Tarihteki en kötü felaketlerden bazıları, iyi huylu insan hatalarının bir sonucudur. Yazım, tasarım, iletişim hatası veya küçük bir ihmal, insan kayıpları ve ekolojik etkileri bir yana, servet kaybetmenize neden olabilir.
İşte tarihteki o 13 en pahalı hata.
Ariane 5 Patlaması: Bilgisayar Hatasından Kaynaklanan Devasa Bir Kayıp
Avrupa Uzay Ajansı’nın (ESA) yörüngeli bir uydu jeostasyoner fırlatıcısı olan Ariane 5 roketi, 1995 yılında Ariane 4’ün yerini almak üzere geliştirildi. Aylarca süren hazırlık ve yapılan birkaç testten sonra, ilk uçuşu ve uydu yörüngesine ilk girişi başarısızlıkla sonuçlandı.
Uçuş sırasında roket paramparça oldu ve havalandıktan sadece 36,7 saniye sonra ise patladı. Bir programlama hatası yüzünden 500 milyon dolardan fazla kayıp verdi.
Titanik’in Batışı
Titanik’in batması, tarihin en feci denizcilik hatalarından biridir. Bu White Star Line Gemisi, 1909’dan 1912’ye kadar mimarlar Thomas Andrews ve Alexander Montgomery Carlisle tarafından inşa edildi. 14 Nisan 1912’de ilk geçişi için limandan ayrıldıktan dört gün sonra, bir buzdağıyla çarpışmasının ardından Kuzey Atlantik Okyanusu’nda harap oldu. Bu drama yaklaşık 1500 kişinin ölümüne neden oldu. Mali kaybın 7,5 milyon dolar yani günümüz için yaklaşık 175 milyon dolar olduğu tahmin ediliyor.
Hitler
1914’te Birinci Dünya Savaşı’nda en çok madalyaya sahip İngiliz özel askeri olan Henry Tandey, bir hendekte yaralı ve silahsız bir Alman askeri buldu ancak onu soğukkanlılıkla vurmak istemedi. Böylece Adolf Hitler’in hayatını bağışladı.
Three Mile Adası: Amerika Birleşik Devletleri’ndeki En Büyük Felaket
1978’de Pennsylvania’da bulunan Three Mile Island elektrik santrali, Amerika Birleşik Devletleri’ndeki en kötü nükleer kazaya sahne oldu. 28 Mart gecesinde mekanik arızalar, insan hataları ve hatalı tasarım zincirinin ardından, Amerikan enerji santralinin iki numaralı reaktörünün çekirdeği eridi ve çevreye radyoaktif gazlar saldı.
Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı’na göre bu felaket, küresel nükleer sanayi sektörü için bir dönüm noktası oldu. O zamandan beri Amerika Birleşik Devletleri yeni nükleer elektrik santralleri inşasını terk etti.
SNFC* ve Onun Büyük Trenleri
2014 yılında SNFC, daha fazla yolcuyu ağırlamak ve onlara daha fazla alan sağlamak için belirli Fransız istasyonlarından geçemeyecek kadar geniş 341 tren seti sipariş etti. Bu nedenle şirket, acil bir durumda 50 milyon avroluk bir maliyetle 1.300 tren istasyonunu planlamak zorunda kaldı.
Kayıp bir Avcının, Kaliforniya’daki En Büyük Orman Yangınlarından Birini Başlatması
2003 yılında 34 yaşındaki Kaliforniyalı bir avcı, San Diego County’de bir ormanda kayboldu ve yardım için kamp ateşi yaktı. Yangının kontrolünü hızla kaybetti ve Kaliforniya tarihinin en yıkıcı yangınlarından birini başlattı.
“Sedir Yangını” 1,2 milyar dolarlık kayba neden oldu, 110.500 hektarlık alanı ve 2.820 binayı yok etmekle birlikte bir itfaiyeci dahil 15 kişinin ölümüne neden oldu. Adam federal mahkemede suçlandı ve 960 saat kamu hizmetinin yanı sıra 9,000 dolar para cezasına çarptırıldı.
Bir Yazım Hatası Yüzünden 225 Milyon Dolar Uçup Gitti
Bir yazım hatası Japon şirketi Mizuho Securities’e 225 milyon dolara mal oldu. 8 Aralık 2005’te marka, hisse başına bir yen karşılığında 610.000 hissenin satın alınmasından bahseden bir emir yayınladı. Gerçekte, Tokyo Menkul Kıymetler Borsasında 610.000 yen karşılığında J-Com’un tek bir hissesini teklif etme niyetindeydiler.
