genel bakış
Cildinizde, yağ, bakteri, ölü cilt hücreleri ve kir tarafından tıkanabilen gözenek adı verilen küçük delikler vardır. Bu meydana geldiğinde sivilce oluşumu meydana gelebilir. Cildiniz bu durumdan tekrar tekrar etkileniyorsa sivilceleriniz olabilir.
Dermatologlar akne bir hayati tehlike koşulu oluşturmasa da, akne Dünyada en yaygın bir cilt hastalığıdır, akne oluşumu fazla olduğunda özellikle, acı verici olabilir. Ayrıca duygusal sıkıntıya neden olabilir.
Yüzünüzde beliren sivilce özgüveninizi etkileyebilir ve zamanla kalıcı fiziksel yara izlerine neden olabilir.
Akne için hem oluşan sivilce sayısını hem de iz bırakma şansınızı azaltan birçok etkili tedavi vardır.
Akne belirtileri nelerdir?
Akne vücudunuzun hemen hemen her yerinde bulunabilir. En sık yüzünüzde, sırtınızda, boynunuzda, göğsünüzde ve omuzlarınızda oluşur.
Sivilceniz varsa, genellikle beyaz veya siyah nokta fark edeceksiniz. Hem siyah nokta hem de beyaz nokta komedon olarak bilinir.
Siyah noktalar cildinizin yüzeyinde açılır ve havadaki oksijen nedeniyle onlara siyah bir görünüm verir. Beyaz noktalar, cildinizin yüzeyinin hemen altında kapatılarak onlara beyaz bir görünüm kazandırır.
Aknede en sık görülen lezyonlar beyaz nokta ve siyah nokta iken, başka tipler de ortaya çıkabilir. Enflamatuar lezyonların cildinizin skarlaşmasına neden olma olasılığı daha yüksektir. Bunlar şunları içerir:
- Papüller, iltihaplı veya enfekte saç köklerinin neden olduğu küçük, kırmızı, kabarık şişliklerdir.
- Püstüller, uçlarında irin bulunan küçük kırmızı sivilcelerdir.
- Nodüller, cildinizin yüzeyinin altında katı, genellikle ağrılı bezelerdir.
- Kistler, cildinizin altında irin içeren ve genellikle ağrılı olan büyük bezelerdir.
Akne neden olur?
Akne, cildinizin gözenekleri yağ, ölü deri veya bakteri ile tıkandığında oluşur.
Cildinizin her bir gözenek bir folikülün açılmasıdır. Folikül bir saç ve bir yağ (yağ) bezesinden oluşur.
Yağ bezesi, saçı yukarıya, gözeneklerden dışarı ve cildinize doğru hareket ettiren sebum (yağ) salgılar. Sebum cildinizi yağlı ve yumuşak tutar.
Bu yağlama işleminde bir veya birden fazla sorun akneye neden olabilir. Şu durumlarda ortaya çıkabilir:
- Folikülleriniz tarafından çok fazla yağ üretilir
- Ölü deri hücreleri gözeneklerinizde birikir
- Gözeneklerinizde bakteri birikir
- Bu sorunlar sivilce gelişimine katkıda bulunur. Bakteri tıkanmış bir gözenekte büyüdüğünde ve yağ kaçamadığında sivilce ortaya çıkar.
Akne gelişimi için risk faktörleri nelerdir?
Akneye neyin sebep olduğuna dair efsaneler oldukça yaygındır. Birçok insan çikolata veya patates kızartması gibi yiyeceklerin sivilceye etki edebileceğine inanır. Bu iddialar için bilimsel bir destek bulunmamakla birlikte, akne gelişimi için belirli risk faktörleri vardır. Bunlar şunları içerir:
- Ergenlik veya hamilelikten kaynaklanan hormonal değişiklikler
- Bazı doğum kontrol hapları veya kortikosteroidler gibi bazı ilaçlar
- Ekmek ve cips gibi rafine şekerler veya karbonhidratlar açısından yüksek bir beslenme
- Aknesi olan ebeveynlere sahip olmak
İnsanlar en çok ergenlik döneminde akne oluşum riski altındadır. Bu süre zarfında vücudunuz hormonal değişikliklere uğrar. Bu değişiklikler yağ üretimini tetikleyerek akne riskinin artmasına neden olabilir. Ergenliğe bağlı hormonal akne, yetişkinliğe ulaştığınızda genellikle azalır veya en azından düzelir.
Akne nasıl teşhis edilir?
Akne belirtileriniz varsa doktorunuz cildinizi inceleyerek teşhis koyabilir. Doktorunuz en iyi tedaviyi belirlemek için lezyon türlerini ve ciddiyetlerini belirleyecektir.
Akne nasıl tedavi edilir?
Evde Bakım
Sivilceleri önlemek ve sivilcelerinizi temizlemek için evde deneyebileceğiniz birkaç kişisel bakım etkinliği vardır. Sivilce için ev ilaçları şunları içerir:
- Fazla yağ ve kiri temizlemek için cildinizi her gün yumuşak bir sabunla temizleyin
- Saçınızı düzenli olarak şampuanlamak ve yüzünüzden uzak tutmak
- Su bazlı veya “komedojenik olmayan” (gözenekleri tıkamayan) etiketli makyaj malzemeleri kullanmak
- Bakteri ve fazla yağı yayan sivilceleri sıkmamak veya toplamamak
- Şapka veya sıkı saç bandı takmamak
- Yüzüne dokunmamak
İlaç tedavisi
Kişisel bakım sivilcenize yardımcı olmazsa, reçetesiz satılan birkaç sivilce ilacı mevcuttur. Bu ilaçların çoğu, bakterileri öldürmeye veya cildinizdeki yağı azaltmaya yardımcı olabilecek bileşenler içerir. Bunlar şunları içerir:
- Benzoil peroksit birçok akne kremi ve jelinde bulunur. Mevcut sivilceleri kurutmak ve yenilerini önlemek için kullanılır. Benzoil peroksit ayrıca akneye neden olan bakterileri de yok eder.
