Maymun Çiçeği Virüsü Nedir? Nasıl Bir Hastalık? Maymun Çiçeği Virüsü Bulaşıcı mı? Belirtileri Neler?
Haberler > Maymun Çiçeği Virüsü Nedir? Nasıl Bir Hastalık? Maymun Çiçeği Virüsü Bulaşıcı mı? Belirtileri Neler?
Dünyada hızla yayılmaya başlayan maymun çiçeği virüsü, son zamanlarda pek çok ülkede görülmeye başlandı. Dünya Sağlık Örgütü'nün yaptığı son açıklamada 47 ülkede maymun çiçeği virüsüne rastlandığı belirtildi. Türkiye'de ise ilk vaka görüldükten sonra, pek çok kişi maymun çiçeği virüsü hakkında araştırma yapmaya başladı. Peki maymun çiçeği virüsü nedir? Nasıl bir hastalık? Bulaşıcı mı, belirtileri neler? Maymun Çiçeği Virüsü Nedir? Maymun Çiçeği hastalığı, Poxviridae isimli bir virüs ailesinin Orthopoxvirus cinsine ait Monkeypox virüsünden oluşur. Bu virüs ailesine ait pek çok hastalık bulunur. Virüs ailesinden olan Variola virüsü, hemen herkesin geçirdiği çiçek hastalığına sebep olur. Çiçek hastalığının aşısında ise aynı aileye ait Cowpox virüsü kullanılır.
1958 yılında yapılan bir araştırma sonucunda ilk defa
maymun çiçeği virüsüne rastlandı. Bir grup maymunda çiçek hastalığının belirtilerine yakın semptomlar görüldü. Bu virüsün iki farklı salgın sonucunda ortaya çıktığı belirlendi.
İnsanlarda ise ilk olarak 1970 yılında ortaya çıktı. Demokratik Kongo Cumhuriyeti'nde 9 aylık bir erkek çocuğunda enfeksiyon tespit edildi. Ancak günümüze kadar ortaya çıkan bu vakalar, Afrika kıtasında görülmekteydi. Özellikle Batı Afrika ve Kongo Havzası'nın yer aldığı Orta Afrika'da iki ayrı genetik alt tipinden hastalık oluştuğu tespit edildi. Maymun çiçeği virüsü uzun yıllar boyunca Afrika coğrafyası ile sınırlı kaldı. Ancak bazen ihraç edilen hayvanlardan dolayı da dünyanın çeşitli yerlerinde tek tük bu hastalığa rastlanmaktaydı.
Maymun Çiçeği Hastalığı Nasıl Bulaşır? Maymun çiçeği virüsü, enfekte olmuş bir hayvandan ya da insandan bulaşabilir. Hayvanların vücut sıvılarından, kandan, ciltlerindeki iltihaplardan, mukozalardan temas halinde insanlara geçebilir. Virüs bulunan bir hayvanın etinin tüketilmesi de insanları enfekte edebilir.
Bu virüs, sadece maymunlarda görülmez. Aynı zamanda Afrika bölgesinde bulunan ağaç ve ip sincaplarında, farklı bölgelerdeki sıçanlarda, çayır köpeklerinde enfeksiyon bulunma ihtimali yüksektir.
Maymun çiçeği virüsü, hayvanlardan insanlara bulaşabileceği gibi insandan insana da geçebilir. Hasta kişinin vücudundaki döküntülerle temas etmek, hasta ile ortak eşya kullanmak bulaşma riskini arttırır. Özellikle havlu, çarşaf gibi ortak eşyaların kullanımı sınırlandırılmalıdır. Virüs, vücuttaki yaralardan ve çatlaklardan, ağızdan, burundan ve çeşitli açık dokulardan buluşabilir.
Maymun Çiçeği Virüsünün Belirtileri Nelerdir? Maymun çiçeği virüsü bulaştıktan sonra bir kuluçka süresi oluşur. Bu süre 5 ile 21 günler arasında değişiklik gösterebilir. Genellikle virüsün belirti verme süresi 6 ile 13. günler arası olarak belirlenmiştir. Maymun çiçeği virüsünün genel belirtileri ise şu şekilde;
Baş, sırt, kas ve eklem ağrıları
Halsizlik ve yorgunluk
Yüksek ateş
Titreme ve üşüme
Lenf düğümlerinin olduğu yerlerde şişlik
Cilt üzerinde içi su dolu kabarcıklar şeklinde döküntüler
Bu hastalıkta en yaygın belirti ise cilt üzerindeki döküntülerdir. İlk başta yüzde görünen döküntüler, daha sonra vücudun pek çok bölgesine yayılım gösterir. Ayrıca ağız içinde, genital bölgede ve gözlerde döküntüler oluşabilir. Kabarcıklar kişilerin vücut direncine göre de farklılık gösterir. Ağır hastalarda kabarcıklar birleşerek deride geniş bir döküntü halini alır.
