Bölüm I: Yaz aylarında İsveçlileri nasıl yendi
Batıda, askeri alanda böyle bir görüş var. hikayelerRus ve Sovyet ordusunun en önemli zaferlerini Anavatanımızın engin genişliğine ve sert iklimine borçluyuz. 80 yüzyılın 20'in ortasından itibaren, ne yazık ki, gittikçe daha fazla sayıda vatandaş bu görüşe katıldı.
Peki bu görüş ne kadar makul? Sonuçta, gerçekten çok büyük bir ülkemiz var ve iklim çok sert. Belki de düşmanları yenen biz değiliz, iklimi?
Bu soruyu cevaplamak için, General Frost tarafından mağlup edildiğinden kimin şikayet ettiğini bile hatırlayalım.
İlk mağlup genellikle İsveç kralı Charles XII ilan edilir. Ve her şey yakınsak görünüyor - 1708 / 1709 kışı alışılmadık derecede sertti, “kuşlar anında donuyor”. Ve bu sert kıştan sonra zayıflamış olan İsveç ordusu Poltava yakınlarında yenildi.
Şimdi daha yakından bir göz atalım.
Rusya'nın ciddi bir rakip olmadığını düşünen Narva yakınlarındaki Rus güçlerini tamamen yenen Karl, kendi emri altındaki ana güçleri Polonya kralı ve Saksonya Seçmeni Augustus II'ye karşı attı. Karl, hatanın farkına vardığında, Rus ordusu zaten çok daha güçlüydü ve Baltık Denizi'ne olan çıkışı terk etmeyi çoktan başarmıştı.
Durumu düzeltmeye karar veren Karl XII, ana güçleri Moskova'ya getirdi. Aslında "Rus kampanyası" Haziran başında 1708 yılı başladı. Haziran hiç soğuk değil. Ve Carl Moskova'ya gider (bunu unutma). 3 ayı için yiyecek rezervleri var. Ancak Minsk'ten sadece 200 km olan Mogilev'e olan yolculuk Karl'ı bir aydan fazla sürdü. Hız, günde 6,5 km'den daha azdır. Daha da kötüsü. İsveçliler Ağustos ayının sonunda Starishi ve Dobroe köylerine ulaştı. Bu, yaklaşık 60 km ve Mogilyov'a katıldıktan yaklaşık iki ay sonra. Hala sıcak, ama saldırganın hızı etkileyici.
İsveçliler, Moskova'ya olan Eski ve Eski Olanlardan daha ileri gidemediler. Hala yaz! Carl da Moskova'ya gider. Ve şimdi, yaz sonunda, kıramayacak olan İsveçliler güneye dönmek zorunda kalıyor. Bir dizi savaşta, İsveçliler zafer kazanamadılar, ağır kayıplar yaşadılar.
Besleyici yiyecek tedarikini yenilemek, 16 bin asker sayısını ve mühimmat ve gıda maddelerini içeren 9 bin bin araç taşıyan Livengaupta'nın kolordurdu. Güneye taşınmaya zorlanan Charles XII buluşma noktasında değildi. Ancak Ruslar Livengaupta'yı ele geçirdi ve İsveç ordusunu Lesnoye köyünden yendi. Aynı zamanda 5 bin kişi Lewinghaupt Karl'ı yönetmeyi başardı. Fakat bir konvoy yok. Yani, İsveç ordusunun yiyecekle olan konumu iyileşmedi, ancak daha da kötüye gitti. Tam bu sırada, Eylül ayında, soğumaya başladı. Ancak soğuk hala hiçbir şeyden suçlu değildir.
Lewinghaupta treninin kaybından sonra Karl'ın tek bir umudu vardı - Ukrayna'daki kış dairelerine ulaşmak için, hain Mazepa onu çağırdı. O, sadece mühimmat ve yiyecek vaat ederek, çok fazla yiyecek aradı. Ve tüm bu Mazepa'ların başkentinde Baturin şehri vardı. Mazepa, 20'ten 40'a bin askerlere söz verdi. Ancak buna sahip değildi, çünkü Ukrayna halkı haini takip etmedi.
