İçişleri Bakanlığı'na Niğde Mebusu Ata Bey seçildi. Ata Bey, 112, öteki aday Zekai Bey 85 oy aldı.
(Kaynak: Kurtuluş Savaşı Günlüğü 3 / Zeki Sarıhan)
Sovyet Milliyetler Bakanı Stalin, gece (21 /22) Moskova Büyükelçisi Ali Fuat Paşa ile görüştü. 10 milyon rublelik yardımın ikinci yarısının da yola çıkarılacağını, Boğaz'daki İtilaf donanmasının imhası için Almanya'dan uzman getirtmek istediğini söyledi. "Türk ordusu İstanbul üzerine yürürse, şimdi Bolşevikler tarafına geçmiş olan İstanbul'daki Wrangel ordusu artıkları, yabancı askerleri esir edebilir. Bu, Türkiye ve Rusya'nın isteklerinin gerçekleşmesi için bir koz olarak kullanılabilir" dedi.
(Kaynak: Kurtuluş Savaşı Günlüğü 3 / Zeki Sarıhan)
Afganistan Elçisi Sultan Ahmet Han, Ankara'ya geldi. Büyük bir törenle karşılanan Ahmet Han, Afganlıların Türkiye'ye karşı besledikleri sevgi duygularını anlattı, 23 Nisan'ın yıldönümüne yetişmek için acele ettiğini ve bu isteğine kavuştuğunu söyledi. Ahmet Han 25'te güven mektubunu sunacak
(Kaynak: Kurtuluş Savaşı Günlüğü 3 / Zeki Sarıhan)
Yunan Hükümeti'nin cephedeki durumu incelemek üzere görevlendirdiği Ksenefon Stratigos'un açıklaması yayımlandı: Ciddi bir savaş ile karşı karşıyayım. Korkunç Küçük Asya derinliklerinde Yunan silahlı kuvvetlerini şereflendirecek bir zaferi fark edebiliyorum.
(Kaynak: Kurtuluş Savaşı Günlüğü 3 / Zeki Sarıhan)
Hilal-i Ahmer'in Anadolu'ya gönderdiği ve 9 gün önce İnebolu'ya çıkan Sağlık Yardım Kurulu'nun ilk kafilesi Kastamonu'ya geldi
(Kaynak: Kurtuluş Savaşı Günlüğü 3 / Zeki Sarıhan)
Roma'daki ABD temsilcisinin Washington'a bildirdiğine göre, Ankara Hükümeti, Almanya'ya 200 araba dolusu silah ısmarladı. İtalyanlarla da silah satın alma konusunda dostça görüşmeler yapılmakta.
(Kaynak: Kurtuluş Savaşı Günlüğü 3 / Zeki Sarıhan)
Hakimiyeti Milliye: Kahrolsun Yunan vahşileri ! Bursa'nın Ulucamisi'ni bomba ile tahrip ettiler.
Açıksöz: Kurtuluş bekleyen illerimizde kan gövdeyi götürüyor. Yarın bütün dindaşlar toplanıp Yunan vahşetlerini protesto edeceğiz. Namertler, ilk başkentimiz Söğüt'ü kül ettiler.
(Kaynak: Kurtuluş Savaşı Günlüğü 3 / Zeki Sarıhan)
2.İnci İnönü Zaferinden sonra Ankara hükümeti silah bulma çabalarını yoğunlaştırıyor. Bu dönemde Sovyetlerde silah yardımı alıyoruz bir miktar. Ancak bununla yetinilmiyor. İtalya’dan, Almanya’dan giderek Amerika’dan silah almak için girişimlerde bulunuluyor. Amerika’dan Winchester fabrikalarından 300 bin mavzer tüfeği ve 6 milyon fişek alınmak isteniyor. Ortaya çıkan Amerikalı aracı, ABD Dışişleri Bakanlığından bunların satılmasında bir sakınca olup olmadığını soruyor. ABD Dışişleri Bakanlığı, Türklerin Yunanlılarla savaş halinde olduğu, bu nedenle Amerika’nın çarpışan taraflara silah satamayacağı gerekçesiyle bu izni vermiyor. Neyse ki o zamanlar Amerika, iki tarafa da silah vermiyormuş hiç olmazsa…
Şimdi Türkiye’nin silah bulma çabalarıyla ilgili bu belgelere bakalım;
Telgraf 21 Nisan 1921 Roma
Buradaki Kemalist temsilciliği sekreterinin benim özel sekreterime haber verdiğine göre, Ankara Hükümeti Kemalist temsilciliğine, Küçük Asya’dan Yunanlılara karşı Türk Milliyetçi birlikleri tarafından kullanılmak üzere Almanya’dan iki yüz araba dolusu silah ve cephane satın alınması ve Ştalya yoluyla gönderilmesi konusunda telgraf çekmiştir. Aynı kaynağa göre Kemalistler, silah satın almak için İtalyan Hükümetiyle dostça ancak sonuçsuz görüşmeler yürütülmektedir Bu haberin ve Boşevikleştirilmiş geniş bir Kemalist ordusunun Enver Paşa komutasında Orta doğuda İngilizlere karşı kullanılmak üzere Rusya’dan Erzurum’a geldiği yolundaki basın haberlerinin doğru olduğuna inanılmaktadır.
