PEYAMİ SAFA(1899 - 1961)
* Türk edebiyatının önemli bir hikâye, roman ve fıkra yazarıdır.
* Sivas'ta sürgünde yaşamını yitiren Şair İsmail Safa’nın oğludur.
* İki yaşında yetim kalmış, bu yüzden "Yetim-i Safa" adıyla anılmıştır. Babasız büyümenin acılarının yanı sıra sekiz - dokuz yaşlarında yakalandığı bir kemik hastalığı yüzünden on yedi yaşına kadar bu hastalığın fiziksel ve ruhsal bunalımlarını yaşamıştır. Sonradan bu günlerini ünlü Dokuzuncu Hariciye Koğuşu adlı romanında dile getirmiştir.
* Hastalık ve savaşın yol açtığı maddî sıkıntılar dolayısıyla öğrenimini sürdürememiştir.
* 1918 yılında ağabeyi İlhami Safa ile birlikte çıkardıkları "20. Asır" adlı akşam gazetesinde "Asrın Hikâyeleri" başlığı altında yazdığı öykülerle gazetecilik yaşamına başlamıştır.
* Erzurum'da yedek subaylığını yapmakta olan oğlu Murat'ın ölümü üzerine büyük bir sarsıntı geçiren Peyami Safa, bu olaydan birkaç ay sonra İstanbul’da beyin kanaması sonucu yaşamını yitirdi. Edirnekapı'da toprağa verildi.
* Türk Edebiyatında tam 43 yıl, hemen hemen hiç ara vermeden Türkiye'de yayımlanan birçok gazete ve dergide çeşitli zamanlarda fıkra, makale, deneme ve romanlarını yayımlamış, son derece verimli bir yazarımızdır.
* Yazar, romanlarının yanı sıra, düşünsel yapıtları, polemikleri, köşe yazarlığı ve gazeteciliği ile de tanınır.
* Sanat endişesi taşımadan para kazanmak, geçimini sağlamak için yazdığı eserlerde annesi Server Bedia Hanım'ın adından uyarladığı “Server Bedi” ismini kullanmıştır. Bu eserleri daha çok polisiye ve macera romanlarıdır. "Cingöz Recai" isimli polisiye dizi romanları büyük ilgi görmüştür.
* Sanat, edebiyat, felsefe, psikoloji, sosyoloji gibi değişik alanlarda yazdığı yazılarla çok yönlü bir yazarımızdır.
* Eserlerinde olaya değil, psikolojik tahlillere, ruh çözümlemelerine ağırlık verir. Toplumun bunalımını, çıkmazlarını romanlarında yarattığı kahramanların kişiliğinde dile getirir.
* Peyami Safa’nın romanlarında roman kahramanları oldukça azdır. Kişiler değil durumlar ön plandadır. Hatta 9. Hariciye Koğuşu adlı romanda romanın başkahramanının adı romanda verilmemiştir.
* Eserlerindeki kişiler belli bir düşünceyi anlatmaya yönelik olarak seçilmiştir.
* Romanları teknik yönden oldukça güçlüdür.
* Kahramanlarını kültürlerine, yaşam biçimlerine, kişiliklerine uygun biçimde konuşturur.
* Romanlarında ahlak çöküntüsü, Doğu-Batı çatışması, varlığın sırları gibi konular üzerinde durmuştur.
* Türkçeyi en iyi kullanan yazarlardandır. Anlatımı açıktır. Eserlerinde açık ve etkileyici bir dil kullanmaktadır. Cümleleri kısa, anlatımı sade ve kıvraktır.
* Hemen her romanında dönemler, anlayışlar, gelenekler, karşılaştırmalar üzerinde durmuştur.
* Kendi kendini yetiştirmiş bir kişi olan Peyami Safa hep edebiyat ve siyaset tartışmalarının içerisinde olmuş, çağın düşünce akımlarıyla ilgilenmiş, siyasal sorunlar karşısında tavır almış, bu yüzden Türk basınında derin izler bırakan polemiklere girişmiştir. Bunlar arasında en ünlüleri Nâzım Hikmet, Nurullah Ataç, Sabiha ve Zekeriya Sertel ve Aziz Nesin'le yaptığı kalem kavgalarıdır.
* İlk romanlarında sola yakın görüşler taşıyan Peyami Safa, Dokuzuncu Hariciye Koğuşu’nu Nazım Hikmet’e ithaf etmişti. 1922–1939 yılları arasında yazdığı romanlarında Doğu-Batı sorunsalını karakterlerde somutlaştırarak işledi. 2. Dünya Savaşı'ndan sonra sosyalistlere yaklaşmıştır. Gerçekçi roman çizgisi yakaladığı Matmazel Noraliya’nın Koltuğu adlı eserinde mistisizme yöneldi.
* Peyami Safa, romanlarında, ruh hallerini çözümlemede, kurguda, dilinin kıvraklığında, anlatım tekniklerindeki denemelerde başarılı bulunurken romanlarında düşünceyi öne çıkarması dolayısıyla eleştiriler aldı.
Eserleri
* Gençliğimiz * Şimşek * Sözde Kızlar * Mahşer * Bir Akşamdı * Süngülerin Gölgesinde * Canan * Fatih-Harbiye * Biz İnsanlar * Atilla * Yalnızız * Bir Tereddüdün Romanı * Dokuzuncu Hariciye Koğuşu * Matmazel Noralya’nın Koltuğu * Bir Genç Kız Kalbinin Cürmü