360 Milyon Yıl Önce Dünya’daki Kitlesel Nesli Tükenme Olayından Yıldız Patlaması Sorumlu
Biyoçeşitliliğin azalması ile bir dizi yok olma olayı arasında, Geç Devoniyen dönemi Dünya’daki en misafirperver dönem değildi.
Ve sonra bir veya daha fazla süpernova patlaması geldi ve bunun sonucunda ortaya çıkan iyonlaştırıcı radyasyon zırhlı balıkların, trilobitlerin ve diğer yaşamların sonunu getiren son hamle oldu.
Kısa süre önce PNAS’ta yayınlanan bir makalede, üç Kansas Üniversitesi araştırmacısı ve meslektaşları, Devoniyen sonu yok oluşları için böyle bir senaryo ortaya koyuyor.
Kansas Üniversitesi’nden fizik ve astronomi onursal profesörü Adrian Melott, “On yıldan fazla bir süredir, meslektaşlarım ve ben Dünya’da yok olma olaylarına neden olan iyonlaştırıcı radyasyon olaylarıyla ilgileniyoruz” dedi.
Önceki bulgular, Dünya’nın stratosferindeki ozondaki düşüşle birlikte Devoniyen’in meydana geldiği bu son yok olma olayına işaret etmişti.
Melott, “Sonunda ozon tabakasının incelmesine ilişkin kanıtları duyduğumda – Devoniyen, yakınlardaki bir süpernova zinciri olasılığı hakkında düşünceleri tetikledi,” dedi.
Önceki araştırmalar, küresel ısınma gibi ozon tabakasının incelmesinin diğer olası nedenlerine işaret etmişti, ancak patlayan yıldızlar gibi astrofiziksel kaynakları değil.
Bununla birlikte, başka bir KU araştırmacısının aksini düşündüren bulguları vardı. Fizik ve astronomi alanında yardımcı araştırmacı ve Washburn Üniversitesi’nde fizik profesörü olan Brian Thomas, atmosferik ısınmanın ve bunun sonucunda alt stratosfere su enjeksiyonunun – ozon tabakasının incelmesine neden olacak bir mekanizma olarak önerilen – mantıksız olduğunu gösterdi.
Dahası, başka bir KU araştırmacısı Bruce Lieberman’ın astrofiziksel bir nedene işaret eden başka bulguları da vardı. Ekoloji ve evrimsel biyoloji profesörü Lieberman, daha önce Devoniyen’in sonundaki yok oluşların uzun bir çeşitlilik düşüşünün parçası olduğunu vurgulamıştı. Bu uzun süreli düşüşün ardından, polen malformasyonlarının kanıtı vardır ve bunun nedeni iyonlaştırıcı radyasyondur.
Melott, bunun tek makul olasılık olarak bir dizi süpernova bıraktığını söyledi.
Araştırmacılar, bu olayları tetikleyen süpernovanın yaklaşık 60 ışıkyılı uzaklıkta olduğunu tahmin ediyor. Bağlam açısından, gelecekteki bir süpernova olan Betelgeuse, son davranışıyla büyük ilgi görüyor ve yaklaşık 600 ışıkyılı uzaklıkta.
Geç Devoniyen’de yok oluşu tetikleyen süpernova, Dünya’da bir miktar radyasyon hasarına neden olacak kadar yakın olmayacak, ancak yaşamı sarsacak kadar yakın olacaktı.
Melott, “Böyle bir süpernovadan gelen kozmik ışınlar, atmosfere çok nüfuz eden bir radyasyon türü olan müonlar üretecektir” dedi. “Okyanusun yarım mil aşağısındaki büyük hayvanlara ve organizmalara iç hasara neden olabilirler.”
Alt atmosferdeki büyük iyonlaşmanın, yangınları başlatabilecek ve iklimi değiştirebilecek çok sayıda yıldırım çarpmasına neden olabileceğini söyledi.
Referans: Brian D. Fields, Adrian L. Melott, John Ellis, Adrienne F. Ertel, Brian J. Fry, Bruce S. Lieberman, Zhenghai Liu, Jesse A. Miller ve Brian C tarafından “Devonian yok oluşlarının sonu için süpernova tetikleyicileri” Thomas, 18 Ağustos 2020, Proceedings of the National Academy of Sciences.
KU araştırmacılarının kağıt üzerindeki işbirlikçileri Illinois Üniversitesi, King’s College London, Avrupa Nükleer Araştırma Örgütü (CERN), Estonya Ulusal Kimyasal Fizik ve Biyofizik Enstitüsü ve ABD Hava Kuvvetleri Akademisi’nden geldi.