Halter nedir?
Bir spor çeşididir. Esası ağırlık kaldırmaya dayanır. Kaldırılacak ağırlıklar madeni bir sopanın iki ucuna tutturulmuş disklerden ibarettir. Boksör ve güreşçiler gibi halterciler de kilolarına göre sınıflanırlar. Bu sınıflar: Horoz, tüy, hafif, orta, yarı ağır, hafif ağır ve ağır sıklettir. Her ağırlıktaki halterciler üç bölümde yarışırlar. Bu üç bolüm: Muntazama, koparma, omuzlama ve silkme ‘dir. Bunların üçünün toplamına «Olimpik toplam» denir.
Halter, çok eski bir spordur. Milattan önceki Olimpiyatların programında halterin de bulunduğu bilinmektedir. .Yalnız o zamanki halter müsabakaları sadece ağırlık kaldırmadan ibaret değildi. Genel olarak ağır bir taş kaldırılır, sonra da belirli bir yere kadar taşınırdı. Halter 1896 Olimpiyatlarından beri bütün Olimpiyatlarda yer almaktadır. Birçok milletin bağlı olduğu Milletlerarası Haltercilik ve beden Eğitimi Federasyonu (F.İ.H.C.) tarafından yarışmalar hakkında karar alınır. Halterde yalnız amatör lisans tanınmıştır. Atlet sadece Halter Federasyonunun yönetmeliği altında düzenlenmiş bir yarışmaya katılabilir.
Halter müsabakaları, eni ve boyu 4 m, yüksekliği 10 cm olan tahtadan bir ring üzerinde yapılır. Halter yarışmalarında gaye, sporcunun yerde bulunan ağırlığı tek veya iki kolla baştan yukarı kaldırmasıdır. Hareketleri; baskılama (yerden kesme), koparma, omuzlama ve silkme (atma)dir. Sporcunun her harekete göre seçtiği ağırlık için üç deneme hakkı vardır.
Müsabakaları, biri ring amiri olan üç hakem ile, beş kişiden müteşekkil bir jüri ve bir spiker ile, sekreter idare eder. Haltere takılan ağırlıklar demir levha şeklindedir ve bu ağırlıklar 2,5 kg ve katlarıdır. Yarışmalara katılacak ekiplerin her ağırlık sınıfından birer halterciden meydana gelmesi ve ekibin azami ağırlığının (7 halterci için) 550 kilogramı geçmemesi lazımdır.
Halterciler kısa kollu bir fanila, şort, atlet suspansuarı veya tek parçalı bir mayo giyerler. Ayakkabılarının ökceleri ise 4 santimetreden yüksek olamaz. Eğer halterci kemer takarsa kemerin kalınlığı 10 santimetreyi geçemez. Halterciler müsabakalardan 1 saat 15 dakika önce tartılırlar. Tartı esnasında o katagori için tayin edilmiş bütün hakemlerin orada bulunması lazımdır.
Halter için vücut yapısı hususiyeti mühimdir. Bu sebeple diğer spor branşlarıyla meşgul olan sporcular muayyen dozlarda halter yapmak suretiyle fiziki yapı ve kuvvetlerini artırarak daha ileri rekorlara erişebilirler. 1972 Olimpiyatlarına kadar koparma, silkme ve pres adları altında üç dalda yapılan halter müsabakaları bu tarihten sonra sadece koparma ve silkme dallarında yapılmaya başlandı. Toplam kilolarda 1972’den sonra görülen düşüşler bu sebepledir.
Tarihçesi: Milattan önceki olimpiyatların programında da halter vardı. Yalnız, bu halter yarışmaları belirli bir ağırlığı kaldırmak şeklinde değildi. Ağır bir taşı kaldırmak, bu taşı belirli bir yere kadar taşımaktı. Bu spor M.S. özellikle Orta Avrupa’da yapıldı. Oradan Mısır’a, Türkiye’ye, Japonya’ya kadar gitti, daha sonraları göçmenler halteri Amerika’ya da götürdüler.
Türkiye’de modern anlamıyla halter sporunun yapılması 1900 yılında başlamıştır. Fakat Türklerde daha önceleri ağırlık kaldırma idmanları yapıldığı bilinmektedir. Ağırlık kaldırma sporuna Osmanlılar zamanında padişahlar özel ilgi göstermişlerdir. Sultan Dördüncü Murad Han, mermerden yapılma 102,56 kg ağırlığında bir gülleyi, her sabah Haremden Hasbahçeye ve Bağdat Köşküne kadar taşıdığı ve akşam dönüşünde tekrar Hareme kadar götürdüğü bilinmektedir.
Türkiye’de modern halter sporuna Galatasaray Lisesi Beden Eğitimi Öğretmeni Faik Üstün’ün şahsi gayretiyle başlandı. Faik Beyi Hakkı Köprülü, Filozof Rıza Tevfik, İhsaniyeli Rıfat gibi amatör sporcular takib etti. Daha sonraları Türk halterciliğini milletlerarası müsabakalarda başarıyla temsil eden halterciler yetişti. Türkiye’nin ilk milletlerarası halter müsabakalarına katılması 1924 Olimpiyatlarında oldu. Müstakil olarak Türkiye Halter Federasyonu 1960 yılında kurulmuş, bu yıldan sonra halter sporu yurdumuzda yaygınlaşmıştır. 1988 Seul Olimpiyatlarında Naim Süleymanoğlu’nun Olimpiyat şampiyonu olması ilgiyi daha çok arttırmıştır.
Sözlükte “halter” ne demek?
1. Birbirine sapla bağlanmış iki gülle ya da disklerden yapılmış araç.
2. Bu aracı kaldırmayı amaçlayan spor dalı.
Halter kelimesinin ingilizcesi
n. womans sleeveless top which is secured at the neck and at the back; rope with a noose for hanging criminals; rope with a loop at the end for tying or leading animals
v. restrain with a halter; hang with a halter
n. execution by hanging
Köken: Fransızca
Bu konuda daha fazla bilgi