Neden Hamile Kalamıyorum, Hangi Testleri Yaptırmalıyım?
Bir süredir uğraşmanıza rağmen hamile kalamamak kalp kırıcı olabilir. Ancak atabileceğiniz adımlar var ve bunları atmalısınız. Bazen kısırlığın sebebi kolay teşhis edilebilir ve tedavi edilebilir.
Peki ne zaman yardım almak gerektiğini nasıl bilebilirsiniz? Eğer 35 yaşın altındaysanız ve bir yıldır hamilelik elde etmeye çalışıyorsanız, 35 yaşın üzerindeyseniz ve 6 aydır hamile kalmaya çalışıyorsanız, yardım alma zamanı gelmiş olabilir. Eğer arka arkaya iki veya daha fazla düşük yaşadıysanız, bir uzmana görünmelisiniz. Aynısı endişe verici belirtileriniz varsa veya kısırlık için risk faktörleriniz varsa da geçerli, bir yıl boyunca bebek için deneme yapmamış olsanız bile.
Doktorunuzdan Randevu Alın
İlk hedefiniz jinekologunuza görünmek. Hemen bir doğurganlık kliniğine gitmenize gerek yok. Hatta pek çok klinik ilk olarak jinekologunuza gitmenizi önerir. Beraberinde eşinizi de getirebilirsiniz ancak bu noktada illa ki gerekli de değil.
Randevuya hazırlanırken aşağıdaki bilgileri toplayın:
- Son altı adetinizin tarihleri, saat gibi adet görüyorsanız bile. Eğer bir doğurganlık takvimi veya bazal vücut sıcaklığı tablosu tutuyorsanız, son altı ayın bilgilerini de götürün.
- Sizin veya partnerinizin düzenli olarak aldığı ilaçların listesi. Bazı ilaçlar, özellikle de antidepresanlar ve alerji ilaçları doğurganlığı etkileyebilirler.
- Kısırlık belirtilerinizin ve risk faktörlerinizin bir listesi.
- Sahip olabileceğiniz sorular. Eğer onları yazarsanız sorma ihtimaliniz artar.
Belirtilerinizden bahsederken, utanç verici gördüklerinizden bile bahsetmelisiniz. Bunlar arasında ağrılı cinsel ilişki, istenmeyen tüylenmeler ve düşük libido da bulunabilir. Bunlar bir doğurganlık problemine işaret edebilirler. Erkek partneriniz de çeşitli belirtiler gösteriyor olabilir. Kısırlık yaşayan çiftlerin %40’ında kısırlık erkekten kaynaklı.
Temel Doğurganlık Testlerine Başlayın
Doğurganlık testleri kadınlarda kan testlerinden, erkeklerde ise meni analizinden oluşuyorlar. Belirtilerinize bağlı olarak HSG, vajinal ultrason ve tanı laparoskopisi de uygulanabilir. Doktorunuz temel pelvik muayene, pap smear ve cinsel yolla bulaşan hastalıklara dair de incelemeler yapacaktır.
Temel doğurganlık testleri bir teşhis sağlayabilir veya sağlamayabilirler. Çiftlerin %30’u kadarı neden gebelik elde edemediklerini asla öğrenemezler ve buna açıklanamayan kısırlık adı verilir.
Doğurganlık testleri sırasında kaygılı ve endişeli olmak normaldir. Aile, arkadaşlarınızdan veya terapistinizden destek alabilirsiniz.
Temel Kısırlık Tedavisine Başlayın
Doğurganlık testlerinizin sonuçlarına bağlı olarak, doktorunuz bir kısırlık tedavisi görmenizi isteyebilir. Örneğin clomiphene, letrozole gibi östrojeni arttıran bir meme kanseri ilacınıdoğurganlık için almanızı isteyebilir veya metmorfin gibi diyabet tedavisinde kullanılan ancak kısırlıkta da faydalı olabilen bir ilacı almanızı talep edebilir.
