Râbıta
Râbıta:
Ribat veya râbıta bir âyette
şöyle geçmektedir: Ey iman edenler! Sabredin, sabretmekte direnin (veya
yarışın), ribat yapın (cihada hazırlıklı olun) ve Allahtan hakkıyla sakının.
Umulur ki kurtuluşa erersiniz. (3/Âl-i İmrân, 200). Tasavvuf ehli bu âyette
geçen râbitû-ribat yapın emrini, râbıta yapın şeklinde yorumlarlar.
Onlara göre râbıta, mürîdin (tasavvuf yoluna girenin) şeyhini (hocasını)
düşünerek, ondan feyiz alması, şeyhi aracılığıyla kalbini Allaha ve Peygambere
bağlamaya çalışması demektir.
Onlara göre mürid sürekli
Allahı düşünmelidir, Onunla bağ kurmalıdır. Bunu tek başına başaramaz;
şeyhiyle bu bağı (râbıtayı) kurarak sağlayabilir. Râbıta ânında diz üstü çöker,
gözlerini yumar ve şeyhini hayal ederek, Hz. Muhammed (s.a.s.)le ve Allahla
mânevî bağ kurmaya çalışır. Ancak, yukarıdaki âyete ve bu âyetin tefsirlerine
baktığımız zaman böylesine bir râbıtanın kasdedilmediği kolaylıkla anlaşılır.
Âyette geçen sabretmek ve müsabere yapmak (sabretmekte direnmek), ribat
yapmak; bir yönüyle cihadla, bir yönüyle de imanı korumakla, ibâdette sabretmek
ve Allahtan hakkıyla çekinmekle ilgilidir. Râbıta, ribat ve murâbıt
kelimeleri, birer cihad terimidir. Bu, hem dış düşmanlara karşı hem de imanın iç
düşmanlarına karşı bir cihad anlayışını kapsar.
Âyette geçen sabır; nefsi
kendisinde bulunan zorluklara katlandırmaktır. Musâbere ise, nefsi hem
kendisindeki hem de kendi dışındaki zorluklara katlandırmaktır. Meselâ hastalık
nefsin kendindendir. Hastalığa dayanmak sabırdır. Allah yolunda çalışmak ise
nefsin dışındaki bir zorluktur. Nefsin o zorluğa katlanması ise musâberedir.
Âyette hem sabredin, hem de sabretmekte direnin, yani musâbere edin, ifadesi
bu anlamdadır. (Allahu alem). Ribat, bir anlamda nefsi güzel şeylere
yöneltmektir. Allah yolunda mücâdele için hazırlık yapmak, Allah yolunda cihad
etmek ve nöbet beklemek, nefsi namaza ve diğer ibâdetlere bağlamak da güzel
işlerin başında gelir.