Adet olmak, ya da medikal adıyla menstruasyon hakkındaki detayları çoğunlukla bilmiyoruz. Bedenimizde her ay gerçekleşen döngülerle ilgili bilgi sahibi olduğumuzda, menstruasyonla ilişkimizi geliştirmemiz mümkün. 6 basit adımda menstruasyonla ilgili her şeyi açıklayabiliriz:
1- Menstruasyon nedir?
Menstruasyon, menstrual kanamanın her ay birkaç gün boyunca vajina yoluyla dışarı çıkmasıdır. Çoğunlukla ergenlik döneminde başlar ve menopoz dönemine kadar devam eder. Menstruasyon, belirli hormonlar tarafından düzenlenen menstrual döngüsünün bir parçasıdır. Aylık kanama tıbbi olarak menstruasyon adıyla bilindiği gi bi, periyod, mens, adet olmak, adet görmek, aybaşı kanaması, ay hali gibi isimlerle de ifade edilmektedir.
2- Neden her ay kanıyoruz?
Rahim içerisindeki dokular, menstrual döngümüz boyunca başta östrojen olmak üzere vücudumuzdaki çeşitli hormonlar tarafından etkilenerek kalınlaşıp incelerek değişiklik gösterir. Her ay gerçekleşen bu değişimlerin sebebi, bedeni olası bir hamileliğe hazırlamaktır. Yumurta döllendiğinde rahim içindeki kalınlaşmış duvarlara kendiliğinden tutunabilir ve böylece gebelik başlayabilir, embriyo gelişimini bol dokulu, beslenmiş olan ortamda sürdürebilir. Ancak eğer döllenme ve embriyo yerleşimi olmazsa, yumurtlama tarihinden yaklaşık iki hafta sonra adet kanaması (menstruasyon) başlar. Kanamanın başladığı gün, yeni döngünün ilk günü olarak kabul edilir ve vücut için çok önemli olan bir temizlenme sürecidir.
3- Menstruasyon sırasında ne olur?
Menstruasyon başladığında, bir önceki döngüde inşa edilmiş olan rahim içi kalınlığı tekrar azalmaya başlar. Menstrual kan ve dokular dökülerek rahim ağzındaki küçük açıklıktan (rahim ağzından) dışarı çıkar. Adet kanaması, döngü boyunca rahim duvarlarında üretilmiş ve birikmiş kanın ve dokuların aylık olarak dışarı atılmasıdır.
4- Adet kanaması nedir?
Doğrudan söylemek gerekirse adet kanaması, yalnızca kandan ibaret değildir. Daha çok kan, dışarı atılan rahim çeperi, döllenmemiş yumurta ve rahim ağzı sıvılarından (servikal mukustan) oluşan bir karışımdır. Karışımda başka ölü hücreler de bulunabilir. Bu yüzden adet kanaması, vücuttaki diğer kanamalar gibi berrak bir sıvı şeklinde olmaz, içerisinde bazı ufak tefek parçalar da görülebilir. Döngüde kanın yapısının nasıl değiştiğini, menstrual kap kullandığınızda daha iyi görürsünüz çünkü rahim ağzına denk gelecek şekilde vajinal kanala yerleştirilen kap, buradan dökülen tüm kanı içinde toplar ve tamponlarda ya da pedlerde olduğu gibi absorbe edilmediğinden daha net bir şekilde yapısı görülebilir.
5- Adet kanı ne renk olmalıdır?
Adet kanının rengi açık kırmızıdan koyu kan kırmızısına kadar çeşitli tonlarda olabilir. Koyu kahverengi ve siyahımsı kanamalar da olabilmektedir. Ancak kanamanın rengi sağlığımızla ilgili önemli ipuçları verebileceğinden, dikkatlice gözlenmelidir. Kanamanın ilk gününde kanama hala tazedir ve genellikle parlak kırmızı renkte olur. Menstruasyonun son günlerine doğru renk kırmızımsı kahverengiye doğru değişmeye başlar. Bu renk değişimlerinin sebebi, kanın ne kadar taze olduğuyla ve kanın oksijenle reaksiyona girip girmemesiyle alakalıdır. Kanamanın çokluğu da rengini etkileyebilir. Örneğin eğer yoğun bir kanama oluyorsa, akıntının rengi koyu kırmızı ve biraz pıhtılı olacaktır. Daha hafif bir kanamada renk pembemsi görülür. Adet kanaması tamamen başlamadan önce görülebilen ve premenstrual kanama olarak adlandırılan lekelenmeler ise çoğunlukla kahverengi görülür.
6-Adet döneminde ne kadar kan kaybedilir?
Bir adet döneminde ortalama olarak 35 milimetre kadar kan kaybedilir; yani aşağı yukarı 2-3 yemek kaşığı kadar. Ancak 10 ila 80 ml arası kanamalar da normal kabul edilir, bu da demek oluyor ki her döngünüzde bir yemek kaşığı ila altı yemek kaşığı kadar kan kaybetmeniz normaldir. Kulağa az geliyor olabilir çünkü kullandığımız pedler ve tamponlar kanamanın miktarını kestirebilmemizi önler. Ancak menstrual kap kullanıldığında dökülen kan miktarı net olarak görülebilir ve kaplar da genellikle 10-25 ml kapasitede olacak şekilde tasarlanır.
Östrojen seviyeleri yüksek olan kişilerde hormonlar dengesi olarak işleyeceğinden kanama miktarı artar. Endometriyozis gibi jinekolojik rahatsızlıklar da menstrual kanama miktarını artırabilmektedir. Aynı şekilde, düşük östrojen seviyelerine sahip kişiler de daha az miktarda kanama görebilirler.
Referanslar:
Britta. "Menstruation 101: The most important period facts explained". Şuradan alındı: https://vulvani.com/en/menstruation-101-the-most-important-period-facts-explained (10.12.2019)