Leningrad örneğini izleyerek ablukayı sınırlamak mümkündü. Ancak, Adolf Hitler için (ve sonra tüm dünya için) kenti ele geçirmek, sembolik, politik bir öneme sahipti. Bu nedenle, kenti fırtınaya başladı, kayıpları önemsemedi ve sonunda tıkanmaya başladı, zaman ve girişimcileri kaybetti, şehir savaşlarına koydukları muazzam miktarda insan gücü ve ekipmanı saymayarak ve bölgeyi ele geçirmeye başladı.
Sovyet birliklerinin Stalingrad'ı tutması için savunma operasyonunun ikinci aşaması, Eylül 13'ta başladı ve Sovyet'in belirleyici bir karşı saldırıya geçişi arifesinde, Kasım 18 1942'a kadar sürdü. Operasyonun bu aşamasında, düşman şehre dört kez saldırdı. Şehirdeki kavgalar, Stalingrad savunucularının olağanüstü inatçılık, azim ve büyük kahramanlığı ile ayırt edildi.
Sovyet birliklerinin ısrarı ve azmi Alman generallerini bile vurdu. Stalingrad savaşına katılan Alman General G. Derr daha sonra şunları yazdı: “Her ev, atölye, su kulesi, set, duvar, bodrum ve son olarak her çöp yığını için, Birinci Dünya Savaşı sırasında bile eşsiz bir şiddetli mücadele yürütüldü. mühimmat tüketimi ile savaş. Birliklerimiz ve düşman arasındaki mesafe son derece küçüktü. Büyük eyleme rağmen havacılık ve topçu, yakın dövüş bölgesinden ayrılmak imkansızdı. Ruslar, toprak ve kamuflaj açısından Almanlardan daha üstündü ve bireysel evlerin arkasındaki barikat savaşlarında daha deneyimlilerdi: sağlam bir savunma aldılar. ”
Stalingrad'daki Lenin Caddesi'ndeki Broken Sovyet 45 mm tanksavar silahı
Tarafların planları. Birliklerin konumu
Stalingrad bölgesindeki durum kritikti. Eylül 1942'nin başlarında, 62. Ordu şehrin batı ve kuzey eteklerine ve 64. Ordu güneyde geri çekildi. Bu ordu birlikleri insan gücü ve teçhizatta ağır kayıplar verdi. Ancak, başka seçenek yoktu, bu yüzden komuta Stalingrad'ın 62. ve 64. ordulara doğrudan savunmasını verdi. Düşmanın yükünü almak zorunda kaldılar. Stalingrad yönündeki birliklerin geri kalanı, eylemleriyle, düşman kuvvetlerinin bir kısmını ana saldırılarının yönlerinden geciktirdi. 13 Eylül'e kadar Stalingrad Cephesi birlikleri Pavlovsk, Panshino, Samofalovka, Erzovka hattında ve Stalingrad - Elista hattında Güneydoğu Cephesi birlikleri savunuyordu. Bu cephelerde önemli sayıda oluşum vardı, ancak birçoğu yetersiz donanıma sahipti. Kara Kuvvetleri, 16. ve 8. Hava Ordularının yanı sıra Volga Ordusu'nu da destekledi filotilla.
Alman komutanlığı Stalingrad yönünde kuvvetler oluşturmaya devam etti. Ordu B Grubu Temmuz ayında 42, Ağustos sonuna kadar 69, Eylül sonuna kadar 81'e sahipti. Bu güçlendirme esas olarak askerlerin “A” Ordu Grubundan, rezervinden ve Kafkasya'dan transfer edilmesine bağlıydı ve sonuçta Wehrmacht'ın Kafkasya'daki saldırısını olumsuz yönde etkiledi (Almanlar Kafkasya savaşını kaybetti). Alman komutanlığı 9. ve 11. piyade birliklerini Romanya'dan, piyade tugayını İtalya'dan ve 5. ve 2. Romanya ordusu “A” Ordusu'ndan devretti. Müttefiklerinin birlikleri - Rumen ve İtalyanlar - Almanlar cephenin pasif bölümlerini giydi. Muharebe eğitimi, ruh ve malzeme ve teknik bölüm bakımından Alman bölümlerinden daha zayıflardı. Sonuç olarak, 13 Eylül'de 8. İtalyan, 6. ve 4. Stalingrad ve Güneydoğu cephelerine karşı faaliyet gösteriyordu. tank Alman orduları ve toplam 47 bölüm (5 tank ve 4 motorlu dahil).
