mantıkta ''ya - ya'' önermesinin sonucu olarak ortaya çıkan hata. misal ''askerlerin kıyafeti yeşildir'' önermesinden ''asker olmayanların kıyafeti yeşil değildir'' sonucuna varmak bu yanılgıya örnektir. yani önermenin 2 sonucu olduğu düşünülerek ''ya ..., ya da ... dır'' şeklinde değerlendirilmesi bunların haricindeki üçüncü bir durumu elimine ettiği için yanlış ikilem yanılgısına girer.
misal referandumda evet demeyen bir insanın ''hayırcı'' kabul edilmesi de yanlış ikilem yanılgısına işaret eder. zira söz konusu kişi evet demediği gibi hayır da demeyebilir ve ikisi haricinde başka bir fikrin yandaşı olabilir. yaftalamamak gerektir.
teori temelini yine mantıktaki üçüncü halin imkansızlığı yasasından alır. tez ve antitezi içerirken sentezi dışlamıştır. öte yandan mantığa göre hiç beyaz karga görmemiş olmamız beyaz karganın var olmadığı anlamına gelmez.
(bkz: gri
)