Toprağa gizlenen organik yapılar; kökler
Ağaçlar insanlara yardımcısı ve sadık bir arkadaştır. Dünyanın dört bir yanındaki ağaçlar, insanların veya tüm canlıların soluduğu havayı temizler.
Bu ağaçlar çoğu zaman meyve kaynağı olup, canlı doğaya, doğal ve sağlıklı besinler sunar. Ağaçlar birçok böcek ve kuş yuvalarına ev sahipliğ yaparken, ağaçlardan elde edilen odun, endüstri için değerli bir hammaddedir. Ayrıca ağaçlar küresel iklim değişikliğine sebep olan CO2’nin absorbe edilmesinde önemli rol oynarlar.
Ağaçlar gövde, dal, yaprak ve köklerden oluşmaktadır. Ağaç kökleri yeryüzünün derinliklerinde gizli bir hayat yaşar. Ağaçların yaprak gelişimini yakından gözlemleyebilir ve metabolizmalarını doğru bir şekilde takip edebilirken, ağaç köklerinde yer alan bilimsel veriler çoğu zaman büyük ölçüde karanlıkta kalmıştır.
Kökler, ağaçların yaşamında çok önemli bir rol oynar. Kökler suyu ve besinleri topraktan emer, karbon bileşiklerini depolar ve fiziksel stabilite sağlar. İnce kökler (2 mm'den küçük kökler) su ve besin alımı için önemliyken, hem ince hem de kaba kökler (2 mm'den büyük kökler) ağaç stabilitesi için önemlidir. İnce kökler belli bir süre sonra ölürken, yeni kökler sürekli olarak büyür ve boşalan alanları kolonize eder. Bu “kök devir” olarak adlandırılan bu nedenle orman tabanını sürekli olarak yeni biyokütleler ile besler. Bu nedenle kökler karbon akışı ve depolanması için, ayrıca azot, fosfor, magnezyum ve kalsiyum gibi besinlerin yeraltında geri dönüşümü için çok önemlidir.
Araştırmalar dünya ormanlarının tahmini olarak 52 ton / ha kaba ve yaklaşık 2,5 ton / ha ince ağaç köküne ev sahipliği yaptığını göstermiştir. Bu, bir orman standının toplam biyokütlesinin yaklaşık üçte birine karşılık gelir. Bu durum hemen hemen bizde de aynıdır.
Ağaç kökleri orman ekolojisine önemli katkılar sağlar. Orman ekolojik sistemlerinin sürdürülebilirliğini kesimden sonra ağaç köklerinin orman zemininde kalmasıyla mümkündür. Bu yüzden kesilen ağaç köklerini yerinde bırakmalısınız, çünkü bu yapılar ayrıştırılarak önemli besinler salgılarlar. Ağaç kökleri orman topraklarındaki dağılımını kaybeder ise toprak stabilitesi ve su drenaj özellikleri gibi toprak fonksiyonları da olumsuz etkilenir.
Ayhan Küyük