ⓘ Redoubt Dağı
Redoubt Dağı veya Redoubt Yanardağı (Ingilizce: Mount Redoubt veya Redoubt Volcano, ABDnin Alaska eyaletinde çoğunluğu volkanik olan Aleut Sıradağları arasında bulunan stratovolkandır.
Bu dağ Aleut Sıra Dağlarının bir alt sıradağı olan Chigmit Dağları üzerinde bir zirvede olup "Cook Körfezi"nin hemen batısında. Alaska Eyaleti yörel idare parçası olan Kenai Yarımadası Borough içinde ve Anchorage sehrinin 180 km güneybatısındadır. Rakımı 3.108 m olup etrafında bulunan arazilerdeki en yüksek doruklara nazaran yaklasık 8 km içinde 2.700 mlik bir çıkıntı yapmaktadır. Redoubt Dağı Aleut Sıra Dağları içinde en yüksek zirveli olanıdır.
Bu dağ binlerce yıldır aktif bir yanardağdır. 1900den itibaren 5 defa patlama faaliyeti göstermistir: 1902, 1922, 1966, 1989 ve 2009. 1989daki patlamada püskürtüğü volkanik kül dumanı 214.000 m yükyüzüne yükselmis ve bu irtifada uçan Hollanda KLM sirketinin "KLM Uçus 867" seferinin Boeing 747 uçağına yetismistir. Pilot maharet ve bilgisi ile uçağı kaybetmeden Anchorage Enternasyonal Havaalanına indirmeyi basarmıstır. Bu 2009 yanardağ kül püskürtüsü bu yanardağ küllerini 20.000 km 2 lik bir alana yaymıstır. 1989daki patlamasının bir ilgi çeker özellik de ilk defa basarı ile volkan=nik faaliyetin ne zaman baslayacağı Isviçreli/Amerikalı volkanoloji bilgini Bernard Chouernin gelistirdiği "uzun peryodlu sismik olaylar" metodu kullanılarak dakik olarak tahmin edilmesi idi. Günümüzde "Alaska Volkan Gözlemevi" Reduobt Dağı faaliyeti için alarm seviyesini hem yeryüzünde yasama hem de uçak uçusları için tespit edip önceden bu faaliyet için alarm vermektedir. Günümüzde her iki ihbar seviyesi de "normal" veya "Yesil"dir.
1. Etimoloji
Ingilizce resmi ismi "Mount Redoubt Dağı"dır. Bu ismi Ruslar vermistir ve Rusça isim "Sopka Redutskaya"dır. "Redoubt" sözcüğünün Türkçe tam karsılğlığı askeri konuma siperi olan "tabya" veya "korunak" olur ve bu dağın adı Türkçe "Tabya Dağı" olarak ifade edilebilir. Yerli Amerikalilar bu dağa yine savunma mevkii sözcüğü anlamına gelen "Ujakushatsch" ismini vermislerdir. Amerikan "Coğrafya Isimleri Heyeti" ise bu dağa 1901de "Redoutbt Volcano Redoubt Yanardağı" adını vermistir. Smithsonian Enstitüsü daği "Redoubt" olarak isimlendirmektedir ve su diğer alternatif isimlerinin de bulunduğunu açıklamaktadır: "Burnt Mountain Yanmıs Dağ", "Goreloi", "Mirando", "Ujakushatsch", "Viesokaia" ve "Yjakushatsch".
2. Jeoloji
Bu yanardağ yaklasık bir koni sekilli olup eteklerinde çapı 5 km kadardır ve yaklasık hacmi 30–35 km³dur. Genel volkan sekline nisbetle, Redoubt Dağının üst koni kısmı yamaçları daha diktir. Dağın konisi piroklast akısları ve lav akıntılarının birikip soğuyup kayalasmasından olusmustur ve volkanik Aleut Sıra Dağlarnin bazında bulunan mezozik dönem batolit kayaları üzerinde meydana çıkmıstır. Dağ, üzerinde bulunan buzullar tarafından biraz erozyana uğramıstır. Günümüzde ana yanardağ çıkıs menfezi kraterin kuzey kısmında ve burada bulunan "kayan buzul"un hemen yanındadır. Bu dağ üzerinde Holosen lahar birikimları de bulunmakta ve bunlar "Cook Koyu" girisine kadar uzanamaktadırlar. Bu dağ andezit, bazalt ve dakit tipi magmatik kayaçlar püskürtmüstür ve son faaliyetinde ortaya çıkan magmatik kayaçlar ise içinde zengin silikon dioksitler bulunan andezit kayaçlarıdır.
3. Dıs bağlantılar
- Boston.hrm blogcusu tarafından 2009 püskürmesi hakkındaki fotoğraflar albümü1 Ekim 2013 tarihinde Wayback Machine sitesinde arsivlendi.
- Volkanın 2009 püskürmesi için BBC Haberleri ve diğer video27 Mart 2009 tarihinde Wayback Machine sitesinde arsivlendi. Ingilizce
- "Ulusal Park Hizmeti" resmi websitesi Lake Clark Ulusal Parkı28 Ağustos 2010 tarihinde Wayback Machine sitesinde arsivlendi. Ingilizce
- Alaska Volkan Gözlemevinin 2009 volkan faaliyeti için jeologlar raporları13 Ağustos 2013 tarihinde Wayback Machine sitesinde arsivlendi. Ingilizce
- anavatanı olan dereleri ve iki tane volkanı vardır: įliamna Yanardağı ile Redoubt Yanardağı. Clark Gölü Jimmy Carter tarafından ilk kez ulusal anıt ilan
- nedenle kentte bina yüksekliği sınırlanmıstır. Mart - Nisan 2009 da Redoubt Volkan Dağı 7.600m ye yükselen yüksek küllü duman pükürtmüs ve Cook Körfezi