Boğmaca « Salgın Hastalıklar
Boğmaca nedir?
Özel bir mikropla gelen ve solunum sisteminde arız olan bulaşıcı bir hastalıktır.
Boğmaca hastalığı nasıl yayılır?
Hastalanan bir çocuğun öksürmesi, aksırması ve damlacık yoluyla.
Ufak bebeklerde boğmaca olabilir mi?
Evet, bu hastalığın kalıtımsal bir muafiyeti yoktur.
Boğmacanın belirtileri nelerdir?
İlk hafta normal bir soğuk algınlığına benzer. Hafif nöbet olur. İkinci hafta çocuğun öksürmesi artar ve boğmacanın karakteristik hırıltısı başlar.
Hastalık ilk haftasında teşhis edilebilir mi?
Genellikle hayır.
Çocuk günün hangi saatlerinde daha çok öksürür?
Geceleri, kapalı yerde veya yemek yerken.
Karakteristik öksürük kolayca fark edilebilir mi?
Evet. Çocuğun gözleri mahmurlaşır ve öksürük spazmları başlayınca yüzü kıpkırmızı olur, gözleri şişer.
Hırıltı neyi andırır?
Çocuk birkaç kez öksürdükten sonra derin ses çıkaran bir nefes alır ve bu nefes alış karakteristik hırıltılar yapar.
Çocuk öksürdükten sonra kusar mı?
Evet. Devamlı öksürme spazmlarından sonra kusma çok kez meydana gelir.
Spazmlı öksürük safhası ne kadar sürer?
Üç ile altı hafta arası.
Öksürüğün tamamen geçmesi ne kadar zaman sonra olur?
Öksürük altı ile on iki hafta arasında tamamen geçer.
Bu hastalığa yakalanan çocuk her zaman öksürük ve hırıltı çıkarır mı?
Hayır. Boğmacaya yakalanan bazı bebekler, özellikle çok küçük olanlar, birkaç kez spazmlı halde öksürdükten sonra nefesleri tıkanır gibi olurlar.
Çocuk yatarken daha mı fazla öksürür?
Evet. Boğazın arkasında toplanan balgamlar gıcıklama meydana getirir ve daha sık spazmların gelmesine neden olur.
Boğmaca olan bir çocukta, genellikle günde kaç kez spazmlı öksürme meydana gelir?
Hafif olan vakalarda bunlar günde yalnızca beş ile on beş arası gelişebilir. Ciddi vakalarda ise bu spazmlar otuz ile kırk arası, bazen de bundan bile daha fazla olabilir.
Çocuk spazmda iken kendisine yardımcı olabilecek bir yol var mıdır?
Evet. Çocuk spazm geçirirken kendisini ayakta dik tutun ve başını hafifçe öne doğru eğin.
Boğmacayı müspet olarak teşhis etmek için gerekli testler var mıdır?
Evet. Boğazdan alınacak olan ifrazattan kültürler yapılabilir. Ayrıca teşhis hakkında şüphe varsa kan testleri de çok kez yardımcı olmaktadır.
Boğmaca hastalığına yakalanan bir çocuğu hastaneye yatırmak gerekli midir?
Hayır. Yalnız ciddi vakaların veya çok ufak bebeklerin hastaneye yatırılması gerekli olmaktadır.
Hasta çocuğun yatakta kalması gerekli midir?
Evet, ateşin yüksek olduğu ilk hafta, çocuğun yatakta kalması gereklidir.
Boğmaca olan bir çocuğun açık havaya çıkarılmasına müsaade edilmelimidir?
Evet, ilk haftadan itibaren ateş normale dönüştükten sonra.
Boğmacaya yakalanmış bir çocuk, öteki çocuklardan uzak ve ayrı tutulmalı mıdır?
Evet. İmkanı varsa çocuk karantina altına alınmalıdır.
Hasta çocuk ne kadar süre karantina altında kalmalıdır?
Genellikle bu süre dört ile altı hafta arasında olmaktadır.
Çocuk bütün öksürme safhasında, hastalığı başkasına bulaştırabilir mi?
Hayır. Hastalık genellikle ilk dört hafta bulaşıcıdır. Ondan sonra pek nadir hallerde bulaşıcılığı kalmaktadır.
Bu hastalığa yakalanmış olan çocuklar, okullarına devam edebilirler mi?
Hayır. Başka çocuklar ile temasları olmamalıdır.
Boğmaca tekerrür edebilir mi?
Tekerrürü pek nadirdir; ancak bazı tekerrür vakalarına rastlanmıştır.
Boğmaca hastalığının ne gibi tali tesirleri olabilmektedir?
Hastalıktan bir yıl sonrasına kadar çocuğun her soğuk almasında veya üst solunum sisteminde bir enfeksiyon meydana gelmesinde, çocuğun spazmlı öksürmesi normal bir tali tesir olarak görülmektedir.
Bu.tekerrür eden spazmlar bulaşıcı mıdır?
Hayır.
Boğmaca hastalığının tedavi metodu nedir?
Hastalığın ilk haftasında çocuk mümkün olduğu ölçüde istirahat ettirilmelidir.
Boğmaca öksürüğünde takip edilmesi gerekli özel bir diyet var mıdır?
