Yüzüklerin Efendisi filmini izlemiş veya kitaplarını okumuş herkesin belki de en aşina olduğu karakter Gandalf'ın Orta Dünya'daki maceraları hakkında, yüzüğün keşfedilip yok edilmesi sürecinde yaptıkları haricinde, çoğu kişi detaylara pek hakim değildir. Oysa ki merhametli büyücümüzün yaptıkları başından sonuna kadar Orta Dünya'nın üçüncü çağını etkilemiştir. Bu yazımızda büyücünün neler yaptığına biraz daha detaylı bakalım...
Gandalf, orta dünyanın birinci ve ikinci çağlarında Olorin adıyla bilinen bir Maiar’dı ve Aman diyarında Valar ile beraber yaşamaktaydı. Büyük düşman Morgoth’un ikinci çağdaki Öfke Savaşı'nda yenilmesinin ardından, Orta Dünya'ya egemen olmaya çalışan Sauron’a karşı, Orta Dünya'yı kaderine terk etmek istemeyen, Valar tarafından seçilen beş Maiar’dan biridir.
3. çağın 1000. yılında yanında diğer iki istari(büyücü) ile birlikte Orta Dünya'ya doğru yola çıkar. Bunlar Saruman ve Radagast’tır. Mithlond’da karaya çıkan Gandalf’ı elf Glorfindel ve gemi yapımcısı Cirdan karşılar. Büyücünün Orta Dünya'daki görevini tahmin Cirdan, üç elf güç yüzüğünden biri olan Narya’yı şerle olan mücadelesinde kendisine destek olması için Gandalf’a verir.
Narya (Ateş) yüzüğü, Gemi yapımcısı Cirdan tarafından Gandalf’a, Nenya (Su) yüzüğü, Yüzüklerin yapımcısı Celebrimbor tarafından aşık olduğu Galadriel’e, Vilya (Hava) yüzüğü, Elf kralı Gil-Galad’dan sonra Elrond’a emanet edilmiştir.
Gandalf, 2063 yılında Güney Kuyutorman bölgesinden çevreye yayılmakta olan kötülüğü araştırmak için tek başına Dol Guldur kalesine gider. Sauron gerçek kimliğini gizlemek için Dol Guldur’dan kaçar.
2066 yılında artan kötülüğe karşı Ak Divan kurulur. Galadriel, Gandalf’ın divanın başı olmasını istemesine rağmen Gandalf bağımsızlığını korumak ve belli bir bölgeye bağlı kalmamak adına bu talebi reddeder. Onun yerine Saruman bu unvanı alır.
Gandalf 2758 yılındaki uzun kışta Shire’lı hobbitlerle ilk kez karşılaşır ve onlara yardım eder.
2845 yılında Cüce kralı Thrain, Mavi Dağlardan Erebor’a dönerken kaybolur. Kayıp kralı aramak için yola çıkan Gandalf batı kapısından Khazad-dum’a girer fakat kralı bulamaz ve batıdaki Durin’in Kapısından dışarı çıkar.
2850’de arayışları, Gandalf'ı tekrar Dol Guldur’a yönlendirir. Gizlice kaleye sızdıktan sonra Thrain’i bir zindanda ölmek üzereyken bulur ve ondan Erebor’un haritasını ve anahtarını teslim alır. Ayrıca, gerçek kimliği hala sır olan, Sauron’un cücelerin yedi yüzüğünden sonuncusu olan yüzüğü de Thrain’den aldığını öğrenir. Bunu keşfetmesiyle Sauron’un döndüğünden emin olur.
2851’de Ayrıkvadi’de Ak Divana bu kötü haberi verir. Ak Divanı bir an önce Sauron’a saldırılması için ikna etmeye çalışır. Fakat Saruman’ın karşı çıkması neticesinde divanın çoğunluğunu ikna etmeyi başaramaz.
2941 yılında Bree’deki handa Thrain’in torunu cüce Thorin ile karşılaştı. Bu karşılaşmanın ardından Hobbit kitabında anlatılan maceraları başladı. Bu yıl içerisinde; Bilbo Tek Yüzüğü buldu, Yalnız Dağ’da Ejderha Smaug öldürüldü ve Beş Ordular Muharebesi yapıldı.
2956 yılında İsildur’un varisi Aragorn ile karşılaşır ve kısa sürede arkadaş olurlar. Aynı yıl içinde Minas Tirith’i ziyaret eder ve henüz çocuk olan Faramir ile tanışır.
3001 yılında, Bilbo’nun 111. yaş gününden itibaren Yüzüklerin Efendisi üçlemesindeki olaylar yaşanır.
3019 yılının 25 Ocak günü Balrog ile mücadelesinden sonra Gri Gandalf ölür. 15 Şubat’ta Ak Gandalf olarak Eru tarafından geri gönderilir.
Görevini tamamlaması için geri gönderilen Ak Gandalf...
25 Mart 3019' da tek yüzüğün yok edilmesiyle Gandalf’ın Orta Dünya'daki rolü hemen hemen sona ermiştir.
Yok edilebileceği tek yer olan Hüküm Dağı'nın ateşlerine atılan Sauron’un Hükmeden Yüzüğü.
1 Mayıs'ta Gondor Tacını Aragorn’a takdim eder. 22 Temmuz'da Gandalf’la birlikte diğer Yüzük Kardeşliği üyeleri Minas Tirith’ten ayrılır. 30 Ekim günü yanındaki dört hobbiti ülkelerini Saruman ve onun kötü insanlarından kurtarmaları için gönderirken, kendisi uzun süredir konuşamadığı Tom Bombadil’in yanına gider.
Gandalf, Minas Tirith’te Kral Elessar’ın başına son kral Earnur’un tacını yerleştirirken.
3021 yılının 29 Eylül günü, Galadriel, Elrond, Bilbo, Frodo ve atı Gölgeyele ile birlikte Gri Limanlardan batıya, ölümsüz topraklara doğru yelken açar. Tek yüzüğün yok edilmesinin ardından güçleri tükenmiş olan üç elf yüzüğünün taşıyıcılarının Orta Dünya’dan ayrılması, üçüncü çağın bitişi ve insanların çağı olan dördüncü çağın başlangıcıdır.
Gri Limanlar... Gandalf’ın gidişinden sonra geride kalan kardeşlik üyelerinden Legolas ve Gimli’nin birlikte, Sam’in de tek başına yelken açıp ölümsüz topraklara gittiği bilinmektedir.