Ancak Mazepa'nın ihaneti ile ilgili bir şey öğrenildiğinde, Menshikov Baturin'e bir baskın yaptı, yağmaladı ve yaktı. Karl XII "kırık çukura" geldi. Yemek yok, normal kış dairesi yok.
Ve sonra çok soğuk geldi.
Şimdi - soğuk ve ordu hakkında. İnsan, sıcak kanlı bir yaratıktır. Ve soğuğa tahammül edebilir. Ama bunun için sıcak kıyafetlere ihtiyacı var. Ama daha da fazlası, ısınma ve doyurucu yiyeceklere ihtiyacımız var. Isınma fırsatı kış mevsiminde, yani askerlerin yerel sakinlerin evlerinin ısısında durup kış aylarında sakinlerinin yemek yediği köy ve şehirlerde birliklerin çeyrekleşmesidir. Kış mahallesindeki ordu dondan korkmuyor.
Ancak şirketin planlarında dikkate alınan yiyecekler hem Baturin'de hem Lesnoy hem de Ukraynalı olan İsveçliler için kaybedildi. Ordu itaatkâr bir nüfusla yaşayabilir ve talep edebilir. Ancak itaatkâr bir nüfus yoktu. Yerliler yiyecek sakladılar ve işkence ve ölüm tehdidi altında bile İsveçliler'e vermediler. İsveçliler tarafından şef olarak görevlendirilen bu sakinler, tekrar tekrar Susanin’in başarılarını tekrarladılar ve Peter’a İsveçlilerin her hareketi hakkında bilgi verdiler.
Çeyrek dönemlerde de işe yaramadı - Rus ordusu, dinlenmeden, İsveçlilerin kışlık daireler için ayağa kalkmasına izin vermedi. Sürekli olarak İsveç birlikleri üzerine bastı, onları bir yerden bir yere gitmeye zorladı ve daha az yıkık ve daha kalabalık bölgelere girmelerine izin vermedi. Örneğin, İsveçliler saldırısı Veprika çok soğuktu - Ocak ayının ortasında.
Yılın 1709'inin ilkbaharında, perişan bir bölgeden kaçmaya çalışan Karl XII, Poltava kuşatmasıyla ilerliyor, burada kayıplara maruz kalıyor ve geri kalan yetersiz mühimmatı harcıyor. Ve böylece, yaz ortasında (tekrar ılık), 27 Haziran 1709, Charles XII’nin ordusu tamamen şaşırdı ve Rus Peter I ordusu tarafından tamamen tahrip edildi.
Benim için ilginç - gerçekten General Frost kim kazandı? Lesnaya'daki vagon treniyle İsveç ordusunu yok eden kişi miydi? Baturin’i yakan o muydu? Veprik'te savaşan o muydu? Frost'du, hayatı feda ediyor, İsveçliler'i çarpık yollardan sürüyorlardı, böylece Starodub'a zamanları yoktu? Bir şey gibi görünmüyor. Daha çok “kötü dansçı” hakkında bir söz gibi.
II. Bölüm: Yaz aylarında Napolyon'u nasıl yendi
Engin genişlemeler ve Rus zaferi sırrı olarak sert iklim temasına devam edelim оружия En saygın Avrupalı komutanların üzerinden. Charles XII'den sonra (bkz. Bölüm I), “General Frost” un önemli kurbanı başkası değil, imparator Napolyon, egemen ve neredeyse tüm Avrupa’nın galibi, yönetimi altında toplandı.
Ortakların en yaygın versiyonuna göre, Napolyon Rusya'yı büyük bir orduyla istila etti. Rus "dünyanın sonu" için geri çekildi. Ruslara son asker için belirleyici bir savaş uygulayamayan Napolyon, Moskova'ya ulaştı ve onu aldı. Ancak korkunç Rus kışı ve bitmeyen mekanlar, Fransız imparatorunun "büyük ordusunu" mahvetti.
Ve yine, birleşme gibi görünüyor. Genişler Avrupalı değil gerçektir. Napolyon'un ordusunun acınası kalıntıları sadece kışın donmuş, yorgun ve aç olmuşlardı. Kesinlikle - açık alanlar ve donma mahvolmuş olduğu için, yapacak başka kimse yok!
