Bilimkurgu yazarı Theodore Sturgeon, birçok kişi tarafından Microcosmic God adlı eserin yazarı olarak bilinir. Bu kısa öyküde bir biyokimyager ve yapay kalkanın içinde hızlandırılmış şekilde yaşayan minik varlıklar bulunur. Sturgeon, aynı zamanda Slow Sculpture (1970, Nebula ve Hugo Ödüllerini kazandı), The World Well Lost (1953, homoseksüelliği konu edinen ilk bilimkurgu hikâyelerindendi), Some of Your Blood (1961, doğaüstü öğeler içermeyen bir vampir romanı), More Than Human (1953, Dünya Fantezi Ödülü’nü kazandı) ve Godbody (1985) gibi dikkate değer başka eserler de kaleme aldı. Godbody, ölümünden sonra yayımlanan, aşk ve din konularını işleyen en büyük eserlerinden biriydi. Isaac Asimov, Robert A. Heinlein ve A. E. van Vogt ile birlikte bilimkurguda “Altın Çağ” olarak bilinen dönemin başlıca yazarları arasında kabul edilir. Öte yandan, bilimkurguya cinselliği dâhil eden ilk yazarlardandır.
Öğrencilerinin ve meslektaşlarının çoğu, Sturgeon’ı alametifarikası olan (ileriyi gösteren bir ok ve büyük bir “Q” ile sembolize edilen) “bir sonraki soruyu sor” (Ask the next question) ifadesiyle de hatırlar. Bu motto, Sturgeon’ın insanların sadece bireysel değil, aynı zamanda kolektif olarak içten bir merak ve gerçeklere duyulan açlıkla beslenmelerinin önemine olan inancını vurguluyordu. Ona göre bu tutku sadece bir değer ifadesi değil, aynı zamanda acil bir ihtiyaçtı. Ayrıca, Sturgeon’s Revelation adlı eseriyle de “her şeyin yüzde doksanı saçmalıktır” ilkesini ortaya koymuştu.
Theodore Sturgeon, 1918 yılında Edward Hamilton Waldo olarak doğdu. Üvey babasının soyadını on bir yaşındayken yasal olarak aldı. Gençliğinde bir sirk akrobatı olmayı hayal ediyordu. Mükemmel bir jimnastikçiydi, ancak on beş yaşında romatizmal ateş hastalığına yakalandı, bunun yan etkileri hayalini sona erdirdi ve enerjisini yazmaya yönlendirmesine neden oldu. On yedi yaşında askere katılmak için kaçtı ve askerdeyken ilk kısa öyküsü olan Heavy Insurance’ı yazdı. Sturgeon’a göre bu öykü, “bir sigorta şirketini birkaç yüz bin dolarla dolandırma” planının gerçekleşmemiş bir yan ürünüydü. Sağduyuyu suç dehasına tercih ederek sadece mükemmel suç hakkında yazmayı seçti ve ortaya çıkan kısa öyküsü 1938’de yayımlandı. Sturgeon’ın ilk bilimkurgu eseri olan The God in the Garden ertesi yıl Unknown dergisinde okurla buluştu.
Küçük makaleler ve öyküler satmakta oldukça iyi olmasına rağmen, makale başına elde ettiği yetersiz kazanç Sturgeon’ın kapı kapı dolaşarak buzdolabı satıcılığı, sirk bekçiliği, tatil köyü otel müdürlüğü (Jamaika’da), buldozer şoförlüğü (Porto Riko’da), benzin istasyonu operatörlüğü ve ordu için traktör yağlama merkezi operatörlüğü gibi bir dizi farklı günlük işe bel bağlamasına neden oldu. Sonrasında, daha edebi işler arasında Tales of Tomorrow ve Worlds of If için editörlük ve New York Times için kitap eleştirmenliği yapmak yer aldı.
