Bordetella bronchiseptica(B. bronchiseptica), birçok hayvanda hastalığa neden olabilen ve nadiren insanlarda da görülen bir bakteridir. Bu bakteri, kedilerde üst solunum yolu hastalığına sebep olabilir, ancak çoğunlukla kurtarma barınakları ve bazı üreme evlerinde kedilerin grup halinde bulunduğu yerlerde sorun oluşturur.nBordetella bronchiseptica enfeksiyonları, antibiyotiklerle başarılı bir şekilde tedavi edilebilir ve sorunların devam ettiği durumlarda birçok ülkede etkili bir aşı bulunmaktadır.
B. bronchiseptica nasıl yayılır?
Kediler, B. bronchiseptica adı verilen bakterileri tükürük ve burun salgılarıyla (ve hapşırma anında oluşan damlacıklarla) bulaştırır, bu yüzden kediler arasında doğrudan temas veya bulaşıcı hapşırma damlacıklarını solumak etkili bir bulaşma şeklidir. Bakteriler dezenfektanlara duyarlı olmasına rağmen, çevrede 1-2 hafta kadar hayatta kalabildikleri için, titizlikle temizlenmediği sürece, çevre, yataklar, mama kapları, tımar araçları vb. enfeksiyon kaynakları olabilir. B. bronchiseptica aynı zamanda köpekler ve kediler arasında da bulaşabilir. Kediler, enfeksiyonun klinik belirtileri geçtikten sonra aylarcaB. bronchiseptica ile enfekte kalabilir, bu yüzden iyileşen kediler de başkalarına enfeksiyon kaynağı olabilir.
Kedilerde B. bronchiseptica hangi klinik hastalığa neden olur?
Kedilerde B. bronchiseptica enfeksiyonu genellikle hafif hapşırık, öksürük, burun ve göz akıntısı ve ateşe neden olur. Belirtiler genellikle 7-10 gün sürer. Ancak nadir durumlarda (özellikle genç yavrularda ve şiddetli stresle birlikte) enfeksiyon daha şiddetli olabilir ve bazen hayati tehlike oluşturabilir.
B. bronchisepticanın kedilerde hastalık oluşturma sıklığı iyi anlaşılmamaktadır. Çalışmalar, bakteriye maruz kalmanın özellikle koloni durumlarında (kurtarma merkezleri ve bazı üreme tesisleri gibi) nispeten yaygın olduğunu göstermiştir. Bununla birlikte, subklinik ve hafif enfeksiyonların yaygın olması muhtemeldir. Kendi başlarına veya küçük bir grup halinde tutulan ev kedileri enfekte olma olasılığı çok daha düşüktür. En çok klinik sorunlar, B. bronchiseptica’nın üst solunum yolu enfeksiyonu (ÜSYE) kompleksinin önemli bir parçası olabileceği kolonilerde ortaya çıkar.
B. bronchiseptika enfeksiyonu nasıl teşhis edilir?
Bir enfeksiyon teşhisi, organizmanın laboratuvarda farinksten (boğaz) alınan pamukçuklardan tespit edilmesiyle yapılır. Organizma, bakteri kültürü (özel kültür ortamı kullanılarak) veya PCR (polimeraz zincir reaksiyonu – organizmanın genetik materyalini tespit etmek için moleküler bir teknik) ile tespit edilebilir.
B. bronchiseptika enfeksiyonları nasıl tedavi edilir?
B. bronchiseptik enfeksiyonlarının tedavisinde antibakteriyel ilaçlar genellikle oldukça etkilidir. Ancak, bakteriler bazı antibiyotiklere dirençli olabilir, bu yüzden genellikle hangi antibiyotiklerin daha etkili olduğunu belirlemek için laboratuvarlarda duyarlılık testleri yapılması daha iyidir (bakteri kültürüyle). Genel olarak, doksisiklin (veya olası bir florokinolon antibiyotik) ile tedavi muhtemelen en başarılı olacaktır. Enfeksiyon şiddetli ise, ek destekleyici bakım ve hastaneye yatma gerekebilir.
B. bronchiseptika enfeksiyonları nasıl önlenir veya kontrol altına alınır?
Genellikle, B. bronchiseptica çoğu durumda hafif bir enfeksiyon olarak kabul edilir ve evcil kediler için risk ve ciddi hastalık tehlikesi düşüktür. Barınaklarda ve üretim kolonilerinde riski en aza indirmek önemlidir. Bunun için:
Kedileri bireysel olarak ya da küçük izole gruplarda tutmak
Uygun dezenfektan kullanarak mükemmel hijyen sağlamak
Klinik belirtiler gösteren kedileri izole etmek
Eğer B. bronchiseptica hastalığın sebebini teşhis etmek ve hastalık sürekli veya yaygın bir sorunsa birçok ülkede etkili bir aşı bulunmaktadır (aşı damlalar şeklinde buruna yerleştirilerek uygulanır) ve bu hastalık kontrolünde yardımcı olabilir. Ancak, evcil kediler için çoğu durumda bunun gerekli olmadığını unutmayın.