Tohum rotasyonu nedir? Nasıl uygulanır?
Hormonları dengelerken adet döngülerini de düzenlemeye yardımcı olmanın kolay ve etkili bir yolu var: Tohum rotasyonu.
Adet döngülerinde yaşanan problemlerin hemen hepsi, hormonların doğru çalışmıyor olması ile ilişkilidir. Döngü boyunca aktif olan, yükselip alçalarak birbirlerini destekleyen hormonlar gereğinden az ya da fazla salgılandığında veya baskılandığında, hem adet dönemlerimizin zorlu geçmesine hem de genel sağlığımızın olumsuz etkilenmesine neden olurlar. Tohum rotasyonu yöntemi ise, adet döneminde etkin olan hormonların işleyişini desteklemek için döngünün belirli zamanlarında bazı çekirdek ve tohumların tüketilmesini önerir.
Bir adet döngüsü, kanamanın başladığı günden bir sonraki kanamanın başladığı güne kadar süren, kanama ve yumurtlama dönemlerini içeren ve toplamda yaklaşık 28 gün süren bir döngüyü ifade eder. Döngünün ilk evresi, yani 28 gün süren bir döngü ele alındığında ilk 14 gün, foliküler faz olarak adlandırılır. Bu fazda önce adet kanaması gerçekleşir, sonrasında rahim ve yumurtalıklar yumurtlama için hazırlanırlar. Yaklaşık 14. günde yumurtlama gerçekleşirken, ikinci evre olan luteal faz başlar. Bu evrede yumurta döllenirse gebelik oluşur ve embriyo rahim içerisine yerleşerek gelişmeye başlar. Eğer gebelik oluşmazsa, rahimde ve yumurtalıklarda gerçekleşen tüm gebelik hazırlıkları dışarı atılmaya hazırlanır ve yine 14 gün sonra, tekrar kanama gerçekleşir. (Eğer döngünüz 28 günden az ya da fazla sürüyorsa, ortalama döngü uzunluğunuzu ikiye bölerek kendi evrelerinizi hesaplayabilirsiniz.) Adet döngüsünün ilk evresi olan foliküler fazda, östrojen hormonu aktiftir. İkinci evre olan luteal fazda ise progesteron hormonu işlev görür. Döngü boyunca birbirini destekleyen bu iki hormon etkili bir şekilde yükselip alçalarak döngü işlevlerinin gerçekleşmesini sağlar.
Tohum rotasyonu yöntemi ile döngünün iki evresindeki hormonal dengeyi desteklemek mümkün:
1- Evre: Kabak çekirdeği ve keten tohumu
Östrojenin gereğinden fazla veya az salgılanması ve vücutta östrojen gibi davranan başka maddelerin (zenöstrojenlerin) varlığı, doğal östrojen dengemizi bozarak çeşitli adet döngüsü sorunları yaşamamıza neden olur. Adetin başladığı günden yumurtlama gününe kadar, yani yaklaşık 14 gün süren ilk evrede kabak çekirdeği ve keten tohumu tüketerek östrojen hormonu dengesini destekleyebilirsiniz. Kabak çekirdeği ve keten tohumu, Omega-3 yağ asitleri bakımından zengindir, aynı zamanda çinko ve selenyum içerir. Bu maddeleri takviye olarak almak, hormonal dengeyi destekleyecektir. Çiğ ve organik kabak çekirdeğini öğütün, öğütülmüş keten tohumu ile karıştırın ve buzdolabında saklayın. Yemeklerinize, yoğurdunuza, içeceklerinize günde iki yemek kaşığı bu karışımdan ekleyerek tüketebilirsiniz. Ayrı ayrı tüketmek istiyorsanız, ikisinden de birer yemek kaşığı tüketmeniz yeterli olacaktır. İlk 14 gün boyunca bu iki tohumu kullanın, 14. günden sonra ise diğer tohumlara geçin.
2- Evre: Susam ve ayçekirdeği
Döngünün ikinci evresi, yani 14. günden 28. güne (bir sonraki kanama başlayana) kadar geçen evre, luteal faz olarak adlandırılır. Bu evrede progesteron hormonu aktiftir. Progesteron salınımında meydana gelen dengesizlikler adet öncesi sendromu (PMS), şişkinlik, ruh halinde değişimler ve uykusuzluk gibi olumsuz etkilere neden olabilir. İkinci evrede günde yine birer yemek kaşığı tüketeceğiniz susam ve ayçekirdeği, progesteron hormonunu dengelemeye yardımcı olarak döngünüzü destekleyecektir. Susam ve ayçekirdeği, Omega-6 ve selenyum bakımından zengin tohumlardır ve hormonal sistemi destekledikleri gibi karaciğerin işlevlerine de yardımcı olurlar.
Tohum rotasyonu için ipuçları:
- Tohumlarınızı öğüterek tüketiyorsanız, çok fazla miktarlarda öğütmeyin. Özellikle keten tohumu, öğütüldükten sonra faydalı etkisini zamanla kaybeder. Bir döngüde tüketeceğiniz kadar tohumu öğütmek ve buzdolabında saklamak, etken maddelerden daha iyi yararlanmanızı sağlar.
- Eğer döngünüzün kaç gün sürdüğünü bilmiyorsanız, bir sonraki adet kanamanız başladığı gün kabak çekirdeği ve keten tohumu tüketmeye başlayın ve 14. günde susam ve ayçekirdeğine geçin. Bir sonraki adet tarihinizi not edin ve sonraki döngünüzde bir önceki döngünüzün uzunluğuna göre adet evrelerinizi hesaplayın.
- Kabak çekirdeği ve ay çekirdeğini kabuklu yemiş olarak da tüketebilirsiniz. Ancak hazır satılan kavrulmuş ve tuzlu kuruyemişler, fazla tuz alımına neden olarak şişkinlik belirtilerini artırabilir. Mümkünse tuzsuz ve çiğ yemişler tüketmeye çalışın.
- Hala yeterli bilimsel çalışma mevcut olmasa da, uygulayan kişilerin ve uzmanların önerilerine göre düzenli tükettiğiniz besin değeri yüksek tohumların döngülerinizi dengelemeye yardımcı olacağı biliniyor. Tohum rotasyonu uygulamasını en az 3 ay boyunca sürdürdükten sonra etkilerini görmeye başlayabilirsiniz.