Nurdan Mısırlıoğlu / Ajans Bizim / Venezuela / Caracas
Ekonomistler, Venezuela'nın 4 yıllık bir hiperenflasyon döngüsünden çıktığını söylüyor, ancak emekli Humberto Reco gibi vatandaşlar hala bunu hissetmiyor.
Ülke, sosyalist hükümetin para basma hızını yavaşlatması ve ABD dolarının ülkede tercih edilen para birimi haline gelmesiyle, dünyanın en uzun süreli hiper enflasyonunu yendi.
Krizle sarsılan Güney Amerika ülkesi, merkez bankasına göre 2021'i yüzde 686'lık bir enflasyonla kapattı, bu da 2017'de başlayan hiperenflasyon döneminin sonu anlamına geliyor.
Ancak vatandaşlar için bu makroekonomik gelişme henüz kişisel harcanabilir gelirlerine yansımadı.
Karakas'taki popüler Chacao pazarını gezen 75 yaşındaki emekli Humberto Reco, fiyatlar üzerinde olumlu bir etki görmüyor. Reco, "Hiperenflasyonun sona erdiğini söylüyorlar ama benim bulunduğum yerde hala orada. Dürüst olmak gerekirse, herhangi bir gelişme görmüyorum'' dedi.
Fiyatların her hafta arttığını söyleyen 67 yaşındaki sebze satıcısı Manuel Quijada ise, "İnsanlar işlerin her geçen gün zorlaştığını söylüyor, ben de 'Hayır, her dakika' diyorum'' diye konuştu.
Uzmanların görüşü
Hiperenflasyondan çıkışa rağmen ülke enflasyonu dünyanın en yüksek seviyesi olmaya devam ediyor ve fiyatlar kontrolsüz bir şekilde yükselmeye devam ediyor.
ABD'li ekonomi profesörü Philip Cagan'ın 1956'dan beri yaygın olarak kabul gören bir tanımına göre, hiperenflasyon, aylık enflasyonun yüzde 50'den fazla artmasıyla başlıyor. Cagan, bundan kurtulmak için bir ülkenin aylık enflasyon artışlarını tüm yıl boyunca yüzde 50'nin altında tutması gerektiğini öne sürdü.
Caracas Metropolitan Üniversitesi'nde ekonomi profesörü olan Hermes Perez, "Cagan'ın rakamlarına göre, zaten hiperenflasyondan çıkıyoruz'' dedi.
Caracas'taki Katolik Üniversitesi'nde ekonomi profesörü olan Ronald Balza da, ''Venezuela'nın hiperenflasyonu geldiği gibi gitti. Hükümet herhangi bir önlem almadı, sadece buna neden olan şeyi yapmayı bıraktı, bu da hızlandırılmış para basımı yoluyla kendini finanse ediyor'' dedi.
Central Üniversitesi'nden ekonomi profesörü Luis Oliveros'a göre, para basımındaki azalma, daha az hükümet harcamasının bir sonucu olarak geliyor ve bu da mali açığı, 2017 sonlarında hiperenflasyonun başladığında yaklaşık yüzde 30 olan Gayri Safi Yurtiçi Hasıla'yı (GSYİH) geçen yıl yüzde 10'unun altına indirdi.
Gayri resmi olarak ABD doları benimseniyor
Ulusal para birimi olan Bolívar yerine ülke gayri resmi olarak ABD dolarını benimsedi. Tüm işlemlerin yüzde 60'ından fazlası bu para biriminde gerçekleşiyor.
Venezüelalılar, hızla artan fiyat artışlarının etkilerini azaltmak için mümkün olduğunca ABD dolarını kullanmaya yöneldi ve enflasyonun yavaşlamasına yardımcı olan bir hareket olan ulusal Bolivardan kaçındı.
Sorunlarını ABD yaptırımlarına bağlayan hükümet, nefret edilen Amerikan emperyalizminin güçlü bir sembolü olarak görülen doların kullanımına bile izin verdi.
Yetkililer ayrıca 2018'de demir yumruklu kur kontrollerini gevşeterek ve resmi ve kara borsa kurları arasındaki uçurumu neredeyse tamamen ortadan kaldırarak bütçe açığını azaltmaya çalıştı.
Ancak çoğu uzman, Venezuela'nın ekonomik krizini çözmek için çok daha derin reformlar yapılması gerektiğini söylüyor.