Sorunu dikkatlice değerlendirmeye devam ediyoruz. Ve savaşan partilerin eylemlerini herhangi bir "slogan" değerlendirmesine maruz bırakmamaya çalışıyoruz. Sadece mantıksal düzenindeki gerçekler.
Napolyon’un istilacı ordusu gerçekten çok büyüktü. “Büyük Ordu”, 444 bin kişiyi numaralandırdı ve hatta 170 bin rezervleri ve ikmali şeklinde bile savaş sırasında Rusya sınırını geçti. Toplam - 600 binden fazla.
İstila yaz 12 haziran ayında başladı (henüz donma olmadı). Bu birlikler tek bir yumruk değil istila etti. Ve Rus birliklerinin sınırdan ayrılmasından sonra, Büyük Ordu'nun kolordu eylem çizgileri görünür hale geldi.
Macdonald Corps (32 bin), işgalin kuzey cephesini sağlayarak Riga'ya taşındı. Corps Oudinot (37 bin) St. Petersburg'da ilerliyordu. Saint-Cyr Kolordu (25 bin) Polotsk'i işgal etti. Güney kanadında, Rainier (3 bin) tarafından güçlendirilen Thomas Schwarzenberg Corps'un 34 Ordusu'na (17 bin) yönelik saldırı başlatıldı. Napolyon'un kuvvetlerinin geri kalanı, Rus 1 ve 2 ordularının Moskova'ya geri çekilmesinden sonra koştu.
Ve ortasında ve temmuzun sonunda önemli savaşlar gerçekleşti. Kobrin Muharebesinde, 3 Tormasov Ordusu Schwarzenberg ve Rainier'in kolordu. Klyastitsy savaşında, Wittgenstein’ın ordusu Udine’i yıktı ve St. Petersburg’a yapılan saldırıyı durdurdu ve Napolyon’u Udine’i desteklemesi için Saint-Cyr’in görevinden terk etmeye zorladı.
Hala sıcak, hatta sıcak.
Ağustos ayının başlarında, katılımcı güçlerin en büyük kampanyası Smolensk savaşı. Yine, Ruslar geri çekiliyor olsa da, Napolyon için kesin bir zafer yoktur. Bu savaşta, Napolyon 180 bin kişi. Ve ondan sonra Smolensk'e Victor'un kolordu (savaşın başlangıcında 33 bin). Ağustos sonunda - Borodino'nun ünlü savaşı. Onda, Napolyon - zaten 135 bin.
Yaz düşmesine rağmen devam ediyor.
Ancak Moskova Kutuzov kavga etmeden ayrıldı. Eylül ayının başlarında, 100 bininci ordunun başındaki Napolyon İlk Sunağa katıldı.
Dışarısı hala oldukça sıcak. Ancak, Fransız ordusunun kurumasına bakarken sizi ürperti ile itiraf etmelisiniz. Ve Rusya'da halk milislerinin işe alım kümelerinin ve sözleşmelerinin birbiri ardına düzenlendiğini öğrendiğinizde daha da soğuk olur. Yılda 1812 için toplamda, 400 binlerce asker ve 280 binlerce milisim silahın altına teslim edildi. Tüm Rus kuvvetleri ve orduları silahlı, eğitimli ve savaş birimlerine dökülen takviye aldı.
Ve Moskova'da hiçbir şey görmemiş ve hatta barış için yalvarmayı başaramamış olan Napolyon, güneye (Karl gibi, fakat diğer yandan), Rusya'nınkinden daha küçük bir orduyu kırmaya başladığında. Ekim ayının başında (serin ama soğuk değil), Fransız imparatoru Moskova'yı 70 bin ordusunun başında bırakır. Aynı zamanda, Rus ordusunun ana güçlerini yöneten Murat’ın 26 bin kolordu, 4’i binlerce kaybetti ve Tarutino tarafından yenildi.
Napolyon'un Rus ordusunu kırma girişimi, Maloyaroslavets savaşına yol açtı. Fransızlar şehri aldı, 6 bin kişiyi kaybetti, ancak güneye giremedi. Fransız ordusu, bu savaşta 70 bin Rus ve 90 silahına karşı 360 bin aldı. Ancak, bunun yanında, Fransızların yeteri kadar binicilik personeli yoktu ve mühimmat büyük bir kavga içindi. Yine de, tek, çok uzun ve sürekli kesintiye uğrayan bir iletişime dayanarak Moskova'da oturma kararı en başarılı değildi.
