Alkol Sebepli Saldırganlık Hemşirelik Tanısı: Hastanın Kendine ya da başkasına yönelik fiziksel, duygusal ve seksüel olarak zarar verebilecek davranışlar için risk taşıma durumudur.
Nedeni:
- İlaç alkol kullanımı ile ilgili saldırganlık öyküsünün olması
- Alkol/ilaç çekilme belirtilerinin (ajitasyon, heyecan, şüphe, paronoya, öfori, mani) olması. Psikotik belirtilerin (halüsinasyon, ilüzyon, delüzyon) olması
- Üst kortikal merkezlerde inhibisyonun kalkması sonucu impulsif, agresif ya da saldırgan davranışların ortaya çıkması
- Hiperaktivite, aşırı duyarlılık, psikomotor ajitasyon varolması
- Tartışmacı/ kışkırtıcı/ sert davranışlar, sözel tehditler, tehdit edici hareketler (mobilya tekmeleme, kapıyı hızla ҫarpma)
- Panik anksiyete
- Özsaygının azalması
- Ümitsizlik
- Deprese durum
- Özkıyım düşüncesi, girişimi, planları
Beklenen Sonuç:
- Hasta öz kıyım girişimi göstermez . Hasta kendisine ve başkalarına yönelik saldırgan davranış göstermez. Madde kullanımından sakınır.
- Alkol/ilaç kullanımının olası saldırganlık etkilerini açıklar.
- Madde yoksunluğu davranışları göstermez. Halüsinasyon, ilüzyon, delüzyon yaşamaz. Depresif davranışları yoktur. Ajitasyon, heyecan, irritabilite belirtileri sergilemez. Aşırı duyarlılık, aktivite artışı, sözel tehditler sergilemez. Madde kullanımı, fonksiyonel aktiviteler ve hobiler ile yer değiştirir. Maddesiz yaşam biçimini sürdürmek ve zarar verici eylemlerde bulunma olasılığını azaltmak için terapötik gruplara katılır.
Hemşirelik Girişimleri:
- Alkol ilaç yoksunluğu belirtileri yönünden, hastayı değerlendirmek.
- Yoksunluk davranışları gösteren hastaya tedavisinde planlanan ilaçların verilmesini uygun bir biçimde yönetmek, değerlendirmek (örneğin demans, halüsinasyon, illüzyon, delüzyon).
- Hastanın davranışları saldırganlık için risk taşıdığı zaman uyaranları azaltmak (gürültüyü, hareketi, TV, radyoyu azaltmak)yada hastaya daha sessiz bir alanda eşlik etmek
- Psikomotor ajitasyon, aşırı duyarlılık, aşırı aktivite, düşük dürtü kontrolü, sözel tehditler ve öfkeli yürüyüşler sergileyen hastaya meydan okumaktan kaçınmak
- Psikoz, ya da düşük dürtü kontrolü sonucu agresif ya da zarar verici davranışı olan hastaya uygun ilaç tedavisini yönetmek.
- Gün boyunca hasta ile sakin bir şekilde, açık, kolay anlaşılır ve kısa ifadeler yoluyla bağlantı kurmak
- Kendisine ve başkalarına zararlı olabilecek davranış riski taşıyan hastayı tecrit/tespit etmek (sözel tehdit kullanma, özkıyım düşüncesi/girişimi/planı sergileme, çevreyi tehlikeli ve düşmanca algılama, öfke gösterme, psikotik durum gibi)
- Gün boyunca hasta ile sakin bir şekilde, açık, kola anlaşılır ve kısa ifadeler yoluyla bağlantı kurmak
- Psikoz, ya da düşük dürtü kontrolü sonucu agresif ya da zarar verici davranışı olan hastaya uygun ilaç tedavisini, çaresizlik, depresyon, özkıyım düşüncesi/ girişimi/planları açısından hastadaki belirtileri değerlendirmek
- Alkol ilaç kullanımı konusundaki düşüncelerini hastaların birbiriyle tartıştığı, terapotik gruplara katılması için hastayı yönlendirmek
- Aile/hastayı, alkol/ilaç kullanımından sakınma. psikoaktif madde kullanımı ile zarar verici davranışlarda bulunma arasındaki ilişki konusunda eğitmek
HASTA AİLE EĞİTİMİ VE TABURCU PLANI
- Hasta ve ailesine, ilaç ve alkol kullanımının fiziksel, psikolojik ve sosyal açıdan yaratacağı olumsuz durumları öğretin.
