Pek çok icatta olduğu gibi, dikiş makinesi kimin icat ettiğini kesin olarak bilmek zordur. Patent ofislerindeki çelişkili tarihsel raporlar ve karışıklıklar, geçerli bir tasarımı ilk kimin oluşturduğunu belirlemeyi zorlaştırdı. Buluşa itibar edilenlerin hepsi işleyen bir makine bile yapmadı. Birçok hobi mucidi erken sürümler buldu, ancak bu yazıda isimler tartışmada en sık yer alan isimler yer alacak. Bu mühendislerden hangisi dikiş makinesini icat ettiyse, hepsinin önemli bir rolü vardı. Kalıcılıkları, sayısız aksiliklere rağmen bize tekstil endüstrisinde devrim yaratan ve o zamandan beri geliştirilmeye devam eden teknolojiyi verdi!
Charles Weisenthal, 1755
Weisenthal, Londra’da çalışan bir Alman tamirciydi. İngiliz soyluları tarafından finanse edilen iki uçlu iğneli bir makine icat etti. Kaba bir dikiş üretmek için ipliği kumaşta ileri geri mekikleyerek çalıştı. Bu makine, dikişleri istendiği gibi sıkmadı ve manuel dikişle üretilen işe uygun gerginliğe ulaşmayı başaramadı. Bu tasarım nihayetinde terk edildi, ancak daha sonraki daha başarılı tasarımların öncüsü olarak kayda değer!
Thomas Saint, 1790
Saint bir İngiliz kabine üreticisi ve hobi mucidiydi. Makinenin dikiş yapması için iğnenin malzemenin içinden geçmesi gerekmediğini fark etti. Bir dikiş makinesi icat etmeye yönelik diğer girişimler, manuel dikiş sürecini etkisiz bir şekilde taklit etmeye çalışmıştı, bu nedenle bu fikir devrim niteliğindeydi. Makinesinin patenti, o sırada ciltlemeyle ilgili olarak dosyaladığı diğer birkaç kişiyle birlikte gruplandırılmıştı ve esasen 100 yılı aşkın bir süredir unutulmuştu. Makinesi, bildiğimiz modern dikiş makinelerinin tüm özelliklerine sahiptir. Ancak, Saint’in tasarladığı makineyi gerçekten yaptığını gösteren hiçbir kanıt yoktur. William Newton Wilson tarafından yıllar sonra Saint’in patentine dayanarak çalışan bir kopya inşa edildi, ancak tamamen çalışmadan önce bazı değişiklikler yapması gerekiyordu.
Barthelemy Thimonnier, 1830
Thimonnier, işleyen ilk dikiş makinelerinden birini icat eden Fransız bir terziydi. Kancalı bir tambur iğnesi kullandı ve kumaşı amaçlandığı gibi etkili bir şekilde birleştiren basit bir zincir dikiş üretti. Operatör malzemeyi elle beslemek zorundaydı, ancak makine kavisli dikişler de dahil olmak üzere herhangi bir uzunlukta dikiş dikebilirdi. Bu tasarımı kullanarak 80 makine yaptı ve bunları Paris’te Fransız ordusu için üniforma üreten bir fabrikada kullanmaya başladı. Ne yazık ki onun için Fransız devrimi, şehirde bir çatışma zamanı olduğu anlamına geliyordu. Yerel terziler, bu makinenin kendilerini işsiz bırakacağından korktular ve bu nedenle, tüm makineleri yok eden ve fabrikasını yakan bir çete oluşturdular. Thimonnier ailesiyle birlikte şehirden kaçtı ve dikiş makinesinin yeni ve geliştirilmiş versiyonları üzerinde çalışmaya devam etti. Mark 3 makinesini İngiltere ve ABD’de pazarlamaya çalıştı, ancak bu zamana kadar diğer mucitler daha fazla ilerleme kaydettiler ve makinesini daha kompakt ve teknolojik olarak gelişmiş tasarımlarla değiştirdiler. Sonunda bir gezi gösterisinin parçası oldu ve dikiş makinesini insanların bir seferde 10 sente izlemesi için bir çadırda sergiledi.
