

"Gökdelen Endeksi Laneti" Dubai'yi de Çarptı


Dubai Şehir Merkezi
Bayram öncesinde patlak veren Dubai'nin borç krizi, Dubai ve Abu Dabi borsalarında büyük düşüşlere sebep oldu. Birleşik Arap Emirlikleri'ni (BAE) oluşturan yedi emirlikten biri olan Dubai yönetiminin sahibi olduğu Dubai World'ün borçlarını ertelemek istemesi, dünya borsalarını tedirgin etti. Abu Dabi borsası % 8,3, Dubai borsası ise % 7,3 oranında değer kaybetti. Avrupa borsalarında küçük çaplı düşüşler yaşanırken, Asya borsaları günü artıda kapattı.
Ekonomist Andrew Lawrence'a göre; nerede dünyanın en yüksek gökdeleni yapılıyorsa, kriz kapıda demektir. Bazıları rastlantı dese de "gökdelen endeksi" Dubai'de de çalıştı.
Ocak 1999'da Dresdner Bank'ın araştırma direktörü Andrew Lawrence, sonraları çok tartışılacak bir "öncü kriz göstergesi"ni şöyle ortaya attı:
"İRRASYONEL HOVARDALIK!"
"'Gökdelen Endeksi Teorisi'. Bu teoriye göre bütün gökdelenleri aşan yeni bir gökdelen yapma yarışı ile ekonomik gerileme arasında güçlü bir ilişki vardır. Buna göre kaynaklar, dünyanın en uzun gökdelenini inşa etmeye ayrılırken, ekonomik büyüme de artık yorgunluk aşamasına girer. Kriz öncesinde yapımına başlanan binaların açılışı, çoğunlukla ekonomik durgunluk sona erinceye kadar ertelenir. Aslında teorinin altında daha sonraları "İrasyonel Hovardalık" olarak da tanımlanan bir teori yatıyor. Ekonominin aşırı büyüme evresinde yüksek riskli ve ekonomik olmayan yatırımlar gündeme geliyor. Ucuz kredi sayesinde konut balonu şişerken, bir güç gösterisi olarak dünyanın en uzun gökdelenini yapma yarışı da kızışıyor. Bu tanım Dubai'ye de fazlasıyla uyuyor.
İLK ÖRNEK 1907'DE: BANKACILIK PANİĞİ
Sonraları birçok teze konu olan 'gökdelen endeksi' için ilk örnek 1907 bankacılık paniği gösteriliyor. Panik öncesinde, New York'ta gökdelen yarışları hızlanmış, Singer Binası ve Metropolitan Hayat Sigortası Kuleleri'nin inşasına başlanmıştı. Singer Building, 1908'de, Metropolitan Kulesi ise 1909'da bitirilebildi. Tarihe "Büyük Buhran" olarak geçen 1929 krizi öncesinde de gökdelen yarışları kızışmıştı.
Dönemin en uzun gökdelenleri olan Empire State ve Chrysler gökdelenleri bitirilmesinden hemen sonra 1929 krizi patladı. Tesadüf o ki "gökdelen endeksi", 1973 krizinde de çalıştı! 11 Eylül saldırıları ile yıkılan Dünya Ticaret Merkezi ile Şikago'daki Willis Kuleleri 1974 yılında açıldı. Ekonomist Lawrence'ın, gökdelen endeksi için gösterdiği son örnek Malezya'nın Petronas Kuleleri'ydi. Bitirilmesinden sonra 5 yıl boyunca dünyanın en uzun binası olma özelliğini koruyan Petronas Kuleleri'nin açılışı,1997 Asya Krizi'nin yarattığı karmaşa içinde yapılmıştı.
Katarlı Şeyh: Yağ Bakımı İçin Arabasını Uçakla Londra'ya Göndermişti!
Katarlı bir şeyh, yağ bakımı için uçakla Londra'ya gönderdiği otomobili için 50 bin dolar ödedi.
İngiliz "The Sun" gazetesinin haberine göre, bir şeyhe ait olduğu belirtilen Lamborghini Murcielago LP640 tipi yaklaşık 400 bin dolarlık otomobil, 8 bin dolarlık bakım için, Katar'dan uçakla Londra'ya gönderildi. Katar Havayolları'nın tarifeli uçağıyla gidiş dönüş ücreti yaklaşık 50 bin dolar tuttu. Yani arabanın yağ bakımı yaklaşık 60 bin dolara patladı.
Dünya'nın Dostları adlı çevreci kuruluştan Tony Bosworth, Lamborghini'nin meydana getirdiği kirliliğinin yeterince yüksek olduğunu, ancak bir de bakım için binlerce kilometre uçurulmasının iklime daha da fazla zarar verdiğini söyledi. Çevre kirliliğinin yanısıra, israfa da dikkat çekildi.
Yaklaşansaat Alameti:
Ebu Hureyre (r.a.) şöyle dedi:
Hz. Peygamber (s.a.v.) bir gün insanların arasında oturuyordu. O sırada ona bir zat geldi ve: "Ya Resulallah, kıyamet ne zaman? dedi. Resulallah şöyle buyurdu:
"Bu meselede sorulan sorandan daha alim değildir. Ancak ben sana onun alâmetlerinden haber vereceğim: Cariye'yi, efendisini doğuruyor gördüğün zaman, bu onun alâmetlerindendir. Bayağı kimselerin, Dünya'nın hükümdarları olduğunu ve Deve çobanlarının, yüksek bina kurmakta yarış ettiklerini gördüğün zaman, işte bu da onun alâmetlerindendir..."
Sahih-i Müslim, C. I, Hno: 7 ; Buhari, C.I, Hno: 47
Yaklaşansaat, 02/12/2009