İran ve Dünya Sistemi
Süleyman Seyfi Öğün / Yeni Şafak
"Devrim evlâtlarını yer” diye meşhûr bir söz vardır. Bu söz, devrimlerin târihin merkezinde olduğunu düşünen bir zihniyetin ifâdesidir. Buna göre devrimler sürer; ama trajik bir biçimde. Hâlbuki, daha kavratıcı bir ifâde “Târih devrimleri yer”; yâhut “Devrimler kendi kendisini yer” olmalıdır.
Îran'ın geçirdiği dönüşümü izledikçe bu kanaatim iyiden iyiye pekişti. Geçmiş olsun; Îran Devrimi nihayete erdi. Zâten bir süredir can çekişiyordu. Ambargonun kalkmasının ardından ruhunu teslim etti.
Târihi insan irâdesinin değiştirebileceğine dâir inanç, modern bir inançtır. En etkili olduğu devir ise 19. Yüzyıl'dır. Zâten bu uzun asır, sık sık vurguladığımız üzere; nesnel olarak 1800'de değil 1789'da Fransız Devrimi ile başladı. Yâni 19. Yüzyıl'ı var eden “ruh” devrimler aracılığıyla târihin değiştirilebileceğine olan inançtı.
Devrimler dalga dalga bütün Avrupa'ya; oradan da dünyânın çeperlerine kadar yayıldı. Şimdi net olarak tespit etmek lâzımdır: Dünyâ târihi tek bir devrim gördü; o da Fransız Devrimi'dir. Gayrısı ya onu ikmâl etmek; yahut ondan ister örtük, ister açık bir sûrette esinlenmektir. Yâni modern siyâsal târih, Fransız Devrimi'nin türevleri; hattâ replikaları ile yüklüdür. (Kronolojik olarak Fransız Devrimi'nden önce gelen Amerikan Devrimi ise ne kadar devrimdir, kestiremiyorum. Doğrusu, kişisel nam ve hesâbıma ona devrim demekte zorlanıyorum).
Bilindiği üzere gelişmeler çok dramatik oldu. Meselâ Anatole France'ın “Tanrılar Susamışlardı” başlıklı romanı bunu çok çarpıcı bir şekilde anlatır. Devrimci bir çağın sona ermesi ise II. Genel Savaş'ın sonuna rastlar ki; bunun moral sonuçları allak bullak edicidir. Hâsılı 20. Yüzyıl, “Merkez Kapital Dünyâ” da devrime olana inancın söndüğü; “Yarı-Merkez” ve “Çeper” dünyâlara kaydığı bir devirdir. Bu da devrimi kurtarmadı. Bir Yarı-Merkez Dünyâ mensubu olan Sovyetler katı bürokratik yapısı içinde devrim fikrinin bütün romantizmini söndürmüştü. Çin bir ara umut oldu. Ama özellikle de Kültür Devrimi bütün umutları yok etti. Kala kala Lâtin Amerika ( Küba) ve Güneydoğu Asya'da, Vietnam; Laos ve Kamboçya benzeri yerler kaldı. Onların da bir kısmı Sovyet; kalanları da Çin Blôku'na dâhil olup birbirlerini yemeye başladıklarında suratlar yine düştü. Üçüncü Dünyâ Devrimciliği'nin kesin tasfiyesi Pol Potçu soykırımlar ve Kuzey Kore kepazeliği oldu.
1979 Îran Devrimi bir manada sosyalist devrimciliğe alternatif yeni bir devrimcilik örüntüsü olarak yükseldi. Devrimci “ihtiyâcı”nın içini dolduruyor ve bu yoldaki umutları tâzeliyordu. Gelin görün ki zamân içinde o da genel devrim senaryosunun aşamalarını tâkip etti. Kendi evlâtlarını yedi. Alabildiğine bürokratik bir nitelik kazandı ve kendi müesses nizâmını (establishment) kurdu.
Bütün mesele, mutandan “sistem karşıtı” hareketlerin dünyâ işbölümündeki konumunu çözerek aydınlanıyor. Sistem karşıtı hareketler, târihsel diyalektik gereği karşı çıktığını ikmâl eden bir savrulmayı yaşıyor. Biraz basitleyerek söyleyelim: Sistem karşıtı hareketler, karşı çıktığı iktidârların başını ağrıtmak şöyle dursun; tam tersine pekiştirimini sağlıyor. Çünkü Dünyâ Sistemi; bu fay hatlarında biriken enerjiyi, orta ve uzun vadede kontrollü bir şekilde açığa çıkarıp kendi çıkarları doğrultusunda kullanıyor. Bu, Merkez Kapital Dünyâ'nın Yarı-Merkez ve Çeper Dünyâlardaki tuzaklamalarıyla alâkalı bir hâdise.
