Üzerinde dişler bulunan tekerleklere dişli çark denir. Dişli çark merkezi etrafında dönmektedir.
Dişli çarklar kuvvetten kazanç sağlar ve kuvvetin yönünü değiştirmek için kullanılır.
Dişli çarkların kullanım alanları
- Saatler
- Bisiklet
- Otomobil vitesi
- Matkap
- Oyuncak otomobil vb.
Dişli çarkların dönme sayıları
Birbirlerine temas eden dişli çarklardan büyük olan yavaş, küçük olan hızlı hareket eder.
Hız oranı çarkların yarı çapı veya diş sayısıyla alakalıdır.
Yukarıdaki resimde;
A çarkının yarı çapı B’nin 2 katıdır.
Yani A yavaş, B hızlı döner.
Örneğin A 5 Tur atarsa B onun iki katı 10 tur atar.
İPUCU: Her çark için yarıçap x tur sayısı eşit olmalıdır.
2cm x 10 tur = 4 cm x 5 tur
Dişli çarklarda dönme yönü
Birbirine temas eden dişli çarklar ters yönünde döner.