Büyüme Hormonu ve Büyüme Bozuklukları
Büyüme hormonu hipofiz bezinden salgılanır. Büyüme hormonu, karaciğerde sentezlenen IGF(insülin benzeri büyüme faktörü) üzerinden etkisini gösterir. Tüm dokuları uyarıp büyümesine neden olur.Hücrelerin boyutunu arttırır ve bölünmesini hızlandırır. Protein ve glikoz sentezini artırır. Kan şekerini yükseltir. Yağ yıkımına yol açıp kanda yağ asidi miktarını artırır.Kemik ve kıkırdak hücrelerinde büyüme ve çoğalmaya neden olur. Yeni kemik yapımı artar. Kıkırdak sentezini arttırdığı için epifiz plakları kapanana kadar uzun kemikte boy uzaması sağlar.Ayrıca kemikte kalınlaşmaya yol açar. Gün içinde belli aralıklarla salınır. Büyüme hormonu ve IGF düzeyleri pubertede en yüksek düzeye ulaşır. Erişkin yaşlarda puberte döneminin dörtte biri seviyesine düşse bile üretilmeye devam eder.
Büyüme hormonu en çok uykunun non-REM(http://www.recepalanli.com/uyurken-beynimizde-neler-oluyor/) fazında sentezlenir. Egzersiz, uyku, stres ve açlıkta büyüme hormonu sentezi artar. Ancak IGF düzeyleri beslenme bozukluğunda azalır. Yemek sonrası kanda glikoz ve yağ asidi artışında ve obezitede büyüme hormonu sentezi azalır.
Büyüme hormonu eksikliğinde boy kısalığı ve kemik yaşında gerilik saptanır. Boy kısalığı olan birinde troid hormon bozukluğu, malnutrisyon varlığı, çölyak hastalığı, karaciğer ve böbrek hastalığı ve cushing sendromu(http://www.recepalanli.com/cushing-sendromu/) varlığı mutlaka araştırılmalıdır. Herhangi bir hastalık saptanmassa büyüme hormonu eksikliğinden şüphenilmelidir. Büyüme hormonu eksikliği tanısında insülin hipoglisemi testi uygulanır. Büyüme hormonu eksikliği tedavisinde rekombinant büyüme hormonu kullanılır.
Kemik yaşını tespit için el ve el bileği grafisi çekilir.Kemik yaşı ile kronolojik yaş eşit olmalıdır.
Androjen ve östrojenlerin, kemik olgunlaşmasına etkisi kemik uzamasına etkisinden daha çok olduğu için büyüme kıkırdağının erken kapanmasına yol açarak boy kısalığına yol açarlar.
Büyüme hormonu fazlalığında akromegali olur. Bunun en sık nedeni hipofiz adenomodur. Akromegalide; çene kemiği büyür,el ve ayaklarda büyüme olur ve kafa çapı artar. Ayrıca iç organlarda büyüme olduğu için miyokard hipertrofisi ve fibrozis gelişir.Hastalarda artimi ve kalp yetmezliği oluşabilir. Hastalar en sık kalp hastalığından ölürler.Büyüme hormonu fazlalığı insülin direncine yol açtığı için diyabet sıklığı artmıştır. Tanıda 75 GR OGTT testi sonrası büyüme hormonuna bakılması önerilir. Tedavisi hipofizdeki adenomun çıkarılmasıdır.