2.
tarihimizdeki (gbkz: ermeni soykırımı), (gbkz: 6-7 eylül olayları) gibi başka kara lekelerle birlikte ittihatçı geleneğin milli burjuvazi yaratma projesinin mühim etaplarından biri. 2. dünya savaşı bahane edilerek gayrimüslüm mallarının rahat bir şekilde cukkalanmasının, ekonomik gücün en kısa yoldan müslüman nüfusa transfer edilmesinin yolunu hazırlamıştır. sonra neden bizim adam gibi burjuvamız yok, neden her gelen iktidar kendi zenginini yaratıyor. olanı kovaladınız, aha bu yüzden.
ekonomik güç derken bu vergi gayrimüslim zenginlere dayatıldı diye düşünmeyin; günümüz standartlarında kimi zaman milyon liralara denk gelen inanılmaz borçlar çıkarılan gayrimüslimlerden büyük bölümü orta ve orta-alt sınıfa ait; küçük işletme sahibi, serbest meslek erbabı, garson, tezgahtar vesaire idi. tüm mal varlığını satıp savmasına rağmen çıkarılan vergi borcunu denkleştiremeyen, birçoğu ileri yaşlarda ve şehirli olan gayrimüslim vatandaşlar kış mevsiminde erzurum'daki çalışma kamplarına yollanarak caniliğin dibine vuruldu; sağ çıkaramayanlar, ölenler çok oldu.
insani bir izdüşümüne göz atmak için, sevgili (gbkz: ayhan aktar)'ın derleyip yayına hazırladığı "Yorgo Hacıdimitriadis'in Aşkale-Erzurum Günlüğü (1943)" okunabilir. 60'larında istanbullu bir un tüccarı olan hacıdimitriadis çıkarılan vergi borcunu ödeyemeyince aşkale'deki çalışma kampına yollanmış; ağır yaşam koşulları ve iş yükünün izin verdiği sıklıkta yaşadıklarını not almış, güzel bir günlük tutmuş. konuyla ilgileniyorsanız bir bakın derim.