Ülseratif kolit ve genel olarak sindirim sistemi rahatsızlıklarında beslenme önemlidir. Doğru bir diyetle hastalığınızı yönetebilirsiniz. Biz bu makalemizde sizi bu doğrultuda yönlendirmek için ülseratif kolit ve beslenme hakkında detaylı bilgiler vereceğiz.
Ülseratif kolit nedir?
Ülseratif kolit, kolon yani kalın bağırsakta ve rektumda kronik enflamasyona neden olan bir enflamatuvar bağırsak hastalığıdır. Ülseratif kolit nedeniyle, kalın bağırsağın iç yüzeyindeki mukozada enflamasyon ve ülserler oluşabilir.
Ülseratif kolit ve Crohn hastalığı birlikte enflamatuvar bağırsak hastalığı olarak adlandırılırlar. Fakat Crohn hastalığı, bağırsağın son kısmı olan kolon ve rektum ile sınırlı olan ülseratif kolitten farklı olarak sindirim sisteminin herhangi bir yerini tutabilir. Ülseratif kolit ve genel olarak enflamatuvar bağırsak hastalıkları ayrıca irritabl bağırsak sendromundan da farklıdır.
Ülseratif kolit ve beslenme konusunda hastaların dikkat etmesi gerekenler
Öncelikle kendi vücudunuzu tanımalı ve yediğiniz zaman sizi rahatsız eden besinleri kendiniz belirlemelisiniz. Bu doğrultuda günlük tutabilirsiniz. Her gün yediklerinizi not alıp, o günle ilişkili semptomlarınızı da altına not edebilirsiniz.
Bununla beraber genel olarak dengeli beslenmeye çalışmanız ve yeterli miktarda protein, yağ, sebze ve meyve içeren bir diyetle beslenmeniz gerektiğini unutmayınız. Ülseratif kolit ince bağırsağı etkilemediği için büyük oranda vitamin ve mineral eksikliklerine neden olmaz fakat dengeli ve size uygun bir diyetle hastalığınızı kontrol altına alabilirsiniz.
Benzer yazılar: Ülseratif Kolit Komplikasyonları Nelerdir?
Ayrıca düzenli kontrollerinizi yaptırıp, vitamin ve mineral eksiklerinizi belirlemeniz önemlidir. Bunların dışında, ülseratif kolit hastalarında genel olarak rahatsızlık yaratan besinler şunlardır:
- Alkollü içecekler (bira ve şarap gibi)
- Kafeinli içecekler (kahve ve siyah çay gibi)
- Asidik içecekler (kola gibi)
- Süt ve süt ürünleri (yoğurt ve kefir istisnai olabilir)
- Et
- Baharatlı yiyecekler
- Şekerli gıdalar/rafine şeker
- Çikolata
- Haşlanmamış, çiğ meyve ve sebze
- Lifli gıdalar
Ülseratif kolit hastalarının atak döneminde dikkat etmesi gerekenler
Bilim adamları ülseratif kolitin yediğiniz yemeklerden ötürü oluşmadığı konusunda ısrarcı. Fakat bu yediklerinizin hastalığınızın kontrolüne katkıda bulunmayacağı anlamına gelmiyor. Atak dönemleri ise hastalığınızla ilgili yoğun semptomlar yaşadığınız bir dönemdir. Bu dönemde beslenme özellikle önemlidir.
Örnek vermek gerekirse yoğun ishal gibi bir semptomunuz varsa sizi ishal yapan ve semptomlarınızı kötüleştiren besinlerden uzak durmalısınız. Biz genel olarak atak döneminde semptomlarınızı kötüleştiren besinlerden bahsedeceğiz. Fakat siz kendi vücudunuzu tanımalı ve sindirim sisteminizi rahatsız eden ve semptomlarınızın kötüleşmesine neden olan besinleri belirlemeli ve diyetinizden çıkartmalısınız. Unutmayın hastalık yoktur; hasta vardır.
