Şizofreni, insanların gerçekliği anormal olarak yorumladıkları ciddi bir ruhsal bozukluktur. Şizofreni, halüsinasyonlar, sanrılar ve günlük işleyişe zarar veren aşırı derecede bozuk düşünce ve davranışların bir bileşimi ile sonuçlanabilir ve devre dışı bırakılabilir. Şizofreni evde tedavi uygulamaları yardımcı olacaktır. Ayrıca şizofreni hastaları ömür boyu tedavi gerektirir. Erken tedavi, ciddi komplikasyonlar gelişmeden önce semptomların kontrol altına alınmasına yardımcı olabilir ve uzun vadeli görünümü iyileştirmeye yardımcı olabilir.
Şizofreni Belirtileri
Şizofreni, düşünme (biliş), davranış ya da duygular ile ilgili bir dizi problem içerir. İşaretler ve semptomlar değişiklik gösterebilir, ancak genellikle sanrılar, halüsinasyonlar veya düzensiz konuşmayı içerir ve işlev bozukluğunu yansıtır. Semptomlar şunları içerebilir:
- Hayalleri. Bunlar gerçekliğe dayanmayan yanlış inançlar. Örneğin, zarar gördüğünüzü veya taciz edildiğini düşünüyorsunuz; belirli jestler veya yorumlar size yönlendirilir; olağanüstü yetenek ya da şöhretiniz var; başka bir kişi sana aşıktır; veya büyük bir felaket gerçekleşmek üzere. Şizofreni ile çoğu insanda sanrılar ortaya çıkar.
- Halüsinasyonlar. Bunlar genellikle var olmayan şeyleri görmeyi veya duymayı içerir. Ancak şizofreni hastaları için, normal bir deneyimin tam gücüne ve etkisine sahipler. Halüsinasyonlar duyuların herhangi birinde olabilir, ancak işitme sesleri en yaygın halüsinasyondur.
- Düzensiz düşünce (konuşma). Düzensiz düşünce dağınık konuşmadan çıkar. Etkili iletişim bozulabilir ve soruların cevapları kısmen veya tamamen ilgisiz olabilir. Nadiren, konuşma, bazen kelime salatası olarak bilinen anlaşılmayacak anlamsız sözcükleri bir araya getirmeyi içerebilir.
- Son derece dağınık veya anormal motor davranış. Bu, çocuksu sersemlikten beklenmedik ajitasyona kadar birçok şekilde ortaya çıkabilir. Davranış bir hedefe odaklanmaz, bu yüzden görevleri yapmak zordur. Davranış, talimatlara direnç, uygunsuz veya tuhaf duruş, tam bir cevap eksikliği veya gereksiz ve aşırı hareket içerebilir.
- Olumsuz belirtiler. Bu, normal işlev görme yeteneğinin azalması veya eksikliğidir. Örneğin, kişi kişisel hijyeni göz ardı edebilir veya duygunsuzluğa neden olabilir (göz teması kurmaz, yüz ifadelerini değiştirmez veya tekdüze konuşmaz). Ayrıca, kişi günlük aktivitelere ilgisini kaybedebilir, sosyal olarak geri çekilebilir veya zevk yaşama kabiliyetinden yoksundur.
Semptomlar, kötüleşme dönemleri ve semptomların remisyonu ile birlikte, zamana ve ciddiyete göre değişebilir. Bazı belirtiler her zaman mevcut olabilir.
Erkeklerde şizofreni belirtileri tipik olarak 20’li yaşların ortalarında başlar. Kadınlarda, belirtiler tipik olarak 20’li yaşların sonlarında başlar. Çocukların şizofreni tanısı konması ve 45 yaşından büyükler için nadir görülmesi nadirdir.
