iznin kaldırılmasını isteyebilir.” hükmünü ihtiva etmektedir. Buna göre boşanmadan sonra soyadı değişikliği, boşanma kararının kesinleşmesinden sonra yapılır.
Yine maddedeki bir başka düzenlemeye göre eş boşandıktan sonra da boşandığı kişinin soyadını kullanabilmektedir. Bunun için boşandığı kişinin soyadını kullanmakta menfaati bulunmalı ve bu soyadının kullanılmasının devamı boşandığı kişiye bir zarar vermemelidir. Bu koşulların varlığı halinde hakim kadının boşandığı kişinin soyadını taşımasına izin verebilir. Tabi koşulların değişmesi halinde boşanılan koca iznin kaldırılmasını her zaman isteyebilir.
İÇİNDEKİLER
- BOŞANMADAN SONRA SOYADI DEĞİŞİKLİĞİ
- BOŞANMA KARARI ÇIKTIKTAN SONRA NÜFUSA NE ZAMAN GÖNDERİLİR?
- BOŞANDIKTAN SONRA KİMLİK DEĞİŞİMİ NE ZAMAN YAPILIR?
- YURTDIŞINDA BOŞANDIKTAN SONRA SOYADI DEĞİŞİKLİĞİ NASIL YAPILIR?
- BOŞANDIKTAN SONRA SOYADI DEĞİŞİKLİĞİ ZORUNLU MU?
- BOŞANDIKTAN SONRA KADININ KOCASININ SOYADINI KULLANMASI
- SOYADI KULLANILAN ESKİ EŞİN İZNİN KALDIRILMASI İÇİN DAVA AÇMASI
- BOŞANMA DAVASI DEVAM EDERKEN SOYADI DEĞİŞİKLİĞİ
- BOŞANMA DAVASI DEVAM EDERKEN BEKARLIK SOYADINI KULLANMA DAVASI
- BOŞANMADAN SONRA ÇOCUĞUN ANNENİN SOYADINI ALMASI NASIL OLUR?
- BOŞANMDAN SONRA SOYADI DEĞİŞİKLİĞİ SIKÇA SORULAN SORULAR
- BOŞANMA DAVASI DEVAM EDERKEN SOYADI DEĞİŞİKLİĞİ DİLEKÇESİ ÖRNEĞİ
- ESKİ EŞİN SOYADINI KULLANMA DAVA DİLEKÇESİ ÖRNEĞİ
BOŞANMADAN SONRA SOYADI DEĞİŞİKLİĞİ
Boşanmadan sonra soyadı değişikliği, evlilik birliği kurulduğunda kadının kocanın soyadını almasından dolayı ortaya çıkmış bir durumdur. Zira, resmi nikah sonrası kadın eşinin soyadını alır ve nüfus kayıtları buna göre düzenlenir.
Boşanmadan sonra soyadı değişikliği tarafların boşanma kararının kesinleşmesi ile cari olur. Boşanmadan sonra soyadı değişikliği nasıl yapılır sorusunun cevabı ise aşağıdaki gibidir:
- Boşanma kararı kesinleştikten sonra, mahkeme kararı nüfus müdürlüğüne gönderilir ve kadın boşanmadan önceki soyadını alır. Bu işlem otomatik olarak gerçekleşir ve kadının ayrıca bir başvuru yapmasına gerek yoktur.
- Kadın, boşanmadan sonra soyadı değişikliği yapmak istemeyip eşinin soyadını kullanmaya devam etmek isterse, bunun için eşinin rızasını alması ve mahkemeye başvurması gerekir. Mahkeme, kadının soyadını kullanmasının eşine zarar vermeyeceğine kanaat getirirse, kadının talebini kabul eder.
- Kadın, boşanmadan sonra eşinin soyadını kullanmaya devam ettiği halde, eşinin bu izni geri çekmesi durumunda, kadın kendi soyadına dönmek zorunda kalır. Eş, iznini geri çekmek için mahkemeye başvurabilir ve mahkeme, kadının soyadını kullanmasının eşine zarar verdiğini tespit ederse, kadının soyadını değiştirmesine karar verir.
BOŞANMA KARARI ÇIKTIKTAN SONRA NÜFUSA NE ZAMAN GÖNDERİLİR?
