Jane Austen'ı daha çok göreceğiz. 2017, 41 yaşında trajik bir şekilde erken ölümünün iki yüzüncü yıldönümü. Ve kutlama yoluyla, İngiltere Merkez Bankası, üzerinde yüzünün bulunduğu yeni bir 10 sterlinlik banknotu piyasaya sürüyor.
Aslında bu onun yüzü değil. Ölümünden 50 yıl sonra yayınlanan bir aile anısı için ısmarlanan idealize bir resim. Dayandığı amatörce, bitmemiş eskizden daha zengin, daha güzel ve çok daha az huysuz görünüyor. Ve notun tasarımıyla ilgili başka sorunlar da var.
Arka planda Jane'in yaşamadığı büyük bir evin fotoğrafı olacak - Godmersham. Ayrıca bir örnek gösterilecek Gurur ve Önyargı Elizabeth Bennet aynı romandan bazı mektupları ve bir alıntıyı okuyor: 'Okumaktan daha zevkli olmadığını beyan ediyorum!' - kısa bir süre sonra esneyip kitabını bir kenara atan bir karakter tarafından söylenen bir satır.
Yine de en büyük sorun, bana öyle geliyor ki, Jane Austen olan çoğu insan için. İşte fark ettikleri şey bu: genç ve güzel kadınlar, büyük evler, Gurur ve Önyargı - çizim odalarındaki gösteri dramları. Haftada yarım düzine bir banknotta görmek, onu daha da ileriye götürecektir. Jane, Amerikan Devrimi'nin başlamasından bir yıl önce, şair William Wordsworth'tan beş yıl sonra doğdu. Fransız Devrimi başladığında on üç yaşındaydı. Britanya, neredeyse tüm hayatı boyunca savaştaydı. Kardeşlerinden ikisi donanmadaydı; milislere biri katıldı. Birkaç yıl büyük bir deniz üssü olan Southampton'da yaşadı. Orduların çatıştığı ve fikirlerin çatıştığı, sansür ve devlet gözetimi dönemiydi. Kapalı alanlar manzarayı yeniden şekillendiriyordu; Avrupa imparatorluk binası dünyayı değiştiriyordu; bilim ve teknoloji, bütün bir yeni olasılıklar evreni açıyordu.
Wordsworth gibi yazarların, olan biten her şeyle tam olarak meşgul olduklarını ve örtülü veya imalı olsalar bile çalışmalarındaki referansları bulmaya son derece istekliyiz. Ama biz bunu Jane’in işiyle yapmaya istekli değildik. Jane'i biliyoruz; Dokunuşu ne kadar hassas olursa olsun, aslında aynı olay örgüsünün varyasyonlarını yazdığını biliyoruz, son iki yüzyılın herhangi bir romantik komedisinde yersiz olmayacak bir olay örgüsü.
Yanlış biliyoruz.
*
Jane Austen’ın hayatının tartışılmaz gerçekleri az ve basittir. 16 Aralık 1775'te, bir din adamının sekiz çocuğunun yedinci olarak, küçük Hampshire köyü Steventon'da doğdu. Bath'ta 1801 ile 1806 arasında beş yıl ve Southampton'da üç yıl, okulda birkaç ay ve ara sıra ziyaretler ve tatiller dışında, tüm hayatını Hampshire kırsalında geçirdi. Hiç evlenmedi. Winchester'da 18 Temmuz 1817'de 41 yaşında öldü ve Winchester Katedrali'ne gömüldü. 1811 sonu ile 1815 sonu arasındaki dört yıl içinde dört roman yayımladı. Anlam ve Duyarlılık , Gurur ve Önyargı, M Ansfield Vasıtasıyla için ve DIR-DİR mma . Başka iki roman - N orthanger KİME bbey ve İkna - öldüğü yıl olan 1817'nin sonunda yayınlandı.
İki yüz yıl sonra, çalışmaları şaşırtıcı derecede popüler. Onunla karşılaştırılabilecek başka bir romancı düşünmek zor. Yine de Jane, şüpheli bir şekilde renksiz bir figür olmaya devam ediyor; 41 yılın çoğunu başka insanların hayatlarının ardından sürüklenerek geçirmiş gibi görünüyor.
Ama Jane'in etrafındaki insanların yaşadığı şeyler: erken çocukluk döneminde öksüz kalan babası, yoksulluktan kurtulmak için çabaladı; bir dükle akrabalık iddia edebilen, ancak kendini bir taşra papazlığında geçinebileceğini bulan annesi; İngiltere'de hiçbir umudu olmayan, kendine bir koca bulmak için Hindistan'a giden Teyzesi; Fransız eşini giyotin yüzünden kaybeden Philadelphia’nın kızı Eliza. Jane’in erkek kardeşlerinin en büyüğü James, dayısının sahip olduğu mülkü devralma beklentisiyle büyümüştü; ikinci erkek kardeşi George, bir çeşit sakatlıktan muzdarip ve ailenin geri kalanından ayrı yaşıyor gibi görünüyor; üçüncü erkek kardeşi Edward lüks bir hayata evlat edinildi; Austen kardeşlerin dördüncüsü olan Henry, kariyerinden kariyere sıçradı - önce milislerde bir asker, o alçak George Wickham gibi, sonra bir bankacı ve nihayet, bankası iflas ettikten sonra bir din adamı. Jane'in her iki tarafında doğan en küçük iki kardeş, Frank ve Charles, donanmaya girdi ve heyecan ve tehlike dolu hayatlar sürdüler. Jane’in tek kız kardeşi Cassandra bile kendi adına bir nişan almıştı.'Bugün Jane’in romanlarından birini açan okuyucular için, onlarla metin arasında muazzam bir miktar var.'
Bu insanların çoğunun neye benzediğini biliyoruz; kariyerlerini, evliliklerini, çocuklarını biliyoruz. Jane’in teyzelerinden birinin Bath’daki bir dükkandan dantel çalmakla suçlandığını ve kuzenlerinden birinin araba kazasında öldüğünü biliyoruz. Kız kardeşinin nişanlısının sarı hummadan öldüğünü ve büyük-büyük amcasının Chandos Dükü olduğunu biliyoruz. Jane'in tüm modern biyografi yazarları bu gerçekleri, tıpkı erkek kardeşlerinin, teyzelerinin ve kuzeninin ve onunla evlenmek isteyebilecek (veya daha büyük olasılıkla istememiş olabilecek) erkeklerin portrelerini ve kafası karışmış, çelişkili fikirleri yeniden üretirken, bu gerçekleri tekrarlar. Onu çok az tanıyan insanların arasında, her bir hurdayı bir araya getirerek bir şeyin şekilleneceği inancıyla - bir taslak, bir siluet, Jane şeklindeki bir alan. Ancak tüm çabalarına rağmen, Jane arka planda kaybolan sadece küçük bir figür olarak kalıyor, yüzü başka tarafa çevrilmiş - elimizdeki tek tamamlanmış portresinde olduğu gibi.
Takipimiz ne kadar kararlıysa, Jane o kadar zorlaşır. Onu nerede aramalıyız? Onu modern zamanın Bath'ında, şimdi apartman veya diş muayenehanesi olan yağmurla yıkanmış altın taş binalarda, bir zamanlar Alt Meclis Odalarının durduğu yeri işgal eden parkta veya yeniden inşa edilen Üst Odalar'da bulacak mıyız? neredeyse tamamen II.Dünya Savaşı'ndaki yangın hasarından sonra mı? Onu Jane Austen’ın Chawton'daki Müze Evi'nde bulacak mıyız? Orada sekiz yıl ve kız kardeşi Cassandra yaklaşık 40 yıl orada yaşadı. 19. yüzyılın ortalarında ayrı konutlara bölündü; bir asır sonra yeniden bir haline getirildi. Orada onlarca insan yaşadı. Ve eğer herhangi bir Jane izi kalırsa, her yıl odalara giren binlerce turist onu uzaklaştırmış olacaktır. Ziyaretçilere Jane'inki gibi bir piyano gösterilir; Jane'in 20 yaşındayken sahip olduğu gibi bir yatağın modern bir kopyası; Jane'in 'yazmış olabileceği' bir tablo; Jane’in yeğenlerinin bebekken giydiği şapkalar. Müzenin en gurur duyduğu övünme Jane’in mücevherleridir — topaz haç, boncuklu bileklik, mavi taşlı yüzük seti. Bunlar, en büyük yatak odasının dışındaki dar bir odada sergileniyor, cam kasalarında aptalca oturuyor, dikkatlice aydınlatılıyor, ancak bir zamanlar onları giyen kadın hakkında hiçbir şey hissetmiyor.