Alman komutanlığı askerlerin 6'inci alan ve 4'inci tank ordularının Stalingrad eteklerine çekilmesiyle şehre saldırı başlatmaya karar verdi. Eylül B’inde, Ordu B Grubunun komutanı Weichs ve 12 Ordusunun komutanı 6, Hitler’in Vinnitsa yakınlarındaki karargahına geldi. Toplantıda Führer, Stalingrad'ın hızla yakalanmasını istedi: “Ruslar güçlerinin tükenmesinin eşiğinde. Stalingrad’da direniş sadece yerel olarak değerlendirilmelidir. Artık bizim için tehlikeli olabilecek stratejik eylemler yapabilecek durumda değiller. Ek olarak, Don'un kuzey kanadında Müttefiklerden önemli miktarda destek sağlanacaktır. Bu şartlar altında kuzey kanadında ciddi bir tehlike görmüyorum. Aksi takdirde, şehri hızlı bir şekilde kendi elimize almaya özen göstermeliyiz ve uzun süre canlandırıcı bir odağa dönüşmesine izin vermemeliyiz. ” Sonuç olarak, oldu - Stalingrad “uzun süredir her şeyi yiyen bir odağa” dönüştü.
6 Ordusu Komutanı Paulus, üç bölüm daha istedi ve 10 günlerinde Stalingrad'ı almaya söz verdi. Alman emri, kenti ele geçirmenin biraz zaman alacağına inanıyordu. Eylül ayının sonunda, Alman birlikleri neredeyse Stalingrad Traktör Fabrikası'nın duvarlarında ve şehir merkezine 12-3 km mesafede bulunuyordu. Paulus 4'in bu şeritteki kuvvetleri, 6 bin asker ve subay, 100 tabanca ve harç, 2000 tank ve saldırı tabancası hakkındaydı. Almanlar tamamen hava üstünlüğüne sahipti. Alman birliklerinin savaşlar tarafından zaten tükendiğini, şirketlerde yalnızca 500 insanının kaldığını ve tank bölümlerinin 60-60'te operasyonel tankları olduğunu belirtmekte fayda var. Paulus, kuzey ve orta bölgelerinin yakalanmasından Stalingrad'a bir saldırı başlatmaya karar verdi. Bunu yapmak için, aynı anda güçlü bir 80 darbe uygulaması ve Volga'ya geçmesi planlandı. Bu amaçla iki grup konsantre edildi: biri 2, 295, 71 ve piyade ve 94 tank bölümlerinde - Aleksandrovka köyü bölgesinde, diğeri 24 tankından, 14- ve 29- Romen piyade birimleri - Yukarı Elshanka bölgesinde. Görev basit görünüyordu: 20-5 km savaşına girmek ve Rusları nehre atmak.
Albay-General F. Paulus Stalingrad'da bir subayla konuşuyor
Şehir, 62 ve 64 orduları tarafından savundu. 62 ve 64 ordularının önündeki cephe hattı sürekli idi ve Rynok yerleşim yerinden Volga'nın sağ kıyısında, kuzeydeki Orlovka ve daha sonra şehrin batı eteklerinde Kirovsky ilçesinden Küçük Chapurniki'ye kadar güney ucuna kadar 65 km'ye kadar uzandı. 64 Ordusu, Kuporenoye-Ivanovka hattında 25 km uzunluğunda savundu. Ordu birlikleri tek kademeli bir operasyonel oluşuma sahipti. Ana kuvvetleri en tehlikeli yönü kapatarak sağ kanatta yoğunlaştı.
