Burkina Faso ordusu geçen ay iktidarı ele geçirdiğini ve Başkan Roch Kabore'nin görevine son verdiğini doğruladı. Ordu liderliğindeki bu yeni geçişten ne beklenebilir? Ve bir domino etkisi beklemeli miyiz?
Burkina Faso'nun askeri cuntası - Koruma ve Restorasyon için Yurtsever Hareketi (MPSR) olarak adlandırıldı - sonunda ulusal televizyonda uzun zamandır beklenen açıklamasını yaptı 24 geçen Ocak ayında.
O zamandan beri sosyal ağlarda yayınlanan videoda, askeri havacılık kaptanı Sidsoré Kader Ouédraogo, "Burkina Faso'nun uluslararası topluma karşı taahhütlerine saygı duyacağını" teyit ediyor ve "bir geçiş dönemi ilan ediyor. son tarihler makul bir süre içinde ilan edilecektir. Burkina Faso'daki duruma karar vermek için bir kez daha toplanması gereken ECOWAS'a gönderilen bir mesaj.
Genç kaptanın sağında, geçişin yeni başkanı Yarbay Paul-Henri Sandaogo Damiba, şimdiden aklını başka yerde bulmuş gibiydi. MPSR'nin görevinin basit olmadığı söylenmelidir. Malili veya Gineli cuntalardan farklı olarak, Burkinabé askerlerinin ECOWAS'ı, Afrika Birliği'ni ve hatta Batılı ülkeleri iddialarının meşruiyetine ikna etmek için yapacak çok şeyi olacak, özellikle de Kabore ancak on dört ay önce yeniden seçildiğinden beri.
Ancak daha yakından incelendiğinde, ordunun talepleri oldukça meşrudur. Bunların arasında, Batı Afrika bölgesindeki bu yeni darbenin resmi nedeni olan Burkinabés'in güvenliğinin sağlanması yer alıyor.
Burkina Faso'nun Darbe Liderinin Teğmen Albay olduğu bildiriliyor. Paul Henri Sandaogo Damiba.
Aralık 2021'de Başkan Roch Kabore tarafından terfi ettirildi.
Başkan tutuklandı. Hava, su, kara sınırları kapatıldı. Meclis feshedildi. Anayasa askıya alındı. pic.twitter.com/k4bKsvrqAX
- Afrika Gerçekler Bölgesi (@AfricaFactsZone) Ocak 24, 2022
Afrika'daki darbeler: Ortak yönleri ne?
Bir yıldan biraz fazla bir süre içinde Afrika, ikisi Mali'de, biri Gine'de ve biri Sudan'da olmak üzere dört başarılı darbe gördü. Buna Nijer'de başarısız bir darbe girişimi ve cumhurbaşkanı Idriss Deby'nin suikastının ardından Çad'a keyfi bir yetki devri de eklendi.
Şu anda kendi ordularının kontrolü altında olan üç komşu Batı Afrika ülkesi için, darbelerin nedenleri değişir. Mali'nin son darbesi, her yerde bulunan Fransız kuvvetlerini bir işgal ordusu olarak gören ülke gençliğinin kendi kaderini tayin etme arayışından doğdu. İbrahim Boubacar Keita'nın çok tartışmalı yönetiminin neden olduğu sosyo-ekonomik durum, nüfuslar arasında değişim arzusunu harekete geçirdi. Ardından ve hepsinden önemlisi, AQIM ve EIGS terör gruplarının ülkenin büyük bir bölümündeki hegemonyasından kaynaklanan güvensizlik ve Fransızların askeri olarak savaşmadaki verimsizliği çok uzun yıllar sürmüştü.
Gine için, özellikle çok çekişmeli bir anayasa referandumundan sonra, her şeyden önce, eski Cumhurbaşkanı Alpha Condé'nin otokratik saltanatı sürmedi. Bu koşullar altında, Batı Afrika cuntalarının ilk muhatabı olan ECOWAS'ın koşullarını dayatacak hiçbir inandırıcılığı yoktu. Gerçekten de, Bissau-Gine Devlet Başkanı Umaro Sissoco Embaló'nun sözleriyle, ekonomik ve siyasi yapı artık bir "devlet başkanları birliğinden" daha fazlası değildi.
Togo'daki Faure Gnassingbé veya Fildişi Sahili'ndeki Alassane Ouattara gibi devlet başkanları, yolsuzluk ve gaddarlığı yönetim standartları haline getirmenin yanı sıra anayasaya aykırı görevlerini sürdürüyorlar.