Steventon'daki papaz evi - Jane'in 25 yaşına kadar yaşadığı ev - çoktan gitti. Hizmet ettiği kilise hayatta kaldı. Bu kadar uzağa giden hacıların gerçekten doğru yere geldiklerine dair güvence vermek için duvarda bir plak ve çiçeklerle sürekli olarak değiştirilerek açık bırakıldı. Önünüzde koşan küçük bir kızı görmek, kilisenin kapısını kapatmak, antik porsuk ağacının yanından geçmek neredeyse mümkün, ama tüm hayaletler gibi bu da zihnin sadece bir numarası.
Jane'i başka bir yerde aramalıyız.
1809 baharında, 33 yaşındaki Jane Austen kırsalda veya Bath'ta değil, Southampton'da, deniz kaptanı kardeşi Francis tarafından kiralanan, genellikle Frank olarak bilinen bir evde yaşıyordu. Southampton, kahramanın gerçek ailesinin yaşadığı Portsmouth'dan güney sahilinde 32 km'den daha az bir mesafededir. M Ansfield Vasıtasıyla -e . Dönemin bir rehber kitabı, Southampton'ı 'su, Yeni Orman ve Wight Adası' manzaralı 'güzelce inşa edilmiş' ve 'hoş bir şekilde konumlanmış' olarak tanımlıyor. Sokakların 'iyi asfaltlanmış ve bayraklı' olduğundan onayla bahsediyor - bu, bu noktada hiçbir şekilde tüm şehir merkezleri için verilmiş olmadığını hatırlatıyor. Rehber kitabın göz ardı ettiği şey, Southampton'ın aynı zamanda bir deniz tersanesi olduğu gerçeğidir. Ağır bir şekilde güçlendirilmişti ve Jane'in orada yaşadığı dönemde, yetişkin yaşamına egemen olan İngiltere ile Fransa arasındaki uzun savaşın sonuna doğru, Napolyon'un İspanya ve Portekiz'deki ordularıyla savaşacak askerler için büyük bir gemiye giriş limanıydı. .
Jane'i kentsel bir mekânla ilişkilendirirsek, muhtemelen kibar Bath olacaktır, halka açık sarhoşluk, sokak fahişeliği ve şiddetle dolu bir liman kasabası değil. Kraliyet Donanması'nın gemilerinde yelken açması için yeterli adam bulundurmasını sağladığı devlet onaylı kaçırma planı olan basın toplantısı dışında, hem ordu hem de donanma, aksi takdirde hapishanede olacak olan adamları saflarına kabul etti. Dövüşen erkekler genel olarak kaba erkeklerdi ve Southampton, kendilerini koruyacak bir beyefendisi olmayan bir hanehalkı için pek de hoş bir yer olamazdı. Jane, Southampton'da geçirdiği zamanın bazı yönlerinden yeterince keyif almış görünüyor. Mektuplarında yeğenleri ile surlarda yürümek ve Itchen nehrinde kürek çekmek hakkında konuşuyor. Ancak - bildiğimiz kadarıyla - Jane’in çalışmasının yayınlanmasına olan ilgisini yeniden canlandıran, Southampton’dan ayrılma ve ülkeye geri dönme olasılığı gibi görünüyor.
Jane'in hayatı 1806'nın sonunda Southampton'a taşınmadan önceki birkaç yıl boyunca huzursuz olmuştu. Jane'in 1801'den 1806'ya kadar Bath'ta yaşadığını genellikle okuyacaksınız, ama aslında neredeyse sürekli hareket halindeydi ve şehir bir evden çok bir üs oldu. Kız kardeşi Cassandra, anneleri ve (1805'in başındaki ani ölümüne kadar) babalarıyla birlikte Bath'ın çeşitli yerlerinde - Sydney Place, Green Park Buildings, Gay Street ve Trim Street'te - uzunca bir süre kaldı. aile ziyaretleri ve aylarca sahil beldelerine taşınma, aralarında Dawlish, Sidmouth, Ramsgate (Wickham'ın Georgiana Darcy ile uğraştığı yer) Gurur ve Önyargı ) ve Lyme Regis (filmdeki bazı önemli sahnelerin ayarı İkna ). Jane'in Bath'da yaşarken yazılarına pek ilgi göstermediği iddiasıyla da karşılaşabilirsiniz, ancak durum bu değil. 1803 baharında, ilk kez yayına kabul edilen bir romanı bu dönemde aldı.
Bu roman Susan, neredeyse kesinlikle bildiğimiz kitabın bir versiyonu N orthanger KİME bbey . Jane'in Bath'a taşınmadan önce en az bir tam uzunlukta roman daha yazdığını da biliyoruz. İlk ben izlenimler . Bu, daha eski bir sürümü olabilir Gurur ve Önyargı, ve 1797'de babasının yayıncı Cadell'e sunduğu başarısızlıkla aynı kitap olabilir ya da olmayabilir. Bir din adamının sayısız ailesiyle ilgili bir fragmanımız var - bir romanın başlangıcı - genellikle İÇİNDE atsons, 1803 filigranlı kağıda yazılmış. Düzgün bir kopyası Hanım Susan, mektuplarla yazılmış kısa bir kısa roman, daha önce bestelenmiş olduğu olgunlaşmamış stile göre muhtemel görünse de, 1805 filigranı taşıyan bir kağıda yazılmıştır. Bununla birlikte, 1803 ile 1809 baharı arasında, Jane'in, Aralık 1808'de 33. doğum gününde bir şiir yazması dışında, yazdıklarıyla hiçbir ilgisi olmadığından emin olabiliriz - bir arkadaşına bir anma şiiri. tam dört yıl önce kaza yapmış. Belki de nesir yazmayı tamamen bıraktı. Belki önceden var olan taslaklar veya daha sonra diğer romanlara dahil edilen parçalar üzerinde çalışıyordu. Belki daha sonra yok ettiği bir şey yazıyordu. Biz sadece bilmiyoruz.
Jane’in romanları için bir beste tarihleri listemiz var, ama bu Jane tarafından değil Cassandra tarafından yazılmış ve ne zaman hazırlandığı hakkında hiçbir fikrimiz yok. Jane hakkındaki yazarlar bu belgeye tamamen güvenilirmiş gibi davranma eğilimindeydiler; gerçekten yapmamalılar.
Kesin olarak bildiğimiz bir şey, Nisan 1809'da Jane'in Southampton'ı Godmersham'daki kardeşi Edward'ı uzun bir ziyaret için terk edeceğinden yalnızca bir veya iki hafta önce, satın alan yayıncı firmaya yazdı. Susan . Elimizde, aslında bir zarf işlevi görmüş bir kağıt yaprağına yazılmış ve diğer tarafında 'Bayan Austen' yazan bir Jane'in mektubunun bir taslağı var. Jane önce kurşun kalemle yazdı, daha sonra kelimelerin üzerine mürekkeple yazarken, 'J. Austen'den 'M.A.D.' ye Crosby’nin, onu satmayı teklif eden yarı-yasal terimlerle ('tam değerlendirme', 'damgalı makbuz', 'öngörülen', 'bağlı') dolup taşan, küstahça iş gibi bir cevabı var Susan 10 sterlin karşılığında ve romanın başka herhangi bir yerde yayınlanmasını engellemek için 'dava açacağı' tehdidinde bulundu.