Boşanma kararı, mahkeme tarafından verildikten ve taraflara tebliğ edildikten sonra, 14 gün içinde herhangi bir itiraz olmazsa kesinleşir. Kesinleşen boşanma kararı, mahkeme yazı işleri müdürü tarafından nüfus müdürlüğüne gönderilir. Nüfus müdürlüğü, boşanma kararını ortalama 1 hafta içinde kayıtlara işler ve tarafların nüfus bilgilerini günceller. Boşanma kararının nüfusa işlenmesi için tarafların herhangi bir ücret ödemesine veya başvuru yapmasına gerek yoktur. Boşanma kararının nüfusa işlenmesinden sonra, taraflar yeni kimlik kartlarını alabilirler.
BOŞANDIKTAN SONRA KİMLİK DEĞİŞİMİ NE ZAMAN YAPILIR?
Boşanma kararının ardından kimlik değişikliği ne zaman yapılır sorusu, boşanma sürecinin hemen sonrasında sıklıkla araştırılan bir konu haline gelmiştir. Boşanma kararı, açık duruşmada verildikten yaklaşık 20 ila 40 gün sonra, mahkeme tarafından karara bağlanır ve taraflardan birine bildirilir. Bu bildirim süreci genellikle bir ay kadar sürer, ancak mahkeme tarafından daha hızlı bir bildirim almak süreci hızlandırabilir.
Kararın tebliğinden sonra iki haftalık bir itiraz süresi vardır, ancak feragatname verilerek mahkemede süre kısaltılabilir. İtiraz edilmediği takdirde karar kesinleşir ve boşanma kararı genellikle 4-5 gün içinde taraflara tebliğ edilir.
YURTDIŞINDA BOŞANDIKTAN SONRA SOYADI DEĞİŞİKLİĞİ NASIL YAPILIR?
Boşanma kararı kesinleştikten sonra, yurtdışında ikamet eden bireyler boşanmadan sonra soyadı değişikliği için başvurularını Nüfus Müdürlüğü’ne ya da konsolosluklara yapabilirler. Nüfus cüzdanındaki soyadı, boşanma kararının kesinleştiği tarih itibarıyla güncellenebilir.
- Boşanma kararı, Türkiye’de tanınmış ve tenfiz edilmiş olmalıdır. Yani, boşanma kararının Türk mahkemeleri tarafından da geçerli sayılması için, boşanma kararının apostil şerhi taşıması veya Türk konsolosluğundan onaylanması gerekmektedir.
- Boşanma kararında, kadının soyadı değişikliği hakkına sahip olduğu belirtilmiş olmalıdır. Eğer boşanma kararında böyle bir hüküm yoksa, kadın Türk mahkemelerine başvurarak boşanmadan sonra soyadı değişikliği talebinde bulunabilir.
- Boşanma kararının nüfusa işlenmesi için, kadının nüfus müdürlüğüne şahsen başvurması veya noterden verdiği vekaletname ile bir başkasını yetkilendirmesi gerekmektedir. Başvuru sırasında, boşanma kararının aslı veya onaylı örneği, nüfus cüzdanı, pasaport ve varsa eski kimlik kartı ibraz edilmelidir.
BOŞANDIKTAN SONRA SOYADI DEĞİŞİKLİĞİ ZORUNLU MU?
Boşandıktan sonra soyadı değişikliği zorunlu değildir. Kadın, boşanma kararı kesinleştikten sonra, evlenmeden önceki soyadını yeniden alabilir veya kocasının soyadını kullanmaya devam edebilir. Ancak, boşanmadan sonra soyadı değişikliği yapmak isteyen kadınlar, bunun için bazı şartları yerine getirmeleri ve gerekli belgeleri ibraz etmeleri gerekmektedir.
BOŞANDIKTAN SONRA KADININ KOCASININ SOYADINI KULLANMASI
Boşanma durumunda, kadınların genellikle evlenmeden önce kullandıkları soyadlarına geri dönmeleri beklenir. Ancak bazı durumlarda, kadınlar boşanmadan sonra soyadı değişikliği yapmak istemeyebilirler. Bu durum, genellikle sosyal ve ticari hayatlarını etkileyen kişisel tercihlere dayanmaktadır.
