K Vitamini Nelerde Bulunur ve K Vitamini İçeren Besinler Nelerdir? K Vitamini Nedir? K vitamini 1920′lerin sonlarında Danimarkalı bilim adamı Henrik Dam’ın çeşitli araştırmaları sonucu tespit edilmiş kan pıhtılaşması ile ilişkili olduğu saptandığı için de önceleri koagülasyon vitamini (pıhtılaşma vitamini) olarak isimlendirilmiştir. K vitamini yağda eriyen bir vitamin olması nedeniyle bağırsaklardan yağlarla emilerek karaciğere gelir, ısıya dayanıklıdır, alkali, kuvvetli asitler, radyasyon ve okside edici ajanlar tarafından etkisizleşir. Fazla miktarda E vitamini alınması, K vitaminin emilimini bozar.
K Vitamini Faydaları
Kanın pıhtılaşmasını sağlar. Protrombin sentezine yardımcı olur. Kemik yapısını güçlendirip onarır. Yaraların iyileşmesine yardımcı olur.
K vitamini ısıya, ışığa, oksidasyona dayanıklı, ultra-viyole ışınlarına ve alkaliye dayanıksızdır. En çok karaciğerde depolanır. Ciltte de bulunur. Dışkı ve idrarla atılır.
K2 Vitamini Nedir?
Eskiden K vitaminlerinin tek bir vitamin olduğu düşünülüyor ve K vitamini olarak adlandırılıyordu. Bugüne kadar yaygın kullanılan K1 vitamini ağırlıklı olarak kan pıhtılaşmasına etki ediyordu. Ancak kullanımına yeni başlanan K2 vitamini ise kemiklerde kalsiyum toplanmasına yardımcı olmakta ve atardamarlarda sertliğe neden olan kalsiyum birikmesini engellemektedir.
K2 vitamini kemik yapımı ve sağlamlığının sürdürülmesinde ve arterlerde kalsiyum birikmesini önlemedeki etkisi bakımından yeni bir K vitamini formudur. Kemiklerin daha sağlam olması için, kalsiyumun kemik yapısına bağlanmasından sorumlu protein osteokalsinin aktivasyonu açısından K2 vitaminine gereksinim vardır. Çocukların kemik metabolizması erişkinlerden çok daha yüksektir ve sağlıklı kemik dokusu yapılabilmesi için çocukların daha fazla K2 vitaminine ihtiyaçları sözkonusudur. Büyüyen çocuklarda K2 vitamini eksikliği çok önemlidir ve erişkinlik döneminde bunun çok yönlü etkileri olabilir.
Yeterli oranda K2 vitamini alımı kalp damar sistemini olumlu olarak etkiler. K2 vitamini, damar duvarlarında kalsiyum birikimini engelleyen Matrix Gla Proteinini (MGP) harekete geçirir. Kalsiyum; çözünebilen faktörler, hücreler ve dokulardan oluşan koordine bir sistemle uzaklaştırılarak arterlerin sağlıklı ve esnek kalması sağlanır. Fakat, K2 vitamini eksikliği, kalsiyumun damarlardan temizlenme sürecinin normal işlemesini büyük oranda aksatır. Bu yüzden, K2 vitamini eksikliği, damarlarda kalsiyum birikimi riskini gösterir. Yapılan bilimsel çalışmalarda, K2 vitamini alan kadınlarda kalp damar sağlığının daha iyi olduğu saptanmıştır.
Kemiklerin sağlamlaşmasında gerekli olan kalsiyumun, kemik yapılarına bağlanması için spesifik bir proteinin aktivasyonunda K2 vitaminine gereksinim vardır. Arterlerde K2 vitamini, kalsiyumun damar duvarlarında birikerek damarın sertleşmesine neden olmasını önleyen başka bir proteini aktive eder. Mevcut bulgular K2’nin kıkırdak kireçlenmesini de önlediğini göstermektedir.
K Vitamini Eksikliğinde Hangi Hastalık Görülür?
