Evrimsel Olarak Sürdürülebilir Strateji Nedir? (Richard Dawkins & Veritasium)
Evrimsel olarak sürdürülebilir bir strateji, popülasyondaki herkes tarafından icra edilmesi koşuluyla, daha iyi bir alternatifin olmadığı bir stratejidir.
Birçok durumda bireyin yapması gereken en iyi şey açıktır. Çıkarımlarda bulunarak hayatta kalma ihtimalini artırmaktır. Ama yapılması gereken en iyi şeyin popülasyondaki diğer bireylerin, özellikle de popülasyonun çoğunluğunun yaptıklarına bağlı olduğu zamanlar da olur. Varsayımsal bir örnek olarak balıkçıları ve korsanları verelim:
Balığa erişmenin iki yolunun olduğu belli bir kuş türü için konuşuyorum. Bunlar deniz kuşları. Ya denize dalıp balık avlayabilirsiniz ya da bir yerde bekleyip balık yakalamış birinden onu çalabilirsiniz. Ki onlar korsandır. İşte bu ikisi yaşamak için iki yoldur.
Peki en iyisi hangisi olmaktır? Balıkçı mı korsan mı? Cevap o kadar da açık değildir, çünkü en iyi seçenek popülasyonun geri kalanının ne yaptığına bağlıdır. Tüm popülasyon balık avlıyorsa o zaman bir birey mutasyon geçirerek bir korsan olabilir çünkü etrafta bir sürü balık avlayan olacaktır. Balık çalmak da kolaydır.
O zaman şunu diyebilirsiniz: O halde doğal seçilim korsanlığı, yani korsanlık geninin popülasyon boyunca yayılmasını destekler. Birkaç nesil sonra herkes birer korsan olur. Ama balık malık da kalmaz. Bu yüzden korsanlık sürdürülebilir değildir. Değişkendir... evrimsel olarak değişkendir.
Balık avlamak da sürdürülebilir olmayabilir, çünkü tüm popülasyon balıkla avlanıyorsa bir mutant korsanın istilasına uğrayabilir. Bu yüzden kararlı bir strateji, tüm popülasyon bu stratejiyi uygularken daha iyisini yapacak mutant bir bireyin ortaya çıkmasına meydan vermeyendir. Bu yüzden ne balık avlayanlar ne de korsanlar benim varsayımsal oyunumda evrimsel olarak sürdürülebilirdir.
Evrimsel olarak sürdürülebilir olan belli bir orandır. %80'lik balıkçı oranına karşılık %20 korsan oranı gibi bir şey olabilir. Ve buradaki sürdürülebilirlik de her iki tarafın görevini eşit oranda yapmasıyla olabilir.
Çok bilinen bir örnek cinsiyet oranıdır; kararlı bir cinsiyet oranından uzaklaşma doğal seçilim tarafından cezalandırılır. Çok fazla erkek varsa, bir bireyin kızlarının olması onun açısından daha iyidir. Ve popülasyonda çok fazla dişi varsa bir bireyin oğullarının olması onun açısından daha iyidir. Yani kararlı oran %50-50'dir. Daha net konuşmak gerekirse, oğullara ve kızlara %50-50 ekonomik yatırım yapmak gerekir (%50 oranında oğullara, %50 oranında kızlara sahip olmak gerekir). Yani evrimsel olarak kararlı bir strateji, popülasyondaki herkes tarafından icra edilmesi koşuluyla, daha iyi bir alternatifin olmadığı bir stratejidir.
Destek Olun
Bu video, Veritasium tarafından hazırlanmış, Evrim Ağacı tarafından altyazılandırılmıştır. Eğer içeriği beğendiyseniz orijinal kaynağa destek olmak için, lütfen YouTube kanalına gidip videolarını beğenmeyi unutmayın.
Veritasium kanalının bu videosunu orijinal dilinde ve İngilizce alt yazılı olarak buradan seyredebilirsiniz:
- 1
- 2
- 0
- 0
- 0
- 0
- 0
- 0
- 0
- 1
- 0
- 0
- Çeviri Kaynağı: Veritasium
Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?
Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:
kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci
Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 23/08/2019 10:57:07 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/7906
İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.
This work is an exact translation of the article originally published in Veritasium. Evrim Ağacı is a popular science organization which seeks to increase scientific awareness and knowledge in Turkey, and this translation is a part of those efforts. If you are the author/owner of this article and if you choose it to be taken down, please contact us and we will immediately remove your content. Thank you for your cooperation and understanding.