Tolga ÖZBEK
Beyazıt Meydanı'nı üniversite eğitimim sırasında yıllarca adımladım. Ama oraya bir uçak indiğini yıllar sonra öğrendim. Aslında şu anki haliyle kot farkı nedeniyle bunu yapabilmek oldukça güç.
1950'li yıllardaki Türk Hava Kurumu'nun Uçantürk Dergileri'nde bu uçuşu yapan Mehmet Ali Kurçer, o günü şöyle anlatmıştı...
"Harbiye Nazırlığında Enver Paşa bulunuyordu. Akla gelmeyecek şeyleri sunan o zamanın kahraman kumandanı Enver Paşa: 'Bir gün acaba buraya bir tayyare inebilir mi?' diye bir arzu da bulunmuş, arkadaşımız olan yaverleri, paşanın bu arzusunu bize nakletmişti.
Fakat birkaç tayyareci ibaret olan gurubumuzdan kimse işe yanaşmadı. Çünkü bu iş yüzde yüz tehlike idi. Esasen elimizde bir iki tayyare mevcut idi, Bunlardan benim bindiğim (Rep) tayyaresi de o günlerde talim tayyaresi olmuştu ve bu takdirde bu tayyarenin beş on günlük bir ömrü kalmıştı.
Bunu düşünerek hiç olmazsa bu işi gördükten sonra kırılırsa kırılsın diyerek uçuşu yapmaya karar verdim. 14 Nisan 1914 tarihinde ki bugün Sultan Reşad'ın cülus seneyi devriyesine rastlıyordu, tayyareme miktarı kâfi benzin alarak ve hangarından çıkararak çalıştırdım.
Fakat hareketimden Harbiye Nezaretini haberdar etmek lâzımdı. Zira esasen helikopterin dahi inmesine müsait olmayan, üzeri telefon ve telgraf hatları ile ağ gibi örülü olan bu çok dar yere inebilmek için hiç olmazsa meydanda girip çıkanların bulunmamasına ve bir kazaya meydan verilmemesine dikkat etmek lâzımdı.
MEYDANA BOŞALTIN!
Bu düşünce ile çavuşu çağırarak Harbiye Nezaretine tayyarenin ineceğini telefonla bildirmesini emrettim. Telefon odası 250 metre kadar uzakta, o zaman müdürümüz olan Yüzbaşı Fesa Bey'in odasına bitişik idi.
Çavuş buradan telefon ederken Fesa Bey işitiyor ve odasından fırlayarak: "Ne, ne? Harbiye Nezareti önüne inmek üzere tayyare mi gidiyor?" diye telâşlanarak ve başının saçlarını yolarak: "Mehmet Ali, delirdin mi?" diye bağırarak bana doğru koşuyordu.
Yanıma gelerek beni menedeceğini bildiğim için motora daha fazla gaz vererek ve görmemezlikten gelerek yerden kalktım. Çünkü azmettiğim şeyi mutlaka yapmalıydım.
Beyazıt üzerine geldiğimde irtifam 1500 metreyi bulmuştu. Burada motoru durdurarak dik aşağı dönerek alçaldığımı gören İstanbul halkını telâş almış ve tayyarenin düştüğünü zannetmeye başlamışlardı.
İrtifam 50 metreye düştüğünde, beni de bir heyecan aldı. Telgraf ve telefon tellerinin arasından geçip yere inecek bir delik göremiyordum. Hemen tekrar motora gaz vererek biraz daha yükseldim ve evlerin damları üzerinden sürünerek bir tur daha yaptım. Beyazıt Camii tarafındaki bakırcılar üzerinden bulduğum bir delikten dalmaya karar verdim.
Fakat bu deliğe gelmeden evvel tayyarenin süratini o kadar kestim ki delikten girer girmez tayyare 40-50 metre yürümeden tam Harbiye Nezareti binasının kapısı önünde durdu. Bu arada Enver Paşa, müsteşarları ve daha büyük rütbeli kumandanlar ve zabitan koşarak tayyarenin etrafını sarmışlardı.
Kapılardan İstanbul halkı da hücum ediyordu. Hemen kapılara nöbetçiler konarak ve Hilâli Ahmer tarafından iane kutuları tutularak yüz binlerce kuruş iane toplanmaya başlamıştı. Asker kalabalığı açıyordu. Ne var diye düşünmeye mahal kalmadı. Enver Paşa yanıma gelerek "Merhaba arkadaş" diyerek elimi sıktı ve "Buraya nasıl inebildin?" dedi.