1960’lara gelindiğinde Sturgeon, artık sadece yazar olarak kazandığı parayla geçimini sağlayabiliyordu. Bu dönemde televizyonla da uğraşmaya başladı ve The Invaders, The Land of the Lost ve The Wild, Wild West (Robert Conrad’ın oynadığı) gibi diziler için senaryolar yazdı. Sadece ikisi (“Shore Leave” ve “Amok Time”) yayımlanmasına rağmen altı Star Trek bölümünü yazdı. Yazar James Gunn ise “The Joy Machine” başlıklı üçüncü bölümün taslağını Star Trek romanına dönüştürdü. Yıllar içinde Sturgeon’ın bir dizi başka projesi doğrudan ya da uyarlama yoluyla ses kayıtları, radyo oyunları, çizgi romanlar ve sahne dramatizasyonu gibi ortamlara aktarıldı. Ayrıca The King and Four Queens (Clark Gable ve Eleanor Parker ile film yapıldı), The Rare Breed (Jimmy Stewart ve Maureen O’Hara) ve Disney klasiği Voyage to the Bottom of the Sea gibi uyarlamaların da yazarıydı.
Çok sayıda kitabı yayımlanmış olmasına rağmen, zaman zaman yazar tıkanıklığından da mustaripti. Öyle ki, bir keresinde arkadaşı ve bilimkurgu yazarı Robert A. Heinlein’dan kendisine bir hikâye fikri göndermesini istemişti. Heinlein, 26 farklı taslak göndererek yanıt vermiş, bunlardan ikisi Sturgeon tarafından “The Other Man” ve “And Now the News…” öykülerine dönüştürülmüştü. Sturgeon’la ilgili diğer ilginç bilgiler arasında gitar çalması ve neredeyse tükenmez müstehcen şarkılar bilmesi, liseden hiç mezun olmaması, kardeşi Peter Sturgeon’ın American Mensa’nın baş kuruculuğunu üstlenmesi, More Than Human adlı kitabının on ikiden fazla dilde yayımlanması sayılabilir. Kurt Vonnegut’un, Kilgore Trout karakterini Sturgeon’a dayandırdığı da söylenir.
Theodore Sturgeon, on yıl boyunca akciğer sorunlarıyla boğuştuktan sonra 1985 yılında zatürreeden vefat etti. Beş kez evlendi ve yedi çocuğu oldu. Kitapları, el yazmaları ve belgeleri Kansas Üniversitesi’nde saklandı. 1985 yılında World Fantasy Yaşam Boyu Başarı Ödülü’nü aldı ve 2000 yılında Science Fiction and Fantasy Hall of Fame’e dâhil edildi.
Sturgeon’ın öyküleri ve bilimkurgu seminerlerine (özellikle Kansas Üniversitesi’nde) katılımı, Ray Bradbury, Brian Aldiss, Kurt Vonnegut, Elizabeth Engstrom, James Gunn, Jacqueline Lichtenberg, Spider Robinson, S.P. Somtow ve Norman Spinrad dâhil olmak üzere bir dizi başka yazarı etkilemesine yol açtı. Seminerlere katılan genç yazarlar ve kendisini şahsen tanıyanlar, onu zamanını ve yardımını özveriyle paylaşan ve her zaman farklı olanları kucaklayan şefkatli bir hayırsever olarak tanımladı. Sturgeon romanlarının birçoğunda “dışlanmış” karakterler ile sevgi ve kabullenme temasını işledi. En favori öyküsü ise “If All Men Where Brothers Would You Let One Marry Your Sister?” idi.
Dilimize Çevrilen Kitapları:
- Medusa’yla Birleşmek (İthaki Yayınları, 1999)
- İnsandan Öte (Altıkırkbeş Yayınları, 1999 / İthaki Yayınları, 2024)
- Venüs Artı X (İthaki Yayınları, 2001)
- Kanından Biraz (İthaki Yayınları, 2023)
Öykü Derlemeleri:
- Yüzyılın En İyi Bilimkurgu Öyküleri / Yalnızlığın Uçan Dairesi (İthaki Yayınları, 2018)