Ancak bu mektubun Jane üzerinde ne etkisi olduğu belirsiz. Başka bir referans bulamadık Susan / N orthanger KİME bbey 1817'ye kadar kitaba çok olumsuz bakmaya devam etti. Ancak yakında başka projeleri de vardı.
Anlam ve Duyarlılık Jane’in romanlarından ilkini yayınlama sürecini tamamladı. Ekim 1811'de ortaya çıktı ve 1810'un sonundan bir süre önce tamamlanmış olmalı, çünkü Nisan 1811'de Jane ispatları düzeltmekle meşguldü. Jane, kariyerinin ilerleyen dönemlerinde düzenli bir yayıncısına sahip olduğunda, bir romanı bitirmesiyle o romanın ortaya çıkması arasında bir yıl geçeceği varsayımı üzerinde çalıştı. Jane’in son yazıları arasındaki boşluk Anlam ve Duyarlılık ve kopyaların satışa sunulması daha uzun olabilirdi.'Jane'i romanlarda bulduğumuz yer burası - tüm bu yıllardan sonra ailesinin gizleme çabalarından sonra bulması gereken şey.'
Jane bir romanı göndermeyi düşünmeden önce, onu elle kopyalamak zorunda kalacaktı, bu birkaç hafta, belki de birkaç ay alacaktı. Sonra paketi göndermek, yayıncının romanı okumasını beklemesi, cevap vermesi ve şartları müzakere etmesi gerekiyordu. Jane zaten üzerinde çalışıyor olabilir Anlam ve Duyarlılık sormak için Crosby'ye yazmadan önce Susan .
1809 yazında Jane’in yazıları alışılmadık bir coşkuyla doludur ve 1813 mektuplarında göründüğü zamanki fokurdayan coşkuya çok benzer. Gurur ve Önyargı yazıcılardan. Frank'in karısı Mary, Temmuz ayının ikinci haftasında bir erkek çocuk doğurmuştu ve iki hafta sonra Jane, erkek kardeşine yalnızca bir mektup-şiir olarak tanımlanabilecek oldukça güzel bir yazı gönderdi: kısmen tebrik, kısmen sevgi dolu anma Çocuklukları ve Chawton'daki evindeki mutluluğunun bir parçası. Ona sıcak bir şekilde 'Sevgili Frank'im' diye hitap ediyor ve bebeğin hatalarında bile babasına benzemesi dileğini ifade ediyor - 'ruhun küstahlığı' ve 'şımarık sözler ve ateşli yollar' gibi yetişkin Frank'in çok çalıştığı düzeltmek. 'Kendimiz' diye temin ediyor, 'çok iyiyiz' ve 'Cassandra'nın kalemi' 'Chawton evlerini' ne kadar sevdiklerini 'etkilenmemiş düzyazı' ile açıklayacak:
. . . ne kadar buluyoruz
Zaten aklımızda
Ve ne kadar ikna oldum ki, tamamlandığında
Her şey olacak
Evler yendi,
Hiç yapılmış ya da tamir edilmiş,
Odalar özlü veya geniş odalarla.
Şiir aynı zamanda, 'kıvrımlı kilitleri' olan yaramaz küçük bir çocuk olarak Frank'in kafasını bir kapının etrafına uzatarak ve 'Bet' adlı birine 'gelmeyeceğim' konusunda güvence vererek, Austen aile kreşine dair en nadir içgörüleri sunar. bide. ' Burada Jane’in ailesine yazdığı diğer mektuplarda ender görülen bir heves ve sıcaklık var, sözlerine kolay bir akış, altı ay önce arkadaşının anısına yazdığı oldukça katı ve resmi yas şiirinden çok farklı. Bir şeylerin değiştiği, yeniden yazmaya başladığı sonucuna varmak cazip geliyordu.
Belki çok cezbedici. Jane'in 1809 baharında ve yazında ne düşündüğünü bilmiyoruz. Altı uzun yıl bekledikten sonra, neden tam taşınmak üzereyken Crosby'ye yazasın ki? Neden takma adın baş harfleri? Neden onu uyarmadan birkaç detayı değiştirip romanı başka bir yerde yayınlamıyorsunuz? Neden ilk başta el yazmasının satışına karışmış olması muhtemel olan kardeşi Henry'nin yardımını istemiyorsunuz?
Jane’in hayatı hakkında çok az şey biliyoruz ve bu az şeyi doğru bir şekilde yorumlamak o kadar zor ki, onun kurgusunda anlatılanları göz ardı etmeyi göze alamayız. En azından konuşuyor ve en azından onun yazdığı. Geri kalanına gelince, o kadar çok boşluk, o kadar çok sessizlik var ki, o kadar çok belirsiz, belirsiz bırakılmış ya da ikinci ya da üçüncü elde bildirilmiş ki, her şeyi doldurma görevi “kısa ve öz” olmaktan çok uzak. pek çok biyografi yazarının ilki olan kardeşi Henry'nin 'Yazarın Biyografik Bildirisi' nde iddia ettiği 'kolay'.
*
Elbette, Henry'ye inanılacaksa, Jane neredeyse hiç düşünmedi.
Henry'nin söylediğine göre, kız kardeşinin kitapları acısız, zahmetsizce tamamen biçimlenmiş bir hayata dönüştü. Ona göre, Jane’in “kompozisyonu” “hızlı ve doğruydu”, “ona hiçbir maliyeti olmayan”, yazdığı “her şey” “kaleminden bitmiş” göründüğü için ortaya çıkması için akan bir kelime akışı. Hiçbir emek, adanmışlık, hırs, akıl ya da beceri yok, sadece bir “hediye”, bir “dahi”, “sezgisel” bir icat gücü hayal etmeliyiz. Jane'in yakın çağdaş Romantik şair Samuel Taylor Coleridge'in imajına göre eğitim almış, günümüz okurları için büyük miktarlarda afyon üzerine atlamış, Xanadu ve Kubla Khan'ın ünlü şiirini hala ilham verici bir rüyadayken yazmıştır, bu çekici bir şeydir. fikir. Jane'in romanlarını kasıtlı olarak kabul edilen sanat eserleri olarak değil, istediğimiz gibi hayal etmemize olanak tanır - kendi bastırılmış arzularıyla güreş, kendi mutsuz aşk ilişkilerinin yeniden yazılması, hatta tesadüfen bir kültür ve dil kaynağına dokunma . Jane’in romanları tüm bu şekillerde okundu ve bunun dışında diğerleri.
Bu hayallerin herhangi birindeki sorun, Henry'nin söylediği şeyin yanlış olmasıdır. Jane’in el yazmalarının pek çoğuna sahip değiliz, ama bize onun yazılarında çalıştığını söylemeye yetecek kadar var. Bildiğimiz taslak parçası İÇİNDE Atsonlar çarpı işaretleri, eklemeler ve değişikliklerle noktalı. Hatta daha erken bir son girişimimiz var. İkna Jane'in memnun olmadığını ve yeniden yazdığını. Onu, bir kelimeyi diğerine tercih ederek, cümlenin dengesini kontrol ederek, doğru ifadeyi seçip doğru yere koyduğunu görebilirsiniz.
