Akış Ölçümü ve Akış Türleri Nedir ?
AKIŞ ÖLÇÜMÜ NEDİR ?
Akışın ölçümü, malzemenin bir yerden bir yere taşınmasına gereksinme gösteren
herhangi bir işlemde kullanılan bir yöntemdir (örneğin; yakıtın bir karayolu tankerinden bir
garaj deposuna kütlesel aktarılması). Ölçüm, bir malzeme akışının niceliğini belirtmek için
ya da bir akış debisi oluşturmak ve onu kontrol altında tutmak için kullanılır. Çoğu
üretimlerde fabrika verimi akışın ölçülebilme ve hassas olarak kontrol altında
tutulabilmesine bağlıdır, Bununla beraber bir akış ölçüm düzeni uygulanacaksa, bu ölçüm
düzeni üretime ya da ölçülecek gerekçeye uygun ve aynı zamanda yeterli olmalıdır.
Çoğu kez denilir ki, ideal akış ölçer; temini kolay, ucuz, mutlak hassasiyete sahip,
sonsuz defa tekrarlanabilir ve sonsuza dek tamir ve bakışa gereksinme duymadan çalışır
olmalıdır. Üzülerek belirtelim ki, her ne kadar bazı imalatçılar varlığını iddia etseler bile,
henüz böyle bir aygıt mevcut değildir. Ancak son yıllarda bilinen sistemlerde birçok
geliştirmeler yapılmakta ve çağdaş teknikleri kullanan yeni ürünler devamlı olarak piyasaya
sürülmektedir. İdeal akış ölçer, gerçekte çok uzak olmayabilir. Bu nedenle potansiyel
kullanıcılar, her zamandan çok şimdi ellerindeki sistemlerden haberdar olmak, onlardan
yararlanmak zorundadırlar.
Akış Türleri Nelerdir ?
Akışın hızına göre akış çeşitlendirilir. Bu türler, laminar (Düzgün) ve türbülanslı
(girdaplı) akıştır.Bir akışkan içinde laminar akış, doğal bir olay olup en iyi olarak örnekle tanımlanır.
Reynolds bu konu üzerinde çok çalışmıştır.
Hız, büyüklük ve yün olarak akışkanın her noktasında aynıdır (Sadece laminar akış
için doğrudur.).
Düz bir cam boru içerisinde akan bir miktar su içerisine, bir miktar boyanmış sıvı lifi
sokulmuştur. Tüm akışkan taneciklerinin akış yolu, boru duvarına paralel olacaktır. Bu
nedenle boyanmış sıvı, sanki boru içerisinde başka bir boru varmış gibi, bir doğru üzerinde
hareket edecektir. Ancak bu durum hız ve viskoziteye bağımlıdır ve hız arttıkça bir noktaya
(kritik hıza) erişilir. Bu nokta boyanmış sıvının dağılmaya ve taşıyıcı sıvıya karışmaya
başladığı görülür. Bu noktada sıvı taneciklerinin hareketi boru duvarlarına tam paralel değil,
enine (çapraz) bir hıza sahiptir.
Akış modelinin bu biçimine türbülanslı akış denir. Özetleyecek olursak, kritik hızın
altındaki hızlar için akış laminer olarak tanımlanır; kritik hızın üstündeki hızlar için ise akış
türbülanslı olarak tanımlanır. Bu durum pratikte en yaygın görülen durumdur.
Reynolds bu verileri boyutsuz bir biçimde formüle etmiştir: