Golgi aygıtı veya endoplazmik retikulum tarafından oluşturulan, içi asit pH da çalışan sindirim enzimleriyle dolu olan oval veya küre şeklindeki organellerdir. Alyuvar dışındaki bütün hayvan hücrelerinde bulunurken, gelişmiş bitki hücrelerinde bulunmaz. Fakat bitki hücrelerinde sindirimden sorumlu başka organel türü bulunur. Lizozom, fagositoz ve pinositoz yapan hücrelerde bol miktarda bulunur. Örnek: Akyuvar, karaciğer hücresi.
Lizozomun Görevleri
- Hücre içindeki makromolekülleri yapı birimlerine yıkar. Yani hücre içi sindirim yapar.
- Hücre farklılaşması ve metamorfoz (başkalaşım) olayları sırasında hücrelerin kontrollü olarak yok edilmesini sağlar. Örneğin; kurbağa larvasının (iri baş) gelişim sürecinde kuyruğunun eritilmesi gibi.
- Yıpranmış, yaşlanmış, ölmüş hücrelerin yıkımını sağlayarak organizmayı temizler.
- Akyuvar hücrelerinde bol miktarda bulunan lizozomlar bakteri ve virüsleri parçalayarak bağışıklıkta etkili olurlar.
- Lizozom organeli hücre içinde patlamaya hazır bir bomba gibidir. Eğer lizozom organelinin zarı zarar görürse, içindeki enzimler hücreye yayılır. Bunun sonucunda da hücre kendi kendini sindirir. Bu olaya otoliz denir.