25.10.2010 - 01:00 | Son Güncelleme: 25.10.2010 - 01:00
The Globalist Seyr-i Âlem
Nobel Vakfı her sonbahar Nobel ödülü kazanan yeni kişileri açıklıyor. 1901-2010 yılları arasında ödül alan toplam 813 kişi arasından; acaba hangi alanda kadınlar en çok Nobel kazandı?
1. Küresel Test Nobelli kadınlar Nobel Vakfı her sonbahar Nobel ödülü kazanan yeni kişileri açıklıyor. 1901-2010 yılları arasında ödül alan toplam 813 kişi arasından; acaba hangi alanda kadınlar en çok Nobel kazandı? A. Edebiyat B. Kimya C. Barış D. Psikoloji veya tıp A. EDEBİYAT. DOĞRU. Nobel Vakfının resmi internet sitesi NobelPrize.orgdaki verilere göre ilk olarak İsveçli Selma Lagerlöfe 1909 yılında verilen Nobel Edebiyat Ödülünü toplamda 12 kadın kazanmış. Bunun manası yaklaşık her 10 yılda bir ödül kadınlara verilmiş. En son ödül alan kadın 2009 yılında Alman Herta Müller oldu. Ödüllerin verildiği bütün alanlarda, 1901 ile 2010 yılları arasında toplam 40 kadın ödül kazanmış. Bu toplam rakamın yüzde %5inden azına tekabül ediyor. B. KİMYA. YANLIŞ. Kimya alanında Nobel ödülü kazanan sadece 4 kadın var. İlki çok eskilerde, 1911 yılında Marie Curieye verilmişti. Herhangi bir alanda ödül kazanan ilk kadın yine Marie Curieydi. Curie, 1903 yılında fizik dalında ödül kazanmıştı. Ayrıca Marie Curie Nobel ödülünü iki defa kazanan ilk insan ve halen tek kadın. Curie ailesi geleneği 1935 yılında da devam etti. Marie Curienin kızı Irene Joliot-Curie kimya alanında yaptığı araştırmalarla ödülü kazandı. Bu alanda ödül kazanan en son kadın 2009 yılında biyokimya alanında yaptığı çalışmalarla Nobel alan İsrailli Ada E. Yonath oldu. C. BARIŞ. DOĞRU. Nobel barış ödülünü de edebiyat ödülünü de toplamda 12 kadın kazandı. Fakirliğe karşı açtıkları savaş ve demokrasinin gelişimi çalışmalarıyla tanınan Hintli rahibe Teresa ve Myanmarlı Aung San Suu Kyi bu ödülü alan en meşhur kadınlar. D. PSİKOLOJİ VEYA TIP. YANLIŞ. Bir kadının psikoloji veya tıp alanında Nobel ödülü alabilmesi için tam 46 yıl gerekti. İlk defa 1947 yılında ABDli Gerty Coriye verilen ödülü toplamda 10 kadın kazandı. 2009 yılında ABDli Elizabeth Blackburn ve Carol Greider kromozomlar üzerine yaptıkları çalışma ile ödülü paylaştılar. Kadınların en az Nobel ödülü aldığı alan ise ekonomi oldu. 2009 yılında ABDli Elinor Ostrom ekonomik yönetişim alanında yaptığı çalışma ile bu alanda ödül alan ilk ve şimdiye kadar ki tek kadın oldu. 2. İlginç Rakamlar 1- Brezilya nüfus bakımından dünyada beşinci, reel ekonomi bakımından sekizinci sırada. (The Economist) 2- OPEC 14 Eylülde 50. yılını doldurdu. 1960 yılında Bağdatta kurulmuştu. (Financial Times) 3- Ruanda ekonomisinin yaklaşık beşte biri dış yardımlardan oluşuyor. (New York Times) 4- Beijingin batısındaki fay hatları dünyanın en hareketli fayları arasında. Kuzey Çinde bir çok yıkıcı deprem meydana gelmişti. (Shaughnessy: Çin - İmparatorluk ve Medeniyet) 5- Hindistanda kırsal bölgelerdeki bazı kahvehaneler müşterilerine özel ayrı bardaklar bulunduruyor. (I.Herald Tribune) 6- Bir takım bardak dalitler (Hindistanda en pis ve aşağı sayılan sınıf) için, ayrı bir takım dalitlerden herhangi bir şey bulaşmasından korkan üst sınıflar için. (International Herald Tribune) 7- Nestle butikleri ve web sitesi vasıtası ile 20 milyardan fazla Nespresso kapsülü sattı. (New York Times) 8- Günümüzde ABD piyasasında normal bir evin satılması 1 yıldan fazla sürüyor, eskiden bu süre 6 aydı. (Ulusal Emlakçılar Birliği) 9- Futbolculara ödenen paralar Avrupa futbol kulüplerinin borcunu 6 milyar Euronun üzerine çıkardı. Birçok kulüp gelirinden daha fazlasını