22.02.2011 - 01:00 | Son Güncelleme: 22.02.2011 - 01:00
Libyanın kızgın çölleri ve öfkeli meydanları...
1987 yılı Eylülünde Libyanın Fizan Çölüne (Hani tarihte hep sürgün yeri olarak bildiğimiz Fizan...) indiğimizde, elli beş derece sıcaklık ve müthiş bir kum fırtınası yüzümüzü-gözümüzü ince kumlarla sıvamıştı.
1987 yılı Eylülünde Libyanın Fizan Çölüne (Hani tarihte hep sürgün yeri olarak bildiğimiz Fizan...) indiğimizde, elli beş derece sıcaklık ve müthiş bir kum fırtınası yüzümüzü-gözümüzü ince kumlarla sıvamıştı. Fizana gidiş sebebimiz, Libyanın elli yıllık su ihtiyacını karşılayacak Büyük Yapay Nehir projesini yerinde görmekti. (Birçoğu 500 metreden daha derin olan 1300 tane su kuyusundan elde edilen içme suyunun, 1900 kilometrelik mesafeye 4 metre çapındaki çift hat borularla taşındığı, 25 milyar dolarlık bu devasa proje halihazırda büyük çapta tamamlanmış bulunmaktadır.) Proje Libyanın geleceği açısından, hakikaten heyecan verici idi. Muammer Kaddafi, o sene Amerikanın (Reagan dönemi.) Almanyadaki bir diskotekte; askerlerine karşı yapılan bombalı saldırıya misilleme olarak yaptığı hava saldırısından, yaralı olarak kıl payı kurtulmuştu. O sebeple de, Devrim yıl dönümü konuşmasında, halen protestocuların doldurduğu Yeşil Meydanda (Saha-al Khadra) çok ateşli bir konuşma yapmıştı ve sözlerini Amerikaya ölüm!, Siyonistlere ölüm!.. diye bitirmişti. O konuşmayı dinleyenler arasında, Filistinli liderler Yaser Arafat ve George Habbaşın nasıl alkış tuttuğuna yakından şahit olmuştum. Daha sonra Kaddafinin ABD ile arası iyice bozuldu. 1988de, 257 yolcusu ile İskoçyanın Lockerbie kasabası üzerine düşen Pan American uçağına yapılan sabotajın, Libyalı iki militanın işi olduğunun tespiti üzerine, bu ülkeye karşı yıllarca sürecek bir hava ambargosu uygulamaya konuldu. O yüzden 1995te Tansu Çiller ile; 1996 Ekiminde dönemin Başbakanı Necmettin Erbakanla Libyaya gittiğimizde, Tunusun Cerbe adasına inerek, geri kalan yolu karadan katetmek zorunda kalmıştık. O ziyarette, Kaddafinin Türk heyetine karşı yaptığı büyük saygısızlık ayrı bir mevzu... Ama Libya, tam 357 sene Osmanlı idaresinde kalmış bir ülkedir. Dolayısıyla tarihî ve kültürel bağlarımız hem çok derin, hem çok güçlüdür. Kaddafi sık sık yaptığı egzantrik çıkışlara rağmen, genel olarak Türkiyeye karşı olumlu tavır içinde olmuş, 1974 Kıbrıs Harekatı sırasında ise, diğer Arap ülkelerine nazaran çok net bir şekilde Türkiyeden yana tavır koymuş ve önemli askerî destekte bulunmuştur. Dürüstlük ve objektiflik adına bunu da hatırlamak durumundayız. Diğer taraftan Libya, müteahhitlerimizin ilk dış tecrübelerini edindiği ülkedir. Burada milyarlarca dolarlık iş almış ve tamamlamışlardır. Bazen sıkıntılar yaşanmış olsa da, Libya Pazarı, Türk müteahhitleri için çok verimli olmuştur. Halen de onlarca firma ve binlerce çalışanımız, burada faaliyet halindedir... Şüphesiz bugünkü tablo, gelecekte de devam edecektir. Libyanın siyasi durumuna gelince, kırk iki yıldan beri devam eden Kaddafi Yönetimi, diğer Arap ülkelerindeki despot rejimler gibi halkı canından bezdirmiştir. Cemahiriye-cumhurlar denilen ve Libya dışında bildiğimiz kadarıyla, yalnızca Afrikanın Burkina Faso ülkesinde uygulanan ya da uygulanmaya çalışılan bu rejimde, her şey Lüccân denilen halk bürolarının elinde. Lüccân (Lecnenin çoğulu) tam bir paralel devlet. Yani devletin normal mekanizması bir tarafa, lüccân bir tarafa. Bu arada Kaddafi ailesi, âdeta bir hanedanlık!.. Baksanıza oğul Seyfülislam Kaddafinin konuşmalarına. Son adamına ve son kurşunlarına kadar direneceklerini söylüyor. Maalesef çok sayıda ölü var. Temennimiz, daha fazla kanın akmaması ve Libyanın bir an evvel çağdaş bir idari düzene ve sükunete kavuşmasıdır.