Sigara Endüstrisini Kendi Silahı ile Vurmak
Sigara Paketleri, Sigara Üreticisi İçin En Önemli Reklam Unsuru Olduğu Gibi; Sigarayla Mücadele İçin de En Önemli Araçlardan Biri Olabilir
Ülkemizde yapılan çalışmalar, sigara içme oranının azalmasına karşın, bu oranın gençler arasında azalmadığını, hatta artmakta olduğunu gösteriyor. Stanford Üniversitesi tarafından yapılan bir araştırmaya göre ise haftada 260 reklam etiketi gören gençlerin sigaraya başlama oranı, haftada 60 etiket gören gençlere göre 2.36 kat daha fazla.
Tütün Kontrolü Çerçeve Sözleşmesi gereği pek çok ülkenin birbiri ardından sigara reklamlarını yasaklaması ile birlikte, endüstri için sigara paketleri başlı başına en önemli reklam aracı haline geldi. Reklam bütçelerinin büyük bir bölümünü özellikle de gençlere ve kadınlara cazip gelecek tasarımlara sahip sigara paketlerinin tasarlanmasına, pazarlanmasına ve sergilenmesine ayırmaya başladılar.
Ülkemizde hâlâ marketlerde camlı şık dolaplarda sergileniyor. Son dönemlerde de kanuna uygun olsun, dışarıdan görülmesin diye bu dolapların yönü marketlerin içine, yani tam da alışveriş yapan müşterinin gözünün içine doğru çevrildi.
Sigara paketlerinin üzerine uyarı yazısı ve fotoğrafları konulması bu konuda alınan önlemlerin ilki idi. Şimdi bir adım daha ileri gidip sigara paketlerini reklam aracı olmaktan çıkaracak önemli bir girişimin öncülüğünü Avustralya yapıyor. İngiltere, yeni Zelanda ve Kanada da arkalarından geliyor.
Ağustos ayında, Avustralya Parlamentosu'nda kabul edilen düzenleme ile 2012 Temmuz'undan itibaren sigara paketleri sadeleştirilecek. Zeytin yeşili zemin üzerine paketin ön yüzünün %80'ini kaplayacak uyarı yazısı ve resmi, geri kalan %20'sinde ise standart bir yazı ve büyüklükte sigaranın markası ve tipi yazılacak. Logo kullanılmayacak. Arka yüzün tamamı uyarı yazısı ve görseline ayrılacak.
Avustralya'da tütünle mücadele konusundaki birçok çalışmaya öncülük eden, Sidney Üniversitesi Halk Sağlığı Bölümü öğretim görevlisi Prof. Dr. Simon Chapman diyor ki: "Tütün kontrolünde önemli bir ölçüt vardır: Çığlık testi. Yaptığınız şey, tütün endüstrisinin ne kadar çığlık atmasına neden olursa, o kadar doğru bir iş yapıyorsunuz demektir."
Gerçekten de Avustralya'da sigara endüstrisi alarma geçmiş durumda. 22 milyon nüfuslu Avustralya'da kaybedebilecekleri pazar payından çok; bu uygulamanın örnek oluşturması ve diğer ülkelerde yaygınlaşması asıl kaygıları. Nitekim Türkiye de dahil olmak üzere birçok ülke bu konuda çalışmalara başladı bile.
Bizde ilk çığlık her zamanki gibi Türkiye Esnaf ve Sanatkarlar Konfederasyonu'ndan geldi. TESK ne yazık ki esnafın haklarını korumaktan çok sigara endüstrisinin sözcülüğünü yapıyor bir süredir. Bu sektörün, pek çok ülkede kullandığı bir taktik bu. Sözde "mağdur" bir kesimin ağzından konuşmak.
Gelin buna HAYIR diyelim!
Avustralya'nın attığı bu cesur adıma biz de katılalım. Bu uygulamayı birçok ülkede birden başlatmak sigara endüstrisinin direncini azaltacaktır.