Ben de "Paşam, bir Türk tayyarecisi için yapılmayacak hiçbir iş olmayacağını göstermek için indim." dedim. O zaman Enver Paşanın gözleri yaşardı ve omzumu okşayarak yanımdaki yaverine bir şeyler söyledi.
Beş dakika geçmişti, bir kırmızı atlas kese ile yüz sarı altını cebime koydu. Alkışlar içinde Enver Paşa yanımdan ayrıldı. O zamana kadar İstanbul halkının çoğu yakından bir tayyare görmediklerinden kapılarda iane kutuları dolup boşalıyordu.
REP UÇAĞI 3 GÜN SERGİLENDİ
Üç gün tayyareyi meydanda alıkoydular, inmek nasıl yüzde doksan dokuz tehlike ise oradan tekrar kalkmak da yüzde yüz tehlike olduğundan üç gün sonra tayyarenin kanatları çıkarılarak ve yanlara bağlanarak bir otomobil ile çekilip Yeşilköy’e nakledildi"
Pilot Mehmet Ali Kurçer, Türk Havacılığı'nın ilk pilotlarından biriydi. Çanakkale Savaşı'nda ve Irak Cephesi'nde görev yaptı. Türk Hava Kurumu ve Devlet Hava Yolları'nda görev yaptı. Adı 1961'de vefat ettikten sonra Bursa Belediyesi tarafından bir caddeye verildi...
HİÇ AĞACIN ÜZERİNE İNİLİR Mİ?
İnilmez tabi ki... Hem de planörle... Yani motorsuz bir hava taşıdı ile... Kokpit.aero'ya yolladığı yazılardan da tanıdığınız Mustafa Kılıç, geçtiğimiz günlerde özel bir fotoğrafı paylaştı bizlerlerle.
Bu fotoğraf, yine Türk havacılığının efsane pilotlarından Emrullah Ali Yıldız'a ait bir inişti...
O inişin hikayesini de Mustafa Kılıç şöyle yazmıştı...
"13 Mart 1937 sabahki uçuşlar sırasında, Türkkuşu pilotlarından Emrullah Ali Yıldız’ın gösterdiği büyük mahareti ve soğukkanlılığı Ayasofya ve Gülhane parkında bulunan halk tarafından heyecanla ve ilgi ile takip edilmiş ve alkışlanmıştır.
Sabah saat onda Türkiye’nin baş tayyarecisi Vecihi Hürkuş tayyaresine binerek ve arkasına da 2 numaralı motorsuz tayyareyi bağlıyarak Yeşilköy den havalanmıştır. Motorsuz tayyare Türkkuşu’nun genç pilotlarından E.Ali Yıldız tarafından yönetiliyordu. Vecihi Hürkuş’un tayyaresi arkasında motorsuz tayyare olduğu halde şehir üzerinde birçok daireler çizdikten sonra Ayasofya ile Gülhane parkı arasına gelmiş ve seri birtakım daireler çizmeye başlamıştır.
Halk iki tayyarenin yaptığı bu hünerli uçuşları büyük bir ilgi ile izlemeye başlamışlardı. Tam o sırada motorsuz tayyare bağlı bulunduğu Vecihi Hürkuş’un tayyaresinden ayrılmış ve tek başına havada kalmıştır. Buna sebep iki uçak arasındaki çelik telin kopmasıdır"
Emrullah Ali Yıldız, 1909'da Bursa'da doğdu. 1926'da Yeşilköy Uçak Makinist Okulu'na girdi. 1931'e kadar uçak teknisyenliği yaptı. Memleketine döndüğünde planör inşa etti. Çalışmaları Türk Hava Kurumu'nun dikkatini çekti. Ankara'ya çağırıldı. Aralarında Sabiha Gökçen'in de olduğu 6 kişilik ekiple Rusya'ya Planör Yüksek Okulu'na gitti, eğitim aldı.
Dönüşünde öğretmen pilotluğa başladı. 18 saat 35 dakika havada kalarak planör Türkiye rekorunu kırdı. Bir çok mesafe rekoruna da imza attı. Daha sonra THK'dan ayrıldı. Fotoğraf stüdyosu açtı. Paraşüt, planör ve fotoğrafçılık dalında icatlere imza attı. 1996'da İstanbul'da hayata gözlerini kapadı...
10 bin saatten fazla uçuşu vardı...
Bir tarafta Beyazıt, diğer tarafta ise Gülhane Parkı... Nice emniyetli inişlere...