Göz kapağı şişmesi, alt ve üst göz kapağının veya her ikisinin, bir veya her iki gözde genişlemesidir. Göz kapağı şişmesi, gözü çevreleyen hassas dokularda sıvı birikmesi veya iltihaplanma nedeniyle meydana gelir. Sıvı birikmesi genellikle her iki göz kapağını da etkiler. İltihaplanmaya bağlı şişlik ise küçük bir alanda veya tüm göz kapağında meydana gelebilir.
Hafif seviyeden ciddi seviyeye çeşitli hastalıklar, rahatsızlıklar ve durumlar göz kapağı şişmesine neden olabilir. Şişlik, ağlama veya sürtünme gibi zararsız nedenlerden veya enfeksiyon, travma ve kanser gibi daha ciddi durumlardan kaynaklanabilir. Göz kapağı şişmesinin en yaygın nedeni, ya alerjenle doğrudan temas yoluyla (gözünüze giren hayvan tüyleri gibi) ya da sistemik bir alerjik reaksiyondan (gıda alerjisi veya saman nezlesi gibi) kaynaklanan alerjilerdir. Tek göz kapağı şişmesinin yaygın nedenlerinden biri, göz kapağının kenarı boyunca uzanan bezin tıkanmasıdır.
Üst göz kapağı şişmesi, nedene bağlı olarak kısa bir süre devam edebilir ve hayvan tüylerine veya toza karşı hafif bir alerjik reaksiyonunuz olduğunda olduğu gibi hızla kaybolabilir. Zamanla gelişen ve ek semptomlarla birlikte ortaya çıkan göz kapağı şişmesi, hipertiroidizm (Graves hastalığı) veya enfeksiyon gibi tüm vücudu etkileyen daha ciddi bir durumun işareti olabilir.
Enfeksiyondan kaynaklanan göz kapağı şişmesi, enfekte bir yara, sarkma veya pembe göz ile tetiklenen göz kapağının kendisinin enfeksiyonundan kaynaklanabilir. Enfeksiyonun, burun veya sinüs boşlukları gibi başka bir yerden göz bölgesine yayılması da göz kapağı şişmesine neden olabilir. Gözü ve çevresindeki dokuları etkileyen enfeksiyon çok ciddidir ve bakterileri temizlemek ve gözü korumak için antibiyotik gerektirir.
Genel olarak göz kapağı şişmesi ciddi bir durumunda belirtisi olabileceğinden, belirtileriniz hakkında tıp uzmanınızla konuşmalısınız. Ateş, görme sorunları (bulanık görme gibi), anormal göz hareketleri (veya hareket kaybı), gözde çıkıntı veya anafilaktik şok (dil ve boğaz şişmesi, kurdeşen veya nefes almada güçlük) ile birlikte göz kapağı şişmesi yasarsanız, acil tıbbi yardım isteyin (112’yi arayın).
Göz kapağı şişmesi ile başka hangi semptomlar ortaya çıkabilir?
Altta yatan hastalığa, rahatsızlığa veya duruma bağlı olarak diğer semptomlarla birlikte göz kapağı şişmesi meydana gelebilir. Örneğin, tıkalı bir yağ bezinden (göz çatlaması) kaynaklanan göz kapağı şişmesine başka semptomlar eşlik etmeyebilirken, hafif alerjik reaksiyona bağlı göz kapağı şişmesine ise hapşırma, göz sulanması ve göz kaşınması eşlik edebilir.
Göz kapağı şişmesi, göz kapakları tutulmasa bile sıklıkla yüz yaralanmaları veya ameliyattan sonra meydana gelir. Örneğin, kırık bir burun, göz kapağı şişmesine ve morarmasına neden olabilir.
Gözün kendisiyle ilgili sorunlar yaşayabilirsiniz veya bağışıklık sistemi gibi diğer vücut sistemlerini etkileyen semptomlarınız olabilir. Gözlerde şişkinlikle birlikte göz kapağı şişmesi ve iştah artışı, ısıya tahammülsüzlük ve yorgunluk gibi sayısız başka semptom, Graves hastalığı adı verilen bir otoimmün bozukluğa işaret edebilir. Genel ödem (şişlik) nedeniyle oluşan göz kapağı şişmesine yüz ve muhtemelen bacak şişmesi eşlik edebilir. Enfeksiyona bağlı göz kapağı şişmesine kızarıklık, ağrı ve muhtemelen göz küresini hareket ettirme zorluğu eşlik edebilir.
