Dil sararması, çeşitli çevresel ve tıbbi koşullar nedeniyle ortaya çıkan bir rahatsızlıktır. Dilin üzerinde sarımsı ve kalın bir tabakanın olduğu görülür. Genellikle basit ve geçici bir problemdir.
Bu yazıda; dil sararması neden olur, dilde sarılık nedenleri nedenlerdir, ne zaman doktora gitmelisiniz ve dil sararması nasıl geçer sorularının kapsamlı yanıtını bulabilirsiniz.
|İçindekiler:|
Normal şartlarda sağlıklı bir dilin rengi açık pembedir. Bazı sağlık koşulları ve çevresel nedenler sonucunda dil renginde değişim meydana gelebilir.
Dil, çeşitli nedenler sonucunda sarılaşabilir. Ayna görüntüsünde dilin üzerinde kalın sarımsı bir tabaka görülür. Bu durum genellikle zararsızdır.
Sarı dil oluşumuna yol açan ana nedenler şunlardır:
Dil sararması çoğu zaman basit ve geçici nedenler sonucunda oluşur. Bu basit nedenler evde bakım önerileri yardımıyla temizlenebilir.
Bazı nadir durumlarda dilde sarılık oluşumu daha ciddi bir sağlık problemi sonucunda ortaya çıkıyor olabilir. Sarılık gibi bazı sağlık problemleri dildeki sarılık oluşumun nedeni olabilir.
Dil sararması hakkında şunları bilmelisiniz:
- Sarı dil genellikle basit ve zararsız nedenler sonucunda oluşur.
- Dilde sarılık oluşumu bazı ilaçlar ve ağız içi hastalıklar sonucunda da oluşabilir.
- Dil sararmasına yol açan bir diğer neden de karaciğer hastalıkları sonucunda oluşan sarılıktır.
- Dildeki sarılık evde bakım önerileri ile tedavi edilebilir.
Sarı bir dile sahipseniz, mevcut durumunuzu ve ek belirtilerinizi bir süre gözlemlemelisiniz. Şikayetleriniz uzun süredir devam ediyorsa veya giderek artıyorsa bir doktora görünmeniz faydalı olacaktır.
Sarı dil oluşmasının yaygın nedenleri arasında dilde cilt hücrelerinin ve bakterilerin birikmesi yer almaktadır. Bu birikim genellikle zayıf ağız hijyeninden kaynaklanmaktadır.
Dilde sarılık oluşturan nedenlerin bazı ilaçlar, sağlık problemleri ve alışkanlıklardan kaynaklandığı bilinmektedir. Dil sararması yapan bazı nedenler şunlardır:
Kötü Ağız Hijyeni
Günde birkaç defa dişlerinizi fırçalamalısınız. Dişlerinizi fırçalamadığınız zaman, dil üzerinde bulunan papillalarda bazı hücreler birikebilir. Biriken hücreler:
- Diş eti kaynaklı hücreler
- Damak hücreleri
- Ağız içerisindeki diğer dokuların hücreleri
- Ağız içindeki bakteriler
Ağız hijyeninin yetersiz olması nedeniyle dil üzerinde hücreler ve gıdalar birikerek dilde sarılık oluşturabilir.
Oksitleyici Ağız Ürünleri
Ağız hijyenini sağlamak üzere kullanılan bazı ürünler, dil üzerindeki hücreleri tahriş edebilir ve dilde sarımsı bir renk oluşmasına yol açabilir.
Dil sararması yapabilecek bazı maddeler şunlardır:
- Ağız yıkama ürünleri
- Bazı diş macunları
- Diş bakım ürünleri
- Diş eti bakım ürünleri
Ağız bakım ürünleri içerisinde bulunan şu maddeler nedeniyle dilde sarılık ortaya çıkabilir:
- Proksitler
- Mentol
- Alkol
- Timol
- Okaliptüs
Sigara Kullanmak
Sigara ve tütün ürünleri, cilt hücrelerini renklendirebilen ve tahriş edebilen bileşikler içermektedir. Tütün ürünleri tüketimi dişlerinizde ve dilinizde sararmaya neden olabilir.
