Genellikle su kenarlarında bulunan küçük ya da orta boylu kuşlardır. UICN tarafından korunması gereken türler listesinde ‘en üst düzey’ kapsamında değerlendirilen ve dünyada 25 çift kaldığı tahmin edilen Alaca Yalıçapkını kuşu ender olarak görüldüğü Türkiye’de görülür. Türkiye’nin güney kısmında Adana-Karataş yolu, Fırat ve Dicle nehirleri boyunca görülebilir.
Nehirlerde ve nehir deltalarında küçük gruplar halinde yaşar. Çoğunlukla bir uzman balık-yiyicisidir. Kabuklular ve suya ait böcekleri de yiyebilirler. Tuzlu ve tatlı sularda avlanabilirler. Gagaları uzun, düz ve sivri, başları büyüktür. Siyah, beyaz renkleri ve ibiğiyle tanınır. Boyun ve bacakları kısadır, ön parmakları kökünden birbirine bitişiktir. Yerleşik bir kuştur, göç etmez. Gürültücüdür, sesi kesin ve gür bir ‘kiik kiik’ ve ıslıklı bir notadır.