Editörün Seçimi
none
Istockphoto.com / Stok Fotoğraf / Ridofranz
Periton kanseri veya "birincil periton kanseri", 1 milyon kişiden yalnızca altısında meydana gelen nadir bir kanserdir. (Karşılaştırıldığında, epitelyal yumurtalık kanseri yaklaşık 1 milyon kişiden 120'sinde görülür.)
Bununla birlikte, kesin sayıyı tahmin etmek zordur, çünkü ilerlemiş seröz yumurtalık kanseri teşhisi konan önemli sayıda kadında (% 15'e kadar) periton kanseri olduğu düşünülmektedir.
Periton kanseri birçok yönden epitelyal yumurtalık kanserine benzer, benzer semptomlara neden olur, mikroskop altında benzer görünür ve aynı tür tedavilere yanıt verir.
Erken dönemde semptomların olmaması nedeniyle, birincil periton kanseri genellikle hastalığın ileri evrelerinde teşhis edilir; karın ve pelviste hem kan damarlarının hem de lenfatik damarların bolluğu nedeniyle erken yayılma eğilimindedir.
Periton, karın ve pelvik boşluğun organlarını kaplayan, sindirim sistemini, karaciğeri ve üreme organlarını kaplayan iki katmanlı bir zardır.
Epitel hücrelerinden oluşur ve organları saran Saran sargısına benzer bir görünüme sahiptir. Bu zarlar ve zarlar arasındaki az miktarda sıvı, organları koruyarak, birbirlerine yapışmadan serbestçe hareket etmelerini sağlar.
Diğer bazı kanser türleri peritona yayılabilir, ancak periton kanseri başlar.içindeperitonu oluşturan hücreler (buna neden denirbirincilperiton kanseri).
Karın veya pelvik boşluğun herhangi bir yerinde ortaya çıkabilir ve yayıldığında genellikle karın ve pelvik organların yüzeyine yayılır.
En sık görülen semptomlar ve kullanılan tedavi yöntemleri dahil olmak üzere, birincil periton kanseri ile epitelyal yumurtalık kanseri arasında birçok benzerlik vardır. Karın (periton) ve yumurtalık yüzeyi fetal gelişimde aynı dokudan kaynaklanır.
Periton kanserine neden olan periton hücrelerinin aslında gelişim sırasında karın içinde kalan artık yumurtalık hücreleri olabileceği düşünülmektedir.
Epitel yumurtalık kanseri çok daha yaygın olduğu ve daha fazla araştırma yapıldığı için kanserler arasındaki bu benzerlikler tedavinin planlanmasında yardımcıdır.
Periton kanseri ve yumurtalık kanseri benzer olmakla birlikte, önemli farklılıklar da vardır.Periton kanseri teşhisi konan kişiler, yumurtalık kanseri olanlardan daha yaşlı olma eğilimindedir.
Tedavilerle ilgili olarak (aşağıda), periton kanserinde debulking cerrahisinin başarılı olma şansı daha yüksektir, ancak genel sağkalım oranı daha zayıftır. Bu, iki kanser türü arasında tümör biyolojisinde farklılıklar olduğunu göstermektedir.
Yumurtalık kanseri, hastalığın erken evrelerinde semptomların olmamasından dolayı "sessiz katil" olarak bilinmesi gibi, periton kanseri olan kişilerde hastalık oldukça ilerleyene kadar genellikle birkaç semptom görülür.
Semptomlar ortaya çıktığında, genellikle belirsizdir ve karında şişkinlik semptomları, yaygın karın ağrısı, sık idrara çıkma ve yemek yerken dolgunluk hissi ile birlikte spesifik değildir.
Diğer semptomlar bağırsak değişiklikleri (daha sık kabızlık), anormal vajinal kanama, abdominal kitle veya kasıtsız kilo kaybını içerebilir.
