Alt ıslatma birçok çocuğun yaşadığı önemli sorunlardan biridir. Çocukların idrar ve dışkı kontrolünü 4 yaşında tamamen kazanması gerektiğini belirten yetkililer, bu yaşta bir çocuğun hâlâ altını ıslatıyorsa mutlaka bir doktora götürülmesi gerektiğini vurguladılar.
Psikolog Hakan Akıner’e, çocuklarda sık görülen alt ıslatma sorunu ile ilgili yönelttiğimiz sorular ve yanıtları şöyle:
Alt ıslatma nedir?
Alt ıslatma çocuklarda sıklıkla görülen bir uyum bozukluğudur. Çocuklar genel olarak, idrar kontrolünü öğrenmeye başladıkları 2 veya 3 yaşlarına kadar geceleri altlarını ıslatırlar. Çocuklar gündüzleri idrar kontrolünü 2 yaş dolaylarında, gece kontrolünü ise 3,5-4,5 yaşları arasında gerçekleştirebilirler. Şayet çocuk idrar ve dışkı kontrolünün kazanıldığı 4 yaşlarından sonra da en az haftada bir kere altını ıslatıyorsa üzerinde durmakta yarar vardır.
Alt ıslatma kaç şekilde görülebilir?
Alt ıslatma 5 şekilde olur. Bunlar sadece geceleri, sadece gündüzleri, hem gündüz hem gece, sürekli ıslatma, uzun süre kuru kalma dönemi (yaklaşık 1-2 yıl).
Alt ıslatmanın nedenleri nelerdir?
Konunun uzmanı bir psikolog veya psikiyatristten yardım almak gerekir. Ama aydınlatıcı olması açısından söylemek gerekirse böbrek veya boşaltım sistemindeki rahatsızlıklar, sabırsız ve katı temizlik eğitimi verilmesi, aile içi iletişimde yaşanan sorunlar, kalıtsal olarak anne ve babadan gelen ıslatma eğilimleri, yeni bir kardeşin aileye katılması, anne baba ayrılığı, ev ve okul değiştirme, evde veya okulda baskıya maruz kalma, alt ıslatmanın yol açtığı psikolojik baskılar, uykunun derin olması gibi nedenler çocukta altını ıslatma soruna yol açabilmektedir.
Neler yapılabilir?
Özellikle çocuğun hangi durumlarda altını ıslattığı dakik bir biçimde belirlenmelidir. Bu durum organik, psikolojik veya sosyal bir nedenle mi ortaya çıkıyor, konunun uzmanları tarafından bu belirlenmelidir. Uzmanların, ebeveynler ve çocuklarla yapacağı konuşmalarda suçluluk duygusu yaşatmamalıdır. Aileye tedavi yöntemleri detaylı bir şekilde anlatılarak, aile işbirliği sağlanmalıdır.
Gece ıslatmalarında neler yapılmalıdır?
İçecek miktarı asla kısıtlanmadan, çocukla yatmadan önce gece uyandırma ve tuvalete gitme konularda anlaşma yapılmalıdır.
Büyük çocuklarda kuru kalmalar ve kendiliğinden tuvalete gitmeler çocuk tarafından not edilmelidir.
Tuvalete konulan küçük hediyelerle, çocuğun tuvalete gitme davranışı pekiştirmelidir. Psikolojik sorunlardan şüpheleniliyorsa mutlaka gerekli yardım alınmalı, okul yönetimi ve rehberlik servisi ile işbirliğine gidilmeli, okul veya sınıf değişikliği bile gerekiyorsa yapılabilmelidir.
Gündüz ıslatmalarda neler yapılabilir?
Temizlik, gelişimi gerçekleştirilebilen adımlara bölünür. Önceleri saat başı tuvalete gidilirken, bu süre yavaş yavaş uzatılır. Bir takvim tutulabilir. Örneğin kuru kaldığı her gün için güneş, altını ıslattığı her bir gün için yağmur resmi çizilebilir. Kuru kaldığı zamanlar ise vaatlerde bulunulmadan ödüllendirilebilir.
(Psikolog Hakan Akıner)