Gençlerde belirtiler
Gençlerde şizofreni belirtileri erişkinlerdekine benzer, ancak durumun fark edilmesi daha zor olabilir. Bu kısmen, gençlerde şizofreni hastalığının erken belirtilerinden bazıları, genç yaşlarda tipik gelişim için yaygın olduğu için olabilir:
- Arkadaşlardan ve aileden çekilme
- Okulda performansta düşüş
- Uyku problemi
- Sinirlilik veya depresif ruh hali
- Motivasyon eksikliği
Yetişkinlerde şizofreni belirtileri ile karşılaştırıldığında, gençler olabilir:
- Sanrılar daha az olasıdır
- Görsel halüsinasyonlara sahip olma olasılığı daha yüksektir
Ne zaman doktora görünmek
Şizofreni hastaları, sıkıntılarının, tıbbi dikkat gerektiren bir akıl hastalığından kaynaklandığının farkında değildirler. Bu yüzden yardım almak için sıklıkla aileye veya arkadaşlara düşer.
Şizofrenisi olan birine yardım etmek
Bildiğiniz bir kişinin şizofreni belirtileri olabileceğini düşünüyorsanız, endişeleriniz hakkında onunla konuşun. Birisini profesyonel yardım almaya zorlayamasanız da, teşvik ve destek sunabilir ve sevdiklerinize kalifiye bir doktor veya akıl sağlığı uzmanı bulma konusunda yardımcı olabilirsiniz.
Eğer sevdikleriniz kendiniz veya başkaları için tehlike oluşturuyorsa veya kendi yemeğini, kıyafetini veya barınağını sağlayamıyorsa, sevdiklerinizin bir ruh sağlığı tarafından değerlendirilebilmesi için 911’i veya diğer acil müdahale ekiplerini aramanız gerekebilir. profesyonel.
Bazı durumlarda acil yatışa ihtiyaç olabilir. Ruh sağlığı tedavisi için gönülsüz bağlılık yasaları devlete göre değişir. Ayrıntılar için bölgenizdeki akıl sağlığı kurumlarına veya polis departmanlarına başvurabilirsiniz.
İntihar düşünceleri ve davranışları
Şizofreni hastalarında intihar düşünceleri ve davranışları yaygındır. İntihar girişiminde bulunma veya intihar girişiminde bulunma tehlikesi olan bir sevgiliniz varsa, birinin o kişiyle kaldığından emin olun. Hemen 911’i veya yerel acil durum numarasını arayın. Ya da, güvenli bir şekilde yapabileceğinizi düşünüyorsanız, en yakın hastane acil servisine götürün.
Şizofreniye Ne İyi Gelir?
1. Ginseng şizofreni tedavisi
İnsan bitkisi olarak da bilinen Asya ginseng bitkisi, beyni ve sinirleri korumaya yardımcı olur. Aynı zamanda doğal antioksidanlar içerir. Bu bitki ayrıca şizofreni gibi diğer ruhsal bozukluklar için de kullanılır. Şizofreni tedavisini desteklemek için, günlük bir çay, bitkisel çay olarak günlük olarak kurutulur ve toz haline getirilmiş Asya ginseng bitkisi tüketilebilir. Çay yapmak için, bir çay kaşığı yaklaşık 10 dakika boyunca bitkiyi kurutmak için bir bardak su içinde kaynatılır. Soğuktan sonra tüketilebilir. 6 ay boyunca düzenli olarak kullanılması tavsiye edilir.
2. Yeşil kakule
Şizofreni, iyi olan bitkiler arasında ilk sıradadır. Yeşil kakule tohumu şizofreninin çeşitli semptomlarını kontrol etmek için de kullanılabilir. Yeşil kakule tohumu özellikle sinir sistemi için etkilidir. Yeşil kakule tohumu, bitkisel çay yapmak için kullanılabilir. Bir bardak sıcak suya 1 çay kaşığı kakule tozu ekleyin ve infüzyon için 10 dakika bekleyin. Daha sonra karışım süzüldü ve ılık formda tüketildi. Şizofreni belirtilerini kontrol etmek için günde iki kez bu çayı iç.
3. Meyan kökü tozu
Meyan kökü tozu, beyin fonksiyonlarını yönetmeye yardımcı olan bileşikler ve mineraller içerir. Aynı zamanda anksiyete ve stres kontrolü için etkili bir bitkidir. Şizofreni tedavisinde meyan kökü çok etkilidir. 1 çay kaşığı mısır nişastası 10 ila 15 dakika kaynar suda. Daha sonra süzülür ve sarhoş olur. Daha iyi sonuçlar için, bu karışım sabah sarhoş olmalıdır. Böylece bitki uygun şekilde sindirilir ve kan dolaşımında emilir. Kahvaltıdan bir saat sonra içilmesi tavsiye edilir.
