Nisbetiye Mah. Yücel Sok. No:6
34340 1. Levent, Beşiktaş, İstanbul
Rektum Kanseri Tedavisi
Rektal kanser çoğu zaman birden fazla tedavi türü (modalite) gerektirir, bu yaklaşım “multimodal terapi” olarak bilinir. Genellikle rektal kanserde kullanılan tedavi türleri diğer birçok kanser tipini tedavi etmede kullanılanlar ile aynıdır. Bunlar:
- Cerrahi, tümörü çıkarmak amacı ile uygulanır.
- Kemoterapi, genellikle kanser hücrelerini hedef alan iki veya daha fazla ilaçtan meydana gelir. Rektal kanser hastalarında kemoterapi sıklıkla ameliyattan önce ve sonra, radyasyon terapisi ile birlikte uygulanır.
- Radyasyon terapisi, X-Ray gibi yüksek enerjili ışınlar ile kanser hücrelerini öldürür.
Rektum Kanseri Tedavisi hakkında bilinmesi gerekenler
- Rektum Kanseri Kemoterapi
- Rektum Kanseri Radyasyon Tedavisi (Radyoterapi)
- Biyolojik Terapi (İmmünoterapi)
- Hedeflenmiş Terapi (Hedefe Yönelik Tedavi)
CERRAHİ
Cerrahi seçenekleri birkaç faktöre bağlıdır:
- Kanserin evresi ve derecesi
- Tümörün rektumdaki konumu
- Tümör boyutu
- Hastanın yaşı
- Hastanın genel sağlık durumu
- Hastanın tıbbi geçmişi
- Hastanın farklı yöntemleri öğrendikten sonraki kişisel tercihi
Rektal kanser tedavisinde çoğunlukla kullanılan bazı yöntemler:
- Abdominoperineal Rezeksiyon (APR) ve Uç Kolostomi. APR, anal sfinktere çok yakın konumlanmış rektal tümörlerin tedavisinde en iyi şansı sunar. Bu bölgedeki kanserde, cerrah tümör ile birlikte sfinkteri de almak durumundadır. Aksi takdirde tümörün tüm yönlerinden bir sağlıklı doku sınırı almak mümkün olmaz ve temiz, sağlıklı sınırlar kanserin tekrarlaması ihtimalini azaltır.
APR sonrası dışkının anüse geçmesi mümkün değildir. Bir uç kolostomi, APR öncesi rektuma bağlanmış olan kolonun son kısmını alt karındaki cerrahi bir açıklığa (stoma) bağlar. Böylece dışkı stoma üzerine yerleştirilen çıkarılabilir bir keseye geçer.
- Koloanal Anastomoz. Bu sfinkter koruyucu yöntem, tümör anal sfinkterin tepesinden en az 1 santimetre yukarıda ise rektal kanser cerrahisi için bir seçenek olabilir. Cerrah rektumun tamamını ve çevre dokunun yeterli kısmını temiz sınırlara ulaşmak amacı ile çıkarır. Ardından kolonun kalan ucu kolona bağlı bir kese gibi şekillenebilir. Alternatif olarak kolonun ucu direkt anüse bağlanabilir.
- Aşağı Ön Rezeksiyon. Anüsü bütünüyle sağlam bırakan bu yöntem, tümör rektumun üst kısımlarında yerleştiğinde gerçekleştirilebilir. Cerrah tümörü ve çevresindeki sağlıklı doku sınırını çıkarır, rektumun alt kısmına dokunmaz. Kolonun ucu rektumun kalan kısmına bağlanır.
- Lokal Eksizyon. Lokal eksizyonda tümör altındaki rektal duvar kesiti ve sağlıklı doku marjı ile birlikte çıkarılır. Bu teknik genellikle biyopsi ile sıçrama veya yenileme ihtimalinin azlığı gösterilmiş erken, küçük, birinci evre rektal kanserler içindir.
Listelenen diğer yöntemlerden farklı olarak, lokal eksizyon lenf nodu çıkarılmasını içermez. Bunun yerine çıkarılan doku tümörün beklenenden daha ileri kanser özelliklerine sahip olmadığından emin olmak amacıyla laboratuvarda incelenir. Eğer bu özelliklerden biri bulunursa standart bir operasyon gerekebilir.
- Daha Kapsamlı Cerrahiler. Crohn hastalığı, ülseratif kolit veya kolorektal kansere genetik bir yatkınlık ile ilişkili rektal kanseri olan kişilerde tipik olarak burada açıklananlardan daha kapsamlı cerrahiler gerekir. Ayrıca cerrahi öncesi ve sonrası kemoterapi gereklidir.
- İntraoperatif Radyasyon Terapisi (IORT). Rektal kanser cerrahisi esnasında cerrahi ekibinin tümörü çıkarmasının ardından IORT bir radyasyon onkoloğunun yönetimine geçer. Tedavi karın kapatılmadan önce doğrudan tümör bölgesine odaklanan tek, yüksek doz radyasyondan oluşur. Radyasyon ışınlarının sıkı odaklanmış oluşu ve radyasyon kalkanlarının dikkatle yerleştirilmesi çevre organları radyasyon hasarından korur.
