Ekstrensik astmanın 3 fazı
• erken (15-20 dakika): Mast hücrelerinden histamin salınımına bağlı hızlı başlangıçh bronkokonstriskiyon. Allerjenler mast hücre yüzeyindeki IgE antikorlarına bağlanarak mast hücrelerinde çapraz bağlanma (cross-linking’e) ve bunun sonucu olarak da degranülasyona neden olurlar.
• geç (4-6 saat): Erken faz atlatıldıktan sonra oluşan ikinci bir faz bronkokonstriksiyon. Erken fazda mast hücreleri tarafından salınan inflamatuar mediatörler makrofajların aktivasyonuna ve bronkial mukozaya polimorf ve eosinofil kemotaksisine neden olurlar. Bu hücreler de inflamatuar mediatörler salgılayarak ikinci bir faz bronkokonstriksiyona neden olurlar.
• Uzamış hiperreaktivite (günler boyunca): takip eden günlerde allerjene tekrar maruziyete veya diğer bronkokonstriksiyon tetikleyici faktörlere solunum yollarının aşırı cevabı. Bronş duvarında epitel kaybı ve haşarıyla birlikte inflamatuar hücrelerin sebat nedeniyle olur.
Astmalı hava yolundaki temel yapısal değişiklikler aşağıda sıralanmıştır.
• immün hücre infiltrasyonu: bronş mukozası eosinofiller, mast hücreleri, lenfoid hücreler ve makrofajlar tarafından infiltre edilmiştir.
• Mukozal ödem: submukozal dokuya plazma extra vazasyonu havayollarında daralmaya neden olur.
• Mukus hipersekresyonu solunum yollarında tıkaç oluşumuna neden olur
• Rekürren bronkokonstriksiyona bağlı bronş düz kaslarında hipertrofi
• Uzamış inflamasyona bağlı solunum yolu epitelinde fokal nekroz
• Uzun süren vakalarda bronşial epitel altına kollajen depolanması
• Balgam Charcot-Leyden kristalleri (eosinofil granülleriden köken alan) ve
Curschmann spiralleri
(küçük hava yollarındaki mukus tıkaçlarından oluşan) içerir.
Klinik bulgular şöyledir:
• hafif hastalık (vakaların çoğu): iyi tanımlanmış nedenler tarafından tetiklenen akut intermittan bronkospazm epizotları (vvheezing, dispne veya öksürük)
• orta- şiddetli derecede hastalık (az bir yüzde): orta veya ileri yaşta şiddeti gittikçe artan ve zamanla geri dönüşümsüz bir hal alan astma (kronik astma); hastalar solunum yetmezliği bulgularıyla gelebilir.
• Status astma tikus ilaç tedavisine cevap vermeyen şiddetli akut hastalık. Hava girişi whezing oluşturmaya yetecek derecede olmayabilir (sessiz göğüs kötüye işarettir) ve akut solunum yetmezliğinden ölümle sonuçlanabilir.
Astmanın bulguları arasında, etkilenen hava yollarının değişken boyutta ama küçük kalibrasyonda olmalarına bağlı olarak yaygın, polifonik, high-pitched wheezeler yer alır. Kronik astma vakalarında fıçı göğüs görülebilir.
Esas komplikasyon kor pulmonaledir. Kronik alveoler hipovertilasyona bağlı oluşan pulmoner vazokonstrüksiyon pulmoner hipertansiyon ve sağ ventrikülde hipertrofiye neden olur. Hastalık genelde ilaç tedavisiyle başarılı bir şekilde kontrol edilir:
• (32-adrenoreseptör agonistleri: örneğin salbutamol, dakikalar içinde etkileyerek bronş düz kaslarını gevşetir.
• Kortikosteroidler: örneğin beklametazon. Orta-şiddetli derecede astmanın tedavisinin kilit taşıdır, bronşial mukozadaki inflamasyonu azaltarak birkaç gün içinde etkir.
• Aminophylline, fosfodiesterazı inhibe ederek bronkokonstrüksiyonu azalttığı düşünülür.
• Antikolinerjikler, p2-agonistlerle sinerjistik etki göstererek kas spazmını azaltabilirler.
• Kromoglikat: hafif derecede astmanın profilaksisinde yararlıdır, özellikle çocuklarda.