Piper Alpha’nın Patlaması
Bir petrol kulesi olan Piper Alpha’daki patlama ve yangın, petrol işletmeciliği tarihindeki en ölümcül kazadır. Bu felaket, 6 Temmuz 1988 Çarşamba gecesi küçük bir teknik olay ve bir iletişim hatası nedeniyle meydana geldi. Patlama 167 kişiyi öldürdü ve onarımı 3,4 milyar dolara mal oldu.
Sarhoş Petrol Tankeri Kaptanı Alaska’da Ekolojik Felakete Neden Oldu
1989’da petrol tankeri olan Exxon-Valdez, çevreye verilen zarar açısından şimdiye kadarki en kötü petrol sızıntısına neden oldu. Bu kaza, 180.000 ton brüt petrol taşıdığı sırada gerçekleşti ve gemideki 13 tanktan 11’ine zarar vermekle kalmayıp 40.000 ton ham petrolü kıyıya döktü.
800 km’lik sahilin 7.000 km²’lik yeraltı suyunun petrol ile kirlenmesine ve 300.000 kuşun ölümüne neden oldu. Petrol grubu ExxonMobil, kıyıları ve deniz dibini temizlemek, 30.000’den fazla balıkçıyı tazmin etmek ve yasal işlemleri sona erdirmek için 3,4 milyar dolardan fazla harcadı. Yapılan incelemede tanker kaptanının kaza anında alkollü olduğu saptandı.
Falkland İşgali
Diktatörlüğünüzü kaybediyor olduğunuzu ve muazzam bir vatanseverlik dürtüsü yaratarak nüfusunuzun desteğini yeniden kazanmak istediğinizi hayal edin. Şimdi kıyınızdan birkaç kilometre uzakta, İngiliz egemenliğine girmeden önce sahip olduğunuz insandan daha fazla koyuna sahip çok küçük ve zar zor korunan bir ada olduğunu hayal edin. Ne yapardınız? Arjantin, Büyük Britanya’nın mülkünü geri almak için dünyanın diğer ucuna müdahale etmeye asla zahmet etmeyeceğini düşünerek askerlerini bu adayı işgal etmeye gönderip kendi tekerine çomak sokmuş oldu. Arjantin tarafından kaybedilen Falkland Savaşı, nihayetinde ülkeye 850 milyon dolara ve 700 genç ölü askere mal oldu.
Çernobil Felaketi
26 Nisan 1986’da Çernobil nükleer santralinin dört numaralı reaktörü patladı. Patlamaya neden olan şey ise nükleer güvenlikten sorumlu kurum tarafından getirilen yasağa rağmen tesiste deney yapmaya çalışan mühendislerdi.
Deney sırasında bir hesaplama hatası, büyük bir patlamanın ardından yangına neden oldu. Atmosfere yayılan radyoaktif maddeler milyonlarca insanın sağlığını ciddi şekilde etkilemeye devam ediyor. New York Bilimler Akademisi tarafından Aralık 2009’da yayınlanan çalışma, yaklaşık 985.000 ölümün bu tesisin patlamasına atfedilebileceğini tahmin ediyor.
Lotus Riverside Apartmanının Devrilişi
27 Haziran 2009 saat 05:40’ta, Çin’in Şanghay kentinde Lotus Riverside sitesindeki on bir binadan biri çöktü. Soruşturma raporu daha sonra bu binanın, bir yanda 10 metre yüksekliğinde bir toprak höyüğün, diğer yanda ise inşaatın 4,6 metre derinliğinde bir yeraltı otoparkının üzerine yapıldığını ortaya koydu.
Güvenlik görevlisi böylece temellerin kazılmasıyla ilgili güvenlik prosedürlerini ihlal etmişti. Bu kaza on üç katlı binanın çökmesine ve bir kişinin ölümüne neden olmuştu. Bir Şanghay mahkemesi, trajediden sorumlu altı kişiyi 5 yıla kadar hapis cezasına çarptırdı.
Rusya’nın Alaska’yı ABD’ye Satışı
1867’de Rusya, Alaska topraklarını 7,2 milyon dolara Amerika Birleşik Devletleri’ne sattı. Önemli mali sorunlarla ve herhangi bir tazminat ödemeden kolonilerini kaybetme korkusuyla karşı karşıya kalan II. Aleksandr, o zamanlar kendisine pek bir şey getirmeyen Kuzey Amerika topraklarından kurtulmaya karar verdi.
O zaman kimse ABD’nin bir gün bu satın alımdan elde edeceği kârları hayal etmemişti. Alaska, altın ve petrol gibi doğal kaynaklar açısından gerçekten zengindi ve ekonomistlere göre petrol ve gaz rezervleri 200 milyar dolar değerindeydi.
Çeviren: Sezin Aliye Bozdoğan