Hemanjiyomların Tedavisi
Hemanjiyomların büyük kısmında (kendiliğinden gerileme oranı yüksek olduğu için) hiçbir şey yapmaya gerek yoktur, sorun olmayanları takip edilir. Ancak bu hiçbir şey yapılmamalıdır anlamına gelmez.
Lokal Komplikasyonların Tedavisi : Kanama ve Ülserasyon
Hemanjiyomdan kanama korkutucu bir problem olabilir. Anne-babaya 10 dakika boyunca temiz bir petle baskı yapması öğretilmelidir. Tekrarlayan kanama sütür konulmasını gerektirir. Lokal kanama sistemik koagülopatinin bir göstergesi olabilir. Ülserasyon için temizlik, günlük pansuman değiştirilmesi ve günlük topikal antibiotikli merhem uygulanır. Yaygın ülserde ve enfeksiyon mevcutsa sistemik antibiotik kullanılır. Bir ülsere hemanjiyomda bir kaç haftada epitelizasyonla iyileşme meydana gelir. Tekrarlama ihtimali azdır.
Beta Blokör Tedavisi:
Propranolol
Atenolol
Steroid Tedavisi
Steroid verilmesi hemanjiyomun gerileme başlangıcını ve oranını arttırır. Yanıt oranı %30-90 oranında değişir. Sistemik steroidler yalnızca aşağıdaki sorunlarla karşılaşılan bebeklerde kullanılır (uzman doktor kararıyla ve denetiminde)
- Yüzde şekil bozukluğuna yol açan lezyon
- Tekrarlayan kanama, ülserasyon, infeksiyonu olan geniş bir hemanjiyom
- Fizyolojik işlevleri bozan bir lezyon (solunum, görme, işitme, beslenme)
- Trombosit tüketim koagülopatisiyle komplike bir lezyon (Kasabach-Merrit S.)
- Yüksek debili kalp yetmezliği ile komplike lezyon
7-10 gün içinde yumuşama, renk açılması, büyümenin durması yanıt alındığını gösteren işaretlerdir. Genellikle 4-6 haftalık prednizon tedavisini bir dinlenme periyodu izler. Yanıt belirtileri yoksa steroid verilmesi sonlandırılır. Steroid kullanımının tekrarına karar yaş, lokasyon ve lezyonun ilk yanıtına göre verilir.
Büyüme fazındaki hemanjiyomlar steroid tedavisine daha iyi cevap verir. Tedaviye ağızdan yoldan 2-3 mg/kg prednizon ile başlanır ve duruma göre 2-3 hafta devam edilir. Cevap alınırsa doz azaltılarak (1 mg/kg, 0,75 mg/kg …) tedavi 4-6 haftada sonlandırılır.
Bağlama ve Cerrahi ile çıkarma
Cerrahi ile alınacak sonuçlar yaygın olanlarında tatminkar değildir. Tümü çıkarılamayabilir, ayrıca estetik olarak iz kalacak ve şekil bozukluğuna neden olabilecektir.
Hemanjiyomlara gelen kan akımını kesmek için dikişlerle bağlanabilir. Hemanjiom cerrahi ile çıkarılabilir. Ancak dokularla çok iç içe olacağından hem çok kanama olur, hemde tümü çıkarılamayabilir. Cerrahi genellikle gerileme periodu tamamlandıktan sonra artıkların çıkarılması, cildin düzeltilmesi için yapılır.
Bebeklik döneminde cerrahi tedavi: Nadiren uygulanır, görmeyi engelleyen, solunumu, beslenmeyi yemeği engelleyen lezyonlar steroid tedavisine cevap vermezse cerrahi küçültme yapılabilir.
Okul öncesi cerrahi tedavi: yüz bölgesindeki hemanjiyomlar psikolojik problemlere yol açabilir. Hemanjiyomun büyüklüğü ve yerleşimi uygunsa, oluşturulacak şekil bozukluğu ve iz hesaplanarak cerrahi çıkarma, küçültme yapılabilir.