Henry’nin 'Yazarın Biyografik Bildirimi' kitabının ilk ortak baskısında yer aldı. N orthanger KİME bbey ve İkna, Jane öldükten beş ay sonra matbaaların arasından hızla geçti. Bildirim kısa ama kibarca tutarsızlıklar denebilecek şeylerle dolu. Okurlarına Jane'in romanlarının neredeyse hiç çaba sarf etmeden çıktığına dair güvence veren Henry, bir postscriptte Jane'in eserinin minyatür resme benzeyen meşhur tanımlamasının yanlış bir aktarımına yer veriyor - “üzerinde çalıştığım biraz fildişi, iki inç genişliğinde. çok çalıştıktan sonra çok az etki oluşturacak kadar ince fırçalayın. ' Henry bildiride, Jane'in daha önce bir kitap yayınlamayı hiç düşünmediğini söylüyor. Anlam ve Duyarlılık , bunun farkında olmasına rağmen Susan / N orthanger KİME bbey 1803'te yayınlanmak üzere kabul edilmişti. En eleştirel olmayan okuyucular için bile, Jane'in 'kaba bir şekilde yorum yapmaya asla güvenmediğini' iddia ediyor. İkna , yaslı bir annenin duygularının, sırf karakterin 'rahat ve büyük bir boyutta' olması nedeniyle 'büyük şişman iç çekmeler' olarak alay edildiği, olağanüstü derecede kısır bir pasaj içerir.
Jane öldükten hemen sonra biyografisine başlamış olması gerektiğine dikkat çeken Henry’nin yorumlarının hayırsever bir değerlendirmesi, bu hatalar veya yanlış okumalar olarak adlandırabilir ve onları keder olarak nitelendirebilir. Henry'nin kız kardeşinin tamamen yanlış bir imajını yaratmaya kalkışması olmasaydı, bunu yapmak doğru olabilirdi. Okurlarını Jane'in düzgün bir yazar olmadığına ve kendisini asla bir yazar olarak görmediğine ikna etmek için elinden geleni yapıyor. Çalışmaları hakkında çok az fikri olduğunu ve bir izleyici edinme düşüncesi olmadığını söylüyor. Okurlarına, sonunda ailesinin iknasına teslim olduğunu ve gönderdiğini söyler. Anlam ve Duyarlılık bir yayıncıya, başarısına 'hayret etti'. Bu Jane, adını romanlarına koymaya asla ikna edilemezdi; Henry, gerçekten de, ailesinden “övgüye minnettar, yorum yapmaya açık ve eleştiriye itaatkâr” olduğu için bunların yalnızca onun işi olarak görülmemesi gerektiğini ima ediyor.
Kısacası Henry yalan söylüyordu ve onun yalanları kasıtlıydı. Kısmen amacı, kendisini ve kardeşlerini, kız kardeşlerinin para için yazmak isteyebileceği - hatta buna ihtiyaç duyabileceği - zarar verici fikirden korumaktı. 'Ne şöhret ümidi ne de kâr umudu onun erken güdüleriyle karışmadı' konusunda ısrar ediyor. Onun dünyasında kibar kadınlar işe yaramadı ve halkın beğenisini kazanmayı asla hayal edemezdi. Henry’nin sözlerinin bağlamını da aklımızda tutmalıyız - iki romanın satışına yardımcı olmayı amaçlayan bir “biyografik not”, Jane'in kendisinin de yayınlamayı uygun görmediği.
Ama yine de, güdüleri temelde yeterince sağlam olabilirdi. Kadın yazarlara ne kadar sempatik olmayan bir şekilde muamele edildiğini bilirdi. Mary Hays adlı bir yazarın 1801'de açıkladığı gibi, 'Bir yazarın mesleğine katılan cezalar ve cesaretsizlikler çifte ağırlığa sahip kadınlara düşüyor.' “Sadece yazarlar olarak değil, kadınlar, karakterleri, davranışları olarak” araştırılırken, “kötü huylu yaratıcılık” “hatalarını tespit etmede“ aktif ve yorulmadan ”kamuoyunda yargılanıyor diye devam etti. ve zaaflarını açığa vurmak. '
Feminist yazar Mary Wollstonecraft'ın ünü, çamurda sürüklendi 1797'deki ölümünden sonra. Söylentiler, kitabın yazarı Ann Radcliffe'in M ysteries nın-nin U yunus balığı —Catherine Morland’ın en sevdiği roman N orthanger KİME bbey - çıldırdı. Jane'in yazısını okuyan ve beğenen Charlotte Smith, 1792'de yazdığı romanında bazı insanların 'politik açıklamaları' bulacağını öngörmüştü. D esmond, 'Hoşnutsuz.' Ve haklıydı: Fransız Devrimi'nin ilkelerini açıkça savunması, romanın her zamanki yayıncıları tarafından reddedildiğini gördü ve bize 'bazı arkadaşlarını kaybetti' dendi. Dönemin en başarılı romancısı Maria Edgeworth bile 1801 romanını yeniden yazmak zorunda kaldı. Belinda Eleştirmenlerin 'iğrenç' ve ahlaki açıdan tehlikeli buldukları bir evliliği kaldırmak için, çünkü karakterlerden biri beyaz, diğeri siyahtı.
Austen ailesinin, statükoya yönelik her türlü eleştirinin sadakatsiz ve tehlikeli olarak görüldüğü bir ülkede yaşadığını da hatırlamalıyız. İngiltere ve Fransa, 1793'ten 1815'e kadar sadece iki kısa duraklamayla savaş halindeydiler - 1802-3'te ve Napolyon'un Akdeniz'deki Elba adasında geçici olarak hapsedildiği 1814 yazından 1815'e kadar. İngiltere, 1812'den 1815'e kadar, Jane Austen'ın doğumundan bir yıl sonra 1776'da isyan eden koloni Amerika ile de savaş halindeydi. Devrimci fikirler Amerika'dan Fransa'ya gitmişti, ancak enfeksiyonun kökleri İngiltere'de, özellikle de radikal fikirlerini dünyaya yaymak için memleketi Norfolk'tan ayrılan Thomas Paine'nin yazısında vardı.
*
1792'de Paine, kışkırtıcı iftira bulunmadığı için - esasen devlet için tehlikeli olan fikirleri yazmaktan - mahkum edildi, ancak eskisinden daha tehlikeli bir şey olsa da, özel mülkiyet kavramını, hatta organize din kavramını sorgulayarak yazmaya devam etti.
