Sert suratlı Rus askerleri tarafından yönetilen 20 kontrol noktasından geçmek için pazarlık etmek ve her milin sizi muhtemelen sonsuza kadar evinizden daha da uzağa götürdüğünü bilmek, 11 saat araba kullanmakla geçmişti. Ancak akşam 6’da, yıpranmış bir Mercedes minibüsüne tıkıştırılan üç aile, Mariupol’dan çıkmayı başarmıştı.
Mariupol’u ailesiyle birlikte terk eden 56 yaşındaki tamirci Volodymyr Korotky, “O kadar çok bomba vardı ki” dedi ve yıkılan dairesinden yalnızca iki bavul değerinde kıyafet kurtarabildi. “Ukrayna bölgesinde olduğumuz için çok mutluyum.”
O ve karısı, diğer dokuz kişiyle birlikte, Melitopol’dan kaçan yüz binlerce Ukraynalı için ana bağlantı noktası haline gelen Zaporizhzhia’nın kenarında, bir tür Ukraynalı Home Depot olan bir Epicenter mağazasının otoparkına geldi. , Berdyansk ve Mariupol – Rusya’nın işgalinin dehşetine ve umutsuzluğuna tanıklık eden güney ve güneydoğudaki şehirler.
14 yaşındaki Lizza Onufrieva için, savaşın ilk gününde, 24 Şubat’ta, bu işgalin getireceği şeylerin işaretleri, Mariupol’un Ilyich semtindeki ailesinin evine erken geldi.
“Sabah 1’di ve bize çok yakın bir yerde patlayan bir şeyle uyandık” dedi. Genç, annesi Oksana ve Jack Russell teriyeri Businka ile bodruma koştu.
O zamanlar elektrikleri vardı ve hava saldırısı sirenleri hala çalışıyordu. Ancak takip eden günlerde bombardıman yoğunlaştı; seslerin azalmasını bekleyerek – umut ederek – karanlıkta saklanırlardı. Sonunda, bombalama neredeyse normal görünüyordu.
Lizza, “Bu patlamalara alışıyorsunuz ve evinizin yakınına gelene kadar o kadar da kötü görünmüyorlar,” dedi. “Businka korktu, masanın altına saklandı. Bodruma gittik. Onu tutsam da tutmasam da hâlâ çok korkuyordu.”
Daha korkunç günlerden birinde, bahçelerinde bir Rus tankı bulmak için evlerinin dışına baktılar. Rus askerleri, Ukrayna birliklerini görüp görmediklerini öğrenmek için içeri girdi. Tank daha sonra muhtemelen içinde Ukraynalı askerler bulunan bir araca ateş etmeye başladı.
Lizza için en kötü gün, büyükanne ve büyükbabasının evinin ön bahçesine üç bombanın çarptığı 11 Mart’tı. Büyükbabası o gün mühimmattan değil, ardından gelen şoktan öldü. Dokuz gün sonra büyükannesi öldü.
“Kalpleri buna dayanamadı” dedi.
Her geçen gün Mariupol, 450.000 insanının dörtte üçünden fazlasının şehirden kaçmasıyla bir cehennem manzarasına dönüştü. Lizza’nın annesi, Pryazovskyi Devlet Teknik Üniversitesi’nde olasılık teorisi ve istatistiksel matematik profesörü olan Oksana, başka bir mahallede yaşayan kendi ebeveynleri olmadan ayrılmak istemedi. Ancak 2 Mart’ta, şehrin büyük bölümünde iletişim kesildiğinde, onlarla temasını kaybetmişti.
Sonunda, birkaç başka aileyle ayrılma şansını duyduğunda, gitmeye karar verdi.
“Haber bekliyorduk ama asıl mesele Lizza’nın geleceğini garanti altına almak,” dedi. “Ve Mariupol’da bence gelecek yok.”
Korotky’nin dairesi bir askeri üssün yakınında olduğu için, sürekli bombalama nedeniyle yaklaşık bir buçuk ay bir bodrum katında kalmaya zorlanmıştı. Başlangıçta, daha kolay ayrılmanın mümkün olduğu zamanlarda, şehirdeki yetkililerin askeri yardımın geleceğini, her şeyin yoluna gireceğini söylemesi üzerine kalmaya karar vermişti. Ayrıca çocukları büyümüş ve başkent Kiev’de yaşasa da, babası Mariupol’deydi ve Korotky onu bırakmak istemiyordu.
