PGH2 Sentezi: PG sentezinde ilk basamak araţidonik a.in oksidasyonu ve siklizasyonu ile (siklooksijenaz, self regülatuar enzim) PGG2 ve (peroksidaz ile) PGH2 oluţumudur. Enzim, PG endoperoksit sentetaz kompleksidir ; yağ a.sikloksijenaz (2 molekül O2 kullanır) ve peroksidaz (redükte glutatyon kullanır). PGH2 çok sayıda PG ve tromboksanın ön maddesidir.
Aspirin, indometazin ve fenilbutazon endoperoksid sentetazı inhibe edrek, PGG2 ve H2 sentezini önler.
Lökotrien Sentezi: Araţidonik a. bir lipoksijenaz ailesi tarafından ayrı bir yolla bir grup hidroperoksi asitlere çevrilebilir. İnsanda sadece 5-lipoksijenaz vardır. Bundan da lökositler, mast h.leri, trombositler, a.c. ve kalpteki vazküler yapılarda lökotrienler sentezlenir. Araţidonik a.ten, %-lipoksijenaz ile 5-HPETE sentezlenir. Sonra spontan bir dehidrasyonla LTA4 oluţur. A4 epoksit hidrolaz ile B4 veya glutatyon katılımıyla Glutatyon-S-transferazla C4 oluşur. D4’e dönüşüm için glutamat ve sistein ayrılır, enzim g-glutamil tarnsferaz. Glisinin ayrılmasıyla da E4 oluşur, sisteinil-glisin dipeptidaz ile.
KETON CİSİMCİKLERİ
Karaciğer mitokondrisi yağ a. veya piruvat oksidasyonu ile oluşan fazla miktardaki asetil coA’ları keton cisimciklerine çevirebilir. Bunlar asetoasetat, 3-hidroksi bütirat ve asetondur. Kanla perifere taşınır ve yeniden asetil coA’ya çevrilip SAS’a girebilirler. Perifer dokular için önemli enerji kaynağıdır. Karaciğer ise kullanamaz.
Sentez: İlk basamak asetoasetil coA sentezidir. Ya, yağ a.lerinin tam olmayan yıkılımı ile açığa çıkar ya da, tiyolaz reaksiyonunun tersi ile.
Bundan sonra 3.bir asetil coA, asetoasetil coA’ya eklenir ve 3-hidroksi-3-metilglutaril coA (HMGcoA) sentezlenir. Bu madde lösin katabolizmasının ara ürünü ve kolesterolün ön maddesidir. Enzim HMG coA sentetazdır ve hız kısıtlayıcı basamağı katalizler. Sadece karaciğerde bulunur.
Bundan sonra HMG coA’dan asetoasetat ve asetil coA açığa çıkar. Asetoasetat, 3-hidroksi bütirata redüklenebilir, NADH kullanılır veya spontan olarak aseton oluşur. Aseton kullanılmadan a.c.lerden atılır.
Periferde Kullanım: Keton sentezi açlıkta önem kazanır çünkü perifer dokularda enerji üretimi için kullanılır. Karaciğer ise asetoasetatı asetasetil coA’ya çeviremediğinden kullanamaz. Mitokondrisi olmayan hücreler dışında diğer ekstrahepatik dokular ve beyin, asetoasetat ve 3-hidroksi bütiratı okside edebilir.
3-hidroksi bütirat, NAD kullanılarak asetoasetata çevrilir. Enzim 3-hidroksi bütirat dehidrogenazdır. Asetoasetat ise, süksinil coA’dan coA alarak asetoasetil coA’ya çevrilir. Enzim süksinil coA: asetoasetat coA transferaz (tiyoforaz)dır. Karaciğerde bu enzim olmadığından asetoasetat yakıt olarak kullanılamaz. Son olarak asetoasetil coA, 2 tane asetil coA’ya ayrılır.
D.mellitus ve Keton Cisimcikleri: Keton cisimcikleri oluşım hızı kullanımdan fazla olduğu zaman ketonemi ve ketonüri olur. Bu iki durum en sık açlık ve DM’ta görülür. Kanda keton cisimciklerinin konsantrasyonunun yükselmesi asidemiye yol açar. Keton cisimciğinin karboksil grubu kanda proton kaybeder ve pH’yı düşürür. İdrarla glukoz ve keton atılımı dehidrasyona yol açar. Bu yüzden hacmi azalmış plazmada yüksek konsantrasyonda H+ olması, ketoasidoza neden olur.
Enerji Verimi: Süksinil coA’nın SAS’ta süksinata çevrilmesiyle 1 mol GTP elde ediliyordu. Süksinil coA burada coA vericisi olarak kullanıldığından bu GTP üretilemez.
3-hidroksibütiratın asetoasetata çevrilmesiyle 1 NADH (=3ATP) elde edilir. Her asetil coA’nın SAS’a girmesiyle de top.12 mol ATP oluşur. O halde, asetoasetatın oksidasyonu ile -1 + 24 = 23 mol ATP, 3-hidroksi bütiratın oksidasyonu ile de -1 + 3 + 24 =26 mol ATP elde edilir.