Tuvalet Eğitimi: Doğru zaman ve yaklaşım çok önemli
Tuvalet eğitimi çocuk yetiştirmede en önemli konulardan biridir. Bu eğitimi verirken annenin sabrı, çocuğa karşı takınılan tavır, doğru zamanda eğitime başlanması, çocuğa sevgi ve sabırla yaklaşmak çok önemlidir. Tuvalet eğitimi için en ideal dönem 2-3 yaş arasıdır. Tuvalet eğitimini kazandırma dönemi için en ideal dönem yaz aylarıdır. Çocuk, altı açık kalsa da üşümez, evin içi bu duruma uygun hale getirilir.
Çocuğunuzun tuvalet eğitimine hazır olduğunu nasıl anlarsınız?
Çocuklar, 2-3 yaş arası dönemde tuvalet eğitimine hazır olduklarını gösteren bazı davranışlar sergilerler. Bu davranışlar nelerdir?
- 2-3 saatlik sürelerle bezini ıslatmama.
- Gündüz uykularından kuru kalkma.
- Tuvalet saatlerinin belli bir rutinde olması.
- Yetişkin davranışlarını taklit etme.
- Basit yönergeleri anlama ve uygulama.
- Altı kirlendiğinde rahatsız olma ve temizlenmesini isteme.
- Tuvalet gereksinimini sözle veya işaretle ifade etme.
- Kendi başına pantolonunu indirip kaldırma.
- Başkaları tuvaleti kullanırken bu konuya ilgi gösterme.
- Bez kullanmak istemediğini ifade etme.
Lazımlık mı, yoksa adaptör mü kullanılmak daha doğrudur?
Tuvalet eğitimine önce lazımlıkla başlamak daha doğrudur. Çocuğun kendisinin beğendiği bir lazımlık alın ve odasına koyun. Zaman içinde çocuk bunu keşfedecektir. Onunla oyun oynayacak, kafasına geçirecek fakat aynı zamanda ne işe yaradığını da kavrayacaktır.
Lazımlığı tercih etmiyorsanız, çocuğu tuvalete oturttuğunuzda, ayaklarından desteklemeniz gerekir veya ayağının altına destek alabileceği bir tabure koymanız gerekir. Böylece çocuk tuvalete rahatlıkla oturur, kakasını yaparken tabureden güç alır, kendini daha rahat ve güvende hisseder. Bu süreçte çocuğa rahat giyilen, kolay yıkanan, pratik giysiler giydirin.
Tuvalet eğitimi kazandırırken dikkat edilmesi gereken noktalar nelerdir?
- Bu sürece girerken öncelikle sabırlı olmanız gerektiğini bilerek başlayın. Sağlıklı bir ortamda bu eğitim erkek çocukları için 2-3 hafta, kız çocukları 3-4 hafta kadar sürebilir.
- Tuvalet eğitimine başladığınızda bunu sık sık çocuğa tekrarlayın. “Çiş geldi mi? Çiş gelince bana söyle. Hadi gel çişe gidelim.” Ve çocuğun bu konuda gösterdiği küçücük adımları bile mutlaka ona aferin diyerek ödüllendirin.
- Bu işi daha eğlenceli bir hale getirmek için kendi aranızda bir tuvalet dili oluşturabilirsiniz. Örneğin; arı sesi, kedi sesi çıkardığınızda, çişin geldi mi? demek isteyin. Çocuk bu şekilde tuvaletini söylerken daha çok eğlenecek ve siz de bu süreci hızlandırmış olacaksınız.
- Çocuğunuza destek olun ve tuvaletini yapabileceği konusunda onu cesaretlendirin asla baskı yapmayın.
- Çocuğun buna hazır olmadığını fark ettiğinizde, ara verin ve birkaç ay sonra yeniden başlayın.
- Tuvalet eğitimini kardeş doğumu, okula başlama ya da taşınma gibi durumlarla aynı zamana getirmeyin.
- Çişini veya kakasını tuvalete yaptığında sarılıp öpün ve alkışlayarak ödüllendirin.
- Her 20-30 dakikada bir çocuğu tuvalete götürün, yine de tuvaletini altına yaptıysa kızmayın, cezalandırmayın. Bir dahaki sefere başarabileceği konusunda onu cesaretlendirin.
Tuvalet alışkanlığından sonra çocuğa nasıl davranılmalıdır?
Tuvalet alışkanlığı kazanan çocuğa bez bağlamayı kesmek gerekir. Başlangıçta 45 dakika ila 1 saat aralıklarla çocuğu tuvalete götürün. Bu yapılırken çocuğa “tuvalete gitme zamanının” geldiğini söylemekte yarar vardır. İlk başlarda çocuğu ödüllendirmek gerekir, tuvaletini yaptığında ise ödülü arttırmak daha fazla cesaretlenmesine yardımcı olur. Gün içerisinde alt ıslatmalar olduğunda kesinlikle olumsuz bir ifade takınılmamalıdır. Her defasında tuvalet ihtiyacını artık lazımlığa yapması gerektiğini hatırlatmak, tuvalet ihtiyacı ile tuvalet arasında bağlantı kurmasına yardımcı olur.
Bazı çocukların gece uykuda tuvalet alışkanlığı kazanması zaman alır çünkü uykuları çok ağırdır ve çocuğu uyandıramazsınız. Bu durumlarda çocuk uyuduktan sonra bez bağlayıp uykudan uyanmadan bezi çıkarabilirsiniz. Veya çocuğa yatmadan önce bezi bağlarken nedenlerini açıklayabilirsiniz. Tabi ki, çocuk yatmadan önce mutlaka tuvalete götürülmelidir. Bu süreçte çocuk kuru bezle uyanana kadar, bezin kaldırılmaması gerekir. Bazı çocuklarda gece uyurken çişinin geldiğini anlayabilirsiniz. Çocuk ayaklarını teper, kıpır kıpır hareketlenmeye başlar. O zaman çocuk tuvalete götürülmelidir. Zaman içinde doğru davranış ve sabırla, verdiğimiz önerilerle, anneler bu eğitimi de atlatacaklardır.
Tuvalet eğitimi esnasında başınıza gelecek kazalar nelerdir?
Dışarı gezmeye gidecekseniz, evden çıkmadan önce çocuğu mutlaka tuvalete tutun. Aksi takdirde, dışarıda başınıza hiç istemediğiniz şeyler gelebilir.
- Çocuğunuz erkek ise, mutlaka yanınızda küçük bir pet şişe taşıyın. Her yerde işinizi kolaylaştıracaktır.
- Çocuğunuz tuvaletinin geldiğini söylediği anda, onu hemen tuvalete götürün. Götürmediğiniz takdirde küçük kazalar olabilir ve çocuk bir dahaki sefere size bunu söylemeyebilir. Çocuğun cesareti kırılmamalı.
- Bu eğitim esnasında başınıza gelebilecek kazalardan dolayı, yanınızda mutlaka yedek giysi ve poşet taşıyın. Islanmış veya daha kötü batmış kıyafetleri çantanıza o şekilde koymak istemezsiniz.
Konu Resmi İçin Teşekkür (Thanks For The Image): Ryan McVay Picspree