Havale Tedavisi
Havale nasıl geçer? Havale tedavisinde amaç havalenin etkilerini en aza indirmek ve tekrarlanmasını önlemektir. Havale tedavisi için kullanılan ilaçlar çeşitlidir. Hastanın yan etkilere maruz kalmaması için doktor birden fazla ilaç önerebilir. Hangi ilaçların kullanılacağı hastanın yaşına, havalenin ne zaman yaşandığına ve başka hastalıkların olup olmadığına göre değişiklik gösterebilir.
Havale ameliyatı: İlaçlar işe yaramadığında cerrahi yöntemler tercih edilebilir. Ameliyatın amacı, havalenin gerçekleşmesini durdurmaktır. Cerrahlar, havalenin beynin neresindeki sorundan kaynaklandığını bulmak için bazı testler yaparlar. Bu testler sonucu sorunlu bölge ameliyatla alınır. (1)
Ameliyat ve ilaçlar dışında başka yöntemler de havale tedavisinde uygulanabilir. Bunları şu şekilde sıralayabiliriz;
Vagus siniri uyarımı: Hastanın göğsünde, derinin altına yerleştirilen bir cihaz yardımıyla vagus siniri uyarılır. Böylece havaleye neden olan elektriksel dalgalanmalar önlenir. Vagus siniri stimülasyonu sırasında hastanın ilaç alması gerekebilir.
Nörostimülasyon: Nörostimülasyon sırasında, beynin yüzeyinde veya beyin dokusu içinde implante edilen bir cihaz, havale aktivitesini algılayabilir ve havaleyi durdurmak için tespit edilen bölgeye bir elektriksel uyarı verebilir. (2)
Beyin uyarımı: Doktorlar anormal beyin aktivitesini düzenleyen elektrik impulsları üretmek için hastanın beyninin belirli bölgelerindeki elektrotları implante ederler. Elektrotlar, hastanın göğüs bölgesindeki derinin altına yerleştirilmiş kalp pili benzeri bir cihaza yapışır ve bu da üretilen stimülasyon miktarını kontrol eder.
Diyet tedavisi: Yağ bakımından yüksek ve karbonhidrat bakımından düşük bir diyet havale riskini azaltabilir. (3)
Havale için hangi doktora gidilir? Havale için hastanelerin İç Hastalıkları (Dahiliye) bölümüne gidilmelidir. Eğer havale geçiren kişi çocuksa, bunun için Çocuk Hastalıkları bölümüne gidilebilir.
Havale Nedir?
Bedenin bir kısmının ya da tamamının şiddetli bir şekilde kasılması havale olarak adlandırılır. Tıp dilindeki adı konvulsiyondur. Beyinde yer alan bazı bölgelerde yaşanan anormallikler, istemsiz kas hareketlerine neden olur. Özellikle beynin ön kısmında bulunan sinir hücrelerindeki normal olmayan elektriksel deşarjlar havaleye yol açar.
Havale geçiren kişi dengesini kaybederek yere düşme ve kendini yaralama tehlikesi yaşar. Hastanın vücudunun bir kısmı ya da tamamı havale nedeniyle kasılabilir. Havale birkaç saniye sürebileceği gibi birkaç dakika da devam edebilir. (4)
Havale Belirtileri
Havale nasıl anlaşılır? Havale başlangıcı genellikle bilinç kaybı şeklinde kendini gösterir. Hastalar havale sırasında birkaç farklı semptomla karşılaşabilir. Bu semptomlar başka hastalıklarda da görülebileceği çoğu zaman havale ile diğer hastalıklar karıştırılabilir. En yaygın görülen havale belirtilerini sıralarsak;
- Gözlerin kararması
- Algı bozukluğu ve şaşkınlık hissi
- Ağızdan tükürük benzeri bir sıvı gelmesi
- Bağırsak hareketlerini kontrol edememek
- Tüm vücudun ani bir şekilde sallanması
- Kontrol edilemeyen kas spazmları
- Geçici solunum durması ve nefes almada güçlük çekme
Semptomlar genellikle birkaç saniyeden 15 dakikaya kadar sürer. Bu süre içinde hastanın ani hareketler yapmasına izin verilmemeli, çarpmasını önleyecek şekilde ona yardımcı olunmalıdır. (5)
Havale Nedenleri
Havale neden olur? Havalenin nedeni beyinde yer alan sinir hücrelerinin anormal davranışlarıdır. Nöronların anormal hareketine neden olan etkenleri şu şekilde sıralayabiliriz;
- Boğaz, akciğer, bağırsak ya da idrar yolu enfeksiyonları
- Ateşin çok fazla çıkması
- Vücudun susuz kalması ya da çok fazla su alması
- Yüksek ya da düşük tansiyon
- Kan şekerindeki anormal dalgalanmalar
- Çok fazla kusma ya da ishal yoluyla vücuttan çok fazla sıvı çıkışı
- Düzensiz beslenme, bazı vitaminlerin alınmaması
- Bilinçsiz ilaç kullanımı (6)
Havale Hastalığına Ne İyi Gelir?
Havale hastalığı için evde tedavi yöntemleri ve bitkisel tedaviler sıkça kullanılmaktadır. İlaç tedavisine başlamadan önce hastalar havale semptomlarını azaltacak önlemler alabilirler.
Havale bitkisel tedavisi: Havale için en çok kullanılan bitkiler kedi otu, kanarya otu, zambak, misk otu ve ökseotudur. Bu bitkilerle ilgili araştırmalar devam etmekte ve havaleyi önleyip önlemedikleri incelenmektedir. Ayrıca E vitamini, B6 vitamini ve magnezyum da havale ile mücadele için doktorlar tarafından tavsiye edilmektedir. (7)
Havale evde tedavi yöntemleri:
- Akupunktur ve kiropratik bakım
- Meditasyon ya da yoga gibi bedenin yanı sıra zihni rahatlatan aktiviteler
- Yürüyüş ve düzenli egzersiz gibi sporlarla stresi bedenden uzak tutmak
- Uyku düzenine dikkat etmek. (8)