Tedavinin ana rolü, cerrahın tümör etrafından ideal düzeyde sağlıklı doku alamadığı durumlarda kanserin yenileme ihtimalini azaltmaktır. IORT bazı rekürren (tekrarlayan) rektal kanser vakalarının yanında ileri rektal kanserleri tedavi etmek için de kullanılır.
- Minimal İnvaziv Cerrahi. Minimal invaziv (laparoskopik) rektal kanser cerrahisi sırasında karında birkaç küçük insizyon (kesi) oluşturulur. Özel cihazlar ve bir kamera kesilerden içeri gönderilir ve büyük bir kesi olmadan cerrahın rektal kanseri çıkarmasına imkan tanır.
- Robotik Cerrahi. Robotik cerrahi esnasında cerrah bir kumanda panelinin başında oturur ve ileri teknoloji cerrahi aletlere kontrolleri ile yol gösterir. Robotik cerrahi cerrahın küçük alanlarda daha kolay çalışmasına izin verme avantajına sahiptir ve cerraha operasyon alanında daha geniş görüş kazandırır.
KOMBİNASYON TERAPİ
Evre 2 ve evre 3 rektal kanserler için standart tedavi, cerrahi öncesi (preoperatif) verilen kemoterapi ve radyasyonun bir kombinasyonudur (kemoradyoterapi). Bu yöntem aynı zamanda tekrarlama riski yüksek olan evre 1 rektal kanserler için de bir tedavi seçeneğidir.
Preoperatif kemoradyoterapinin faydaları:
- Kemoterapinin kanser hücreleri üzerindeki etkisi sebebiyle radyasyona cevabın artışı
- Azalan tümör boyutu
- Bazı vakalarda kanser aşamasının azaltılması
- Cerrahinin anal bölgeyi bozmadan yapılması için daha iyi bir şans (sfinkter koruyucu cerrahi)
- Kanserin yenilemesinde daha düşük risk
Preoperatif kemoradyoterapi ve cerrahi işlem arasında olağan dönem yaklaşık 6 haftadır. Ameliyat sonrası birçok hasta, kalan kanser hücrelerini yok etmek adına ayrıca kemoterapi alır.
EVRE 4 REKTAL KANSER
Evre 2 ve 3 rektal kanserlerde kullanılan tedavilerin bazıları evre 4 kanserler için de uygun olabilir. Tanımlandığı gibi evre 4 rektal kanser genellikle karaciğer olmak üzere vücudun farklı bir bölgesine yayılmıştır (metastaz).
Bazı vakalarda esas (primer) tümör hala rektum ve yakınındaki lenf nodlarında sınırlı iken karaciğerde metastatik bir tümör belirebilir. Eğer bu durum gerçekleşmiş ise doktorunuz primer tümör ve karaciğerdeki tümörü tek seferde çıkaracak bir cerrahi işlem önerebilir.
Bazı vakalarda da primer tümör karaciğer metastazı oluşmadan önce rahim ve yumurtalıklar gibi rektum çevresi organlara metastaz yapabilir. Bu vakalarda kompleks cerrahiler ve pelvis yapılarının yeniden düzenlenmesi mümkün olabilir.
EVRE 4 REKTAL KANSER İÇİN İLAÇLAR
Kemoterapi bazı vakalarda radyasyon terapisi ile de olduğu gibi evre 4 rektal kanser hastalarında yaşam süresini uzatır. Kemoterapinin genel kullanımı ameliyat öncesi iken her iki tedavi ameliyat sonrası da verilebilir. Kemoterapi ve radyasyon, kanser cerrahi işlem için çok geniş çaplı olduğunda semptomları azaltmak amacı ile kullanılabilir.
Evre 4 rektal kanser hastaları kemoterapiye ek olarak FDA onaylı yeni üç ilaçtan birini alabilir. “Biyolojikler” olarak adlandırılan bu ilaçlar tümörün büyümesine izin veren kanser hücresi özelliklerini hedef alır. Kemoterapinin yanında biyolojik ilaç alınmasının belirli kolorektal kanser vakalarında tedaviye yanıtı iyileştirdiği bulunmuştur. Biyolojikleri içeren tedavi “hedeflenmiş terapi” olarak adlandırılır.
Evre 4 kolorektal kanserde kemoterapi ile birlikte kullanılan ilk basamak FDA onaylı ilaçlar:
- Bevacizumab (Avastin)
- Cetuximab (Erbitux)
- Panitumumab (Vectibix)
Destekleyici (Palyatif) Bakım
Palyatif bakım ciddi bir hastalığın ağrı ve diğer belirtilerini rahatlatmayı sağlamaya odaklanmıştır. Palyatif bakım uzmanları, devam eden bakımınızı tamamlayacak ekstra bir destek katmanı oluşturmak için siz, aileniz ve diğer doktorlar ile birlikte çalışır.
Palyatif tedavinin bir örneği semptomlarınızı gidermek amacıyla rektum tıkanmasını rahatlatma cerrahisi olabilir.
Palyatif bakım hekimler, hemşireler ve diğer özel eğitimli profesyonellerden oluşan bir ekip ile sağlanır. Palyatif bakım ekipleri, kanser hastaları ve ailelerinin hayat kalitesini artırmayı amaçlar. Bu bakım şekli aldığınız iyileştirici veya diğer tedaviler ile birlikte önerilebilir.