Ermeniler 26 Şubat 1992'de Hocalı’da 106'sı kadın, 70'i yaşlı, 63'ü çocuk olmak üzere toplam 613 kişiyi katletti… Peki, o süreç nasıl başladı, neler yaşandı?
Rusya 1920’den sonra Orta Asya’da çoğunluğu Müslüman olan 40 milyon insanı katletti…
Yetişkin Müslümanları savaşlarda öncü birlik olarak öne sürdü.
Yaşlı, kadın ve çocuklardan oluşan yüzbinlerce Müslümanı sürgün adı altında ölümlere gönderdi…
On binlerce Müslüman yük vagonlarında sürgün yerlerine ulaşamadan hayatını kaybetti.
Müslümanlar arasında iletişimi kesmek için her bir topluluğa farklı alfabe dayatan Rusya, yıllarca Müslümanların bütün İslami faaliyetlerini de yasaklamıştı.
Orta Asya’da istediğini cebir ve şiddet kullanarak gerçekleştiren moskoflar işgal ve asimilasyon politikasını Ermeniler eliyle Kafkasya’ya taşıdı.
Ermeniler, Sovyetler Birliği’nin dağılmasıyla, 1991'in son günlerinde ablukaya aldıkları, bölgenin tek havaalanına sahip ve stratejik önem taşıyan Hocalı’yı işgal etmek için harekete geçti.
Aylar süren saldırılarını 1992'nin 25 Şubat’ında yoğunlaştıran Ermeniler, gece, üç koldan saldırıya geçti.
Ermenilerin gece karanlığında yaptığı katliam, 26 Şubat’ın ilk ışıklarıyla insanlık tarihine kara bir leke olarak yazıldı.
Sivillerin toplu şekilde öldürülmesi, insanların derilerinin soyulması, kafalarının kesilmesi, hamile kadınların süngülenmesi, cesetlerin tanınmaz hale getirilmesi gibi hunharca eylemler, o dönemde çekilen görüntüler ve katliamdan sağ kurtulanların anlattıklarıyla kan dondurdu.
Sovyet Rus ordusunun o zaman Hankendi'nde bulunan 366. motorize alayı Hocalı Katliamı'nda ermeni güçlere yardımcı oldu.
Azerbaycan askeri savcılığının verilerine göre, 366. motorize alayından 18 subay katliamda bizzat yer aldı.
Dönemin Ermenistan Savunma Bakanı ve bir dönem cumhurbaşkanlığı makamını da işgal eden Serj Sarkisyan'ın İngiliz gazeteci Thomas De Waal'a verdiği bir röportajda, "Hocalı'dan önce Azerbaycanlılar Ermenilerin sivillere dokunmayacağını düşünüyordu. Biz bu algıyı kırdık." şeklindeki sözleri, ermeni yönetimin katliamı bilinçli şekilde gerçekleştirdiğinin itirafıydı.
Katliamdan 487 kişi ağır yaralı kurtulurken, ermeni güçleri bin 275 kişiyi de rehin aldı.
Bunların 150'sinden bir daha haber alınamadı. Esirler yıllarca uluslararası kurumlardan gizli olarak köle gibi çalıştırıldı.
Hatta esir kadınların fuhuşa zorlandığı haberleri yayıldı.
Ermeniler işgal ettiği topraklarda halkı ya öldürdü yâda sürgün edip göçe zorladı.
Hocalı’da ve Karabağ’da yıllarca hristiyanlaştırma politikası yürüttü…