Osteoporoz Hastalığının Tanısı Nasıl Konur?
Osteoporoz, kemiklerin yoğunluğunun azalması ve kırılgan hale gelmesiyle karakterize bir hastalıktır. Bu durum, kemiklerin çökmesine, kırılmasına ve çatlamasına neden olabilir. Osteoporozun tanısı, kemik yoğunluğu ölçümü yaparak ve diğer risk faktörlerinin değerlendirilmesi ile konur.
Kemik Yoğunluğu Ölçümü
Kemik yoğunluğu ölçümü, osteoporoz tanısında kullanılan en önemli testtir. Bu test, kemik mineral yoğunluğunun (BMD) bir ölçüsünü alır. BMD, kemiklerdeki mineral miktarının yoğunluğunu belirler ve kemik yoğunluğu ne kadar yüksekse, o kadar sağlıklı ve güçlüdür. BMD, genellikle dual enerji X-ışını absorbsiyometrisi (DXA) adı verilen bir test ile ölçülür.
DXA testi, vücudun belirli bölgelerinde (genellikle kalça, omurga ve bilek) kemik mineral yoğunluğunu ölçer. Test, kemik yoğunluğu ölçümlerini bir T skoru olarak sunar. T skoru, kişinin kemik yoğunluğunun yaşa ve cinsiyete göre normalden ne kadar uzaklaştığını belirler.
T skoru değerlendirmesi şu şekildedir:
-2.5 ve altı: osteoporoz varlığı yüksek
-1.0 ile -2.5 arası: osteopeni varlığı yüksek
-1.0 ve üstü: normal
Risk Faktörleri
Kemik yoğunluğu ölçümü, osteoporoz tanısında kullanılan en önemli test olmasına rağmen, doktorlar hastanın osteoporoz riskini belirlemek için diğer faktörleri de göz önünde bulundurur. Bu risk faktörleri şunları içerir:
- Yaş: Yaşlandıkça kemikler zayıflar ve kırılgan hale gelir.
- Cinsiyet: Kadınlar, özellikle menopoz sonrası dönemde, erkeklere göre daha yüksek bir osteoporoz riski taşırlar.
- Aile öyküsü: Ailesinde osteoporoz olan kişiler, osteoporoz geliştirme riski altındadır.
- Sigara içmek: Sigara içmek kemik kaybına ve osteoporoz riskine yol açar.
- Düşük kalsiyum ve D vitamini alımı: Yeterli kalsiyum ve D vitamini almayanlar, osteoporoz geliştirme riski altındadır.
- Bazı ilaçlar: Bazı kortikosteroid ilaçları, tiroid hormonu ve antikonvülzan ilaçlar kemik kaybına yol aç
Fiziksel Muayene
Osteoporoz tanısı konulurken, doktorun fiziksel muayenesi de önemlidir. Doktor, hastanın boyunu ve kilosunu ölçer ve vücut kitle indeksini hesaplar. Kemik kırıklarının olup olmadığına, kamburluk olup olmadığına ve diğer fiziksel belirtilere de bakar.
Kan Testleri
Osteoporoz tanısı için kan testleri de gerekebilir. Bu testler, kalsiyum, fosfor, D vitamini ve tiroid hormonu gibi kemik sağlığı ile ilgili faktörleri ölçer. Doktor, diğer sağlık sorunları da dahil olmak üzere genel sağlık durumunuzu da değerlendirecektir.
Sonuç
Osteoporoz tanısı, kemik yoğunluğu ölçümü ile konur. Bununla birlikte, diğer risk faktörleri, fiziksel muayene ve kan testleri de hastanın osteoporoz riskini belirlemeye yardımcı olabilir. Osteoporozun erken teşhisi önemlidir, çünkü tedavi edilebilir ve kemik kırıkları riskini azaltabilir.