İsyan, aynı ortamda mevcut bir zümre kişinin (umumiyetle askeri personel yahut sefine mürettebatı, çıplak olsa de) kanunen itaat etmesi müstelzim emirlere karşı gelmesi hasebiyle aksiyonlenen suç. Eskiden birşu denli ülke, ayaklanmayı idam cezası cezası kadar katı cezalarla cezalandırmıştır.[çaykara belirtilmeli]
Askerlerin komutanlarına karşı gelmesi, çeriî isyan türüne bir örnektir. MÖ 327’bile Hindistan’a ulaşmak isteyen İskender, kavgalardan yorulmuş ve bıkmış askerlerinin karşı gelmesi üzerine Hindistan’a girememiştir. Bu isyan sonucunda İskender, Hindistan’a girmekten vazgeçmiştir.
1520’bile Ferdinand Macellan, Cihan çevresini turlamak amacı ile çıktığı seyahatte, Amerika açıklarında sefine mürettebatının isyanı ile karşılaştı. İsyancılardan birini idam cezası etti, öbürünü bile kenarda bıraktı.
Içtimai problemlerın amil başüstüneğu isyanlara en körpe örneklerden birisi, MÖ 73’te İtalya’da Spartaküs önderliğindeki köle ayaklanmasıdır.