-
paçayı boktan sıyırmış köşesine geçip çayını, sigarasını içerken torunlarına "biz de çok acı çektik hitler döneminde" masalları anlatıyordur. suçlu kim? "hitler". oy veren kim? oy verenin, sesini çıkartmayanın, zulme göz yumanın suçu yok mu? yok. hitler'in fikirleri hastalıklı da olsa en nihayetinde sadece fikirdi ve onları seçen, onun yaptıklarına göz yuman, onu büyüten alman halkıydı. bence asıl suçlu olan o alman halkı hatalarından ders çıkarmış ve bugün daha demokratik bir yapıya, daha özgür bir yapıya bürünmüştür. mesele de zaten budur. tarihin asıl amacı da budur, bu yanlışları görerek doğruyu seçebilmektir. siz tarihi doğru okumaz ve anlamazsanız tıpkı o dönemdeki almanların yaptığı gibi staline söverken, hitler için "ama o milli irade" derken bulursunuz kendinizi ve yıllar sonra bir tarih dersinin konusu sizin aptallığınız olur.