Tütün içerisinde yer alan bileşikler ve toksinler, dil papillalarının büyümesine neden olarak dil üzerinde daha fazla partikülün ve bakterinin bulunma şansını arttırır.
Ağız Kuruluğu
Tükürük, ağızda bulunan bakteri ve partiküllerin doğal yollarla temizlenmesine yardımcı olur. Çeşitli nedenler sonucunda tükürük üretimi azalabilir.
Tükürük üretiminin azalması sonucunda ağız kuruluğu ortaya çıkar. Ağız kuruluğunun bazı önemli nedenleri şunlardır:
Uyurken ağzın açık kalması ve ağız solunumu yapmak da ağız kuruluğuna neden olabilir. Ağız kuruluğu sonucunda dil üzerinde partiküller birikir ve sarı dil oluşabilir.
Kıllı Dil
Tüylü (kıllı) dil, dilin yüzeyinde genişlemiş, uzun ve saç benzeri papillaların neden olduğu yaygın ve kanserli olmayan bir durumdur. Kıllı dil şu renklere sahip olabilir:
- Siyah
- Sarı
- Mavi
- Kahverengi
- Yeşil
Kıllı dile sahip kişilerde; mide bulantısı, ağız kokusu, ağızda yanma hissi gibi ek belirtiler vardır. Çoğu insan bu durumdan şikayetçidir ve çözüm yolu arayışına girer.
Kıllı dil nedeniyle dilin üzerinde gıda parçaları ve bakteriler toplanabilir. Bu durum dil sararması oluşumu ile sonuçlanabilir.
İlaçlar
Tıbbi tedavi amacıyla kullanılan bazı ilaçlar, yan etkileri nedeniyle veya içeriğinde boya partikülleri sayesinde dilde sarılık oluşumuna yol açabilir.
Sarı dil oluşma ihtimalini arttırabilecek ilaçlar şunlardır:
- Diyabet ilaçları
- Kan inceltici ilaçlar
- Bazı antibiyotikler
- Lansoprazol
- Klorheksidin
- Demir içerikli ilaçlar
- Bizmut içerikli ilaçlar
- Bazı kanser ilaçları
- Antipsikotik ilaçlar
Uyuşturucu özelliğe sahip kokain türevi ilaçlar da dildeki sarılık için bir diğer nedendir. Dil sararması yaşıyorsanız, doktorunuza kullandığınız ilaçları bildirmelisiniz.
Sarılık
Çeşitli karaciğer hastalıkları sonucunda sarılık ortaya çıkabilir. Kırmızı kan hücrelerini parçalanması ile ortaya çıkan bilirubin, vücuttan atılamadığında birikmeye başlar.
Sarılık nedeniyle gözlerin beyaz bölümleri ve deri sararır. Aynı zamanda dil ve diğer pek çok organ da sararır.
Dil sararmasının önemli nedenlerinden biri sarılıktır ve teşhisi yapıldıktan sonra kısa sürede tedavi edilmelidir.
Otoimmün Hastalıklar
Egzema ve diğer bazı otoimmün hastalıklar vücudun bağışıklık sistemini zayıflatır. Bu nedenle ağız içerisinde daha fazla partikül ve bakteri birikir.
Yapılan çalışmalara göre dilde sarılık görülen hastaların bir bölümünde egzema hastalığının daha sık görüldüğü tespit edilmiştir.
Diğer Nedenler
Dildeki sarılığa yol açan diğer nedenler şunlardır:
Dil sararmasına yol açan birçok neden vardır. Bu nedenler genel olarak basit ve geçicidir. Daha ciddi nedenler dil sararmasında önce farklı belirtiler ile kendini gösterir.