Bu fotoğraf 🤳 9 Ocak 2022 tarihli. Accra'da çekildi, ECOWAS'ın kardeş Mali halkını ablukaya almaya karar verdiği gündü 🇲🇱. 15 gün sonra Burkina 🇧🇫 halkı da Başkanlarını onaylamaya karar verdi. Halkların Afrika'sı uyandı. pic.twitter.com/pzlNEvFhop
— Amir Nourdine Elbachir (@amir_nourdine) Ocak 24, 2022
Roch Kabore'nin güvenlik hatası
Ancak Burkina Faso'da devralmanın kurumsal yönü makul bir şekilde eleştirilemezdi. Başkan Roch Kabore demokratik kriterlere göre seçilmiş ikinci döneminin ikinci yılındaydı. Ancak eleştirilen her şeyden önce güvenlik politikasının zayıflığıdır. Polis arasında 900'den fazla sivil ölüm ve 200 ölüm var., 2021'de Burkina Faso'da.
Ülke, Küresel Terörizm Endeksi'ne (GTI 2021) göre dünyada terör tehdidi altındaki on ikinci ülke ve Nijerya, DRC ve Mali'den sonra Afrika'da dördüncü ülke olmuştu. Ve özellikle Ouagadougou, Senegal'den sonra Mavi Miğferler içinde en aktif Afrikalılardan biri olduğu için, bu alanda Kamerun, Libya ve CAR'ı geçmenin bir felaket olduğu söylenmelidir.
Aynı zamanda, eski Fransız kolonilerinde bulunan belirli bir diplomatik "takipçiliği" gösteren bir kriter. 2016 ve 2020 yılları arasında Roch Marc Christian Kabore, ülkedeki terörün gerçek nedenlerini unutmak için iyi bir yatkınlık gösterdi: tehdit altındaki bölgelerde Devletin yokluğu ve sivilleri bazen teröristlerle işbirliği yapmaya iten yoksulluk.
Ve durumu değiştiren "Houne" stratejisi değildi. İnsani yardıma karşı bir muhbir ağının kurulmasından oluşan bu terörle mücadele operasyonunun ilk aşamaları, Burkina Faso'nun doğusu ve kuzeyindeki terör tehdidini dizginlemek için yetersiz kaldı.
Bu, özellikle, genel olarak sınır ötesi suçla yüzleşmede Sahel ülkelerinin sınırlarının oluşturduğu engelden kaynaklanmaktadır. Devletlerin sınırlı bir menzili varsa, Fransız kolonizasyonundan miras kalan sınırlardaki zayıf askeri varlık, terörist grupların hareketlerini sınırlar.
hayali bir diplomasi
Ancak tüm bunlar, devrik Burkinabe başkanını tüm sorumluluklardan muaf tutmaz. Son aylarda, özellikle ülke içindeki terör saldırıları söz konusu olduğunda, Burkina Faso ordusunun yetersiz bilgilendirildiği ortaya çıktı. Hükümet tarafından kurulan meşru müdafaa grupları ise - ve cunta bunu açıkça ortaya koyuyor - silahsızlandırıldı ve kendi hallerine bırakıldı.
Dolayısıyla, başkent Ouagadougou da dahil olmak üzere orta Burkina Faso sakinleri için terör tehdidi olasılığı, Mali ve Nijer ile sınır bölgelerinde yavaş yavaş sivilleri terk eden bir Devlettir.
Ayrıca, Kabore bu savaşta komşu ülkeler tarafından terk edildiğinden, Fransa'ya giderek daha fazla güveniyordu. Ve ikincisi, bakanlarının Burkina Faso ile “dayanışmalarını ifade etmek” için art arda göndermelerine ek olarak, “kardeş ülkesini” desteklemek için fazla çaba harcamadı.
Daha da kötüsü, Dünya Bankası ve IMF gibi küresel finans kuruluşlarının baskısı altında Kabore, 2021'in başında askeri bütçeyi %18 oranında azalttı. Üstüne üstlük, görece egemen olan Burkinabe diplomasisi, ECOWAS'ın kararlarında, özellikle de darbelerin yaşandığı ülkelere yönelik muamele söz konusu olduğunda, yalnızca fazladan bir rol üstlenmiştir.
YORUM BIRAKIN