Birinin çöpü diğerinin hazinesidir. Bu belki de geleneksel İzlanda mutfağında unutulmaz bir yemeğin, “hákarl” olarak bilinen ayrıştırılmış köpek balığı karkasından çok daha fazlası değildir.
Bir başa çıkarken, ilk önce hákarl ile karşılaşıldığında, burun deliklerine amonyakla karıştırılmış çürük peyniri hatırlatan sert bir kokudan tam bir saldırı beklenmesi gerekir. Eğer biri tıkaç yapan kokudan kurtulursa, bu fermente edilmiş köpekbalığı etini denemek ve örneklemek için yeterince cesur hissedebilir.
Yabancılar için bu kesinlikle cesaret kırıcıdır, ancak eğer çok cesur olmaya cesaret ederse, dünyadaki belki de en düşünülemez, en rasyonel olanı tüketerek, tat alma tomurcuklarına işkence yapmaya hazırlandığından emin olmalıdır.
İştah açıcı mı? Belki yabancılara değil; Yine de birçok İzlandalı için farklı bir hikaye.
Neden Çürük Köpekbalığı?İzlandalılar büyük gururu ve derinlere oturmuş gelenekleri olan insanlar.
Viking ataları yüzyıllar önce adaya yerleştikten sonra, Kuzey Atlantik'in buzlu sularında bol miktarda bulunan Greelandic köpekbalığı, adanın başlıca kaynağı haline geldi. Grönland köpekbalığıyla ilgili sorun, çirkin olması gerçeğinden başka, etin insanlar için toksik olmasıdır.
O zamanlar, adanın küçük nüfusu için tek besin kaynağından biriydi, bu yüzden mümkün olduğu kadar yiyecekleri korumak için, becerikli Vikingler, zehirli köpekbalığı etini saflaştırmak için başka hiçbir şeye benzemez bir koruma tekniği geliştirdi.
Nasıl yapıldı?
Kæstur Hákarl veya kısaca hákarl, zamana layık görülen bir süreçle hazırlanır. Viking zamanlarında kullanılan aynı işlem bugün hala kullanılmaktadır.
Birincisi, köpekbalığı kafaları kesildi.
Daha sonra, trimetilamin oksit ve ürik asit (idrarda bulunan bir bileşik) gibi zehirleri ortadan kaldırmak için kumda sığ bir delik açılır ve hákarl içine taş, kum ve üstüne çakıl yerleştirilir. Taşların basıncı, sıvının, köpekbalığının doğru şekilde fermente edilmesine izin veren bir zaman çerçevesi olan 6-12 haftalık bir süre boyunca sızmasına neden olur.
Bundan sonra, ortalama olarak 24 feet uzunluğunda olan fermente köpek balığı yerden çıkarılır, uzun parçalara bölünür ve birkaç ay kurumaya bırakılır.
Birçok hákarl hazırlayıcısı etin sadece koku ile hazır olduğunu ve karakteristik kuru, kahverengi bir kabuk oluştuğunu bildiklerini iddia ediyor. Zaman doğru olduğunda, parçalar alınır, kabuk çıkarılır ve et dilimler halinde kesilir ve servis edilir ve birçok kişi tarafından beğenilir.
Bugün helal olmak için kendi köpek balığınızı gömmeniz gerekmez, İzlandalı marketlerde hazır yiyecek olarak satın alınabilir.
İzlanda Mutfağı: Kültürü Kadar Benzersiz
Kuzey Atlantik'teki uzak bir ada olan İzlanda, görkemli doğal güzelliği, engin kaynakları ve 323.000'lik küçük ama gururlu nüfusu tarafından korunan son derece zengin bir kültürle dolu bir ülkedir.
Uzak doğası ve küçük nüfusu nedeniyle İzlanda, yabancıların kafasında bir yenilik haline geldi ve bu kavram hákarl ile birlikte Brennivín gibi başka çeşitli duyulmamış lezzetler sunan İzlanda mutfağının algısında da farklı değil., Svið, Slátur ve Hangikjöt.
Brennivín (Alkolsüz İçecek): Brennivín “yanan şarap” olarak tercüme edilir. Fermente patates ve kimyondan yapılan bir schnapps olup, en çok içen içenlerin bile sistemine güçlü bir yumruk atıyor.
Svið (Koyun Başı): İzlanda'da koyunların başı yenir, ama beyni değil.
İzlanda'daki birçok mağaza, önceden pişirilmiş bir yemek olarak Sviğ'in farklı versiyonlarını satıyor. Koyun başı sıkışması, ülkenin birçok yerinde de mevcuttur. Kıyılmış parça koyun parçalarının pişirilmesi, birbirine bastırılması ve soğumaya bırakılması ile elde edilir.
Slátur (Koyun Bağırsakları, Kan ve Yağ): İzlandaca'da Slátur “katliam” anlamına gelir.
Koyun bağırsaklarından, kan ve yağdan yapılır ve genellikle koyun başı (Svið) ile birlikte ilave bir tedavi olarak servis edilir. İskoç haggileriyle kıyaslandığında, bu eşsiz öğün genellikle tatlı sütlaç ile servis edilir.
Hangikjöt (Füme ve Haşlanmış Kuzu): Hangikjöt, genellikle kuzu eti içmek için huş ağacı veya kuru koyun gübresi yakılarak hazırlanır. Tütsülendikten sonra, kuzu daha sonra kaynatılır, dilimler halinde kesilir ve bezelye veya patateslerin yanında sıcak veya soğuk olarak servis edilir. Özellikle popüler bir Noel yemeğidir.
İğrenme ya da incelik?Hákarl, diğer birçok İzlandalı yemek gibi, dünyadaki diğer yiyeceklere kesinlikle benzemez.
Birçoğu, dünyadaki en iğrenç yiyecek olduğunu düşünür, ancak bazılarına karşı iğrenç olan, başkaları için lezzetli olabilir. Farkı ne yaratır?
İzlanda durumunda, gelenek kuralları. Toplumlar ve kültürler gelenekler ile birbirine bağlanır ve pek çok geleneğin merkezinde yemek kültürleri tüketilir. İnsanlığın en temel ihtiyaçlarından biri olan gıda, insanları güçlü bir şekilde bir araya getiriyor. İnsan gruplarını birleştirir, dışarıdakileri dışlar ve birçok dini ayinlerin merkezindedir.
Elbette, her kültür mutfağa gelince “normlarına” sahiptir. Bir insan grubu için “tipik” olan, bir başkası için zor olabilir.
Bu kesinlikle bir dahaki sefere kesilmiş kümes hayvanlarının bit parçalarını tükettiğinde, uzun, dar hayvansal doymuş patates dilimleri eşliğinde tüketmek veya kesilmiş domateslerde sırılsıklamlaştırılmış, fermente inek sütünün içine kaplanmış ve kesilmiş yuvarlak işlenmiş buğday parçalarını tüketmek gibi domuz eti dilimleri ile - kızarmış patates kızartması ile tavuk ve modern Batı toplumunda pizza, zımba.