Bozulmamış bölgelere giremeyen (Karl’lar gibi her şey), Napolyon, perişan Smolensk yolu boyunca geri çekilmeye başlamak zorunda kaldı. Bir süre için onu takip ederek Rus ordusundan ayrılmaya çalıştı. Bu nedenle, Vyazma'dan önce (200 km), 5 gün boyunca koştu. Günde 40 km - mükemmel bir geri çekilme temposu. Ve sonbaharda hala sıcak. Napolyon, yiyecek ve mühimmat stoklarını doldurmayı, Udino, Saint-Cyr ve Victor kolordu eklemeyi ve böylece ordudaki kış dairelerini ayakta tutmayı umduğu Smolensk'ten kopmaya çalıştı.
Vyazma altında Rus avangard Fransızları yakaladı ve Napolyon'a bir 8 bin kişiye daha mal oldu. Aynı ayda, Polotsk'taki Wittgenstein, Saint-Cyr'ı (eksi 8,5 bin kişi) ve Chashniki Mareşal Viktor'un altını alt etti.
Fakat Napolyon'un asıl kaybı, uçuşu hatırlatan hızlı bir geri çekilmeye neden oldu.
Yermolov'un yazdığı gibi, “düşmanın gitme hızı o kadar büyük ki, insanlara fazla çalışmadan onunla yetişmek imkansız”.
Platov'un gözlemleri daha da ilginç: “Düşman, hiçbir ordunun geri çekemeyeceği kadar koşuyor. Tüm yüklerini yola, hastalarına, yaralılarına fırlatıyor ve tarihçinin hiçbir kalemi yüksek yolda bıraktığı dehşet resimlerini gösteremiyor. ”
Lyakhovo’da, partizanlar General Augereau - 2 bin mahkumun tugayını kırdılar ve ele geçirdiler.
Napolyon Smolensk’e 40’ten daha az ulaşmıştı, binlerce demoralize ve tükenmiş asker. Orada, Victor, Saint-Cyr ve Udino'nun cesetlerinin demoralize edilmiş ve tükenmiş kalıntılarına katıldılar.
Aynı günlerde, güneydeki Schwarzenberg kolordu, Rus Tuna ordusunun yaklaşımını öğrendi ve doğduğu Avusturya'ya gitti. Kuzeyde, MacDonald’ın kolordu olan York’un Prusyalı ordusu ana güç Ruslara geçti. MacDonald'ın kendisinin sefil asker kalıntıları ile Neman'ın ötesine çekildi.
Yani "Büyük Ordu" dan Napolyon, neredeyse süvari olmadan, neredeyse topçu ve mühimmat olmadan, 60 bin kişiyi terk etti.
Ve Smolensk'ten Orsha'ya giderken, Kızıl'ın altında, Kutuzov tekrar Fransızları ele geçirdi. Ve - dikkat! - Bu, kar düştüğü yılın 1812 savaşının ilk savaşı. Gerçek don hala öyleydi - sonuçta, sadece Kasım ortasında. Ancak, Fransız ordusu, özünde, Rus topçuları tarafından düzenlenen “ateşli koridordan” geçip, hatta arka koruyucunun tamamını kaybetti bile, 6 bin öldürdü ve 26 bin mahk Redmları Kızıllar altında kaybetti.
Ve "Büyük Ordu" nun kalıntıları, yaklaşık 30 bin kişi, Berezina'ya geri çekildi; burada, gerçek donlarda, Napolyon, Chichagov'u geride bırakıp Wittgenstein'ı atmayı başardı. Berezina'yı geçiyor, ancak tükenmiş birlikleri devam etmeyi ve silahlarını bırakmayı reddediyor. İmparator ile sadece “Eski Muhafız” ayrılır - 9 bin kişi. İşte gerçek donlarıyla omuzlarında bir geri çekilme.
Peki ya yenilmez "General Frost"? Yazlık dairelerde kaldı. Muhtemelen, Rus asılsızlığı üzerine.