4. Fesleğen yaprağı
Fesleğen yaprakları şizofreni dahil olmak üzere çeşitli akıl hastalıklarını tedavi etmek için etkili antioksidan özellikler içerir. Fesleğen yaprakları düzenli olarak tüketmek, beyin fonksiyonlarını desteklemeye yardımcı olur. Bitkisel çay yapmak için bir bardak kaynar su bir çeyrek çay kaşığı fesleğen yaprağı ve yarım çay kaşığı adaçayı eklenir. Bir kaç dakika demlendikten sonra, karışım süzülür ve çay şeklinde içilir. Günde iki kez tüketilebilir.
Şizofreniye iyi gelen gıdalar
5. Hint bektaşi üzümü
Hint bektaşi üzümü doğal antioksidanlar içerir. Bu etki şizofreni gibi psikiyatrik bozukluklara karşı kullanılabilir. Aynı zamanda bağışıklık sistemini güçlendirir. Ayrıca yüksek miktarda C vitamini ve niasin amid içerir. Bu içerik ile zihinsel sorunları olan kişiler tarafından kullanılabilir. Her gün iki veya üç yaprak sapı yaprağı; En az bir aydır ölebilir. Hint keçi yaprakları kurutulur ve pürüzsüz bir toz haline getirilir. Bu toz, sıcak suya tatlı bir sünger ekleyerek günde 2 kez sarhoş.
6. Balık
Balıklar beyin sağlığını desteklerken beyin işlevinin düzgün şekilde çalışmasına yardımcı olur. Şizofreni hastalarının çok fazla tüketmesi önerilmektedir. Özellikle soğuk su balıkları omega 3 yağ asitleri ve çoklu doymamış yağlar 6 asit açısından zengindir. Bu yağ asitleri şizofreni tedavisinde çok yararlıdır. Şizofreni ile ilişkili semptomlarda önemli azalma, tüketildiğinde her gün meydana gelir. Diyet planına somon, alabalık, akvaryum balıkları ve koi gibi soğuk su balıkları eklenebilir.
7. Havuç
Havuçlar şizofreninin bol miktarda şikayetçi tarafından tüketilmesi gereken bir besindir. Havuç, beyin bozukluklarının tedavisinde yardımcı olan, niasin adı verilen bir madde içerir. Günde sadece 1 veya 2 havuç tüketilebilir.
Şizofreniye neyin neden olduğu bilinmemektedir, ancak araştırmacılar genetik, beyin kimyası ve çevrenin birleşiminin bozukluğun gelişimine katkıda bulunduğuna inanmaktadır.
Dopamin ve glutamat olarak adlandırılan nörotransmitterler de dahil olmak üzere, doğal olarak oluşan belirli beyin kimyasalları ile ilgili sorunlar şizofreniye katkıda bulunabilir. Nörogörüntüleme çalışmaları şizofreni hastalarının beyin yapısı ve merkezi sinir sistemindeki farklılıkları göstermektedir. Araştırmacılar bu değişikliklerin öneminden emin olmasa da, şizofreninin bir beyin hastalığı olduğunu belirtmektedirler.
Şizofreni Risk faktörleri
Şizofreninin kesin nedeni bilinmemekle birlikte, bazı faktörler şizofreni gelişme veya tetikleme riskini artırmaktadır.
