Diğer Kategoriler ile Mezhepler Forumundan Bir mezhebe bağlanmayı emreden ayetler Hakkında Kısa Bilgi.
Kuranda mezheplerle ilgili ayetler,
mezheplerle ilgili ayetler,
mezheplerle ilgili hadisler,
mezhepler ile ilgili ayetler,
mezheple ilgili ayetler,
mezhep ile ilgili ayetler,
mezhepler ile ilgili hadisler
-
--->: Bir mezhebe bağlanmayı emreden ayetler
Reklam
Bir mezhebe bağlanmayı emreden ayetler -11
''Sana zikri (Kur'an'ı) indirdik ki, onlara indirileni insanlara beyan edesin. Umulur ki onlar da düşünürler.'' (Nahl 43)
Bu ayet-i celilenin açık ifadesiyle Kur'an'ı izah etmek ve ayetlerinin manasını beyan etmek vazifesi bizzat Peygamber Efendimiz (sallallahu aleyhi ve sellem)'e verilmiştir. Zira ayette "Kur'an'ı sana indirdik. Ta ki insanlara onu açıklayasın." buyrulmuş, "Onlar diledikleri gibi anlasınlar." buyrulmamıştır. Demek ayetleri dilediğimiz gibi değil, Peygamber Efendimiz (sallallahu aleyhi ve sellem)'in beyan ettiği gibi anlamak ve öylece amel etmek zorundayız. Zannımızı ve vehmimizi ayetlerin izahına karıştırarak kendimize göre bir tefsir yapmak ve Kur'an'ın ayetlerini hevamıza tabi kılmak; ayetin açık beyanıyla yasaktır. Bu bir tercih değil, bir mecburiyettir.
Peygamber Efendimiz (sallallahu aleyhi ve sellem) Kur'an'ı kendi zannı ile tefsir etmeye çalışanları şöyle tehdit etmiş ve onlar hakkında şöyle buyurmuştur: "Kim Kur'an'ı kendi görüşüyle tefsir ederse cehennemdeki yerini hazırlasın!"
İ. Gazali Hazretleri bu hadisi izah ederken şöyle der: "Bu hadis ile tehdit edilenler, Kur'an'ı sırf Arapça'ya dayanarak hadislere ve ayetlerin nüzul sebebine bakmaksızın açıklayanlardır. Çünkü ayetlerin nüzul sebepleri ve Peygamberimiz (sallallahu aleyhi ve sellem)'in hadisleri bilinmezse bazı ayetleri anlamak mümkün değildir."
İşte bu sırdan dolayı sahabeler içinde belagat ilminin ve Arap lisanının çok derin âlimleri ve dâhileri olduğu halde, onlar, ayetlerin manalarını Efendimiz (sallallahu aleyhi ve sellem)'den öğrenirler, kendi ilimlerine güvenerek haddi aşmazlardı.
Yine bu sırdan dolayıdır ki Haşr suresi 7. ayette "Peygamber size ne verdiyse onu alın. Size neyi yasakladıysa ondan sakının." buyrularak, tamamen Peygamberimiz (sallallahu aleyhi ve sellem)'e tabi olmamız emredilmiş ve işin içine hevamızı ve zannımızı sokmamız menedilmiştir.
O hâlde bir mezhebe bağlanmak netice itibariyle mezkûr ayet ve hadislere itaat etmek demektir. Çünkü mezhebe bağlanmak; bir mesele hakkındaki Kur'an'ın hükmünü ve Peygamberimiz'in beyanını mezhep imamına sorarak öğrenmek demektir. Mesela İmam-ı Azam Hazretleri'nin eserini okuyan bir kişi; meselenin izahını Kur'an'dan ve sünnetten çıkarmaya muktedir olmadığı için bu meseleyi bu işe muktedir olan bir zattan sormakta, o zatta ve sünnet ışığında meselenin çözümünü sunmaktadır. Hâlbuki bir mezhebe bağlanmayanlar, hadislerin tamamına vâkıf olmadıkları için ayetlerini kendi zanlarına göre izah etmekte ve Efendimiz'i aradan çıkarmaktadırlar. Bu, mezhepsizliğin zaruri bir neticesidir ve ayetin beyanıyla reddedilmiştir.
Şimdi bu bölümden çıkan neticeleri maddeler halinde özetleyelim:
· Kur'an'ı izah etmek vazifesi Peygamberimiz Efendimiz (sallallahu aleyhi ve sellem)'e verilmiştir.
· Bizler Kur'an'ı şahsi görüşümüze göre değil, Peygamberimiz (sallallahu aleyhi ve sellem)'in izah ettiği gibi anlamak zorundayız. Bu, ayetin açık ifadesidir.
· Kur'an'ı kendi görüşümüzle tefsir etmek yasaklanmış ve neticesinin cehennem olduğu bildirilmiştir.
· Peygamberimiz bize ne verdiyse onu almalı ve neyi de nehyetmişse ondan sakınmalıyız. Bu, ayetin açık bir emridir.