Periyodik olarak deli olan bir hükümdar ve sadece ahlaksız ve yönetmesi pahalı olmakla kalmayıp aynı zamanda bir Katolik dul kadınla yasadışı bir şekilde evlenmiş olan tahtın varisi ile eyerlenen İngiliz devleti, Fransa ile savaş başlamadan önce bile muazzam bir baskı altındaydı. Savaş İngiltere için yıllarca kötü gitti. Fransız orduları Avrupa üzerinden yürüdü; Fransız gemileri Britanya'nın ticaretini tehdit etti; istila korkusu sabitti. Kraliyet ailesinin davranışını eleştiren ya da yozlaşmış parlamento seçimlerinden şikâyet eden, İngiltere Kilisesi'nden yüz çeviren ya da iktidardakilerin onu gerçekten sürdürmesi gerekip gerekmediğini soran insanlar, ihtiyaç anında ülkelerine ihanet etmiş olarak algılanıyorlardı. Toplumun çalışma şeklinin bir yönünü sorgulamak, bütünü zayıflatmaya çalışmaktı. Jane’in son onlu ve yirmili yaşları boyunca hükümet, Britanya’yı Fransa’nın işgaline karşı korumak için kıyı bataryaları ve kaleler inşa etti ve ülkeyi tehlikenin içeriden yayılmasına karşı korumak için tasarlanmış bir dizi önlem getirdi. Bu süreçte Britanya, totaliter devletlerin edindiği tatsız alışkanlıklarla gittikçe totaliter bir devlete benzemeye başladı. Habeas corpus - herhangi bir tutukluluğun alenen gerekçelendirilmesi şeklindeki asırlık şart - askıya alındı. Vatana ihanet yeniden tanımlandı. Artık devrilmek ve öldürmek için aktif olarak komplo kurmakla sınırlı değildi; düşünme, yazma, basma ve okumayı içeriyordu. Davalar sadece Paine, radikal politikacı Horne Tooke ve ilahiyatçı Gilbert Wakefield gibi açıkça siyasi figürlere değil, yayıncılarına da yöneltildi. Broşür dağıtmaktan bir okul müdürü mahkum edildi. Poster astığı için bir adam hakkında dava açıldı. Gazetenin sahipleri M orning Chronicle mahkemeye çıkarıldı. Kitapçılar tehdit edildi. Kelimeler tehlikeliydi; bir parça doggerel okuyarak bir Hampshire marangozunun üç yıl boyunca hapsedildiğini gördü. Britanya'da, yazarları ve yayıncıları korkutarak polislik yapmaları için neyin amaçlandığını anlamayan düşünen bir kişi neredeyse olamaz. 1795 tarihli bir mektupta Whig politikacısı Charles James Fox, 'herhangi bir ihtiyatlı esnafın bakanlar için herhangi bir şekilde hoşnutsuz olabilecek herhangi bir şeyi yayınlamaya nasıl cesaret edebileceğini' düşünüyordu. William
Wordsworth’ün erkek kardeşi Richard, onu “bakanların büyük güçleri olduğu” konusunda uyararak, onu “siyasi fikirlerinizi yazarken veya ifade ederken dikkatli olmaya” çağırdı. Mektupların yetkililer tarafından açılıp okunması bekleniyordu; yayıncıların toplumsal normlara çok açık bir şekilde meydan okuyan veya sorgulayan her şeyden uzak duracağı kabul edildi. Muhafazakar yazarlar gelişti. Daha az gerici bir zihin çerçevesine sahip yazarların tepkisi, romantik şairlerin yaptığı gibi doğaya ve duyguya ya da geçmişin veya yabancı ortamların göreceli güvenliğine yönelmek oldu. Sör Walter Scott’ın İÇİNDE nın-nin Erley , 1814'te yayınlanan, genellikle ilk tarihi roman olarak tanımlanır, ancak aslında 1790'larda ve 19. yüzyılın ilk on yılında onlarca yayınlanmıştır. Hemen hemen her gotik roman geçmişte, genellikle 15. veya 16. yüzyılda geçer. Yazarlar şimdiki zaman hakkında yazmaktan çekiniyorlardı ve haklıydılar. Henry ve Jane'in yaşadığı atmosfer budur; Jane Austen'ın yazdığı bağlam budur.
Elbette, Henry'nin Jane'in bir yazar olarak görülmemesi, çalışmalarını yayınlamak istemediği, ailesinin üstün bilgisine boyun eğdiği konusundaki ısrarı - kardeşleri, kurumun temelleri, din adamları, deniz subayları, bir toprak sahibi - çok fazla protesto ettiğini düşünmemize neden olabilir. Ne de olsa Jane'in okuyucularına onun 'tamamen dindar ve dindar' olduğunu ve romanlarının kolayca okunabileceğini bilmediği sürece, Jane'in 'tamamen dindar ve dindar' olduğunu ve 'görüşlerinin Yerleşik Kilisemizinkilerle kesinlikle uyumlu olduğunu' garanti etmek için neden bu kadar hevesli olurdu? İngiltere Kilisesi'ni eleştiriyor mu?
Jane’in toprak sahiplerini, askerlerini, din adamlarını, aristokratlarını düşünün. İçinde Anlam ve Duyarlılık, John Dashwood, babasız, yoksul kız kardeşlerine karşı cömertliğin onu küçük düşürdüğünü düşünüyor; içinde M Ansfield Vasıtasıyla için Henry Crawford, evlenme teklif ettiği kadının kuzeni olan evli bir kadınla kaçar. İçinde Gurur ve Önyargı, kahramanın memleketinde kalan milis subayları zamanlarını diyarı savunmak yerine sosyalleşmek, flört etmek ve - bir keresinde - çapraz giyinmekle geçiriyorlar. Rahip Bay Collins gülünç. Jane’in din adamlarından hiçbirinin mesleği yok, hatta cemaatçilerinin ruhsal veya fiziksel esenliğini çok önemsiyor gibi görünmüyor. Bay Darcy’nin kibirli, müdahale eden teyzesi Catherine de Bourgh, aristokrasiyi haklı çıkarmak için tasarlanmış bir karaktere benziyor mu? Veya İkna Vaktini, sahip olmadığı parayla görünüşe ayak uydurarak geçiren kendini beğenmiş Sir Walter Elliot?
Aynı zamanda, Jane'in bu dönemin aşağı yukarı günümüzde ve aşağı yukarı gerçek dünyada geçen romanlar yazan tek romancısı olduğu gerçeğini de düşünün - ya da her halükarda okuyucularının tanıdığı bir dünya gerçekte yaşadıkları gibi. Jane bize kötü hainler ve mükemmel kadın kahramanlar sunmaz. Bize fırtınalar ya da mucizevi bir şekilde yeniden ortaya çıkan mirasçılar vermiyor. Köyleri ve kasabaları icat eder (Meryton Gurur ve Önyargı, Highbury içinde DIR-DİR mma ) ancak onları bilinen manzara içinde bulur: Highbury, Londra'dan tam olarak 26 mil uzaklıkta, Surrey'de. Çoğu zaman karakterlerini gerçek yerlerde gerçek sokaklarda gezdirir. İçinde N orthanger Abbey , Catherine Morland ve kararsız arkadaşı Isabella Thorpe Bath sokaklarında birlikte dolaşırlar. Şimdi bile onların izinden gidebilirsiniz. Lyme'de liman duvarında durmak ve Louisa Musgrove'un nerede düştüğünü görmek hâlâ mümkün İkna, Yüzbaşı Wentworth’ün kollarına yaptığı cilveli atlayışını yanlış değerlendiriyor.
Jane’in kendi kuşağının eleştirmenleri, çevresinde gördüklerini doğru bir şekilde yeniden üretme konusundaki benzersiz yeteneği nedeniyle onu övdü. 1821'de daha sonra Dublin başpiskoposu olan Richard Whateley, “Onun liyakati, gözlem konusundaki olağanüstü yeteneğinden kaynaklanıyor” dedi. N orthanger KİME bbey ve İkna . Whateley için Jane'i harika yapan şey, onun 'olayların ve karakterlerin doğru ve abartısız tasviri' idi. Shakespeare kadar harika olduğunu ve ikisini defalarca karşılaştırdığını söyleyen ilk kişi oydu. William Wordsworth'un arkadaşı, Samuel Taylor Coleridge'in kayınbiraderi ve bir zamanlar devrimci olan Robert Southey, bu noktada şair ödüllü, kraliyet ailesinin resmi şairi olarak kurumun kucağına oturdu. Gelecek yıllarda Charlotte Brontë'yi yazmaktan kesinlikle vazgeçirecekti, ancak Jane'in romanlarına hayran kaldı ve onların 'doğaya daha sadık olduğunu' düşündü. . . bu çağın diğerlerinden daha fazla. ' Amerikalı yazar Henry Longfellow, Jane’in yazılarının 'gerçek hayatın büyük bir resmi' olduğunu kabul etti, ancak 'çok fazla şey anlatıp doldurduğundan' şikayet etti. 1830'da imzasız bir makale Edinburg gözden geçirmek Jane 'çok doğal' dedi. Jane’in romanlarının gerçekçi olduğu konusunda açıkça bir anlaşma vardı ve onları benzersiz kılan da buydu.
*
Ancak nesil değişimiyle okuyucular biraz daha mücadele etmeye başladı. Thomas Macaulay ve George Henry Lewes (Jane'den 25 yıl sonra ilk doğan, öldüğü yıl ikincisi) gibi ciddi edebiyat eleştirmenleri, Shakespeare ile karşılaştırmayı tekrarladılar ve güçlendirdiler; bu, Jane'in karakter tasvirine odaklanan başka bir şey hariç. romanlarında ve Shakespeare'den farklı olarak onu dahi statüsüne - açıklanamaz, gizemli, zamansız - emanet etti. Halkın görüşü itaatkar bir şekilde yankılandı. 1849'da yayınlanan erken bir Amerikan edebiyat ders kitabı, Jane'in romanlarının 'mükemmellik modelleri olarak düşünülebileceğini' iddia etti. 1852'de kadın romancılarla ilgili İngilizce bir dergi dizisindeki bir makale, Jane'in 'dokunduğu her şeyin mükemmel metresi' olduğunu iddia ediyordu.
