- İçindekiler
- Belirtiler
- Sebepler
- Nedir
- Tedavi
- Tıkanırcasına yemek yeme sağlığıma zarar verir mi
- Tıkanırcasına yemek yeme için yardım istemeli miyim
BelirtilerTıkanırcasına yemek yeme bozukluğu olan kişiler okula, partilere veya sosyal olaylara gitmezler ki tıkanırcasına yiyebilsinler. Evde, tıkanırcasına yiyen biri odasına yemek götürüp kapıyı kilitleyerek yalnız yemek yiyebilir. Tıkanırcasına yemek yiyenler yataklarının altına veya dolaplarının içine yemek saklayabilir, böylece tıkanırcasına yemek yediklerini kimse bilmez. Tıkanırcasına yemek yiyen bazı kişiler davranışlarından utanabilir ve büyük suçluluk hissedebilirler.
Aile fertleri veya arkadaşları tıkanırcasına yemek yiyen kişinin, büyük bir öğünü bitirdikten sonra bile bol miktarda yemek yediğini fark edebilir. Tıkanırcasına yemek yeme bozukluğu olan kişilerin tuhaf yemek yeme alışkanlıkları olabilir, örneğin doğrudan bir konserveden yemek yeme veya çöpten yiyecek alıp onu yeme.
SebeplerTıkanırcasına yeme bozukluğu nispeten yeni tespit edilmiş bir bozukluktur ve yeme bozukluklarının en yaygınlarından biti olarak düşünülür. Tıkanırcasına yemek yeme bozukluğu olan kişileri altı ay boyunca haftada en az iki gün bir oturuşta bol miktarda yemek yer. Tıkanırcasına yemek yeme şu beş özellikten üçüne de sahip olur:
- Normalden hızlı yemek yemek.
- Rahatsız edici ölçüde doyana kadar yemek.
- Fiziksel olarak aç hissetmediğinizde bol miktarda yemek yemek.
- Utanç yüzünden yalnız yemek yemek.
- Tıkanırcasına yemekten dolayı mide bulantısı, depresyon veya suçluluk hissetmek.
Kimse tıkanırcasına yemek yeme sorununa neyin yol açtığını bilmiyor ama katkıda bulunduğu düşünülen birçok etmen var. Genetik ve biyoloji, hastalığın gelişiminde rol oynuyor olabilir. Tıkanırcasına yemek yeme ailelerde sürmeye eğilimlidir. Araştırmacılar, beyindeki bazı nörokimyasalların düzeylerindeki anormalliklerin tıkanırcasına yemek yemeye nasıl etki ettiğini etkin biçimde çalışıyorlar. Kişisel psikolojinin de rol oynadığı düşünülüyor: Tıkanırcasına yemek yeme sorunu olan kişilerin %50’si depresyondan mustariptir ve kaygı, utanç ve suçluluk gibi olumsuz duyguların kontrol dışı yemek yemeye etki ettiği düşünülüyor. Bazen, travmatik bir olay yemek yeme bozukluğunu tetikleyebilir.
NedirErgenler anne babalarının boşanması gibi olaylardan sonra tıkanırcasına yemek yiyip kilo alabilirler. Üzgün ve yalnız hissederek kendilerini yemekle teselli edebilirler. Günden güne daha fazla yiyebilirler.
Bulimiyalı kişilerin aksine, vücutlarını temizlemek için kusmaz veya müshil kullanmazlar. Üzüntüsü ve kaygısını yatıştırmak için tıkanırcasına yemeye devam ederler.
TedaviTıkanırcasına yemek yeme bozukluğu yaklaşımların bir birleşimiyle en iyi şekilde tedavi edilir. Psikoterapi, örneğin bilişsel davranış tedavisi ve içgörü yönelimli terapi, hastaların tıkanırcasına yemelerini tetikleyebilecek düşüncelerini ve duygularını fark etmelerini öğretebilir. Grup terapisi de hastaların belirtilerinden daha az utanmasında oldukça yararlı olabilir. Bazı kendine yardım stratejileri, örneğin günlük tutmak ve meditasyon insanların, tıkanırcasına yemek yemeye yol açabilecek zor hisleri ve duygu durumlarını tanımlayıp tolere etmesine yardım edebilir.
Besin danışmanlığı, sağlıklı besin seçimleri ve daha önemlisi, fiziksel ve duygusal açlık arasındaki farkı nasıl anlayacağı hakkında hastayı eğitmek için kullanılabilir. Sonuç olarak, antidepresanlar gibi bazı ilaçlar ilgili depresif belirtileri tedavi etmeye ve bazı hastalarda tıkanırcasına yeme dürtüsünü düzenlemeye yardımcı olabilir.
Tıkanırcasına yemek yeme sağlığıma zarar verir miTıkanırcasına yemek yeme bozukluğu, büyük bir kamu sağlığı sorunu olan obeziteye yol açar. Dünyada milyonlarca insan aşırı kiloludur, bunların yarısı da obezdir. Birçok uzman tıkanırcasına yemek yeme ve aşırı yemek yemenin “kötü yağları” (doymuş ve trans yağlar), karbonhidratlar (örneğin beyaz ekmek ve hamur işleri) ve şekerin bu salgın hastalıktan büyük ölçüde sorumlu olduğuna inanıyor.
Diğer yeme bozukluklarında olduğu gibi, tıkanırcasına yemek yiyenler daha büyük hastalık riski altındadır. Bunlar arasında kalp hastalıkları, inme, şeker hastalığı, safra kesesi hastalığı ve bazı kanser türleri bulunur.