Archeology News’te yer alan habere göre, araştırma, Neanderthal-Denisovan soyunun, modern insanlardan ayrıldıktan sonra yok olduğunu buldu. Sadece 300 jenerasyon sonra, Neandertaller ve Denisovanlar, -yaklaşık 744 bin yıla tekabül eden bir süre önce- birbirlerinden ayrıldılar. Ardından küresel Neanderthal nüfusu, Avrasya’ya dağılmış, parçalanmış, izole nüfuslar olarak yaşayan bireyler haline geldi.
Araştırmanın baş yazarı, Scie Ulusal Akademisi’ndeki Antropoloji bölümünde profesör olan Alan Rogers, “Bu hipotez, geleneksel akıl yürütmeye aykırı olsa da, geleneksel akıldan daha mantıkıldır.” diyor.
FARKLI BİR EVRİM HİKAYESİ
Önceki tahminlere göre neanderthal nüfusu ile ilgili tahminler onların yaklaşık 1000 kişiden oluşan küçük bir grup olduğunu ileri sürüyordu. Bununla birlikte, 2015 yılında yapılan bir araştırma, Neanderthal nüfusunun izole, bölgesel gruplara bölünmüş ve önceki tahminlerin de altında olan popülasyonlara sahip olduğunu gösterdi. Utah ekibi, bu yeni çalışmayla, Neanderthal nüfus büyüklüğüne dair tahmin tutarsızlıklarını da giderdiğini düşünüyor.
Ekip, gen havuzunda birden çok popülasyona yer veren, legofit adı verilen gelişmiş bir istatistiksel yöntem geliştirdi. Modern Avrasya popülasyonlarına akan Neandertal genlerinin yüzdelerini, arkaik popülasyonların birbirlerinden ayrıldıklarını ve nüfus büyüklüklerini tahmin ettiler.
DNA’NIN İÇİNDEKİ SOY GEÇMİŞİ
İnsan genomu yaklaşık 3,5 milyar nükleotid alana sahiptir. Zamanla, bazı bölgelerdeki genler mutasyona neden olabilir. Eğer bir ebeveyn, bu mutasyonu çocuklarına aktarırsa, bu mutasyon, DNA’ya damgalanmış bir aile mührü gibi davranır. Bilim insanları bu mutasyonları geçmişte yüzbinlerce yıllık evrim tarihini birleştirmek amacıyla kullanıyor. Bilim insanları, farklı insan popülasyonlarının nükleotid birimleri boyunca paylaşılan gen mutasyonlarını araştırarak, grupların hangi zaman diliminde ayrıştığını ve gen havuzuna katkıda bulunan popülasyonların büyüklüğünü tahmin edebiliyorlar.
Rogers, “Diğer popülasyonlar içinde bu antik insanların bir parmak izini bulmaya çalışıyorsunuz. Bu genomun çok küçük bir yüzdesi olsa dahi oradadır.” diyor.
Ekip, 4 insan popülasyonun genomlarını karşılaştırdılar. Modern Avrasyalılar, modern Afrikalılar, Neanderthaller ve Denisovanlar. Modern örnekler 1000-Genom projesinden elde edilirken, arkaik örnekler Max Planck Evrimsel Antropoloji Enstitüsü’nden alındı. Utan ekibi, iki ya da üç insan grubunda bir gen mutasyonunu paylaşan birkaç milyon nükleotid alanı analiz etti ve 10 farklı nükleotid desen oluşturdu.
GELENEKSEL BİLGİNİN KARŞISINDA
Yeni yöntem, önceki araştırmalarda da ortaya konacak şekilde, modern Avrasyalıların Neanderthallerle %2 oranında DNA ortaklığını doğruladı. Bununla birlikte, diğer bulgular, önceki teorileri sorgulamaya yol açacak cinsten verilerdi.
Analizler, nükleotid alanların %20’sinin yalnızca sonradan oluşmuş grupların ayrışmasından önceki zamanı işaretleyen bir genetik zaman damgasını işaret ediyordu. Bu Neanderthaller ve Denisovanlar tarafından paylaşılan ortak bir mutasyon anlamına geliyordu. Ekip, Neanderthaller ile Denisovanların 744.000 yıl önce ayrıldığını hesapladı ve bu ayrışma diğer hesaplamalardan çok daha erken bir zamana tekabül ediyordu.
Rogers, “Eğer Neanderthaller ve Denisovanlar, daha sonra ayrılmış olsaydı, iki arkaik örnekte mutasyonun bulunduğu daha fazla nükleotid alan olması anlamına geliyor ancak bu modern örneklerde bulunmuyor.” diyor.
Analiz, diğer yandan Neanderthal nüfusun 1000 kişisen ibaret olup olmadığını da sorguladı ve bunun için bazı kanıtlar bilim literatüründe mevcut; Neanderthal DNA’sı, zengin olmayan genetik çeşitliliğe sahip küçük popülasyonlarda ortaya çıkan mutasyonları içerir.
Bununla birlikte, çeşitli yerlerde bulunan Neanderthal kalıntıları, genetik olarak birbirinden farklılık arzediyor. Çalışma, bölgesel alanlarda yaşayan Neanderthallerin sahip olduğu zararlı mutasyonları açıklayan küçük grup olduğu yönündeki bulguyu desteklerken, küresel bakıldığında oldukça büyüktü.
Bohlender, ” Bu fikir, ada gibi coğrafi olarak izole edilmiş popülasyonlar gibi yaşayan bu küçük nüfus, az da olsa zaman zaman etkileşim halinde olan yerler bulabilir, ancak bir adadan diğer bir adaya taşınmak acılı bir süreçtir. Yani bu nedenle kendi nüfusları ile birlikte kalmaya eğilimlidir.” diyor.
Ekibin analizi, Neanderthallerin parçalanmış, izole edilmiş popülasyonlarda yaşayan onbinlerce kişiye dönüştüklerini ortaya koydu. Rogers, “Zengin bir Neanderthal fosil kaydı var, çok sayıda da Neanderthal bölgesi mevcut. Tüm dünyada yalnızca 1000 kişi olsaydı, o kadar çok neanderthalin olacağını hayal etmemiz zor olurdu.” diyor.
Yeni analiz yöntemiyle ilgili oldukça heyecanlı olduğunu söyleyen Rogers, ” Geçmişte kimsenin fark etmediği şeyleri yüksek hassasiyetle tatmin etmek için dikkate değer bir yeteneğe sahibiz” diyor.
Çeviri: Reha BAŞOĞUL