Genel olarak, sayfalarımızda bir kereden fazla ağır havanlardan bahsettik, bu yüzden hiç planlamadık. Ancak TV'deki bir düğmeye tamamen yanlışlıkla basıldı - ve en sevdiğim film kanalı yerine devlet kanallarından birine girdim. Ve "savaş hakkında" döngüsünden bir transfer vardı. Prensip olarak, 9 Mayıs'tan önceki hafta ve sonraki hafta normaldir.
Harçlardan bahsettik. Özellikle bu aktarım sırasında çerçeveler gösterildiğinden ihtiyatlıydım. tarihsel, hem de modern olanlar.
Ve stüdyoda, sunucuların "uzman" olarak adlandırdığı bazı kişilikler vardı. "Uzmanların" yeterlilik seviyesi hakkında bir şey söylemeyeceğim, kaidenin daha yüksek olduğu açık. Stüdyoya davet edilenler öyle bir sapkınlık taşıyorlardı ki kulakları basitçe kıvrıldı.
Ana mesaj harikaydı: Berlin 1945'te Shirenin, Teverovsky ve Shershn tarafından tasarlanan ağır 160 mm'lik havanlar sayesinde alındığından, modern 240 mm Tyulpan havanlarının Ukrayna'daki SVO için gelmemesi daha iyi.
Evet, Sovyet MT-13 / M-43 iyiydi. Ve takip edenler çok eşitti. Beş yıl önceki bir makaleye bağlantı vermeme izin verdim, bana öyle geliyor ki Staver ve ben tarihi kısmı iyi çözdük.
Silahlarla ilgili hikayeler. 160 mm bölme harcı M-160 1949 model yılı
Ancak, TV "uzmanlarını" eleştirmeyeceğiz. Çoğunlukla, bunlar, konuştukları konuyu çok az anlayan insanlardır. Orada, televizyonda talk showlar ve diğer rezaletler için biraz farklı seçim kriterleri var.
Ancak çok uzun zaman önce havan konusunu gündeme getirdiğimi düşünürsek, evet, zamanımızda ağır harçlar hakkında birkaç söz söylemek çok faydalı olacaktır. Üstelik evet, havanlarla ilgili yazıda ağırlıklı olarak 82 ve 120 mm kalibrelerden bahsetmiştim. Mars'ın kendisi büyük kalibreler hakkında konuşmayı emretti.
Peki, bugün 240 mm'lik havanlar, Büyük Vatanseverlik Savaşı'nın 160 mm'lik havanları kadar faydalı mı?
Tarihe geçelim. Normalde.
Yani, 160 mm harç MT-13.
Harcın ilk muharebesi Ekim 1944'te Litvanya'da 3. Beyaz Rusya Cephesi operasyon bölgesinde gerçekleşti. Yüksek Komutanlık Rezervinin 8. ve 29. ayrı ağır harç tugayları çalıştı. 160-mm harç kullanımının sonuçlarına dayanarak, 160. Beyaz Rusya Cephesi, Albay General Mihail Barsukov, 3 Aralık 3. Rapor çoğunlukla olumluydu.
“Sığınakların ve sığınakların imhasına ateş ederken, doğrudan isabetli 160 mm mayınlar onları deler ve tamamen yok eder, ancak doğrudan bir vuruş olmasa bile, yerde oluşan bir huni nedeniyle 4,5'e kadar ulaşır - 5 metre çapında ve 1,5 - 2 metre derinliğinde ve patlama dalgasının güçlü hareketiyle toprak kaydı, sığınakları ve bitişik siperleri doldurdu.
Ancak genel sonuçlar şunlardı:
1. Sınırlı menzil ve düşük atış hızı (dakikada 1 mermiye kadar) nedeniyle, bir atılım için topçu hazırlık döneminde ağır havanların kullanılması tavsiye edilir.
2. En etkili doğruluk, üç kilometreyi geçmeyen mesafelerde 2. şarjda elde edilir.
3. Harcın manevra kabiliyeti iyidir, ancak atış hızı yetersizdir.
4. Harcın çözülmesi gereken bir takım tasarım kusurları vardır.
5. Sınırlı muharebe uygulaması, hem ahşap hem de toprak yapıları yok etmek ve ateşleme noktalarını ve insan gücünü bastırmak için bir havan kullanmanın fizibilitesini belirlemeyi mümkün kılar.
