SUBTITLES:
Subtitles prepared by human
00:00
Çeviri: Nihal Aksakal Gözden geçirme: Gözde Alpçetin Uzay teleskobu, bir fotoğraf çekmeye hazırlanırken yakındaki yıldızın ışığı görüşünü engelliyor. Ancak teleskopun bir hilesi var: Parlamayı engelleyen devasa bir kalkan. Bu yıldız gölgeliğinin çapı yaklaşık 35 metre— katlanınca 2,5 metre oluyor ve bir roketin ucunda taşınabilecek kadar küçük. Kompakt tasarımı eski bir sanat formuna dayanıyor. Kelimenin tam anlamıyla “kağıt katlama” anlamına gelen Origami, en azından 17. yüzyıla kadar uzanan bir Japon uygulaması. Origami’de aynı basit kavramlar, yaklaşık 20 adımlı bir kağıt vinçten 1000′den fazla adımlı bu ejderhaya, bir yıldız gölgesine kadar her şeyi verir. Geleneksel olarak kare şeklindeki tek bir kağıt yaprağı, yalnızca katlanarak hemen hemen her şekle dönüştürülebilir.
01:05
Bu kağıdı açın ve her biri içbükey bir vadi kıvrımını veya dışbükey bir dağ kıvrımını temsil eden bir çizgi deseni var. Origami sanatçıları, bu kıvrımları tasarımları için plan görevi gören katlama desenleri oluşturmak için düzenler. Çoğu origami modeli üç boyutlu olsa da katlama desenleri genellikle herhangi bir yeni katlama veya kağıdı kesmeye gerek kalmayacak şekilde tasarlanır. Düz katlanabilir kıvrım düzenlerinin ardındaki matematiksel kurallar, 3B katlama düzeninin ardındakilerden çok daha basit, soyut bir 2B tasarım oluşturmak ve ardından onu bir 3B forma dönüştürmek daha kolay. Herhangi bir düz katlanabilir katlama düzeninin uyması gereken dört kural var. İlk olarak, katlama düzeni iki renklendirilebilir olmalı, yani katlamalar arasındaki alanlar iki renkle doldurulabilir, böylece aynı renkteki alanlar birbirine asla temas etmez. Buraya başka bir kat eklediğinizde katlama düzeni artık iki renklenebilirlik göstermez.
02:11
İkincisi, herhangi bir iç tepe noktasındaki dağ ve vadi kıvrımlarının sayısı tam olarak iki farklı olmalı— burada birleşen üç vadi kıvrımı ve bir dağ kıvrımı gibi. Bu köşede katlama yaptığımızda ne olduğuna daha yakından bakalım. Bu tepe noktasına bir dağ kıvrımı eklersek üç vadi ve iki dağ olur. Vadi eklersek dört vadi ve bir dağ olur. Her iki durumda da model düz olmaz. Üçüncü kural, saat yönünde veya saat yönünün tersine hareket eden bir iç köşedeki tüm açıları numaralandırırsak çift sayılı açıların, tek sayılı açıların 180 dereceye kadar toplamı olması gerekir. Kıvrımlara daha yakından baktığımızda nedenini görebiliriz. Bir kat ekler ve bu tepe noktasındaki yeni açıları numaralandırırsak çift ve tek açıların toplamı artık 180 dereceyi geçmez ve model düz olmaz.
03:14
Son olarak, bir katman bir kıvrımın içine geçmez. 2B, düz katlanabilir bir taban genellikle nihai bir 3B şeklin soyut bir temsili olur. Katlama düzenleri, 2B tabanlar ve son 3B form ilişkisini anlamak, origami sanatçılarının inanılmaz derecede karmaşık şekiller tasarlamasına olanak tanır. Origami sanatçısı Robert J. Lang’in bu katlama düzenine bakalım. Katlama düzeni; bir yaratığın bacakları, kuyruğu ve diğer uzantıları için alanlar tahsis eder. Katlama düzenini bu düz tabana uyguladığımızda bu ayrılan alanların her biri ayrı bir kanat olur. Bu kanatları daraltarak, bükerek ve şekillendirerek 2B taban, 3B bir akrep haline gelir. Şimdi, bu çiçeklerden 7′sini aynı kağıttan katlamak istersek ne olur? Çiçeğin kıvrım düzenini çoğaltabilir ve her birini dört kuralın tümü karşılanacak şekilde bağlayabilirsek bir mozaik veya herhangi bir boşluk veya örtüşme olmadan
04:20
bir düzlemi kaplayan yinelenen bir şekil düzeni oluşturabiliriz. Geniş bir yüzeyi kompakt bir şekle katlama yeteneği, uzayın genişliğinden hücrelerimizin mikroskobik dünyasına kadar uygulamaya sahip. Tıp mühendisleri origami ilkelerini kullanarak hasarlı kan damarlarını açmak ve desteklemek için kullanılan bir tüp olan geleneksel stent greftini yeniden dizayn ettiler. Mozaikleme yoluyla, sert boru şeklindeki yapı genişletilmiş boyutunun yaklaşık yarısı kadar kompakt bir tabaka halinde katlanır. Origami ilkeleri; hava yastıklarında, güneş panellerinde, kendi kendine katlanan robotlarda ve hatta DNA nanoyapılarında kullanıldı— daha sonra hangi olasılıkların ortaya çıkacağını kim bilir.
Watch, read, educate! © 2021