Ciltteki döküntülerin iyileşmesi hastalığın seyrine göre de değişiklik gösterir. Genellikle 2 ile 4 hafta arasında döküntüler kabuklu nokta şeklinde görünür. Zamanla da iyileşirler. Bağışıklığı düşük kişilerde hastalık daha da ağırlaşabilir. Akciğer hastalıkları, zatürre ve görme kayıpları gibi durumlar yaşanabilir.
Her virüste olduğu gibi
maymun çiçeği virüsünde ölüm riski vardır. Virüsten kaynaklı başka bir hastalık oluştuysa ölüm oranı yükselir. Ayrıca küçük yaştaki hastaların diğer yaş gruplarına nazaran ölüm oranı daha fazladır. Maymun Çiçeği Virüsünden Nasıl Korunulur? Maymun çiçeği virüsünden korunmanın en temel yollarından biri hijyendir. Ellerin sabunla yıkanması, ortak kullanım alanlarından sonra ellerin hijyenine dikkat edilmesi gerekilir. Ayrıca eller, ağıza ve buruna kesinlikle getirilmemelidir.
Enfekte olan hastalarla ile yakın temasta bulunulmamasına özen gösterilmelidir. Etlerin tüketilmeden önce iyi pişirilmesi de önemlidir. Ölü hayvanlar ile temasta bulunulmamalıdır. Fare, sincap gibi kemirgen hayvanların girip çıktığı yerler dezenfekte edilmelidir.
Maymun Çiçeği Hastalığı Nasıl Teşhis ve Tedavi Edilir? Maymun çiçeği virüs hastalığı belirtileri gösteren kişilerde semptomların teşhisi oldukça önemlidir. Endemik olmayan ülkelere son 1 ay içerisine seyahat etmiş olanların dikkat etmesi gerekir. Temaslı ya da belirti gösteren hastaların vücut sıvılarından alınan örnekle yapılan PCR testiyle hastalık teşhis edilebilir.
Bu hastalığın tedavisinde ise destek tedaviler büyük önem taşır. Daha önceden çiçek hastalığını geçirmiş ya da çiçek aşısı hastalığı olmuş insanların maymun çiçeğine karşı bağışıklığının daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Enfekte olmuş kişiler kendilerini izolasyona almalı, cilt üzerindeki döküntüleri korumaları ve örtmeleri gerekir.
Maymun Çiçeği Virüsü Nerelerde Görüldü?
Bu virüsün en fazla görüldüğü yerler Orta ve Batı Afrika olarak biliniyordu. Ancak 7 Mayıs 2022 tarihinde
maymun çiçeği virüsünün bu bölge dışındaki ilk vakası İngiltere'de görüldü.
Dünya Sağlık Örgütü ( DSÖ), yeni hastalarının genelinin Kuzey
Amerika, Avrupa, Meksika, Fas, Arjantin, İspanya, Portekiz, Birleşik Arap Emirlikleri'nde görüldüğünü belirtti. Sağlık Bakanı Fahrettin Koca, 30 Haziran'da yaptığı açıklamada Türkiye'de ilk vakanın tespit edildiğini belirtti. Sağlık Bakanlığı'nın maymun çiçeği virüsü hakkında yaptığı açıklama için tıklayınız; Maymun Çiçeği Virüsü ile İlgili DSÖ'nün Yaptığı Açıklama
Dünya Sağlık Örgütü ''
Maymun çiçeği virüsünün daha fazla yayılmasını önlemek için sağlık yetkilileriyle iş birliği yapılmaktadır. Ülkelere sürveyans, laboratuvar çalışması, klinik bakım, enfeksiyon önleme ve kontrolün yanı sıra risk iletişimi ve toplum katılımı konusunda risk altındaki toplulukları ve genel halkı maymun çiçeğinden nasıl korunacakları hakkında bilgilendirmek için rehberlik ediyoruz'' diye belirtti.
Kaynak:
https://www.who.int/emergencies/situations/monkeypox-oubreak-2022