- Kükürt, bazı losyonlarda, temizleyicilerde ve maskelerde bulunan kendine özgü kokusu olan doğal bir bileşendir.
- Resorsinol, ölü deri hücrelerini çıkarmak için kullanılan daha az yaygın bir bileşendir.
- Salisilik asit genellikle sabunlarda ve akne yıkamalarında kullanılır. Gözeneklerin tıkanmasını önlemeye yardımcı olur.
Bazen semptomlar yaşamaya devam edebilirsiniz. Bu olursa, tıbbi yardım almak isteyebilirsiniz. Doktorunuz belirtilerinizi azaltmaya ve yara izini önlemeye yardımcı olabilecek ilaçlar reçete edebilir. Bunlar şunları içerir:
- Oral veya topikal antibiyotikler iltihabı azaltır ve sivilcelere neden olan bakterileri yok eder. Tipik olarak, antibiyotikler yalnızca kısa bir süre için kullanılır, böylece vücudunuz direnç oluşturmaz ve sizi enfeksiyonlara yatkın hale getirmez.
- Retinoik asit veya reçeteye dayanıklı benzoil peroksit gibi reçeteli topikal kremler, genellikle reçetesiz tedavilerden daha güçlüdür. Benzoil peroksit bakterisidal bir ajan olarak hizmet eder. Akneye neden olan bakterilerin antibiyotiklere direncini önler. Aynı zamanda orta derecede komedon yok edici ve anti-inflamatuar özelliklere sahiptir.
Hormonal aknesi olan kadınlar doğum kontrol hapları veya spironolakton ile tedavi edilebilir. Bu ilaçlar, yağ üretimindeki azalma yoluyla akneye neden olabilecek hormonları düzenler.
İzotretinoin (Accutane), belirli şiddetli nodüler akne vakalarını tedavi etmek için kullanılan A vitamini bazlı bir ilaçtır . Ciddi yan etkilere neden olabilir ve yalnızca diğer tedaviler işe yaramadığında kullanılır.
Doktorunuz şiddetli sivilceleri tedavi etmek ve yara izini önlemek için prosedürler önerebilir. Bu prosedürler, hasarlı cildi çıkararak ve yağ üretimini azaltarak çalışır. İçerirler:
- Fotodinamik terapi, yağ üretimini ve bakterileri azaltmak için ilaç ve özel bir ışık veya lazer kullanır. Akne veya yara izini iyileştirmeye yardımcı olmak için diğer lazerler tek başına kullanılabilir.
- Dermabrazyon, cildinizin üst katmanlarını döner bir fırça ile kaldırır ve akne tedavisinin aksine akne izlerini tedavi etmek için en iyisidir. Mikrodermabrazyon, ölü cilt hücrelerinin çıkarılmasına yardımcı olan daha hafif bir tedavidir.
- Kimyasal peeling sizin cildinizin üst katmanlarını kaldırır. Bu cilt soyularak alttaki daha az hasarlı cildi ortaya çıkarır. Kimyasal peeling hafif sivilce izlerini iyileştirebilir.
- Akneniz büyük kistlerden oluşuyorsa doktorunuz kortizon enjeksiyonları kullanmanızı önerebilir. Kortizon, vücudunuz tarafından doğal olarak üretilen bir steroiddir. Enflamasyonu azaltabilir ve iyileşmeyi hızlandırabilir. Kortizon genellikle diğer akne tedavileriyle birlikte kullanılır.
Akneli biri için görünüm nedir?
Akne tedavisi genellikle başarılıdır. Çoğu insan sivilcelerinin altı ila sekiz hafta içinde temizlenmesini bekleyebilir. Bununla birlikte, alevlenmeler yaygındır ve ek veya uzun süreli tedavi gerektirebilir. İzotretinoin, kalıcı veya uzun vadeli olumlu sonuçlar sağlama olasılığı en yüksek olan tedavidir.
Sivilce izi duygusal sıkıntıya neden olabilir. Ancak, hızlı tedavi, yara izini önlemeye yardımcı olabilir. Ayrıca dermatoloğunuz yara izini tedavi etmek için tasarlanmış tedavi seçeneklerine sahip olacaktır.
Akne nasıl önlenebilir?
Akneyi önlemek zordur. Ancak tedaviden sonra sivilcelerin önlenmesine yardımcı olmak için evde adımlar atabilirsiniz. Bu adımlar şunları içerir:
- Yüzünüzü yağsız bir temizleyici ile günde iki kez yıkamak
- Fazla yağı gidermek için sivilce kremi kullanmak
- Yağ içeren makyajdan kaçınmak
- Makyajı çıkarmak ve cildinizi yatmadan önce iyice temizlemek
- Egzersiz yaptıktan sonra duş almak
- Dar giysilerden kaçınmak
- Minimal rafine şekerler ile sağlıklı bir öğün yemek
- Stresi azaltmak
Sivilcenizi yönetmek için stratejiler hakkında daha fazla bilgi edinmek için doktorunuzla görüşmeyi unutmayın.