Kadının boşandığı kocasının soyadını kullanabilmesi için, kanunun belirlediği şartların varlığına ve bu değişikliğin usulüne uygun bir şekilde açılmış dava sürecine tabi olması gerekmektedir. Bu durum, kadının hukuki olarak eski soyadını kullanma hakkını kazanabilmesi için geçerli olan yasal süreci ifade eder.
TMK’nın 173/2. Maddesinde “Kadının, boşandığı kocasının soyadını kullanmakta menfaati bulunduğu ve bunun kocaya bir zarar vermeyeceği ispatlanırsa, istemi üzerine hakim, kocasının soyadını taşımasına izin verir.”
SOYADI KULLANILAN ESKİ EŞİN İZNİN KALDIRILMASI İÇİN DAVA AÇMASI
Kanun, koşulların değişmesi ya da eski eşin soyadını kullanmanın kocaya zarar vermesi durumunda, kocaya soyadı iznini kaldırma hakkı tanır. Ancak bu hakkın kullanılabilmesi için kadının da mahkemeye başvurarak bu değişikliğin gerekliliğini ve eski eşin soyadını kullanmanın zararlı olabileceğini ispatlaması gerekir.
Davanın sonuçlanabilmesi için mahkeme, tarafların sunduğu delilleri değerlendirir ve soyadı izninin kaldırılmasının gerekliliğine hükmeder. Eğer mahkeme, koşulların değiştiğini ya da soyadının kullanılmasının kocaya zarar verdiğini ispatlayamayan taraf lehine karar verirse, dava reddedilir.
Dolayısıyla, kadının boşanmadan sonra soyadı değişikliği yapmama izni için başvurduğu durumda, bu izni kaldırmak isteyen kocanın mahkemeye başvurması ve gerekliliği ispatlaması gerekmektedir. Aksi takdirde, verilen izin devam eder ve kadın soyadını kullanmaya devam edebilir.
BOŞANMA DAVASI DEVAM EDERKEN SOYADI DEĞİŞİKLİĞİ
Evlilik sürecinde kadının soyadının değiştirilmesi, boşanma davası veya kararı alınmasını beklemeksizin gerçekleştirilebilir. Boşanma kararı kesinleşmeden önce, evli bir kadın istediği takdirde kocasının soyadını kullanmaktan vazgeçebilir. Kadın, boşanma süreci tamamlanana kadar soyadını değiştirebilir.
Türk Medeni Kanunu’na göre, kadın evlilik sürecinde evlendirme memuruna veya daha sonraki bir tarihte nüfus idaresine yazılı başvuru yaparak kocasının soyadından önceki soyadını alabilir. Kanuna göre kadın, evlilik işlemleri sırasında veya evlilik kurulduktan sonra Nüfus Müdürlüğü’ne başvurarak bekarlık soyadını kocasının soyadıyla birlikte kullanmaya devam edebilir. Ancak, yasal düzenleme gereği kadın, bekarlık soyadını tek başına kullanma hakkına sahip değildir.
BOŞANMA DAVASI DEVAM EDERKEN BEKARLIK SOYADINI KULLANMA DAVASI
Kadın, evlilik sonrasında otomatik olarak kocasının soyadını kullanmaya başlar. Ancak Türk Medeni Kanunu’nun 187. maddesi gereğince, kadın, evlilik işlemleri sırasında veya evlilik kurulduktan sonra nüfus müdürlüğüne yazılı başvuru yaparak kocasının soyadı önünde önceki soyadını da kullanabilir. Bu hak, daha önce iki soyadını kullanan kadınlar için geçerlidir. Kanuna göre, kadın tek başına bekarlık soyadını kullanma yetkisine sahip değildir. Anayasa Mahkemesi, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun kadının evlilik sonrası soyadını belirleyen 187. maddesinin birinci cümlesini Anayasa’ya aykırı bulmuş ve iptal kararı vermişti. Bu kararla, kadının evlenirken kocasının soyadını almasını zorunlu kılan ve kendi soyadını tek başına kullanmasını engelleyen hüküm ortadan kalkmıştı. Anayasa Mahkemesi, iptal kararının yürürlüğe girmesi için TBMM’ye 9 ay süre tanımıştı.
