RAHMAN SURESİ VE KUR'AN'IN TEMEL ESASLARI
İslâm âlimlerinin belirttiğine göre, Kur'an'ın asıl hedefi ve ders vermek istediği temel konuları, tevhit, nübüvvet, ahi¬ret hayatının ispatı ve Allah'a karşı kulluğu ifade etmekten ibaret olan ibadet / ubudiyet ve adaletin tesis edilmesidir.(1)
Niyazi Beki(Doç. Dr.)
2016-09-08 11:22:16
İslâm âlimlerinin belirttiğine göre, Kur'an'ın asıl hedefi ve ders vermek istediği temel konuları, tevhit, nübüvvet, ahiret hayatının ispatı ve Allah'a karşı kulluğu ifade etmekten ibaret olan ibadet / ubudiyet ve adaletin tesis edilmesidir.(1)
Hadis-i şerifte "Arusu'l-Kur'an/Kur'an'ın Gülü" olarak adlandırılan Rahman Suresinin, Kur'an'ın temel hedefleri açısından bir nevi özeti hükmünde olduğu gösteriliyor. Hakîm-i Tirmizî'nin ifade ettiği gibi, Rahman Suresi bütün Kur'an'ı temsil eden bir sancak hükmündedir. Askerler sancağın arkasında ona tâbi olarak yürüdükleri gibi, Kur'an'ın diğer sureleri de bu surenin çizdiği yolda yürürler. Rahman Suresinin Kur'an'ı temsil etmesinin hikmeti, onun mülk ve kudret sahibi (Muktedir ve Melik) olan Rahman'ın celâl ve cemal sıfatlarını göstermesindendir.(2)
Müşriklere karşı açıktan okunan ilk sure olma özelliği de(3) Rahman Suresinin bu öncülüğünü teyit eder mahiyettedir.
Rahman Suresinin ihtiva ettiği temel konular şöyle:
a) Tevhit
Rahman Suresinin başında "Rahman" ismi zikredilmiş, arkasından Kur'an'ın indirilip öğretilmesi, Gök ile Yer'in yaratılması, Güneş ile Ay'ın bir hesapla yönetilmesi, bitki ve ağaçlara secdeyle boyun eğdirilmesi, kâinat çapında bir adalet ölçüsünün vazedilmesi, insanların ve cinlerin yaratılmasından tutun, Cennet ve Cehennem memleketlerine kadar bütün varlıkların sadece O'na ait olduğu gerçeği vurgulanmak suretiyle, tevhit güneş gibi ispat edilmiştir.
b) Nübüvvet
İkinci ayette, Kur'an'ın taliminden bahisle Hz. Muhammed'in (a.s.m.) nübüvveti nazara sunulduğu gibi, 4. ayette insanlara da öğrenim yaptırıldığı, idrak kabiliyeti, düşünme istidadı ve şüphesiz, başta ilâhî vahiyleri okuyup anlama ferasetinin bahşedildiği vurgulanarak genel anlamda nübüvvet müessesesine dikkat çekilmektedir.
c) Ahiret Hayatı
Yirmi altı ve 27. ayetlerde bütün canlıların öleceği vurgulanarak Kıyamet'in kopacağına işaret edilmiş ve ölümsüz varlığın sadece Allah olduğu gerçeğinin altı çizilmiştir. Surenin 31. ayetinden itibaren yaklaşık 48 ayet içerisinde, ahiret hayatı söz konusu edilmiştir.
