Konuşan Kuşlar
KONUŞAN KUŞLAR
Bir kuşu konuşması için eğitmek hem zevkli hem de moral bozucu olabilir. Neden kuşların bazıları konuşmasını öğrenir de diğerleri öğrenemez? Bunun sebebi çeşitli faktörlere bağlıdır; kuşun cinsine, onun kişiliği ve yaşına, sizin kuşunuzla olan ilişkinize ve kullandığınız eğitim tekniklerine.
Kuşların Öğrenme Kabiliyetleri Farklıdır
Bazı cinsler diğerlerine nazaran daha iyi konuşabilirler. Büyük papağanlardan Afrika Gri ve Amazonlar en iyi konuşanlardandır. Makavlar konuşabilir ama genelde sesleri yiksek ve serttir. Kakatular da konuşmayı öğrenebilirler ve sesleri de çok tatlıdır. Fakat ne Makavlar ne de Kakatular Afrika Gri ve Amazonlar kadar kolay eğitilemezler. Küçük papağanlar da çok iyi konuşablirler, özellikle muhabet kuşları.
Her cins hakkında konuşabilme konusunda genel yorumlar yapılsa da kuşun kişiliği eğitilip eğitilmemesi konusunda büyük rol oynar. Bazı kuşlar ne kadar eğitilseler de konuşmayı öğrenemezler. Bazıları herşeyi çok çabuk kapıp uygulamaya geçebilirler. Bu tip kuşların önünde kullandığınız kelimelere dikkat etmeniz gerekir.
Eğer kuşunuzun konuşmasını istiyorsanız etrafında neler olup bittiğine dikkat eden, konuştuğunuzda sizi dinler gibi gözüken ve genelde sesli olan kuşları seçmelisiniz. Muhabbet kuşlarında eğitime başlamadan evvel sürekli öten ve bıcır bıcır olanları eğitildiklerinde çok iyi konuşurlar. Genelde erkekler dişi kuşlardan daha iyi konuşurlar. Kuşunuzu almadan evvel onun davranışlarını bir süre izlemeniz gerekir.
Kuşunuzun yaşı ve evinizde kaç tane kuşun olduğu da önemli bir faktördür. Yavru kuşlar, özellikle sahiplarinla fiziki temasta bulunanlar yaşlı kuşlardan çok daha çabuk öğrenirler. Muhabbet kuşlarında eğitime başlama zamanı kuşlar 4-6 aylıkkendir. Daha büyük kuşlarda, Amazon ve Afrika Grileri gibi, 6-12 aylıkken başlamak daha iyi sonuç getirecektir.
Evde bir kuş varsa onun konuşmayı öğrenmesi çok daha kolay olur. İki veya fazlası olduğunda kuşlar kendi lisanlarıyla birbirleriyle konuşmayı sizinle Türkçe konuşmaya tercih edeceklerdir. Kuşlar sosyal hayvanlardır ve yalnızlıktan pek hoşlanmazlar. Yalnız bırakılan kuşun aynası ve diğer oyuncakları olmalıdır. Bazı kuş sahiplerinin ayan ve oyuncakların kuşlarının konuşmasını olumsuz etkilediğinden şikayetçi olsalar bile bunun doğru bir teşhis olmadığını söyleyebiliriz.
Kuşun yaşam şartları sosyal ve fiziksel çevresi onun konuşma isteğini etkiler. Kuşunuza bir insana nasıl davranıyorsanız öyle davranın. Onun bir arkadaşı olun sahibi değil ve kuşunuzun kafesini öyle bir yere koyun ki bol bol ilgi alıp sosyal hayatı olabilsin. Eğer kuşunuz ilk etapta tedirgin olduysa ona yavaş yavaş yaklaşın; tedirgin olan bir kuş eğitime dikkatini vermeyecektir. Kendinizi kuşunuzun yerine koyun; kuşunuzun gözünde ne kadar büyük göründüğünüzü anlayacaksınız. İnsanlarla rahat olan bir kuş daha kolay konuşacaktır. Sabırlı olmanız şarttır; hem kuşunuzun güvenini kazanmanız için hem de onu eğitebilmeniz için.