Dil sararması şikayetini herhangi bir yaşta yaşayabilirsiniz. Dildeki sarılık oluşumuna yol açan risk faktörlerini bilmek gelecekte dil sararmasını önlemenin en iyi yoludur.
Dilde sarılık oluşumu için risk faktörleri şunlardır:
- Zayıf ağız hijyeni
- Sigara kullanmak
- Tütün ve tütün ürünleri tüketimi
- Fazla çay ve kahve tüketimi
- Fazla alkol kullanmak
- Susuz kalmak
- Bazı kanserlere sahip olmak
- Bazı otoimmün hastalıklar
- Ağız içi enfeksiyonlara sahip olmak
Dil sararması çoğu zaman sağlıksız ağız koşulları nedeniyle ortaya çıkar. Ağız ve diş sağlığına dikkat etmek dildeki sarılığı önlemenin en iyi yollarından biridir.
Dil sararması şikayetine çoğu zaman diğer bazı semptomlar eşlik eder. Ortaya çıkacak semptomlar ve semptomların düzeyi altta yatan nedene bağlıdır.
Dilde sarılık şikayeti ile birlikte görülebilecek ek belirtiler şunlardır:
- Ağız kokusu
- Ağızda kötü tat, acı tat
- Ağızda metalik tat
- Boğaz ağrısı
- Ağızda yanma hissi
- Ağız kuruluğu
- Dilde küçük yumrular
- Hazımsızlık
- Boğazda yumru hissi
- Dilde kıllı veya saçlı görünüm
- Dilde veya ağız içinde beyaz lekeler
Dil sararmasıyla birlikte görülebilecek belirtiler altta yatan tıbbi koşula bağlıdır. Ek semptomlarınızı önemsemelisiniz ve gerekli koşullar altında tıbbi yardım almalısınız.
Dilde sarılık şikayeti çoğu zaman basit ve geçici nedenlerden kaynaklanmaktadır. Genellikle evde tedavi edilebilen ve tıbbi yardım gerektirmeyen bir şikayettir.
Bazı durumlarda, özellikle belirgin ek semptomlar varsa, bir doktora giderek tıbbi yardım almalısınız.
Dildeki sarılık için tıbbi yardım almanın gerektiği durumlar şunlardır:
Dilinizde ağrı varsa, şikayetleriniz uzun süredir devam ediyorsa veya semptomlarınız günden güne artıyorsa bir sağlık kuruluşuna başvurarak tıbbi yardım almalısınız.
Yazımızın üst bölümlerinde de değindiğimiz üzere, dilde sarılık çoğu zaman basit nedenlerden ötürü ortaya çıkan bir problemdir ve evde bakım önerileri ile tedavi edilebilir.
Sarı dil oluşumuna yol açan nedenin tespit edilmesi oldukça önemlidir. Nedene yönelik tedavi adımları sayesinde dil sararmasının önüne geçilebilir.
Dil sararması nasıl geçer sorusunun nedenlere göre yanıtını hemen aşağıdaki başlıklarda bulabilirsiniz:
Kıllı Dil Tedavisi
Kıllı dil; tüylü dil veya siyah dil olarak da adlandırılabilmektedir. Kıllı dil, dilin sarı görünmesine yol açan nedenlerden biridir.
Kıllı dil tedavisi içi şu metotlar uygulanabilir:
- Dişlerinizi her gün en az 2 defa fırçalayınız.
- Her yemekten sonra dişlerinizi fırçalayınız.
- Ağzınızı günde birkaç defa su ile durulayın.
- Sigara tüketimini azaltın veya bırakın.
Yarık Dil Tedavisi
Yarık dil (coğrafik dil) tedavisi için şu metotlar uygulanabilir:
- İleri seviyedeki rahatsızlıklar için kortikosteroid içeren merhemler reçete edilebilir.