d) Adaletin Tesisi
Peş peşe 7, 8, ve 9. ayetlerde dört defa "adalet" kavramının altı çizilmiş ve onun ne kadar önemli bir hak ölçüsü olduğuna dikkat çekilmiştir. Bunlardan 7. ayette, Allah'ın kâinat çapındaki kanunlar bazında olan tekvinî adaletine işaret edilmiştir. Bir hadis-i şerifte, "Gökler ve Yer, belli bir adalet ölçüsü üzerine kurulmuştur."(4) ifadesiyle bu gerçeğe işaret edilmiştir. 8. ayette, insanların da kâinat çapında uygulanmakta olan tekvinî adaletin bir diğer kardeşi olan teşriî adalet ölçülerine göre ferdî ve içtimaî hayatlarını tanzim etmelerinin gereğine işaret edilmiştir. 9. ayette ise insanların dünyadaki adalete sıkı bir şekilde bağlanmaları istenmiş, aksi takdirde (Mahkeme-i Kübra'da), büyük ilâhî adalet karşısında bütün bütün hüsrana uğrayıp kaybetmelerinin mukadder olacağı hususu vurgulanmıştır.(5)
e) Allah'a Karşı Kulluk Görevi
Surede maddî-manevî, dünyevî-uhrevî, âdeta bin bir çeşit nimetler bir bir sayılmış ve her bir nimetten sonra da "Rabbinizin nimetlerinden hangi birini inkâr edebilirsiniz?" tehdit cümlesiyle uyarılar yapılmıştır. Böylece korku ve ümit denklemindeki insanların, nimetleriyle beslendiği Rahman olan Allah'a karşı kulluk etmeleri hedeflenmiştir. Yaratılışı itibarıyla iyiliğin kulu kölesi olmaya yatkın olan insanoğlunun, başta yaratılma nimeti olarak bu kadar nimetler karşısında nankörlük etmesi, doğrusu çok garip ve çirkindir.
Şüphesiz, nankörlük yapanlar, teşekkür etmesini bilenlerle beraber aynı sofraya davet edilmeyeceklerdir. "Ey suçlular!.. Artık bugün (salih kullarımdan) ayrılın."(6) ayetinde ifade edilen gerçeğin tahakkuk edeceği gün, elbette gelecektir.
Dipnotlar
1-krş. İbn Cüzeyy el-Kelbî, Kitabu't-Teshil li ulûm't-Tenzil, 5-6.; Nursî, İşaratü'l-İ'caz, s. 11-12.
2-krş. el-Kurtubî, XVII/159.
3-bk. el-Kurtubî, XVII/151.
4-bk. el-Beydavî, 6/137; Elmalılı, Hamdi Yazır, Hak Dini Kur'an Dili, VII/4665.
5-bk. el-Beydavî, a.g.y.; Yazır, VII/4665-4666.
6-Yasin, 36/59.
Bu yazıya yorum yazın
Bu yazıya gelen yorumlar.
DİĞER YAZILAR
KUR’AN’IN BİR BENZERİ GETİRİLEMEZ
Kur’an’ın indiği dönemde Arap dilindeki belagat bütün şaşaasıyla ortada idi. Bir tek şa
KARIŞMAYAN İKİ DENİZ
Rahman suresindeki iki denizle Furkan suresi 53. ayetteki iki deniz nasıl birbiriyle bağlanabiliyo
TEFSİRLER KAÇ KISIMDIR?
Soru: Bediüzzaman Said Nursi (r.a) tefsir için iki çeşittir diyor. Biri malum tefsirdir, diğeri
KUR'AN'DAKİ TEKRARLARIN HİKMETİ
Bazı âlimlere göre, Kur'an'da özellikle peygamberlere ait kıssaların tekrarlanmasının üç h
FATİHA DA NAMAZ GİBİ İLAHÎ BİR PROJENİN PARÇASIDIR
Bir zamanlar, bir yazı kaleme almıştım: “Namaz ilahî bir projedir” diye. Çok haklı söyle
FATİHA SURESİ VE HALKLA İLİŞKİLER
Sabah namazını kılarken beynimde şimşekler çaktı. Bir an aklım ve kâinatım aydınlandı. S
