İşvereniniz için değerinizdeki değişim, fizikçilerin enerjinin özelliklerini açıklamak için kullandığı modele şaşırtıcı derecede benziyor. Fizikçiler potansiyel enerjiyi durağan haldeki enerji ve kinetik enerjiyi hareket halindeki enerji olarak tanımlıyor. Kariyerler de benzer bir modeli izliyor. Nasıl olduğunu yazımızın devamında bulabilirsiniz.
İş gücüne dahil olmaya hazırlandığınızda; entelektüel ve kişiler arası enerjinizi deneyimleyerek, eğitimle ilgili ve akademik başarılarınızı uygulayarak, tutkunuzu, iş ahlakınızı ve enerjinizi bir organizasyon çatısı altında bir araya getirerek, gelecekte sunabileceğiniz potansiyel değerinizi oluşturmaya başlarsınız. İlk bir kaç işinizde deneyim kazanmaya başladığınızda, bu potansiyel bir ivmeye dönüşür ve profesyonel uzmanlığınız, itibarınız ve geçmişiniz ile giderek daha değerli hale gelirsiniz. Salıncakta sallanan, bacaklarını savurduğunda daha hızlı sallanan bir çocuk düşünün. Kariyeriniz de böyle harekete geçer. Kariyer başlangıcında tartının potansiyel tarafı daha ağır deneyim tarafı ise daha hafiftir.
Kariyer boyunca ilerlendiğinde, bir noktada deneyim tarafınız dolarak potansiyel tarafınızdan ağır hale gelir. Buradaki anahtar deneyim tarafını doldururken potansiyel tarafını boşaltmamaktır. Potansiyel değerinizi ne kadar çok değerli deneyimlere dönüştürürseniz (ki bu daha sonra yeniden daha fazla potansiyele dönüştürülebilir), zaman içinde kariyerinizde o kadar değerli olursunuz.
Şimdi çoğu kariyerin izlediği ilk üç aşamaya bir göz atalım.
İstek Aşaması
Zaman çerçevesi: 0-3 yıl
Karekteristikleri: Keşif ve iç gözlem, öğrenme süreci ve bilginin geliştirilmesi.
Neyi başarmayı amaçlamalısınız: Bu aşamada kariyer pazarındaki değeriniz neredeyse tümüyle potansiyelinizi temel alır. Bu yüzden en önemli amaç güçlü yanlarınızı ve ilgi alanlarınızı keşfetmek ve pazarlanabilir yetenekleri öğrenmeye başlamaktır. Farklı türde olabildiğince çok görev ve iş deneyin. Hangi konularda iyi olduğunuzu ve hangi konularda iyi olmadığınızı belirlemede yardımcı olabilecek hocalarınızdan, arkadaşlarınızdan ve akıl danıştığınız kişilerden geri bildirim alın.
İstek aşamasını; daha görünür olmak, yetenekleri geliştirmek, zayıf noktalar üzerinde çalışmak ve eksik yanlarınızı tamamlamak için kullanırsanız, potansiyelinizi oluşturur ve gerek şimdiki gerekse gelecekteki işverenlere bir değer sunma olasılığınızı güçlendirirsiniz. Bu yüzden her sektörde değerli olan yaşam becerilerini edinmeye odaklanın, bunları genel olarak yazma, kritik düşünme, iyi dinleme, problem çözme ve başkalarıyla etkili şekilde işbirliği yapma başlıklarına ayırabilirsiniz.
Ayrıca iş dışındaki yaşamınıza da dikkat etmeyi unutmayın. Anlamlı arkadaşlıklar kurmak, sağlıklı yaşam alışkanlıkları edinmek ve keyif aldığınız etkinliklere katılmak için zaman ayırın. Bu yetenekler, iş yaşamında geliştirdiğiniz yetenekler ile birleştiğinde, başarılı bir kariyerin ve yaşamın temeli olacaktır. Bunları şimdi oluşturursanız, sonrasında daha uzman beceriler geliştirdiğinizde ve taahhüt aşamasına geçmeye başladığınızda başarılı olmak için hazır hale gelirsiniz.