oyuncularına ödüyor. (Financial Times) 10- Çince kriz anlamındaki weiji kelimesi hem tehlike hem de fırsat manasına geliyor. (Roach: Bir sonraki Asya) © 2010 www.theglobalist.com 3. Dudak Okuma HIllary ClInton ile ABDnin liderliği üzerine ABD ekonomik problemlerine rağmen, konu uluslararası diplomasi olduğunda güç kullanabilme kabiliyeti bakımından dünya lideri kabul ediliyor. Dışişleri Bakanı Hillary Clinton da böyle olduğunu söylüyor. Clinton, ABDnin neden dünya lideri olduğunu özetliyor ve bu rolünü gelecekte de sürdürebilmesi için neler yapılması gerektiğini anlatıyor... 1- ABDyi dış politika mevzularını yönetmekte eşsiz kılan nedir? Bugünün dış politika problemlerini çözmek bizim, hem bölgesel hem de küresel düşünmemizi gerektiriyor; insanları bir araya getiren, milletleri, bölgeleri ve çıkarları birleştiren bağlantıları en iyi şekilde sadece Amerika görebilir. 2- ABDnin bu rolüne itiraz eden yok mu? Ben dünyanın bize geçmişte olduğu gibi bugün de güvendiğini düşünüyorum. 3- Açabilir misiniz? Eski hasımlar dürüst bir aracıya ihtiyaç duyduklarında ya da temel özgürlüklerde bir şampiyon gerektiğinde insanlar bizi buluyor. Yerküre sarsıldığında ya da seller olduğunda, salgınlar görüldüğünde ya da gerginlikler şiddete döndüğünde dünya bize bakıyor. Ve insanlar Amerikaya sadece harekete geçmesi için değil, liderlik etmesi için bakıyor. 4- Fakat ABD bunların hepsiyle başa çıkmaya hazır mı? Yıllarca süren savaş ve belirsizlikten sonra insanlar yurt içinde ve yurt dışında gelecekte neler olacağını merak ediyor. Bu sebeple çok açık söyleyeyim: ABD bu yeni yüzyılda liderliği sürdürebilir, sürdürmelidir ve sürdürecektir. 5- Bunun için hangi Amerikan değerleri gerekli? Millet olarak bizi biz yapan değerlere -açık ve yenilikçi olmamız, azmimiz ve temel değerlere olan bağlılığımız- hiç bu kadar ihtiyaç duyulmamıştı. Zaman, çok çalışarak ve zor kararlar vererek Amerikanın liderliğinin önümüzdeki on yıllar boyunca sürmesini sağlayacak temelleri atma zamanıdır. 6- Niye bu kadar iyimsersiniz? Günümüz dünyasının karmaşıklığı ve bağlantıları yeni bir Amerika döneminin olmasını sağlamıştır, küresel liderliğimizin elzem olduğu bir dönem - çoğunlukla yeni yollara başvurmamız gerekse bile. 7- ABD tek başına liderlik yapabilecek mi? Bu Amerikanın tek başına yapabileceği bir iş olmanın çok uzağında. Dünya bize bakıyor çünkü Amerika küresel ölçekte problemleri çözmek için gösterilen ortak çabayı harekete geçirecek güce sahip, kendi çıkarlarımızı korumak için olsa bile, aynı zamanda ilerleme sağlayan bir güç. Bu bakımdan hiç rakibimiz yok. 8- Sizin için liderliğin anlamı nedir? ABD için küresel liderlik hem bir sorumluluk, hem de eşsiz bir fırsattır. 9- ABD dış politikası için geniş kapsamlı hedefleriniz neler? Günümüzdeki zorluklarla baş etmemize yardım edecek kadar dayanıklı ve dinamik ittifaklar ve ortaklıklar, bölgesel organizasyonlar ve küresel kurumlar kurmak istiyoruz ve varlığını bir zamanlar hayal bile edemeyeceğimiz eriyen buzullar ve kirli bombalar (radyolojik yayılımlı bomba) gibi tehditlere hazır olmak istiyoruz. 10- Son olarak, bütün bu hedeflere varabilmek için gereken ilk adım nedir? Bugün küresel liderliğimizi gösterebilme kabiliyetimiz her zamankinden daha çok evimizde atacağımız sağlam temellere dayanıyor. Bu sebeple artan borçlar ve çöken altyapı uzun vadede ulusal güvenlik için gerçek bir tehdit oluşturuyor. Editörün Notu:?Buradaki iktibasların tamamı ABD Dışişleri Bakanı Hillary Clintonın Dış İlişkiler Konseyi Başkanı Richard Haassla 8 Eylül 2010 günü gerçekleştirdiği görüşmeden yapılmıştır.