Evet. Diyet hafif ve yumuşak olmalıdır.
Boğmaca hastalığı olan bir çocuğun devamlı olarak kusması halinde aldığı gıda yetersiz olur mu?
Evet, bu en genel komplikasyonlardan biridir. Kusmakta olan çok küçük bebeklere, kusmadan yirmi ile otuz dakika sonrası yeniden besin verilmelidir.
Boğmacanın tedavisinde yararlı ilaçlar var mıdır?
Evet. Hastalığı tedavi etmemekle beraber antibiyotikler çok yardımcı olmaktadır.
Bu hastalığın tedavisine yararlı bir serum var mıdır?
Evet. "Hiperimmün" serumu gelen spazmların sayısının azalmasını temin etmektedir.
Boğmacayı önlemek için "hiperimmün" serumu kullanılabilir mi?
Evet. Hasta ile teması olanlara verildiğinde, hastalığın gelişmemesini önlemekte yardımcı olur.
Boğmaca hastalığının komplikasyonları hangileridir?
Kulak iltihaplanması, zatürree ve bazı ciddi vakalarda ihtilaçlar.
Bu komplikasyonlar sık görülmekte midir?
Günümüzde bunlara pek az vakada rastlanmaktadır.
Bu komplikasyonlar başarılı olarak tedavi edilebilmekte midir?
Evet. Zatürree ve kulak iltihaplanmaları antibiyotik ilaçlarla tedavi edilmektedir.
İhtilaçlar hastalığın ciddiyetini gösteren belirtiler midir?
İhtilaçlar meydana gelince bu beynin etkilendiğini göstermekte ve genellikle ciddi bir durum arz etmektedir.
Bunlardan başka komplikasyonlar olabilmekte midir?
Evet. Bazı hallerde gözde hafif bir kanama veya boyun etrafında kanamalar meydana gelmektedir. Bunlar spazmlı öksürükler sonucu olarak gelişmektedir ve ciddi komplikasyonlar sayılmayıp, tedaviye gerek göstermeden kendiliklerinden geçerler.
Bir çocuğun boğmacaya karşı muafiyet kazanması için çareler var mıdır?
Evet. Her çocuğa boğmaca öksürüğü aşısı yapılmalıdır.
Bu enjeksiyonların bir zararı olabilir mi?
Hayır. Milyonlarca çocuğa yapılan bu enjeksiyonlar bugüne kadar hiçbir zararlı tesir göstermemişlerdir.
Boğmaca öksürüğü tedavi görmeden kendiliğinden iyileşebilir mi?
Evet. Altı ila on iki hafta sonra kendiliğinden geçer.
Bir çocuk bu hastalığa yakalandıktan ne kadar sonra banyo yapabilir?
Hastalığın dördüncü haftasına kadar çocuk süngerle temizlenmelidir. Bundan sonra ona normal banyo yaptırmakta bir tehlike kalmayacaktır.
Spor ve fiziki zorlanmalar, öksürme spazmlarına neden olabilir mi?
Evet.
Normal bir boğmaca vakasında, çocuğun göğsünün röntgen filmi alınması gerekli olmakta mıdır?
Hayır. Ancak öksürük tarzında veya teşhiste bir şüphe varsa, röntgen filmi alınması doğru bir hareket olur.
Boğmaca olan bir çocukla temasta bulunanlara ne gibi tedavi metotları tatbik edilmelidir?
Eğer hasta çocukla temas eden çocuklara önleyici aşı yapılmışsa bunlara, bağışıklığı artırmak için ek aşılar yapılmalıdır.
Önleyici aşı yapılmamış çocuklar için ne gibi tedbirler alınmalıdır?
Bunlara birçok doz "nükeha" ya da "hiperimmün" serumlar verilmelidir.
Hasta bir çocukla temas etmiş olan erginlere de aşı yapılmalı mıdır?
Vakaların büyük çoğunluğunda buna gerek yoktur. Ergin kimseler boğmacaya karşı muaftırlar.
Ergin bir kişi çocukluk çağında boğmaca geçirmemişse bu hastalığa yakalanabilir mi?
Evet.
Bir çocuk muafiyeti varsa da boğmacaya yakalanabilir mi?
Evet. Bazı çocuklar muafiyet kazandıktan sonra bile bu hastalığa yakalanabilmededirler. Ancak hastalık ikinci kez çok daha hafif olarak gelişmektedir.
Ailede bir boğmaca vakası varsa bütün ailenin karantina altına alınması gerekli olmakta mıdır?
Hayır. Muafiyet kazanmamış çocuklar, hasta çocuktan uzak tutul malıdır. Muafiyet kazanmış çocuklar ve ergin aile fertleri için herhangi bir sınırlama gerekmemektedir.
Bir çocuğa enjeksiyon yapıldıktan sonra hastalığa muafiyet kazanıp kazanmadığını tespit edebilecek testler var mıdır?
Evet, bazı testler vardır, fakat bunlar pratik olmadığı için rutin olarak yapılmamaktadır.
Boğmaca yılın muayyen ayında daha fazla mı meydana gelmektedir?
Evet, hastalık genellikle kış ve ilkbahar aylarında olagelmekte, yaz ve sonbahar aylarında çok daha az rastlanmaktadır.