06/07/2012
Avrupa Komisyonu, Avrupa'da her yıl suç çeteleri ve mafyanın cebine yüz milyarlarca avro girdiğini tahmin ediyor. Bunun önlenmesi için, suç yoluyla elde edilmiş varlıklara el konmasına ilişkin iyi bir yasal çerçeve gerekiyor.
Southeast European Times için Priştine'den Linda Karadaku'nun haberi -- 06/07/12
Çok sayıdaki ülkede, yasa uygulama mercileri suç yoluyla elde edilmiş varlıklara el koyabiliyor. [Reuters]
Avrupa Komisyonu'nun (AK), üçüncü şahıslara devredilmiş mallara ve kaçak durumundaki bir şüphelinin varlıklarına el konmasına olanak sağlamak üzere önerdiği yeni kuralların hemen ardından, Arnavutluk geçtiğimiz hafta harekete geçti.
Yetkililer 26 Haziran'da iki kişinin mal varlıklarına el koydu: uyuşturucu ticaretinden tutuklanan Shpetim Kadani ve sömürü ve fuhuştan suçlu bulunan Vasil Bajraktari. Arnavutluk ve İtalya tarafından yürütülen ortak bir soruşturma ve Cezar 1 kod adlı bir polis operasyonu, aralarında lüks oteller, tapular, şirketler ve dairelerin de yer aldığı 4 milyon avroluk mal varlığına el konmasına yol açtı.
Ancak genel olarak, varlıkların geri alınmasına ilişkin yasaların uygulanması ve suç yoluyla elde edilmiş mallara fiilen el konması, bölgede sorun olmaya devam ediyor.
Kâr amacı gütmeyen Organize Suç ve Yolsuzluk Haberciliği adlı örgütten Drew Sullivan SETimes'a yaptığı açıklamada, çözümlerden birinin, el konan varlıkların tekrar yasaları uygulama çabalarına yatırılması ve böylelikle suçla savaşta cephanelerin doldurulması olduğunu söylüyor. Sullivan, "Ne kadar çok varlığa el konulursa, suçla mücadelede o kadar çok silaha sahip olunur. Bu, son derece etkili olabilir." diyor.
Kosova, bu tür mallara el konmasına ilişkin bir yasaya henüz sahip değil.
Adalet Bakanlığı Basın Dairesi Müdürü Astrit Kolaj SETimes'a verdiği demeçte, "Suç faaliyetleri yoluyla elde edilmiş varlıklara el konmasına ilişkin yasa hazırlanırken ... yasadışı yollardan elde edilmiş mallara el konması Ceza Kanunu tarafından destekleniyor." diyor.
Balkan Politika Enstitüsü İcra Direktörü Seb Bitiki SETimes'a verdiği demeçte, Kosova'da böyle bir yasanın hızla onaylanmasına yönelik bir siyasi iradenin bulunmadığını söylüyor. "Yasadışı mal varlıklarına el konulan bazı vakalar olmasına karşın, bunların değerleri düşük. Bunlar daha çok sınır bölgelerinde yaşayan insanların kaçakçılık mallarına el konulma vakaları. Bu yüzden de, Kosova'nın adalet sistemi yoksulları cezalandırmasına karşın, bir gecede zengin olanları etkilemiyor."
2008'de komşu Sırbistan, Suç Yoluyla Elde Edilmiş Gelirlere El Konmasına İlişkin Yasa'yı onayladı. Yasa işe yaradı ve bugüne kadar yaklaşık 350 milyon avro değerinde mala el konmasına yol açtı. Sırbistan'ın Press adlı bulvar gazetesine göre, el konan mallar arasında daireler ve evler, oteller, restoranlar, işyerleri, şirketler, nakit para, motorlu araçlar ve sanat eserleri yer alıyor.
Hırvatistan, bir karar çıkarıldığı anda suç mallarına el konmasına izin veriyor. Makedonya ise Ceza Kanunu'nu, suç faaliyetlerinde bulunan daha büyük bir insan grubunun mal varlıklarına el konmasına olanak sağlayacak şekilde değiştirdi.
Arnavutluk, sivil işlemler yoluyla mal varlıklarına el konmasına olanak sağlayan bir mafya yasasını onayladı. Mayıs ayında, Bulgar parlamentosu suç yoluyla elde edilmiş mal varlıklarına el konmasına ilişkin bir yasayı onayladı. Yasa Kasım ayında yürürlüğe girecek.
AK, "Organize suç gruplarının gelirleri, ... el konulmasını önlemek amacıyla giderek artan oranda kendi ülkelerinin dışında, çoğu zaman birden fazla Üye Ülkede yatırılıyor veya üçüncü şahıslara devrediliyor." diyor.
AB'nin içişlerinden sorumlu komisyon üyesi Cecilia Malmström 13 Mart'ta yaptığı açıklamada, "Paranın peşine düşerek suçluları en hassas yerlerinden vurmalıyız ve özellikle bu kriz zamanlarında onların gelirlerini yasal ekonomiye geri döndürmeliyiz." dedi.