2018’de Beyonce ve Jay Z, üç bin yılın en dramatik sanat şaheserleri ile Louvre’un içinde bir müzik videosu çekerek uluslararası bir manşet oluşturdular.
Bu ünlü çiftin sanat koleksiyoncuları olduğu biliniyor, ancak biz şimdi görsel sanat ve müzik arasındaki ilişkinin çok daha uzun süredir var olduğunu hatırlayalım.
Görsel sanat, birçok farklı müzik türünden şarkılara ilham verdi. Klasikten ağır metale, operadan eski kroketçilere, müzikallerden hip hop’a. Hadi en iyileri ve en kötüleri arasında bir tur atalım.
Nat King Cole ‘Mona Lisa’ 1950
“Sevgiliyi baştan çıkarmak için mi gülümsüyorsun Mona Lisa?
Yoksa bu kırık bir kalbi saklamanın bir yolu mu?“
Nat King Cole’un sesi bize gizemli Mona Lisa’nın sevgisini ve güzelliğini anlatıyor. Bu sıcak sesle söylenen yavaş piyano şarkısı, 1950’de grafikleri yönetti.
David Bowie ‘Andy Warhol’ 1971
Bowie, Andy Warhol’un geniş çaplı Pop Art kariyerini kutluyor ancak çağdaş anektodlar bize Andy Warhol’un şarkıyı beğenmediğini söylüyor. Bowie eseri onun için ilk kez çaldığında garip bir sessizlik olmuş ve Warhol Bowie’ye “ayakkabılarını beğendim” demiştir.
İlginç bir şekilde, 25 yıl sonra 1996’da Bowie, Julian Schnabel’in sanatçı Jean Michel Basquiat hakkındaki filminde Warhol’u çalmıştı.
Don McLean ‘Vincent’ 1971
“Kendi canını âşıkların yaptığı gibi aldın
Ama sana söyleyebilirdim ki, Vincent,
Senin gibi mükemmel biri, bu dünya için fazla iyi.“
Amerikalı şarkıcı / söz yazarı Bowie’nin Warhol’u söylediği aynı yıl Don Mclean Vincent Van Gogh’a bir övgü yapmıştır. Akıldan çıkmayan şarkı sözleri, özellikle arka plandaki yıldızların altın parıltısıyla tezat oluşturan ‘Yıldızlı Gece’ resminin mavi ve koyu tonlarını ifade ediyor.
Van Gogh, klasik müzisyenlere de ilham vermiştir. Henri Dutilleux’un orkestra çalışması ‘Timbre, Space, Movement’ aynı ‘Yıldızlı Gece’ tablosuna atıfta bulunuyor. Finli besteci Einojuhani Rautavaara, Van Gogh’un hayatı hakkında hem bir opera hem de bir senfoni yazmıştır.
Ottorino Respighi ‘Botticelli Tryptich’ 1927
Bu senfoni Sandro Botticelli’nin üç resminden esinlenmiştir: “Bahar”, “Venüs’ün Doğuşu” ve “Magi’nin Hayranlığı”. Botticelli’nin en ünlü tablolarından biri olan ‘Primavera’ (Bahar); Venüs, Aşk Tanrısı ve Merkür gibi mitolojik figürleri içeren erken bir Rönesans çalışmasıdır ve dünyadaki en popüler ve tartışmalı resimlerden biri olarak kabul edilir.
Brian and Michael ‘Matchstalk Men and Matchstalk Cats and Dogs’ 1978
”Eminim bir zamanlar caddemizde yürüdü.
Çünkü ayaklarında hiçbir şey olmayan çocukları boyadı.”
İngiliz müzik listelerinde bir numara olmuş ve 19 hafta boyunca listelerde çalmıştır. Bir hit harikası olan şarkısı, iki yıl önce ölen sanatçı L. S. Lowry’ye sevgi dolu bir övgüydü. Laurence Stephen Lowry, Lancashire ana vatanından farklı figürler çizen bir İngiliz sanatçısıydı.
