Kont Luigi Ferdinando Marsigli
Kont Marsigli, Osmanlı’nın Cihan Devleti konumunun son yıllarıyla bu özelliğini kaybedişin ilk safhasında yaşamıştır.
1658 yılında Bologna’da doğdu.
18 yaşından başlayarak Alman imparatorluk ordusunda Türklere karşı savaştı. 1683’te Viyana’yı Türk kuşatmasından kurtaran, 1686’da Budapeşte’yi bizden alan orduda bulundu.
Uzun müddet İstanbul’da yaşadığından Türkçe de öğrenmiştir. Kaleme aldığı anekdotlardan türk askeri sistemi, ticaret hayatı, aile hayatı öğrenilebilmektedir.
İstanbul’a gelip de hatırat yazan bazı Avrupalıları, Beyoğlu ve Galata’dan çıkmadıkları halde Osmanlı toplumunu İstanbul’u kaleme aldıkları için kınamıştır.
Tam bir antika meraklısıdır. Binlerce Türkçe yazma kitap ve san’at eseri toplamıştır. Budin (Budapeşte) düştüğünde, Türklere ait konaklara girerek yağma ve yangını önlemeye, Türk san’at eserlerini ve yazma kitaplarını kurtarmaya çalışmıştır. Bu eserler halen Avrupa kütüphanelerini süslemektedir.
Ölmeden hemen önce, Etat Militaire de I’Empire Ottoman adında iki cilt tutan Osmanlı askerî tarihini yazdı. 1730 yılında Bologna’da öldü.
Marsigli’s Europe, The life and times of Luigi Ferdinando Marsigli, soldier and virtuoso, John Stoye, Yale Univ. Press, N.J.-1994
Stato militare dell’Imperio Ottomanno, ADEVA, Graz-1972