Atak döneminde ülseratif kolit hastalarının yememesi gereken besinler:
- Süt ve süt ürünleri: Genel olarak insanlar yaşlandıkça laktoz intoleransı geliştirebilirler. Laktoz özellikle süt ve süt ürünlerinde bulunan bir şekerdir. Vücudumuz laktozu sindirebilmek için laktaz enzimi salgılar fakat bazı kişilerde ve yaşla beraber laktaz enziminin üretimi azalabilir.
- Enflamatuvar bağırsak hastalığı olan kişilerde de laktoz intoleransı görülme ihtimali vardır. Atak dönemlerinde laktoz içeren gıdalardan uzak durarak semptomlarınızı hafifletebilirsiniz.
- Kefir bu noktada istisnai olabilir. Kefirin içerisindeki laktoz oranı düşüktür. Genel olarak sindirime faydalı bakteriler içeren kefirden fayda görebilirsiniz.
- Çiğ sebze ve meyveler: Sindirimi zor lifli gıdalar, sebze ve meyveler vitamin ve mineraller açısından zengindir fakat ülseratif kolit hastalarının bağırsakları bu gıdaları sindirmekte zorlanabilir.
- Sebze ve meyve tüketmek istiyorsanız çiğ tüketmemenizi tavsiye ederiz. Ayrıca sindirimi zor olan fındık fıstık gibi gıdalardan uzak durunuz. Her besin de olduğu gibi sindirmekte zorlandığınız besinleri kendiniz belirleyebilirsiniz fakat çiğ sebzelerin sindiriminin zor olduğunu unutmayınız.
- Alkollü içecekler: Alkol içeren içecekler genel olarak bağırsağı uyarabilir. Zaten ishal sorunu yaşayan hastaların atak döneminde alkol alması semptomlarını çok daha kötüleştirebilir.
- Ayrıca gazlı içecekler de alkollü içecekler kadar rahatsız edici olabilir. Zaten iltihaplı bir bağırsak için gazlı içeceklerin neden olduğu gaz oldukça rahatsız edici olabilir. Kafein içeren içecekler de rahatsız edici etkilere neden olabilir.
- Baharatlı yiyecekler: Baharatlı yiyecekler, sindirim sistemi rahatsızlığı olmayan kişilere bile ağır gelebilir. Mide asidini de arttıran baharatlı besinler sindirim sistemi için zorlayıcı olabilir. Enflamatuvar bağırsak hastalıklarında ise hastaların neredeyse yarısı baharatlı yiyeceklerin semptomlarını kötüleştirdiğini bildirmiştir.
Atak döneminde bol miktarda sıvı alınız fakat asidik, gazlı ve alkollü içecekler yerine bol su içiniz.
- Ayrıca baharatlı ve şekerli yiyecekler de hem genel olarak hem de atak döneminde tavsiye edilmez.
- Az az ve sık sık yemeyi deneyebilirsiniz. Birden çok fazla yemek yemek sindirim sisteminizi genel olarak yorabilir. Az az yiyerek sindirim sisteminizin yükünü azaltabilirsiniz.
- Sebzeleri pişirerek tüketiniz.
- Et yemek istiyorsanız kırmızı et yerine somon gibi sindirimi kolay balıkları tercih ediniz.
- Sindirimi kolay ve sizi rahatsız etmeyen meyve suları içebilirsiniz.
- Stres her hastalıkta kaçınılması gereken bir etkendir. Kendi başına ülseratif kolite neden olmasa da stres nedeniyle atak yaşayabilirsiniz veya semptomlarınız ağırlaşabilir.
- Egzersiz genel olarak sağlıklı bir vücut her zaman tavsiye edilir. Ülseratif kolitte de sağlıklı bağırsak fonksiyonlarına katkıda bulunabilir. Ağır egzersizlerden kaçınınız ve yürüme, yüzme, yoga gibi hafif egzersizleri tercih ediniz.