Kansızlık Sorunu Baş Dönmesine Neden Olur mu?
Kansızlık sorunu yaşayan kişilerde birçok semptom meydana gelir. Bu semptomlar arasında en sık görülen ve en rahatsızlık verici olan başta oluşan dönmelerdir.
Kansızlık ve Baş Dönmesi
İnsan vücudunda meydana gelen kansızlık sorunu demir eksikliğinin var olmasından kaynaklanır. Demir sağlıklı hücreleri ve dokuları koruyarak, vücut çevresindeki oksijenin taşınmasına yardımcı olur. İnsan vücudundan oksijen eksilmeye başladığı anda baş dönmesi sorunu oluşmaya başlar. Kansızlık sorunu baş dönmesine ve yorgunluğa neden olabilecek demir eksikliği anemisine (IDA) yol açabilir. Baş dönmesi haricinde oluşan belirtiler arasında;
- Solgun ya da sarımsı cilt
- Nefes darlığı ya da göğüs ağrısı
- Kalbin hızlı atması
- Kulaklarda bir ses
- Saç dökülmesi
- Tırnakların kırılganlaşması
Kansızlıktan kaynaklı baş dönmesi ve diğer semptomlar konusunda riskli olan kişiler içinde;
- Vejetaryenler
- Veganlar
- Hamile olan insanlar
- Ağır dönemleri olan kişiler
- Çok fazla kan kaybeden kişiler
Peptik ülser hastalığı, çölyak hastalığı ve inflamatuar bağırsak hastalığı gibi altta yatan sağlık koşulları da IDA geliştirme riskini artmasına neden olabilir.
Kansızlık yavaş yavaş büyür ve birkaç aşamadan geçerek yaşamda yer alır. Baş dönmesi sorunu da bu aşamaların hemen hemen her evresinde meydana gelir.
Demir vücuda girdiğinden daha çok tüketilir, ancak dokulardaki stokları hala yeterlidir. Önleyici demir eksikliği, diyetini değiştirerek kolayca ayarlanabilir. Ayriyeten diyet takviyeleri, özel terapötik beslenme de kullanmak mümkündür. Bu profilaksi, gerekli eser elementin rezervlerini geri kazanmaya ve aneminin gelişmesini önlemeye yardımcı olacaktır. Açıklık ortadan kaldırılmazsa, dokulardaki demir depoları yavaş yavaş tükenmeye başlar. Aynı zamanda, hemoglobin seviyesi değişmez ama spesifik belirtiler ortaya çıkabilir. Çalışmada, ferritin ve transferinde bir azalma tespit edilebilir. Ne zaman gizli eksikliği de güç, özel diyet takviyeleri, vitamin kompleksleri kullanımını gözden geçirmek gerekir. Hamile kadınlar veya çocuklar gibi risk altındaki gruplar için uzman doktor aşamada kansızlık ile alakalı olan preparatlarını önceden reçete edebilir. Açık düzene sokulmazsa kansızlık iyice ilerlemeye başlar. İlerleme sonucunda kansızlık için olan özel ilaçlar almak gerekir. Tedavi genellikle vücudun demir ihtiyacı duyduğu sürece veya eksikliğinin nedenleri ortadan kalkıncaya kadar sürdürülmeye devam edilir.
Nasıl Geçer?
Kansızlıktan kaynaklı oluşan baş dönmesi sorunun ortadan kaldırılması için öncelikli olarak kansızlık tedavisi yapılması gerekir. Bu hastalık tedavi altına alınmazsa başta oluşan dönmeler ortadan kalkmaz. İlk olarak tedavi için belirli yiyecekleri ve diyet takviyeleri başlatmak gerekir. Vücut kendisi bağırsaktan demir emilimini artırır ve hızlı bir şekilde açığı kurtarmak mümkündür. Kansızlığı ortadan kaldırmak adına demir rezervleri hızla şekilde geriye yüklenmeye başlanmalıdır. Bu hemoglobin ve eritrosit oluşumunu aktive eder.
Diyet
Diyet ciddi düzeyde olan kansızlıklar ile baş etmede yardımcı olmaz. Doğru şekilde beslenme birincil düzeydeki eksikliğinin gelişmesine engel olabilir. Gıda ile bir gün boyunca ortalama olarak 15-20 mg demir alınmalıdır. Bu sayede kansızlıkların önüne geçmek mümkündür. Bunun içinde;
- Et
- Karaciğer
- Yumurta tarzında yiyecekleri düzenli alımı gerekir.
Meyve ve sebzelerden %1-5’ten fazla olmayan demir emilir. Vitaminler C, B, folik asit ve bakır demir emilimini artırma konusunda çalışır. Kalsiyum, tanenler, oksalatlar, fosfatlar, demirin yararlarını azaltmaktadır. Bunun anlamı da güçlü olan çayların kullanımlarını en az düzeye indirilmesidir. Süt ürünleri demirden ayrı tüketilmelidir. Gıda aynı anda iki değerlikli ve demirin iyonlarını içerir. Her iki iyon da bağırsak içine emilir. Vücutta demir iyonları okside olabilir ve farklı şekillerde değişim gösterebilir. Ferritin ile bir taşıma proteini, üç değerlikli demir bağlıdır. Hemoglobin molekülünün bir parçası olmadan önce, iki değerli hale gelir. Beslenme düzene sokulduğu zaman başta oluşan dönmeler ve diğer semptomlarda yavaş yavaş ortadan kalkmaya başlar. Bunun için düzenli şekilde uzman hekim kontrolünde diyet uygulanması bile gerekebilir.
İlaç tedavisi
Kansızlık tedavisine yönelik ilaçlar, iki değerli veya ferrik demir iyonları içerebilir. Demirin preparatları vücut tarafından iyi emilir. Demirleri içeren ilaçlar daha az yan etkiye neden olur. Masif hidroksit-polimaltaz kompleksine bağlı olarak, hücrelerin kendi membranlarından geçemezler. Bir yandan, ilacın emilimini kötüleştirir ve diğer yandan, aşırı doz olasılığını ortadan kaldırır. Hazırlıklar uzman doktor tarafından öngörülen şemaya göre yapılması gerekir. Genelde bir yemek sırasında bu ilacın emilimini artırır. Kansızlık konusunda demirin içeriğine sahip olan bir ilacın en sık görülen yan etkileri kabızlık, bulantı ve karın ağrısı şeklinde meydana gelir. Tedavi yaklaşık 3 ile 5 ay sürmelidir. Tedavi sürecinde hasta kişinin uzman kontrollerine aksatmadan gitmesi ve süreci en ince detayına kadar takip etmesi çok önemlidir. Sağlıklı yaşam için tüm kurallara uyulması gerekir.