62 Ordusunun cephesi yaklaşık 40 km uzunluğundadır ve Volga'nın Rynok köyü yakınındaki sağ sahilinden, İskan'ın doğusundaki Orlovka ve Kuporosnaya Sadovaya'nın Razgulyaevka'sından geçmektedir. Orlovka yakınlarındaki Volga sahiline maksimum uzaklık 10 km idi. Stalingrad'ın merkez kısmını ve fabrika bölgelerini koruma görevinin bütün yükü orduya düştü. Eylül 5’te General Lopatin görevinden alındı ve birlikleri Volga’nın ötesine çekmeyi teklif etti. 62 Ordusunun yeni komutanı General V. I. Chuikov olarak atandı. Orduda 12 tüfek bölümleri vardı (33-I ve 35-I Muhafızları, 87-I, 98-I, 112-I, 131-I, 196-I, 229-I, 244-I, 315-I, 399-I ben ve 10-Tüfek Bölümü NKVD), 7 tüfek (10-I, 38-I, 42-I, 115-I, 124-I, 129-I, 145-I) ve 5-tank ateşleri, 20-I tugay, 12 topçu ve harç alayları. Ancak, bölünmeler, 250-100 savaşçılarından oluşan, kan boşaltıldı. Yani, bazı bölümlerde tam teşekküllü bir taburdan daha az asker vardı. Ayrıca, bazı bölümler sadece birkaç silahla silahlandırıldı. Tank teçhizatları 6-10 tanklarındaydı. Ekli ünitelerle birlikte toplam 35 Muhafız sayısı, 664 erkekti, 23 tank kolordu, üçte biri sabit ateşleme noktası olarak kullanılan 40-50 tanklarına sahipti. NKVD (10 kişi) ve 7500 ayrı piyade tugayının 3 bölümü, az ya da çok insanlıydı. Toplam 62-I ordusunun Eylül ayı ortasında yaklaşık 54 bin kişisi, 900 top ve harçları, 110 tankları vardı. Komşularla dirsek bağlantısı yoktu, ordunun yanları Volga'ya dayanıyordu. Rezerv yoktu.
Stalingrad'da savunma savaşları
saldırı
Eylül 13 Alman birlikleri, Stalingrad'a saldırı düzenledi. Ana darbeyi Mamayev Kurgan ve tren istasyonu yönünde teslim ettiler. İlk gün birkaç Sovyet birimi basmayı başardılar. Akşamları, ön komutan Chuikov'a düşmanı işgal altındaki alanlardan uzaklaştırmasını ve durumu iyileştirmesini emretti. Eylül ayının erken saatlerinde 14 ordusunun Eylül 62 başarılı olamayan karşı atak geçirdi. Almanlar, 12 saatlerinde 5 bölümlerini ve 1 binden fazla silahı cephenin dar bir bölümüne yoğunlaştırdı ve güçlü bir darbe aldı. Havadan yüzlerce uçakla desteklendiler. Mücadele şehrin sokaklarında gerçekleşti. Bu gün Stalingrad savunucuları için en zor yerlerden biriydi.
Chuikov bu anı şu şekilde tarif etti: “Büyük kayıplara rağmen işgalciler öne çıktı. Tanklarda ve araçlarda piyade sütunları şehre girdi. Görünüşe göre Naziler kaderinin çözüldüğüne inanıyordu ve her biri en kısa zamanda şehrin merkezi olan Volga'ya ulaşmaya ve oradaki kupalardan yararlanmaya çalıştı. Savaşçılarımız ... sarhoş Hitleritlerin arabalardan atladığını, mızıka çaldığını ve kaldırımda dans ettiğini gördü. Faşistler yüzlerce kişi tarafından öldü, ancak taze rezerv dalgaları giderek sokakları doldurdu. ”
Birliklerimiz kendilerini Stalingrad’da savunuyorlardı, topçulardan güçlü destek aldılar. Volga'nın sol yakasında, savunucular 250 toplarını ve ön topçu grubunun ağır harçlarını - 6 topçu ve harç alaylarını, Tank Kolordu'nun 2 topçularını, Stalingrad hava savunma kuvvetlerinin X -UMX roket topçu alayını destekledi. Volga Askeri Filosunun gemileri, düşman birliklerine elli silahlarıyla şehre giren ateş etti.
