16.10.2003 - 01:00 | Son Güncelleme: 16.10.2003 - 01:00
Edward Sait
Edward Sait bir Arap aydını idi. ABDde Columbia Universitesinde edebiyat hocası idi. 1935te Kudüste doğmuş, çocukluğunun çoğunu Mısır ve Lübnanda geçirmişti.
Edward Sait bir Arap aydını idi. ABDde Columbia Universitesinde edebiyat hocası idi. 1935te Kudüste doğmuş, çocukluğunun çoğunu Mısır ve Lübnanda geçirmişti. Sonra ABDye gitmiş ve Princeton Üniversitesini bitirmişti. Daha sonra ABDde yaşadı ve hocalık yaptı. 67 yaşında lösemiden vefat etti, on yıldır bu hastalıkla uğraşıyordu. İki büyük arzusu ve emeli vardı: Filistin-İsrail mücadelesi ve İslam dünyası ile Batı devletleri arasındaki ilişkiler. Küre istikrarı fundalizmle sarsılmıştı, siyasi aşırılar istikrarı bozuyorlardı ve Saide göre bunlardan bir kısmı Washingtonda oturuyorlardı. Ortadoğuda iken Şekspir ve Bethovene aşık olmuştu. Amerikada 40 yıl boyunca ABD medyasının, Amerikan hükmetinin ve dış politikasının ileri derece eleştiricisi oldu. En önemli eseri Oryantalizmde Batının Doğu hakkındaki görüşlerinin emperyalizmle şekillendiğini iddia eder. Arap ve Müslümanın Batı imajlarının batı polemiklerinin oluşturduğu hayali karakterler olduğunu yazar. Saitin pekçok düşmanı vardı. 1977de Filistin Milli Konseyine seçilmişti. Filistinli milliyetçileri İsrailin var olma hakkını savunarak şaşırttı. İki devlet çözümümden yanaydı. Filistinlilerin hakları için mücadele ederken Yahudilerin ıstırabını da anlamıştı. Oslo Deklarasyonunun eleştiricisi oldu. Bunu Filistinin teslim vesikası bir Filistin Versayı diye tanımladı. Filistin Milli Konseyinden 1991de istifa etti. ABDnin Orta Doğu politikasını şiddetle eleştirmesi İrsaile yakın olanları kızdırdı. Lübnan sınırından İsraile bir taş atınca eleştirenler Columbia Üniversitesinin onun cezalandırılmasını istediler. Yaser Arafatı ve Filistin rejimini eleştirmesi bazı Arapların onu bir hain olarak itham etmelerine sebep oldu. Hayatının son aylarında Ariel Sharona ve Bush yönetimine şiddetle saldırdı. Irak savaşı son bir felakettir dedi. Terörle savaşın sahte olduğunu belirterek herkesi değerler, tarifler ve kültür alanını terketmemeye davet ediyorum diyordu. Genç Arap-İsrail ve Alman müzisyenleri toplayarak şeytan hepimizin içinde dedi. Batı-Doğu Divanını kurdu, Weimarda. Weimar, Alman tarihinin hem en iyi hem de en kötüsünü temsil ediyor. Bu Goethenin şehridir. Ama Weimar Buchenwald temerküz kampından da birkaç kilometre uzaktadır. Gençlerden sadece Goethenin Faustunu okumanın önemi yanında kendi gözleri ile temerküz kampının vahşetini de mecburen görmelerini istedi. Almanlara kolektif suç yüklemedi. Filistinliler çok kuvvetli bir savunucularını kaybettiler, İsrailliler de kendilerini anlayan bir aydını.