Hastalık ilerledikçe, karın içinde sıvı birikerek (assit) karın rahatsızlığına, bulantı ve kusmaya ve karın basıncının akciğerleri yukarı doğru itmesi nedeniyle nefes darlığına neden olabilir. Yorgunluk da yaygındır.
Periton kanserinin komplikasyonları arasında bağırsak tıkanıklıkları (bazen bağırsak ile vücudun dışı arasında bir stoma veya delik gerektiren) ve idrar yolu tıkanıklığı (üreterlerin tümörler tarafından tıkanması nedeniyle), bazen bir stent veya nefrostomi tüpü gerektirebilir ( böbrekten vücudun dışına bir tüp).
Periton kanserine neyin neden olduğu tam olarak bilinmemekle birlikte süreç, periton hücrelerinde bir dizi mutasyonun kontrol dışı büyümeyle sonuçlanmasıyla başlar.
Periton kanseri kadınlarda çok daha yaygındır ve yumurtalık kanseri için risk faktörlerine benzer risk faktörlerine sahiptir.
Bunlar arasında yaş, 60 yaşın üzerinde, meme kanseri öyküsü olan çoğu insan, hormon replasman tedavisi (hem kombinasyon hem de sadece östrojen içeren tipler), endometrioz öyküsü ve obezite bulunmaktadır. Belin altında talk kullanımı da risk artışı ile bağlantılıdır.
Aksine, hastalığı geliştirme riskinin ortalamanın altında olmasıyla ilişkili faktörler vardır. Bunlar arasında oral kontraseptif kullanımı (azaltılmış risk, kesildikten sonra 30 yıl sürebilir), tüp ligasyonu, özellikle 35 yaşından önce doğum yapma ve emzirme sayılabilir.
Bazı çalışmalar, aspirin ve Advil (ibuprofen) gibi nonsteroid antiinflamatuar ilaçların kullanımının riski azaltabileceğini düşündürmektedir.
Belirtildiği gibi, bazı insanlar, aile geçmişinde yumurtalık kanseri veya BRCA gen mutasyonu nedeniyle fallop tüplerini ve yumurtalıklarını (histerektomi ve salpingo-ooferektomi) çıkarmak için önleyici ameliyat geçirirler. Bu, epitelyal yumurtalık kanseri riskini yüzde 90'a kadar azaltabilirken, periton kanseri riski devam ediyor.
Genetik
Ailede yumurtalık, fallop tüpü veya periton kanseri öyküsü riski artırır ve bu kanserlerin yaklaşık yüzde 10'unun kalıtsal olduğu kabul edilir. Lynch sendromu (kalıtsal polipoz olmayan kolon kanseri) gibi belirli genetik sendromlara sahip olmak veya BRCA gen mutasyonuna sahip olmak riski artırır.
BRCA gen mutasyonu taşıyan kadınlar, yumurtalıkları önleyici olarak alınmış olsa bile, periton kanseri geliştirme riski yaklaşık yüzde 5'tir.
Şu anda, hastalığı geliştirme riski yüksek olanlar için bile, primer periton kanserinin erken teşhisinde etkili bulunan bir tarama testi bulunmamaktadır.
Semptomları dinledikten ve fizik muayene yaptıktan sonra, tanıyı düşünürken doktorların isteyebileceği bir dizi test vardır.
Kan Testleri
Kan testi CA-125, periton kanseri olan kişilerde yükselebilen bir tümör belirtecidir. Bununla birlikte, CA-125 seviyeleri pelvik enfeksiyonlardan gebeliğe kadar birçok farklı durumda yükselebilir ve seviyeler bile normal olabilir. kanser varlığında.
OVA1 testi adı verilen başka bir test, ameliyattan önce yumurtalık veya periton kanseri olasılığını tahmin etmek için kullanılır. Test, bir olasılığı tahmin etmek için 5 biyobelirteçten oluşan bir kombinasyon kullanır.
