Saatlerini yeniden kuracaklar
İspanya hala kendi saatini ve kendi ritmini sürdürüyor ama...
İspanya hala kendi saatini ve kendi ritmini sürdürüyor ama...Jorge Rodríguez ve arkadaşları geçtiğimiz çarşamba gecesi Mesón Viña isimli bir semt barında futbol maçı izlemek için toplandı. Garson omletleri ve diğer siparişleri getirdi. Maç başladı. Ve saat 22.00'yi gösteriyordu. Bu hiç de sıra dışı bir durum değil. Bazı ülkelerde insanlar yatma hazırlıkları yapsa bile, İspanyollar geceye yeni başlıyorlar. Ertesi sabah bankadaki işi için erken kalkmak zorunda olan 36 yaşındaki Rodríguez, "Diğerlerinden farklı zamanda yemek ve farklı zamanda uyumak İspanyol kimliğinin bir parçasıdır" diyor. İspanya hala kendi saatini ve kendi ritmini sürdürüyor. Fakat artık, ülke ekonomik krizden kurtulmaya çabalıyor. Verimlilik taraftarı hareket, daha düzenli bir zamanlama programıyla daha üretken olunabileceğini ve Avrupa'nın geri kalanıyla daha senkronize hale gelinebileceğini ileri sürüyor. İspanyol olmayan çoğu insana mantıklı gelebilen bu fikir köklü bir değişimi temsil edebilir. Yıllardır çoğu İspanyol gün ortasında öğle yemeği ve uyku için uzun bir 'siesta' molası veriyor. Teklif edilen bu değişiklikleri desteklemek adına, saatleri bir saat geri almak suretiyle zamanını değiştirme tavsiyesinde bulunuluyor. Bu da İspanya'yı; Fransa, Almanya ve İtalya'nın bulunduğu saat diliminden çıkarıp, Greenwich saatinin modern varisi olan "koordineli evrensel zamanda" Portekiz ve İngiltere ile doğal coğrafi saat dilimine oturabilir. İspanyol zamanlama programının değiştirilmesini en yüksek sesle savunan Ignacio Buqueras, "Daha verimli bir kültür görmek istiyoruz. İspanya, 40 veya 50 yılı aşkın süredir biriken kötü alışkanlıklarını bırakmalı" diyor. Eylül ayında meclis komisyonu hükümete saatleri bir saat geri almasını ve sekiz saatlik mesaiyi uygulamasını tavsiye etti. Ancak hükümet herhangi bir eylemde bulunmadı. Çoğu şehirli İspanyol sabah başlayan, önce kuşluk molası sonra da öğle yemeği molası ile bölünen bu yüzden hiç bitmeyen çalışma gününden yakınıyor. Çalışanlar masalarının başına 16.00'da döndüğünde (öğle arası 2'de başlıyor) ancak geceye doğru paydos edebiliyorlar. Avukat ve iki çocuk annesi 37 yaşındaki Paula Del Pino, "Bu mesai saatleri aileler için hiç iyi değil. İspanyol toplumu hala eski kafalı. Yönetenler de eski kafalı ve her şeyi eskiden olduğu gibi bırakmayı seviyorlar" diyor. Ulusal zamanlama programının izlerine, İspanyol diktatör Francisco Franco'nun Nazi Almanya'sıyla aynı eksende olmak adına saatleri değiştirdiği II. Dünya Savaşında rastlanabilir. Komşu ülke Portekiz'de aynısını yapmıştı ancak Hitler'in yenilmesinden sonra Portekiz Greenwich saatine geri dönerken, İspanya dönmemişti. O zamanlar İspanya daha çok tarım toplumuydu, çoğu çiftçi zamanını güneşe göre ayarlıyordu. Saat bir saat geç olduğunu gösterse bile, çiftçiler öğlen ve akşam yemeklerini daha erken yiyordu. Fakat ülke sanayileştikçe ve şehirleştikçe bu zamanlama planı onu adım adım Avrupa normlarından uzağa itti. Ekonomist Javier Díaz-Giménez, "İnsanlar o zamanda sıkışıp kaldı. Sonunda saatler yönetimi ele aldı" diyor. Yönetiminin ilk yıllarında Franco, radyo istasyonlarına günde iki defa 14.30 ve 22.00'daki yemek saatlerine denk gelecek şekilde haber bültenleri ve propaganda yayınlamaları talimatını verdi. Ülkeye 1950'de gelen televizyon da aynı direktife uydu. 1990'larda, yani İspanya Franco sonrası demokrasiye doğru yol alırken, televizyon da dönüşmeye başladı. Vaca, popüler şovlardan kar sağlama heveslisi yeni özel yayın ağlarının daha uzun programlar yaptığını, "prime time" süresini sabahın erken saatlerine kadar uzattığını ve anketlere göre, İspanya'da 12 milyon insanın gece 1'de hala televizyon izlediğini söylüyor. İspanya Mesai Saatleri Rasyonalizasyon Birliği Başkanı Buqueras, İspanyol zamanlama programının değişmesinin çalışan anneler için bir nimet olacağını, ailelerin birlikte daha fazla zaman geçirebileceğini ve İspanya'nın ekonomik toparlanmasına da yardım edeceğini savunuyor. Buqueras'ın ekibi İspanyol çalışanların Alman çalışanlardan daha uzun süre işte kaldığını ancak günlük vazifelerinin sadece yüzde 59'unu tamamladığını belirtiyor. Mesón Viña barında Rodríguez ve arkadaşları İspanyol saati üzerinde düşünürken, 26 yaşındaki Miguel Carbayo öğle uykusu olmayan bir yemek molası fikrinden ürperiyor. "Öğle yemeğinin süresini azaltmak mı? Olmaz, kesinlikle karşıyım" diyor Carbayo; ama daha az uyunabileceğini de kabul ediyor: "20 dakikalık uykunun verimliliği artırmak için yeterli olduğunu söylüyorlar." THE NEW YORK TIMES
23 Mart 2014 Pazar, 08:00
Bu yazı 1725 kez okundu