Bu süre 28 Ocak 2024’te sona eriyor. TBMM’nin bu konuda yeni bir yasal düzenleme yapması bekleniyordu. Ancak edinilen bilgilere göre, kadının soyadı hakkındaki yeni düzenlemeler, yeni yargı paketi kapsamında değerlendirilecek.
BOŞANMADAN SONRA ÇOCUĞUN ANNENİN SOYADINI ALMASI NASIL OLUR?
Türk Medeni Kanunu’nun 321. maddesi, boşanma sonrasında çocuğun soyadına dair net bir düzenleme içermemektedir. Bu nedenle, boşanma sonrasında çocuk, velayet hakkına dayalı olarak kendi soyadını değiştirmekte özgürdür. Anayasa Mahkemesi’nin 2011’deki kararıyla “Boşanma hallerinde çocuk anasına tevdi edilmiş olsa bile babasının seçtiği soyadını alır.” hükmü iptal edilmiş, ancak Yargıtay uzun bir süre annenin çocuğun soyadını değiştirmesini reddetmiştir. Ancak, 2018’de Yargıtay, Anayasa Mahkemesi kararlarına atıf yaparak, velayet hakkına sahip olan annenin çocuğun soyadını değiştirebileceğine hükmetmiştir. Yeni yaklaşım, boşanma sonrasında velayetin tekrar babaya verilmesi durumunda dikkatli bir değerlendirme gerektirir, çünkü bu durum çocuğun lehine olmayabilir.
BOŞANMDAN SONRA SOYADI DEĞİŞİKLİĞİ SIKÇA SORULAN SORULAR
Boşandıktan sonra soyadı hemen değişir mi?
Boşanmanın nüfusa geçmesi halinde, E Devlet’ e girdiğinizde profilinizde yeni soyadınızı göreceksiniz. Bu halde başka bir işlem yapmanıza gerek kalmayacaktır. Boşanma kararınızı hakim mahkemede yüzünüze karşı söylediğinde boşandığınızı sanmayın demiştik.
Eski eşin soyadını kullanma ne kadar sürer?
Bu sebeple evlilik birliği süresince kullanılan soyadını kullanmaya evlilik sonrası devam edilmesine izin verilmesi davasının, boşanmanın kesinleşmesinden itibaren en geç. 1 yıl içerisinde açılması gerekmektedir.
Bankada soyadı değişikliği nasıl yapılır?
Bankada soyadı değişikliği nasıl yapılır sorusunun yanıtını açık şekilde belirtecek olursak; Bu işlemin yapılması oldukça kolaydır. Geçerli kimlikle bankaya giderek, bankadaki bilgilerin güncellenmesi talep edilir ve soyadı değişikliği gerçekleşmiş olur.
BOŞANMA DAVASI DEVAM EDERKEN SOYADI DEĞİŞİKLİĞİ DİLEKÇESİ ÖRNEĞİ
…………… NÖBETÇİ ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ’NE
DAVACI: İsim-Soyisim, T.C Kimlik Numarası, Adres
VEKİLİ: İsim-Soyisim, Baro Sicil Numarası, Adres, UETS Numarası
(Avukatınız var ise bu kısmı doldurunuz)
DAVALI(İLGİLİ): …….. İl/İlçe Nüfus Müdürlüğü, Adres
KONU: Soyadı Değişikliği Talebinden İbarettir.
AÇIKLAMALAR:
- Müvekkilim, … İli, … İlçesi, … Köyü, … Cilt, … Aile Sıra, … Sıra No. …’te nüfusa kayıtlı olup, … ve …’den olma, … …/…/… doğumludur.
- Müvekkilim, kamusal alanda “….” Soyadıyla anılmakta ancak resmi nüfus kaydında soyadı “…..” olarak kayıtlı bulunmaktadır. Bu durum, toplum içinde karışıklıklara yol açmaktadır. Nüfus kaydındaki soyadının düzeltilmesi amacıyla bu davanın açılma mecburiyeti doğmuştur.
