Rosa Parks: Irkçılığın ve Direnişin Sembolü!
Tarih 1 Aralık 1955…
Amerika’nın Maryland eyaletinin Montgomery ilçesinde 42 yaşındaki siyahi bir kadın olan Rosa Parks iş çıkışı evine gitmek için belediye otobüsüne bindi. Çok yorgundu ve yasak olmasına rağmen ön koltuklardan birine oturdu ama oraya oturma sebebi yorgunluğundan ziyade artık eşitsizlik ve adaletsizliğe katlanamıyor olmasıydı.
Çünkü belediye otobüslerinde ilk sıradaki koltuklar beyazlara aitti. Siyahiler, boş ise ortadaki koltuklara eğer dolu ise en arkada oturabilirlerdi. Eğer arkada da yer yoksa ayakta durmaları eğer ayakta duracakları yer de yoksa otobüsten inmeleri gerekiyordu. Kural o zamanlar böyleydi…
Otobüs dolmaya başlayınca bazı beyazlar ayakta kaldı, şikayetler üzerine otobüsü durduran şoför, Rosa Parks’ın yanına gelerek kalkmasını istedi.
Rosa ise bu istek karşısında şoförün gözlerine bakarak kalkmayacağını bildirmiş, otobüsteki herkes bu durum karşısında oldukça şaşırmıştı. Şoför Rosa Parks’a bağırarak neden kalkmadığını sordu. Rosa ise yerini başkasına vermenin gerekmediğini söyledi. Şoför bu durumda daha fazla ısrar etmeyerek polisi çağırdı ve Rosa Parks kurallara uymadığı için tutuklandı.
5 Aralık Pazartesi günü mahkemeye çıkan Rosa Parks kamu düzenini bozmaktan ve itaatsizlik nedeniyle o zamanın parası ile 14 dolar para cezasına çarptırıldı.
Peki sonra ne mi oldu?
Bir yılı aşkın süre boyunca Montgomery’de bir tek siyahi bile otobüslere binmedi. İşlerine, okullarına yürüyerek gittiler. Bazı siyahiler yolda gördüklerini aracına aldılar, hatta bazı beyazlar bile bu eyleme katılarak siyahilere destek oldu.
Otobüsleri işleten özel şirket maddi kayıp yaşadı, otobüsler artık hiç dolmuyordu. Ancak bazı ırkçılar bu durumu dahi kabullenemedi. Öfkelerine hakim olamayan çeteler işlerine, okullarına yürüyerek giden siyahilere saldırmaya başladılar.
Ancak siyahiler tüm olaylara direniş göstererek eyleme devam etti…
Nitekim boykot bir yılı aşkım eylem sonucunda zaferle sonuçlandı ve 21 Aralık 1956 tarihinde ABD Federal Mahkemesi siyahilerin artık otobüslerde istedikleri yere oturabilecekleri yönünde karar verdi. Siyahiler bu karardan sonra eylemlerini sonlandırdılar.
Irkçıların karara tepkisi sert oldu; yolda siyahileri dövdüler, silahla saldırdılar, linç ettiler. Rosa Parks ise başlattığı bu eylem nedeniyle ölüm tehditleri aldı. Bir süre sonra çalıştığı yerden kovuldu ve kimse kendisine iş vermedi. Artık bu yerde yaşaması mümkün değildi ve Montgomery’den taşındı. Ancak ırkçılığa karşı olan mücadelesini hiçbir zaman bırakmadı. Dünya genelinde şiddet ve ırkçılık karşıt lideri Martin Luther King’in başını çektiği yurttaş hakları harekatı giderek büyüdü ve 1964’de çıkarılan yasa ile nihai başarıya ulaştı.
Direnişin sembolü haline gelen Rosa Parks, doğum adıyla Rosa Louise McCauley, 24 Ekim 2005 tarihinde 92 yaşında hayatını kaybetti. Rosa Parks’ın bindiği o otobüs, bugün Michigan eyaletinin Detroit şehrindeki Henry Ford Müzesi’nde sergilenmektedir. Ayrıca Rosa Parks’ın çoğu Amerika’da olmak üzere yüzlerce heykeli dikildi.