Özellikle kendinizi hâlâ zayıf ve duygusal olarak kötü hissediyorsanız yeni bebeğinizle evinizdeki ilk hafta oldukça zor gelebilir. Evin düzensizliğini çok dert etmeyin; bebeğinizle zaman geçirmek ev işleri yapmaktan çok daha önemlidir. Öğle yemeği sırasında hâlâ gecelikleyseniz üzülmeyin, bebeğiniz buna aldırmayacaktır ve o, o an başka şeylerle ilgilenecektir.
Bebeğiniz size çok narin gelebilir ama aslında oldukça dayanıklıdır. Yeni doğmuş bebeğinizi incitmeden nasıl tutacağınız konusunda kaygılanmanız çok doğaldır. Bebeğinizi tutmadan önce başını ve boynunu bir elinizle kavradığınızdan emin olun, sonra da kaldırmak için diğer elinizi sırtı ve kalçasına doğru kaydırarak vücudunun alt kısımlarını destekleyin. Bebeği kendinize doğru sıkıca tutun, göğsünüzde bir bebek askısında bile olsa bir kolunuzla başını, diğeriyle de kalçasını ve alt kısımlarını destekleyin ya da bebeğin başı bir kolunuzun üzerindeyse diğer kolunuzu sırtı ve bacaklarını destekleyecek biçimde tutun. Herhangi bir hareketi daima nazik ve dikkatle yapın, bu sayede bebeğinizi hem incitmez hem de korkutmazsınız.
Doğum Ensasındaki Yeni Doğan
Bebek doğar doğmaz Apgar Skoru denen beş açıdan değerlendirilecektir. Apgar Skoru: Kalp hızı, solunum hızı, renk, aktivite ve uyaran yanıt. Her kategori için bebeğe en çok iki puan verilir, yani bebek pembe, aktif ve uyaran karşı yanıt veriyorsa skor 10 olacaktır. Apgar Skoru genellikle iki kez yapılır -doğumdan bir dakika ve beş dakika sonra olmak üzere- ve herhangi bir sorun varsa sonradan tekrarlanabilir.
Bebeğiniz aynı zamanda tartılacak ve ölçümleri yapılacaktır ve yine muhtemelen, genellikle yeni doğan bebekleri etkileyen ve ender görülen kanama hastalığını önlemek için de üç doz K vitaminin ilk dozunu alacaktır. İkinci doz 10. gün ve üçüncü doz altıncı haftada uygulanacaktır. K vitamini, prematüre ya da doğum sırasında bir miktar maruz kalmış bebeklerde enjeksiyonla da verilebilir.
Doğumdan sonra göbek kordonu kesilip bebeğin vücudundan 1-2 cm uzakta olacak biçimde plastik bir kıskaçla tutturulacaktır.
Kordon, birkaç gün sonra kuruyup büzüşecek ve bir hafta içinde tamamen düşecektir. Bu zaman zarfında enfeksiyon riskini önlemek için kordonun etrafını kuru ve temiz tutun. İyileşmekte olan göbeğin olabildiğince havayla temas etmesini sağlayarak ıslak bezlerden nem kapmasını önleyin.
Bebeğinizin başında fontanel ya da bıngıldak denen yumuşak noktalar bulunmaktadır. Bunlar, kafatası kemikleri arasındaki henüz kapanmamış boşluklardır. Genellikle kafatasının önündeki geniş arkasındaki daha küçüktür, iki yıl içinde yavaş yavaş kapanırlar. Bıngıldaklar beyini korumak için sıkı bir zarla kaplıdır ve onların üzerine asla sertçe basmamak lazımdır.
Eğer bir kabarıklık hissederseniz ya da bıngıldağın üzerindeki cilt çok gerginleşirse derhal doktorunuzla temasa geçin.
Bazı bebekler saçlı doğabilir ve gözleri mavi-gri renkte olabilir. Bunun sebebi vücudun doğal bir pigmenti olan melanin maddesidir, bu pigment doğum sonrasındaki birkaç haftaya gelinceye dek gözde bulunmamaktadır. Kahverengi ya da siyah cildi bulunan bebekler doğumda kahverengi gözlere sahip olabilirler. Eğer bebeğinizin göz rengi değişecekse bu derece derece, haftalar hattâ aylar içinde olacaktır. îlk haftalarda, ağlayan bebeklerde muhtemelen göz yaşı olmayacaktır. Bazı bebekler altı aylık oluncaya dek göz yaşı üretmeyebilir, bu çok kaygılanacak bir sebep değildir.
Yeni doğanlarda hafifçe şiş ve kızarmış kanlı gözlere sık rastlanır. Doğum sırasındaki basınç sebebiyle oluşan bu durum bir ya da iki hafta içinde kaybolur. Yeni doğmuş bir bebeğin göz kasları kontrolü hâlâ çok zayıftır ve başlangıçta hafifçe şaşı bakabilir. Bir ay kadar sonra kasları, gözlerini birlikte hareket ettirmeye yetecek kadar güçlenir. Bebeğin gözleri şaşı olsa da 20-25 cm uzaktaki bir cisme odaklanabilir, onu emzirirken ya da onunla konuşurken yüzünüze yakın tutunuz..