Genel olarak, çok iyi değil, değil mi? Ama kusura bakmayın, Sovyetler Birliği'nin kahramanı Yoldaş Albay-General Barsukov işini biliyordu ve çok iyi biliyordu. Aksi takdirde, 1961 yılına kadar Kara Kuvvetleri Müfettişliği hava savunma genel müfettişi olarak ülkeye hizmet etmeyecekti.
Genel olarak, Kızıl Ordu yeniyi oldukça sakin bir şekilde kabul etti. silâh. Ağır harç, düşman üzerinde Katyuşa MLRS kadar psikolojik bir etkiye sahip değildi ve bu nedenle, en azından 160-mm harç Doğu Prusya'da kendini kanıtladı, ancak oldukça statik bir rol verildi: bir tüfek alayı ile silahlandırılabilir. BİR pil (3-4 namlu) 160 mm havan topu, özellikle düşman nesnelerinin ve konumlarının imhasıyla ilgili önemli görevleri yerine getirir.
160-mm harçlarla donanmış tüfek alayı, sokak savaşları sırasında binaları yok etme görevlerini bağımsız olarak ve zamanında çözebilir ve saha tipi sığınakları ve sığınakları imha edebilir.
Ancak genel olarak, ağır, hızlı ateşlenmeyen harç fazla tanınmadı.
1945'te Berlin hakkında konuşursak, 45 mm'den 203 mm'ye kadar her şey orada çekildi. Artı PTR'ler ayrıca direnç noktalarını bastırmak için kullanıldı.
Genel olarak, her zaman olduğu gibi, "uzmanlar" tam olarak berbat değil, hayır. Sadece havayı bir şeyle doldurmak gerekiyordu, bu yüzden televizyondaki beyler, Berlin'deki şehir savaşlarına belirleyici bir katkı yapan ağır havan topları olduğu konusunda tamamen saçma sapan konuşuyorlardı.
Aslında, birliklerde birkaç 160 mm havan topu vardı. Her şey mantıklı, sadece 1944'te hizmete girdiler, çünkü ordunun 1945'te beş yüzden azı vardı. Özellikle, 448 adet.
Tüm havanların muharebe pozisyonlarına çarpmadığı açıktır. Belli sayıda havan sadece yedekte olmak zorundaydı.
160 mm'lik havan toplarıyla donanmış birimlerin maaş bordrosuna bakarsanız, aşağıdaki resmi görürsünüz: MT-13 havan, yalnızca ağır harç tugaylarıyla silahlandırıldı. Tugay, her biri sırayla 4 harçtan oluşan iki pilden oluşan dört bölümden oluşuyordu.
Toplamda, harç tugayı 36 havanla silahlandırıldı: 32'si pil ve 4 yedek. Ağır havan tugayları esas olarak özel atılım topçu bölümlerinin bir parçasıydı ve tüm bölümlerde bu tür tugaylar yoktu. Az sayıda bağımsız ağır havan tugayı vardı.
Bu nedenle, cephelerin bir parçası olarak bile, ağır havan tugayları savaşın sonunda bile çok nadir görülen bir olaydı:
2. Beyaz Rusya Cephesi - 9. tugay;
3. Beyaz Rusya Cephesi - 8. ve 29. tugaylar;
3. Ukrayna Cephesi - 15. tugay;
4. Ukrayna Cephesi - 47 tugay.
Ve doğrudan Berlin yönünde hareket etti:
- 21. topçu bölümünden 14 tugay;
- 6. topçu bölümünden 22 tugay;
- 26. topçu bölümünün 29. tugayı
Beyaz Rusya Cephesi ordularının bir parçası olarak hareket etti.
1. Ukrayna Cephesi'nin bir parçası olarak, 4 ağır havan tugayı vardı, ancak Berlin'deki savaşlarda sadece ikisi yer aldı:
- 48. topçu bölümünün 25. tugayı;
- 49. topçu bölümünün 4. tugayı.
16. Muhafız Topçu Tümeni'nden 1 tugay ve 51. Topçu Tümeni'nden 31 tugay Berlin'de savaşmadı.
Toplam: Berlin muharebelerinde yedek parçalar hariç toplam 5 havan topuna sahip 160 tugay yer aldı.
Genel olarak, bu çok azdır.
Karşılaştırma için, şok ordusunun topçu silahlarının bileşimi hakkında veriler var. Ordunun bir parçası olan tugaylar şunları içeriyordu:
- 160 mm harçlar - 32;
- 120 mm harçlar - 290;
- silahlar 76 mm - 383;
- 122'den 203 mm'ye kadar obüsler - 347;
- Tüm kalibrelerin MLRS'si - 206.