Ancak, Sovyet topçularının kayıplarına ve şiddetli ateşine rağmen, akşamları Naziler, tüm şehre ve Volga'nın sol yakasına hâkim olan istasyonu ve Mamayev Kurgan'ı ele geçirdi. Savaş, Tsaritsa Nehri'nin ağzında bulunan 62 Ordusunun komuta yerine sadece birkaç yüz metre mesafedeydi. Düşmanın merkezi geçişe atılma tehlikesi vardı. Chuikov'un merkezinde neredeyse hiç asker yoktu - istasyonun yakınında, savunma kuvveti, 62 Ordusu'nun bir kopyasını tutuyordu. Geçişi savunmak için, Chuikov, son rezervi olan ağır tank tugayından birkaç tankın, kendisini savunan askerlerin takviyesine atılmasını emretti. General NI Krylov (Denizcilik Ordusu genel merkezinin operasyon departmanı şefi ve bu merkezin başkanı, Odessa ve Sevastopol'un kahramanca savunması sırasında ünlüydü), ordu merkezinin iki subay grubunu ve gardiyan şirketin askerlerini oluşturdu. İskeleye giren Almanlar, geçitten Stalingrad-1 istasyonuna bir kenara itildi. Sol kanadında, Minin banliyösü bölgesinde, Gotik ordusunun bölümlerinin öne sürüldüğü, süren savaşlar yapıldı. Şehir bir düşüşün eşiğindeydi.
Aynı gün, düşman, 62 ve 64 ordularının birleştiği yerdeki savunma sistemlerini kırdı: Yukarı Elshanka cephesinin 5 kilometrelik kısmı Gornaya Polyana eyalet çiftliğiydi. 422 Piyade Tümeni eski komutanı General IK Morozov, anılarında şöyle yazdı: “62 Ordusunun sol kanadını - General Glazkov Muhafızlar Şubesi - ve 64 Ordusunun sağ kanadını - Albay Denisenko’nun Muhafızlar Bölümü, Kaptan’ın ustası onarım tesisi ve Volga'ya gittik, 64 Ordusunun parçalarını güneye, Eski Otrada ve Beketovka'ya ve 62 Ordusunun sol kanadını Elshanka ve Zatsaritsyn kentine kadar itmeye devam ettik. ” Nazilerin Kuporovoe bölgesindeki Volga'ya çıkışı, 62 Ordusunu cephenin geri kalanından izole etti. Birliklerimiz durumu telafi etmeye çalışarak karşı çıktı, ancak pek başarılı olmadı.
Binbaşı General A.I. Rodimtsev'in (15 bin askeri) emrindeki 13-I Muhafızları Tüfek Bölümü'nün ortasındaki konumu, Eylül 10 gecesi sol bankadan yeniden konuşlandırıldı. Hemen Almanlara gitti ve düşmanı şehir merkezinden kovdu. Öğle saatlerinde 16, Eylül ayında Almanlar, Mamayev Kurgan'dan 39 Muhafız Alayı'ndan bir darbe ile atıldı. 1 inci tabur komutanı tarafından açıklandığı gibi saldırı I.I. İsakova pratikte Suvorov ve Kutuzov'un zamanıydı: “Hadi zincirlere girelim. Dışarıdan yaptığımız saldırı gerçek değildi. Herhangi bir topçu hazırlık veya hava saldırısından önce gelmedi. Bizi ve tankları desteklemedik. Kimse geçmedi, yatmadı - savaşçılar gitti ve gitti ... Düşman, tüfek ve makineli tüfek ateşi açtı. İnsanların zincirlere düştüğü açıktı. Bazıları yükseldi ve tekrar ilerledi ... Höyük elimize geçti ... Ancak, nispeten kısa bir saldırı süresinde - ve bir buçuk saat sürdü - çok büyük kayıplar yaşadık. Topçu tarafından desteklenseydik öldürülen ve yaralananlar daha az olabilir. ” Akşama kadar, gardiyanlar, 12 karşı saldırıya geçti. Almanlar ayrıca ağır kayıplar yaşadı.
