Çayın kağıt ambalaj içine koyulması, 8. Yüzyılda Çinde Tang hanedanlığında başlamıştır. Çinliler çayın lezzetini ve aromasını korumak için kağıt kare torbalara koyup kenarlarını dikiyorlardı. Batı Dünyasında ilk modern poşet çay, elle dikilmiş kumaş keseler şeklindeydi; Çay poşeti ile ilgili ilk patentler 1903 yılında verilmeye başladı. Türkiyede sallama çay olarak ta adlandırılmaktadır. Hatta demleme çayı, poşet çaya tercih edenler için “Herşeyi salla, çayı demle” sözü ünlüdür.
1904 yılının başlarında ticari olarak ilk kez görünen poşet çaylar, 1908’de Thomas Sullivan adlı New York’lu çay ve kahve ithalatçısı İpekten yapılmış poşet çayları dünyaya göndermeye başladı.
İlk poşet çay paketleme makinesi Alman firması Teekanne için Adolf Rambold tarafından 1929 yılında icat edildi.
Poşet çayların geçmişi çok eskidir, eskiden genellikle uzun seyahatlere çıkan gezginler tarafından kullanılıyordu. Amerikada, 1935 yılında yapılan bir araştırma, ülkede satılan poşet çayların büyük bir bölümünün evlerde kullanıldığını gösterdi.
Poşet Çayın İçindekiler
Bir çay poşeti, küçük, gözenekli, mühürlü bir torbadır. Çay poşetleri genelde filtre kağıdı veya gıda sınıfı plastik veya bazen ipekten yapılır. Poşetin içinde genel olarak bunlar çay yaprakları (Camellia sinensis) bulunur, ancak bu terim otlar veya baharatlardan yapılmış bitki çayları (tisanlar) için de kullanılır. Çay demlemek veya bir infüzyon gerçekleştirmek için kaynar suyun içine batırılır. Poşetin dikişli olması, çay yapraklarının demlenen çaya karışmasını engeller ve artıkların atılmasını kolaylaştırır. Bir demlik ile aynı işlevi bir kupanın içinde yerine getirir. Çay poşetlerinin üstünde markanın ve çay çeşidinin yazılı olduğu kağıt etiket bulunur. Kağıt etiket ve çay poşeti bir ip ile birbirine bağlıdır, bu sayede kupanın içerisinden çay poşetini çekip çıkarmak kolaylaştırılmıştır.
Poşet Çayda kullanılan çaylar
Poşetlerin içerisinde genellikle klasik çay yaprakları veya kurutulmuş bitki yaprakları bulunur. Genellikle, poşet çaylarda ince çay yaprakları kullanılır, daha büyük parçalı çay yaprakları paket çaylar için kullanılmaktadır. Ancak bazı şirketler bütün yapraklı çay içeren çay poşetlerini de satmaktadırlar.
Poşet Çayda Kullanılan Kağıt
Poşet çaylarda kullanılan kağıt filtre kağıdıdır. Aynı kağıt süt ve kahve filtrelemek için de kullanılır. Hammadde olarak ahşap ve bitkisel liflerin bir karışından üretimiştir. Ağırlıklı olarak Filipinler ve Kolombiya’da, lifi için yetiştirilen bir plantasyon muz bitkisi ve abaca keneviri karıştırılarak elde edilen kağıt hamurundan yapılmıştır. Bazı poşetlerde, çay poşeti iç yüzeyinde bir komponent olarak PVC veya polipropilen termoplastik lif bulunmaktadır.
Poşet Çay Üretim Makineleri
Lider poşet çay üretim makinesi şirketleri Arjantin Mar del Plata’da bulunan MAI, Almanya Meerbusch’ta bulunan Teepack, İtalya Bologna’da bulunan IMA’dır. MAI firması tarafından üretilen standart bir makine, poşet başına 3.3 gram içeren 120 adet dikdörtgen torbayı bir dakikada doldurabilir ve bitki çaylarının ambalajlanmasını yapmaktadır. Başka bir şirket olan Italian Tecnomeccanica, dakikada 250 poşet çay yapabilen daha hızlı bir tasarıma sahiptir.
Poşet Çay Türleri ve Kullanımları
Poşet çaylar geleneksel olarak kare veya dikdörtgen şeklindedir. Yakın geçmişte yuvarlak ve üçgen (piramit şeklinde) poşet çaylar piyasaya çıkmıştır ve imalatçıları bu yeni şekiller sayesinde demleme kalitesini artırdıklarını iddia etmektedirler. Yuvarlak ve piramit şeklindekiler genelde Demlik Poşet Çay olarak adlandırılmaktadır. Çevreciler, sağlık ve biyolojik bozunabilirlik sorunları nedeniyle naylon yerine ipek kullanılmasını istemektedirler. Çay poşetleri için bir başka malzeme ise Soilondur ve mısır nişastasından yapılır.
Diğer ilginç bilgiler
Dekoratif çay poşeti etiketlerinden oluşan büyük koleksiyonlar bulunmaktadır ve birçok koleksiyoncu, dünya çapında çay poşetleri topayarak etiketlerini saklamaktadır.
2000’li yılların başında Poşet Çay Katlama Sanatı diye bir çeşit origami türü ortaya çıkmıştır. Hollanda’da Tiny van der Plas tarafından başlatılmış bir akımdır. Poşet çayın içine koyulduğu kağıt ambalajı katlayarak çeşit çeşit rozetler yapılmaktadır. Amazon gibi sitelerde farklı şekil ve desenlerde Poşet Çay Katlama yöntemlerini gösteren kitaplar satılmaktadır.