31 Ekim 1918'de Mondros Ateşkesiyle Osmanlı Devleti kesin yenilgiyi ve tam teslimiyeti kabul edince, Birinci Dünya Savaşı'na girişin sorumlusu sayılan İttihatçı liderler toplu halde Avrupa'ya kaçtılar. Bir numaralı suçlu sayılan Enver Paşa, arkadaşlarından- özellikle Talat ve Cemal Paşalardan- ayrılıp, başlatmış oldukları evrensel İslam ayaklanması girişimini kendi başına gerçekleştirmek için önce Almanya'da sonra Rusya'da temaslara girişti, hatta Bolşeviklerle iş birliğinden kaçınmadı.
Asıl amacı, Anadolu'da başlayan ve başında Mustafa Kemal Paşa'nın bulunduğu “Milli Mücadele'nin liderliğini” ele geçirmekti. 1914- 1918 savaşı sırasında ve sonunda kaybedilenler o kadar büyüktü ki, İttihat ve Terakki'nin en damgalı yandaşları bile, o ismi artık kullanmak istemiyorlardı.
Nitekim Sivas Kongresi'ne katılan üyeler “fırkacılık ve İttihatçılık yapmayacakları” konusunda daha başlangıçta yemin etmişlerdi. Ancak İttihatçıların komitacılığı zor aşılır bir güçtü ve Talat ile Cemal Paşaların aksine Enver, örgütünü- kendi kendini lağvetmiş olsa da kullanmaya çalışmaktan geri kalmadı. Herhalde Napolyon'un Elbe adasındaki sürgününden geri dönüp tekrar ordularının başına geçişini hayal edindi sanırım.