Ama durum daha da kötüye gitmeye devam etti. Mariupol’un diğer bölgelerinden kaçmak mümkün olsa da, Ruslar mahallesinde Ukraynalı keskin nişancıları avlıyorlardı.
Korotky, “Tanklardan evlere ateş ediyorlardı” dedi.
Daha sonra babasının ikinci kattaki bir apartman dairesinde yaşadığı binaya bomba isabet etti; bir anda, yedi kat üzerine pankek yaptı.
“Onu enkazın altından çıkaramadım. Onu gömemedim,” dedi Korotky.
Çatışmalar aralıksız devam etti ve şehrin geniş alanlarını mermiler, tank mermileri ve topçulara dönüştürdü. Hem Ukraynalı hem de Rus yetkililer defalarca insani yardım koridorları ilan etseler de, her iki taraf da diğerini sivillere saldırmakla suçlayarak, geçişleri sürdürdüler. Ama onu şehre bağlayan pek çok şey yok edildiğinde, Korotky dışarı çıkmak zorunda kaldı.
Arkadaşı Serhiy’in bir çıkış yolu bulduğu haberini aldı.
Korotky, “Birine nasıl rüşvet verebileceğinizi ve nasıl geçebileceğinizi biliyordu,” dedi.
Pazartesi sabahı erken saatlerde Mariupol nispeten sakindi, bombalamalar yalnızca son Ukraynalı savunucuların Rus birlikleri tarafından kuşatıldığı Azovstal çelik fabrikalarının çevresinde gerçekleşti. Serhiy aradı: Korotky’nin eşyalarını toplaması ve gitmeye hazır olması için 10 dakikası vardı. O ve karısı bodrumlarından çıktılar ve minibüse koştular.
Güzergâhları onları 20 kontrol noktasından geçirdi. Oksana Onufrieva, Rusların SIM kartlarını almadıklarını, ancak herhangi bir askeri bilgi için cep telefonlarını taradıklarını söyledi.
“Geçmemize izin vermek için üç kontrol noktasına 200 dolar ödemek zorunda kaldık” dedi.
Mariupol’un yaklaşık 140 mil kuzeybatısındaki Zaporizhzhia’ya vardıklarında, Ukraynalı gönüllüler ve polis memurları onları karşıladı ve kayıt için bilgilerini aldı.
Meslektaşlarından biri yeni gelenlerle konuşurken nöbet tutan bir polis memuru olan Dmytro, “Özellikle aileler, kaçmaya çalıştıklarında kovulan insanlar gibi, başlarına gelenler hakkında konuştuğunda zor” dedi. Bazı insanlar kendi çocukları olmayan çocuklarla geldi, diye ekledi.
“Çocukların anne ve babalarının gözlerinin önünde nasıl öldürüldüklerini anlattıklarını duyuyorsunuz. Bu çok üzücü ve garip,” dedi güvenlik nedeniyle yalnızca ilk adını veren Dmytro.
Zaporizhzhia’daki herkes savaşmaktan kaçmamıştı. Rus işgalinden üç gün sonra ele geçirilen Mariupol’un yaklaşık 40 mil güneybatısındaki bir kıyı kenti olan Berdyansk’ta durum nispeten sakindi. Ancak 36 yaşındaki manikürcü Leica Kandakova, Rus yönetimi altında yaşamayı kabul edemedi.
Bir ordu doktoru olan kocası, 1 Nisan’da bir savaş görevi sırasında kaybolmuştu. Arkadaşlarından bazıları onunla konuşmak için geldi ve gitmesini istedi. Pazartesi günü, 10 yaşındaki kızı Alexandra ve 11 aylık oğlu Kyril’i aldı ve Zaporizhzhia’ya geldi. Tam olarak nereye gideceğini bilmiyordu ama Berdyansk’ta kalmanın imkansız olduğunu biliyordu.
“Açık hava hapishanesinde yaşamak gibiydi. Sadece yapamadım,” dedi.
Korotky, Mariupol’a asla geri dönemeyeceğini umuyor. Ertesi gün çocuklarıyla buluşacağı Kiev’e giden bir trene bindi ve ardından karısıyla birlikte daha batıdaki Khmelnytsky şehrine doğru yolculuklarına devam edeceklerdi.
Bu arada, deneyimleri hakkında bir kitap yazmaya karar vermişti.
“Bunun için zaten bir ismim var” dedi. “’Mariupol: Sıfırda Yaşam.’”
Kaynak : https://www.latimes.com/world-nation/story/2022-04-26/war-ukraine-fleeing-mariupol-long-dangerous-ordeal