Birçok köpek sahibi şu anda köpeklere koronavirüs (SARS-CoV-2) bulaşıp bulaşıp bulaşamayacağı sorusuyla ilgileniyor. Araştırmacılar bunu ve dolayısıyla mevcut duruma göre solunum yolu hastalığı Covid-19 salgınını ekarte ediyor!
Öte yandan, köpek koronavirüsü (CCoV) uzun süredir dünya çapında yaygın olarak bulunmakta ve özellikle köpek kulübelerinde ve köpek yavrularında bulunan köpekleri etkilemektedir. Örneğin, kontamine dışkıların ağızdan alınmasından sonra, köpek koronavirüsü gastrointestinal sisteme saldırır ve özellikle bağışıklığı zayıf köpeklerde ciddi ishale ve ölümlere yol açar.
.
Köpeklerde Coronavirüs: Belirtileri Nelerdir?
Köpekler, bağışıklık sisteminin durumuna bağlı olarak köpek koronavirüsü enfeksiyonuna farklı tepki verir. Diğer hastalıkları (örneğin parvovirüs ile) olan köpek yavruları veya köpekler, güçlendirilmiş bağışıklık sistemi olan yetişkin köpeklere nazaran daha şiddetli seyrederler. Korona virüslerden muzdarip köpeklerde aşağıdaki gastro-intestinal şikayetler ortaya çıkabilir:
- Yorgunluk, halsizlik ve iştahsızlık, muhtemelen ateş gibi genel belirtiler
- Bazen kanlı veya sümüksü ilavelerle birlikte genellikle sulu ishal veya kusma
- Şiddetli su kaybı (dehidrasyon) ve elektrolit dengesindeki dalgalanmalar dolaşım sorunlarına ve kardiyak aritmilere neden olabilir.
- Bağışıklığı baskılanmış köpekler enfeksiyon sonucu ölebilir
Bir köpek zaten köpek koronavirüsünden muzdaripse, yeni bir hastalık göz ardı edilemez.
Köpeklerde koronavirüs nasıl teşhis edilir?
Köpeklerde gastrointestinal şikayetler çeşitli hastalıklardan kaynaklanabilir. Anamnez ve genel klinik muayenenin bir parçası olarak, diğer sağlık durumu (ağız mukozasının muayenesi, su dengesi, kalp ve solunum hızı ve iç vücut ısısı) ve ayrıca aşılama durumu, beslenme alışkanlıkları veteriner hekim tarafından kontrol edilmelidir.
Köpeğin dolaşımı, su ve elektrolit kaybı nedeniyle ileri bir muayenenin mantıksız olacağı kadar ciddi şekilde bozulursa, dolaşım ilk önce sıvı ve elektrolit tedavisi ile stabilize edilmelidir. Ancak o zaman köpeklerde köpek koronavirüsü enfeksiyonu kan veya dışkı testi ile doğrulanabilir:
- Golden Standard, elektron mikroskobu veya RT-PCR (Gerçek Zamanlı Polimeraz Zincir Reaksiyonu) ile doğrudan virüs tespitidir.
- Kandaki antikor konsantrasyonunu (bağışıklık sisteminin koruyucu proteinleri) ölçen dolaylı virüs tespiti daha az sıklıkla gerçekleştirilir.
- Hızlı Test kitleri Rapid Test CCoV ile
- Kliniğiniğimizde bulunan Kan antikor antijen titre tayini ile
Bu testlere ek olarak dışkının parazitolojik olarak da incelenmesi önerilir.
Hangi tedavi seçenekleri var?
Özellikle köpek yavrularında düşük enerji rezervleri nedeniyle hayati tehlike oluşturan durumlara hızla girebildikleri için ishal hafife alınmamalıdır. Bu nedenle terapi, ishali en aza indirmeyi ve köpeğin dolaşımını stabilize etmeyi amaçlayan destekleyici önlemlere odaklanır:
- Deri altından, intravenöz infüzyon veya bolus ile sıvı ve elektrolit tedavisi
- Mamanın geri çekilmesi (iki günden fazla değil)
- İkincil bakteriyel enfeksiyonlardan kaçınmak: antibiyotikler
- Viral enfeksiyonla antivirallerle mücadele
- Vücut sıcaklığı çok düşükse, köpekler ısıtma pedleri üzerinde veya elektrikli battaniyelerin altında ısıtılabilir (aşırı ısınmadan kaçınarak)
- Kliniğimizde LifeGuard yoğun bakım ünitesi ve ısıtma odalarıyla daha kolay vucüt ısısı dengesi sağlanmaktadır.
- Tedaviden sonra birkaç gün hafif bir diyet uygulanmalıdır. Örneğin pişmiş pirinç (kokusuz) ve pişmiş tavuk bunun için uygundur.
- Ayrıca dostumuzu stresten korumak iyileşmede etkin rol oynar.
Prognoz nedir?
Köpeklerde köpek koronavirüsünün neden olduğu bir hastalığın prognozu, büyük ölçüde bağışıklık durumuna bağlıdır. Halihazırda parvovirüs veya distemperden muzdarip olan köpek yavruları ve köpeklerin, güçlü bir bağışıklık sistemi olan köpeklerden daha kötü bir iyileşme şansı vardır. Bu nedenle su ve elektrolit kaybını mümkün olduğunca düşük tutmak için erken teşhis ve etkili tedavi önemlidir.
Köpeklerde koronavirüs enfeksiyonu nasıl önlenebilir?
Köpekleri köpek koronavirüsü (CCoV) enfeksiyonundan bir aşı ile korumak mümkündür. Köpekler köpek Corona Virus, parvovirus, distemper ve leptospirosis gibi bulaşıcı hastalıklara karşı aşılanmalıdır. Bu aşıların amacı, bir yandan ilgili patojenin enfeksiyonlarının hedefe yönelik profilaksisi ve diğer yandan müteakip immünosupresyondan kaçınmaktır. Böylece aşılanmış köpekler, köpek koronavirüsünün neden olduğu ciddi hastalık seyirlerinden dolaylı olarak korunur.
Ek olarak, bulaşıcı hastalıklardan kaçınmak için aşağıdaki hijyen önlemleri önerilir:
- Temizlik ve gerekirse dezenfeksiyon Virüse özgü dezenfektanlar kullanan köpek oyuncakları ve yüzeylerinin yanı sıra mama ve dışkılar
- Düzenli içme suyu değişimi
- Enfekte köpekler en az iki hafta karantinaya alınmalıdır
- Dışkıların toplanması ve kapalı şekilde bertarafı yapılmalıdır.