İnsanların karşısında konuşma fikri soğuk terler dökmenize mi neden oluyor? Öyleyse, yalnız değilsiniz. Dünyadaki birçok kişi, hafiften aşırıya değişen bir çizgide çekingenlikten muzdariptir ve üstesinden gelmeye çalışmaktadır. Çekingenliği aşmak için, çekingenliğinizi tetikleyen şartları anlamalı, ruh halinizi ve onunla ilişkili fikirlerinizi anlamalı ve kendinizi; rahat ve çekindiğiniz endişelerinizle başa çıkmayı öğrendikten sonra rahatsız hissettiğiniz durumların içerisinde düşünme alıştırması yapmalısınız. Kabuğunuzdan çıkmanız, bir gecede olacak bir şey değildir. Tabi ki zaman, çaba ve değişmeye dair istek gerektirir.
Zihninizi Fethetmek
1Çekingenliği işaret olarak kullanın. İçinizde, çekingenliği tetikleyen ne ise, biz onu çekingenliği tetikleyici olarak algıladığımızdandır. Bu; bir programın içindeki bir bilgisayar programlamasının belli türde bir kesinti yaşamasına benzer. Bu, kesintilerin üstesinden nasıl geleceğinizi programlama yolunuzla aynıdır. Benzer şekilde, zihnimiz de programlanabilir. Bu yolla çocukluğumuzdan beri zihnimiz; yabancılardan, yükseklikten, tehlikeli hayvanlardan vb. uzak durmak gibi belirli tipte uyaranlara belirli tepkiler verecek şekilde programlanmaktadır. Genellikle; bize doğal gelen bir şekilde, uyaranlara otomatik olarak tepki veririz ve bu tepkiler aksaklık gösterebilir. Örneğin; bir kertenkeleyi bazı insanlar çirkin bir sürüngen olarak görürken, bazıları güzel bir evcil hayvan olarak değerlendirebilir. Bu farklılık, bu kişilerin uyaranla ilgili (kertenkele) hatıralarından ve deneyimlerinden (ya da deneyim eksikliğinden) kaynaklanır. Aynı şekilde, çekingen biri insanları (uyaran) gördüğünde, doğal tepkisi çekingenlik olur. Ancak, zihninizi yeniden programlayarak bu tepkiyi değiştirebilirsiniz. İşte bunu gerçekleştirmek için bazı yollar:
- Kendinizi sorgulamak ve sebeplerinizi gözden geçirmek. Örneğin; çekingelik probleminin gerçekten üstesinden gelmek için, topluluk önünde konuşma alıştırması yapmak oldukça önemlidir. Çekingenliği, kendinizi zorlamanız gerektiğine dair bir işaret olarak değerlendirmeye ve çekingen hissettiğinizde yapıyor olduklarınızın tam tersini yapmaya çalışın. Toplum içerisinde çekingen hissettiğinizde; büyük ihtimalle ortamı terkedip sakin bir yere gitmek istiyorsunuz çünkü uzun süredir verdiğiniz ilk tepki bu. Ancak bu sefer çekingen hissettiğinizde, kendinizi zorlayın ve tam tersini yapmaya çalışın; örneğin, insanlarla konuşun. Evet, ciddi derecede rahatsız hissedeceksiniz ancak bahsettiğimiz gibi bu türden olumsuz duyguları kendinizi zorlamak için bir tetikleyici olarak değerlendirin. Bu tür olumsuz duyguların şiddeti arttıkça, kendinizi zorlamaya yönelik motivasyonunuz da o kadar artacaktır. Bunu birkaç kere denedikten sonra, bu tür olumsuz duyguların aslında iyi dostlarınız olduğunu çünkü kendinizi zorlamak için sizi motive ettiğini fark edeceksiniz.
2Dikkatinizi diğerlerinin üzerine çevirin. %99’umuz için durum şöyledir; Yüksek sesle konuştuğumuzda ya da gözler bizim üzerimize çevrildiğinde kendimizi utandıracağımızı düşünürüz. Başkalarına odaklanmak, zihnimizi başka bir yere çevirmek bu yüzden çok önemlidir. Kendimiz üzerine odaklanmayı bıraktığımızda, kendimizi nasıl ifade ettiğimizle ilgili endişelenmeyi bırakırız.
