Gürültüye Neden Olma
MADDE 183- (1) İlgili kanunlarla belirlenen yükümlülüklere aykırı olarak, başka bir kimsenin sağlığının zarar görmesine elverişli bir şekilde gürültüye neden olan kişi, iki aydan iki yıla kadar hapis veya adli para cezası ile cezalandırılır.
Gürültüye Neden Olma Suçunun Koruduğu Hukuki Değer
Bu maddede de Anayasanın 56. maddesi hükmüne göre Herkes, sağlıklı ve dengeli bir çevrede yaşama hakkına sahiptir. Çevreyi geliştirmek, çevre sağlığını korumak ve çevre kirlenmesini önlemek Devletin ve vatandaşların ödevidir. Bir çevre kirliliği olan gürültüye neden olma suçunu düzenleyen 183. madde ile korunan hukuki değer çevre ve kişilerin gürültü nedeniyle zarar görmesinin engellenmesidir.
Gürültüye Neden Olma Suçunun Maddi Öğesi
Herkes suçun faili olabilir.
Suçun mağduru toplumdur.
Gürültüye Neden Olma Suçunun Konusu
Suçun konusu çevredir. 2872 sayılı Çevre Kanununun 2. maddesinde öngörülen tanım uyarınca çevre, canlıların yaşamları boyunca ilişkilerini sürdürdükleri ve karşılıklı olarak etkileşim içinde bulundukları biyolojik, fiziksel, sosyal, ekonomik ve kültürel ortamı ifade eder. Aynı maddede yer alan bir diğer tanıma göre çevre kirliliğinden, çevrede meydana gelen ve canlıların sağlığını, çevresel değerleri ve ekolojik dengeyi bozabilecek her türlü olumsuz etkiyi anlamak gerekir.
Gürültüye Neden Olma Suçunun Hareket ve Neticesi
Madde metninde gürültüye neden olma fiili suç olarak tanımlanmıştır. Ancak, bunun için, gürültünün başkalarının sağlığının zarar görmesine elverişli olabilecek şekilde yüksek olması gerekir.
183.madde ile sağlığın zarar görmesine elverişli şekilde gürültü yapılmasına neden olma eylemi yaptırıma bağlanmıştır.
Gürültüye neden olma hareketi ile fail, başkasının sağlığına zarar verebilecek bir olguyu ortaya çıkarmaktadır. Burada bir kimsenin sağlığının gürültü nedeniyle zarar görmesi değil, zarar görme olasılığının bulunması cezalandırılmaktadır. Hakimin bu suçta araştırması gereken olgu, gürültünün sağlığın zarar görmesine elverişli olup olmadığıdır.
- maddede öngörülen suçun oluşması için failin, belli bir amaçla hareket etmesi gerekmez. Bu nedenle suç, doğrudan kastla işlenebilir nitelik taşır. Özel bir kastın varlığına gerek yoktur. Sağlığa zarar vermeye elverişli bir gürültü eylemine neden olmakla suç tamamlanır. Bu gürültüyü failin kendisinin çıkarmasına da gerek bulunmamaktadır. Maddede “İlgili kanunlarla belirlenen yükümlülüklere aykın olarak,…. gürültüye neden olma” ifadesi kullanılmıştır. Gürültü yapmak değil, gürültüye neden olmak suç olarak kabul edilmiştir. Dolayısıyla gürültünün oluşmasına yol açan her türlü hareketin failinin 183. madde uyarınca cezalandırılması gerekecektir.
Çevre Kanununun 14. maddesi uyarınca “Kişilerin huzur ve sükununu, beden ve ruh sağlığını bozacak şekilde yönetmelikle belirlenen standartlar üzerinde gürültü çıkarılması yasaktır. Fabrika, atölye, işyeri, eğlence yeri, hizmet binaları, konutlar ve ulaşım araçlarında gürültünün asgariye indirilmesi için gerekli önlemler alınır.” Bu yasak ve zorunluluğa uymayarak beden ve ruh sağlığını bozacak şekilde yönetmelikle belirlenen standartlar üzerinde gürültü çıkarılması Çevre Kanununun 20/1-d. maddesine göre elli bin lira para idari cezası ile cezalandırılır. Fabrika, atölye, işyeri, eğlence yeri, hizmet binaları, konutlar ve ulaşım araçlarında gürültünün asgariye indirilmesi için gerekli Önlemler almayan kimse, Çevre Kanununda öngörülen kabahat eylemi ile birlikte, TCK’nın 183. maddesinde öngörülen suçu işlemektedir. Kabahatler Kanununun 15/3. maddesi uyarınca bir fiil hem kabahat hem de suç olarak tanımlanmış ise, sadece suçtan dolayı yaptırım uygulanabilir. Suçtan dolayı yaptırım uygulanamayan hallerde kabahat dolayısıyla yaptırım uygulanır. Bu durumda fail hakkında TCK’nın 183. maddesinde öngörülen suç nedeniyle adli soruşturma ve kovuşturma yoluna gidilmelidir.
Gürültüye Neden Olma Suçunun Manevi Öğesi
Suç doğrudan kastla işlenebilir. Failin sonuçlarım bilerek ve iradesi ile başka bir kimsenin sağlığının zarar görmesine elverişli bir şekilde gürültüye neden olması ile suç oluşur.
Gürültüye Neden Olma Suçunun Yaptırımı
İlgili kanunlarla belirlenen yükümlülüklere aykırı olarak, başka bir kiminin sağlığının zarar görmesine elverişli bir şekilde gürültüye neden olan kişi, iki aydan iki yıla kadar hapis veya adli para cezası ile cezalandırılır.
Maddenin uygulanmasında hapis ve adli para cezası seçimlik olarak öngörülmüştür. Hakimin seçimlik cezalardan hapsi tercih etmesi durumunda TCK’nın 49/1. maddesi uyarınca fail hakkında bir aydan az olmamak üzere altı aya kadar hapis cezasına hükmedilmesi olanaklıdır. TCK’nın 50/2. maddesi uyarınca suç tanımında hapis cezası ile adli para cezasının seçenek olarak öngörüldüğü hallerde, hapis cezasına hükmedihnişse; bu ceza artık adli para cezasına çevrilemez.
Gürültüye Neden Olma Suçunda Kovuşturma Ve Görevli Mahkeme
Suçun kovuşturulması şikayet koşuluna bağlı değildir. Soruşturma işlemleri doğrudan C. Savcılığınca yapılır.
Suçun yargılamasını yapmakla görevli mahkeme Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanunun 10. maddesi uyarınca sulh ceza mahkemesidir.