Bir grup kâşif, Venedik’in en uzun süreli gizemlerinden birini – yaklaşık 1000 yıl önce ortadan kaybolduğu düşünülen dev zafer sütununun kaderini çözmeyi umuyor. 1172’de tekne ile Venedik’e teslim edilen ve şu an kaybolan büyük granit sütun, gelen 3 taneden biriydi. İstanbul’dan getirilen sütunlar, Venedik’in İkinci Haçlı Seferi’ndeki yardımlarından dolayı Bizans İmparatorluğu tarafından hediye edildi.
Fakat, tarihsel hesaplara göre, onları teknelerden kuru araziye nakletmenin zorlu bir süreci vardı. Hal böyle olunca sütunlardan biri Venedik’in dalgalarının altında kaldı.
Elde kalan iki sütun sonunda kuruldu ve Napolyon’un ünlü “Avrupa çizim odası” olarak nitelendirildiği St Mark Meydanı’nın bir ucunda duruyor.
Birinin üstünde kanatlı bir aslan – Venedik sembolü – diğerinin tepesinde St Mark’ın yerini alıp bir mızrak tutan ve bir timsah taşıyan bir zamanlar şehrin koruyucusu olan Aziz Theodore’un heykeli bulunur. Ayaklarının üzerinde – ejderhanın yenilgiye uğradığını söylediği tasvir edilir.
Taş sütunun, bir tekneden devrildiğine ve 12. yüzyılda Venedik’in göletinin dalgalarının altında battığı düşünülüyor.
Şimdilerde araştırmacılar eksik olan üçüncü sütun için bir arama başlatmayı planlıyor; bu sütun bulunup iyileştirmeler yapıldıktan sonra mevcut iki sütun arasında yer alabilir.
Araştırmacılar kaybolan sütunun St Mark Meydanı’ndan birkaç yüz metre uzaklığında bulunacağına inanıyorlar. Projeyi yöneten bir dalgıç ve mariner olan Roberto Padoan, “Lagün tabanı çamurluysa, sütun iz bırakılmadan batacaktı ve toplamak imkânsız olacaktı” dedi. “Fakat St Mark’ın önündeki alanda lagün zemini kilden yapılmıştır. Ben sütunun orada olduğuna ikna oldum. ” dedi.
Kolonun nispeten sığ bir derinlikte – belki de su yüzeyinin 30 ft altında – durabileceğine inanıyor.
Sütunda diğer sütunlardaki görseller baz alınarak düşünülen bazı karakterler ve yapılar olduğu söyleniyor. Çağdaş görüşlere göre, Venedik yöneticilerine verilecek bir “corno ducale” ya da doge kılıfı giymiş bir soylu heykeli olabileceği konuşuluyor.
Venedik’in kültürel miras bölümünün, bu hafta lagün katının invaziv olmayan bir araştırması için yeşil ışık yakması bekleniyor.
Kurulacak 20 elektronik algılayıcıdan oluşan bir ağ, çamurun altındaki sütunu algılamak için sonar dalgaları yayınlayacak. Bay Padoan, sualtında arama, yerden delici radar ve sismik araştırmalar konusunda uzmanlaşmış iki İtalyan şirketi ile bir araya geldi. Bay Padoan La Repubblica gazetesinde “Bu sütunun bulunması inanılmaz bir keşif olacak” dedi. “Bunu idare edersek, onu lagünde yükseltmek için mümkün olan her şeyi yapmak zorunda kalacağız. Yapmaya da hazırız.” şeklinde konuştu.
Sütunu yükseltmek, mavna, vinç ve çelik kablolar içeren çok pahalı bir operasyon olacak ve araştırmacılar özel sponsorlardan para almak için harekete geçmiş durumda. Toparlanma işlemi, gondollar ve su taksileri tarafından kullanılan kanalların bir bölümünü etkileyecektir. Sağ kalan iki sütun, St Mark Meydanı’ndaki büyük girişin çerçevesini oluşturuyor ve tekne ile gelen ziyaretçilerin şehre heyecan verici bir bakış açısı sağlıyordu.
Batıl inançlara sahip bazı Venedikliler hâlâ iki sütun arasında yürümekten kaçınırlar. Kayıp sütunun öyküsü Venedik’in en eski efsanelerinden biridir ancak tarihçinin söylediğine göre neredeyse gerçeğe dayanmaktadır. Yazar ve gazeteci Alberto Toso Fei, “1172 yılında kolonların yerlerinden kalkmasından kısa bir süre sonra yazılan en eskiler de dahil olmak üzere tüm kaynaklarda bahsediliyor” dedi. “Tarihsel bir olaya dayandığına inanıyorum, çünkü bir hikaye yüzyıllar boyu tekrarlandığında daima bazı gerçekleri içerir. Kesin olarak bilmenin mümkün olmadığını üçüncü sütunun diğeri kadar geniş olup olmadığı ve onlarda olduğu gibi Venedik’in bir sembolü olup olmadığı. Kaynaklardan St Mark’ın yakınında ya da lagünde başka bir yerde battığını bilmiyoruz. Ama gerçekten orada olursa, çamurun altında yatıyorsa beni şaşırtmaz “dedi.