Avustralya’dan yerlilere ırkçılık tazminatı
“İşsizlik maaşı için çalış” isimli programdan yardım yardım alınabilmesi için uzak bölgelerde yaşayan topluluklara, işsizlik maaşını almadan evvel haftada 25 saate kadar çalışmış olma koşulu getirildi.
Lakin sıkı kuralları, mali sorun yaşayan çok sayıda kişinin daha derin yoksulluğa sürüklenmesine yol açtı.
Hükümet açılan tazminat davasında uzlaşma yoluna gitti lakin kusurun kendisinde olduğunu kabul etmedi.
Yardım ödemeleri kesilen birkaç kişinin hayatta kalabilmekte zorlandıkları kaydedildi.
Avustralya’nın tartışmalı toplumsal yardım sisteminde, işsizlik maaşı alabilmek iş arayışının kayıtlara geçmesi ve birtakım öteki misyonları yerine getirmek gerekiyor.
Lakin yerli hakları savunucuları bu gerekliliklerin Avustralya’nın en fakir ve en izole topluluklarında yaşayan Aborjin ve Torres Boğazı Adaları’ndaki yerlileri dezavantajlı pozisyona düşürdüğünü söylüyor.
Bu bölgelerde yaşayanlar, telefon, internet ve ulaşım hizmetlerine erişimlerinin kısıtlı olduğunu belirtiyor. Birçoğu bütün bunlara ek olarak lisan, kültür, eğitim ve sıhhat mahzurlarıyla karşılaşıyor.
2015’te başlatılan Toplumsal Kalkınma Programı’nın (CDP), öteki toplumsal programlara kıyasla daha sert kurallar koyduğu için ırkçı olarak görülüyor. CDP’yi kullananların yüzde 80’i Aborjin Avustralyalılar.
MADDELERE MUHALİF
Batı Avustralya’da yaşayan 10 topluluğu temsil eden 680 kişinin hükümete karşı açtığı davada, programın ayrımcılıkla uğraş maddelerine karşıt olduğu savunulmuştu.
Ngaanyatjarraku Bölgesi’nin Lideri Damien McLean, yerli halkın en yakın kent merkezlerinin bulunduğu Alice Springs ve Kalgoorlie’deki iş ve personel bulma kurumuna şahsen gitmek için 1000 kilometre yol yapmak zorunda kaldıklarını söyledi.
Ayrıyeten, Avustralya Ulusal Üniversitesi’ne nazaran kenttekilere kıyasla iki kat daha fazla saat çalışmaları gerekiyor ve ceza alma olasılıkları da 25 kat daha fazla.
Avustralya Federal Mahkemesi, programdaki şartlar nedeniyle her bir müştekinin ortalama 1800 Avustralya Doları kazandığına hükmetti.
Program daha evvel de “çağdaş kölelik” diye eleştiriliyordu. İnsanlara genelde, minimum saat fiyatının yalnızca yarısı olan 10 Avustralya Doları ödeniyordu.
Yılbaşında hükümet, programa son verip, 2023’te yeni bir program başlatacaklarını açıklamıştı.
Geçen yıl da hükümet “Robodebt” ismi verilen ve daha sonra yasadışı olduğuna hükmedilen bir yardım programı sonucu 1,2 milyar Avustralya Doları tazminat ödemeye mahkum edilmişti.