Uçuklar herpes simplex isimli bir virüs nedeniyle ortaya çıkarlar. Uçuğu olan biriyle daha önceden öpüşmek, dokunun direk teması, salya teması uçuğa sebep olabilir. Bu temaslar yıllar önce olmuş olabileceği gibi bir gün evvel de olmuş olabilirler.
Uçuklar vücudun herhangi bir yerinde çıkabilir. Ancak dudaklar ve genital bölgelerde sıklıkla görülürler. Oral seks, genetikal bölgede çıkan uçukların sebeplerindendir.
Her on kişiden altısında uçuk virüsü vardır ancak herkeste semptomlar görülmez. Virüs bulaşan insanların sadece dörtte birinde belirtiler görülür. Virüs herkese bulaşabilir ancak virüsü size bulaştıran birine siz tekrar bulaştıramazsınız.
Uçuklar nasıl tekrarlar?
Bu virüs size bir kere bulaşırsa, sinir hücrelerinin kılıflarında saklanır ve ileri bir zamanda tekrar aktive olabilir. Bu virüs sinir hücrelerinin uçlarında, ganglion denilen yerlerde zararsızca saklanır. Eğer daha önce vücudunuzda uçuk virüsü görüldüyse, ikinci kez de bulaşabilir ancak ikinci uçuğu daha hafif atlatırsınız. Çünkü, ilkinden dolayı vücudunuzun direnç sistemi buna hazırlıklıdır.
Uçuk Neye Benzer?
- Önce küçük kırmızı bir leke oluşur
- Bir kabarcık veya kabarcıklar topluluğu bölgede görülmeye başlanır. Ağzınızın içinde çok da derin olmayan bir yara olarak da görebilirsiniz
- Kimi zaman bu yaralardan saydam bir sıvı akabilir
- Kabarcık patlar ve derisi soyulmuş bir yara bırakır
- Bu yara zamanla iyileşir ve kabuk bağlar
- Ağzınızı hareket ettirdiğinizde kabuk bağlamış yara çatlayabilir. Bu yaranın iyileşmesini geciktirebileceğinden derinizi yumuşak ve nemli tutmanızda fayda vardır.
- Kabuğu soymak da yaranın geç iyileşmesine sebep olur.
Egzama veya bazı başka deri problemleriniz varsa virüsün buralara bulaşmaması için daha dikkatli olmalısınız.
Uçuğun çıkacağını nasıl anlarım?
Uçuk çıkacak bölgede genelde önce bir kaşıntı ve yanma hissi oluşur. Böyle durumların yarısında uçuk çıkmaz çünkü vücudunuz daha uçuk çıkmadan onu engelleyebilmektedir. Genelde ilk çıkan uçuklar, sonradan tekrarlayan uçuklara göre daha zor iyileşir ve daha ağır atlatılır.
Uçuk neden burnumda çıktı?
Uçuk ağız, dudak, burun gibi yumuşak dokuları sever. Hatta derinizde bir çatlak bulursa içeri sızabilir ve herhangi bir bölgede de uçuk çıkabilir.
Eğer dudağınızda bir uçuk çıkmışsa bu yüzünüzün her yerine sıçrayabilir. Ancak bu vücudunuza yayılmaz çünkü bağışıklık sisteminiz virüsün vücudunuzun diğer bölgelerine dağılmasına izin vermez.
Uçuklar insanı hasta edebilir mi?
Ara sıra ortaya çıkan durumlarda, özellikle uçuk ilk defa bulaşıyorsa, ağızda, boğazda ve dudaklarda yayılmış uçuklar ateş yükselmense veya diğer bazı soğuk algınlığı belirtilerini gösterebilirler. Bu gibi durumlarda bir ağrı kesici faydalı olabilir. Aspirin, ibufren veya parasetamol işinizi görebilir ancak kullanmadan önce mutlaka talimatlarını okumanız gerekmektedir.
Uçuk ciddi bir rahatsızlık olabilir mi?
