Probiyotik Nedir? Mikrobiyota Nedir?
4 dakikalık Okuma
Probiyotikler, tüketildiğinde veya vücuda uygulandığında kişinin sağlığı için faydalı olması amaçlanan canlı mikroorganizmalardır. Yoğurtta ve diğer fermente gıdalarda ve besin takviyelerinde bulunabilirler. İnsanlar genellikle bakteri ve diğer mikroorganizmaları zararlı “mikroplar” olarak düşünseler de çoğu aslında faydalıdır. 1
Mikrobiyota ise vücudu sağlıklı tutmak için birlikte çalışan, tıpkı bir orman gibi, çeşitli organizmalardan oluşan bir topluluk olarak düşünülebilir. Mikrobiyom kavramı ise vücudunuzun üzerinde ve içinde yaşayan trilyonlarca mikroorganizma ve bunların genetik materyallerinin toplamını ifade eder. Bu mikroorganizmalar şöyle sıralanabilir: Bakteriler, mantarlar (mayalar dahil), virüsler ve tek hücreliler. Mikrobiyom vücudun doğal bir parçasıdır ve herkesin mikrobiyomu parmak izi gibi benzersizdir, herkes farklı mikrobiyal canlılara sahiptir, ikizlerin bile mikrobiyomları farklıdır.
Bir mikrobun probiyotik olarak adlandırılabilmesi için birkaç özelliğe sahip olması gerekir.
- İnsan hücresinden farklı olmalıdır
- Ağız yoluyla alındıktan sonra bağırsağa ulaşmalı ve bağırsakta kolonize olabilmelidir.
- Vücuda kanıtlanmış bir faydası olmalıdır
- Güvenle tüketilebilmelidir 2
Probiyotikler Nerede Yaşar?
Probiyotiklerin en yaygın bulunduğu yer bağırsak olsa da (çoğunlukla kalın bağırsaklar), vücudun içinde ve üzerinde bulundukları birkaç yer daha vardır. Bu konumlar “dış dünya” ile iletişim halindedir. Bunlar:
- Bağırsak
- Ağız
- Vajina
- İdrar yolu
- Cilt
- Akciğerlerdir 2
Probiyotikler Nasıl Çalışır?
Vücutta iyi bakteriler ve kötü bakteriler denge halindedir. Kötü bakteriler arttığında hastalıklar ortaya çıkar. İyi bakteriler kötü bakterilerle savaşarak vücudunuzdaki dengeyi yeniden sağlamaya çalışır.
Ayrıca;
- Bağışıklık sistemini destekler, enflamasyonun kontrol edilmesine katkıda bulunur.
- Bazı yiyeceklerin sindirilmesine yardımcı olur
- Bazı vitaminlerin oluşturulması ve kullanılmasını sağlar 2
İyi Bakterileri Arttırmak İçin Ne Yapabiliriz?
Yoğurt, ekşi mayalı ekmek ve turşu gibi gıdalar vücudunuza fayda sağlayan birçok iyi bakteriye ev sahipliği yapar. Kombu çayı (fermente çay) veya kefir gibi içeceklerde de bol miktarda iyi bakteri vardır.
Her gün lif bakımından zengin, dengeli beslenmek iyi bakteri sayısını uygun seviyelerde tutmaya yardımcı olur.
Beslenmede önemli değişiklikler yapmadan önce kişilerin mutlaka uzman sağlık profesyonelleri ile görüşmeleri gerekir. 2
Probiyotiklerde Hangi Bakteriler Bulunur?
Probiyotikler, çeşitli mikroorganizmalar içerebilir. En yaygın olanları Lactobacillus ve Bifidobacterium adlı gruplara ait bakterilerdir. Bakterilerin dışında Saccharomyces boulardii gibi mayalar da bulunabilir. Farklı probiyotik türlerinin farklı etkileri olabilir. Örneğin, belirli bir Lactobacillus türü bir hastalığı önlemeye yardımcı oluyorsa, bu, başka bir Lactobacillus türünün veya Bifidobacterium probiyotiklerinin aynı etkiyi göstereceği anlamına gelmez. 2
Prebiyotik ve Probiyotik Aynı Şey Midir?
Prebiyotik ve probiyotikler farklı şeylerdir. Prebiyotikler, mikroorganizmaların büyümesini veya aktivitesini seçici olarak uyaran insanlar tarafından sindirilemeyen gıda bileşenleridir. Prebiyotikler, probiyotiklerin besini gibi düşünülebilir. 1