İnsanlar yaşlandıkça, bağışıklık sistemleri doğal olarak düşüşe geçer. Bu durum “bağışıklık yaşlanması” (immuno senescence) olarak anılır. Yeni bir araştırmaya göre sosyal stres, bağışıklık yaşlanmasını hızlandırıyor...
Kanser, kalp-damar hastalıkları gibi yaşa bağlı sağlık sorunları ile yaşlı insanlarda aşıların etkisinin daha az olmasının sebebinin “bağışıklık yaşlanması” olduğu düşünülmektedir. Ancak bağışıklık sistemi herkeste farklı hızda yaşlanır.
PNAS dergisinde yayınlanan yeni bir araştırmada, sosyal stresin “bağışıklık sisteminin hızlı yaşlanması” ile ilişkili olduğu görüldü.
Stres ve bağışıklık yaşlanması
5.744 HRS (Health and Retirement Study: ABD’li 50 yaş üstü yetişkinlerden oluşan bir örneklem grubu) katılımcısının verilerinin analiz edildiği çalışmada, daha fazla stres yaşayan insanlarda "naif" T hücrelerinin oranının daha düşük olduğu belirlendi. Söz konusu T hücreleri, bağışıklık sisteminin daha önce karşılaşmadığı yeni “yabancı istilacılarla” mücadele etmek için gerekli taze hücrelerdir.
Bu kişilerde aynı zamanda “geç farklılaşmış T hücrelerinin” daha yüksek oranda bulunduğu belirlendi. Söz konusu hücreler, istilacılara karşı mücadele kabiliyeti azalmış, zararlı enflamasyonu arttırabilen proteinler üreten yaşlı hücrelerdir.
Yeni T hücresi düşük, yaşlı T hücresi yüksek olan kişilerin bağışıklık sistemi daha “yaşlıdır”.
Kötü besleme ve yetersiz egzersizin etkisi de hesaba katan araştırmacılar, bu 2 faktör çıkarıldığında stres ve bağışıklık sisteminin hızlı yaşlanması arasındaki ilişkinin zayıfladığını belirledi. Bu da sağlığı etkileyen söz konusu davranışları iyileştirmenin, stresle bağlantılı riskleri dengeleyebileceğini gösterdi.
Sık görülen, belirti vermeyen, bağışıklık sistemini yaşlandırdığı bilinen sitomegalovirüs (CMV) hesaba katıldığında, stres ve bağışıklık hücreleri arasındaki riskin yine düştüğü belirlendi.
CMV vücutta normalde ‘uyku halinde’ olsa da, araştırmacılar stresin CMV’yi harekete geçirebildiğini, bunun da aktif hale geçen virüsü kontrol halinde tutmak için bağışıklık sistemini daha çok kaynak ayırmaya zorladığını tespit etti.
Bu nedenle devam eden enfeksiyon, naif T hücrelerinin tükenmesine, daha fazla yorgun T hücresi oluşumuna ve sonuç olarak yaşla bağlantılı hastalıkla yakıdan ilişkili kronik inflamasyona neden olacaktır.