Kehribar kalıpları, milyonlarca yıl evvel oluşurken canlıları da içine hapsedebildiği için hayvanların uzak geçmişte neye benzediğine ve genel olarak evrime dair birçok bilgiyi bizlere sağlıyor. Yeni bir kesim da eski bir yengeç cinsinin en âlâ korunmuş halini bizlere sunuyor.
Çin’de bulunan bir kehribar kesimi, içinde barındırdığı 2 mm’lik yengeç fosiliyle bilim insanlarını heyecanlandırdı. Tipinin en yeterli korunmuş örneği olan yengeç, yengeçlerin evriminde tanımlanamayan milyonlarca yıllık boşluğu doldurdu.
Kehribara hapsolmuş 100 milyon yıllık yengeç fosili:
Fosili inceleyen Alberta Üniversitesi araştırmacıları, evrimsel boşluğu dolduran yengeç hakkında “Bu yengeç, bize yengeçlerin yaşadığı döngü hakkında değişik bir öykü anlatıyor. Yengeç evrimi çok heyecan duyulan bir bahis; zira tarih boyunca yengeç gibisi birçok tıp, birbirinden bağımsız formda evrimleşti.”
Şu ana kadar yengeçlerin denizlerden ayrılıp kara yengeçleri ve sonrasında tatlı su yengeçleri olarak ayrıldığı vakit, 50 ila 70 milyon yıl önceye tarihleniyordu. Yengeçi inceleyip DNA ve RNA fark ve benzerliklerinin toplanmasıyla oluşturulan moleküler kayıtlara işleyen bu araştırmacılarsa kara ve deniz olarak yaşanan ayrımın 100 ila 125 milyon yıl evvel yaşandığını saptadı.
Bilgisayarda yapılan taramalarla birlikte 100 milyon yaşındaki yengeçin ‘mükemmel’ durumda olduğu ve tek bir anteninin dahi eksik olmadığı görüldü. Yavru olduğu varsayım edilen ve “Cretapsara athanata” ismi verilen yengecin hem karada, hem de tatlı suda yaşamış olduğu düşünülüyor.