Şekil 37- Aydos Arması
(AYTOS)
(Bulgarca: Aitos, Trakça: Aetós)
Bulgaristan'ın doğusunda, Burgaz İli’ne bağlı bir ilçedir. Karadeniz kıyısına 30 kilometre uzaklıkta bulunmaktadır. Dağlık bir alanda bulunur. 2007 nüfûsu 25.030 kişidir.
Fotoğraf 113- Aydos'tan bir görünüm
Harita 100- Burgaz İli
Harita 101- Aydos’un konumu
Aytos'un antik çağlara kadar uzanan zengin bir târihi vardır. Aytos şehrinin şimdiki bulunduğu civardaki eski yerleşim yeri Trak kabîleleri tarafından kurulmuştur. Şehrin yakınlarındaki arkeolojik buluşlar şehrin varlığının MÖ. 5. yüzyıla kadar uzandığını doğrulamaktadır. Eski bir Trak efsânesine göre Aytos, Orfe'nin öğrencileri ve yandaşlarından biri tarafından kurulmuştur. Yüzyıllar boyunca şehir, Aetos, Astos, Idos, Akvilia vb. gibi çeşitli isimlerle anılmıştır.
Kağan Tervel'in hükümdarlığı sırasında, Bulgar İmparatorluğunun ilk zamanlarında bölge birleştirilmiştir. Aytos, Bulgar topraklarını Avar, Tatar ve Haçlı saldırılarından korumak için önemli bir savaş üssü olmuştur.
1367 târihinde şehir, I. Murat önderliğindeki Osmanlı Devleti orduları tarafından fethedilmiştir. 1829 târihinde, Edirne Antlaşması'ndan sonra şehrin vatandaşlarının birçoğu, Basarabya bölgesine Basarabya Bulgarlarına katılmak için gitmiştir. Bulgar Millî Uyanışı esnâsında halk Bulgaristan kurtuluşu için savaşmıştır. Vasil Levski, şehirde devrimci bir komite düzenlemiştir.
Bağımsızlığın ardından Aytos, bir ticârî merkez olmuştur. Bulgaristan'da ilk kızların tarımsal okulu, dönem esnâsında Aitos'ta kurulmuştur.
Şehirde câmi ve kilise vardır.