Geçen hafta yapılan Brüksel zirvesinden genel olarak akıllarda kalan elle tutulur bir sonuç alınamadığı şeklindeydi. Zirve öncesi Fransız Hollande, "Almanya ortak Eurobond ihracını er yada geç kabul kabul edecek"; İtalyan Monti, "Ortak Eurobond'u kabul etmeyen Almanya EURO'nun çöküşüne de tanıklık eder" derken Almanya sadece Nein diyordu.
-Ortak Eurobond niye olmaz?
Almanya açısından bütün Avrupa'nın borçlarının altına imza atmak anlamına gelecek olan ortak EuroBond ihracına izin vermek hala mümkün değil. Merkel'in dönüp Alman vatandaşlarına "Biz tasarruf yaptık diğerleri harcadı. Şimdi hesabı ortak ödeyeceğiz" şeklinde açıklama yapması mümkün değil.
Diğer yandan teknik olarak da ortak Eurobond ihracı zor gözüküyor. ABD örneğinde ortak Eurobondun karşılığı, FED'in Hazine adına çıkarttığı ABD Tahvil ve Bonoları. Yani Amerika Birleşik Devletleri adına FED tahvil çıkartıp borçlanır. Avrupa'da ise bu işi Avrupa Merkez Bankası'nın (ECB) yapması beklenir. Ancak ECB buna yanaşmıyor. ECB'nin arkasında olmadığı bir ortak EuroBond ihracının teknik olarak imkanı da yok gözüküyor.
Ortak Eurobond İhracına alternatif iki çözüm:
1- Mavi Boç / Kırmızı Borç: Akademisyen Delpha tarafından dizayn edilen modelin ana hatları şöyle:
a- AB'deki tüm üye ülkeler (IMF ve AB ile müzakere sürecindeki Yunanistan hariç) toplam Kamu Borçlarının GSH'larına % 60'ına denk gelen kısmını bır havuza aktarıyorlar.
b- Bu havuzda biriken borca 'Blue Debt- Mavi Borç' deniyor
c- Mavi Borç havuzunda biriken toplam borç stoğu, AB'nin garantörlüğünde ve düşük faizle çevrilecek.
d- Kalan borçlar ise ülkelerin kendi risk primleri ile çevrilecek.Buna da Red debt yani Kırmızı Borç adı verilecek.
e- Ülkelerin % 60'lık kısma borçlarını trasnfer edebilmeleri için AB tarafından kendilerine verilen ' Yol Haritasına' sıkı sıkı uymaları gerekmekte.Yani daha önce Maastricht kriteri olarak belirlenen % 60'a bu sefer uymayan gerçekten cezalandırılacak.
2-European Redemption PACT / Avrupa Ortak İtfa Paktı
Bu senaryoda ise %60 kuralı tersten çalışıyor. Yani Ülkelerin BORÇ/GSH 'sının % 60'nın üzerindeki bölüm ortak bir havuza alınıyor. Bu havuza European Redemption Pact (ERP)adı verilecek.
Buraya atılacak olan toplam borç miktarının 2.9 Milyar € olması bekleniyor. Bu borç ortak havuz ERP'de 25 yıllık süre içinde ortak çıkarılacak bono ve tahvil ihraçları ile eritilecek.
ERP'ye atılan borçlardan sonra Yunanistan hariç bütün üye ülkelerin borç /GSH oranı %60 olacak. Ancak bu noktadan sonra her AB üyesi kendi başına yola devam edecek.Yani bu borçun çevrilmesinde ne ECB ikinci piyasa destek alımları ne ESM ne de EFSF fonları devreye girebilecek.
Anlaşılan o ki ortak EuroBond'a hayır diyen Almanya bu methotlardan birini kabul etmek zorunda kalacak. Ya da Monti'nin dediği gibi EURO ZONE'un çöküşünü izleyecek. Ama işin enteresanı her iki methotta da Yunanistan işin içine katılmıyor. Bir anlamda Yunanistan için 'Yolcudur abbas, bağlasan durmaz' denilebilir.