- Dildeki ağrı için ağrı kesiciler reçete edilebilir.
- Dil ve ağız temizliğine özen gösterin.
Ağız Kuruluğu Tedavisi
Ağız kuruluğuna yol açan birçok neden vardır. Ağız kuruluğu sonucunda dil sararması ortaya çıkabilir. Doktorunuz bu nedeni tespit etmeye çalışacak ve nedene yönelik tedavi adımlarını uygulayacaktır.
Ağız kuruluğu tedavisi için şu metotlar uygulanabilir:
- Ağız kuruluğuna yol açan neden kullandığınız ilaçlar olabilir. Doktorunuz ilacınızın dozunu azaltabilir ve ilacınızı değiştirebilir.
- Doktorunuz ağız kuruluğu için ilaç reçete edebilir.
- Ağzınızdaki tükürük miktarını arttırmak için özel ağız durulaması önerilebilir.
- Gün boyunca yeterince su içmelisiniz. Şekersiz içecekler tüketmelisiniz.
- Ağız kuruluğunu arttırabilen kafein, tütün ve alkolden uzak durun.
- Tükürük üretimini teşvik edebilmek için şekersiz sakız çiğneyin.
Uyurken ağızdan nefes alıyorsanız, yatak odanızdaki havayı nemlendirmek için hava nemlendiricisi ürünlerden satın alabilirsiniz.
Ağız Hijyeninin Düzeltilmesi
Kötü ağız hijyenine sahipseniz dilde sarılık şikayeti yaşamanız muhtemeldir. Ağız hijyenini düzeltmek için şu noktalara dikkat etmelisiniz:
Sarılık Tedavisi
Doktorunuz sarılığa yol açan nedeni tespit edecek ve altta yatan nedene yönelik tedavileri uygulamak isteyecektir. Sarılık tedavisi için:
- Hepatit gibi bir enfeksiyondan kaynaklanan sarılığınız varsa, doktorunuz bu enfeksiyonu tedavi etmek için ilaç reçete edebilir.
- Orak hücreli anemi gibi bir kan hastalığınız varsa, kan nakli veya demir şelasyonu tedavide kullanılabilir.
- Karaciğer dokusunu korumak için alkol tüketimini sınırlandırmalı veya alkolü tamamen bırakmalısınız.
- Şiddetli karaciğer hasarı varsa, karaciğer nakli tedavi için bir seçenek olabilir.
Dilde sarılık, genellikle çevresel nedenler sonucunda ortaya çıkmaktadır. Ağız ve dil hijyenini sağlayacak önerileri dikkate almalı ve uygulamalısınız.
Dil sararmasını önlemek için aşağıdaki önerileri uygulayabilirsiniz:
- Dişlerinizi yeterli sıklıkta ve özende fırçalayın.
- Yemeklerden sonra ağzınızı durulayın.
- Dişlerinizi fırçaladıktan sonra dil üzerini de temizleyin.
- Sigarayı bırakın ve tütün ürünlerini kullanmayın.
- Sinüs enfeksiyonlarını tedavi ettirin.
- Şekerli ve tatlı gıdaların tüketimini azaltın.
- Daha fazla lifli gıda ile beslenin.
- Şekerli içecek, kafein ve alkol tüketimini azaltın.
- Her gün yeterince sıvı tükettiğinizden emin olun.
- Gıda boyası içeren içecekleri tüketmeyin.
- Ağız içi enfeksiyonlarınızı tedavi ettirin.
- Uyuşturucu tüketiminden uzak durun.
- Ağız ve diş sağlığınızı koruyun.
- Her 6 ayda bir defa diş hekiminize görünün.
Dil sararması şikayeti genellikle basit çevresel nedenler sonucunda ortaya çıkar ve birkaç hafta içerisinde kendiliğinden geçer. Önleme yöntemlerini bilmek ve evde bakım tedavilerini uygulamak dilde sarılık şikayetini çözebilir.