Katal Uluslararası Birimler Sisteminde, enzim aktivitesi ölçü birimidir. Katal kelimesi kataliz kelimesinden türetilmiştir. Ast ve üst katları diğer SI birimlerinin gibidir. Kısaltması kat'tır.[1] Ancak katal aşırı büyük bir birimdir ve uygulamada ast katları veya SI birim olmayan enzim birimi tercih edilir.
Katal, kimyasal reaksiyon hızının ölçüldüğü bir birimdir. Katal, bir maddenin belirli bir süre içinde dönüşüm hızını ifade etmek için kullanılır. Daha spesifik olarak, bir katal, bir enzim tarafından katalizlenen bir mol reaksiyonun sayısını ifade eder.
Katal birimi, adını İsveçli kimyager ve biyokimyager Jöns Jakob Berzelius'un asistanı olan İsveçli kimyager ve biyokimyager Willy Kuhne'den almıştır. Katal, uluslararası birim sistemi (SI) tarafından tanımlanmıştır ve birim sembolü "kat" olarak gösterilir.
Bir katal, bir mol kimyasal bileşiğin belirli bir süre içinde (genellikle bir saniye) dönüştürülmesiyle üretilen reaksiyon sayısını ifade eder. Örneğin, bir enzim 1 katal hızına sahipse, bir saniyede bir mol reaksiyonu katalize edebilir. Katal, biyokimyada ve diğer kimya alanlarında, özellikle de katalitik süreçlerin ölçülmesinde kullanılır.
Bir enzim birim dakikada bir mikromol olarak tanımlanmışken katal birimim saniyede bir mol dur.
İki birim arasındaki ilişki [2]