Addaks , bazen çarpık boynuzları nedeniyle , ‘vida boynuz ceylanı’ olarak adlandırılan, yakından Oryx’nin ilgili antilop ailesinin büyük, çöl konut üyesidir. Kuzey Afrika’daki sahara çölündeki çeşitli izole alanlarda bulunan kritik derecede tehlike altındaki bir memelidir. Sahara dünyanın en büyük sıcak çöldür.
doğal habitatları içinde son derece nadirdir ve vahşi doğada sadece 500 Addaks kalmıştır, bu antilop maalesef yok olma tehlikesiyle karşı karşıya kalabilir.
Addaks AÇIKLAMASI
Addaksın baş ve vücut uzunluğu 150 – 170 santimetre (59.1 – 66.9 inç). Erkekler dişilerden biraz daha uzundur ve omuzda 105 – 114 santimetre (3.5 – 3.8 fit), dişiler ise omuzda 93 – 108 santimetre (3.1 – 3.6 feet) olarak ölçülür. Erkekler 99 ila 124 kilogram ağırlığındadır ve dişiler 60 – 125 kilogram ağırlığındadır.
Kış aylarında, ceketleri beyaz arka ayakları ve bacakları olan grimsi kahverengi bir renktedir. Yaz aylarında, ceketleri daha hafif, neredeyse tamamen beyaz veya daha açık renkler daha fazla ısı yansıtarak vücut ılımanlığını korumaya yardımcı olan bir kumlu bej yapar. Kuyruklarında siyah / kahverengi saç tutamları var.
Hem erkek hem de dişi addaks, alınlarında burunları üzerinde bir ‘X’ şekli oluşturan boynuzları ve kahverengi saçları vardır. Onların boynuzları 2 – 3 bükümlüdür ve erkeklerde 120 santimetre ve kadınlarda 80 santimetreye ulaşabilirler. Boynuzlar arasında uzun, siyah tüyleri boyunlarında kısa bir yele ile biter.
kısa, kalın bacakları ve düz tabanları olan geniş, yassı çukurları vardır ve bunlar kumun içine batmasını engeller. geniş bacaklı ayakları zıt uzuvlara karşı fırçalamaktan kaçınmak için yanlara doğru fırlatır, ancak bir ayağını diğerinin arkasına yerleştirir ve tek bir parça iz bırakır. Hayvan, düz bir çardakta koşar ve koşarken minimum bacak esnemesinden dolayı sert bir şekilde dizilmiş gibi görünür. Antilopların en yavaş koşucularından biri olarak kabul edilir, belki de kumsal araziye adaptasyonunu yansıtır.
Addaks, büyük, kare şekilli dişlere (inekler gibi) sahip oldukları ve tipik yüz bezlerinden yoksun oldukları için diğer antilop türlerinden ayrılırlar.
HABİTAT
kumlu çöl arazisini ve taşlı çölleri, yarı çöl ve kuru stepleri tercih eder. Gün boyunca dinlenmesi, çoğunlukla büyük kayaların yakınında bulunan rüzgâr ve sıcak güneşe karşı korunmak için kullanılan derin çukurlarda ortaya çıkar.
DİYET
Addaks otçullarıdır ve diyetleri çöl sulu meyveleri, yaprakları, Aristida otları, otlar, uzun ömürlü ve küçük çalılardan (varsa) oluşur. Ayrıca Parnikum çimleri üzerinde beslenirler, böylece sadece iç sürgünleri ve tohumları yiyip kuru, dış yaprakları göz ardı ederler. Bu tohumlar addaks diyetinde yeterli protein sağlar. susuzluktan beslenerek bitkilerden aldıkları nemden memnun olduklarından su olmadan yaşayabilirler.
DAVRANIŞI
Addaks, gece hayvanlarıdır ve aşırı çöl koşullarına uyarlanmıştır. Bazı addaks, yaşam alanlarından birbirinden uzakta yaşayabilmektedir, ancak bu, herhangi bir soruna yol açmamaktadır, çünkü bunların, geniş mesafelerde birbirlerini tespit etmelerini ve konumlandırmasını sağlayan gelişmiş duyusal becerilere sahip olmaları gerekir. ayrıca yağış miktarını da takip edebilir ve bitki örtüsünün daha bol olduğu yağmurlu alanlara yönelir. Bazı addaks, hem erkek hem de kadın addaksı olan 5 – 20 kişiyi içeren sürülerde yaşamaktadır. Sürüler genellikle tek bir yerde kalır, ancak yiyecek bulmak için dolaşabilirler. Sürüler genellikle en büyük baskın erkek tarafından yönetilir.
ÜREME
Erkek 3 yaşında cinsel olgunluğa ulaşır, bu sayede kadınlar bir buçuk yılda daha erken olgunlaşır. 257 – 264 gün (8 – 9 ay) gebelik süresinden sonra, dişiler, 4.7 – 6.75 kilogram ağırlığındaki bir genç doğurur. Genç 6 hafta boyunca saklanıyor ve günde 2 – 3 kez annesi tarafından emiliyor. Genç çok zayıf veya lekesiz, ten rengi renkli bir paltoya sahiptir. Addaksın ömrü yaklaşık 19 yıldır.
KORUMA DURUMU
IUCN tarafından ‘Kritik Tehlike Altında’ olarak sınıflandırılmıştır. orijinal aralıklarının çoğundan elimine edilmiş, vahşi olarak neredeyse tükenmiştir. Çiftçiler birçok insanı yok etti, böylece sığırlar otlak arazileri için rekabet etmek zorunda kalmadı. Vahşilerde sadece birkaç yüz tane kaldı. Boynuzları, eti ve saklanması için aşırı avlanma, addaksın azalmasının ana nedeni gibi görünüyor. İyi haber şu ki, ABD, Avrupa ve Orta Doğu’da esaret altında 1.000 Addaks var. Esir yetiştirme programlarında yönetilen 600 addaks rapor edilmiştir, bu nedenle, devam eden koruma çabaları ile, bu inanılmaz hayvanın geleceği bir başarı olabilir.