Bilekten Anjiyo Nedir?
Nasıl Yapılır?
Bilekten anjiyo kolaydır. Kalp adalesini besleyen koroner arterlerin ilaçlı filmidir diyebiliriz. Herhangi bir uygun atar damardan girilerek, kalbe ulaşılır ve koroner arterlerin içine ilaç verilerek filmi çekilir. En çok tercih edilen damarlar arasında kasık atar damarı, el bilek atar damarı ve kol atar damarı yer almaktadır.
Anjiyo olmadan önce bazı hazırlıklar yapılır. Anjiyoda kullanılan ilacın (opak madde) az da olsa bulantı ve kusma yapıcı etkisi vardır. Bu nedenle hastanın midesinin fazla dolu olmaması gerekir. Anjiyo günü sabah hafif bir kahvaltı yapılabilir.
Hastadan bazı kan tahlilleri çalışılır. Hastanın kan şekeri çok yüksek veya çok düşük ise önce kan şekerinin düzeltilmesi, sonra anjiyo yapılması daha iyi olur. Anjiyoda kullanılan opak madde böbreklerden atıldığı için, böbreklerin fonksiyonunu gösteren kandaki kreatinin seviyesi önemlidir. Kreatinin yüksek ise önce böbrek koruyucu tedavi başlanır ve sonra anjiyo yapılır veya anjiyo sonrasında geçici hemodiyaliz planlaması yapılabilir.
Kan gramajı çok düşük ise yani hastada belirgin kansızlık varsa önce onun düzeltilmesi ve anjiyonun daha sonra yapılması düşünülebilir. Vücudun herhangi bir yerinde enfeksiyon varsa, kanda iltihap hücreleri yüksek ise önce enfeksiyonun tedavi edilmesi, anjiyonun daha sonraki bir zamana ertelenmesi düşünülebilir.
Kalp ile ilgili acil durumlarda (akut koroner sendrom veya kalp krizi) anjiyo ertelenmez, bütün işler hep bir arada yapılır.
Hasta kateter laboratuvarına alınır. Anjiyo masasına yatırılır. Anjiyonun nereden yapılacağına bağlı olarak kasık, kol veya bilek bölgesi steril edilir. Hastanın kafası ve anjiyo yapılacak olan bölge açıkta kalacak şekilde hastanın üzeri steril (mikropsuz) örtülerle örtülür. Önce küçük bir uyuşturucu iğne (lokal anestezi) yapılır. Anjiyo yapılırken narkoz (genel anestezi) verilmesine gerek yoktur. Hasta baygın değildir. İşlem sırasında bizimle konuşabilir, anjiyo filmlerini monitörden izleyebilir. Fakat hastanın hareket etmemesi, anjiyo masasında hareketsiz-sabit yatması gereklidir. Sadece girişim bölgesinin uyuşturulması yeterlidir. Fazla heyecanlı olan hastalar için sakinleştirici ve biraz uyku verici (sedasyon) ilaçlar yapılabilir.
Daha sonra sheath denilen küçük bir plastik kılıf atar damarın içine yerleştirilir. Katater denilen ince, içi boş plastik hortumlar, kılıf içinden geçirilir, damarın içinden kalbe doğru ilerletilir. Kateterin bir ucu kalbi besleyen koroner arterin ağzına yerleştirilir, diğer ucu hastanın dışında, bizim elimizdedir.
Bu kateterin içinden opak madde dediğimiz ilaç enjekte edilir. Koroner arterlerin içi bu ilaçla doldurulur ve bu esnada röntgen ışınları ile film çekilir. Değişik açılardan 5-7 adet film çekildikten sonra kateter vücudun dışına çıkarılır. Girişim bölgesinde atar damarın içine yerleştirdiğimiz plastik kılıf da çıkartılır. Atar damardan kanama olmaması için üzerine baskı uygulanır ve sonrasında steril bir şekilde bantlanır. Daha sonra hasta kateter laboratuvarından çıkarılır, yatağına alınır.
Anjiyoda kullanılan opak maddenin vücuttan atılması böbrekler vasıtasıyla olur. Bu yüzden anjiyo sonrasında hastanın 2-3 litre sıvı içmesi gerekmektedir. Bol su, bol idrar gereklidir.
Kasık atar damarından yapılan anjiyolarda, girişim bölgesi üzerine kum torbası koyulur. Hasta yatağında sırt üstü pozisyonda 4-5 saat kalçasını ve bacak-ayağını kımıldatmadan yatarak istirahat eder. Herhangi bir problem yoksa hasta yaklaşık 6 saat sonra taburcu olabilir. O gün evde yatarak istirahat etmesi gereklidir. Yirmidört saat boyunca girişim bölgesini sudan uzak tutması gereklidir. 2-3 gün veya daha iyisi 1 hafta süresince kasık bölgesini zorlamaması gerekmektedir.
Koldan veya bilekten yapılan anjiyolarda, girişim bölgesi dairesel olarak bantlanır. Kum torbasına gerek yoktur. Yaklaşık olarak yarım saat dinlendikten sonra ayağa kalkabilir. Herhangi bir problem yoksa hasta yaklaşık 2 saat sonra taburcu olabilir. Yatarak istirahate gerek yoktur. Yirmidört saat boyunca girişim bölgesini sudan uzak tutması gereklidir. 1-2 gün dirseğini veya bileğini zorlamaması gerekmektedir.