Büyük Hun Devleti (Asya Hun Devleti)
- Baykal gölü Orhun ve Selenga ırmaklarının bulunduğu coğrafyada siyasal varlık gösteren Hunlar tarafından kurulmuştur.
Bilinen İlk Türk Devleti
- Devletin kurucusu Teoman’dır.
- Mete, babası Teoman’a karşı yaptığı iktidar Savaşı’nı kazanarak hakan oldu.
- Bütün Türkleri, bir bayrak altında ilk kez toplayan Mete’dir.
İlk Düzenli Ordu
- Mete Türk tarihindeki ilk düzenli orduyu onlu teşkilata göre kurdu. Bu orduya dayanarak Orta Asya’yı egemenliğine aldı ve Çin hanedanlıklarını vergiye bağladı. İpek ticaretini denetledi.
- Mete, kalabalık nüfusu ve Çin kültürünün Türkleri etkilemesinden çekindiği için Çin’i egemenliği altına almak yerine vergiye bağlamayı tercih etmiştir.
Çin Seddi
- Çinliler, Hun akınlarından korunmak amacıyla Çin Seddi’ni inşa ettiler.
İkili Sistem
- Mete İmparatorluğu kolay yönetmek için “ikili sistem” denilen bir teşkilat kurdu. Bu teşkilatta merkezde hakan, doğuda veliaht batıda ise hanedandan biri görev yapmıştır.
Çin Politikaları
- Mete’den sora Çin hanedanları Hun egemenliğinden kurtulmak için şu politikaları geliştirdiler:
- Hun sarayındaki Çinli prensesler ve görevlilerle entrikalar çevirmek,
- Hunlara bağlı boyları birbirine karşı kışkırtmak,
- İpek ticaretini Hun egemenliğinden almak,
Bölünme
- Çin askeri saldırıları sonucu, Hun Devleti M.Ö. 58 yılında ikiye ayrıldı. Bir kısım Hun boyları Çin egemenliğine girdi.
- Hunlar daha sonra birleşmişlerse de Çinlilerin yaptığı yeni saldırılar sonucu Kuzey Hunlar ve Güney Hunlar olmak üzere ikiye ayrılmışlardı (M.S. 48)
- Güney Hunlar, Çinlilerin egemenliğine girdi. Kuzey Hunlar Çinlilerin egemenliğine girmemek için Hazar Denizine doğru göç ettiler.
- Kuzey Hunlar sonraları Karadeniz’in kuzeyi ile bugünkü Romanya’daki Tuna dolaylarına egemen oldular. Buralarda yaşayan Germen kökenli kavimleri egemenliklerine aldılar. Hun egemenliğine girmek istemeyen Germen kökenli kavimler Avrupa’nın batısına göç ederek Roma İmparatorluğu topraklarında Kavimler Göçü denilen olaya neden oldular.
Bir önceki yazımız olan Türklerin Orta Asyadan göç etmesinin sebep ve sonuçları başlıklı makalemizde göçö, orta asya ve Tarih hakkında bilgiler verilmektedir.