Johnson
Johnson’un Roma’dan gönderdiği 30 Nisan 1921 tarihli bir telgrafa göre,
Gizli ve gayri resmi bir anlaşmayla İtalyan-Kemalist ticari sözleşmesinin onaylanması karşılığı olarak İtalya 25 Nisan tarihinde Taranto’dan Antalya’ya 50 milyon İtalyan lirası değerinde cephane göndermiştir.
AMERİKAN GİZLİ BELGELERİYLE TÜRKİYE’NİN KURTULUŞ YILLARI / ORHAN DURU / 120-121
Rusya ile antlaşma öncesi Moskova’da görüşme ve temaslarda bulunan Yusuf Kemal Bey ve Dr. Rıza Nur’dan oluşan Türk heyeti, o sıralar yine Moskova’da bulunan Afgan Büyükelçisi Mehmet Veli Han ile karşılaşmış, gereken yetkilere sahip olduğu öğrenilince de 1 Mart 1921’de Türk Afgan Dostluk Antlaşması imzalanmıştır. Bu antlaşma kapsamında iki ülke resmen birbirlerini tanımışlardır. İki ülke de tüm doğu uluslarının, özellikle Hiva ve Buhara uluslarının kesin özgürlük ve bağımsızlıklarını kabullenmektedir. Bunların yanı sıra herhangi bir emperyalist devletin taraflardan birine saldırmasını, doğrudan doğruya kendilerine saldırı olarak nitelemeyi ve buna tüm güçleriyle karşı koymayı, taraflardan herhangi birine düşman olan bir devletle antlaşma imzalamamayı, diğer devletlerle bir anlaşma yapmadan önce öteki tarafa bilgi vermeyi üstleniyorlardı. Bu antlaşma ile TBMM Hükümeti ilk kez bir devlet tarafından resmen tanınmış oluyordu.
Bu antlaşma imzalandıktan hemen sonra Amanullah Han. Türkiye’ye elçi olarak Sultan Ahmet Han’ı göndermiştir. Ahmet Han Ankara’ya atanan, ilk tam yetkili elçidir.
Sulan Ahmet Han, 9 Nisan 1921 günü Hopa’da Türk topraklarına ayak basmış, burada Mustafa Kemal Paşa’ya hemen İkinci İnönü Zaferini kutlayan bir telgraf çekmiştir. Kendisinden başka beş kişilik sefaret kuruluyla aynı gün Trabzon’a gelerek burada bir gün kalan Ahmet Han ve maiyeti, 10 Nisan öğleden sonra saat birde vapurla Samsun’a gelmişlerdir. İskelede yapılan karşılama merasiminde karşılıklı olarak “ İttihad-ı İslam” hakkında nutuklar verilmiş ve elçilik heyeti “Mıntıka Palas Otelinde” misafir edilmiştir.
Ahmet Han elçilik heyetiyle, beş gün Samsun’da kaldıktan sonra 15 Nisan 1921 dünü Samsun’dan Ankara’ya hareket etmişler. Ve 21 Nisan günü Ankara’ya gelerek törenle karşılanmışlardır. Sultan Ahmet Han’ın elçilik heyeti, müsteşarı Muhammet Gelhan, Sefaret Başkatibi Hidayetullah Han, ikinci katibi Mevlana Muhammet Mansur Han’dan oluşmaktaydı. Ahmet Han, geldiğinde verdiği demecinde, TBMM’nin açılışının birinci yıldönümünden evvel Ankara’ya yetişmeyi çok arzu ettiğini ve buna müyesser olduğundan dolayı çok memnun olduğunu beyan etmiştir.
Aynı gün Hakimiyet-i Milliye gazetesi muhabiri Sultan Ahmet Han’ı Cebeci’de ikametlerine ayrılan köşkte ziyaret ederek mülakat yapmıştır. Burada Ahmet Han, Büyük Millet Meclisi Hükümeti’nin dünya tarihine altın kalemle yazılacağını söylemiş ve “ Bizim nazarımızda bu hükümet bir İslam hükümetidir” demiştir.
Afganistan Elçisi Sultan Ahmet Han, TBMM Başkanı Mustafa Kemal Paşa tarafından 25 Nisan 1921 Pazartesi günü kabul edilmiştir. Mustafa Kemal Paşa ve Sultan Ahmet Han bir sohbet havasında aralarında yaptıkları konuşmalarında her iki milleti ilgilendiren meseleleri mevzuu bahis ederek “ Alem-i İslam’da husule gelen intibahın İslam milletlerinin dayanışma halinde hareketine” sebep olduğunu dile getirmişlerdir. Daha sonra Türk-Afgan Dostluk Antlaşması’nın ve bu antlaşmanın iki ülke açısından önemini vurgulayan konuşmalar yapılmıştır. Mustafa Kemal Paşa ayrıca Afgan milletinin TBMM nezdinde elçi göndermesinin ilk defa vuku bulan tarihi bir hadise olduğunu, bu vakıanın, gelişen ve yükselen İslam aleminde olduğu gibi Türk milletinde de memnuniyet uyandırdığını belirterek, Afgan Elçilik heyetine her türlü kolaylığın gösterileceğini söylemiştir.
MİLLİ MÜCADELEDE MUSTAFA KEMAL PAŞANIN YABANCILARLA TEMAS VE GÖRÜŞMELERİ / DOÇ DR. CEMEL GÜVEN / 194-195-196