Uz Türkleri kimdir? Uzlar nerede ve ne zaman yaşadılar? Uzların tarihi ...
Ortaasya'dan gelen Türk Boyları kimlerdir?Uzlar Kimdir? Uzlar nerede yaşadılar? Uzların tarihi
Ortaasya'dan gelen Türk Boyları kimlerdir?Uzlar Kimdir? Uzlar nerede yaşadılar?
Uzlar ilk yurtları Hazar Denizi çevresi olan Oğuz topluluklarıdır. Bu adı İranlılar koymuştur.11. yüzyılda batıya doğru ilerlediler ve Doğu Avrupa'yı yağmaladılar. Balkanlar’da Peçeneklerle savaştılar. Bizans ordusunda paralı asker olarak savaştılar. Macaristan 'a yerleşerek Hristiyanlığı benimsediler. Bu bölgede yaşayan Gagavuzlar özelliklerini yitirmemiş Uz topluluklarıdır.
Göktürklere bağlı olan bu Türk boylarının bir kısmı, Oğuz Yabgu Devleti'nin yıkılmasından sonra, Moğol istilasından önce 1000 yıllarında batıya göç ederek Karadeniz'in kuzeyine yerleştiler. Kıpçakların baskısıyla Balkanlar'a gittiler. Bizanslılar tarafından Uz olarak adlandırılan bu Türk boyları, Makedonya, Selanik civarında hanlık seviyesinde konuşlanmışlardır. Bir kısmı Macaristana giderek Macarlara,bir kısmı Makedonya`ya giderek Makedonlara,bir kısmı bugünkü Dobruca yöresine yerleşti ve bugünkü “Gagavuz Türkleri”ni teşkil etti. Büyük bir kısmı da Bizans ordusuna alındı.
Bir kısım Uzlar Anadolu`ya yerleştirildi.Bunlar kaynaklarda Uz veya Guz şeklinde adlandırılmışlardır. Ruslar ise bunlara doğrudan Türk adını vermişlerdir. Peçeneklerin ardından ileri hareketlerine devam eden Uzların büyük bir kısmı 1064 yılında Tuna’yı geçerek Balkanlara geçtikleri hâlde, diğer bir kısmı da bugünkü Ukrayna’nın güneyinde yerleşmişlerdir. Bunlardan bir kısmı Karakalpak adıyla bilinecektir .
Salgın hastalıklar ve şiddetli soğuklar nedeniyle ağır kayıplar vermişlerdir.Malazgirt Savaşı sırasında Doğu Roma ordusundan ayrılıp saf değiştirdiler; Selçuklu için savaştılar.
Uz hanlığını kuran Türk boylarıdır.Uz Hanlığı ise , 11. yüzyılda kurulan bir Türk hanlığıdır.
Uzların Göçü ve Mücadelesi:
Oğuzlar’dan önemli bir kütle, XI. yüzyılda İtil nehrini geçerek, Don nehri havalisinin işgaline başladı. Uzlar’ın bu göçlerinin başlıca sebebi Kuman-Kıpçaklar‘ın baskısı idi.
Uzlar, Hazarlar ile işbirliği yaparak Peçenekler’e saldırmışlar ve onları İtil nehrinin batısına itmişlerdir. Uzlar’ın Ruslarla ilk münasebeti 1036 yılındaki Peçeneklerin Ruslara yenilmesinden sonradır. Aslında daha önce 985 yılında Knez Vladimir’in İtil Bulgarlar’ına açtığı seferde Rus vekayinamelerine göre bir kısım Uz askeri de bulunuyordu.
Uzlar’ın arkalarındaki sürekli Kuman-Kıpçak baskısı, onların Tuna boylarına doğru ilerlemelerine sebep olmuştur. 1064-1065 yıllarında Tuna’yı geçen Uzlar birçok kollara ayrılarak, Balkanlar’da geniş istila hareketlerine giriştiler. Trakya, Makedonya ve Selanik bölgelerini yağmaladılar. Ancak aniden bastıran korkunç soğuklar, aralarında salgın hastalıklar çıkmasına yok açtı. Zaten dağınık halde bulunan Uzlar’ı bu salgın hastalık zor duruma düşürdüğü gibi, Peçenek ve yerli halkın hücumları karşısında epeyce zayıfladılar. Bu surette kuvvetten düşen ve önemlerini kaybeden Uzlar, Bizans tarafından Balkanlar’ın muhtelif yerlerine yerleştirildiler.