Muhasebe dünyasında finansal konsolidasyon, bir kuruluştaki çeşitli yan kuruluşlardan veya ticari kuruluşlardan gelen finansal verileri birleştirme ve raporlama amacıyla ana şirkete devretme işlemidir.
Muhasebe Dünyasında Finansal Konsolidasyon
Kendi başına, “konsolidasyon” terimi basitçe işleri bir araya getirmek anlamına gelir. Ancak muhasebe dünyasında, “finansal konsolidasyon”, çeşitli karmaşıklıkları içeren iyi tanımlanmış bir süreçtir. Finansal konsolidasyon sürecindeki temel adımlar şunlardır:
- Birden çok genel defter sisteminden deneme bakiyesi verilerinin (örn. Varlıklar, Yükümlülükler, Öz kaynak, Gelir ve Gider hesapları) toplanması ve bunların merkezi bir hesap planında eşlenmesi;
- Belirli muhasebe kurallarına ve yönergelerine uygun olarak verilerin birleştirilmesi;
- Sonuçları iç ve dış paydaşlara raporlama.
Konsolide finansal sonuçlardan oluşturulan önemli finansal raporlar gelir tablosu, bilanço ve nakit akış tablosunu içerir.
Konsolidasyon Sadece Numara Eklemekten Daha Fazlasıdır
Konuya aşina olmayanlar için finansal konsolidasyon basitçe rakam eklemek gibi görünebilir. Ama bundan daha fazlasıdır. Finansal konsolidasyonda, rakamlar iştirak seviyesinden ana şirket seviyesine konsolide edildiğinden özel hesaplamalar ve düzeltmeler yapılmıştır. Bu, aşağıdakileri içerir:
- Yabancı para çevrimi
- Şirketler arası işlemlerin ve bakiyelerin kaldırılması
- Günlük girişlerin ayarlanması
- Kısmi mülkiyet muhasebesi
Farklı konsolidasyon yöntemleri de vardır. Bunlar, bir ana kuruluşun bağlı ortaklığındaki kontrol payına bağlı olarak değişebilir. Örneğin, ana ortaklığın bağlı ortaklıktaki kontrol gücü % 50’den fazla ise konsolidasyon muhasebesi kullanılır. Bu durumda, tüm bağlı şirketin varlık, borç, gelir ve giderleri ana şirketin finansal tablolarında birleştirilir.
Bir şirket, kontrol etmekten daha az ancak yine de işletme üzerinde önemli bir etki yaratmasına izin veren bir hisseye sahip olduğunda, öz kaynak yöntemini kullanmalıdır. Muhasebe kuralları genellikle bir kontrol hissesini bir şirketin % 20 ila% 50’si arasında tanımlar.
Öz kaynak konsolidasyon yöntemi uyarınca ana şirket, bağlı ortaklıktaki yatırımını bilançoda satın alma fiyatına eşit bir varlık olarak raporlamaktadır. Daha sonra, bağlı şirket net gelirini rapor ettiğinde, ana şirket, gelirin bağlı ortaklığın karındaki payına eşit olduğunu rapor eder. Dolayısıyla, bir yan kuruluşun 100.000 lira karı olduğunu varsayalım. Ana ortaklığın yan kuruluşunun % 30’una sahip olması durumunda, ana şirket yatırım varlığının değerini 30.000 lira artıracak ve 30.000 liralık geliri dağıtılmamış kazançlarda artış olarak kaydedecektir.
İş Dünyasında Doğru Konsolidasyon Aracını Kullanma
Büyük bir kuruluşta, finansal konsolidasyon işlemi genellikle Muhasebe / Raporlama Kontrolörü veya Başkan Yardımcısı’nın gözetiminde olan ve sonuçta Baş Mali İşler Müdürü tarafından denetlenen Muhasebe departmanı tarafından yürütülür. Finansal konsolidasyon yıllarca manuel olarak yapılmışken, bugünün dünyasında finansal konsolidasyon ve raporlamayı desteklemek için kullanılan çeşitli yazılım araçları vardır.
Defter Sistemi – Bir kuruluşun tek bir sistemi varsa iyi işler. Ancak farklı konumlar veya yan kuruluşlar tarafından kullanılan birden fazla sistemden finansal sonuçların toplanması ve birleştirilmesi gerekiyorsa hantal hale gelir.
E-tablolar – Bunlar Finans ve Muhasebe uzmanları tarafından yaygın olarak kullanılsa da, finansal konsolidasyon gibi karmaşık bir süreci destekleyecek şekilde tasarlanmamıştır. Farklı sistemlerden veri yüklemek manuel bir işlemdir. Bir çalışma düzeneğindeki birden çok sekme ile e-tablo kullanılmayabilir. Tespit edilemeyen hatalar meydana gelebilir. Ve elektronik tablolar, finansal sonuçlardaki değişikliklerle ilgili yeterli denetim izi sağlamaz.
Amaca Dayalı Finansal Uygulama – Amaca yönelik oluşturulan finansal konsolidasyon uygulamaları, birden fazla kaynaktan gelen verileri entegre etmek, finansal konsolidasyonun karmaşıklıklarını ele almak için yerleşik belirli işlevlere ve genellikle gerekli tüm güvenlik ve denetim yollarına sahip olmak için tasarlanmıştır. Bu sistemler tarihsel olarak şirket içi veri merkezlerine dağıtılmış olsa da, artık bir hizmet olarak bulut veya yazılım teklifleri olarak kullanılabilirler.