Kanın pıhtılaşma zamanının uzaması K vitamini eksikliğinde görülür. K vitamini eksikliğine sıkça pek rastlanmaz, ancak aşırı kanamalarda, doğumda, yaralanmalarda ve bağırsak florası bozukluklarında ihtiyaç artar artar. Kanın pıhtılaşmaması nedeniyle burun kanamaları, idrarda kan görülmesi, deri altında mavi ve siyah noktalar K vitaminin eksikliğinin belirtileridir. Emilim bozukluğu, uzun süreli antibiyotik kullanımı ve damar yoluyla beslenme durumlarında gereksinim artar.
Yeni Doğan Bebeklerde K Vitamini Eksikliği
Doğumdan sonraki ilk 3-5 gün içerisinde bağırsak florası henüz tam gelişmemiş olduğundan K vitamini eksikliği sözkonusu olur. Her yeni doğan bebeğe doğumda 1 mg K vitamini takviyesi yapılır. Yeni doğan bebeklerin sindirim yolu sterildir ve K vitaminini sentezleyen bakteri içermez. Ayrıca anne sütü K vitamininin küçük bir miktarını içerir. Bu yüzden her doğan bebeğe rutin olarak K vitamini iğnesi yapılır. Bu vitamin zaman içinde vücutta sentezlenir, ancak yaşamın ilk bir ayında eksik kalırsa, başta göbek kanaması olmak üzere ciddi kanamalara yol açabilir. K vitamini yapılmamış bebeklerde, özellikle kafa içi kanamaları yaşamsal risk yaratabilir. Doğumda uygun dozda K vitamini aşısı yapılmış olsa bile, göbek düştükten sonra kanaması uzun süre geçmeyen bebeklere 2′nci doz vitamin yapılması gerekebilir. K vitamini eksikliği kanama diatezi olmaksızın beşinci gündeki yeni doğanların % 50′sinde görülmesine karşın, hemorajik hastalığın erken ve geç şekilleri bebeklerin yüzde 0.25-1.7′sinde görülmektedir.
K2 Vitamini Eksikliği
K2 Vitamin eksikliği olan kişilerde damarlarda kalsiyum birikmesi, yumuşak doku kalsifikasyonu, eklem kireçlenmeleri, damar sertliği, kemik yoğunluğunda azalma ve kemik erimesi görülebilir.
K Vitamini Hangi Besinlerde Bulunur ?
Brokoli, lahana, karnabahar, soya fasulyesi yağı, fındık, ceviz, karaciğer, ıspanak, yeşil yapraklı sebzeler, yoğurt, yumurta sarısı, balık, turp, marul, domates K vitamini içeren besinler arasındadır. Yeşil çay (100 gr.’da 700 mikrogram) tüm K vitamini kaynakları içinde önde gelirken, siyah çaydaki oranı ise sıfır seviyesindedir. Yoğurt, kefir, asitlenmiş süt bağırsaklardaki bakterilerin K vitamini üretimini artırır.
K2 Vitamini Nelerde Var?
K2 vitamini bakteriler tarafından yapılır. Peynir gibi fermente gıdalarda, düşük oranda bazı süt ürünleri ve yumurta sarısında da bulunur. Fermante soya fasulyesinde üretilen bir Japon besini olan Natto dışında, K2 vitamini meyve ve sebzelerde çok düşük miktarda yer alır.
K Vitamini Günlük İhtiyaç
Vücut sağlığı için kilo başına 1 mikrogram K vitamini alınması gerekir. Örneğin eğer 70 kiloysanız günde 70 mikrogram K vitaminine ihtiyacınız var demektir.
K Vitamini Fazla Alınırsa Ne Olur?
Pıhtılaşmayı önleyici ilaç alıyorsanız fazlası zararlı olur. K vitamininin fazla alınması ateş nöbetlerine ve terlemeye yol açar. Multivitaminlerde yaklaşık 25-60 mikrogram K vitamini bulunur. Kemik erimesine karşı geliştirilen ilaçlarda ise 300 mikrogram K vitamini vardır. K vitaminini kapsül halinde doktorunuza danışmadan kesinlikle kullanmayın. Günlük 500 Mq üzerinde alınan K vitamini yüzde ateş basması, kızartı, kaşıntı ve karaciğer bozukluğu gibi sorunlara neden olabilir.