Adaçayı ve Adaçayının Faydaları
Adaçayı ve Adaçayının Faydaları
Adaçayının faydaları ve zararları nelerdir? Hangi hastalıklara iyi gelmektedir? Adaçayını kimler kullanamaz? Adaçayı nasıl demlenir? Adaçayı bitkisi bakımı ve adaçayı yetiştirme teknikleri nelerdir? Adaçayıyla ilgili bu ve diğer sorularınızın cevaplarını bu yazı dizimizde okuyabilirsiniz.
Adaçayı:
Dağların tepelerinde yabanî olarak kendiliğinden yetişen adaçayı, uzun yapraklı, açık yeşil renkli, oldukça keskin kokulu bir bitkidir. Yaz başında, haziran-temmuz gibi, çiçek açınca toplanır ve kurutulur. Taze yeşil yaprakları da kullanılabilir.
Yaygın Adları:
Dişotu ve meryemiye, çalba, şalba, tülüce
Morfolojisi:
120 cm yüksekliğe kadar erişebilen, çalı görünüşünde, çok yıllık bir bitkidir. Dalları yatık ve beyaz renkli tüylerle kaplıdır. Yapraklar saplı basit veya 1- 2 kulakçıklı, grimsi beyaz renkli ve kuvvetli kokuludur. Haziran-temmuz aylarında açan çiçekler 2- 6 tanesi bir arada ve leylak renklidir.
Adaçayının Yararları Kullanım Alanları:
- Adaçayı, gece terlemelerine yol açan rahatsızlığı giderir.
- Nezleyi ve boğaz ağrılarını giderir.
- Özellikle boğaz ve ağız içi iltihaplarında günde birkaç defa adaçayıyla hazırlanıp soğutulmuş çayla gargara yapmak iyi gelecektir.
- İştahı ve zihni açar.
- Böcek sokma vakalarında sokulan yere Adaçayı yaprağının tozu dökülürse fayda sağlar.
- Gaz söktürücü etkisi nedeniyle mide ve bağırsak gazlarını gidermede faydalıdır.
- Sindirim sisteminin düzenli çalışmasına yardım eder.
- Mide bulantısını keser.
- Uyarıcı etkisi ile kan dolaşımını hızlandırır ve vücuda kuvvet ve dinçlik verir.
- Göğüs açıcı ve rahatlatıcı etkisi astım hastaları için yararlıdır.
- Dişleri beyazlatır ve güçlendirir.
- Sinir sistemi üzerinde etkilidir.
- Sakinlik verir, çok sinirli ve gerginlik içinde olanlara faydalıdır. Sinir bozukluğu, baş dönmesi, titremeye iyi gelir ve menopoz döneminde karşılaşılan terlemeyi durdurur.
Adaçayı Nasıl Kullanılır?
Adaçayı özellikle çayı yapılarak içilir. Ayrıca, yemeklere ve çorbalara tat ve koku vermek için de kullanılır. Banyo suyuna katılırsa vücuda zindelik verir. Özellikle hazmettirici ve gaz söktürücü özellikleri nedeniyle yemeklerden sonra içilmesi yararlıdır. Ada çayı suyu ile ağızda gargara yapılırsa bademcik, diş eti ve boğazlarda oluşan iltihaplar kısa sürede iyileşir.
Çay Olarak Kullanımı:
Yarım veya bir tatlı kaşığı dolusu ince kıyılmış kuru yaprak, bir su bardağı dolusu kaynar suyla haşlanır ve üstü kapalı olarak 10 dakika demlendikten sonra süzülür. Günde 2-3 bardak içilir. Taze bitki kullanılması durumunda 4-5 dakika demleme süresi yeterlidir.
Çalkalama/Gargara Olarak Kullanımı:
2-3 tatlı kaşığı kurutulmuş ve ince kıyılmış yaprak, 2 bardak soğuk suya eklenir ve ateşe konur. kaynamaya başlayınca ocaktan indirilir ve üstü kapalı olarak 15 dakika demlendikten sonra süzülür. Günde pek çok kere 5-10 dakika süreli gargaralar yapılır.
UYARI!
Ada çayı fazla kullanıldığında tansiyon yükselebilir.
Gebelik süresince ve emziren annelere tavsiye edilmez. Annelerin süt üretimini durdurur. Dölyatağı (Rahim) kaslarını uyardığı için, gebelik sürecinde kullanılmaz.
Günde 3 fincandan fazla içilmemelidir.
Yetiştirme Tekniği:
Çok yıllık olan Adaçayı türleri bahçede ve çok küçük olmayan saksılarda yetiştirilebilir. Sıcağa ve kurağa dayanıklı olan bitkinin belirgin bir toprak seçiciliği yoktur. Tohumdan yetiştiriciliği yapılabileceği gibi bazı türlerde rahatlıkla çelikle yetiştiricilik yapılabilir. Belirli bir büyüklüğe gelen adaçaylarının tepesinin alınması dallanmanın arttırılması ile tüketilen yaprak veriminin artmasına yardımcı olacaktır.