Devrimler psiko dinamikleriyle bu tuzaklamalara yatkın hâldedir. Evvelâ devrim tanımı gereği akılcılıktan kopuştur. Daha çok hissiyatları ile hareket eder ve dünyâ gerçekliğinden kopar. Kurduğunu sandığı dünyâyı tek gerçeklik olarak gören dar bir bakıştır bu. Hâlbuki kullandığı dil (Eşitlik ve özgürlük başta olmak üzere) kendi inşa ettiği bir dil değil; bizzât tuzaklamanın dilidir. Üzerine yapılan spekülasyonlar bir yana, yeni bir insan; yâhut toplum inşâsı, dünyâdaki birikimin genel çevriminin kontrolü altındadır. Bunun antropolojik kökleri perhiz ve oburca tüketmek arasındaki sarkaçlanmadır. Gözden geçirelim: Sovyet Devrimi perhizkâr ve adamacı yeni bir insanı tanımladı. Elbette bunu yaratamadı. Ama en azından büyük bir kitleyi on senelerce yoksunluk duygusu içinde bıraktı. Bu fayda biriken enerji duvarın yıkılmasıyla açığa çıktı. Sovyet kampının yeni nesilleri derin bir tüketim özlemi içinde tipik Batı orta sınıfı zihniyetiyle donanmış olarak dünyâ tüketim sistemine eklemlendi. Çin'e ise başka bir rol biçildi: Büyük nüfûsu ile tüketimden men edildi ve hamster döngüsünü anımsatan bir nâfilelikte üretim zincirine sokuldu.
Putin Rusya'sı doğal kaynaklar avantajını kullanarak edilgenliğini aşmak istedi. Bu tarz kesintiler târihsel gecikmeler yaratabilir. Ama netice bildiktir. Şu aralar durgunluk Kapital-Dünyâ'nın egemen güçleri için târihsel bir fırsattır. Aşama aşama Yarı-Merkez Dünyâ'daki tesviye süreçlerini yürütüyorlar. Petrol fiyatlarındaki düşüşler ve kaotik-militarist bölge savaşları bunun enstrümanlarını oluşturuyor. Yavaş yavaş Putin rejiminin burnu sürtülüyor. Îran ise tam anlamıyla teslim alınıyor. Hiç merak etmeyin; Ortadoğu'da hayli ter dökmüş, boyundan büyük işlere kalkışarak alabildiğine yorulmuş bu iki odak birlikte hizâya getirilecek ve ağır borçlanmalara sokularak kontrole alınacaktır. Îran Devrimi'nin kabir taşında 1979-2016 yazacağından kimsenin kuşkusu olmasın. Bölgesel olarak bakıldığında bu senaryoya girmeyen; borçlarını tasfiye etmiş, bütçe disiplini ve üretim atağı sağlayarak hayli istikrarlı bir süreç tutturmuş olan yegâne güç kimdir acabâ?
- Rıdvan Çağrıcı ile Cezaevleri Sorunu ve Müslüman Mahpuslar Üzerineİslami Hareket davasından 29 yıl cezaevinde tutulduktan sonra Nisan 2015’te serbest bırakılan Rıdvan Çağrıcı Haksöz-Haber’e konuştu.
- "Hollanda Ayrımcılığı Kılıfına Uydurmuş"Otuz yılı aşkın süredir Hollanda’da bulunan Hüseyin Kerim Ece, Yeni Şafak'a konuşmuş. Hollanda’da İslamofobik tavırlar olduğunu belirten Ece, “Burada ayrımcılık resmen yasak. Ancak kılıfına uydurulmuş sayısız ayrımcılık örnekleri var” diyor.
- “Hakkımızı Almak İçin Mücadele Zamanı”Hollanda’nın ilk başörtülü avukatı Famile Fatma Arslan, “Şimdi haksızlığa karşı harekete geçme zamanı. Türk vekillerle, iş adamlarımızla ve gazetecilerimizle bir araya gelmeyi planlıyorum. Düzgün bir üslupla hakkımızı arayacağız” diyor.