Eğitim Teknikleri
Kuşunuz size alıştığında ve sakin olduğunda en popüler iki eğitim tekniğinden birini uygalamalısınız. Birincisi kuşunuzun söylemesini istediğiniz kelimeyi ona net bir şekilde tekrarlamanız. İkincisi teyp kullanarak kuşunuzun kelimeyi tekrar tekrar dinlemesini sağlamanızdır. Her iki yönteminde avantajları ve dezavantajları var. Canlı eğitimde sürekli olarak kelimeyi aynen tekrarlamak zor olabilir. Teyp de ise bu sorun ortadan kalkar. Teyp kullanıldığında kuş daha çabuk sıkılıp dinlemeyebilir; oysa canlı eğitimde eğitmen kuşun dikkat süresini uzatabilir. Teyp kullanıldığında kuşunuzun dikkat süresi en fazla 15 dakika olacaktır. Teyp kullandığınızda ayrıca teypte tekrarlanan kelimeyi sizinde kuşunuza zaman zaman söylemeniz gerekecektir. Hangi yöntemi kullanırsanız kullanın eğitim süresini kısa tutmalısınız.
Konuşmayı öğrenen bir kuş için söylenen kelimenin anlaşılır ve değişken olmaması ne kadar önemli ise kuşunuzun kelime tekrarlanırken size dikkat vermesi de o kadar önemlidir. Kuşunuzun size dikkatini vermesini sağlamanız için kuşunuza kelimeyi tekrarlarken kuşunuzu ağzınızın öninde tutun. Bu yöntem ayrıca kuşunuza bu söylenenlerin onun için olduğunu da gösterir. Küçük kuşlar için günde 10-15 dakikadan iki seans yeterlidir. Biyik kuşlar daha uzun seanslara dayanabilirler. Eğitim seanslarının arasında kuşunuzla sürekli olarak konuşmanız da yardımcı olacaktır. Örneğin, kuşunuzun kafesini temizlerken veya içine birşey koyarkan ne yaptığınızı kuşunuza anlatın.
Nesneler ve eylemler hakkında konuşmak esasında belli başlı bir eğitim metodudur. Bunun adı da Çağrışım Kurularak Eğitmek’tir. Çoğu kuş sahibi bu tarz eğitimi tesadüfen bulur. bu esasında başarı oranı çok yüksek olan bir metoddur. Örneğin sabahları kuşunuzun örtüsünü kaldırırken “günaydın” demeniz günün birinde kuşunuzun da size “günaydın” demesini sağlayacaktır.
Çoğu kuş sahiplerinden duyarsınız; telefon çaldığında kuşlarının “alo” dediğini veya kapı zili çaldığında “kim o?” dediklerini. Bu da bu metodun örnekleridir. Bu metod eylemlerin veya nesnelerin kelimelerle bağdaştırılması.
Çağrışım Kurularak Öğrenme metodunda başarılı olan kuşlar genelde ses taklitleri yapmakta da başarılı olurlar. Bu tarz kuşlarda nelere duyup duymamasını kontrol etmeye çalışın. Sinirli ve yüksek sesli konuşma tonundan bebek ağlamasına kadar taklit etmeleri mümkündür.
Söylemesini istemediğiniz bir kelimenin kuşunuzun bu kelimeyi söylemesinden vazgeçirmeniz zor ama mümkündür. Kuşunuz kafesinde değilken bu kelimeyi söylediğinde kuşunuzu kafesine koyup ona ilgi göstermeyin. Kafesteyken bu olay olduğunda kafesini bir müddet örttün.
Eğer kuşunuzun konuşmasını istiyorsanız ona ilk etapta ıslık çalmayı öğretmeyin. Kuşlar ıslık çalmayı öğrenmekten çok zevk alırlar ancak bundan sonra kelime öğrenmeleri zorlaşır. Bundan dolayı kuşunuz bir kaç kelimeyi öğrendikten sonra ıslık çalmayı öğretmenizi tavsiye ederiz.
Kuşunuz için en zor şey ilk kelimesini veya cümlesini doğru telafuz etmesidir. Bunu yaptıktan sonra kuşunuz diğer kelimeleri daha kolayca öğrenecektir. Çoğu kuş söylemesi gereken kelimeleri söylemeye çalışırken kelimeleri anlaşılmaz şekilde telafuz edecektir. Bu gayet normaldir ve bu kuşunuzun o kelimeyi tekrarlandığında telefuz etmeyi öğreneceğinin bir göstergesidir.
Yukarıda bahsedilen metodlar kuşun sadece konuşmasını sağlar ama kuşun ne dediğini anlamasını sağlamaz. “Merhaba” diyen bir kuş bunun insanları selamlamak için kullanıldığını bilmeyebilir. Kelimeleri telafuz edebilen kuşlar ne söylediklerinin anlamını da öğrenebilirler.