Biyoçeşitlilikte, mikroorganizmalardan balinalara kadar tüm canlı organizmalar, ekosistemimizde sürdürülebilir bir denge kurmada önemli bir rol oynamaktadır. Bu dengeye yönelik tehditler, insanlığı ve gezegeni ciddi şekilde etkileyebilecek biyoçeşitlilik kaybına yol açabilir.
Poyska.com olarak hazırlamış olduğumuz bu makale, Biyoçeşitlilik ve dünyayı nasıl etkilediği konusuna açıklık getirmektedir.
Biyoçeşitlilik Nedir?
Biyoçeşitlilik veya biyolojik çeşitlilik, Dünya’da yaşayan türlerin ve canlı organizmaların çeşitliliğini ve çevresel etkilemedeki rollerini ifade eder. Üç ana biyoçeşitlilik türü vardır: Genetik çeşitlilik, Tür çeşitliliği ve Ekolojik çeşitlilik. Biyoçeşitlilik, belirli bir bölgedeki yaşamın biyolojik çeşitliliğini ve biyolojik organizmaların değişkenliğini ölçer. İnsanlar ve ekosistemler arasındaki etkileşim de biyoçeşitliliğin bir parçasıdır. Bazı iklimler farklı düzeylerde biyolojik çeşitlilik üretir, ancak iklim düzenlemelerine ve istikrarlı bir çevreye katkıda bulunduklarında hepsi önemlidir.
3 Biyoçeşitlilik Türü
Biyoçeşitliliğin 3 ana türü vardır:
Ekolojik çeşitlilik: Ekolojik çeşitlilik, belirli bir bölgedeki (çayırlar veya çöller gibi) tüm canlı organizmaların nasıl işlediğini, hayatta kaldığını ve çevreye nasıl katkıda bulunduğunu belirleyerek ekosistemi daha büyük bir ölçekte inceler. Bu tür biyoçeşitlilik, belirli bir bölgedeki farklı türler arasındaki çevresel dinamikleri ve doğal süreçleri de gösterebilir. Ekosistem çeşitliliği, canlı organizmaların birbirleriyle nasıl olumlu ya da olumsuz etkileşime girip birbirlerini nasıl etkilediğini ve bir bütün olarak çevreyi nasıl etkilediğini ölçebilir.
Genetik çeşitlilik: Bu tür biyoçeşitlilik, aynı hayvan türünün farklı varyasyonlarını ifade eder. Genetik çeşitlilik, aynı türün mutasyonlarının çevrede hayatta kalmak için nasıl evrimleştiğini ve adapte olduğunu göstermektedir. Genetik çeşitliliğin örnekleri arasında farklı köpek ırkları veya birçok farklı çiçek türü bulunur.
Tür çeşitliliği: Tür çeşitliliği, ekosistem çeşitliliğine katkıda bulunan türlerin sayısıdır. Bazen tür zenginliği olarak adlandırılır, belirli bir ortamdaki tür çeşitlerini ölçer. Örneğin, bazı mercan resifleri toplulukta 7.000’den fazla organizma türüne sahiptir ve bu da onu çeşitli yaşam biçimleri için sıcak bir nokta haline getirir.
Biyoçeşitlilik Neden Önemlidir?
Biyo çeşitlilik, ekosistem hizmetleri sebebiyle önemlidir – Dünyanın insanlara doğal olarak sağladığı doğrudan veya dolaylı faydalar. Biyolojik çeşitliliğin değeri, ekolojik dengeyi ve dolayısıyla daha fazla sürdürülebilirliği teşvik etmesidir. Biyolojik olarak çeşitli ekosistemimizi oluşturan farklı canlı organizmalar, biyotik ilişkiler yoluyla işlev görür ve gezegeni tüm insan nüfusu için İşlevsel ve yaşanabilir hale getirir.