- Bugünün Avrupası 1930’ların Antisemit Avrupası GibiProf. Lucassen: “Antisemitizmin kullanımı ve şu anda terörizmin öne sürülmesi aynı şey. Karşıdakini başkalaştıran bir tavır, 1930’larda Yahudilere yapılanlar gibi. Bunlar üçüncü dünya savaşına sebep olabilecek şeyler”
- İçtihadlarımız ‘İtikad Esası’ Olur mu?!Nasslar, çatışan yorumlara sebep olmaz. Bu nasslar ‘mutlak anlamda’ yoruma ihtiyaç duymaz. Kapalılığı olmayan, gayet açık lafızlardır. İçtihadi hükümlerin çoğu ise, zaman ve toplumsal gerçekliğin yansımasıdır.
- ‘Yitirdiğimiz Her İnsanlık Değerimiz, Kıyametimizin Bir Alametidir’“Hayat; Yüce Yaratıcının insana vermiş olduğu en değerli hatta değer biçilemez bir hazinedir. Bu kadar değerli bir hazinenin her bir anı çok dikkatli ve titizlikle harcanmalıdır.”
- “Zekât Bir Sosyal Güvenlik Kurumu mudur?”“Zekât bir servet vergisidir. Oysa modern vergilemede iktidarın ölçüsü gelirdir. Bu yönü ile de zekât atıl servet bırakmaz, istihdam hacmini genişletir, servet dağılımına yardımcı olur, yatırımları teşvik eder, sosyal dayanışmayı sağlar.”
- Beşer İfadesi Kur'an'da Neden Kullanıldı?İnsanın yaratılış süreci tartışmaya açıktır. Tartışılamayacak olan husus ise, insanoğlunun bir amaca binaen, akıl ve irade sahibi olarak, Yüce Allah tarafından yaratıldığı ve tekrar ona hesap vermek üzere döneceği gerçeğidir.
- ETKİNLİK TAKVİMİ
- Ali Şükrü Bey Mezarı Başında Anıldı
- PKK/PYD Elindeki Amerikan Füzelerini Kime Karşı Kullanacak?
- “Batıda Irkçılık, Ortadoğu’da Katliamlar Yükselirken Türkiye Ne Yapmalı?”
- Çocuklarınıza YouTube’dan Çizgi Film Açarken Dikkatli Olun!
- Rusya Aynı Anda Hem PYD Hem Türkiye’yi Daha Ne Kadar İdare Edecek?
- Türkiye Suriye Politikasındaki Mevcut Sıkışmışlığı Nasıl Aşacak?
- İşgalci İsrail Askerleri 8 Yaşındaki Çocuğu Yalın Ayak Sürükledi!
- Mübarek Üç Aylar Çarşamba Günü Başlıyor
- Cumhurbaşkanı Erdoğan: Almanya Koordinatör Konumunda
- “Musul’da Ailelerin Bulunduğu Binalar Hedef Alınıyor”
- İHH Darfur’un Unutulmuş Bölgelerinde Su Kuyusu Açacak
- ETKİNLİK TAKVİMİ
- Elektronik Cihaz Yasağında Amerikan Havayolu Şirketlerinin Rolü
- TSK’da AK Parti Karşısında İki Farklı Atatürkçü Blok
- Mehmet Görmez: Gençlerin Saçıyla Sakalıyla Uğraşmayın
- İran’a Göre Kendisi Değil, Türkiye Yayılmacı İmiş!
- İşte ABD-İran İttifakının Musul'u Kurtarma Operasyonundan Kareler!
- Kemalist Rejim Tarihinde Siyasi Cinayetler ve Ali Şükrü Bey
- ABD Destekli PKK/PYD Takba Hava Üssü’nü Ele Geçirdi!
- Şiddet, Ahlaksızlık, İstismar, Yozlaştırma… Reyting İçin Değer mi
- İçişleri Bakanlığı Ali İsmail Korkmaz Davasında 707 bin 180 TL Tazminata Mahkum Edildi!
- Batman Özgür-Der'de ‘’İslami Tebliğde Temel Hassasiyetler’’ Konuşuldu
- Muhalifler Cebel-i Ekrad’da Helikopter Düşürdü