Kamulaştırmasız El Atma Nedir?
Kamulaştırma yetkisi olan kamu kurum ve kuruluşlarının mahkemeye başvurarak kamulaştırma işleminde bulunmadan, başka şahısların taşınmaz mallarına hiçbir bedel ödemeden el koyması kamulaştırmasız el atma olarak adlandırılır. Bu suretle devlete ait kurum ve kuruluşlar idari bir karar olmadan, özel mülkiyete konu olan taşınmaz malları fiili olarak kullanmaktadır.
Hukuka Uygun Kamulaştırmasız El Atma
3194 sayılı imar kanununun 18. maddesinde, imar sınırı içinde bulunan arsa ve arazileri, imar planına uygun ada ve parsellere ayırmaya, belediye ve mücavir alan içinde belediyeler ve bu alan dışında valilikler yetkilidir. İmar planına alınan ve ada ile parsellere ayrılan arsa ve arazilerin değer artışına paralel olarak, idare bu arazilerin en fazla %40’lık kısmına bedel ödemeksizin el koyma hakkına sahiptir. Bir defaya mahsus olacak bu süreç düzenleme ortaklık payı olarak anılmaktadır.
Not: Düzenleme ortaklık payları, düzenlemeye tabi tutulan yerlerin ihtiyacı olan Milli Eğitim Bakanlığına bağlı ilk ve ortaöğretim kurumları, yol, meydan, park, otopark, çocuk bahçesi, yeşil saha, ibadet yeri ve karakol gibi umumi hizmetlerden ve bu hizmetlerle ilgili tesislerden başka maksatlarla kullanılamaz.
Hukuka Aykırı Kamulaştırmasız El Atma
İdarenin haksız fiili niteliğinde bir durumdur. Yasal bir dayanak olmaksızın, usulüne uygun bir kamulaştırma kararı almadan özel mülkiyette bulunan bir taşınmaza el atılması durumu, idari eylem olmadığı için fiili yol olarak nitelendirilmelidir. Dolayısıyla bu durum idari değil; hukuk dışı bir eylem durumundadır.