-
hakkında bazı bilgiler buradan elde edilebilir: https://en.wikipedia.org/wiki/ECHELON
türkçe vikipedi'de pek bir şey yok. tam olarak ne olduğunu ben de açıklayamıyorum ama istihbarat desem yeterli olur belki. ayrıca tamamen teori de olabilir, hakkında pek bir araştırma yapmadığım için bilemiyorum.
amerika ve ingiltere'nin kendi çıkarları için başlattıkları bir şey olduğu söyleniyor. kendilerini birinci ülkeler diyorlarmış. daha sonra avustralya, kanada, yeni zelanda gibi ülkeleri de aralarına almışlar, bunlar da ikinci ülkelermiş. hatta türkiye gibi diğer birkaç ülkenin de buraya dahil olduğu söylenir ve evet onlar da üçüncü ülkeler. türkiye gibi devletler -aslında diğerleri de buna dahil- kendi topraklarında üs açma izni vererek buraya dahil olmuş.
echelon'un icraati çok, genellikle amerika'nın çıkarları doğrultusunda çalışıyor. (illa ki diğer üyelere de bir faydası olmuştur) neredeyse tüm dünyayı izleyip, topladığı bilgileri önem sırasına göre dizerek, bu bilgilerin kullanılmasını sağlıyor. hatta apo'nun da bu teknoloji sayesinde yakalandığı iddia ediliyor. kişileri seslerinden ve fiziki özelliklerinden tanıma gibi bir yeteneği varmış. yine örnek vermek için söylüyorum. 1993 yılında clinton'un emriyle sıfır emisyon dizaynlı otomobil üreten japon firmaları izlenerek elde edilen bilgiler ford ve chrysler gibi güçlü amerikan şirketlerine aktarılmış. bunun gibi daha birçok örnek var.
bu arada sadece amerika'nın çıkarları doğrultusunda çalışmadığını da belirteyim. ukusa anlaşması dahilinde bir mevzuymuş. ukusa (uk & usa) anlaşmasıyla ilgili vikipedi'de şöyle yazıyor: "birleşik krallık, abd, kanada, avustralya ve yeni zelanda arasında elektronik istihbarat alanında iş birliği yapılmasını öngören çok taraflı bir anlaşma. beş göz olarak da bilinir."
not: bilgilerin çoğunu işte büyük birader kitabının 90-100 sayfaları arasından aldım. orada da ayrıca birçok kaynak verilmiş. doğru mudur yanlış mıdır bilmem ama inanmamak için hiçbir sebep yok. yine de bakmak lazım tabi.