ABD’li internet devi Google’ın geçen yıl “Çifte İrlanda, sandviç Hollanda” adıyla bilinen yöntemle Karayipler’deki vergi cenneti Bermuda’ya 8.8 milyar euro’luk telif hakkı aktardığı belirlendi.
Financial Times gazetesi, Google’ın vergi avantajı sağlayan bu yöntemle, Bermuda’ya aktadığı telifleri 2011 yılına göre dörtte bir artırdığını yazdı. New York Times gazetesine göre ise, 1980’li yıllarda Apple muhasebecilerinin geliştirdiği “Çifte İrlanda, sandviç Hollanda” adlı yasal sistem şöyle işliyor:
Sistemin ‘Çifte İrlanda’ ayağında, İrlanda’daki iki ayrı şirketi kullanılıyor. Apple ABD’de bir ürün sattığında patentlerini İrlanda’da tuttuğundan bu satış için İrlanda’daki şirkete telif ödüyor. Böylece kâr, yüzde 35’lik ABD vergisi yerine İrlanda’daki yüzde 12.5 civarı vergiye tabi oluyor. İrlanda yasalarına göre, eğer bu ülkedeki yan şirketin yöneticisi başka bir ülkede konuşlanıyorsa, kâr İrlanda dışına da kesintiye uğramadan gidebiliyor.
Dünyanın ABD dışı bir yerinde yapılan Apple ürünü satışında ise İrlanda’daki ikinci şirket devreye giriyor. Bu kısma ‘Hollanda sandviçi’ adı veriliyor. İrlanda Avrupa Birliği üyesi olduğu için İrlandalı 2. şirket yurtdışından gelen kârı Hollanda’daki bir Apple şirketine vergisiz aktarıyor.
Milliyet’in haberine göre, Hollanda’daki şirket de kârı yine İrlanda’daki ilk şirkete gönderiyor. Para oradan da Bermuda’ya gidiyor. Hollandalı şirket iki İrlanda şirketi arasında sandviçe benzetiliyor. Bu sistem Apple’ı taklit eden uluslararası yüzlerce şirket tarafından kullanılıyor.
Bu sistem birçok ülkede eleştiri konusu. Google’ın aralarında olduğu internet devlerinin Türkiye’deki vergi yükümlülükleri de sık sık tartışma konusu oluyor.