- Bunu yapmanın en kolay yolu, şefkat üzerine konsantre olmaktır. Şefkatli, sempatik hatta empatik hissettiğimizde; kendimizle ilgili endişelenmeyi bırakırız ve zihinsel kaynaklarımızı diğerlerini anlamaya adamaya başlarız. Herkesin bir konuda -büyük ya da küçük- mücadele verdiğini hatırlamak, tüm insanların hassasiyetimizi hakettiğini hatırlamamıza yardımcı olur.
- Bu işe yaramazsa, insanların belirli bir düşünme biçimine sahip olduklarını hayal edin. Nasıl göründüğünüzle ilgili endişe duyuyorsanız, herkesin görünümünüze odaklandığını farzediyorsunuz (İpucu: Aslında odaklanmıyorlar.) Düşünme biçimleri yöntemi bulaşıcıdır; bir kere başladığınızda duramayacaksınız.
3Başarıyı gözünüzde canlandırın. Gözlerinizi kapatın ve çekingenlik yaşayabileceğiniz bir durumu gözünüzde canlandırın. Şimdi; zihninizde özgüvenli olmayı düşünün. Bunu, farklı durumlar için sıklıkla yapın. Bunu; özellikle sabahları olacak şekilde, günlük olarak yaparsanız çok daha etkili olacaktır. Aptalca hissetirebilir ancak birçok atlet, yeteneklerini geliştirmek için zihinde canlandırma tekniği kullanmaktadır, siz neden kullanmayasınız?
- Daha gerçek hissetirmesi için tüm duyularınızı kullanmayı deneyin. Mutlu ve rahat olmayı düşünün. Sesiniz nasıl çıkıyor? Ne yapıyorsunuz? Bu yolla; zamanı geldiğinde hazır olacaksınız.
4İyi bir duruş alıştırması yapın. Dik durmak; dünyaya, özgüvenli ve diğerlerine karşı duyarlı olduğunuz izlenimi verir. Bize; çoğunlukla hissettiğimiz şekilde davranılır. Dolayısıyla; açık ve cana yakın hissederseniz, vücudunuz da bu hissiyatı taklit edecektir. Aklın gücü!
- Bu, beyninizi aldatmanıza da neden olacaktır. Araştırmalar, iyi bir duruşun (baş yukarıda, omuzlar geride ve kollar açık) otoriter, özgüvenli hissetmemizi sağladığını ve her şeyden önemlisi stresi azalttığını göstermektedir. Başka gerekçelere ihtiyacınız var mı?
5Kendi kendinize konuşma alıştırması yapın. Bu; kekemelik ya da kısık sesle konuşmaktan kaynaklanan, söylediğinizi tekrarlamaktan dolayı ortaya çıkacak olası utanç durumlarını ortadan kaldırmanıza yardımcı olacaktır. Kendi sesinizi duyma fikrine alışmalısınız. Hatta sevmelisiniz.
- Başkalarıyla konuşuyormuşsunuz gibi yapın ve kaydedin. Kulağa saçma gelebilir ancak böylece konuşma biçimlerini, konuşmanızın ne zaman ve neden düşüş gösterdiğini, aslında öyle olmasa da ne zaman çok yüksek konuştuğunuzu zannettiğinizi vs. farkedeceksiniz. Başlangıçta, bir oyuncu gibi hissedeceksiniz (Ayak uydurmak için oyuncuların yaptıklarını yapın), ancak zamanla bir alışkanlığa dönüşecek. Bilirsiniz, yapa yapa alışırsınız.
6Kendinizi başkalarıyla karşılaştırmayın. Kendinizi diğer insanlarla ne kadar karşılaştırırsanız, o kadar normlara uygun olmadığınızı düşünecek ve gözü korkmuş hissedeceksiniz ki bu sizi daha da çekingen hale getirecektir. Kendinizi başkalarıyla karşılaştırmanın işe yarayan hiçbir yanı yoktur. Ancak bunu yapıyorsanız da, gerçekçi bir şekilde yapın. Herkesin özgüven problemleri var.
- Gerçekten. Özgüveni çok yüksek ve fazlasıyla dışa dönük bir arkadaşınız ya da aile üyeniz varsa, bu konuyla ilgili onlarla konuşun. Büyük ihtimalle “Evet, kendimi bilinçli olarak zorluyorum.” ya da “Eskiden korkunçtum. Bu konuyla ilgili gerçekten çalışmak zorunda kaldım.” gibi şeyler söyleyeceklerdir. Siz sadece onların bulunduğu evreden daha farklı bir evredesiniz.
Berkcan.