Orta Viktorya dönemi okuyucularından çok azı Jane’in büyüklüğünü sorguladı, ama yazdıklarından şaşkın görünüyorlardı. Jane'in neden bir toplumu tasvir etmeyi seçmesi gerektiğini merak ettiler. . . romancıya en az göze çarpan ilgi ve tekilliği sunuyor. ' Charlotte Brontë, Jane'in romanlarını ilgisiz bulduğunu itiraf etti, ancak eleştirmenin muhtemelen 'sapkınlık' olduğunu düşündü. 1850'de bir edebiyat muhabirine yazdığı mektupta 'Bayan Austen' ın 'oldukça duygusuz bir kadın' olduğunu duyurdu. 'Soylu İngilizlerin hayatlarının yüzeyini merakla iyi bir şekilde tasvir etme işini' yapabilir, ama 'okuyucusunu şiddetle karıştırır, derin bir şeyle rahatsız etmez: Tutkular onun tarafından tamamen bilinmez.'
Ancak Charlotte, Jane’in yazdıklarının, onu tek romanda doğruladığı bulgudan ibaret olduğu konusunda çok kesin bir fikre sahipti. DIR-DİR mma, Bu mektupta tartıştığı, Jane'in yazmış olabileceği başka hiçbir şeyi düşünmenin gerekli olmadığını düşündü. Yüzyıl ilerledikçe, okuyucular, metinlerin kendisinden çok, Jane’in romanları hakkında zaten 'bildiklerine', yani onlar hakkında daha önce söylenenlere daha fazla ilgi göstermeye başladı. Giderek artan bir şekilde romanlara değil romancılara da açlık oldu.
Charlotte Brontë 1855'te öldü ve iki yıl sonra biyografisi çıktı. 1859'da Jane hakkında yazan George Henry Lewes, Charlotte’ın hayatına kıyasla Jane’in hayatı hakkında çok az şey bilindiğinden şikayet etti. 'Eserleri yaygın olarak tanınan ve beğenilen, İngiliz kamuoyu tarafından bilinmeyen ve yurtdışında pek tanınmayan güzel bir sanatçı' gösterisine şaşırdığını söyledi. Bu tam olarak doğru değil. 1852'de, Harvard Üniversitesi'nin eski bir rektörünün kızı olan Amerikalı bir hayran, bir mektup, hatta Jane'in el yazısının bir örneği için yalvararak Jane’in erkek kardeşi Frank'e mektup yazmıştı. Yine de doğru olan şey, Jane'in hayatı hakkında Henry'nin 1817'de yazdıklarından daha fazla hiçbir şeyin bilinmemesiydi.
*
1860'ların sonlarında, Jane'in en büyük erkek kardeşi James'in oğlu olan yeğeni James-Edward Austen-Leigh, kız kardeşlerinden ve kuzenlerinden materyal toplamaya başladı ve sonucu 1869'da şu şekilde yayınladı: Jane Austen'in Anıları . 1871'de ikinci baskı çıktı. 1798'de doğan James-Edward, savaş dönemini yeterince yaşamıştı ve teyzesinin kişisel inançları konusunda sıkı kalabilmek için edebi konulardaki ihtiyatını yeterince emmişti. Anlamadığı konular hakkında hiçbir zaman yazmadığını ve siyasi sorulara “çok az” ilgi gösterdiğini ya da ailenin geri kalanı ne düşünürse onu kabul etmeye yeteceğini açıkladı. 'Sıradan bir şekilde kısır bir hayat yaşadı. . . olayların.' O 'tatlı', 'sevgi dolu', kişiliği 'oldukça sakin ve eşitti.' Öyle ki, tamamen ilgisiz bu Jane, aslında, James-Edward anılarını başka malzemelerle doldurmak zorunda kaldı: Steventon'daki papaz evinde büyümeye dair kendi anıları; 18. yüzyılın sonlarının tavırları üzerine bazı ağır tarih dersleri; aristokrat bir büyük-büyük-büyükanne tarafından gönderilen bir mektup. İkinci baskısı M öykü ayrıca Jane tarafından daha önce yayınlanmamış birçok materyal içerir. Yokluğu ile dikkate değer - James-Edward'ın kesinlikle ona erişimi vardı - Jane’in genç H hikaye nın-nin İngiltere, dinsel ve siyasi hassasiyetleri alt üst etmekten zevk alan komik bir yazı. Hatta bir noktada yazar kendisini 'Roma Katolik dinine taraftar' olarak ilan ediyor.
M öykü ancak, Viktorya dönemi romantizminin küçük atılımlarına yenik düşüyor. James-Edward, okuyucuya, 1802-3'teki kısa barış aniden sona erdiğinde, dayısı Henry ve Eliza teyzesinin savaş zamanı Fransa'dan kaçmaları hakkında olası olmayan bir hikaye anlatır. Bize, teyzesinin Jane'in bir noktada 'kalbine dokunmanın incelikli gücü dışında her şeyin, iyi karakter, bağlantı ve yaşamdaki konumu ile ilgili tavsiyelerde bulunan bir beyefendinin adresini reddettiğini' söylüyor. O, kısa bir süre sonra ölen 'deniz kenarındaki bir yerde' bir adamla tanıştığı 'bir romantizm pasajını' kaydeder. Bu hikâye anlatmaya değmeyecek kadar belirsiz olsa da - James-Edward bile ayrıntılardan 'kusursuz bir şekilde haberdar' olduğunu ve 'isim, tarih veya yer atayamadığını' kabul ediyor - yine de okuyucularına ' Jane sevdiyse, bu isimsiz beyefendiydi. ' Görünüşe göre kaynağı, biyografi yazarlarının Jane'in sırdaşı ve James-Edward'ın dediği gibi 'yeterli bir otorite' olarak görmeye eğilimli olduğu Cassandra'ydı. Ancak Jane’in romanlarında en yakın, en sevecen kız kardeşlerin bile - Marianne ve Elinor Dashwood, Jane ve Elizabeth Bennet - birbirlerinden sırları vardır.
Aslında Jane hakkındaki romantik hikayelerin hiçbiri incelemeye dayanmaz. En sık tekrarlanan ikisi, Jane’in Tom Lefroy adında genç bir İrlandalıyla olan ilişkisi ve komşusu Harris Bigg-Wither ile olan “kopuk ilişkisi” ile ilgilidir. Jane'in bir gece Harris'le nişanlı olduğu ve sabah nişanını bozduğu hikayesi o kadar sık tekrarlandı ki gerçek olarak görüldü. Biyografiler teklif için bir tarih bile veriyorlar - 2 Aralık 1802 Perşembe. Bu bilgi James-Edward’ın kız kardeşi Caroline tarafından 1870’te yazılan bir mektuptan geliyor. 'Verebilirim, ben inan 'Diye yazıyor Caroline 65 yaşında ve bu yüzden 1802'de hayatta bile değil. tam Teyzeme Bay Wither’in teklifinin tarihi. ' Caroline’ın kaynağı 'eski bir cep defterinde yer alan ve Hayır bu türden herhangi bir şeye gönderme - ama bazı tuhaf gelişler ve gidişler, Annemin bana defalarca söylediği şeyle tam olarak örtüşüyor o ilişki, beni hiç şüphe bırakmayın. ' Jane'in hoşlanmadığı Caroline'ın annesi Mary 1843'te ölmüştü. Bu olaydan çok sonra aktarılan aile ve hatta mahalle dedikodusudur; ona ne kadar güvenebiliriz?
