TORASİK OUTLET SENDROMU (TOS)
Torasik outlet (çıkış) sendromu tanısı zor konulan bir hastalıktır. Göğüs kafesinin üst kısmında sinirlerin ve kan damarlarının sıkışması sonucunda gelişir.
Torasik outlet sendromu türleri nelerdir?
TOS'un üç farklı klinik çeşidi vardır:
1. Nörojenik TOS. En çok görülen türüdür (yaklaşık %95-98). Boyundan çıkan sinirler etkilenir ve semptomlar sinir sıkışmasına bağlıdır.
2. Venöz TOS. Çok daha az görülen (%3-4). Subklavian ven(toplardamar) etkilenir ve semptomlar, etkilenen koldan yetersiz kan dönüşüne bağlıdır.
3. Arteriyel TOS. En az görülen tipdir (%1-2). Subklavyen arter(atardamar) sıkışmıştır ve semptomlar, etkilenen kola yetersiz akıştan kaynaklanmaktadır.
Torasik outlet sendromunun nedenleri nelerdir?
Kadınlar erkeklerden 3-4 kat daha sık görülür.
Sıkışmanın birkaç nedeni olabilir.
Ekstra boyun kaburgası.
Anormal birinci kaburga.
Sinirlerin ve/veya kan damarların etrafındaki kalın fibromüsküler bantlar.
Bazı durumlarda aşırı gelişmiş (hipertrofik) skalen kasları sıkışmaya neden olabilir. İş ve spor için kollarını ve ellerini yoğun şekilde kullanan kişiler özellikle TOS'a eğilimlidir.
Torasik outlet sendromunun bulguları nelerdir?
Torasik outlet (çıkış) sendromunun semptomları etkilenen yapılara bağlıdır.
Nörojenik TOS.
Omuz, baş, boyun, sırt, koltuk altı, göğüs, kol, el ve parmaklara yayılan ağrı. Ağrı sürekli veya aralıklı olabilir. Bazen göğüs ağrısı kalp krizini taklit edebilir. Ağrı, fiziksel aktivite ve etkilenen kol kaldırıldığında şiddetlenir. Tipik bulgulardan biri, erken kol yorgunluğu ve ağrı nedeniyle etkilenen tarafta telefon görüşmelerinden kaçınmaktır.
Ağrının yanı sıra hastalarda uyuşma ve güç kaybı geliştirir. Uyuşukluk sürekli veya aralıklı olabilir.
Sık görülen bir başka belirti de sabah uyanınca uyuşmadır.
Zayıflık başlangıçta erken yorgunluk olarak ortaya çıkar, ancak daha sonra özellikle etkilenen elde önemli derecede kas kaybına kadar ilerleyebilir.
Venöz TOS.
Ağrı.
Siyanoz (mavimsi renk değişikliği).
Ödem (sıvı birikmesi).
Kol kaldırıldığında kan kolayca geri akabildiğinden semptomlar azalabilir.
Arteriyel TOS.
Ağrı
Solgunluk
Erken yorgunluk
Çabuk üşüme.
Torasik outlet sendromunun tanısı nasıl konulur?
Hastanın öyküsü ve fizik muayene, torasik çıkış sendromundan şüphelenmek için temel anahtarlardır. Zorlayıcı testlerle yapılan muayene hasta değerlendirmesinin önemli bir parçasıdır.
Boyun fıtığı ve sinir kökü sıkışmasını dışlamak için servikal MRG çekilmelidir. Servikal aksesuar kaburga varsa röntgen ve tomografi incelemesi çok faydalıdır. Doppler USG subklavyen damarlardaki kan akışını değerlendirmek için yararlıdır ve özellikle provokatif kol konumlandırma ile birleştirildiğinde çok yararlıdır.
EMG ve ENG gibi sinir iletim çalışmaları yardımcı olabilir, ancak vakaların çoğunda kesin tanı sağlamaz. Bu nedenle, teşhis esas olarak dikkatli klinik muayene ile konur.
Torasik outlet sendromunun tedavisi nedir?
Hafif vakalar tıbbi tedavi ile kontrol altına alınır. Genellikle kol dinlendirme, fizik tedavi, ağrı kesiciler ve germe egzersizleri kullanılır. Bazı hastalarda lokal anestezik veya Botoks enjeksiyonları geçici yardım sağlayabilir.
Şiddetli vakalar ameliyatla tedavi edilir. Ameliyat sırasında sinirlerin, atardamarın ve toplardamarın tamamen sıkışmadan kurtarılması gerekir. Bu amaca ulaşmak için cerrahın birinci kaburganın önemli bir kısmını çıkarması, sinirleri, atardamarları vetoplardamarları bulup onları geren tüm bantları keserek serbest bırakması gerekir. 1. kaburga çıkarma (rezeksiyon) işlemi uzun vadeli başarıyı etkileyen tek önemli faktör olduğunu gösteren çok sayıda bilimsel ve klinik kanıt vardır.
Ön yaklaşım
Genelde 1. kaburga tam çıkarılamaz ve tekrarlama oranı yüksektir.
Yan yaklaşım
Vasküler TOS (arteriyel ve venöz) etkili bir şekilde tedavi edilebilir. İlk kaburganın arka bölümüne bu yaklaşımla ulaşmak çok zordur ve bu nedenle nörojenik TOS da tekrarlama oranı yüksektir.
PURE prosedürü
Birinci kaburganın tamamen çıkarılmasına ve tüm sinirlerin ve damarların serbestleştirilmesine olanak sağlayan benzersiz bir ameliyattır. PURE tekniğinin bir diğer önemli avantajı da sinir ve damarlar hasarı için düşük risk içermesidir. Diğer tekniklerle karşılaştırıldığında en az riskli olma gibi benzersiz bir özelliğe sahiptir. Dr. Kamran AGHAYEV tarafından geliştirilen ve sadece birkaç kişi tarafından bilinen bu teknik ile yaklaşık 70 hasta bu teknikle tedavi edildi ve şu ana kadar tekrarlama gözlenmedi.
PURE tekniğimiz ile 1. kaburganın tamamı çıkarılır ve tüm sinirler ile damarlar sıkışmadan kurtarılır. Bu nedenle hastalarımız asla nüks yaşamaz. Başka merkezlerde ameliyat olan ve tekrarlayan TOS hastaları da PURE tekniği ile başarılı bir şekilde tedavi edilmektedir.