BURUC SURESİ PENCERESİNDEN ARAKAN VE BENZERLERİNE BAKIŞ
Bugün sabah namazının farzını kılarken ilk rekâtında zamm-ı sure olarak Buruc suresini okud
KUR’AN’DA İKNA ÜSLUBU
a. Hz. Yahya ve Hz. İsa’nın Doğum Olayları: Kur’an-ı Kerim'in, Hz. İsa’nın babasız do
KUR’AN’IN EŞSİZ ÜSLÛBU
Bir sözün güzelliği, mükemmelliği, yüksekliği ve derinliği dört unsura bağlıdır: Bunl
KUR’ANIN İRŞAD YÖNÜ ÜZERİNE-2
İslâm dininin evrensel ahlâkî değerlerine dikkat edildiğinde, onun insanların ferdî ve içti
KUR’ANIN İRŞAD YÖNÜ ÜZERİNE-1
Kur'an, insanoğlunu dünya ve âhiret mutluluğuna erdirmek üzere gönderilen en büyük mürşitt
- BESMELE’NİN ÖZELLİKLERİ
- İŞÂRÎ TEFSİRDE EBCED HESABI
- RAHMAN SURESİ VE KUR'AN'IN TEMEL ESASLARI
- KUR’AN’IN FAZİLETİ
- KUR'AN'DA BAZI MÜŞKİL MESELELER-3
- KUR'AN'DA BAZI MÜŞKİL MESELELER-2
- KUR'AN'DA BAZI MÜŞKİL MESELELER-1
- KUR'AN'DA İNSAN İLE İLGİLİ KAVRAMLAR
- KUR’AN’DA İSMİ GEÇEN PEYGAMBERLER VE KAVİMLERİ
- BEDİÜZZAMAN’A GÖRE KU’RAN’IN ANLAŞILMASINDA BEŞ ENGEL
- KUR’AN’DA GÖK CİSİMLERİ-2
- KUR’AN’DA GÖK CİSİMLERİ-1
- KUR'AN'IN EŞSİZ ÜSLÛBU
- "YERİ AŞAĞI KOYDU"
- KUR'AN'IN NÜZULÜ VE TERTİBİ
- KUR'AN'IN TERCÜMESİ MESELESİ
- VAHYİN HAKİKATİ
- KUR’AN’IN FARKI
- KUR'AN'IN HİDAYETİ NE DEMEKTİR?
- ÂLÛSÎ'NİN RÛHU’L-MAANÎ’SİNDE İŞARİ TEFSİR-5
- ÂLÛSÎ'NİN RÛHU’L-MAANÎ’SİNDE İŞARİ TEFSİR-4
- ÂLÛSÎ'NİN RÛHU’L-MAANÎ’SİNDE İŞARİ TEFSİR-3
- ÂLÛSÎ'NİN RÛHU’L-MAANÎ’SİNDE İŞARİ TEFSİR-2
- RAHMAN SURESİNDE İKİLİ ANLATIM (MESANÎ) SIRRI
- ÂLÛSÎ'NİN RÛHU’L-MAANÎ’SİNDE İŞARİ TEFSİR-1
- SAHABE ve KUR’AN
- İŞÂRİ TEFSİR METODU
- KUR'AN OKUMA ÂDÂBI
- USUL VE METODLARIYLA KUR’AN EZBERLEME VE HAFIZADA TUTMA YOLLARI-22
Artık Allah'a, Peygamberine ve indirdiğimiz o nûra (Kur'an'a) inanın. Allah yaptıklarınızdan haberdardır.
Teğabün, 8
GÜNÜN HADİSİ
Allah ister ki,biriniz bir iş yaptığı zaman onu en güzel ve en sağlam bir şekilde yapsın.
Buhari
SON YORUMLAR
- ALAH ondan Razi olsun .Çok güzel yazmış*******...
- Selim bey, Mahmud Toptaş hocamız, Konyalı Vehbi Efendi'den bizzat dinleyen Ko...
- Bu hadise ile tarihler mutabık değil. Benzer bir hadise ki muhtemelen de aslı...
- Ali rıza bey evet devamı da gelecek. Tamamını neşredeceğiz inşallah...
- Bir de NEHCÜL ENAM’IN MANZUM TERCÜMESİ-7\'den sonrası var mı? 8,9,10......
- Selamun aleykum. Öncelikle bu güzel hizmetiniz için Allah razı olsun. Acaba ...
- Ustazimizi gorep nasip eylesin HZ ALLAH ve PEYGAMBERIMIZE komşu eylesin.....
- Ağabeyimizin mektubuna bir maşaallah. Allah, ağabeyimize bizleri de bir hayru...
- Tabii çıktısını alabilirsiniz....
- Selamün aleyküm buradaki derslerin çıktısını almaya izin var mı?...
TARİHTE BU HAFTA
*Abdülkadir Geylani hazretlerinin vefatı 17 Temmuz 1163 *Kıbrıs barış harekatı 20 Temmuz 1974 *Aya ilk insan ayağının basması 21 Temmuz 1969
ANKET
Sitemizle nasıl tanıştınız?
Yükleniyor...