Tanı için idrar ve kanda çeşitli kimyasal testler yapılır.
İdrarda şeker bulunması: Sağlıklı bir kişide idrarla şeker kaybı farkedilemeyecek düzeyde iken şeker hastalarında bu miktar fazladır ve hastalığın şiddetine göre değişir. Diyabetle ilgili kuruluşlar diyabet tanısı için farklı eşikler kabul etmektedirler. Amerikan diyabet cemiyetine göre;
Açlık kan şekeri düzeyi: Bu düzey normalde 126 mg/dl nin altında olmalıdır.Bunun üzerindeki değerler şeker hastalığında tanı konulması için önemlidir. Bununla birlikte günün herhangi bir zamanında yapılan şeker ölçümü 200 mg/dl nin üzerinde ise kişi şeker hastasıdır.
Glukoz tolerans testi (GTT): Bu test şeker hastalığı teşhisi konmasında çok önemlidir. Kişi aç iken vücut ağırlığının kg’ı başına 1 gr şeker(glukoz) verilir. Şeker hastası olmayan bir kişi için sonraki 2 saat içinde ortalama 90 mg/dl’den 120-140 mg/dl’ye kadar çıkar ve normalin altına döner. Fakat şeker hastası olan birinde zaten açlık kan şekeri 110 mg/dl nin üzerinde olduğundan bu test uygulandığında çok daha fazla artış gösterir, ve ancak 4-6 saat sonra düşer, ama ilk düzeyinin altına inmez.
HbA1c düzeyi de artık diyabetin tanısında kullanılmaktadır. Bu test, hastanın son iki buçuk, üç aylık açlık-tokluk, şeker ortalamasını gösterir. Bu değerin, şeker hastalarındaki eşiği, ülkeye göre değişmekle birlikte 6.5 ile 7 arasında olması hedeflenmektedir. En iyisi ise bu değerin 6 dan büyük olmamasıdır.