Erkek ve kız bebekler, ilk doğduklarında genişlemiş ya da büyümüş cinsel organlara ve memelere sahip olabilirler. Hattâ bazı durumlarda memelerden az biraz süt sızabilir ve kız bebeklerde hafif bir vajinal akıntı olabilir. Bunların sebebi hâlâ bebeğin kan dolaşımında bulunan sizin hormonlarınızdır. Birkaç gün içinde bu etkiler de kaybolacaktır.
Genel Hijyen
Küçük bebekler sıklıkla ağlayarak soyunmaya ve suya girmeye itiraz ederler, bebeğiniz bu yüzden mutsuz oluyorsa kendinizi onu her gün yıkamak zorunda hissetmeyin. Kendinizi rahat hissedinceye dek, bebeğinizin üst kısmını ve poposunu gün aşırı yıkamak yeterlidir. Her zaman, bebeğin yüzünü yıkayarak başlayın, bunu kaynadıktan sonra soğutulmuş suya batırılan birkaç parça pamukla yapabilirsiniz. Hiçbir zaman yüzünde ya da gözüne yakın alanlarda sabun türleri kullanmayın. Gözlerini silerken her biri için ayrı pamuk parçaları kullanın ve daima iç köşeden başlayarak dışarıya doğaı gidin.
Bir bebeğin burnu ve kulakları kendi kendini temizler, onların içini asla bir parça pamuk ya da çubukla temizlemeyin. Yalnızca görünen bir akıntı ya da kir varsa nazikçe alın. Yüzünü yıkadıktan sonra başını kaldırmaya ve boynundaki cilt katlantılarını da temizlemeye gereksinimiz duyacaksınız, yıkadığınız o yerleri daha sonra dikkatle kurulayınız. Bir parça pamuk kullanarak parmak aralarını yıkayın ve ellerini yine nazikçe kurulayın.
Üst kısmını böylece yıkadıktan sonra bezini açıp silmeli ve yine nazikçe poposunu temizlemeden önce varsa katı dışkısını atmalısınız. Bunun için losyon ya da ılık su kullanabilirsiniz. O bölgeyi de kumladıktan sonra beze bağlı kızarıkları önlemek için krem sürebilirsiniz.
İlk aylarda kafasında konakçık sık görülür ve bir süre devam edebilir. Kuru beyaz ya da sarı pullar kafada kabuktan bir başlık meydana getirebilirler. Zeytinyağı, bebek yağı ya da özel bir formülle hazırlanmış merhemi saçlı deriye sürün ve gevşemiş pulları tarayın.
Daha sonra bebeğin başını bebek şampuanıyla yıkayın ve adam akıllı kurulayın. Bu tedaviyi tüm pulları temizlemek için tekrarlamak zorunda kalabilirsiniz. Durumu kontrol altına aldıktan sonra bu işlemi haftada bir kez yapmanız yeterli olacaktır. Konakçık, bebek sekiz ya da dokuz aylık olunca genellikle kaybolur.
Bebeğin tırnakları çok çabuk uzar ve kesilmediği taktirde özellikle kendi yüzünde çiziklere sebep olabilir. El ve ayak tırnaklarını uç kısmı keskin ya da sivri olmayan makasla düz olarak keserek daima kısa tutmaya özen gösterin. Bebeğiniz buna karşı koyarsa ya da ellerini ayaklarını sallarken kesme işinde zorlanırsanız, uyurken ya da birisi onu tutarken hızlıca kesebilirsiniz.
Alt ve Üst Bakımı
- Bebeğinizi bezle kalıncaya dek soyun. Kaynadıktan sonra soğutulmuş su ve pamuk parçalan kullanarak, yüzünü nazikçe temizleyin.
- Bir parça pamukla çenesinin altındaki kıvrımları da nazikçe temizleyin. Başka bir kuru pamukla da bu kıvrımları güzelce kurulayın.
- Bebeğinizin burnu ile kulakları kendi kendine temizlenmektedir, bu sebeple onların içini temizleme çubukları ile temizlemeye çalışmayın. Hafifçe ıslatttığınız temizleme çubuklarıyla, yalnızca dışarıdan görülen bir pislik varsa onları temizleyin.
- Bebeği temiz bir örtünün üzerine yatırarak altını tamamen soyun, bebeğin altında herhangi bir katı kaka varsa kirli bezin temiz bir köşesiyle de onu alabilir sonra da bebeğin altını güzelce silebilirsiniz.
- Bebeğin altını losyonlu ya da nemli bir pamuk parçasıyla silin. Bacaklar ve kalçasındaki tüm katlantılann iyice temizlenmesine özen gösterin.
- Altını kumladıktan sonra beze bağlı tahriş ve kızanklığı önlemek için bir parça pişik, önleyici krem sürün.
- Bebeğiniz temizlenip kurulandıktan sonra yeni bezinin bağlanması içt n hazır durumdadır. Bezi poposunun altına serin ve bacaklarınım arasından yukarıya doğru dikkatlice çekin.
- Bezini bağladıktan sonra bebeğin tulumunu da bağlayın. Üzerine diğer giysilerini giymek için hazırdır.