Guatr, tiroid bezinin simetrik ya da asimetrik olarak büyümesiyle veya nodül ile birlikte oluşabilir. Bez büyüyünce boynun bir veya iki tarafının şiştiğini görülür.
Guatrın büyüme nedenleri şunlardır:
Genelde basit guatr, herhangi bir şikâyete neden olmaz. Büyük ve nodüllü guatrlar, soluk veya yemek borusu üzerine baskı uygulayarak nefes darlığına veya yutma güçlüğüne; boyun toplardamarları üzerine baskı yaparak da bu damarların genişlemesine neden olabilir. Tiroidin ani olarak büyümesi, ağrılı ve hassas olması, tiroid nodülünde içe kanamada veya ani gelişen tiroid kanserlerinde görülür.
Guatrın tanısı ve tedavisi, büyümeye neden olan hastalıklara göre değişiklik göstermektedir.
Tiroid nodülleri, tiroid bezi içinde oluşan anormal dokulardır. Nodüllerin yarısı tek, diğer yarısı çok nodül (multinodül) şeklinde bulunur. Nodüller, % 5 ihtimalle kanser göstergesi olabileceği için rahatsızlık önemsenmelidir. Tek nodül veya çok nodül de olsa kanser görülme oranı aynıdır.
Tiroid sintigrafisi bulgularına göre nodüller; soğuk, sıcak ve ılık nodül olarak 3'e ayrılır. Nodüllerin % 70-80'ini soğuk, % 10'unu sıcak, ve % 10'unu ılık nodül oluşturur. Soğuk nodüllerde kanser görülme oranı daha fazladır.
Nodülar guatrda genelde boğazda şişkinlik dışında pek şikâyete rastlanmaz. Eğer nodül içine kanama olmuşsa, ağrı oluşabilir. Nodül çok büyürse baskı yaparak nefes darlığına ve yemek yemede sıkıntıya neden olabilir.
Nodüler Guatr teşhisinde tiroid iğne biyopsisi, ultrason ve sintigrafi gibi değerlendirme teknikleri kullanılır.
Tiroid iğne biyopsisi, kolay, ağrısız, komplikasyonu olmayan ve %5'lik kanser ihtimali nedeniyle tüm nodüler guatrlı hastalara ilk olarak uygulanması gereken bir tetkik yöntemidir. Bu biyopside, nodülden parça alınır.
Tiroid ultrasonu: Nodüllerin boyutunu, küçük nodülleri ve tedaviyle nodül çapının küçülüp küçülmediği saptamak için kullanılır. Doppler ultrasonu ile nodül kan akımının değerlendirilmesi, nodülün iyi veya kötü huylu olup olmadığının belirlenmesine yardımcıdır.
Tiroid sintigrafisi: Sintigrafi, radyoaktif maddenin damar yolundan verilmesiyle çekilen, tiroidin hücrelerini bir arada gösteren bir filmdir. TSH düzeyi düşük olan hastalarda kullanılır ve nodülün sıcak mı yoksa soğuk mu olduğunu anlamaya yarar.
Tiroid hormon testleri: Bu testlerde, hastanın Serbest T3, Serbest T4 ve TSH düzeylerine bakılarak hipertiroidi ya da hipotiroidi teşhisi konur.
Tedaviye, nodüle yapılan biyopsinin sonucuna göre başlanır. Sonuca göre;
Kanser varsa veya nodülün çapı 3 cm'den büyükse, hızlı bir büyüme varsa, boyundaki lenf bezleri şişmişse, yani kanser riski görülüyorsa hastaya cerrahi tedavi uygulanması uygun görülür.
Kanser olmayan iyi huylu nodüllerde gerekli görülürse ilaç tedavisi uygulanır. Eğer doktor ilacı gerekli görmezse sadece nodülün takibi istenir.
Bir bezde, birden fazla nodülü bulunan multinodüler guatrlı hastalarda da cerrahi uygulanır.
Sıcak nodüllerde hormon düzeyleri normalse ise sadece takip yapılabilir. Ancak, hormon seviyeleri yüksekse öncelikle bu seviye ilaçla düşürülür, sonrasında radyoaktif iyot tedavisi ve gerekirse ameliyat uygulanır.Randevu almak için tıklayınız.