Fiyat Endeksi Nedir?
Fiyat Endeksi Nedir? Fiyat endeksi ile ilgili nasıl hazırlanır ya ne anlama gelir. Paranın değerindeki değişmelerin ölçülmesi yani enflasyon oranının hesaplanması, enflasyon sorununun boyutunu görebilmek, enflasyon oranını azaltıcı politikaların tahminlerini değerlendirmek ve ölçümlemek amaçlı önemlidir. Bu analizlerle ise Fiyat Endeksi yoluyla yapılmaktadır. Paranın değişkenleri, paradaki arz ve talep durumları fiyat endeksi ile doğrudan bağlantılıdır. Daha önceki yazımızda Endeks nedir? gibi açıklamalarla anlatmıştık. Endeks türleri nedir? ve çeşitlerine kadar analizlerini yapmıştık.
Hemen hemen bütün ülkelerde fiyatlar genel düzeyini ölçmek için; Toptan eşya Fiyatları endeksi (TEFE), Tüketici fiyatları endeksi (TÜFE), Milli gelir deflatörü, olmak üzere üç tip fiyat endeks türleri olarak hazırlanmaktadır.
Fiyat Endeksleri Nasıl Hazırlanır?
Bir fiyat endeksinin amaç ve hedefleri fiyatlarda ortaya çıkmakta olan ortalama değişikliği ölçüm ve analizlerini yapmaktadır. Endeksin bütün fiyat değişimlerini içermesi mümkün değildir, dolayısıyla fiyatları derleyenler, ortalama bir ailenin bütçesindeki harcamaları içerecek şekilde mallardan temsili bir örneklem oluştururlar ve bu malların fiyatlarındaki değişmeleri izlemektedirler. Birinci yıl – baz olarak alınan yıl- için her tekil fiyat, nispi fiyat olarak bilinen 100 ile temsil edilmektedir.
İki çeşit endeks vardır türü vardır bunlar;
1. Sabit esaslı indeks,
2. Zincirleme esaslı endeks.
olarak sıralanır.