Coldplay ‘Viva la Vida’ 2008
İngiliz rock grubu Coldplay, her ikisi de ‘Viva la Vida’ olarak adlandırılan 2008 single’larında ve albümlerinde sanatsal görüntülerle hızlı oynuyor. Frida Kahlo’nun son resminden ilham aldığını iddia eden Coldplay’in önde gelen adamı Chris Martin, albümün arkasındaki fikrin Frida Kahlo’nun zorluklarla yüzleşmek ve yine de hayatı kutlamak için gücü olduğunu söyledi. ‘Rolling Stone’ dergisine şunları söyledi:
“Tabii ki çok acı çekti ve sonra evinde ‘Viva la Vida’ diyen büyük bir tabloya başladı, cesaretini çok sevdim.”
Şarkının sözleri tarihsel ve Hıristiyan referanslar içeriyor, ancak orijinal ilhamlarından bahsetmiyor. Diğer sanatçılardan “ödünç alma” içgüdüsü, ikisi de Eugene Delacroix’in ‘Liberty Guiding the People’ a borç veren albüm kapağı ve müzik videosunda devam ediyor.
‘Rake’s Progress’ An operatic libretto by Igor Stravinsky, W. H. Auden, and Chester Kallman 1951
”Rake’s Progress” William Hogarth’ın anlattığı bir dizi resimdir. Hikâye, babasının engin servetini devralan ama içki ve kumar oynamaya atılmış genç bir adam olan Tom Rakewell’in hikâyesidir. Hayatı çöker ve sonunda Bethlem Kraliyet Hastanesinde bir deli olarak hapsedilir. Stravinsky, 1947’de Chicago’da Hogarth resimlerini gördü ve Auden ve Kallman ile bu trajik hikâyeyi temel alan bir operada işbirliği yaptı.
‘La Mer’ Claude Debussy 1905
Ünlü Fransız bestecinin bu ikonik klasik eseri, eşit derecede ikonik olan Katsushika Hokusai’nin ‘Kanagawa’daki Büyük Dalga’ dan esinlenmiştir. Japon sanatının en tanınmış eserlerinden biri olan ‘Büyük Dalga’, Japonya’nın Fuji Dağı çevresinde odaklanan bir dizi panelden biridir. Debussy, denizin vahşi ve doğal gücünün zengin ve çağrıştırıcı bir işitsel tasvirini üretir.
‘Isle of the Dead’ Sergei Rachmaninoff 1908
1907’de Fransa’da Arnold Bocklin’in ‘Die Toteninsel’ tablosunu inceledikten sonra Rachmaninoff, Isle of the Dead adlı uğursuz bir senfonik şiir besteledi. Bocklin, aslında, bu görüntülerin bir dizisini boyadı, ancak hepsi bir selvi ağacı korusu ile ıssız bir adanın benzer bir sahnesini ve bir tabut ve beyaz giysili bir yas figürü taşıyan küçük bir kayığı gösteriyordu. Resim, Salvador Dali gibi diğersanatçılara da ilham verdi, hatta 1933 RKO filmi “King Kong” da yer aldı.
Stephen Sondheim Müzikali ‘Sunday in the Park with George’ 1984
Seurat, 1884’te Grand Grand Jatte Adası’nda bir Pazar Öğleden Sonra’yı boyadı. Bu çok ünlü tablo, Seurat’ın noktacılık tekniğinin mükemmel bir örneğidir. Bu, farklı bir renk oluşturmak için bir araya getirilen farklı noktalardan oluşmuş basit noktaları kullanan bir tekniktir. Resim, Fransa’da Seine Nehri yakınında bir parkta huzurlu bir sahne gösteriyor. Yüzyıl sonra Stephen Sondheim, Seurat’ın hayatını ödüllü bir müzikal haline getirmek için tablodan ilham aldı.