Alanya limanında, Alanya Kalesi’nin kuzey surlarıyla buluştuğu noktada yükselen Kızıl Kule, kalenin en göze çarpan kısmını oluşturan bir simge yapı. Adını, alt kısımlarını oluşturan kızıl kahverengi taşlardan ve üst kısımlarında, muhtemelen taşların yukarıya kaldırılması güç olduğu için kullanılmış olan tuğlalardan alan kule, Alanya’yı beş yıl süren zorlu bir kuşatmanın ardından ele geçiren I. Alaeddin Keykubad’ın (1221-1237) emriyle, Kilikyalı korsanlardan kalma kale kalıntılarının üzerine inşa edilmiş.
Fotoğraf | Alanya Kızıl Kule
Kule içinde üç yazıt var. Kuzey duvardaki kitabeden yola çıkarak, yapının 1225-26 arasında, Sinop Kalesi’ni de tasarlayan Halepli yapı ustası Ebu Ali Reha el Kattani tarafından yapıldığı biliniyor. Diğer iki yazıtta ise Alaeddin Keykubad’a övgüler sıralanıyor. 29 metrelik bir çapa sahip olan yapı, kot farkı nedeniyle daha yüksek olan doğu cephesinde 35 metre ve batı cephesinde 3 metre yüksekliğe ulaşıyor. Olağanüstü bir deniz ve kent manzarası sunan düzgün sekizgen planlı ve beş katlı kulenin oldukça yalın görünen dış yüzeyinin en karakteristik özelliği, bütün katlarda düzensizce yer alan ince uzun dikdörtgen açıklıklar ve dendanlı parapetin hemen altında, her cephede ikişer tane ve bunların altında her cephede birer tane olarak düzenlenen, düşmanlara zift ve kaynar su dökmekte kullanılan peçeli yatay pencereler.Kızıl Kule yüzyıllar boyunca, limanı kontrol altında tutmak üzere askeri amaçlarla kullanıldı.
Tüm cepheleri 12,5 metre genişliğinde olan kuleye 85 basamaklı taş merdivenle çıkılıyor. Dış cephenin gösterişsizliğine karşılık iç mekân incelikli bir ustalıkla tasarlanmış. Yapının tepeden aldığı güneş ışığı birinci kata dek ulaşıyor. Kulenin zemin katından dördüncü kata dek uzanan bölümde, yağmur sularını kendisine bağlı küçük kanallar yardımıyla biriktiren bir sarnıç da yer alıyor. Kulenin giriş katında, ortadaki sekizgen ayağın çevresini dolaşan 3,50 metre genişliğindeki tonozlu koridorun üzerinde gözetleme pencereleri ve tonozlu yedi oda var. Birinci katta plan biraz değişmiş; odalar küçülmüş ve ikişer ikişer sıralanmış. Orta mekânda, aynı merkez etrafında dönen iki koridor daha bulunuyor. Sarnıcın ağzının görülebildiği bu katta, kuzeydoğuda yer alan iki merdivenle asma kata, oradan da manzara terasına çıkılıyor.
Fotoğraf | Kızıl Kule İç Mekan
Bir dönem tedavülde olan 250.000 TL’lik banknotların arka yüzünde kullanılan yapı, 1951-57 arasında restore edildikten sonra, 1979’da halka açıldı ve giriş katı, kent müzesinin devamı niteliğinde Alanya Etnografya Müzesi olarak düzenlendi. Selçuklu sanatının eşsiz örneklerinden biri olan Kızıl Kule, Alanya Kalesi’ni tamamlayan planı ve ihtişamıyla Alanya’yı simgeleyen ve Anadolu’da türünün tek örneği olan görkemli bir anıt-yapı.