İlk bakışta Jane'in yirmili yaşlarının başında komşu köydeki papazın yeğeni Tom Lefroy ile bir ilgisi olduğu fikrini destekleyen çok daha fazla kanıt var gibi görünüyor. Ocak 1796 tarihli bir mektuba hükmediyor: Tom’un doğum günü, Tom’un yakışıklılığı, Tom’un ceketi, Tom’la dans etme, Tom’la oturup onun hakkında alay konusu olma. Yaklaşık bir hafta sonra yazılmış olduğu anlaşılan başka bir mektupta Jane, diğer hayranlarından vazgeçme konusunda şaka yapıyor - 'Bay Heartley,' 'C. Powlett, 've' Warren '- çünkü' Gelecekte kendimi altı peni umursamadığım Bay Tom Lefroy ile sınırlamak istiyorum. ' Mektubun sonuna doğru ikinci kez, mizah savunmacı olsa da, yine tamamen ciddi görünmeyen bir tonda Tom'dan bahsedilir: “Sonunda son günümle flört edeceğim Gün geliyor. Tom Lefroy, ve bunu aldığında her şey bitecek - yazarken gözyaşlarım melankolik fikirle akıyor. ' Kasım 1798 gibi geç bir tarihte, Jane hâlâ Tom'a duygusal olarak bağlı görünüyor: “Sormak için çok gurur duyuyordum; ama sonradan babam sordu. . . İrlanda yolunda Londra'ya geri döndüğünü öğrendim. ' Popüler bir biyografi yayınlanmıştır (2007’lerde Olmak J ane ) bu mektuplara dayanarak ve biraz daha derine inene kadar çok umut verici — romantik, heyecan verici — görünüyorlar.
Üç harf de eksik. Şu anda nerede oldukları hakkında hiçbir fikrimiz yok. Bunlardan ikisi - birincisi ve sonuncusu - tarafından hiç görülmedi kimse Austen ailesinin dışında. Söyledikleri için -ya da var oldukları gerçeği için- tek yetkimiz, Lord Brabourne (Edward Austen’ın torunu ve Jane’in büyük yeğeni) tarafından 1884’te yayınlanan mektupların cildi.
2011 yılında yayınlanan ve Deirdre Le Faye tarafından düzenlenen tam mektupların en son baskısı Jane’in 161 mektubunu, notunu ve taslaklarını listeliyor. Ancak konu mektupların el yazmalarına gelince - Jane’in kendi el yazısıyla yazılmış gerçek nesnelerin kendileri - bu farklı bir hikaye. Toplamda 20'den fazlası kayıp. Diğer 25 tanesi de hurda (bazıları küçük) veya önemli ölçüde kesilmiş durumda. Geriye kalanların 20'den fazlası gerçekten tarihlendirilemez ve yaklaşık 30 tanesi yalnızca dahili kanıtlara göre değişen derecelerde güven ile tarihlenebilir.
Ancak biyografi yazarlarının harflere ihtiyacı var; hepsine ihtiyaçları var. Yalanlarla dolu olmasına rağmen Henry’nin 'Biyografik Bildirisine' ihtiyaçları var ve James-Edward’ın M öykü , Jane hakkında söylenecek çok az şey var. Harris Bigg-Wither ve Tom Lefroy'a ihtiyaçları var ve Jane ile bu adamlardan herhangi biri arasında herhangi bir şey olduğuna dair kanıt olmamasına izin vermeye hazır değiller.
Yine de anlatılacak bir hikaye var. Her şeyden şüphe etmemize gerek yok. Dikkatli bir şekilde çok sayıda harf kullanabiliriz - kesinlikle Jane’in kendi eliyle yazılmış ve güvenle tarihlendirilebilecekleri. Ve Jane'in Chawton'daki yemek odasındaki küçük bir masaya gerçekten yazıp yazmadığını ya da yazma hayatında büyük bir boşluk olup olmadığını asla bilemeyeceğimizi kabul etsek bile, yazının kendisi hala var - özellikle de olgunluğunun, dengeli, düşünülmüş, sanatsal romanları.
Romanlarının bir dereceye kadar dışarıdan kurgulanma olasılığını göz ardı edemeyiz. Ocak 1813'te yazdığı bir mektupta Jane, Gurur ve Önyargı, Bazı 'tipik hatalardan' (yani, kitabın düzeninde yapılan yazım hatalarından) neşeyle bahseder ve bir noktada 'kesip kırpmayın' hakkında konuşur. Bu kısaltmanın Jane’in kendi sanatsal yargısının sonucu mu yoksa yayıncı tarafından mı önerildiğini bilmemizin hiçbir yolu yok.
Romanlar, basıldıkları haliyle, kurgulanmış, hatta kısaltılmış olsa bile, bizi Jane'e en yakın, herhangi bir anı ya da biyografinin yapabileceğinden daha da yaklaştıran şeylerdir - onun yaptığı ya da hissettiği şeye daha da yaklaştırır. ne düşündü. Kimsenin binlerce kelimeyi yazıp nasıl düşündüğüne veya neye inandığına dair hiçbir şey söylememesi imkansızdır. Ve popüler düşüncenin aksine, Jane yaptı sadece ev hayatı ve ilişkiler hakkında değil, aynı zamanda günün daha geniş siyasi ve sosyal sorunları hakkındaki inançlarını ortaya koyuyor.
O kadar ihtiyatlı ve iyi bir sebeple yaptı, gördüğümüz gibi. Ama yazarken, okuyucularının satır aralarını nasıl okuyacaklarını, anlam için kitaplarını nasıl çıkaracaklarını anlayacaklarını tahmin ediyordu, tıpkı Komünist ülkelerdeki okuyucuların yazarların yazmayı öğrenmek zorunda oldukları şeyleri nasıl okuyacaklarını öğrenmeleri gibi. Jane’in romanları esasen totaliter bir devlette üretildi. Bunu akılda tutarak yazmak zorunda kaldı. İşin püf noktası asla çok açık, çok açık olmamalıydı, hiçbir zaman birinin gösterebileceği ve “Bakın, orada — orada devleti eleştiriyorsunuz, işte orada evlilik kadınları tuzağa düşürüyor diyorsunuz. Kilise, toplumun kurallarını çiğnemeyi teşvik ettiğiniz ikiyüzlülerle dolu. ' Jane bir kez tedbirli davranmayı başaramadı. M Ansfield Vasıtasıyla için tüm kitaplarından tek başına, yayınlanırken gözden geçirilmedi. Bu, göstereceğim gibi, kitabın başlıktan itibaren kaçınılmaz bir şekilde siyasi bir roman olması - okuyucularını sürekli olarak İngiltere Kilisesi'nin kölelikteki suç ortaklığıyla yüzleşmeye zorlayan “fanatik bir roman” olmasıdır.
Jane, bir mektupta, onu dikkatle okuyacak 'büyük bir yaratıcılığa' sahip okuyucular istemekten bahsediyor. Savaş zamanında, totaliter bir rejimde ve yazılı kelimeyi bizden çok daha ciddiye alan bir kültürde, onları bulmayı bekleyebilirdi. Jane, her cilt sırayla dolaşımdaki kütüphaneden ödünç alındığından, akşamları veya birkaç hafta boyunca yüksek sesle okumayı bekliyordu. Okurlarının yazdıklarını düşünmelerini hatta birbirleriyle tartışmalarını bekliyordu.