Nadiren. Bazı şanssız insanlar çok sık uçuk çıkartırlar. Doktorlar böyle hastalara antiviral ilaçlar tavsiye edebilir. Egzaması veya deride açığı, çatlağı bulunanlar daha da dikkatli olmalıdır. Nadiren insanlar uçuk sonrası eritema multiforme çıkartabilirler. Yine doktor kontrolünde antiviral ilaçlar tavsiye edilebilir.
Çok daha nadir durumlarda gözünüzde uçuk çıkabilir. Gözde kaşıntı ve yanma durumunda doktorunuz yapacağı testler ile gözünüzde uçuk virüsünün olup olmadığını kontrol edebilir. Eğer varsa, bir uzman doktora görünmeniz gerekmektedir.
Eğer bağışıklık sisteminiz kemoterapi veya başka nedenlerden ötürü zayıflamışsa, uçuk çıkartma ihtimaliniz artar. Bu durumda ilaç tedavisi doktorunuz tarafından öngörülebilir.
Çok nadir durumlarda uçuk virüsü beyni etkileyebilir. Bu durumda hastada ateş ve bilinç bulanıklığı görülür. Böyle durumlarda hasta bir hastaneye yatırılmalı ve doktor gözetiminde olmalıdır. Hastaya damar içi yolla anti viral ilaçlar verilir.
Yine çok sınırlı sayıda insanda, bacakların ön kısmında uçuk ile ilişkilendirilen deride acı verici öbekler oluşabilir. Bunlara erythema nodosum denir. Bu rahatsızlık genelde kendi kendine geçen bir rahatsızlıktır. Üç ya da altı hafta içinde kaybolabilir. Böyle bir durumda hasta doktor gözetiminde olmalıdır. Doktorunun tavsiye edeceği ilaçlarla durumunu daha hızlı düzeltebilir.
Uçuğun tekrarlamasını neler tetikler?
Uçuğun tekrarlanmasını neyin tetiklediği kişiden kişiye değişebilir. Kendi uçuğunuzu neyin tetiklediğini bulmaya çalışın ve tetikleyici etkenden uzak durarak kendinizi koruyun.
- Yorgunluk, bitkinlik
- Hastalık
- Stres
- Adet Kanamaları
- Fazla Alkol Tüketimi
- Güneş ışığından veya benzeri teni esmerleştirmeye yarayan aletlerden kaynaklı ultraviyole ışınlar.
Uçuktan nasıl korunabilirim?
- Uykunuzu düzenli olarak almaya dikkat edin
- Dengeli beslenin
- Multi-vitamin ve multimineral takviyeler alın
- Eğer güneş ışığından kaynaklı uçuklarınız varsa kaliteli bir güneş ışığı koruyucusu edinin.
- Hasta insanlar ile deri veya salya temasından uzak durun, onları öpmeyin.
- Hata insanların mutfak eşyalarını, jiletlerini, su kaplarını vs. paylaşmayın.
- Ellerinizi devamlı yıkayın. Hatalıklı bölgeye dokunmamaya çalışın. Bu uçuğun başka bölgelere ve diğer insanlara yayılmasını engelleyecektir.
Uçuk çıkmaya başladığında ne yapabilirim?
İyice sarılmış buzu doksan dakika boyunca uçuğun çıkacağı bölgeye uygulayın ve bölgeyi soğutun. Ancak buzun deriyi yakmasına izin vermeyin.
İyileşme sürecini hızlandırabilir miyim?
- Soğuk su torbalarını yaralı bölgeye uygulamak iyileşme sürecine yardımcı olabilir.
- Sardunya yağı ve çay ağacı yağı sürmek hem bölgeyi yumuşatır hem de iyileşmeyi hızlandırabilir.
- Kabuk bağlamış yaraların çatlayıp kopmasını önlemek için kokusuz vazelinler ile bölge devamlı nemli tutulabilir.
Uçuklar genelde önemsiz rahatsızlıklardır. Siz de uçuklarınıza gerektiğinden fazla önem vermeyin. Kendi uçuklarınızı başkalarınız daha küçük görürken siz gözünüzde büyütüyor olabilirsiniz. Uçuk herkeste çıkabilecek normal bir rahatsızlıktır.
Kaynak: