Yahudileri Hitler’den kurtarmaya çalışan Einstein, ‘Hitler Terörünün Kahverengi Kitabı’nı ve aldığı kişisel riskini tartışıyor
1930’larda Einstein dünyanın bir numaralı bilim adamı olarak kabul ediliyordu. Öyleydi de. Ancak o bir göçmenlik ofisi işletiyorum diyordu. Görevi basitti; olabildiğince çok Yahudiyi Hitler’in zulmünden kurtarmak. Bunun için birçok yazı kaleme aldı, birçok organizasyonun başına geçti, yardımcı olabileceğine inandığı tüm güçlü kişilerle temasa geçti. O kadar çok yazdı ki, ismini komünist organizasyonların kullanımına da sundu, konuştuğu liderlerin bir bölümü onu dinlemedi bile. Ama bu onun için fark etmedi. Bilim başarılarının gölgesinde kalmış olsa da hayattaki en önemli başarısı yüzlerce Yahudi hayatını kurtarması oldu. Şahsi servetinin yüzde 80’ini Yahudilere güvenli bir yer bulmak için harcayan Lionel Ettlinger’a yazdığı mektupta Komünist cephe olduğunu bilmesine rağmen Alman Faşizmi kurbanları dünya komitesi başkanı olarak referans mektubu yazmasını ve ertesi gün gittiği İngiltere’de Churchill, Sir Austen Chamberlain ve Lloyd George ile buluşmasını anlatıyor. Ancak en ilginç bölüm, Hitler Almanya’sında neler olduğunu ilk kez açıkça ortaya koyan Kahverengi Kitap ile ilgili notları.
Kahverengi Kitap hakkında sadece Yahudi olmayan yabancıların kendilerini ifade etmeleri önemli. Yani kişisel olarak karışmamış olanlar. Eğer ben Alman hükümetini şikayet eden olarak ortaya çıkarsam Alman Yahudileri için sonuçları korkunç olabilir. Birçokları geri planda durmam ve Alman Yahudilerine misilleme yapılması için daha fazla bahane yaratmamam için yalvarıyor. Bu yüksek amacımdan asla birkaç akraba dediği için vazgeçmem.
Bir sonraki ay Hitler terörünün ve Reichstag’ın yakılışının kahverengi kitabı piyasaya çıktığında 17 dile çevrildi ve toplamda birkaç milyon basıldı. Bu kitap Almanya dışında yaşayan çok az kişinin hayal edebileceklerini belgeliyordu; toplama kampları, kitap yakılması, Yahudi katliamı.Reichstag’ın yakılmasının da kronolojisini veriyordu. Alman hükümeti Einstein’i suçladı ve başına 1 milyon dolarlık ödül koydu. Einstein bunu öğrendiğinde uzun beyaz saçını elledi ve “bu kadar ettiğini bilmiyordum.” dedi.