Kimyagerler laboratuvarlarda, bir sıvının asidik özelliğe sahip olup olmadığını pH değerine bağlı olarak renk değiştirip gösterebilen, hazır deney çubuklarından kullanırlar. Ne yazık ki bu çubuklar evlerimizde bulunmuyor. Ne yazık ki bu çubuklar evlerimizde bulunmuyor. Ama biz de turp suyu kullanarak kendi deneyimizi yapabiliriz. Turp suyunun farklı asidite derecesine sahip sıvılarla bir araya geldiğinde renk değiştirmesi nasıl gerçekleşiyor?
Turp suyu kırmızıdır, öyle değil mi?
Gerekli malzemeler:
- Yaklaşık 140 gram turp
- Su ısıtıcısı
- Cam kase
- Süzgeç
- Tartı
- Dereceli ölçme kabı
- Kesme tahtası ve bıçak
- Boş kavanozlar
- Musluk suyu
Deney için kullanılacak sıvılar: Bulaşık deterjanı, sitrik asit solüsyonu* (örn. sıvı haldeki limon tuzu), sulu karbonat çözeltisi, damıtık su (distile su)
Haydi başlayalım!
1. Turpları tartın ve küçük parçalar halinde doğrayın
140 gram olarak tarttığınız turpları bir mutfak bıçağı yardımıyla dikkatli bir şekilde doğrayın.
2. Suda bekletin
Turpların üzerine olabildiğince çok miktarda sıcak musluk suyu ekleyin ve 15 dakika boyunca demlenmeye bırakın.
3. Filtreden geçirme
Turp suyunu bir süzgecin üzerinden boş bir cam kavanoza boşaltın (örn. boş reçel kavanozu).
4. Deneme sıvılarını hazırlayın
Şimdi turp suyu ile yapacağınız deneyde kullanmak istediğiniz sıvıları seçebilirsiniz. Kullanacağınız her bir farklı sıvı için ayrı bir kavanoza ihtiyacınız olacak. Her bir kavanozun önüne bir kağıt koyun ve bu kağıtları 1'den 5'e kadar numaralandırın.
Örneğin her bir kavanozda farklı kombinasyonlar uygulayabilirsiniz:
• 50 mililitre musluk suyu + 50 mililitre sitrik asit
• 90 mililitre musluk suyu + 10 mililitre bulaşık deterjanı
• 100 mililitre damıtık su (distile su)
• 100 mililitre musluk suyu
• 100 mililitre musluk suyu + 1 çay kaşığı karbonat
5. Turp suyunu pH belirteci olarak kullanın
Şimdi her bir kavanoza 2 çorba kaşığı turp suyu ekleyin. Turp suyu hangi renge dönüşüyor?