Macaristan Parlamentosu Başkanı Perşembe günü yaptığı açıklamada, Türkiye'nin onayının ardından İsveç'in NATO üyeliği başvurusunun onaylanmasında acil bir durum olmadığını, sadece Budapeşte'nin uzun NATO'ya katılım sürecini durdurduğunu söyledi.
TBMM Genel Kurulu, İsveç'in Rusya'nın Ukrayna'yı geniş çaplı işgaline karşılık güvenliğini arttırmak amacıyla 2022'de yaptığı başvuruyu 55'e karşı 287 oyla onaylamıştı.
İsveç'in üyeliği için Macaristan dahil 31 NATO üyesi ülkenin tamamının resmi onayı gerekirken, Türkiye'nin desteğini kazanmak, aşılması gereken en büyük engel olarak görülüyordu.
Moskova'nın Ukrayna'daki savaşına rağmen Rusya Cumhurbaşkanı Vladimir Putin ile dostane ilişkileri olan Macaristan Başbakanı Viktor Orban, Çarşamba günü yaptığı açıklamada, milletvekillerini mümkün olan ilk fırsatta İsveç'in üyeliğini onaylamaya çağıracağını söyledi.
Ancak Parlamento Başkanı Laszlo Kover, index.hu haber sitesine yaptığı açıklamada, "Özel bir aciliyet hissetmiyorum. Üstelik olağanüstü bir durum olduğunu da düşünmüyorum" şeklinde konuştu.
Macaristan Parlamentosu şu anda tatilde. Muhalefetteki Sosyalist Parti bu hafta yaptığı açıklamada, Orban'ın defalarca destekleme sözü vermesine rağmen 2022 ortalarından bu yana parlamentoda bekletilen İsveç'in NATO'ya giriş teklifini onaylamak için olağanüstü oturum çağrısında bulunacağını söyledi.
Orban'ın parlamentoda sahip olduğu çoğunluk, iktidar partisi milletvekillerinin politika değişikliklerini onaylamasıyla bazı durumlarda bir gecede yasa çıkarmak için sık sık kullanılmıştı.
Orban'ın iktidardaki partisi Fidesz'in kurucu üyelerinden olan Kover, Macaristan'daki muhalefet partilerinden birinin olağanüstü oturum çağrısında bulunacağından şüphesi olmadığını, ancak "bunun muhtemelen başarısız olacağını" söyledi.
Kover, kişisel olarak İsveç'in NATO üyeliğini desteklemediğini de sözlerine ekledi.
Savaş uçakları meselesi
Hükümetteki bakanlar gecikmelerden neredeyse hiçbiri Orban'a karşı isyan etmemiş olan iktidar partisi milletvekillerinin İsveç'in teklifiyle ilgili şikayetlerini sorumlu tuttular.
İsveç gazetesi Aftonbladet, İsveç Dışişleri Bakanı Tobias Billstrom'un, "Macar tarafının dış dünyaya verilen sözlerin farkında olduğunu varsayıyorum. İsveç'i en son onaylayan siz olmamalısınız" şeklindeki sözlerine yer verdi.
NATO Genel Sekreteri Jens Stoltenberg Çarşamba günü Orban'a İsveç'in NATO üyeliğini onaylaması çağrısında bulunmuştu.
ABD'nin Türkiye Büyükelçisi Jeff Flake, Çarşamba günü yaptığı açıklamada Erdoğan'ın İsveç'in NATO üyeliğini birkaç gün içinde onaylayacağını ve bunun da ABD Kongresi'nin Ankara'ya F-16 savaş uçağı satışını onaylamasına yönelik hızlı adımları tetikleyeceğini tahmin ettiğini söylemişti.
Düşünce kuruluşu Atlantik Konseyi'nin Kuzey Avrupa Direktörü Anna Wieslander, Çarşamba günü kaleme aldığı yazısında, "Macaristan, İsveç'in 'tutumundan' duyduğu belli belirsiz hoşnutsuzluk dışında masaya net bir gerekçe koymamış olsa da savaş uçakları, burada da bir pazarlık kartı olabilir" dedi.
Wieslander, Macaristan'ın İsveç'ten JAS Gripen savaş uçakları kiraladığını ve bu kontratın uzatılmasının ve olası bir genişlemenin söz konusu olduğunu hatırlattı.
Macar hükümeti 2001 yılı sonunda İsveçli SAAB tarafından üretilen 14 adet Gripen savaş uçağının kiralanması için bir sözleşme imzalamıştı.
İsveç Başbakanı NATO konusunu görüşmek üzere önümüzdeki hafta Orban'la görüşmek istiyor
Öte yandan İsveç hükümetinden Perşembe günü yapılan açıklamada, İsveç Başbakanı Ulf Kristersson'un Macaristan Başbakanı Viktor Orban'a önümüzdeki hafta Brüksel'de biraraya gelmeyi teklif ettiğini, böylelikle İsveç'in geciken NATO üyeliğinin önündeki son engeli de ortadan kaldırmayı umduğu bildirildi.
TBMM'nin Salı günü İsveç'in başvurusuna yeşil ışık yakmasının ardından Macaristan, İsveç'in üyeliğini henüz onaylamayan tek NATO üyesi.
Bu durum Stockholm'u kendi güvenliği konusunda endişelendirirken İsveç'in jeopolitik açıdan önemli Baltık bölgesinde ittifakı daha güçlü kılacağına inanan diğer NATO üyelerini de hayal kırıklığına uğrattı.
Kristersson, Orban'a yazdığı mektupta 1 Şubat'ta Brüksel'de yapılacak Avrupa Konseyi'nde biraraya gelme fırsatı bulabileceklerini söyledi.
Kristersson, "Ülkelerimiz arasında daha yoğun bir diyaloğun faydalı olacağı konusunda sizinle hemfikirim" dedi.
Kristersson ayrıca Orban'ın İsveç'in NATO başvurusunu görüşmek üzere "iki taraf için de uygun bir zamanda" Budapeşte'de buluşma davetini de kabul etti. Macaristan Dışişleri Bakanı Peter Szijjarto, ziyaretin amacının güven inşa etmek olduğunu söyledi.
Türkiye'nin aksine Macaristan, İsveç'in NATO başvurusunu desteklemesi karşılığında açık bir talepte bulunmadı. İki ülke arasındaki görüşmelerin neleri kapsayacağı, belirsizliğini koruyor.