Göz kapağı şişmesiyle birlikte ortaya çıkabilecek görme ve diğer gözle ilgili semptomlar
Göz kapağı şişmesi, görme problemlerine ve aşağıdakiler dahil diğer göz semptomlarına eşlik edebilir:
- Gözden kan gelmesi
- Gözden akıntı gelmesi
- Göz kapağı düşüklüğü
- Göz kuruluğu
- Göz ağrısı
- Göz küresini çevirememe
- Işığa karşı artan hassasiyet
- Göz sulanması
- Çıkıntılı veya şişkin göz
- Göz kızarıklığı
- Göz kaşınması
- Cilt yaraları veya iltihaplı yumru
- Bulanık görme, uçuşan cisimler görme veya görme kaybı gibi görme sorunları
Üst göz kapağı şişmesi ile birlikte ortaya çıkabilecek diğer belirtiler
Göz kapağı şişmesi, aşağıdakiler dahil diğer anormal belirti ve semptomlara eşlik edebilir:
- Konsantrasyon güçlüğü
- Yorgunluk
- Ateş
- Baş ağrısı
- Yüksek tansiyon
- Hapşırma ve burun akıntısı
- Sinüzit belirtileri (yüz ağrısı ve şişlik)
- Graves hastalığının belirtileri (anksiyete, sinirlilik, ısıya tahammülsüzlük, açıklanamayan kilo kaybı, konsantrasyon güçlüğü ve guatr)
Hayatı tehdit eden bir durumu gösterebilecek ciddi belirtiler
Bazı durumlarda, üst göz kapağı şişmesi, tıbbi bir ortamda derhal değerlendirilmesi gereken ciddi veya yaşamı tehdit eden bir durumu gösterebilir. Siz veya birlikte olduğunuz biri aşağıdakiler de dahil olmak üzere yaşamı tehdit eden bu semptomlardan herhangi birine sahipseniz acil tıbbi yardım alın (112’yi arayın):
- Akut görme kaybı
- Kafa travması sonrası göz kapağı şişmesi
- Boğazın gerginmiş gibi hissedilmesi
- Genel ödem (şişlik)
- Kırmızı ve hassas alanlarla birlikte yüksek ateş (38.5’ten yüksek)
- Boğazda veya ağızda kaşıntı
- Boyun tutulması
- Kızarıklık, ateş ve ağrı ile çıkıntılı veya şişkin göz (ler)
- Şiddetli baş ağrısı
- Dil şişmesi
- Hırıltı veya nefes almada zorluk
Göz Kapağı Şişmesi Neden Olur?
Göz kapağı şişmesi, tıkalı bir yağ bezi gibi nispeten hafif koşullardan kaynaklansa da, şişlik, acil bir ortamda derhal değerlendirilmesi gereken anafilaktik şok gibi ciddi veya yaşamı tehdit eden koşullardan da kaynaklanabilir.
Üst göz kapağı şişmesinin nedenleri
Alerjiler ve alerjik reaksiyonlar: Saman nezlesi gibi mevsimsel alerjilerin yanı sıra yiyeceklere, ilaçlara ve arı sokmalarına karşı alerjik reaksiyonlar her iki göz kapağında da şişmeye neden olabilir. Tek göz kapağında şişme, kızarma ve kaşıntı meydana gelmişse, bu genellikle doğrudan göze temas eden hayvan tüyü veya toz gibi bir şeye alerjik reaksiyondan kaynaklanır. Gözün reçetesiz satılan suni gözyaşlarıyla (steril salin solüsyonu) yıkanması ve soğuk kompres uygulanmasıyla birlikte çoğu zaman gerekli tek tedavi antihistaminiktir. Şiddetli göz kapağı şişmesi için; yüzün, dudakların veya dilin şişmesi ve nefes almada güçlük çekiyorsanız, derhal tıbbi yardım alın veya 112’yi arayın. Alerjilere bağlı tekrarlayan göz kapağı şişmesi için bir alerji uzmanına görünün.
Göz kapağı kisti: Göz kapağı kisti, üst veya alt göz kapağının iç kenarı boyunca oluşabilen yağ bezi tıkanmasıdır. Gül hastalığı olanlarda görülme riski daha yüksektir. Şişlik genellikle bölgesel olsa da, tüm göz kapağını etkileyerek görmeyi engelleyebilir. Şişlik genellikle ağrılı değildir. Bezin ve içindekilerin temizlenmesine yardımcı olmak için, şişmiş göz kapağının üzerine günde birkaç kez ılık bir bez tutun. Bezin temizlenmesi ve şişmenin azalması birkaç hafta alabilir.
Arpacık: Arpacık için tıbbi terim, kirpik folikülünün iltihaplanmasına veya Stafilokok enfeksiyonuna bağlı şişlik olan hordeolumdur. Genellikle şişmiş göz kapağının ortasında arpacıkla birlikte irin vardır. Kızarıktır ve dokunulduğunda ağrı hissedilir. Arpacık birkaç gün içinde kopabilir ve bu da irin salgılanmasını sağlar ve şişliği azaltır. Bir sağlık uzmanı, gerekirse reçeteli antibiyotik damlalar yazabilir.
Blefarit (Göz kapağı iltihabı): Göz kızarıklığı, yanma, kaşıntı ve göz kapakğı şişmesi blefarit belirtileri ve semptomplarıdır. Bir veya iki gözde ortaya çıkabilir. Blefarit, arpacıkla başlayabilir veya tek başına ortaya çıkabilir. Bir göz doktoru, blefariti teşhis eder ve bunu kortikosteroidler ve antibiyotik göz damlası ile tedavi eder. Evde uygulanan tedaviler arasında günde birkaç kez sıcak kompres bulunur.
