İlk canlının ortaya çıkışı oldukça karmaşık kimyasal bir ortamın yavaş yavaş gelişmesini izler. Bu ortam, organik olmayan işlemler sonucu ortaya çıkan amino asitler, şekerler ve diğer biyolojik olarak önemli maddelerden oluşan organik moleküllerle dolu bir çeşit organik çorba dır. Bu ortamdaki birikme, gelişme ve farklılaşma olayları milyonlarca yıl sürer. Bu evreye kimyasal evrim denir. Kimyasal evrimin doruk noktasına erişmesi yani cansız moleküllerin canlı organizmaya dönüşmesiyle organik evrim başlar.
İlk ortaya çıkan yaşam tipine nasıl göründüğüne göre değil de nasıl yaşadığına göre isim verelim: heterotrof, yani kendi besin maddesini üretemeyen, çevresindeki organik maddelerle beslenen bir organizma. Bu organizma büyük olasılıkla bir su ortamı içinde veya en azından ıslak bir ortamda yaşamıştır, çünkü protoplasmik yaşam için su gereklidir.
İlk otorotroflar (siyanobakteriler, bakteriler), yani kendi besinlerini üretebilenler, bir başlangıç heterotrof popülasyonundan gelişerek ortaya çıkmış olmalıdırlar. Yaşamın gelişmesindeki bu olay organik çorba içindeki organik besinlerin tükenmeye ve fotosentez olayının başlamasına işaret eder. Bir çok güncel bakteri her ne kadar serbest oksijen üretmezlerse de fotosentetiktir; tüm güncel siyanobakteriler fotosentetiktir.
Bakteri ve siyanobakterilerin hücreleri prokaryotiktir. Bu ilkel tip hücrede çekirdek zarı yoktur, genetik malzeme hücrenin içine yayılmıştır. Bakteri ve siyanobakterilerin dışındaki organizmaların hücreleri ökaryotiktir.
3.5 milyar yıl ile yaklaşık 1.8 milyar yıl arasında dünyaya prokaryotlar (siyanobakteriler, bakteriler) egemen olmuştur. 2.5 milyar yıl ile 1.8 milyar yıl arasında, hidrosfer ve atmosferdeki önemli değişimler ökaryot hücrelerin gelişmesini sağlamıştır.
Kompleks ökaryot hücrelerin gelişmesiyle çok hücreli bitkilerin ve hayvanların ortaya çıktığı görülür. Geç Kambriyen’de yumuşak gövdeli çok hücreli hayvanlar fosil kayıtlarında egemen olmaya başlar. Bunların ilk örnekleri güney Avustralya’da Edikara alanındaki 590-700 milyon yaşındaki birimler içinde bulunmuştur. Bu fosiller çok iyi korunmuş izler ve kalıplar şeklindedir. Daha sonraki çalışmalarda dünyanın diğer bölgelerinde de benzer faunalar bulunmuştur.
Edikara faunası gözle görülebilir yaşamın başlangıcına işaret eder, bu nedenle bazı jeolojik zaman çizelgelerinde Protozeyoik’in son dönemi yeni bir jeolojik devir, Vendiyen veya Edikara devri olarak ayırtlanmıştır.
Edikara deniz tabanının canlandırması
Adlandırılmamış organizma, New foundland
Mawsonites, deniz anası benzeri, Avustralya
Dickensonia costata, bölümlü solucan, Avustralya