Şehir savaşının ilk günleri Chuikov ordusu için, sadece düşmanın kuvvetlerinin üstünlüğü nedeniyle değil, aynı zamanda birliklerin örgütlenmesi ve tedarik edilmesi ile ilgili sorunlar nedeniyle özellikle zordu. Düşman saldırısından bir gün önce, Vasiliy Chuikov normal kaynaklara sahip olmayan tanıdık bir arazide kırılmış, kansız bir orduyu almak için sağ bankaya atıldı. Son adamla savaşmaya devam etti, değerli zaman kazandı ve Vasiliy İvanoviç'in daha sonra söylediği gibi “zaman kan” dır. Chuikov'un Stalingrad savaşları sırasında kendisi de oraya vardığında şehirdeki durumu tahmin ediyordu. “Bağlantı çalıştı, telefon ve radyo. Ama nereye bakarsanız bakın, her yerde bir boşluk, her yerde bir buluş. Bölünmeler o kadar tükenmişti ve önceki savaşlarda kan akıtıyordu ki onlara güvenmek imkansızdı. Günün 3-4'ine bir şey fırlatılacağımı biliyordum ve bu günler bazı savaşçıları kazımak, alayı andırmak ve küçük deliklere sokmak zorunda kaldığımda kömürlerin üzerinde oturuyordu. ”
Aynı zamanda, şehir kendisi müstahkem bir alan değildi, uzun vadeli savunma için hazırlanmadı. Ateş noktaları aceleyle yaratıldı ve askerlerin temel tahkimatı Stalingrad kalıntılarıydı. Binbaşı General Knyazev’in Stalingrad’ın savunması hakkındaki durumunu 10 Eylül’de duyduğu 62 Ordusu Askeri Konseyi, “Şehri savunma durumuna getirme çalışmaları% 13’te yapıldı” dedi. Anti-tank savunma sistemi hazırlanmadı. Mühimmat depoları, ilaçlar, yiyecekler önceden hazırlanmamıştır. Örneğin, Rodimtsev’in bölümü, kompozisyonunun üçte birini kaybetti, bir gün içinde neredeyse mühimmatsız kaldı. Tüm malzemeler sadece çalışan feribottan ve sadece geceleri geri gönderilmek zorundaydı. İlk başta yaralılar bile endişelenecek kimse yoktu. Hafif yaralı askerler kendilerini sallar haline getirdiler, ağır yaralandılar ve üzerlerine yüklendiler ve bağımsız olarak Volga'nın karşısında yüzdüler.
Geçidin kendisinde, Stalingrad'ın başka yerlerinde olduğu gibi cehennem de vardı. Kumsallarda dağınık makineler, fabrikalardan sökülmüş, ancak sökülecek zamanları yoktu. Kıyıda yarı batık, kırık mavnalar vardı. Alman havacılığı Volga’yı sabahtan karanlığa dolaştırdı ve toplar geceleri dövdüler. Geceleri ve geceleri kendilerine gelen rıhtımlar ve yaklaşımlar Alman silahlarının ve 6 namlulu harçların ateşinde idi. 62 ordusu için Sovyet birliklerinin, malzemelerinin ve malzemelerinin arzı aşırı derecede karmaşıktı. Kayıpları en aza indirmek için, feribot gece işletti. Gün boyunca yaralılar kıyıya aktılar, geçişleri beklediler, neredeyse hiç tıbbi yardım yoktu. Bir çoğu ölüyordu.
“Mücadele kayıpları, israf, mühimmat ve yiyecek eksikliği, insanların ve ekipmanların yenilenmesinde zorluklar - bunların hepsi askerlerin moralini olumsuz yönde etkiledi. Bazılarının Volga'nın arkasından hızla ayrılma, cehennemden kaçma isteği vardı ”diye hatırlıyor. Bu nedenle, “kara” hizmeti yerine getirmek gerekliydi - NKVD'nin çıkardığı tüm kayan gemileri denetledi ve şüphelileri gözaltına alarak şehri devriye gezdi. Böylece, 13'tan 15'a Eylül, 1218 askerleri ordunun özel bir bölümünün görevden alınmasıyla gözaltına alındı. Düşmana geçiş vakaları vardı. Eylül ayında, 62 askerleri Eylül ayında 195 Ordusunda özel bölümler tarafından vuruldu.
