Ortalama eritrosit hacmi veya MCV (yükselmiş ortalama hücre hacmi), ortalama alyuvar hücre hacmini belirtir. MCV için normal referans aralığı 82–98 fl (femtolitres)’dir. Makrositoz, alyuvarların ortalama büyüklüklerinin referans aralığının üst limitinin üzerinde olduğu durum olarak tanımlanır. MCV, impedans prensibi olarak bilinen (Coulter prensibi olarak da bilinir) veya ışık saçılımına dayalı olarak, otomatik hücre sayıcısı ile ölçülür. Vitamin B12 eksikliği, alkol kullanımı, Folat eksikliği, hipotiroidi, kronik karaciğer hastalığı, aplastik anemi, miyelodisplastik sendromda makrositoz görülebilir.
Makrositoz eşit dağılımlı olabilir (yani, tüm alyuvar hücrelerinin büyüklüklerindeki artış), veya hücrelerin sadece bir kısmının büyüklüğünde artış olabilir (ör. hızlandırılmış eritropoez ile ilişkili bulunan retikülositler). Çoğu laboratuvarda, MCV değeri belli bir sıra gözetmeksizin hemoglobin değerleri ile otomatik olarak birlikte rapor edilir. Referans aralığının üst limitinden (98 fl) yüksek olması sıklıkla görülür.
Yüksek MCV’nin nedenleri (makrositoz)
Makrositoz nedenleri 2 gruba ayrılabilir:
- Normoblastik eritropoez
- Retikülositoz (kanama, hemoliz)
- Karaciğer hastalığı
- Aşırı derecede alkol tüketimi
- Şiddetli hipotiroidizm
- Megaloblastik eritropoez ya da diseritropoiez
- Hipovitaminoz (vitamin B12, folat)
- Miyelodisplastik sendromu
- İlaç kaynaklı defektif DNA sentezi
- Klinik yaklaşım
- Hasta anemik ise, hematolojik tetkikler her zamanki gibi yapılır.
Hemoglobin seviyesi normal ise:
Alkolizm ve alkol tüketimi, makrositozun en yaygın nedenlerindendir. Eğer hastanın geçmişinde var ise ve klinik izlenim olası nedenin etanol olduğunu gösteriyor ise, daha fazla tetkike gerek yoktur ancak durum hastaya anlatılmalıdır. Aşırı alkol tüketiminin kısıtlanması için tedbirler alınır. Alkol tüketiminin azaltılması veya tamamen durdurulması, MCV değerine ancak birçok ay sonra yansır.
Aşırı alkol tüketimi olası değil ise, ek tetkikler yapılır. Makrositoz ile ilişkili retikülositoz, hemoliz veya kanama nedeniyle hızlanmış eritropoeze işaret olabilir. Megaloblastik anemi olasılığı, serum vitamin B12 ve eritrosit folat ölçümleri ile incelenir. Hipotiroidizm ekarte edilmelidir. Hastanın kan resmindeki (ör. sitopeniler) semptomlar ve patolojik bulgular malignan bir kan hastalığına (ör. miyelodisplastik sendromu) işaret etmiyor ise, kemik iliği incelemelerinin yapılması gerekçelendirilemez. Orta şiddetli makrositozun nedenleri çoğu zaman bilinmemektedir.