Eğer testlerde yapısal anomaliler veya endometriyoz varsa, doktor ameliyat önerebilir ve bu nedednle sizi bir doğum uzmanına veya üreme cerrahına yönlendirebilir.
Belli yaşam tarzı değişimlerinin tedavi olsa da olmasa da doğurganlığı arttırabilecekleri unutulmamalı. Örneğin sigarayı bırakmak, alkol tüketimini azaltmak, obez veya aşırı kiloluysanız kilo vermek ve hatta aşırı spor yapanlarda sporu azaltmak bile fayda sağlayabilir.
Doğurganlık Uzmanı
Eğer temel doğurganlık tedavisi işe yaramazsa veya test sonuçları jinekologunuzun yeteneklerini aşıyorsa, sizi bir doğurganlık uzmanına veya merkezine yönlendirebilir.
Daha Fazla Doğurganlık Testi
Genellikle doğurganlık merkezleri zaten yaptırdıklarınız da dahil olmak üzere daha fazla test isteyebilirler. Örneğin jinekologunuz FSH düzeylerinize bakmış olabilir ancak doğurganlık uzmanı antral folikül sayımı veya ovaryen rezerv testi talep edebilir. Eğer düşük yaşadıysanız, jinekologunuz dokuyu inceleme için gönderebilir ancak doğurganlık uzmanı histeroskopi isteyebilir.
Aksiyon Planı Oluşturun
Testlerin sonuçları geldikten sonra uzman bir tedavi planı önerir.
Tedaviye Başlayın
Kısırlık tedavileri basit veya karmaşık olabilirler. Örneğin endometriyozunuz varsa, doktor ilk olarak endometriyozu çıkartmak için cerrahi müdahale uygulayabilir. Bunun sonrasında iyileşme süreci olur ve ardından tüp bebek tedavisine başlayabilir veya kendiniz deneme yapabilirsiniz.
Başarısız Olunca Tedavi Planlarını Tekrar Değerlendirin
Kısırlık tedavisi genelde nokta atışı değil, dene ve yanıl türü bir tedavidir. İlk denemede hamile kalabileceğiniz gibi, bir kaç deneme de gerekli olabilir.
Bir başarısız döngü tedavinin işe yaramayacağı anlamına gelmez. Doğurganlık problemleri olmayan çiftlerde bile gebelik 3-6 ay sürebilir.
İyi bir doktor ne zaman mevcut tedaviye bağlı kalmak gerektiğini, ne zaman küçük veya büyük değişiklikler gerektiğini bilir. Ayrıca tedaviler için önerilen sınırlar da mevcut. Örneğin Clomid’i 6 döngüden fazla almamalısınız.
Eğer yorulmuş hissediyorsanız ancak bırakmaya hazır değilseniz, ara verme konusunda doktorunuza danışın. Tedaviyi geciktirmenin başarı şansını azaltacağından endişe edebilirsiniz ancak bu daima doğru değil. Bazen ruh sağlığınız daha önemli.
Sağlıklı Gebelik Planlayın
Eğer tedavi başarılı olursa ve hamile kalırsanız, muhtemelen doğum merkezi ilk birkaç hafta sizi gözleyecektir ve hormon tedavileri ile iğnelere gerek olup olmadığını değerlendirecektir.
Kısırlığın sebebine bağlı olarak ve çoklu gebelik durumuna göre, hamilelikte daha yakından takip edilmeniz gerekebilir.
Kısırlıktan sonra elde edilen gebelik kolayca elde edilen gebelik ile aynı değil. Ne zaman hamile olduğunuzu insanlara söyleyeceğiniz bile stresli bir durum olabilir. Eğer kısır arkadaşlarınız varsa, suçluluk bile duyabilirsiniz.
Başarısız Sonuçlar
Tüm kısır çiftlerde gebelik elde edilemez. Eğer en sonunda hamile kalamadıysanız veya finansal kaynaklarınız tükendiyse, bu kalp kırıcı olabilir. Eğer bu hayal kırıklığı sizi çok üzerse, bir uzmana görünmeyi unutmayın.