İki tarafın da acısı istikrarlı bir şekilde büyüdü, savaş neredeyse görülmemiş bir kıyamet karakterini üstlendi. Beklendiği gibi, hayatta kalanlar oybirliğiyle “Stalingrad cehennemi” olarak nitelendirdiler. Stalingrad’ın güney eteklerinde, 17’tan 20’e, Eylül’de, kentin bu bölgesindeki en yüksek bina, 35 bölümünün muhafızları taburunun savunduğu asansör olan savaşlar vardı. Sadece bir bütün olarak asansör değil, aynı zamanda bireysel katları ve tonozları elden ele birkaç kez geçti. Albay Dubyansky, telefonla General Chuikov'a şunları söyledi: “Durum değişti. Asansörün tepesindeydik, altındaki Almanlar. Şimdi Almanları aşağıdan nakavt ettik, ama üst kata çıktılar ve orada, asansörün üst kısmında bir savaş var.
Rusların ve Almanların, gezegendeki en iyi savaşçı olduklarını savunarak şiddetli ve inatla savaştığı şehirde düzinelerce hatta yüzlerce yer vardı. Birkaç hafta içinde, değişen başarılarla, sadece her kat ve bodrum için değil, aynı zamanda her oda için, her çıkıntı için, her merdiven için bir mücadele oldu. Eylül 27'ten önce, istasyonda şiddetli bir savaş yaşanıyordu. Elden ele geçtiği on üç kez, saldırılarının her biri yüzlerce yaşamın iki tarafına da mal oldu. İlk ancak açık, gösterişli saldırılarda daha fazla kayıp çeken Almanlar, taktik değiştirmeye başladı. Eylem saldırı gruplarına taşındık. Saldırılar şimdi küçük alanlarda, bir veya iki blok içinde, 3-5 tanklarının desteğiyle alay veya tabur yoluyla gerçekleştirildi. Sokaklar ve meydanlar da artık savaşın sonuna kadar çökmeyen kanlı savaşlara sahne oldu.
General von Butlar, “Gerçekten insanlığın insanlara karşı titanik bir mücadelesiydi” dedi. General von Butlar, “modern savaş araçlarına sahip Alman grenadier ve sapper'ların, yavaş yavaş şehir içinde sokak dövüşüne doğru yol aldıklarını belirtti. Onlara bitki gibi büyük bitkiler. Dzerzhinsky, Kızıl Barikatlar ve Kızıl Ekim, ayrı ve birkaç gün boyunca fırtınaya maruz kaldı. Şehir bir ateş, duman, toz ve enkaz denizine dönüştü. Alman ve Rus kanının akışını emerek yavaş yavaş II. Dünya Savaşı'nın Verdun'una dönüştü ... Ruslar fanatik inatçılıkla savaştı ... Her iki taraftaki kayıplar çok büyüktü. "
Stalingrad kavşağında Alman 50 mm tanksavar silahı PaK 38'in hesaplanması
Eylül 18 gecesi, Chuikov komutanlığı merkezi kavşaktaki Volga bankasına taşındı. Bunu yapmak için, doğu yakasına geçip yukarı doğru yükselip batı yakasına geri dönmek zorunda kaldım. Rodimtsev'in bölümünün yanı sıra, saldırının ilk günlerinde, 62 ve 95 tüfek bölümleri, denizcilerin 284 tankı ve 137 tugayı, 92 ordusuna verildi. Tamamen “harcanan” alayların merkezi sırayla Volga'ya devredildi, bir tazminat aldı ve görevlerine geri döndü.
Chuikov’un ordusu ilk korkunç darbeye dayandıktan sonra kuvvetle güçlendi. Mareşal F.I. Golikova: “Eylül ayında, Stakes'in yeni rezervleri yoğun şekilde akmaya başladı. Tugay sonra Tugay, bölünmeden sonra bölünme. Eylül ayında, 62 Ordusu yedi taze tam kanlı bölüm ve beş ayrı tüfek ekibi aldı ... Eylül ayında, 62 Ordusu, dokuz kansız bölümü geri almak için çekildi ... Ordunun teçhizatı çarpıcı biçimde arttı. ”
Stalingrad Caddesi'ndeki 76-mm bölünme silahı F-22-SPC'deki Kızıl Ordu nişancıları
Stalingrad'daki fabrika mağazalarından birinin cam çatısından sandıklardan çıkan Sovyet savaşçıları
Devam edecek ...