George gershwin (d. 26 Eylül 1898 - ö.11 Temmuz 1937) ABD'li besteci.
Broadway müzikalleri ve klasik batı müziği orkestraları için eserler yazmış, popülarite kazanmış çoğu şarkıya imza atmıştır.
Müzikallere ve vokale yönelik eserlerinin büyük kısmını kardeşi söz yazarı Ira Gershwin ile beraber yazmıştır. Bestelerinden birçoğu televizyonda ve çeşitli filmlerde kullanıldı; bunlardan bazıları caz standardı haline geldi. Ella Fitzgerald Gershwin bestelerinden birçoğunu 1959'da Gershwin Songbook (Gershwin şarkı kitabı) adıyla kaydetmiştir. John Coltrane, Frank Sinatra, Billie Holiday, Miles Davis ve Herbie Hancock gibi birçok müzisyen ve vokalist parçalarını seslendirmiştir.
Besteleri
Klasik
* Rhapsody in Blue (piyano ve orkestra için beste)
* Concerto in F Fa majör konçerto (piyano ve orkestra için beste)
* Second Rhapsody, özgün adı Rhapsody in Rivets (piyano ve orkestra için beste)
* An American in Paris (orkestra için beste)
* Cuban Overture, özgün adı Rumba (orkestra için beste)
* Three Preludes (solo piyano için beste)
* Variations on "I Got Rhythm" (piyano ve orkestra için beste)
* Porgy and Bess
George Gershwin'in Eserlerinden Örnekler
George Gershwin, Küba Uvertürü
Eser Açıklaması
Amerikalı besteci george Gershwin popüler caz stilini geleneksel senfonik biçimlerde kullanmasıyla tanınır. Asıl adı "Rumba" olan bu senfonik eserinde de Gershwin, Latin Amerika müziğinin stiliyle ve canlı ritmiyle caz dünyasına getirdiği parıltıları yansıtmıştır.
Eseri Gershwin 1932 Şubatında Havana'da yaptığı iki haftalık bir tatilin etkileriyle aynı yıl Temmuz, Ağustos aylarında bestelemiştir.
Uvertüre Karayip ritimleri, Küba'nın yerli vurma çalgıları egemendir ve formu geleneksel A-B-A biçimindedir. Ana teması Ignacio Pineiro'nun tanınmış bir parçası olan "Echale Salsita"'dan alınmıştır.
Kısa bir girişten sonra ana tema bir Latin stili Ostinato (sürekli tekrarlanan bas figürü) ile duyurulur. Bu temayı hemen ardından daha lirik bir bölme takip eder. Bu bölmenin özelliği iki enstrüman veya iki grup arasındaki diyaloglardan oluşmasıdır.
Üçüncü ve son bölme hem kısa bir gelişme bölmesini hem de birinci temaya dönüşü içerir. Eser kısa, çılgın bir "coda" ile biter.
George Gershwin, Rhapsody in Blue
Eser Açıklaması
Rhapsody in Blue, Amerikalı besteci George Gershwin tarafından 1924 yılında solo piyano ve jaz orkestrası için bestelenmiş çok ünlü bir eserdir. İlk defa New York'ta 1924 yılında solo piyanoda Gershwin olmak üzere Paul Whiteman ve orkestrası tarafından seslendirilen eserin 1942 yılında Ferde Grofé tarafından piyano ve senfoni orkestrası için düzenlenmiş versiyonu, en popüler Amerikan konser eserlerinden birisi olmuştur.
Gershwin, bu eseri Paul Whiteman'ın bir caz konserinde çalınmak üzere konçerto benzeri bir eser yazmasını istemesi üzerine bestelemiştir. Gershwin, başlangıçta bu eseri yazmakta isteksiz olsa da Whiteman'ın rakibi Vincent Lopez'in bu fikri çalmak üzere yeni bir konsere hazırlık yaptığını duyunca eseri yazmaya ikna oldu ve bir kaç haftada tamamlamayı başardı.
İlham, Boston'a doğru bir tren yolculuğunda gelmişti. Tren gürültüsünün içindeki müziği hissettiğini söyleyen Gershwin besteyi tamamladıktan sonra orkestrasyon için Ferde Grofé'ye teslim etmiş ve çalışma, 12 Şubat'taki premiyerden 8 gün önce, 8 Şubat 1924'te tamamlanabilmişti. Modern Müzikte Bir Deney adlı konserde ilk defa çalınan eser, 1924 sonuna gelindiğinde orkestra tarafından 84 defa seslendirilmişti. Paul Whiteman'ın radyo programları da artık "Rhapsody in Blue dışında Her Şey Yeni" sloganı ile açılmaktaydı.
Eser ilk yazıldığında Amerikan Rapsodisi adını taşımaktaydı. George Gershwin'in kardeşi Ira Gerswhin James McNeill Whistle adlı ressamın sergisini gezdikten ve onun "Siyah ve Altın Sarısı Noktürn", "Siyah ve Gri Düzenleme" gibi isimlerle adlandırılan eserlerini gördükten sonra "Rhapsody in Blue" adını önermişti.
Gershwin, bu eserinin Amerika'nın ruhunu anlattığını söylese de eser daha çok New York kentinin bir müzikal portresi olarak düşünülür. Eser, 1987'den beri Amerikan Havayolları reklamlarında kullanıldığından pek çok kişiye bu havayollarını çağrıştırır.Kaynak: Müzikkervaniyiz.com