“Şeker” kelimesinin bir gıda etiketinin içerik listesinde bulunmaması, yiyeceklerinizde hiç tatlandırıcı veya şeker olmadığı anlamına gelmez. İşte bilmeniz gerekenler.
Kulağa sağlıklıymış gibi gelen şeker isimleri
Gıda etiketlerini okurken bal, hindistan cevizi şekeri, hurma şekeri, esmer şeker, pudra şekeri veya altın şeker gibi maddeler sofra şekerine kıyasla sanki kulağa daha sağlıklıymış gibi gelmektedir yada daha sağlıklı olduğu düşünülerek sofra şekeri yerine tüketilmektedir. Ancak Uluslararası Gıda Bilgi Konseyi Vakfı, Beslenme İletişimi Kıdemli Müdürü Kris Sollid, bu şekerlerin benzer kimyasal yapılardan oluştuğunu söylüyor. Buda vücudun bu şekerleri benzer şekillerde kullandığı anlamına geliyor. Bazı insanlar bu kulağa hoş gelene egzotik isimli şekerlerin onlar için daha iyi olduğuna inanabilir, ancak durum böyle değildir. Vücudumuz şekerleri isimlerine veya menşe ülkelerine göre önceliklendirmemektedir. Örneği son dönemde popüler olan hindistan cevizi şekeri, sofra şekeri ile aynı miktarda kaloriye sahiptir. Hindistan cevizi şekeri bazı mineraller bakımından eser miktarda daha fazlasını sunuyor ancak kişinin sağlığında önemli bir fark yaratabilecek ölçüde değildir. Aynı şekilde hurma şekeri, sofra şekerine göre bazı mineralleri daha fazla içerir, ancak besin değeri bakımından düşüktür ve daha kalorilidir.
Şuruplar veya nektarlar
İşlenmiş gıdalarda tatlandırıcı olarak kullanılan şurup ve nektar çeşitlerini bakacak olursak gizli şeker takma adlarının sayısı gerçekten fazladır. Yaygın olanlar arasında kahverengi pirinç şurubu, yüksek fruktozlu mısır şurubu, şeker kamışı şurubu, pirinç şurubu, malt, hindistan cevizi nektarı, agave nektarı, pekmez, keçiboynuzu şurubu, altın şurubu, akçaağaç şurubu, sorgum şurubu ve şeker pancarı şurubudur. Şurup ve nektar gibi kelimeler kulağa şekerden ya da yüksek fruktozlu mısır şurubundan daha iyiymiş gibi gelebilir, fakat şurupların ve nektarların sizin için daha yararlı veya sağlıklı olduğu anlamına gelmiyor. Tüm şekerler; glikoz, fruktoz ve galaktoz karışımından oluşur. Bazı şuruplar diğer yaygın tatlandırıcılara göre daha yüksek bir fruktoz içeriğine sahiptir ve ortaya çıkan araştırmalar da, fruktozun karaciğerde metabolize olması ve obezite, kalp hastalığı ve tip 2 diyabet için risk artışı arasında bir bağlantı olduğunu göstermektedir.
Meyve suyu çeşitleri
Bazı üreticiler meyve suyu konsantrelerini kullanırlar, bu da sağlıklı gibi görünür ancak vücut onları şekerle aynı şekilde işler. Meyve suyu ambalajlarının etiketlerinde dikkat etmeniz gereken nokta meyve suyu konsantresi ibaresidir. Şuruplar, nektarlar, konsantre meyve suları ve diğer şekerler kan şekerini benzer şekilde etkiler ve kabaca aynı miktarda kalori içerir.
İçindekiler kısmında ”oz” ile biten maddeler
Dekstroz, fruktoz, glikoz, laktoz, maltoz, riboz, sukroz, sakkaroz ve galaktoz bir gıda etiketinde görebileceğiniz birkaç örnekden biridir. “oz” ile biten bu maddeler sadece farklı türde şekerlerdir. Örneğin sukroz sofra şekerinin bilimsel adıdır. Glikoz, kanda dolaşan ve insan hücrelerinde enerji için kullanılan şekerin şeklidir. Frukto ise bal, meyve ve kök sebzelerde bulunan doğal şeker formudur. Yani asıl dikkat etmeniz gereken isimleri değil içerdikleri şeker miktarıdır.
Hala sağlıklı bir vücuda ve dişlere sahip olabilirsiniz
İnsanlar önerilenden daha fazla şeker yiyorlar ve bu da sağlık sorunlarına yol açabilir. Gıdalara eklenmiş şeker kalori kaynağıdır ve çok fazla kalori tüketmek kilo almanıza neden olabilir. Aşırı şeker diğer yiyeceklerden ihtiyaç duyduğunuz tüm besinleri almayı zorlaştırabilir. Ölçülü miktarlarda tüketilen şeker kötü değildir ancak aşırısı bir sorun haline gelir. İşlenmiş gıdalarda ortaya çıkan ilave şekerlerin yanıltıcı isimlerinin neler olduğunu bilmek ve her zaman içindekiler listesine göz atmak önemli. İçindekiler kısmının başında bulunanlar miktar olarak fazla olan maddeler olduğunu her zaman göz önünde bulundurun ve sağlığınız için toplam günlük kalorilerinizin yüzde 10’unu ilave şekerlerden almaya dikkat edin.