

MALULEN EMEKLİLİK İLE ÖZÜRLÜLER İÇİN ERKEN EMEKLİLİK ŞARTLARI
Merhaba sayın okuyucular
Bu hafta, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası kanunuyla değişikliğe uğrayan ‘malulen emekli’ ve ‘özürlüler için erken emekli’ olmanın şartları ve farklarını ele alalım.
Malûl sayılma
MADDE 25- ‘Sigortalının veya işverenin talebi üzerine Kurumca yetkilendirilen sağlık hizmeti sunucularının sağlık kurullarınca usulüne uygun düzenlenecek raporlar ve dayanağı tıbbî belgelerin incelenmesi sonucu, çalışma gücünün veya iş kazası veya meslek hastalığı sonucu meslekte kazanma gücünün en az % 60'ını kaybettiği Kurum Sağlık Kurulunca tespit edilen sigortalı, malûllük sigortası bakımından malûl sayılır.
Ancak, sigortalı olarak ilk defa çalışmaya başladığı tarihten önce sigortalının çalışma gücünün % 60'ını kaybettiği önceden veya sonradan tespit edilirse, sigortalı bu hastalık veya özrü sebebiyle malûllük aylığından yararlanamaz.’
Malûllük sigortasından sağlanan haklar ve yararlanma şartları
MADDE 26- Malûllük sigortasından sigortalılara sağlanan hak, malûllük aylığı bağlanmasıdır.
Sigortalıya malûllük aylığı bağlanabilmesi için sigortalının;
a) 25 inci maddeye göre malûl sayılması,
b) En az on yıldan beri sigortalı bulunup, toplam olarak 1800 gün veya başka birinin sürekli bakımına muhtaç derecede malûl olan sigortalılar için ise sigortalılık süresi aranmaksızın 1800 gün malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primi bildirilmiş olması,
c) Malûliyeti nedeniyle sigortalı olarak çalıştığı işten ayrıldıktan veya işyerini kapattıktan veya devrettikten sonra Kurumdan yazılı istekte bulunması,
halinde, malûllük aylığı bağlanır. Ancak, 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (b) bendine göre sigortalı sayılanların kendi sigortalılığı nedeniyle genel sağlık sigortası primi dahil, prim ve her türlü borçlarının ödenmiş olması zorunludur.
Yaşlılık sigortasından sağlanan haklar ve yararlanma şartları
MADDE 28- Yaşlılık sigortasından sigortalıya sağlanan haklar şunlardır:
‘……Sigortalı olarak ilk defa çalışmaya başladığı tarihten önce 25 inci maddenin ikinci fıkrasına göre malûl sayılmayı gerektirecek derecede hastalık veya özrü bulunan ve bu nedenle malûllük aylığından yararlanamayan sigortalılara, en az onbeş yıldan beri sigortalı bulunmak ve en az 3960 gün malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primi bildirilmiş olmak şartıyla yaşlılık aylığı bağlanır.
Kurumca yetkilendirilen sağlık hizmet sunucularının sağlık kurullarınca usûlüne uygun düzenlenecek raporlar ve dayanağı tıbbî belgelerin incelenmesi sonucu, Kurum Sağlık Kurulunca çalışma gücündeki kayıp oranının;
a) % 50 ilâ % 59 arasında olduğu anlaşılan sigortalılar, en az 16 yıldan beri sigortalı olmaları ve 4320 gün,
b) % 40 ilâ % 49 arasında olduğu anlaşılan sigortalılar, en az 18 yıldan beri sigortalı olmaları ve 4680 gün,
malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primi bildirilmiş olmak şartıyla ikinci fıkranın (a) bendindeki yaş şartları aranmaksızın yaşlılık aylığına hak kazanırlar. Bunlar 94 üncü madde hükümlerine göre kontrol muayenesine tâbi tutulabilirler’.
SONUÇ:
1) 5510 sayılı kanunun yukarıda yazılı olan maddelerinden açıkça anlaşıldığı gibi malul sayılmayı gerektirecek derecede hastalık veya özrü bulunan kişilerin bu hastalık veya özrü ilk defa işe başladıkları tarihten önce meydana gelmişse, malulen değil ama erken emekli olabilecekler.
Malulen emeklilikte meslekte kazanma gücünün en az %60 kaybedilmesi koşulu varken;,hastalık ve özrü sebebiyle erken emeklilikte meslekte kazanma gücünü en az %40 kaybetmiş olmak yeterlidir.
2) En önemlisi, eskiden erken emeklilikten hiçbir şekilde yaralanamayan Bağ Kur özürlüleri bu kanunla beraber, aynı SSK’lılar gibi 28. maddedeki şartlar dahilinde, erken emeklilik hakkından yararlanabileceklerdir.
3) TC.Emekli Sandığı iştirakçisi özürlülerin bir kısmına uygulanan erken emeklilik hakkından, 5510 sayılı kanunun 28. maddesinin yürürlüğe girdiği 01.10.2008 den itibaren TC.Emekli Sandığı iştirakçisi özürlülerin tamamı yararlanabileceklerdir.
ALTAY ÖNCEL
S.M. Mali Müşavir