Görüntüleme Testleri
Görüntüleme çalışmaları, periton kanseri semptomlarının değerlendirilmesinde yardımcı olabilir. Bir ultrason (transvajinal ultrason) genellikle gerçekleştirilen ilk testtir. Karın ve pelvisin BT taraması veya MRI da yardımcı olabilir. Ek olarak, bir üst ve veya alt GI serisi sipariş edilebilir.
Biyopsi ve Laparoskopi
Çoğu zaman, bir tanıyı doğrulamak veya çürütmek için bir biyopsi gerekir. Karında birkaç küçük kesiğin yapıldığı ve karın veya pelvisten doku örneklerini çıkarmak için aletlerin yerleştirildiği minimal invaziv bir prosedür olan laparoskopi sırasında sıklıkla biyopsi alınır.
Laparoskopi de tedavi hakkında önemli bilgiler verebilir. Bir 2018 çalışması, laparoskopinin, kimin optimal sitoredüksiyon cerrahisine iyi yanıt vereceğini belirlemede çok hassas olduğunu bulmuştur (aşağıya bakınız).
Bu ameliyat çok büyük bir ameliyat olduğu için, laparoskopi bu ameliyatı kimin yaptırması gerektiğine ve risklerin faydalardan daha ağır basacağına karar vermede çok yardımcı olabilir.
Asit mevcut olduğunda, sıvının bir kısmını boşaltmak ve nefes almaya yardımcı olmak için parasentez adı verilen bir prosedür yapılabilir. Bu sıvı ayrıca kanser hücrelerinin varlığını aramak için mikroskop altında incelenebilir.
Ayırıcı tanı
Birincil periton kanserini taklit edebilen birkaç durum vardır. Bunlardan bazıları, farklı tipte yumurtalık kanseri, abdominal apseler, sıvı, safra veya lenf sıvısının kistik toplanması ve diğer kanser türlerinden peritona metastazları içerir.
Evreleme
1'den 4'e kadar evrelere bölünen birçok kanserin aksine, birincil periton kanserinin "erken evresi" yoktur.
Semptom ve bulgulardan bağımsız olarak, hastalık tanıda her zaman 3. veya 4. evredir.
Evre 3 hastalıkta, kanser pelvisin dışına veya karnın arkasına yakın lenf düğümlerine (retroperitoneal lenf düğümleri) yayılmış olabilir. Evre 4 periton kanserinde, tümör genellikle karındaki karaciğer gibi organlara veya akciğerler gibi vücudun diğer bölgelerine yayılır (metastaz yapar).
Periton kanseri tedavisi, kanserin yeri, kanserin evresi ve bir kişinin genel sağlığı dahil olmak üzere bir dizi faktöre bağlı olacaktır. Seçenekler şunları içerir:
Ameliyat
Ameliyat olacak kişilerin prosedürü jinekolojik onkolog olarak bilinen bir uzmanın yapması önerilir. Çalışmalar, ameliyatın bu alt uzmanlar tarafından yapıldığında, ameliyatın bir genel cerrah veya jinekolog tarafından yapılmasına göre daha iyi sonuç verdiğini bulmuştur. Yumurtalık kanseri ve periton kanseri olan kadınları tedavi etme deneyimi olan bir jinekolojik onkolog bulmak da önemlidir.
En sık yapılan ameliyat, sitoredüksiyon veya küçültme ameliyatı olarak bilinen bir tür keşif ameliyatıdır. Amaç, optimal miktarda kanseri ortadan kaldırmaktır, ancak çoğu zaman kanserin tamamını ortadan kaldırmak imkansızdır.
Bu ameliyatta bir cerrah rahmi (histerektomi), hem fallop tüplerini hem de yumurtalıkları (bilateral salpingo-ooferektomi) ve kanserin peritondaki birincil yerini çıkarır. Bazen bağırsakları çevreleyen yağlı doku tabakası olan omentum da çıkarılır (omentektomi).