Netice: Madem Kur'an'ı beyan yetkisi Efendimiz'e verilmiştir ve o da (sallallahu aleyhi ve sellem) beyan etmiştir. O hâlde bizler; Kur'an'ın manalarını, o beyan ve izahları bizzat Efendimiz'den dinleyen sahabelerden ve sahabelerden dinleyen tabiînden öğrenmek zorundayız. Kendi kısır anlayışımızı hakem yaparak ayetlere mana vermek ayet ve hadislerin beyanıyla yasaktır. Bunu yapan büyük bir tehdide muhataptır.
Bu makamda şöyle bir soru da akla gelebilir: Peki mezhep imamları kendi görüş ve reyleriyle izah yapmamışlar mıdır?
Cevap: Onlar bir mesele hakkında ilk önce Kur'an ayetlerine ve hadislere müracaat etmişler, eğer mesele Kur'an ve hadislerde açıkça beyan edilmemiş ise ayet ve hadislere kıyas ederek hüküm çıkarmışlardır. Kıyas etmek ise; Kur'an'ın bir emri olduğundan dolayı -kıyasa ait delili daha önce zikretmiştik- neticede mezhep imamları ictihadlarını ayet ve hadislere dayandırmışlar, görüşlerinin delillerini ve dayandıkları esasları teker teker beyan etmişlerdir. Şimdikilerin yaptığı gibi hevalarından konuşmamışlardır!
Muminem --->: Bir mezhebe bağlanmayı emreden ayetler
-
Bir mezhebe bağlanmayı emreden ayetler -12
''Ey iman edenler, ihramlı iken av hayvanı öldürmeyin. İçinizden kim kasten onu öldürürse, öldürdüğü hayvanın dengi ona cezadır ki, (öldürülen avın kıymetine) içinizden iki adaletli kişi hükmeder.'' (Mâide 95)
Ayet-i celilenin beyanıyla ihramlı olan bir kimsenin avlanması haramdır. Eğer avlanarak bir hayvanı öldürmüşse, öldürdüğü hayvanın misli kadar ceza vardır. Ayetteki mislin manası; öldürülen hayvanın kıymetidir. Yani ihramlı iken bir hayvanı öldüren, öldürdüğü hayvanın kıymetinde bir hayvanı kurban eder ya da öldürdüğü hayvanın kıymeti kadar bir meblağı sadaka olarak verir. Demek ihramlı iken, mesela bir tavşanı ya da bir kuşu avlayan kimse, öldürdüğü tavşan veya kuşun kıymeti kadar bir meblağı sadaka olarak vermelidir.
Bu ayeti, bir mezhebe bağlanmaya delil olarak göstermemizin sebebi ayetin devamındaki ifadedir. Ayetin devamında; öldürülen hayvanın kıymetini, adalet sahibi iki kişinin belirleyeceği emrolunmuştur. Yani öldürülen hayvanın kıymetini öldüren kişi değil, iki adil hâkim takdir edecektir. Demek bir tavşanın kıymetini bile öldüren kişi zannına göre tespit edememekte, o tavşanın kıymetini adalet sahibi iki kişi belirlemektedir.
Acaba bir kuşun veya bir tavşanın kıymetini dahi iki adil hâkime tespit ettiren Allah-u Teâlâ, hiç mümkün müdür ki İslam'ın hükümlerini anlama hususunda bizi başıboş bıraksın ve sadece zannımızın hakemliğini kâfi görsün?
Yani Allah-u Teâlâ, bir dirhemin dörtte biri kıymetindeki tavşanın değerini iki adil hâkime tespit ettirsin, böyle basit bir meseleyi bile vehmimize ve zannımıza bırakmasın; daha sonra şeriatın helalini, haramını, ibadetlerin eda şekillerini ve İslamın diğer kıymetli meselelerini bizlerin anlayışına bıraksın ve zannımızın hakemliğini kabul etsin. Bu olabilir mi?
Madem bu mümkün değildir. O hâlde bir mezhebe bağlanmak vacip olmalıdır. Zira bir mezhebe bağlanmak, meselenin izahı hakkında zannını ve vehmini terk ederek mezhep imamlarını hakem yapmak demektir. Basit bir tavşanın kıymetini iki adil hâkime tespit ettirdiği gibi, şeriatın kıymetli meselelerini de bu müctehidlere tespit ettirmekte; yani meselenin hallini, icmaya -o konuda ittifak etmiş müctehidlerin görüşüne- havale etmektir.
Bir mezhebe bağlanmamak ise tavşanın değerini tespit konusunda, iki adil hâkime gitmeyip kendi görüşüyle takdir etmeye benzer. Bunu yapan kişi haddini aşmış ve ayetin emrine muhalefet etmiştir.
Bir mezhebe bağlanmanın Kur'an'ın emri olduğuna dair izahatımız burada tamamlandı. On iki ayetin delaletiyle ispat ettik ki bir mezhebe bağlanmak Kur'an'ın emridir ve mezhepsizler Kur'an'ın bu emrini çiğnemektedir.