Ermeni Tasarısı'nın ertelenmesinde Yahudi kökenli bir Temsilciler Meclisi üyesinin büyük rolü oldu. Nazi kamplarından kurtulmuş olan Tom Lantos ‘Tasarı sadece Saddam’a yarar' ve ‘Telefon alırken Michael Jordan’a danışmam’ gibi çarpıcı çıkışlarıyla havayı tasarı aleyhine çevirdi.
Sözde ‘Ermeni soykırımı’ tasarısının görüşüldüğü sırada yaptığı kararlı konuşmalarla gidişatı değiştiren Kongre'nin en kıdemli ve saygın üyelerinin başında gelen Demokrat milletveki Tom Lantos, Ermeni lobisini şoka uğrattı. Lantos, İkinci Dünya Savaşı'nda Naziler'in uyguladığı Yahudi soykırımından kurtulan tek ABD Kongre üyesi.
BASİT İÇ HESAPLAR
Temsilciler Meclisi Uluslararası İlişkiler Komitesi'ndeki oturumda California milletvekili Lantos, konuşmasında Ermeni lobisinin tezlerini tek tek çürüttü. Lantos'un ‘Bu tasarı, insan haklarına değil, basit iç siyasi hesaplara yöneliktir ve ABD’nin ulusal çıkarlarına, hayati önem taşıyan müttefik Türkiye ile ilişkilere zarar verecektir' ve ‘tasarı sadece Saddam Hüseyin’e yarar' sözleri yankı uyandırdı.
Lantos, ayrıca bu tasarı yerine dünyada insanların insanlara yaptığı her mezalimin kınanmasını öngören alternatif bir öneri de ortaya atınca, oturumda Türkiye aleyhinde oylama yapılmasının da şimdilik önüne geçildi. Ermeni lobisinin sık sık Yahudi soykırımı suçlularını adalet önüne çıkarmaya adamış tarihçi, yazar Elie Wiesel'in, Ermeni tezlerine destek verdiği görüşünü de yanıtlayan Lantos, şöyle konuştu:
‘Wiesel, saygı duyduğum ve sevdiğim bir dostumdur. Ancak uzmanlık alanı 1930’lardaki ve 40'lardaki Yahudi soykırımıyla sınırlıdır. Ben nasıl hangi telefonu satın alacağımı, basketbol yıldızı Michael Jordan'a sormuyorsam, Ermeni soykırımı iddiasını da Wiesel'e danışmam.'
Lantos'un bu sözleri üzerine salondan kahkaha sesleri gelirken, Ermeni lobisi mensupları donup kaldı. Gözlemciler, Ermeni tasarısının Uluslararası İlişkiler Komitesi'nde şimdilik engellenmesinde bir numaralı rolün Lantos'un performansından kaynaklandığına işaret ettiler.
1928 Macaristan doğumlu olan Lantos, İkinci Dünya Savaşı'nda Nazi toplama kamplarında kaldı. Aile mensupları katledildi. Daha sonra 1947'de bir bursla ABD'ye gelen Lantos, 20 yıldır aralıksız California milletvekili.
Türkiye'yi en iyi tanıyan ABD'li politikacılar arasında yer alan Lantos'un dostları arasında, hemen hemen bütün üst düzey Türk siyaset adamlarının yer aldığına dikkat çekiliyor. Türkiye'deki Musevi çevreleriyle de yakın ilişkileri olan Lantos, ‘inanmadığı hiçbir davayı savunmayan’ kişiliğiyle tanındığı için, kurt politikacının Türkiye'den yana tutum alması, komite üyelerinin birçoğu üzerinde önemli etki yaptı.