Mamut Dişinden Yapılmış 41.500 Yıllık Kolye, Avrasya’nın En Eski Mücevheri
Polonya’da mamut kemiğinden yapılmış karmaşık bir şekilde dekore edilmiş fildişi kolye keşfedildi ve Avrasya’da bulunan en eski süslü mücevher örneği olabilir.
Kolye, yaklaşık 41.500 yıl öncesine dayanıyor ve onu Homo sapiens’in Avrupa’daki en erken kayıtları arasına yerleştiriyor.
Araştırmacılara göre, düzensiz bir döngü eğrisinde 50’den fazla delinme işareti ve av kayıtlarını veya ay gösterimlerini temsil edebilecek iki tam delik içeriyor.
Çalışmanın yazarlarından Adam Nadachowski, “Stajnia kolyesinin döngü eğrisi, bir ay analemasını(günsekizi) veya öldürdüklerinin sayısını mı gösterdiği ucu açık bir soru olarak kalacak” dedi. ‘Ancak, benzer süslemelerin Avrupa’da bağımsız olarak ortaya çıkması büyüleyici.’
Kolye, 2010 yılında Polonya’daki Stajnia Mağarası’nda hayvan kemikleri ve taş aletlerle birlikte keşfedildi. Şimdi, araştırmacılar, kolyenin muhtemelen 41.500 yıl öncesine ait olduğu sonucuna vararak, yaşını değerlendirmek için radyokarbon tarihleme kullandılar.
Bu çalışma, radyokarbon yöntemindeki en son metodolojik gelişmeleri kullanmanın, örnekleme miktarını en aza indirmemizi ve çok küçük bir hata aralığıyla son derece hassas tarihler elde etmemizi sağladığını gösteriyor.
Araştırmacılar, 3D modelleme araçlarını kullanarak kolyenin yapısını ve tasarımını daha derinden incelemeyi başardılar.
Ortak yazar Stefano Benazzi, “3D modelleme teknikleri ile buluntular sanal olarak yeniden inşa edildi ve pandantif uygun şekilde restore edilerek ayrıntılı ölçümlere izin verildi ve dekorasyonların tanımlanması desteklendi” dedi.
Önceki çalışmalar, hem Neandertallerin hem de Homo sapiens’in bir zamanlar Stajnia Mağarası’nı işgal ettiğini ortaya çıkarmıştı.
Araştırmacılar şimdi, sahibi muhtemelen bir av gezisi için mağarayı terk ettiğinde, kolyesinin orada kaldığını öne sürüyorlar.
Ortak yazar Wioletta Nowaczewska, “Bu mücevher parçası, siteyi işgal eden Homo sapiens grubunun üyelerinin büyük yaratıcılığını ve olağanüstü el becerilerini gösteriyor” dedi.
“Parçanın kalınlığı yaklaşık 3,7 milimetredir ve deliklerin ve onu takmak için iki deliğin oyulmasında şaşırtıcı bir hassasiyet gösterir.”
Genel olarak, araştırmacılar buluntuların Polonya’da Homo sapiens’in dağılmasına ışık tutmaya yardımcı olacağını umuyorlar.
Stajnia Mağarası’nda bulunan fildişi kolye ve kemikten yapılmış yontma bizin yaşları, sonunda Homo sapiens’in Polonya’ya yayılmasının Orta ve Batı Avrupa’da olduğu kadar erken bir tarihte gerçekleştiğini gösteriyor.
Derleyen: Feyza ÇETİNKOL