Üreme dönemindeki birçok kadın adet düzensizliği nedeniyle gebe kalamıyor. Düzensiz adet görenler yumurtlama dönemlerini nasıl hesaplayabilir? Düzensiz adet gören kadınlar hamilelik dönemlerini nasıl anlarlar?
Üreme dönemindeki birçok kadın, gerek adet döngüsündeki düzensizlik nedeniyle gerekse gebe kalabilmek için yumurtlamasının olup olmadığı ya da ne zaman olduğu konusuna merak duyar. Pratikte 25-35 günde bir adet gören bir kadının büyük olasılıkla düzenli bir şeklide de yumurtladığı söylenebilir. Daha uzun veya daha kısa adet dönemleri anovulasyonun (yumurtlayamama) işareti olabilir.
Takvim metodu:
Yumurtlamanın olup olmadığını anlamak birkaç pratik bilgi ile mümkündür. Bunların başında takvim metodu gelir. Birkaç ay süreyle adet kanamasının başladığı ilk gün ve son gün işaretlenirse kişinin kendi adet döngüsünün süresinin tespiti mümkün olabilir. Bu döngüye göre bir sonraki beklenen adetten 14 gün öncesi tahmini yumurtlama dönemidir, gebelik planlayan çiftlere bu günün 2 gün öncesi ve 2 gün sonrasını da içeren aralıkta ilişkiye girmeleri önerilir. Ayrıca buna eşlik eden bazı belirsiz bulgular, örneğin iki adet dönemi arasında birden bire artan mukus salgısı ve yine aynı dönemlerde olan adet sancısı, ani başlangıçlı kasık ağrısı yumurtlamayı işaret edebilir. Memelerde hassasiyet, vücutta sıvı tutulumu, iştah değişikliği ve ruh halindeki değişiklikler yumurtlamanın gerçekleştiğini düşündürebilir. Yumurtlamanın hemen sonrasında kadınlık hormonlarından progesteron, vücutta artış gösterir. Bu da vücut ısısında bir miktar artış yapabilir.
Vücut ısısını ölçme:
Kadınlar adetlerinin ikinci gününden itibaren yataktan kalkmadan önce ve aynı saatlerde vücut ısılarını dil altından, tercihen civalı olan termometrelerle ölçüp (dijitaller bu testte yanıltıcı olabilirler) gün be gün bunu kayıt altına alırlarsa bir süre sonra ısıda yaklaşık 0,5-1 derecelik artış saptanacaktır. Bu da yaklaşık 2 gün önce yumurtlama olduğunu düşündürür. Takvim yöntemi ve bazal vücut ısısı takibi fertil günleri belirlemede biraz yetersiz kalır çünkü birçok kadın düzensiz adet görür ve düzeni hesaplayamaz. Vücut ısısı takibi de ancak yumurtlama olduktan bir süre sonra bilgiyi verir. Halbuki bir kadın yumurtlamadan yaklaşık 24 saat önce girdiği ilişki ile daha kolay gebe kalabilir.
Vajinal mukus değerlendirmesi:
Yumurtlama zamanını önceden belirlemenin en ucuz ve pratik yolu vajinal mukus kalitesini değerlendirmektir. Yumurtlamadan hemen önce artan östrojen düzeyleri mukusun miktarını artırır; daha şeffaf, akışkan, elastik hale getirir ve kadınların bunu saptadığı andan itibaren gebe kalabilme olasılıkları yükselir.
Elektronik kitler:
Çok daha değerli bir yöntem ise idrardaki LH denilen hormon atılımının arttığı anı yakalamaktır ki artık piyasada bunun için üretilmiş ve evde kolaylıkla kullanılabilecek kitler bulunur. Bu kitler, daha pahalı olmakla birlikte kesinliği daha yüksek yanıtlar verir. Hem estradiol hem de LH atılımını saptayan elektronik kitler ise sonucu daha güvenilir kılar.
Yukarıdaki tüm metodlara rağmen yumurtlama dönemini tespit edemeyen hastalar ise jinekologları tarafından yapılacak ultrasonografide yumurta çapı ölçümleri ile zamanlamayı yapabilir.