- Ailede şizofreni öyküsü olması
- İnflamasyon veya otoimmün hastalıklar gibi artan bağışıklık sistemi aktivasyonu
- Babanın yaşlılık yaşı
- Yetersiz beslenme veya beyin gelişimini etkileyebilecek toksinlere veya virüslere maruz kalma gibi bazı gebelik ve doğum komplikasyonları
- Genç yaşlarda ve genç erişkinlikte zihin değiştirici (psikoaktif veya psikotrop) ilaçlar kullanmak
Şizofreni Komplikasyonlar
Tedavi edilmediği takdirde şizofreni, yaşamın her alanını etkileyen ciddi problemlere yol açabilir. Şizofreninin neden olabileceği veya ilişkili olabileceği komplikasyonlar:
- İntihar, intihar girişimi ve intihar düşünceleri
- Kendinden yaralanma
- Anksiyete bozuklukları ve obsesif kompulsif bozukluk (OKB)
- Depresyon
- Tütün dahil alkol veya diğer uyuşturucuların kötüye kullanılması
- Okula gidememe ya da okula gidememe
- Yasal ve mali sorunlar ve evsizlik
- Sosyal izolasyon
- Sağlık ve tıbbi sorunlar
- Mağdur olmak
- Agresif davranış, nadir olmasına rağmen
Şizofreni Önleme
Şizofreniyi önlemenin kesin bir yolu yoktur, ancak tedavi planına bağlı kalmak, nüksleri veya semptomların kötüleşmesini önlemeye yardımcı olabilir. Ayrıca, araştırmacılar şizofreni risk faktörleri hakkında daha fazla bilgi edinmenin daha erken tanı ve tedaviye yol açabileceğini umuyorlar.
Şizofreni Teşhisi
Şizofreni teşhisi diğer akıl sağlığı bozukluklarını dışlamak ve semptomların madde bağımlılığı, ilaç tedavisi veya tıbbi bir durumdan kaynaklanmadığını belirlemeyi içerir. Şizofreni tanısını belirlemek şunları içerebilir:
- Fizik sınavı. Bu, semptomlara neden olabilecek diğer problemleri ortadan kaldırmaya yardımcı olmak ve ilgili komplikasyonları kontrol etmek için yapılabilir.
- Testler ve gösterimler. Bunlar, benzer semptomlarla durumları dışlamada yardımcı olan ve alkol ve uyuşturucu için tarama yapan testler içerebilir. Doktor ayrıca MRI veya CT taraması gibi görüntüleme çalışmaları isteyebilir.
- Psikiyatrik değerlendirme Bir doktor veya akıl sağlığı uzmanı, görünüş ve davranışları gözlemleyerek ve düşünceler, ruh halleri, sanrılar, halüsinasyonlar, madde kullanımı ve şiddet veya intihar potansiyeli hakkında sorular sorarak zihinsel durumu kontrol eder. Bu aynı zamanda aile ve kişisel tarih konularını da içerir.
- Şizofreni tanı kriterleri. Bir doktor veya akıl sağlığı uzmanı, Amerikan Psikiyatri Birliği tarafından yayınlanan Tanısal ve İstatistiksel Ruhsal Bozukluklar El Kitabı (DSM-5) ‘daki kriterleri kullanabilir.
Şizofreni Tedavisi
Şizofreni semptomlar azalsa bile yaşam boyu tedavi gerektirir. İlaç tedavisi ve psikososyal terapi, durumun yönetilmesine yardımcı olabilir. Bazı durumlarda, hastaneye yatış gerekebilir.
Şizofreni tedavisinde deneyimli bir psikiyatrist genellikle tedaviye rehberlik eder. Tedavi ekibi ayrıca bir psikolog, sosyal hizmet uzmanı, psikiyatri hemşiresi ve muhtemelen bakımın koordine edilmesi için bir vaka yöneticisi içerebilir. Tam takım yaklaşımı şizofreni tedavisindeki uzmanlığa sahip kliniklerde mevcut olabilir.
İlaçlar
İlaçlar şizofreni tedavisinin temel taşı olup, antipsikotik ilaçlar en sık reçete edilen ilaçlardır. Beyin nörotransmitter dopamini etkileyerek semptomları kontrol ettikleri düşünülmektedir.
Antipsikotik ilaçlarla tedavi amacı mümkün olan en düşük dozda semptomları ve semptomları etkili bir şekilde yönetmektir. Psikiyatrist, istenen sonucu elde etmek için zamanla farklı ilaçları, farklı dozları veya kombinasyonları deneyebilir. Antidepresanlar veya anti-anksiyete ilaçları gibi diğer ilaçlar da yardımcı olabilir. Semptomlarda bir iyileşme fark etmek birkaç hafta sürebilir.