Kanserin yerine ve boyutuna bağlı olarak, yakındaki lenf düğümlerinin yanı sıra ek çıkarılabilir. (Peritonun kendisi çıkarılamaz.) Periton kanseri, karın boyunca geniş bir şekilde yayılabilir ve çoğu zaman birçok tümör alanı çıkarılır.
Sitoredüktif cerrahi, diğer kanser türlerine aşina olanlar için kafa karıştırıcı görünebilir. Örneğin, bir akciğer kanseri veya meme kanseri ameliyatla tamamen ortadan kaldırılamazsa, ameliyat yapmak hayatta kalmayı iyileştirmez (ancak ağrı ve komplikasyonları artırır).
Bunun tersine, periton ve yumurtalık kanserinde, kanserin çoğunu çıkarmak, ancak tamamını ortadan kaldırmak hayatta kalmayı iyileştiriyor gibi görünmüyor. Mevcut tümör miktarını azaltarak kemoterapi daha etkili olabilir, çünkü karın içinde sadece küçük tümörler varsa daha iyi sonuç verir.
Sitoredüktif cerrahinin amacı genellikle kanserin tamamen çıkarılması değil, tümörün "optimal" olarak çıkarılmasıdır.
Optimal bir sitoredüktif cerrahi ile, karında 1 santimetreden (yaklaşık yarım inç) daha büyük olan hiçbir kanser alanı kalmaz. Kemoterapi ameliyat sırasında veya sonrasında verilebilir.
Kemoterapi
Kemoterapi genellikle ameliyat sırasında veya sonrasında periton kanseri için veya yaygın tümörler için tek başına kullanılır. Kemoterapi intravenöz olarak verilebilir veya bunun yerine doğrudan karın boşluğuna enjekte edilebilir (intraperitoneal kemoterapi).
Oldukça benzersiz bir tedavinin periton kanseri için yararlı olduğu kanıtlanmıştır. Bu işlemde ısıtılmış kemoterapi ilaçları ameliyat sırasında (ameliyat sırasında) veya sonrasında (hipertermik intraperitoneal kemoterapi) karın içine enjekte edilir Isıtılmış intraperitoneal kemoterapi ile kemoterapi ilaçları karın içine enjekte edilmeden önce 107.6 derece F'ye ısıtılır.
Isı, kanser hücrelerini öldürebilir ve kemoterapiyi daha etkili hale getirebilir. En sık sitoredüktif cerrahi ilerlemiş periton kanseri ile tamamlandıktan kısa bir süre sonra kullanılır.
Hedefe Yönelik Tedaviler
Hedeflenen ilaçlar, bir kanser hücresinin büyümesinde rol oynayan belirli yolları hedefleyen ilaçlardır. Avastin (bevacizumab), 2016 yılında kemoterapi (ardından tek başına Avastin) ile birlikte kullanım için onaylandı.
Lynparza (olaparib), BRCA gen mutasyonları taşıyan kadınlar için kullanılabilir. Tarceva (erlotinib) ilacı da bazı insanlar için etkili olabilir.
Ek olarak, bazı göğüs kanserlerine benzer şekilde bazı birincil periton kanserleri HER2'yi aşırı ifade eder (pozitiftir) ve HER2 hedefli tedavilere iyi yanıt verebilir.
2018'de Rubraca (rucaparib), plaseboya göre önemli ölçüde daha uzun progresyonsuz sağkalımla sonuçlanan bir tedavi nedeniyle bakım tedavisi için onaylandı.
Radyasyon
Radyasyon nadiren periton kanseri için kullanılır, ancak bazen izole kanser bölgeleri için faydalı olabilir.
Klinik denemeler
Şu anda periton kanserini tedavi etmenin yeni yollarını değerlendiren birkaç klinik çalışma bulunmaktadır. Bunlar, diğer hedefe yönelik tedavileri ve immünoterapi ilaçlarını inceleyen çalışmaları; Kanserle savaşmak için kendi bağışıklık sisteminizden basit bir şekilde yararlanarak farklı şekillerde çalışan ilaçlar.
