Editörün Notları – Ocak 2016
Kaynak metinde muğlaklık varsa ne yaparsınız?
Çevirmekte olduğunuz metinde birden fazla anlama gelebilecek, iyi yazılmamış, muğlak ifadelere rastlayabilirsiniz. Bu durumda iki yol izleyebilirsiniz:
1- Muğlaklığı, kendi değerlendirmenize göre doğru olduğunu düşündüğünüz tek bir anlama indirgeyebilir ve çeviriyi ona göre yapabilirsiniz. Ancak bunu yaparsanız, başarı oranınız yüzde 50 olacaktır. Çünkü kararınız nesnel değil, öznel bir gerekçeye dayanacaktır.
2- Aynı konuyu ele alan ve muğlaklık içermeyen farklı bir kaynak bulabilirsiniz. Bulduğunuz bu kaynak, ana metindeki belirsizliği ortadan kaldırarak net anlamı tespit etmenizi sağlayacaktır.
Çeviride bunun gibi tercihler yapmanız gerektiğinde, tercihinizi mutlaka sağlam gerekçelere dayandırabiliyor olmalısınız. Bu nedenle, muğlak durumlarda, araştırma yaparak kendinize güçlü referanslar bulmalısınız.
Aşağıdaki örnek, Robert Poynton hakkında bir tanıtım yazısından alıntıdır. Robert Poynton, doğaçlama tiyatronun fikir, araç ve tekniklerini kullanarak kurumlara danışmanlık hizmeti veren bir eğitimcidir. Aşağıdaki İngilizce cümleyi okuduğunuzda, “On Your Feet” adlı danışmanlık şirketini nasıl konumlandırmanız gerektiği konusunda kafanızın karışması doğal. Çünkü cümle pek de iyi ifade edilmemiş.
Durumu netleştirmek için yapmanız gereken şey çok basit: belli kilit sözcükleri kullanarak araştırma yapmak. Bu örnekte, “robert poynton” ve “on your feet” ifadelerini tırnak içinde aradığınızda birçok farklı kaynağa ulaşabilirsiniz:
Arama sonuçları içinde daha ilk sitede tüm muğlaklığı ortadan kaldıracak sonuca ulaşabiliyoruz: On Your Feet’in, Robert Poynton’un bir arkadaşıyla kurduğu danışmanlık şirketi olduğunu görüyoruz.