Taahhüt Aşaması
Zaman çerçevesi: 3-10 yıl
Karakteristikleri: işveren tarafından verilen ücret ile tanınmak, terfiler, en iyi görevlere ve akıl hocalarına erişim
Neyi başarmayı amaçlamalısınız: İlgi alanlarınızı ve yeteneklerinizi keşfetmeye devam edeceksiniz, ama aynı zamanda spesifik profesyonel becerilerinizi geliştirmeye başlayacak ve kuruluşunuza anlamlı katkılar yapmaya başlayacaksınız. Bu aşamadaki hedef, amirlerinizin sizi seçmelerinin ne kadar doğru bir karar olduğunu göstermektir. Bunu da teslim tarihlerine uyan, görev ne olursa olsun kaliteli iş çıkaran ve iyi sorular soran, işi yapmaya hevesli bir kişi olarak tanınmaya başlayarak yapacaksınız.
Taahhüt Aşamasının ikinci hedefi, çeşitli roller ve iş ortamlarında kendinizi test ederek kariyerinizi sonraki aşaması için kendiniz konumlandırmaktır. Öncelikle, amacı gelir getirmek olan bir pozisyona mı eğilim gösterdiğinize yoksa işlevleri desteklemeyi mi tercih ettiğinize karar verin. Ardından, başkalarını yönetmeye konusunda becerikli ve ilgili misiniz yoksa daha çok bireysel bir katılımcı mısınız, bunu belirleyin. Genelde bu soruların yanıtlar ancak zaman içinde ortaya çıkar. Bunları yanıtlamak için departmanları, şirketleri ve hatta sektörleri değiştirmeniz gerekebilir ve kariyerinizin ilk on yılında bunları dikkatli bir şekilde düşünmelisiniz.
İş ilişkileri konusunda güçlü bir temel ve mükemmel bir iş geçmişi oluşturduysanız, bu anahtar soruların yanıtlarını bulmak için mevcut şirketiniz içindeki işler arasında geçiş yapabilirsiniz. Taahhüt Aşaması'nda en iyi ortamları ve rolleri ortaya çıkarmak sizin görevinizdir, bu yüzden seçtiğiniz alanda daha da ilerleyebilir ve iş geçmişiniz ve deneyiminiz açısından daha değerli hale gelebilirsiniz. Yani Taahhüt Aşaması'nın bir başka önemli hedefi de kendi kariyerinizi yönetme becerilerini geliştirmektir.
İvme Aşaması
Zaman çerçevesi: 10-20 yıl
Karakteristikleri: piyasada tanınmanızı sağlayacak iş geçmişi ve itibar.
Neyi başarmayı amaçlamalısınız: İvme Aşaması'nda deneyim değeriniz, deneyimizinden, prestijinizden, becerilerinizden ve uzmanlığınızdan yararlanarak profesyonel saygınlığınızı artırırken potansiyel değerinizin önüne geçer. Bunu yaparak şirketinizde yükselme olasılığınızı artırır ve gerek endüstride gerekse sektörler arasında daha işe alınabilir bir birey haline gelirsiniz.
Yeni fırsatlarda deneyiminizden yararlanmanın ötesinde, İvme Aşaması'nda başarı ayrıca oluşturduğunuz ve yönettiğiniz ekiplerin kalitesiyle de tanımlanır. Bu belki de CEO'ların ve İK sorumlularının, şirkette idari bir göreve uygun olup olmadığınızı belirlerken göz önünde bulunduracağı ilk şeydir. Bir “yetenek mıknatısı”, şirketinizde pozitif değer yaratan, birinci sınıf yetenekleri şirket bünyesine katan, içeriden yetenek yetiştiren ve tüm bu kaynakları üst düzeyde efektif takımlar oluşturmak için kullanan biri olarak tanınmak istiyorsunuz.
Çevrenizdekileri destekleyerek ve pozitif, duyarlı ve yardımsever bir meslektaş ve lider olarak iyi niyet oluşturun. Bu duruş, kariyerinizin bu döneminde önemlidir. Çevrenizdekileri destekleyerek ve pozitif, duyarlı ve yardımsever bir meslektaş ve lider olarak ne kadar çok iyi niyet tesis ederseniz, konu ivmenizi korumak ve işiniz ile kişisel yaşamınızdaki büyük olaylar (evlilik, çocuk sahibi olma, sağlık sorunları gibi) arasında denge kurmak olduğunda bu iyi niyet karşılığında o kadar yardım alırsınız.