ABD'nin desteklediği Afgan hükümetinin hafta sonu düşmesi, Taleban'ın Afganistan'da kontrolu ele geçirmesi ve binlerce sivilin ve Afgan ordu mensubunun ülkeden kaçmaya çalışması üzerine ortaya çıkan karışıklıktan sonra ABD Başkanı Joe Biden'a verilen kamuoyu desteğinde 7 puanlık düşüş kaydedildi.
Reuters haber ajansının Ipsos araştırma şirketiyle ortak düzenlediği ankete göre Amerikalı yetişkinlerin yüzde 46'sı, Biden'ın başkanlık koltuğundaki icraatlarına destek veriyor. Bu oran, Biden'ın başkanlığı devraldığı Ocak ayından bu yana her hafta yapılan anketlerde kamuoyu destek oranının şimdiye kadarki en düşük seviyeye indiğini gösteriyor.
Afganistan sonrası destek yüzde 53’ten 46’ya geriledi
Sonuçları geçen hafta Cuma günü açıklanan benzer bir Reuters/Ipsos anketinde Biden'ın kamuoyundan aldığı destek oranı yüzde 53 olarak kaydedilmişti.
Biden'ın popülaritesi, Taleban'ın Afganistan'ın başkenti Kabil'e girerek ABD'nin Afganistan'da 20 yıldır sürdürdüğü, yaklaşık 1 trilyon dolara ve binlerce Amerikalı'nın hayatına mal olan varlığını ortadan kaldırması üzerine geriledi.
Ancak hem Demokrat hem de Cumhuriyetçi Partili seçmenlerin çoğunluğu, yaşanan karmaşanın ABD'nin Afganistan'dan çıkması gerektiğinin bir işareti olduğu görüşünde.
Biden’ın Afganistan puanı Trump, Obama ve Bush’tan daha düşük
Ipsos'un yaptığı bir başka anket de Amerikan kamuoyunun yarısından azının Başkan Biden'ın bu yıl Afganistan'da ABD ordusu ve diplomatik çabalarını yönetme biçimini onayladığını gösteriyor. Geçen ay Afgan güçlerini "dünyadaki herhangi bir askeri güç gibi iyi donanımlı" olarak tanımlayıp öven Biden'ın bu ankette ABD tarihinin en uzun süren savaşı sırasında başkanlık yapan George W. Bush, Barack Obama ve Donald Trump'tan daha düşük puan aldığı görüldü.
Amerikan kamuoyu ayrıca Afganistan'a ilişkin farklı konularda da çeşitli görüşler belirtti. Bu görüşler, Taleban Afganistan'daki egemenliğini inşa ettikçe bazı değişiklikler gösterebilir.
Ipsos anketi, Amerikalılar'ın yüzde 75'inin, Afganistan'dan çekilme tamamlanana kadar ülkedeki kilit tesislerin emniyetini sağlamak için ilave asker gönderilmesi kararına destek verdiğini ortaya koyuyor. Benzer oranda Amerikalı ayrıca ABD güçlerine Afganistan'da yardım eden Afganlar'ın tahliye edilmesini destekliyor.
ABD’liler Afganistan’da olan biten hakkında ne biliyor?
Ancak Amerikalılar'ın Afganistan savaşı konusundaki düşüncelerinin belirsiz olduğu, çoğunluğun ABD ordusunun Afganistan'da ne yapmış olması gerektiği konusunda çelişkili görüşler ortaya koyduğu gözleniyor.
Örneğin Ipsos'un anketine katılan 18-65 yaş arası Amerikalılar'ın yüzde 68'i, "ABD'nin Afganistan'dan ne zaman çıkacağından bağımsız olarak savaşın kötü sonuçlanacağını" düşündüğü, yüzde 61'inin de Amerika'nın askerlerini belirlenen takvime sadık kalınarak, zamanında çıkarmasını istediği görülüyor.
Yüzde 50 Afganistan’a asker gönderilmesini destekliyor
Ankete katılan Amerikalılar'ın yüzde 51'iyse "ABD'nin Afganistan'da askerlerini bir yıl daha bırakması" taraftarı olduğunu, yüzde 50'lik bir kesimin de Taleban'la savaşmak için Afganistan'a yeniden asker gönderilmesini desteklediğini kaydediyor.
Cumhuriyetçi ve Demokrat Partili seçmenlerin Afganistan savaşı hakkında benzer tavır ortaya koyuyor. Her 10 Cumhuriyetçi'nin altısı ve her 10 Demokrat'ın yedisi, Afgan hükümetinin Taleban'a teslim olmasını "ABD'nin çatışmadan çıkması gerektiğinin kanıtı" olarak görüyor.
Biden’ın Afganistan puanı 44, Obama ve Trump’ın 51
Ankete katılanların yüzde 44'ü Başkan Biden'ın Afganistan'da "iyi performans" gösterdiğini düşünüyor. Katılımcıların yüzde 51'i de eski Başkanlar Donald Trump ve Barack Obama'nın savaşı iyi idare ettiği yönünde görüş belirtiyor.
Başkan Biden'ın Afganistan savaşını yönetme biçimiyle ilgili kamuoyundan aldığı desteğin, Afganistan'ın işgal edilmesi emrini veren ve ABD'yi, Afganistan'da yeni bir liderlik oluşturmak için yüksek maliyetli ve en sonunda faydasız olduğu anlaşılan çabaların içine sokan George W. Bush'tan daha düşük olduğu da anketin sonucuna yansıyor.
Amerikalılar'ın yüzde 47'si Bush'un Afganistan'da iyi bir iş başardığı görüşünde.
Son anketlerin Biden'ın kamuoyu destek oranında sadece bir haftalık bir düşüşe işaret ettiği, akılda tutulması gereken bir ayrıntı. Taleban'ın Afganistan'a egemen olmasının Biden'ı siyasi olarak nasıl etkileyeceğine ilişkin öngörüde bulunmak için henüz erken olduğu da görülüyor.
Kongre ara seçimlerinde hangi parti önde?
Reuters/Ipsos anketine katılan seçmenlerin yüzde 40'ı, önümüzdeki yıl yapılacak Kongre ara seçimlerinde Demokrat partili bir adaya oy vereceklerini, yüzde 37'siyse bir Cumhuriyetçi'yi destekleyeceklerini kaydediyor.
İngilizce olarak ABD çapında internet ortamında yapılan Reuters/Ipsos anketi, 947 Amerikalı yetişkinden görüş aldı. Bu katılımcıların 403'ü Demokrat, 350'si Cumhuriyetçi Parti seçmeni. Anket sonuçlarının yanılgı oranıysa 4 puan.
Ipsos anketiyse bin katılımcının görüşlerini aldı. Bu kişilerin 443'ü Demokrat, 247'si Cumhuriyetçi Parti seçmeni. Bu anketin de yanılgı oranı 4 puan.