Bu, alay, tank karşıtı ve uçaksavar topçularını hesaba katmaz. Münhasıran tümen ve ordu tabiiyetinin topçu tugayları.
Bu arada hem tanksavar topları hem de uçaksavar topları sokak savaşlarında rahatlıkla kullanılıyordu. Uçaksavar silahları kolayca ateşlendi tanklar savaşın başlangıcından bu yana doğrudan ateş açtı ve makineli tüfeklerin veya "pacerfausts" ile anti-tankerlerin oturduğu binaların üst katlarına kolayca mermi gönderdi.
Küçük ve hafif “kırk beş” ve 76 mm alayları kullanmanın ne kadar uygun olduğu hakkında konuşmaya değmez.
Ama genel olarak - bir efsane. Üstelik, hiç çaba harcamadan, aceleyle diz çökmüş. Ama yine de bir efsane. Kürek ve diğerlerinden kesmelerle saldırılarla ilgili mitlerle aynı seviyede.
Hayır, şüphesiz MT-13 ağır havan topları fazlasıyla etkiliydi. Ve Berlin savaşı başladığında, komutanlarımız, neredeyse dikey olarak ve makul bir ivme ile düşen, neredeyse sekiz kilogram patlayıcı içeren 40 kilogramlık bir mayının etkisini değerlendirebildiler.
Doğal olarak, böyle bir "merhaba"ya dayanabilecek çok az tahkimat vardı. Ve ağır havan tugaylarından birinin hesabında, iki tahrip edilmiş tank bile vardı.
Bu nedenle, bir yandan, ağır bir harç, herhangi bir tahkimatları yok etmenin bilinen bir aracı haline geldi, diğer yandan, dili belirleyici olarak adlandırmak için çevirmez, önemli bir rol oynar. Diğer topçu sistemlerine göre çok az 160 mm havan topları yapılmış, çok az mayın atılmıştır.
Tabii ki, MT-13 kitlesel bir fenomen haline geldiyse, ayrı ağır harç tugaylarının bir parçası değil, tümen topçularının bir parçası haline geldiyse, o zaman elbette böyle bir şey hakkında konuşabilirdi.
Ama biz süreklilikten bahsedeceğiz. Havan topları için gereğinden fazla çalışmanın olduğu günümüzde, ağır 2S4 Tulip tekrar harekete geçti. Ve kesinlikle çeşitli nesnelerin ve tahkimatların imhası işinde.
Evet, Tyulpan'ın MT-13'ten biraz daha büyük bir madeni var. 230'a karşı 40 kg. Ve biraz daha uçuyor, 19'e karşı 4 km. Ama bu ilerleme.
Havanlarla ilgili daha önceki bir yazımda, silah olarak havanın son 100 yılda pek ilerlemediğini söylemiştim. Doğru, bu ilgili hafif harçlar, 82-120 mm. Ağır havan topları çok etkileyici bir gelişim yolundan geçti. Tulip ile karşılaştırıldığında, ağır MT-13 hafif bir oyuncak gibi görünüyor.
Çok şey değişti. Havan ağırlığı, mayın ağırlığı, atış menzili. Taktik nükleer yükler ortaya çıktı. Sadece uygulama konsepti değişmedi: düşmanı beton zeminlerin, setlerin, binaların arkasına almak.
Ve ne yazık ki devlet TV kanallarında bilgi aktarımı kavramı değişti. Aslında her şeyin başladığı yer. Masallar ve mitler elbette iyidir. Ama tarihe, özellikle de askeri tarihimize uygulanamaz. “Uzman” olarak tartıştıkları konular hakkında hiçbir şey anlamayan, sadece bütçeden ödenen yayın süresini yakan konuşmacıları TV ekranlarında izlemek üzücü.
Ama bu maalesef bizim gerçeğimiz. Ve genel aptallık kavramına göre, görünüşe göre, Büyük Vatanseverlik Savaşı hakkında çok daha "ilginç" gerçekleri öğrenmemiz gerekecek. Ve Tanrı, Berlin'in Mayıs 160'te düştüğü 1945 ağır havan topu kadar zararsız olmalarını yasakladı.
Bir zamanlar hakkında çok miktarda fotoğraf materyali içeren bir materyal yayınladığımız "Lale" ye gelince, kendimi tekrar etmeyeceğim, sadece buraya göndereceğim:
Harçlar. Kendinden itmeli harç 2C4 "Tulip". En çok ...
En azından bunlar, minimum mitolojinin olduğu harçlarla ilgili iki hikaye.