Geç çocukluk ve sonraki dönem: Gerilemeden sonra cerrahi genellikle 8-12 yaşında yapılır. Hemanjiyomun büyüklüğü, yerleşimi ve çevre dokuların özelliklerine göre çeşitli plastik cerrahi teknikleri kullanılabilir.
İnterferon A tedavisi:
Çocuklarda hayatı tehdit edici veya baş-boyunda kozmetik deformiteler bırakan hemanjiomlar için önemli bir tedavi seçeneğidir. Damar çoğalmasını durdurduğu için kullanılır ancak yan etkileri fazladır. Çocuklarda ateş, kemik iliğinde baskılanma, karaciğer enzimlerinde yükselme, beslenme bozuklukları , ciltte doku kaybı, vb yan etkileri olabilir, erişkinlerde karaciğer yetmezliği, merkezi sinir sistemi problemleri ve bağışıklık sisteminin dengesinde bozulmalar görülebilir. Cilt altına enjekte edilerek (genellikle 1 milyon IU/m2) uygulanır (uzman doktor kararıyla ve denetiminde) .
Scleroterapi
Damarların içine skleroze (daraltan duvarları birbirine yapıştıran, tıkayan) eden maddeler enjekte edilir. Günümüzde kalın kitlelere sahip ve genellikle düşük akımlı hemanjiomlarda tek başına yada cerrahi önce kullanılmaktadır.
Embolizasyon
Kısaca damarın içine girilerek lezyonun ana damarlarının tıkayıcı maddeler verilerek kapatılmasıdır.
Cerrahi uygulanamayacak damarsal lezyonlarda damarların kapatılması için, damarsal lezyonları cerrahiye hazırlamak (küçülterek, kan akımını azaltarak) yada diğer embolizasyon seanslarına hazırlık için uygulanabilir.
Embolizsyon her lezyona uygulanamayabilir, embolizasyonun da her işlem gibi lezyonun yerine ve tekniğe bağlı bazı riskleri vardır. Embolizasyon uygun bulunursa sizin için olası riskleri ile ilgili doktorunuz sizi bilgilendirecektir.
Radyoterapi
Etkili olmakla beraber atrofi, kontraktür, pigmentasyon ve telenjiektazi gibi yan etkileri vardır. Ayrıca uzun yıllar sonra kanser gelişme riski vardır. Küçük yaşta radysayon uygulanmasının getireceği riskler iyi huylu bir lezyon için pek tercih edilmez. Steroid tedavisi radyasyon terapisine olan ihtiyacı azaltmıştır. Steroide yanıt alınamayan ve acil küçültme gereken (Karaciğer hemanjiyomu, görmeyi, hava yolunu engelleyen, vb) hemanjiyomların tedavisinde radyasyon bir alternatif olarak durmaktadır.
Bası uygulanması
Günümüzde pek yeri yoktur.
Kemoterapi
Steroid tedavisi yaygınlaştıktan sonra pek yeri kalmamıştır (nitrojen mustard ve alkilleyici ajanlar kullanılırdı).
Lazer Tedavisi
Hemanjiomun yerleşimine ve tipine göre argon lazer (ülserasyon ve kötü skar oluşumu sorundur), karbondioksit lazer (derin kavernöz hemanjiyomlarda), Nd:YAG lazer, Flash Lamp Pumped Pulsed Dye Lazer, KTP lazer ler kullanılmaktadır. Lazerle ilgili daha fazla bilgi için tıklayınız buraya lazer sayfasına link koyalım
Kozmetikler ve Kamuflaj Makyajı: Düz doğum lekelerini kapamak için özel kozmetik ürünler mevcuttur. Size en uygun seçeneği belirlemek için doktorunuzla konuşunuz.
Elektroliz (elektrik ile yakma), Kryoterapi (dondurma), Koterizasyon (koter ile yakma)
Tatu (dövme):
Lezyon üzeri dövme yapılarak kapatılabilir.