Jacopo Peri (Jacopo Peri Kimdir? - Jacopo Peri Hakkında)
Vikipedi, özgür ansiklopedi
Jacopo Peri (d. 20 Ağustos 1561 Roma - ö. 12 Ağustos 1633 Floransa) bir İtalyan besteci ve şarkıcı. İlk opera eserini hazırlayan bestecidir. Hayatında, çok gür, kızıla kaçan sarı saçlı olduğu icin "il zazzerino" lakabıyla da anılmıştır.
Yaşamı
Peri Roma da doğdu ama eğitimini Floransa'da yaptı. Önce Floransa'da bir kilisede müzikcilik, yani Org çalgıcılığı ve ayin şarkıcılığı, yaptı. Sonra 1599de Floransa'nın Toskana Dükü payesiyle yöneticisi olan Medici sülalesinden I. Ferdinand Medici ve onun ölümüyle II. Ferdinand Medici özel sarayında müzikçilik yaptı. Sarayda yapımlanan ve temsil edilen tiyatro oyunları ve madrigal konserleri için müzik besteledi ve müzik enstrümanlar çalgıcılığı yaptı. Bu arada (sonrdan opera janrinin ilk mujdeleyici olarak kabul edilen) La Pellegrina adini verdigi bir intermedi eseri hazirlamistir.
1590li yıllarda Peri Floransa'da en önemli müzik destekleyici patronlardan olan Jacopo Corsi ile çalıştı. Bu kişinin etrafında toplanan sanatkarlar o zamanda meydana çıkarılan sanatların, yani müzik, tiyatro, resim vb., 2000 yıl önceki antik klassik Yunanistan ve antik klasik Roma dönemlerinde yaratılan sanatın çok daha alt düzeyinde kaldığına inanmaktaydılar ve sanatların Klasik görüşlere göre yeniden canlandırılması (Rönesans) gerektiğinde hemfikirdiler. Örneğin tiyatro sanatında Klasik Grek yazarlarının şekillerinde ve uslubunda trajediler ve komediler yazılıp halka açık olarak temsil edilmesini istemekteydiler. Müzik şarkıcılığı alanında bir onceki on yilda Floransa Camerata sarkicilarinin gelistirdigi "monodoni" adi verilen bir "basso kontinuo" calgilar refakatinde solo sarkilardan olusan sarki eserleri bestelemeye baslanmisti. Fakat sadece bir sira "monodoni"'den olusan konserlerin can ****** olabilecegi hem anlasildi ve (bir hikâyenin soylenebilecegi) resitatifler ve [[sarkicilarin hislerini sarkyla aciklayabilecekleri ) aryalar gelistirildi. Bununla yetimnmeyen Peri ve Corsi sair "Ottavio Rinuccini"'ye birbirine bagli tek bir hikâyeyi anlatan bir seri sarkilar metini hazirlattip bir sira monodoni eserinin birbirini bir hikâyeyi ve tamayi isleyen sairin metinine gore takip edecek yeni bir sarki janri ortaya cikardilar ve bu prensiplere uyarak Dafne adli bir eseri besteleyip, yapimlayip, temsil ettiler. Bu yeni sanat janrina opera adi verildi ve Dafne ilk opera eseri oldu. Ne yazikki bu eserin cogu zamanimiza ancak bazi ufak parcalar halinde gelebilmistir.
6 Ekim 1600da Floransa'da Medici sarayinda Euridice adli ilk opera eseri temsil edildi; bu eserin metnini Rinuccini yazmisti ve muzigi ise Jacopo Peri tarfindan bestelenmisti. Bu eser "monodoni" (veya Italyanca "stile rappresentatio") stili sarkilarla bir pastoral dram oyunundan olusmakta ve eserin but tumu sarki halinde sunulmaktaydi. Sarkicilar "Vittoria Archilei" ve "Jacopo Peri" ile bazi kisimlarda resitatifleri sunan "Guilo Caccini" idi. Bu eser gunumuze kadar gelmistir ama bir tarihsel eser olarak hic sahnelenmemektedir.
1600 tarihi muzik tarihcileri icin cok onemli bir tarih olmaktadir. Bu zamanda ilk opera bestelenmistir ve muzikte Barok donemi bu tarihte basladigi kabul edilmektedir.
Peri Euridiece'den sonra, diger besteceilerle birlikte, birkac opera daha hazirladi ve diger saray eglentilerine muzk katkilari oldu. Fakat oldugu donemde Peri'nin opera stili, Claudia Monteverdi ve diger genc nbestecilerin opera eserlerine nazaran, cok eski moda gorunuse gecmisti. Fakat her ne olursa oldun Peri'nin ilk operasi kendinden sonra gelen opera bestecilere cok buyuk bir etkisi olmus oldugu kabul edilmektedir.
Opera eserleri
- La Pellegrina (1589)
- Euridice (1600)
- Tetide (1608)
- Adone (1611)
- La liberazione de Tirreno e d'Arnea
- La Sposalizio di Medoro e Angelica
- La Flora