Biyoçeşitliliğe Yönelik 6 Tehdit
Bugün, yaşadığımız dünyada biyoçeşitlilik için sayısız tehdit var, işte bunlardan bazıları:
İklim değişikliği: İklim değişikliği birçok bitki, hayvan ve deniz türü için felaket olabilir ve küresel biyo çeşitliliğe yönelik en büyük tehditlerden biridir. Örneğin, yükselen okyanus sıcaklıkları biyoçeşitliliğin sıcak noktaları olan mercan resiflerini etkiler. İklim değişikliği, bazı balıkların besin kaynaklarını veya habitatlarını yok ederek yok olmalarına neden olabilir. Bu balıklar yerel halk için ana besin kaynağı ise, sonunda açlığa yol açabilir. Biyoçeşitlilikteki küçük değişiklikler bile, zamanla daha fazla hasara yol açacak bir zincir reaksiyonuna neden olabilir. iklim değişikliği hakkında daha fazla bilgi edinin.
Aşırı sömürü: Kaynakların kitlesel tüketimi veya binlerce türden bir türün yok edilmesi, tüm ekosistemi dengeden çıkarabilir ve bu da insanlığın sağlığını ve refahını olumsuz yönde etkileyebilir. Aşırı avlanma ve aşırı tüketim, biyoçeşitliliğin karşılaştığı iki büyük sorundur. Bu yöntemler, insanlar ve avlanan türlere güvenen diğer hayvanlar için gıda güvensizliğine olumsuz katkıda bulunur.
Habitat tahribatı: Ormandaki birçok hayvan, yırtıcı veya simbiyotik ilişkileri ile hayatta kalır. Ormansızlaşma gibi teknikler sayısız kuş, kemirgen ve böcek türünü yerinden edebilir. Yiyecek bulmak ya da gidecek hiçbir yeri olmadığı için, bu organizmalar yok olabilir ve dengesiz bir ortamda daha fazla dengesizliğe neden olabilir. Yağmur ormanlarının yangın veya ağaç kesme yoluyla yok edilmesi sulak alanları da yok edebilir. Bazı amfibiler ve diğer Tatlı su türleri, Habitat tahribatı nedeniyle kitlesel yok olma eşiğindedir.
Kirlilik: Deniz ekosistemlerimiz, her yıl okyanuslarımıza atılan birçok sayısız atık nedeniyle tehlikededir. Karasal türler, hayatta kalmalarını tehdit eden atıklarımız tarafından zehirlenebilmekte veya hayatta kalma oranları risk altına girmektedir. Atık yakma, atmosfere zarar veren zararlı kirleticileri havaya salar. Antropojenik yan ürünler, ekosistem yıkımına olumsuz katkıda bulunan kirliliğin önde gelen nedenidir. Geri dönüşüm, çürütme ve atık bertarafı kirliliği azaltmak için yararlı yöntemlerdir.
İstilacı türler: Bilinçli veya yanlışlıkla insan aktivitesi (örn. Kargo taşımacılığı) istilacı türlerin önde gelen nedenlerinden biridir. Bazı böcekler veya hastalıklar bu gemilere takılabilir ve dünyanın yıkımına neden olabilecek yerlere seyahat edebilir. Bu yeni türlerin savunmasız bir bölgeye getirilmesi, yerli türler için gerekli besin kaynaklarını yok edebilir veya Kaynaklar için zaten nesli tükenmekte olan türlerle rekabet edebilir. İstilacı türler bitkileri yok edebilir veya ekosistemin doğal yapılarını bozabilir ve biyoçeşitlilik kaybına neden olabilir.
Pestisitler: Pestisitler, Biyo çeşitlilik kaybı ile ilişkilidir. Örneğin, arılar ana tozlayıcılardır, ancak azalan sayıları, besledikleri bitkileri işlemek için kullanılan toksik böcek ilaçlarının sayısının artmasıyla doğrudan bir korelasyona sahiptir. Arılar, dünyadaki gıdaların %90’ını sağlayan 100 farklı ürün çeşidinden 71’ini tozlaştırmaktan sorumludur. Arılar sadece Türkiye’de 95 çeşit meyve tozlaşır. Arılar olmadan, tahıl ve diğer gerekli bitkileri yetiştirmek katlanarak daha zor olacaktır, bu da dünyanın gelecekte kıtlık yaşamasına neden olabilir demektir.