Çoban Çiçeği
Çoban Çiçeği
Çuhaçiçeğigiller familyasındandır. Diğer adları Sarı çiçek, Su çiçeği, Ayıkulağı, Tutya.
20-30 cm boylarında, sanmsı-kahverengi, kısa kökgövdeli (rizomlu), rozet yapraklı, mart-mayıs aylarında saplı, altın sarısı çiçekler açan, çok yıllık, otsu bir bitkidir. Sarı taçyaprakların her birinin tabanında turuncu bir benek görülür. Tüylü ve pürtüklü yaprakları marula benzer.
Tohumları ekilerek ve büyük gövdeler bölünerek yetiştirilir. Güneşli ve yarı gölgeli yerleri tercih eder. Çiçekleri reçel ve şarap yapımında değerlendirilir; çiçekleri ve kökü odalara güzel bir koku ve görüntü sunması için hazırlanan potpuri tabaklarına konur.
Bileşiminde saponin, uçucu yağ ve glikozitler bulunur. Balgam söktürücü ve öksürük kesici olarak bitkinin ilkbaharda toplanıp gölgede kurutulmuş çiçeklerinden ve sonbaharda sökülüp kurutulmuş kökgövdelerinden yararlanılır.
Demlenmiş çiçeklerden, ya da kaynatılmış köklerden günde 2-3 kez birer bardak içilmesi; göğsü yumuşatır, bünyeyi terletir, balgam söktürür, kabızlığı ve gazı giderir, idrarı artırır, spazmı çözer, gerginliği dağıtır, sinirsel baş ağrılarını yok eder, uyku verici etkiler gösterir. Böylece gripten bronşite, kabızlıktan migrene, uykusuzluktan baş dönmesine, idrar yollarından kalbe uzanan pek çok rahatsızlıkta iyileşme gözlenir. Bitkinin taze yaprakları da yara, bere ve çıbanlara dışardan uygulanır.