Asla bizim onu okuduğumuz gibi okunmasını beklemiyordu, kaçışçı bir tarihsel kurgu, romantik fanteziler için yem olarak yutulmuştu. Evet, eğlenmek istedi; İnsanların karakterleri hakkında kendisi kadar güçlü hissetmelerini istedi. Ama Jane için aşk ve evlilik hakkında bir hikaye hiçbir zaman hafif ve köpüklü bir şekerleme olmadı. Genel olarak, cinsiyeti keyifli bir eğlence aktivitesi olarak görüyoruz; güvenilir kontrasepsiyona erişimimiz var; çok düşük anne ve bebek ölüm oranlarına sahibiz. Jane'in yaşadığı toplum için bunların hiçbiri doğru değildi. Baba olan erkek kardeşlerinden dördü aralarında 33 çocuk üretti. Bu kardeşlerden üçü, gebelik ve doğum komplikasyonları nedeniyle karısını kaybetti. Jane’in kayınbiraderlerinden biri de 36 yaşında aniden bayıldı ve öldü; sanki nedeni ektopik bir gebeliğin yırtılması olabilir, o zaman tedavisi imkansızdır. Jane'in bildiği şekliyle evlilik, kocasına her şeyi bırakan bir kadını içeriyordu - parası, vücudu, yasal bir yetişkin olarak varoluşu. Kocalar kanunun sınırları dahilinde karılarını dövebilir, tecavüz edebilir, hapse atabilir, çocuklarını alıp götürebilirdi. Mary Wollstonecraft ve romancı Charlotte Smith gibi açık bir şekilde feminist yazarlar, Jane’in yaşamı boyunca bu adaletsizlikleri keşfetmeye başlıyorlardı. O zaman evliliğin ne kadar ciddi bir konu olduğunu, ne kadar önemli olduğunu anlayın ve birden bire kur yapma planları diğer ciddi şeyleri tartışmak için daha uygun bir araç gibi görünmeye başlar.
Jane'in romanlarında anlattığı evliliklerin bir avuç fazlası mutludur. Ve olası istisna dışında Gurur ve Önyargı, Jane’in ana karakterleri arasındaki ilişkiler bile idealden daha azdır - kesinlikle aşkın genç rüyası değildir. Evlilik önemliydi çünkü bir kadının hayatının belirleyici eylemiydi; Bir teklifi kabul etmek ya da reddetmek, bir kadının kendisi için verebileceği neredeyse tek karardı, bir dünyada çoğu zaman kargaşaya dönüyormuş gibi görünmesi gereken tek kontrol türü. Jane’in romanları romantik değildir. Ancak okuyucuların bunu görmesi giderek zorlaşıyor.
Bugün Jane’in romanlarından birini açan okuyucular için, onlarla metin arasında muazzam bir miktar duruyor. Başlangıç için iki yüz yıllık bir geçiş var ve sonra diğer her şey var - biyografiler ve biyografiler, aile anılarının yalanları ve yarı-gerçekleri, uyarlamalar ve devam filmleri, yeniden yazımlar ve yeniden tasavvurlar.
Jane söz konusu olduğunda, önümüzde çok fazla resim dans edildi, çok zengin, çok canlı ve çok güzel sunuldu. Bir sinemanın terli karanlığında retinamıza katlandılar ve sonradan baktığımız her şeyin üstünde bir gölge olan ardıl etki kalıntıları kaldı.
Zor; Pek çok okuyucunun bu görüntüleri gözlerini kırparak uzaklaştırması, Edward Ferrars'ın 1990'ların kalp çarpıntısı Hugh Grant'in gergin bir şekilde çin süslerini yeniden düzenlemesinden ziyade, bir makas çantasını (muhtemelen güçlü bir cinsel şiddet önerisi taşıyan bir sahne) kesmesini görebilmesi için bir çaba gerekiyor. şöminenin üzerinde. Colin-Firth as-Mr.-Darcy'nin 50 kez göle dalmaya hazırlandığını gördüğünüzde, beyninizde sinaptik bir yol oluşturdu. Aslında, bundan uzaklaşıp uzaklaşamayacağımızı, kesinlikle nasıl yaptığımızı soracağım.
Ve bu bizi endişelendirmeli, çünkü banknottaki resim gibi pek çok resim basit ve bazıları düpedüz yanlış. Pemberley dır-dir n ' t Chatsworth'taki büyük dük malikanesinin ölçeğinde; Kaptan Wentworth yapar n ' t sonunda bir düğün hediyesi olarak Anne için Kellynch Hall'u satın alın İkna; Highbury çevresi, DIR-DİR mma, altın pastoral bir pastoral değil. Jane'in Tom Lefroy'a aşık olduğuna inanmak için gerçekten çok az nedenimiz var. Ancak Henry Austen’ın kız kardeşinin tesadüfi bir yazar olarak gösterdiği özenli portresinden Curtis Sittenfeld’in güncel Gurur ve Önyargı, banliyö Cincinnati'de ayarlayın.
Hepsinin birlikte etkisi, aslında orada olmayan romanları okumamızı sağlamaktır.
Irak'ın işgali öncesinde, o zamanki savunma bakanı Donald Rumsfeld, üç bilgi sınıfı olduğunu öne sürdü. Bilinen bilinenler vardı - bildiğinizi bildiğiniz şeyler. Bilinen bilinmeyenler vardı, bilmediğinizi bildiğiniz şeyler. Ve bilinmeyen bilinmeyenler vardı - bilmediğini bilmediğin şeyler. Jane Austen gibi biriyle uğraşırken, başka ve daha tehlikeli bir bilgi sınıfı ekleyebileceğimizi öneririm; bilinmeyen bilinenler olarak adlandırılabilecek şeyler - aslında bilmediğimiz ama yaptığımızı sandığımız şeyler.
*
Jane’in romanlarının olabileceğimiz en iyi okuyucuları, umduğu okurlar olmak istiyorsak, onu ciddiye almalıyız. Yayıncı Crosby'nin yaptığı hatayı yapamayız ve gözlerimizin önemli görünmeyen şeylere kaymasına izin veremeyiz. Görünen çelişkileri göz ardı edemeyiz veya yalnızca zaten bildiğimizi sandığımız şeyleri doğrulayamayız. Okumalıyız ve dikkatli okumalıyız çünkü Jane dikkatli yazmak zorundaydı, çünkü o bir kadın ve fikirlerin insanları hem korkutup hem de heyecanlandırdığı bir dönemi yaşıyordu.
Ve böyle okuduktan sonra romanlarını tamamen yeni bir ışıkta görmeye başlarız. Romantizm ve çizim odaları hakkında farklılaşmamış esprili, ironik hikayeler değil, bir yazarın okuyucularına dünyalarını gerçekte olduğu gibi - karmaşık, dağınık, hata ve adaletsizlikle dolu - yansıttığı kitaplar. Bu, ebeveynlerin ve vasilerin aptal ve bencil olabileceği bir dünya; Kilisenin sadıkların ihtiyaçlarını görmezden geldiği; burada toprak sahipleri ve sulh hakimleri - yerel güce sahip insanlar - bu, en fakirleri suça sürüklemek anlamına gelse bile kendilerini zenginleştirmeye istekli. Jane’in romanları, gerçekte, Wollstonecraft veya Tom Paine’nin yazdığı her şey kadar devrimcidir. Ancak genel olarak o kadar zekice hazırlanmışlardır ki, okuyucular doğru yerlere bakmadıkça - onları doğru şekilde okursa - anlamayacaktır.
Jane bir dahi değildi; ilham almış, düşüncesizdi; o bir sanatçıydı. Kendini minyatür bir ressamla karşılaştırdı; çalışmasında fırçanın her darbesi, her kelime, her karakter adı ve alıntılanan her şiir satırı, her yer önemlidir.
İşte Jane'i romanlarda buluyoruz - tüm bu yıllardan sonra ailesinin gizleme çabalarından sonra bulması gereken şey. Burada zeki, net görüşlü, dünyada neler olup bittiğini bilen ve onun hakkında ne düşündüğünü bilen 'bilgili' bir kadın buluyoruz. O zamana kadar yaygın olarak akılsız bir 'çöp' olarak görülen romanın harika bir sanat formu olabileceğini bilen ve onu bir roman haline getirmek için -belki diğer tüm yazarlardan daha fazla- çok şey yapan bir yazar.
__________________________________
Nereden Jane Austen, Gizli Radikal, Hazırlayan: Helena Kelly, Knopf'un izniyle. Telif hakkı Helena Kelly, 2017.