Irak'ın güneyinde bir haftadır aralıksız devam eden eylemlerde, 5 gösterici yaşamını yitirdi, çoğunu güvenlik güçlerinin oluşturduğu 190 kişi de yaralandı.
Irak'ın güneyinde bir haftadır aralıksız devam eden ve hükümet karşıtı eylemlere dönüşen olaylar sırasında 5 gösterici yaşamını yitirdi, çoğunu güvenlik güçlerinin oluşturduğu 190 kişi yaralandı.
Irak Parlamentosu'na bağlı İnsan Hakları Bağımsız Yüksek Komiserliği'nden konuya ilişkin yapılan açıklamada, "Ülkenin güneyindeki 3 ilde bir haftadır devam eden eylemlerde, 5 gösterici hayatını kaybetti, 128'i emniyet mensubu 190 kişi de yaralandı." denildi.
Komiserlik ayrıca gösterilerin kamu hizmeti yoksunluğu, yolsuzluk ve elektrik kesintilerine karşı devam ettiğini kaydetti.
Irak'ın tek gelir kaynağı ham petrol ihracatının büyük bir kısmını tedarik eden güneydeki Basra vilayetinde, 8 Temmuz pazar günü başlayan gösteriler Zikar, Babil, Meysan, Divaniyye, Necef, son olarak da başkent Bağdat'a sıçramıştı.
Hayat şartlarının iyileştirilmesinin talep edildiği eylemlerde, su ve elektrik hizmetlerindeki aksaklıklar, işsizlik ve devlet dairelerindeki yolsuzluklar protesto ediliyor.
Gösterilerde İran'a öfke
Basra kentinde sokağa çıkan göstericiler, daha önce Humeyni adı verilen caddede bulunan İran dini lideri Humeyni'nin posterini yaktı.
Göstericilerin söz konusu posteri yakma anı sosyal medyada da paylaşıldı.
Irak'ın güneyindeki bir diğer kent Zikar'da da göstericiler "İran'ı artık istemiyoruz" sloganı atarak bu ülkeye tepkilerini dile getirdi.
Başkent Bağdat'ta ise geçen yıl yolsuzluklara karşı yapılan gösterilerde "Bağdat özgür kalacak, İran dışarı" sloganları atılmıştı.
Bu arada güneydeki birçok vilayette yayılan protestoların özellikle Basra'da petrol sahaları yakınlarına sıçramasından endişe ediliyor.
Basra, Irak'taki petrol üretiminin yüzde 80'ini karşılarken, petrol ihraç limanlarının bulunduğu tek vilayet olması nedeniyle stratejik öneme sahip bir bölge olarak değerlendiriliyor.
İran, Irak'a verdiği elektriği kesti
İran yönetimi, geçen hafta borçları sebebiyle Irak'ın elektriğini keserek ülkenin güneyindeki Basra’yı ve diğer birçok kenti elektriksiz bıraktı.
Bu durum da hava sıcaklığının 50 dereceyi aştığı Basra, Zikar, Meysan ve Musenna gibi kentlerde elektriksiz kalan halkın isyan etmesine neden oldu.
Ülkenin güney vilayetlerindeki gösteriler, meydana gelen elektrik kesintisiyle tırmandı.
Gösteriler kısa bir süre sonra, 14 Temmuz'da başkent Bağdat'a sıçradı. Öfkeli Iraklılar, Necef Uluslararası havalimanını basarak, uçakların kalktığı alana kadar girdi.
İnternet kesildi; sokağa çıkma yasağı geldi
Yeni hükümet kabinesini kurmak için görüşmelere devam edilen Bağdat'a gösterilerin sıçraması, mevcut Haydar el-İbadi hükümetini ciddi şekilde endişelendirdi.
Hükümet gösterilerin daha fazla tırmanmaması için interneti kesip bazı sosyal medya uygulamalarına da erişim yasağı getirdi.
Gösterilerin tehlikeli bir boyuta geldiği Basra, Kerbela, Necef ve Musenna'da sokağa çıkma yasağı ilan edildi.
Haşdi Şabi ve siyasi parti ofisleri ateşe verildi
Resmi olmayan verilere göre, ülke nüfusunun yaklaşık yüzde 60'ını oluşturan Şii nüfusu, gösterilerin patlak verdiği güney vilayetlerinde ikamet ediyor.
Irak merkezi hükümetine ve özellikle çoğunlukla Şiilerden meydana gelen Haşdi Şabi'ye karşı ülkenin kuzey, orta ve batısında varlık gösteren IŞİD tarafından saldırılar düzenleniyordu.
Valilik binaları ve petrol şirketlerini basan göstericiler, öfkelerini alamayıp Haşdi Şabi çatısı altında yer alan silahlı grupların ofislerini de gözlerini kırpmadan ateşe verdi.
Ateşe verilen Haşdi Şabi ofislerinin arasında İran'a yakın Irak Hizbullah'ı ve Asayib Ehli Hak'ın büroları da yer alıyor.
Bunun yanında öfkeli göstericiler, İbadi'nin üyesi olduğu ve eski Irak Başbakanı Nuri el-Maliki liderliğindeki Dava Partisi, Ammar Hekim liderliğindeki Hikmet Akımı ve Haşdi Şabi komutanlarından Hadi Amıri liderliğindeki Fetih Koalisyonu'nun da ofislerini ateşe verdi.
İbadi'den gösterileri dindirecek adımlar
Başbakan İbadi göstericilerin talebini karşılamak için 10 bin memur ataması yapacağını açıkladı. İbadi, Basra ve diğer güney kentlerindeki gösterilere neden olan su ve elektrik hizmetindeki sıkıntılara karşı da acil çözüm üretilmesi yönünde talimat verdi.
Kamu hizmetlerinin iyileştirilmesi amacıyla Basra'ya yaklaşık 3 milyar dolar tahsis edilmesine karar verildi.
İçişleri Bakanı Kasım el-Araci Necef Emniyet Müdürü Hatim'i görevinden alarak yerine Tümgeneral Ala Garib'i atadı.
Güvenlik güçlerinin kentteki gösterilere müdahalede yetersiz kalması nedeniyle söz konusu kararın alındığı kaydedildi.
Başbakan İbadi de göstericilerin basarak içeri girdiği ve hakkında onlarca yolsuzluk iddiası bulunan Necef havalimanının yönetimini görevden aldı.
Sistani devreye girdi
Necef merkezli Şii dini merci Ayetullah Ali es-Sistani devreye girerek göstericilerin taleplerini meşru buldu ve hükümete acil çözüm çağrısında bulundu.
Bunun üzerine Başbakan İbadi de gösteri düzenlenen kentlerde dini mercilerin ve kutsal mekanların saldırılardan uzak kalmasını istedi.
Irak Ulaştırma Bakanı Kazım Fincan el-Hamami göstericilerin basarak içeri girdiği ve tahribata yol açtığı Necef Havalimanı'nda uçuşların yeniden başladığını duyurdu.