Tikler istem dışı ve ani olarak ortaya çıkan, kişinin farkında olmaksızın tekrarladığı, amaçsız kas kasılmalarıdır.
Tikler ne şekilde görülür?
- Kol ve ayak sallama
- Yüz kaslarını devamlı hareket ettirme
- Göz kırpma
- Boğazı temizleme ve yutkunma ve yutar gibi hareketler
- Omuz silkme
- Parmak çıtlatma
- Gözlerini alışılmamış şekilde ayırma
- Gerekmediği halde burun çekme
- Kulakları ve kaşları kaldırıp indirme vb.
Öncelikle çocuklarda zaman zaman tikler görülebilir. Bu tikler genellikle geçici olmakla birlikte, önemli olan ne kadar süredir devam ettiği ve yoğunluğudur. Tikler “davranış ve alışkanlık” bozukluklarından ziyade, “duygusal” bozukluklardır. Yani altında yatan sebepler genellikle “duygusaldır”.
Peki nedir bu duygusal sebepler?
- Çocuğa yeterli ilgi ve sevgi gösterilmemesi
- Çocuktan bulunduğu dönemin üzerinde davranışlar ya da başarı beklenmesi yani “aşırı” sorumluluk yüklenmesi
- Anne-baba tarafından aşağılanması ya da küçümsenmesi
- Aile içi iletişimin bozuk olması
- Çocuğun bir başkasının tiklerini taklit etmesi
- Küçük yaşlardan itibaren herhangi bir sebepten ötürü yoğun korku, kaygı, tedirginlik yaşaması
- Kardeş kıskançlığı
Peki neler yapmalı?
- Bu konuda çocuğuna karşı olumsuz ve sert tepkilerde bulunmamalısın. Sürekli uyarman davranışı durdurmaz aksine gerginliği arttıracağı için tikleri de arttırır.
- Aile içinde tikleriyle alay edilmesine ve eleştirilmesine izin verme.
- Çocuğunla iletişiminizi güçlendirmeye çalış.
- Yetenekli olmadığı konularda çok fazla zorlama. Başarılı ve güçlü yanlarını destekleyerek, üstündeki stresi azaltmayı dene.
- Birlikte daha çok özel vakit geçirin. Ona ilgi ve sevgi göstererek gününün nasıl geçtiğine dair sorular sor.
- Eğer tikler devam eder ve rahatsız edici ve çocuğun sosyal ilişkilerini büyük ölçüde bozacak düzeye gelirse, bir çocuk ve ergen ruh sağlığı uzmanına başvurabilir, oyun terapisi gibi destekleyici teknikler ya da “psikiyatrist kontrolünde” destekleyici ilaç tedavisini deneyebilirsin.