Terapötik Rejimi Etkisiz Yönetme: Bir hastalığın tedavi programını, hastalığın sonuçlarını ve risk durumlarının azaltılmasına yönelik uygulamaları günlük yaşama entegre etme güçlüğünün yaşandığı durumları tanımlar. İlaçlarını almak istemeyen, yararsızlığını ifade eden, taburcu olduğunda tedaviyi sürdüremeyen hastalar için kullanılır.
Tanımlayıcı özellikler:
- Hastalığın ve etkilerinin tedavisi ya da komplikasyonlarının önlenmesi ile ilgili olarak önerilen bir ya da birden fazla rejimi düzenleme / entegre etmede güçlük çekildiğinin sözel olarak ifade edilmesi
- Hastalık belirtilerinin hızlanması/ şiddetlenmesi Bireyin tedavi planını günlük rutinlerine katma
- Şmiş konusunda bir şey yapmadığını sözel ifade etmesi Önerilen tedavi planı ile ilgili olumsuz görüşler ifade
- Tedavi hakkında çelişkili görüşler ifade etme Randevuların kaçırılması / unutulması
- Kullanılmamış ilaçlar bulunması İstenmedik sonuçlar ortaya çıkması
Nedenleri:
- Duyusal algısal değişim
- Yan etkilerden rahatsız olma
- Bilgi eksikliği, nasıl kullanacağını anlamama
- Yetersiz sosyal destek
- Önerilen tedaviyle ilgili daha önce başarısızlık deneyimi
- Tedavinin maliyeti
- Tedavinin karmaşık ve uzun süreli olması
- Sağlık bakım sisteminin karmaşıklığı
- Aile içi çatışmalar
- Tedavi ve sağlık personeline güvenmeme
- Sağlığa ilişkin inançlarda çatışma yaşama
- Tedavinin yararlılığı konularında şüphelerinin olması
Beklenen Sonuçlar:
- Hasta, tedavinin belirtileri yatıştırdığını ve kullanmazsa hastalığının şiddetleneceğini ifade eder.
- İlaçlarını itiraz etmeden alır.
- İlaç saatlerini kendiliğinden hatırlar.
- İlaç yan etkileri ile sıkıntı yaşadığında etkili baş etme davranışları gösterir.
Terapötik Rejimi Etkisiz Yönetme Hemşirelik Girişimleri
- Hastanın ilacını alması sağlanır ve ilaçlarını aldığından emin olunur. (kontrol etmek)
- İlacın yan etkilerini gözlemlenir, önleyici tedbirler alınır ya da uygun müdahaleler yapılır.
- Açık uçlu sorular sorarak bireyi, sağlık deneyimleri hakkında konuşmaya cesaretlendirilir.
- Tedaviye uymanın/bağlı kalmanın yararları ve riskleri hasta ile konuşulur.
- Hastanın tedavi anlayışı ve süreç sonu beklentisi saptanır.
- Hastaya doğrudan “bu ilacı almak konusundaki endişeleriniz nelerdir?” tarzı sorular sorulur.
- Hastanın geçmiş öyküsü, ilaçlara yönelik tutum ve davranışları değerlendirilir.
HASTA, AİLE EĞİTİMİ VE TABURCU PLANI
Hastaya ve aileye;
- Psikozun ne olduğu ve nedenlerini, psikozun her an var olmadığını ve psikoz olmadığında hastanın daha işlevsel olabileceği anlatılır. İlaçların etkileri konusunda ve psikotik belirtilerin azalmasındaki önemli rolleri konusunda bilgi verilir ve düzenli kullanımın önemini anlatılır.
- İlaçların olasıyan etkileri ve bunlarla nasıl baş edilebileceği anlatılır.
- Aileye öz bakım faaliyetlerini sürdürmenin önemini açıklanır.
- Hastaya ve aileye, hastanın kendine ya da başkasına zarar vermesine yol açabilen, ajitasyon ya da hipomanik davranışların erken işaret ve belirtileri(bağırma, küfür etme, şüphecilik, hızlı adımlarla sağa sola yürüme, tehdit etme) öğretilir.
- Aileye uygun kaynaklardan yardım alma (doktor, destek ağı, profesyonel personel, diğer aile üyeleri), ilaç verme, terapötik stratejileri kullanma ve gerektiğinde hastaneye yatırmak gibi uygun girişimlerden bahsedilir.
- Hasta ve aileye hastalık belirtilerini arttıran ailesel ya da psikososyal stresörleri tanımlama ve önleme öğretilir.
Bir önceki yazımız olan Akut Konfüzyon ve Hemşirelik Girişimleri başlıklı makalemizde hemşire bakım planı ve nanda hemşirelik tanıları hakkında bilgiler verilmektedir.