Elias Howe, 1844
Howe, bir fabrikada çalışma deneyimini bir dikiş makinesi icat etmek için kullanan Amerikalı bir makinistti. Patentinin yarısının gelir haklarını zengin bir arkadaşına sattı, böylece onu inşa etmeye gücü yetti. Makinası aslında iyi dikiyordu ama bir seferde sadece altı inç dikiyordu. Operatörün kumaşı pimlere asması gerekiyordu ve sadece düz dikişler dikebiliyordu, bu da onu oldukça verimsiz hale getiriyordu. Bu, yüksek fiyat etiketiyle birleştiğinde, çok az alıcı olduğu anlamına geliyordu. Howe, makinesini İngiltere’de satmaya çalıştı ama sonunda başarısız oldu ve NYC’ye beş parasız döndü. Birçok şirketin, patentinde yer alan tüm konseptleri kullanan dikiş makineleri yapmaya başladığını keşfetti. Bu makineler etkili bir şekilde çalışıp kendisinin çalışmamasına rağmen, bu üreticilere karşı açtığı patent davası ve benzer makineleri yapıp satmaya çalışan tüm üreticilerden aldığı fahiş lisans ücretleri onu dünyanın en zengin ikinci adamı yaptı.
Isaac Merritt Singer, 1851
Singer, Amerikalı bir mucit, oyuncu ve iş adamıydı. Dikiş makinesini icat etmedi, ancak tamir etmesi istenen mevcut bir makineye dayanarak pratik ve verimli bir tasarım geliştirdi. Bu tasarımın patentini aldı ve pazarlama, seri üretim teknikleri ve müşterilerin taksitli ödeme yapabilmesi için kredi sunan kiralama-satın alma sistemleriyle ünlüydü. Bu, Singer’ı bir ev ismi yaptı. Aynı zamanda Howe ile bir çatışmaya neden oldu. Singer, Howe’un patentinin, gözle sivri uçlu bir iğne ve mekik kullanımını kapsadığı için, yapılması mümkün olan hemen hemen her makineyi kapsadığını gördü. Patente meydan okumak amacıyla, yıllar önce 1833’te iğneli ve mekikli bir dikiş makinesi üreten Walter Hunt adında bir mucit buldu.
Walter Hunt, 1833
Hunt, Howe’un patentinin tescil edilmesinden önceki yıllara benzer şekilde çalışan bir dikiş makinesi icat eden Amerikalı bir tamirciydi. Emniyet pimi de dahil olmak üzere bugün hala yaygın olarak kullanılan birçok ürün icat etti, ancak bu fikirlerin potansiyel değerini asla tam olarak anlayamadı. Howe, esasen kendi makinesini yeniden icat etmesine rağmen, Hunt kendi tasarımının patentini alamadığından, kârın hiçbirini elde etmedi. Hunt’ın, böyle bir buluşun terzilerin iş bulamamasına neden olacağını düşündüğü için dikiş makinesinin patentini kasıtlı olarak almadığına yaygın olarak inanılıyor. Singer, Hunt’ı icadını mahkemede Howe’a karşı savunmaya teşvik etti, ancak yargıç Howe’un lehinde karar verdi. Hunt nihayet 1854’te kilit dikiş makinesinin patentini aldı.
Sonra Ne Oldu?
Bunu takiben, rakip dikiş makinesi şirketleri (Dikiş Makinesi Savaşı olarak bilinir) arasında yıllarca süren davalar ve patent anlaşmazlıkları yaşandı ve sonuçta ‘Dikiş Makinesi Kombinasyonu’nun oluşumuyla sonuçlandı. Bu eşi benzeri görülmemiş hareket, esasen onlara sonraki 14 yıl boyunca dikiş makinesi üretiminin kontrolünü veren bir patent havuzuna sahip bir kartel yarattı.