Sağlıklı dişler için:
Diş plağı, ancak fırçalama ve diş ipi kullanımı ile uzaklaştırılır, ağzın sadece çalkalanması yeterli değildir. Eğer diş plağı kaldırılmazsa, iki günden kısa bir sürede diştaşına dönüşebilir. Diştaşı o kadar serttir ki ancak, bir dişhekimince yapılan diştaşı temizliği sonucu uzaklaştırılabilir. Günlük diş fırçalama işlemleri, diştaşı oluşumunu çok azaltır, ancak tamamen yok edemez. Bu nedenle, yılda iki kere diştaşı temizliği yaptırarak fırça ve diş ipliği ile ulaşılamayan bölgelerin temizliği sağlanmalıdır. Diş taşaları uzaklaştırılmaz ise dişi çevreleyen kemiğin erimesi söz konusudur.
- Dişlerinizi günde en az iki kez, tercihen kahvaltıdan sonra ve yatmadan önce fırçalayınız. Diş fırçalama işlemi bitince dili de fırçalamak gerekir. Dişlerin yanlış fırçalanması, dişetlerine zarar verebilir ve diş minelerinin aşınmasına neden olabilir. Yeterli diş fırçalama en az iki dakika yani 120 saniyede yapılabilir. Günde bir kez diş aralarını diş ipi ile temizleyiniz.
- 6 ayda bir dişlerdeki plak ve diş taşlarını uzaklaştırmak için, diş hekimine gidilmeli ve diştaşı temizliği yaptırılmalıdır. Ağız içinde varsa protezler ve kron, köprülerin temizliği de önemlidir. Bu amaçla özel olarak üretilmiş diş ipleri ve ara yüz fırçaları kullanılmalıdır.
- Öğün aralarında şekerli gıda tüketiminden kaçınınız. Eğer, şekerli gıda aldıysanız ve diş fırçalama olanağınız yoksa, en azından ağzınızı suyla çalkalayınız. Portakal ve limon gibi yüksek oranda asit içeren meyvelerin tüketiminden sonra dişlerin hemen fırçalanması yerine, ağzın su ile çok iyi çalkalanması gerekmektedir.
Protezlerinizi nasıl temizleyeceksiniz?
Protezlerinizin bakımı ve temizliği önemlidir, iyi temizlenmeyen protezlerde zamanla renk değişikliği, bazı bölgelerde diştaşı birikimi ve koku meydana gelir. Her yemekten sonra protezlerinizi yıkamayı ve ağzınızı çalkalamayı alışkanlık haline getiriniz. Günde iki kez de protezlerinizi fırça ve sabunla temizleyiniz.
- Fırçalama işleminden sonra protezleri temizlemek için üretilmiş suda eriyen tabletleri kullanabilirsiniz, bu amaçla üretilmiş toz şeklindeki ürünler ise, aşınmaya neden olacağı için kullanılmamalıdır.
- Temizlik sırasında, protezin elinizden kayıp düşmesi ve kırılması tehlikesine karşı, temizlik işleminin plastik bir kap içinde yapılmasında fayda vardır. Dokulardaki kan akımının normale dönmesi için, protezlerinizi günde 8 saat kullanmamanız gerekir. Bu nedenle geceleri protezle uyumayınız, bu sırada protezlerinizi içi su dolu kapalı bir kapta saklayınız. Sabah kalkar kalkmaz protezler takılmalıdır.
- Protezlerinizde bolluk hissediyorsanız veya acıtan kısımları varsa, dişhekiminize başvurunuz. Protezde acıtan kısımların bulunması, ağız dokularınızda bazı istenmeyen değişikliklere yol açabilir. Protezin metal kısımları varsa, deforme etmeyecek şekilde temizleme işlemi yapılmalıdır. Protezler uyku sırasında çıkarılmalı ve içi su dolu kapalı bir kapta saklanmalıdır.
Protezlerin ömrü ne kadardır?
Protezleri taşıyan dokular devamlı değişim halindedir, oysa protezlerin dokuya temas eden yüzeyi değişmemektedir. Bu nedenle, protezlerinizden şikayetiniz olmasa bile, senede bir kez kontrol edilmesi ve en fazla 5-7 yıl sonra hareketli protezlerinizin yenilenmesi gerekir. Bazen bollaşan protezler astarlanarak, dişleri aşınmış protezler ise, bu dişlerin yenilenmesi ile tekrar kullanılabilir hale getirilir.
Ellerini etkili kullanamayan yaşlı bireylerin dişleri nasıl fırçalanır?
İlk olarak yaşlı fırçalayabildiği kadar kendi dişini fırçalamalıdır. Ellerinde deformasyon olan yaşlılar için diş fırçasının sap kısmı genişletilmelidir. Ayrıca ellerini iyi kullanamayan yaşlılarda pilli diş fırçaları kullanılması da uygundur Başkasının dişini fırçalarken aşağıdaki aşamalar takip edilmelidir:
Protezler:
Hareketli (takılıp çıkarılabilen) protezler, dişlerin bir kısmı veya tamamının eksikliğinde uygulanan protezlerdir. Bu protezler, ağızda doğal dişlerin bir kısmı varsa, bu dişleri çevreleyen metal kancalar veya hassas tutucularla yerinde dururlar. Ağızda hiç diş kalmamışsa yani tam protez kullanılıyorsa, bu protezler, tamamen ağız ve çevre dokuları tarafından yerinde tutulur. Tam protezlerin ağızda durması, kişinin dil, dudak ve yanaklarını kontrolüne ve bu bölgedeki kaslarını protezi yerinde tutacak şekilde doğru kullanmasına bağlıdır.