Konjunktivit (pembe göz): Bu, göz kapaklarınızı kaplayan ve gözünüzün beyaz kısmını kaplayan ince doku olan konjunktivanın bakteriyel veya viral enfeksiyonudur. Belirtiler arasında şişlik, gözde kızarıklık ve kaşıntı, gözyaşı ve göz akıntısı yer alır. Bir veya iki gözde ortaya çıkabilir. Ayrıca alerjiler de konjonktivayı tetikleyebilir. Bulaşıcı konjunktivit çok bulaşıcıdır ve profesyonel tıbbi tedavi gerektirir.
Selülit ve orbital selülit: Göz kapaklarının ve çevresindeki derinin enfeksiyonu periorbital selülit olarak adlandırılır. Genellikle konjunktivit, göz kapağı kemiği, arpacık veya sinüzitten kaynaklanır. Orbital selülit ise sinüs boşluklarından ve yüzün diğer bölgelerinden başlayabilen yörüngesel selülittir. Göz çukuru ve çevresindeki dokuları içeren enkfesiyon çok ciddidir ve bakterileri temizlemek, gözü ve diğer yüz yapılarını korumak için antibiyotik tedavisi gerektirir.
Travma: Kafatası kırıkları, yanıklar, doğrudan darbeler, göze yabancı cisim girmesi ve ameliyat, genellikle renk değişikliğiyle birlikte göz kapağında şişmeye neden olabilir. Travma sonrası göz kapağı şişmesi her zaman bir akut bakım kliniğinde değerlendirilmelidir. Ayrıca, tıbbi bir prosedürden sonra, bir doktor beklenenin ötesinde göz kapağı şişmesini araştırmalıdır. Örneğin her türlü yüz ameliyatından sonra göz kapağı şişmesi beklenir.
Üst göz kapağı şişmesi nasıl tedavi edilir?
Çoğu üst göz kapağı şişmesi vakasını, soğuk kompresler gibi basit ev ilaçları ile tedavi edebilirsiniz. Bununla birlikte, özellikle başka semptomlar yaşıyorsanız veya görüşünüzde değişiklikler varsa, kronik veya aniden veya ciddi şekilde şişmiş göz kapakları için derhal bir doktora görünmelisiniz.
Çoğu durumda, göz kapağı şişmesinin altında yatan nedeni tedavi etmek şişliğin giderilmesine yardımcı olacaktır. Doğru bir teşhis veya birincil nedeni ele alabilecek bir uzmana sevk için bir göz doktoruna görünün.
Tıbbi tedaviler şunları içerebilir:
- Alerji aşısı ve reçeteli alerji ilacı dahil alerji tedavisi
- Bakteriyel enfeksiyonlar için antibiyotikli göz damlaları veya oral antibiyotikler
- Herpes veya zona durumunda antiviral göz damlaları veya merhemler
- Kortikosteroidler veya diğer antiinflamatuar göz damlaları
- Arpacık, sarkma veya apsenin kesilmesi ve drenajı
- Hipotiroidizm için tiroid hormonu ve kalp yetmezliği için diüretikler gibi şişmeye neden olan altta yatan durumu tedavi etmek için ilaçlar ve diğer tedaviler
- Göz veya göz kapağındaki yabancı cisimlerin çıkarılması
Evde üst göz kapağı şişmesi tedavisi
Hafif göz kapağı şişmesi için evde deneyebileceğiniz bazı tedavi yöntemleri şunlardır:
- Göz kapaklarınızın etrafındaki deriyi yıkayın ve durulayın (suyla karıştırılmış bebek şampuanı iyi sonuç verir veya göz kapağı ‘ovma’ pedleri satın alabilirsiniz); nazikçe kurulayın.
- Gözlerinizi yıkamak için steril salin veya suni gözyaşı kullanın.
- Soğuk sallama çay poşetleri (kafeinli) ile soğuk kompres uygulayın. Kafein, gözlerinizdeki ve göz kapaklarınızdaki küçük kan damarlarını daraltarak sıvı sızıntısını ve göz kapaklarının şişmesini (ödem) azaltmaya yardımcı olur.
- Dinlenin ve başınız yüksekte uyuyun. Bu, sıvıların göz kapaklarınızdan ve çevresindeki dokulardan uzaklaştırılmasına yardımcı olacaktır.
- Göz kapağınızın şişmesi geçene kadar kontakt lens takmayın. Kontakt lens materyaline alerjiniz olabilir, bu nedenle lensleri takmadığınız zaman şişliğin düzelmesi olasılığını göz önünde bulundurun.
- Arpacık ve göz kapağı kisti için, doktorunuzun enfeksiyon veya iltihaplanma için reçete ettiği ilaçlarla birlikte günde birkaç kez 5 ila 10 dakika sıcak kompres kullanın.
İlginizi Çekebilir:
- Göz Seğirmesinin 8 Nedeni ve Tedavi Yolları
- Göz Çevresindeki Beyaz Yağ Bezeleri Nasıl Geçer?
- Çocuklarda Göz Problemlerinin 8 Belirtisi