- Hasta/aileyi, psikoaktif maddelerin kişinin duygu durumunda, algısında, bilinç ve davranışlarında değişimler yapabileceği konusunda bilgilendirin.
- Aileye, hastanın tedaviden kaçmak ve ilaç/alkol kullanımına devam etmek için; yalan söyleyebileceğini, durumu inkar edebileceğini, suistimal içeren davranışlar gösterebileceğini açıklayın.
- Hasta/aileyi, depresyon başlangıcı ve özkıyım düşüncesi olasılığına karşı uyarın.
- Aileye hastanın özkıyım düşüncesini nasıl değerlendireceğini ve gerekli olduğunda hastaya yardım etmek için kimlerle, nasıl bağlantı kurabileceklerini öğretin.
- Hasta/aileye, aşırı dozdaki maddenin tıbbi yardım gereksinimi ve hatta ölümle sonuçlanabileceğini öğretin, yardım almak için aileye acil durumlarda başvurabilecekleri yerlerin adres ve telefon numaralarını verin.
- Hasta/ailesini, madde kötüye kullanımının kötü hijyene, beslenme ve sağlığın bozulmasına yol açabileceği konusunda bilgilendirin.
- Hasta/ailesini, alkol/madde yoksunluk/çekilme belirtilerinin önemi ve acil bakım ihtiyacı konusunda (olası ölüm ve komplikasyonları önlemek için) uyarın.
- Hasta/aileye, disulfiram (antabuse) ilacının kullanımı sırasında, alkol kullanımından kaçınması gerektiğini öğretin.
- Hasta/aileyi, kokain, eroin, halüsinojen, amfetamin, marijuana ve alkol gibi maddelerin etkilerine ilişkin eğitin.
- Hasta/aileye, hepatit B, HIV, ve AIDS’in tehlikelerini ve gruplarda eroin enjeksiyonlarının kullanımı sırasında yaygın olarak geliştiğini öğretin.
- Hastayı/aileyi, sokaklarda satılan ilaçların tehlikeleri hakkında bilgilendirin; bu ilaçların etkilerinin tipik antidotlar ile daima başarılı bir şekilde tedavi edilemeyeceğini açıklayın.
- Aileyi, madde kötüye kullanımı olan hastanın genellikle bağımlı kişilik yapısına sahip olduğu, sorunlarının ve düşük benlik saygısının olduğu ile ilgili eğitin.
- Aileye, hasta ile güven ilişkisi kurmayı, hastanın madde satıcılarından uzak durması ve korunması için emniyetli ortamlarda alışveriş yapmasını öğretin,
- Hastaya, yatışı sırasında, iyileşmesini kolaylaştıracak ilaç tedavisi, bireysel terapi, grup terapisi, adsız alkolikler kendine yardım programı ve davranış değiştirme programı gibi geniş tedavi seçenekleri sağlayın.
- Hastaya ve aileye “adsız alkolikler”, “adsız narkotikler” gibi programların yararlarını, doktor ve terapistleri ile işbirliği içinde olmaları gerekliliğini açıklayın.
- Hasta için başka bir seçenek olacak ya da onun değişimini sağlayacak yaşam alanlarının düzenlenmesi konusumu, hasta ile tartışın.
- Hasta/aileye madde kötüye kullanım problemini ortaya çıkaran ve şiddetlendiren psikososyal stresörleri nasıl tanıyacaklarını öğretin.
- Hasta/aileye, hastanın iyileşmesini güçlendirecek ve ailenin verdiği yardımı destekleyecek bölgesel olarak ulaşabilecekleri “kendine yardım programları” hakkında bilgi verin.
- Hasta/aileye kütüphanede olan ve internet üzerinde faaliyet gösteren eğitici ve destekleyici kaynaklar hakkında bilgi verin.
Bir önceki yazımız olan Alkol Sebepli Yaralanma Riski ve Hemşirelik Bakımı başlıklı makalemizde nanda hemşirelik tanıları ve yaralanma riski hakkında bilgiler verilmektedir.