Bezelyenin Sağlıktaki Faydaları
Bezelyenin anayurdu kesin olarak bilinmiyorsa da, baklagiller arasında ilk yetiştirilen bitkilerden biri olduğu kesindir. 1800′lerin ortalarında, Avusturyalı rahip Gregor Mendel, kalıtım konusundaki öncü çalışmalarını bezelye bitkisi üzerinde yapmıştır.
Çok dayanıklı bir bitki olan bezelyenin 2 m kadar uzayabilen içi boş, tırmanıcı bir gövdesi ve tırmanmayı kolaylaştıran sülükleri vardır.
Her yaprakta üç çift yaprakçık bulunur. Tek bir çiçek sapından, kırmızımsı mor, pembe ya da beyaz renkli, kelebek biçiminde iki-üç çiçek çıkar. 10 cm uzunluğunda ve çok tohumlu olan meyvesi olgunlaştığında ortadan ikiye ayrılır; meyvenin içinde, kısa saplarla bağlanmış, yeşil, sarı, beyaz ya da alacalı beş-on tohum bulunur.
Bodur, yarı bodur, şeker sürünücü, yuvarlak tohumlu, buruşuk tohumlu ve siyah noktalı bezelye çeşitleri yaygın olarak yetiştirilir. Bezelyenin daha çok taneleri (tohumları) yenir; bazen de, tohumlar olgunlaşmadan önce toplanan meyveleri yeşil fasulye gibi pişirilir.
Bezelyenin Faydaları
İştah açıcıdır ve mide salgısnı artırır. Sinirleri teskin eder. Hayvanlardan olan zehirlenmelere faydalıdır. Biberlerin her cinsi ısıtıcı ve hazmettiricidir. İdrarı kolay yaptırır. Cinsi arzuları kamçılar, mideyi kuvvetlendirir, hazmı kolaylaştırır. Çok yenildiği takdirde zehirlenme meydana gelebilir; Halsizlik, mide bulantı yapar, karaciğer ve böbrek rahatsızlıkları tevlid eder. Biberin sapını yemek ya da münasib miktar suyunu içmek yüzü güzelleştirir. Zekayı kuvvetlendirir. Dalak yaralarına iyi gelir.
Bezelye Nasıl Kullanılır?
Sebzenin tohumuna bezelye denir. Bu bitkinin taze, yeşil kabuğu ile taneleri ya da yalnız taneleri yenir. Çoklukla ilkbaharda turfanda bir sebze olarak piyasaya çıkarılan bezelyenin çeşitli türleri vardır. Çiçekleri beyaz, menekşe renginde olabileceği gibi, boyu bodur, yarı yüksek, yüksek olabilir.
Bazı türlerinin yalnız iç taneleri yenebileceği gibi, bazılarının da yeşil kabuklarıyla birlikte iç kabukları yenebilir. Türkiye’de öbür sebzeler ve fasulye kadar olmamakla beraber bol miktarda yetiştirilmektedir.
Bezelyenin Zararları?
Bilinen ciddi bir yan etkisi yoktur. Fazla tüketen kişilerde mide ve bağırsak gazı şikayetleri olabilir.