Futbolcular Neden Penaltı Kaçırır? Baskı Altındaki Futbolcunun Beyninde Neler Olur?
Basın Bildirisi Nedir?
Bu haber/bildiri, araştırmayı yürüten veya yayınlayan resmî kurum tarafından ilan edilmiş bir basın duyurusuna veya malzemelere dayanarak çevrilmiş veya hazırlanmıştır. Evrim Ağacı olarak, bağlantılı olduğumuz haber kaynakları, kanallar ve kurumlar aracılığıyla bu duyurulara erişebilmekte ve Türkçe olarak ilan edebilmekteyiz. Bu haber/bildiri, Evrim Ağacı yazarları/editörleri tarafından büyük oranda aslına sadık kalınarak Türkçeleştirilmiştir. İçeriğe temel düzeyde editöryal müdahalelerde bulunarak gerekli görülen kısaltmalar veya bildirinin/haberin dayandığı akademik yayından alınan bilgilerle zenginleştirmeler yapılmış olabilir. Bu içerik, diğer tüm içeriklerimiz gibi, İçerik Kullanım İzinleri'ne tabidir.
Penaltı vuruşu, en kapsamlı tanımıyla; bir futbolcuya ceza sahası sınırları içinde kural dışı bir müdahale yapılması veya rakip oyuncunun kural dışı bir eylemde bulunması sonucunda, mağdur oyuncunun rakip takımın kalecisiyle baş başa kalacak şekilde, kaleye 11 metre uzaklıktaki penaltı noktasından atış yapmasıdır.
İstatistiksel açıdan incelersek penaltı vuruşu, bir futbolcunun skor üretmeye (diğer bir tabirle "gol" atmaya) en yakın olduğu durumlardan birisidir. Örneğin; UEFA Şampiyonlar Ligi ve Avrupa Ligi'nin 2010-2015 yılları arasındaki beş sezonda kullanılan 536 penaltının 407 tanesi, yani %75.9'u gol ile sonuçlanmıştır.[1]
11 metrelik, göreli olarak yakın bir mesafeden, kaleyi koruyan kaleci hariç başka bir rakip takım oyuncusu olmadığı halde, bir futbolcu neden penaltı kaçırır? Yeteneksiz ve tecrübesiz olduğu için mi? Az pratik yaptığı için mi? Bu faktörlerin penaltıyı gole çevirmede bariz bir etkisi olsa da bu konuya yönelik yaygın cevap, bunların hiçbiri değildir. Penaltı kaçırmanın nedenlerini anlamak için, futbolcunun beynine girmemiz gerekiyor.
Bir penaltı vuruşunu gole çevirmedeki en önemli etken; penaltı vuruş ânını ve psikolojisini yönetme becerisidir. Bir futbolcu çok yetenekli, tecrübeli ve birçok kez penaltı pratiği yapmış olabilir, ancak penaltı anını doğru yönetemediği takdirde bunların hiçbir değeri kalmayacaktır ve o penaltıyı kaçıracaktır.
Penaltı anındaki başarıyı belirleyen kritik faktör, futbolcunun penaltıyı kullanırken aktif olarak beyninin hangi bölgesini kullandığıdır! 2021 yılında Max W. J. Slutter ve arkadaşları tarafından yayınlanan makale, bunu açıkça gözler önüne seriyor: Slutter ve ekibi, penaltı anında futbolcu üzerindeki psikolojik baskının neden penaltının kaçmasıyla sonuçlandığı sorusuna cevap aradılar. 22 kişiyle gerçekleştirilen deneyde, katılımcılardan penaltı kullanmasını istediler. Katılımcılar penaltılarını kullanırken beyin aktivitelerini ölçmek için fonksiyonel Yakın Kızılötesi Spektroskopisi (functional Near-Infrared Spectroscopy (fNIRS) ) tekniği kullanıldı. Bu teknikle kaçırılan penaltıların arkasındaki sinirbilimsel nedenler incelendi. Deneyde görev alan Dr. Nattapong Thammasan sonuçlar hakkında şöyle diyor:
Baskı altında performans gösterebilen oyuncuların beynin görevle ilgili bölümlerini harekete geçirdiğini gözlemledik. Örneğin motor korteksteki artan hareketlenme, baskı altında performans göstermekle ilişkilidir. Hareket, penaltı kullanırken en önemli unsurlardan biri olduğu için bu mantıklı görünüyor.
Diğer taraftan, penaltıyı kullanırken daha fazla kaygılanan katılımcılarda beynin diğer bir kısmı olan preforental korteks daha etkindi. Beynin bu kısmı uzun vadeli düşünmede rol oynar. Bu da bize bahsi geçen katılımcıların penaltıyı kaçırmanın sonuçlarını fazlaca düşündüklerini gösteriyor.
Araştırmacılar, fNIRS teknolojisinin profesyonel futbolculara beyinlerinin baskı altında nasıl davrandığını göstererek yardımcı olabileceğini öne sürüyorlar. Futbolcuların yüksek baskılı durumlarda beyinlerinin yararlı bölgelerini aktif etmeyi öğrenerek kendilerini eğitebileceklerini savunuyorlar. Bu hipotez daha yeni olsa da; ilerleyen yıllarda futbolcuların yaşadığı psikolojik baskıyı azaltmaya yönelik atılacak adımların öncüsü olabilir!
Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.
İlginizi Çekebilecek Sorular
- Burdan sorduğumuz soruları belirli bir süreden sonra neden silemiyoruz veya düzenleyemiyoruz?
- Aşı yapıldıktan sonra duş alınır mı? Duş veya banyo aşı etkisini azaltır mı?
- Crıspr teknolojisini kullanarak tüm kanserlerin önüne tamamen geçerek, hastalığın kökünü kazıyabilir miyiz? Bu, gelecekte ne kadar olası bir durum?
- 7
- 5
- 4
- 3
- 2
- 2
- 2
- 1
- 0
- 0
- 0
- 0
- C. H. Almeida, et al. (2017). Penalty Kick Outcomes In Uefa Club Competitions (2010-2015): The Roles Of Situational, Individual And Performance Factors. International Journal of Performance Analysis in Sport, sf: 508-522. doi: 10.1080/24748668.2016.11868905. | Arşiv Bağlantısı
- M. W. J. Slutter, et al. (2021). Exploring The Brain Activity Related To Missing Penalty Kicks: An Fnirs Study. Frontiers in Computer Science. doi: 10.3389/fcomp.2021.661466. | Arşiv Bağlantısı
- Neuroscience News. Head To Toe: Study Reveals Brain Activity Behind Missed Penalty Kicks. (07 Mayıs 2021). Alındığı Tarih: 25 Ağustos 2021. Alındığı Yer: Neuroscience News | Arşiv Bağlantısı
Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?
Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:
kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci
Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 26/09/2021 21:43:51 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/10897
İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.