Büyükanne beyin fonksiyonuna ilk bakış.
Sevgi dolu büyükannelerle büyüdüğü için yeterince şanslı olan birçok insan, bir çocuğun gelişimini benzersiz ve değerli şekillerde aydınlatabileceklerini bilir. Şimdi, bilim adamları ilk kez, küçük torunlarının fotoğraflarını görüntülerken büyükannelerin beyinlerini taradılar – bu özel, nesiller arası bağın sinirsel bir görüntüsünü sağladılar.
Royal Society B’nin Bildirileri Emory Üniversitesi’ndeki araştırmacılar tarafından yürütülen büyükanne beyin işlevini inceleyen ilk çalışmayı yayınladı.
Emory antropoloji profesörü ve çalışmanın baş yazarı James Rilling, “Verilerde gerçekten göze çarpan şey, beynin duygusal empatiyle ilişkili alanlarındaki aktivasyondur” diyor. “Bu, büyükannelerin torunlarıyla etkileşime girdiklerinde ne hissettiklerini hissetmeye yönelik olduklarını gösteriyor. Torunları gülümsüyorsa, çocuğun sevincini hissediyorlar. Ve torunları ağlıyorsa, çocuğun acısını ve sıkıntısını hissediyorlar.”
Buna karşılık, çalışma, büyükannelerin yetişkin çocuklarının görüntülerini gördüklerinde, beynin bilişsel empati ile ilişkili bir alanında daha güçlü aktivasyon gösterdiklerini buldu. Bu, yetişkin çocuklarının ne düşündüğünü veya hissettiğini ve nedenini bilişsel olarak anlamaya çalıştıklarını, ancak duygusal yönden çok fazla değil.
Rilling, “Küçük çocuklar muhtemelen sadece anne beynini değil, büyük anne beynini de manipüle edebilmek için özellikler geliştirmiştir” diyor. “Yetişkin bir çocuk aynı sevimli ‘faktöre’ sahip değildir, bu yüzden aynı duygusal tepkiyi yasaklamayabilirler.”
Çalışmanın ortak yazarları, Emory’nin Antropoloji Bölümü’nde doktora adayı olan Minwoo Lee ve eski bir Emory araştırma uzmanı olan Amber Gonzalez’dir.
Lee, “Bu araştırmayla kişisel olarak bağlantı kurabilirim çünkü her iki büyükannemle de etkileşimde bulunmak için çok zaman harcadım” diyor. “Onlarla yaşadığım anları hala sıcak bir şekilde hatırlıyorum. Beni her zaman çok sıcak karşıladılar ve beni görmekten mutlu oldular. Çocukken, nedenini gerçekten anlamadım. ”
Lee, bilim adamlarının demans veya diğer yaşlanma bozuklukları sorunlarının dışında yaşlı insan beynini incelemesinin nispeten nadir olduğunu ekliyor.
Lee, “Burada, büyükannelerin sosyal hayatımızda ve gelişimimizde önemli bir rol oynayabilecek beyin fonksiyonlarını vurguluyoruz” diyor. “Nörobilim alanının büyük ölçüde dışında bırakılan insan deneyiminin önemli bir yönü.”
Rilling’in laboratuvarı, insan sosyal bilişi ve davranışının sinirsel temeline odaklanır. Annelik, diğer sinirbilimciler tarafından kapsamlı bir şekilde incelenmiştir. Rilling, babalığın daha az keşfedilmiş sinirbiliminin araştırılmasında liderdir.
Torunlarla etkileşime giren büyükanneler yeni sinirsel bölge sundu.
Rilling, “Nörobilimde beyinde küresel bir ebeveyn bakım sistemi olduğuna dair kanıtlar ortaya çıkıyor” diyor. “Büyükannelerin bu kalıba nasıl uyacağını görmek istedik.”
İnsanlar işbirlikçi yetiştiricilerdir, yani bu yardımın kaynakları hem toplumlar arasında hem de toplumlar içinde farklılık gösterse de, annelerin yavrularına bakmak için yardım aldığı anlamına gelir.
Rilling, “Genellikle babaların annelerden sonra en önemli bakıcılar olduğunu varsayıyoruz, ancak bu her zaman doğru değil” diyor. “Bazı durumlarda, büyükanneler birincil yardımcıdır.”