Destekleyici / Palyatif Bakım
Ne yazık ki, çoğu kişiye periton kanseri teşhisi ancak ileri evrelerde olduktan sonra ve bir tedavi mümkün olmadığında konur. Yine de, iyileştirici tedaviler önerilmese bile (çünkü çoğu zaman sonuçları iyileştirmezler, ancak yan etkileri arttırırlar) yaşam kalitesini iyileştirmek için yapılabilecek birçok şey vardır.
Parasentez (sıvıyı boşaltmak için deriden karın boşluğuna bir iğne sokulması) nefes almayı iyileştirebilir. Beslenme konsültasyonu, kanserle ilişkili iştah kaybına yardımcı olabilir ve belki de (kesin değildir) kanser kaşeksi riskini azaltabilir.
Ağrı kontrolü önemlidir çünkü bu kanser çok rahatsız edici olabilir ve mide bulantısı yönetimi de yaşam kalitesini artırabilir.
Alternatif tedavilerin kanseri tedavi etmede etkili olmadığı ancak insanların kanser ve kanser tedavileriyle ilgili semptomlarla başa çıkmalarına yardımcı olabilir. Yoga, meditasyon, masaj, akupunktur ve daha fazlası gibi bütünleştirici terapiler, büyük kanser merkezlerinin çoğunda sunulmaktadır.
Periton kanserinin prognozu genellikle zayıf olmakla birlikte, hastalıktan tam remisyon vakaları belgelenmiştir.
Hayatta kalma oranlarına bakan az sayıda çalışma var, ancak daha iyi hayatta kalma oranları ile ilişkili bazı faktörler var. Bunlar, lenf düğümlerinde kanser olmaması, optimal veya tam bir sitoredüksiyon ameliyatı ve hipertermik intraperitoneal kemoterapi kullanımını içerir.
Herhangi bir kanserle baş etmek zordur ve normal sorunlara ek olarak, birçok insan periton kanserini hiç duymamış olmasıdır. Bu, özellikle diğer kanser türlerine (örneğin meme kanseri) sahip kişilere sunulan desteği gördüğünüzde çok izole edici olabilir. Ancak, hastalığın görece nadir olması nedeniyle toplumunuzda periton kanseri için bir destek grubu bulma olasılığınız düşük olsa da, gerektiğinde insanların gece gündüz bağlantı kurabileceği çevrimiçi periton kanseri toplulukları vardır.
Birincil Periton Kanseri Vakfı'nın çevrimiçi bir destek forumu vardır ve ayrıca periton kanseri ile yaşayan insanlar için birkaç Facebook grubu vardır.
Bu kaynakların yanı sıra yumurtalık kanserini temsil eden bazı kanser örgütleri ve birçok kanser türü olan kişilere destek veren kuruluşlar da destek kaynağı olabilir. CancerCare gibi bazıları, kanserle yaşayan insanların arkadaşları ve aile üyeleri için de destek grupları ve toplulukları sağlar.
Herhangi bir kanser teşhisi korkutucu olabilir, ancak periton kanserinin nadir olduğunu ve çoğunlukla hastalığın ileri evrelerinde bulunduğunu düşünmek, bunu özellikle zorlaştırabilir. Kanserinizi öğrenmeye başladığınızda cesaretiniz kırılabilir.
Son olarak, sadece hafif ilerlemenin yıllarca geçmesinden sonra, ilerlemiş kanser için tedavi seçeneklerinin önemli ölçüde iyileştiğini akılda tutmak yardımcı olabilir. Ancak bir periton kanseri tedavi edilemez olsa bile, kansere bağlı semptomların yönetimi de katlanarak gelişmiştir ve birçok insan hastalıkla başa çıkarken rahat ve tatmin edici bir hayat yaşayabilmektedir.