- Bacak varisi toplumda çok sık görülen bir toplardamar hastalığıdır.
- Her varisin tedavi edilmesi gerekmez. Görüntü olarak kişiyi, rahatsız eder ya da yaşam kalitesini bozacak kadar şikayet oluşturursa tedavi önerilir.
- Tedavi öncesi her hastaya ayakta yapılan renkli Doppler ultrason ile tanı koymak yeterlidir. Başka incelemeye gerek olmaz.
- Son yıllarda gelişen lazer, radyofrekans ve yapışkan gibi ameliyatsız tedavi yöntemleri ile varis tedavisi son derece kolay ve etkilidir.
- Ameliyatsız tedavi yöntemi ameliyat tedavisine göre daha kolay ve tekrar şansı daha az olan bir yöntemdir.
- Ameliyatla yapılabilen tüm varis tedavileri ameliyatsız yöntemlerle de yapılabilir.
- Hastalar tedaviden hemen sonra evine gidebilir ve bir gün sonra normal yaşamlarına dönebilirler.
Variste tedavi yöntemleri
Her varis türünün (küçük, orta ya da büyük varisler) tedavisi birbirinden biraz farklıdır. Eskiden beri bilinen varis çorabı ve varis ilaçları varise ait yakınmaları azaltır ya da giderir ama varisleri yok edemez. Bilinen hiç bir ilaç ya da aldığımız doğal ürünler varisi yok edemez. Rahatlatıcı olarak kullanılan temel tedaviler:
- Varis çorabı: Varise bir etkisi yoktur ancak varis şikayet oluşturuyorsa (ağrı, yorgunluk, gece krampları gibi) bu şikayetleri azaltabilir ya da kaybolmasını sağlayabilir. Varis çorabı son derece faydalıdır ama varisi tamamen yok eden basit tedaviler olduğu için artık tedavide çok fazla önerilmez. Önerilen şey varisin ameliyat ya da ameliyatsız lazer, radyofrekans gibi yöntemlerle tedavi edilerek tamamen yok edilmesidir.
- Varis ilacı: Varis çorapları gibi varisi tedavi etmez, ilerlemesini engellemez ancak varise ait şikayetleri dindirebilir.
Varisi tamamen gideren iki tedavi yöntemi vardır.
- Ameliyatla varis tedavisi: 20 sene önceye kadar varisin tek tedavi yöntemiydi. Amerika ve Avrupa'da artık ameliyatsız varis tedavi yöntemleri (lazerle, radyofrekasnla ve yapışkanla yapılan) çok etkili ve ameliyata göre çok daha kolay olduğu için ameliyat tedavisi önerilmiyor.
- Ameliyatsız varis tedavi yöntemleri
- Lazerle varis tedavisi
- Radyofrekansla varis tedavisi
- Yapışkanla varis tedavisi
- Köpükle varis tedavisi (köpük tedavisi ana damar tedavisinde daha çok yardımcı bir tedavidir).
Varisi tedavi etmeden önce her varis türünün (küçük, orta ya da büyük varisler) tedavisinin birbirinden farklı olduğu bilinmelidir.
Variste lazer, radyofrekans ve yapışkan tedavileri
Bu tedavi yöntemlerinin tümü variste ameliyatsız tedavi yöntemleridir. Tedavi işleminde narkoz kullanılmaz, hastanede yatmaya gerek yoktur. Tedavi işlemi lokal uyuşturma ve damardan verilen ağrı kesici ve rahatlatıcı ilaçlarla tamamen ağrısızdır. Tedaviye yürüyerek gelir ve tedaviden hemen sonra yürüyerek gidersiniz.
Ameliyatsız varis tedavisi yöntemleri birbirine çok benzer. Tedavinin bir çok basamağı tıpatıp aynıdır. Tedavinin mükemmel olmasının birinci şartı ayakta yapılan renkli ultrason incelemenin çok iyi yapılmasıdır. Burada kaçak olan damarlar ortaya çıkar ve tedavinin haritası oluşturulur. Tedavi yapılan oda bazen normal bir oda bazen bir ameliyathane odasıdır.
İşlemlerde narkoz kullanan merkezler olsa da genellikle narkoz gerektirmeyen bir işlemdir. İşlemin tamamen ağrısız olması için, sadece iğne girim yerinin uyuşturulması (lokal anestezi) yetmeyebilir, ek yöntemlerin kullanılması daha konforlu olur. Bunlar içinde en sık kullanılanı sedasyon analjezi dediğimiz damardan rahatlatıcı ve ağrı kesici ilaçlar kullanılmasıdır. Bu yöntem hem son derece emniyetli hem de etkilidir. Bu yöntemle kişi rahatlar herhangi bir ağrı duymaz. İstenirse uyanık kalınabilir, istenirse tamamen uyutulabilir. Ama hala narkoz denen genel anestezi değildir.