Aslında, “büyükanne hipotezi”, insan dişilerinin üreme yıllarını geride bırakmalarının nedeninin, yavrularına ve torunlarına evrimsel faydalar sağlamaları olduğunu öne sürer. Bu hipotezi destekleyen kanıtlar, büyükanneler tarafından yiyecek aramanın torunlarının beslenme durumunu iyileştirdiği Tanzanya’nın geleneksel Hadza halkına ilişkin bir çalışmayı içerir. Geleneksel topluluklar üzerine yapılan bir başka araştırma, büyükannelerin varlığının kızlarının doğum aralıklarını azalttığını ve torun sayısını artırdığını göstermiştir.
Ve daha modern toplumlarda, pozitif olarak bağlı büyükannelerin, çocukların akademik, sosyal, davranış ve fiziksel sağlık dahil olmak üzere bir dizi ölçümde daha iyi sonuçlara sahip olmalarıyla ilişkili olduğuna dair kanıtlar birikiyor.
Mevcut çalışma için araştırmacılar, sağlıklı büyükannelerin beyinlerini ve bunun ailelerine sağladıkları faydalarla nasıl ilişkili olabileceğini anlamak istediler.
Araştırmaya katılan 50 katılımcı, torunlarıyla ne kadar zaman geçirdikleri, birlikte yaptıkları aktiviteler ve onlara ne kadar sevgi duydukları gibi detayları vererek, büyükanne olarak yaşadıkları deneyimler hakkında anket doldurdu.
Ayrıca torunlarının, bilinmeyen bir çocuğun, torununun aynı cinsiyetten ebeveyninin ve bilinmeyen bir yetişkinin resimlerini izlerken beyin fonksiyonlarını ölçmek için fonksiyonel manyetik rezonans görüntüleme (fMRI) uygulandı.
Sonuçlar, çoğu katılımcının torunlarının resimlerini izlerken, diğer resimlere baktıklarına kıyasla, duygusal empati ve hareketle ilgili beyin bölgelerinde daha fazla aktivite gösterdiğini gösterdi.
Torunlarının resimlerine bakarken bilişsel empati ile ilgili alanları daha güçlü bir şekilde aktive eden büyükanneler, ankette torunlarının bakımına daha fazla katılım istediklerini bildirdiler.
Son olarak, Rilling laboratuvarının, çocuklarının fotoğraflarını izleyen babalarla ilgili daha önceki çalışmasının sonuçlarıyla karşılaştırıldığında, büyükanneler, torunlarının görüntülerini izlerken, duygusal empati ve motivasyonla ilgili bölgeleri ortalama olarak daha güçlü bir şekilde etkinleştirdi.
Rilling, “Sonuçlarımız, beyinde küresel bir ebeveynlik bakım sistemi olduğu ve büyükannelerin torunlarına verdiği tepkilerin buna eşlendiğini gösteren kanıtlara katkıda bulunuyor” diyor.
Araştırmacılar, çalışmanın bir sınırlaması, katılımcıların yüksek işlevli büyükanneler olan zihinsel ve fiziksel olarak sağlıklı kadınlara yönelmiş olmalarıdır.
Çalışma, keşfedilecek daha birçok soruya kapı açıyor. Lee, “Büyükbabaların sinirbilimine ve büyükanne ve büyükbabaların beyin fonksiyonlarının kültürler arasında nasıl farklılık gösterebileceğine bakmak da ilginç olurdu” diyor.
Rilling için projenin özellikle sevindirici bir yönü, tüm katılımcılarla bizzat görüşmesiydi. “Eğlenceliydi” diyor. “Büyükanne olmanın ödülleri ve zorlukları hakkında bir fikir edinmek istedim.”
Birçoğunun bildirdiği ana zorluk, torunlarının nasıl yetiştirilmesi gerektiği ve onlara hangi değerlerin aşılanması gerektiği konusunda ebeveynlerle anlaşamadıklarında müdahale etmemeye çalışmaktı.
Rilling, “Birçoğu, çocuklarını yetiştirirken olduğu kadar zaman ve mali baskı altında kalmamanın ne kadar güzel olduğunu da söyledi” diyor. “Anne-baba olmaktan çok büyükanne olma deneyiminden zevk alıyorlar.”
Referans: James K. Rilling, Amber Gonzalez ve Minwoo Lee, 17 Kasım 2021 “Büyükanne bakımının sinirsel bağıntıları”, Kraliyet Topluluğu B Biyolojik Bilimler Bildirileri.
DOI: 10.1098 / rspb.2021.1997
Bu çalışma kısmen Silvia O. Conte Oksitosin ve Sosyal Biliş Merkezi tarafından desteklenmiştir.
#Büyükannelerin #Beyinleri #Torunlarının #Görüşüne #Nasıl #Tepki #Verir