(Yukarıdaki iki paragrafta yer alan bilgileri kişi kendi durum ve koşullarına göre doldurmalıdır)
HUKUKİ DELİLLER: Nüfus Kaydı, Tanık İfadeleri ve sair hukuki deliller
HUKUKİ SEBEPLER: Türk Medeni Kanunu Madde 27 ve sair hukuki sebepler
NETİCE-İ TALEP: Yukarıda özetlenen ve resen dikkate alınması gereken sebepler doğrultusunda, davamızın kabulüne, müvekkilimin toplumda yaygın olarak tanınan “…..” soyadının “…..” olarak değiştirilmesine ve bu değişikliğin nüfus kayıtlarına tesciline karar verilmesini talep etmekteyim. Davacı vekili sıfatıyla saygılarımla arz ederim.(…../……../……)
İSİM-SOYİSİM
İMZA
ESKİ EŞİN SOYADINI KULLANMA DAVA DİLEKÇESİ ÖRNEĞİ
……………. NÖBETÇİ AİLE MAHKEMESİ’NE
DAVACI: İsim-Soyisim, T.C Kimlik Numarası, Adres
VEKİLİ: İsim-Soyisim, Baro Sicil Numarası, Adres, UETS Numarası
DAVALI: İsim-Soyisim, T.C Kimlik Numarası, Adres
KONU: Eski eşin soyadını kullanmaya izin davası konuludur
AÇIKLAMALAR:
- Müvekkil ile davalı arasında gerçekleşen boşanma işlemi, ……….. Aile Mahkemesi tarafından kayıt altına alınmış olup, ilgili dosya numarası …/… Esas, karar numarası …/… ve kesinleşme tarihi …/…/… olarak belirlenmiştir. Boşanmanın üzerinden henüz bir yıl geçmemiştir.
- Müvekkil, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nde doğmuş olup, evliliği nedeniyle Türkiye’ye yerleşmiştir. Evlilik sürecinde eşinin soyadını benimsemiş ve bu soyadıyla tanınmaktadır. Boşanma sebebiyle eski soyadına dönmesi gerektiğinde, müvekkilin nüfus kayıtlarında eski bir soyadının bulunmadığı belirtilmiştir. İş ve sosyal ilişkileri açısından, müvekkilin eşinin soyadını kullanması önem arz etmektedir. Kızlık soyadı sosyal ve iş ilişkilerinde olumlu bir intiba bırakmayacaktır. Soyadının, kızlık soyadına dönmesi ve bu durumun değişmesi halinde ……… gibi bir isimle tanınma riski bulunmaktadır. Bu sebeplerle, müvekkilin eski eşinin soyadını kullanmasına yönelik izin talep edilmektedir, zira bu durum, müvekkilin sosyal ve iş ilişkilerinde yaşanabilecek mağduriyetleri önleyecektir.
- Türk Medeni Kanunu’nun 173. maddesi uyarınca, boşanma durumunda kadının kişisel statüsü korunur; ancak, evlenmeden önceki soyadını tekrar kullanma hakkına sahiptir. Bu sahiplik için kanunun ve içtihat niteliğindeki yargı kararlarında belirlenmiş olan tüm şartları taşımaktadır. Eğer kadının, boşandığı eşinin soyadını kullanması, taraflar arasında bir zarara neden olmayacak şekilde ispatlanırsa, TMK 178. madde kapsamında 1 yıl içerisinde davalı eşin soyadını kullanma izni talep edilmektedir.
HUKUKİ DELİLLER: Nüfus Kaydı, …/… Esas, …/… Karar sayılı Aile Mahkeme Kararı, Sosyal ve İş İlişkilerine Eski Eşin Soyadını Kullandığını Gösteren Belgeler, Tanık İfadeleri ve sair hukuki deliller.
HUKUKİ SEBEPLER: Türk Medeni Kanunu madde 173 ve sair hukuki sebepler.
NETİCE-İ TALEP: Yukarıda belirtilen sebepler doğrultusunda, tarafımdan sunulan haklı talebin dikkate alınarak, müvekkilin boşandığı eşinin soyadı olan ………. soyadını kullanma hakkına yönelik resen bir inceleme talep ederim. Bu hususta, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin karşı tarafça karşılanması hususunda hüküm verilmesini talep etmekteyim. (…../……../……)
İSİM-SOYİSİM
İMZA
Sultan Dilara BARDİ