Ameliyatsız varis tedavilerinin avantajları:
- Narkoz yani genel anestezi gerekmez.
- Tedavi tamamen ağrısızdır. Ağrı kesmek ya da işleme ait korku ya da heyecanı gidermek için çok daha basit yöntemler kullanılır. Merkezimizde bu amaçla sadece kol damarında ilaçlar verilmektedir. Belden iğne yöntemi ya da narkoz kullanılmaz.
- Bacaklarda ufacık kesi izleri dahil hiç bir şekilde iz kalmaz.
- Hastaneye yatış gerekemez. Hastalar işlemden hemen sonra yürüyerek eve dönebilir.
- Tüm işlem ultrason eşliğinde vücudun içindeki damarlar görülerek yapılır.
- Ameliyatsız varis tedavi yöntemleri ameliyatla karşılaştırıldığında daha etkilidir ve varisin tekrarlama ihtimali ameliyat tedavisine göre çok daha azdır.
Varis tedavisi ne kadar etkilidir?.
Aslında varis tedavisi tüm varis türlerinde varisi tamamen giderebilir. Ancak her tür için tedavi biraz farklıdır.
Büyük varislerin tedavisi en etkili olandır. Ameliyatsız damar içinden yapılan lazer, radyofrekans tedavisi gibi yöntemler şu an dünyadaki en etkili yöntemlerdir.
Orta boy yani ağ yapısındaki yeşil varisler genellikle köpük yöntemi ile tedavi edilir. Bunlarda da bir veya bazen birden fazla tedavi yöntemi gerekebilir ama tamamen giderilmesi mümkündür.
Kılcal damarlar tamamen giderilmesi daha zor ve uzun süren türdendir. Bacaktaki yoğunluğuna göre bir ya da bir kaç tedavi seansı gerekir. Hem skleroterapi hem de transkütan denen deriden yapılan lazer/radyofrekans tedavisi kullanılabilir.
Varis tedavisi sonrası süreç
Damar içi lazer ya da radyofrekans yöntemleri tedavide ameliyatın yerini alan yöntemlerdir. Ne kadar kolay olursa olsun işlem sırası ve işlem sonrası hastalar için rahatsızlık verici olabilir. Merkezimizde varis tedavisi için en modern yöntemler kullanılmakta ve işlem konforlu ve tümüyle ağrısız bir şekilde yapılmaktadır. İşlem sonrası 2. saat evlerine gönderilen hastalarımız genellikle bir gün sonra normal hayatlarına dönebilir. Ama tedavi işlemi bazı kişilerde yaşantıyı 1-2 hafta etkileyebilir.
Tedavi edilen varis tekrarlar mı?
Tedaviden sonra varisin tekrarlayıp tekrarlamayacağı en çok sorulan sorulardan biridir ve varisi olan herkes bu konuda farklı şey duymuştur.
En büyük sorun da bir çok hastanın varis için tedavi olması ancak tekrarlamasıdır. Bu hastalarda büyük bir güvensizlik oluşturur.
Tekrarlayan varislerin bir çok nedeni vardır. Her varis türünün (büyük, orta boy ve kılcal) tedavi sonrası tekrarlama şansı birbirinden farklıdır.
- Yeni ameliyatsız varis tedavisi ile (lazer, radyofrekans ve yapışkan yöntemleri) büyük varislerin tekrarlaması son derece seyrektir. Ancak eskiden yapılan ameliyatlarda varisin tekrarlaması daha fazladır.
- Orta boy yeşil varislerde ve kılcal varislerde sadece görünen varisleri giderebiliriz. Bunların kaynağı yoktur ve kaynağın kurutulması söz konusu değildir. Burada tedavi etsek de daha sonra kılcal ya da orta boy yeşil varis gelişme ihtimali olabilir. Bu da genellikle genetik yatkınlığa bağlıdır.
Variste ameliyat tedavisi
Variste çok uzun yıllardan beri kullanılan bir yöntemdir. Aslında iyi yapıldığında hala etkili bir yöntemdir. Ancak yeni yöntemler daha kolay ve rahat olduğu için artık ameliyatın yerini almaktadır. İki tür ameliyat tedavisi vardır. Birincisinde varise yol açan büyük damar çıkarılır. Bu genellikle diz altı ile kasık arasında olan bir damardır. Bu damara Safen toplardamarı denir. İkinci tür ise görünen varislerin çok küçük (1-2 cm uzunluğunda) kesilerle çıkarılmasıdır. Buna flebektomi denir. Genellikle ikisi aynı anda beraber kullanılır. Eğer ana damar sorunu var ve ana damar çıkarılmadan sadece görünene varisler çıkarılırsa tekrar kaçınılmazdır.