Şizofreni ilaçları ciddi yan etkilere neden olabileceğinden şizofreni hastaları bunları almak konusunda isteksiz olabilir. Tedavi ile işbirliği yapma isteği ilaç seçimini etkileyebilir. Örneğin, ilaca karşı dirençli olan bir kişinin sürekli olarak hap almak yerine enjeksiyon yapılması gerekebilir.
Doktorunuza reçete edilen ilaçların yararları ve yan etkileri hakkında danışın.
İkinci kuşak antipsikotikler
Bu yeni, ikinci jenerasyon ilaçlar genellikle tercih edilmektedir çünkü birinci jenerasyon antipsikotiklere göre daha az ciddi yan etki riski taşırlar. İkinci kuşak antipsikotikler şunları içerir:
- Aripiprazol (Abilify)
- Asenapin (Saphris)
- Brexpiprazole (Rexulti)
- Kariprazin (Vraylar)
- Klozapin (Clozaril)
- Iloperidon (Fanapt)
- Lurasidone (Latuda)
- Olanzapin (Zyprexa)
- Paliperidon (Invega)
- Ketiapin (Seroquel)
- Risperidon (Risperdal)
- Ziprasidone (Geodon)
Birinci kuşak antipsikotikler
Bu birinci kuşak antipsikotikler, geri dönüşlü olabilen veya olmayabilen bir hareket bozukluğu (geç diskinezi) geliştirme olasılığı dahil olmak üzere, sık ve potansiyel olarak anlamlı nörolojik yan etkilere sahiptir. Birinci kuşak antipsikotikler şunları içerir:
- Klorpromazin
- Fluphenazine
- haloperidol
- perfenazin
Bu antipsikotikler genellikle ikinci nesil antipsikotiklerden daha ucuzdur, özellikle de jenerik versiyonlar, uzun süreli tedavi gerektiğinde önemli bir faktör olabilir.
Psikososyal müdahaleler
Psikoz sona erdiğinde, ilaca devam etmenin yanı sıra, psikolojik ve sosyal (psikososyal) müdahaleler önemlidir. Bunlar şunları içerebilir:
- Bireysel terapi. Psikoterapi, düşünce kalıplarını normalleştirmeye yardımcı olabilir. Ayrıca, stresle baş etmeyi öğrenmek ve erken uyarı belirtilerini tanımlamak, şizofreni hastalarının hastalıklarını yönetmelerine yardımcı olabilir.
- Sosyal beceri eğitimi. Bu, iletişim ve sosyal etkileşimlerin iyileştirilmesine ve günlük etkinliklere katılma yeteneğinin geliştirilmesine odaklanır.
- Aile Terapisi. Bu , şizofreni ile ilgilenen ailelere destek ve eğitim sağlar.
- Mesleki rehabilitasyon ve destekli istihdam. Bu, şizofreni hastalarına iş hazırlamaya, iş bulmaya ve çalışmaya devam etmeye odaklanmaktadır.
Şizofreni hastalarının çoğu, günlük yaşam desteğinin bir türünü gerektirir. Pek çok toplumun şizofreni hastalarına iş, barınma, kendi kendine yardım grupları ve kriz durumlarında yardımcı olacak programları vardır. Bir vaka yöneticisi veya tedavi ekibindeki bir kişi kaynakları bulmaya yardımcı olabilir. Uygun tedavi ile şizofreni hastalarının çoğu hastalıklarını yönetebilir.
Hastaneye yatırma
Kriz dönemlerinde veya şiddetli semptomların meydana geldiği zamanlarda, güvenliğin, uygun beslenmenin, yeterli uyku ve temel hijyenin sağlanması için hastaneye yatış gerekli olabilir.
Elektrokonvülsif tedavi
Şizofreni hastalarında ilaç tedavisine cevap vermeyen yetişkinler için elektrokonvülsif tedavi (EKT) düşünülebilir. EKT, depresyonu olan biri için de yararlı olabilir.