Tahir Elçi'nin vurulduğu gün Bilgi Üniversitesi'nde bir toplantıdaydık. İki önemli konuğu dinlemek üzere toplanmıştık. Bunlardan birisi eski bir başbakandı. İrlanda'nın eski başbakanı, Bertie Ahern...
Ahern 1997-2008 yılları arasında 11 yıl süreyle başbakanlık yaptı. Tarihi önemi 1998'de IRA, Birleşik Krallık ve İrlanda Cumhuriyeti arasında imzalanan Hayırlı Cuma anlaşmasının baş aktörlerinden birisi olmasından kaynaklanır.
Ahern Bilgi Üniversite'sindeki konuşmasını zor koşullarda ve kısa yaptı. Tahir'in haberi gelince toplantıyı erken bitirmeye karar verdik. Eski başbakan da üzüntümüzü paylaştı, yaşadığımız şoku anladı.
Ahern'i o gün ilk kez dinlemiyordum.
Nisan ayında Dublin'de bir Türkiye heyetine yaptığı konuşmada karşısında oturanlardan birisiydim. Beni etkileyen, farklı ülkelerde çatışmaların farklı nedenlerinin olduğunu, ancak hepsinin hemen hemen aynı çözüm tekniklerine tabi bulunduğunu hatırlatan bir konuşmaydı. Bilgi üniversitesinde de bir benzerini dinledik.
Güneydoğu'da, Kürt meselesinde sıkıntılı günler yaşıyoruz.
Patlayan çatışma Kürt hareketinin yeni stratejisinden kaynaklanıyor. Ancak buna rağmen çatışmaların dindirilmesinin, siyaset yolunun zorlanmasının ve Kürt sorununda çözümün yolunun açılmasının sorumluluğu hükümetin sırtında.
Dün de sorduk, nasıl olacak bu?
Adem-i merkeziyetten söz etmek, hedef belirlemek nispeten kolay...
Mesele oraya nasıl varılacağı...
Farklı ülke deneyimleri bu açıdan bir yanıt şablonu oluşturabilir.
Nitekim Ahern'in Dublin konuşmasının satır başlarını bu niyetle bu köşeye taşımıştım.
Notlarımı karıştırırken, yeniden hatırlamanın tam zamanı diye düşündüm.
Ahern'in çatışma çözümünden çıkardığı dersleri şunlar:
* “Taraflar masaya iyi niyetlerinden, ani pozisyon değişikliklerinden hareketle oturmazlar. Onları masaya oturtan çatışmanın devam ettirilemez olduğunu düşünmeleridir. Bunu toplum da hisseder, aksi iddialar gerçekçi değildir.
* Çatışma ortamından barış koşullarına geçişin en önemli ve zor unsuru güven tesisidir. Beni zorlayan bir örnek vereyim. Biz Katolikler için yılbaşı yemeği çok önemlidir. Bir yılbaşı öncesiydi. IRA benden bazı tutukluları 72 saat için serbest bırakmamı istedi. Her duyan 'Sakın ha, böyle bir şeye kalkışma, Adalet Bakanı bile direnir' diyordu. Kulaklarımı tıkadım ve izin belgesini imzaladım. Ama iki gece de uyuyamadım, ya geri dönmezlerse diye… Dönemeselerdi ben bugün burada olamazdım. Barış süreci büyük yara alırdı.. Riskleri almak zorundasınız. Güven böyle oluşuyor…”
* Muhatabınızı doğru seçmeniz gerekir. Blair ve ben şiddete bulaşmış insanlarla konuşamayız deseydik, konuşacak kimse bulamazdık. Şiddete bulaşmış insanlarla konuşmak, onları temsilci olarak kabul etmek işin asıl ve zor kısmıdır.
* Derin ayrılıkları çözmek istiyorsanız her koşulda devam eden diyalog tek yoldur. Bir gün Kuzey'e müzakerelere gittim. Şahinler olarak bilinen bir grupla toplantı vardı. Küçük bir odada 12 kişiydik. Ünlü bir eylemci şöyle demişti. 'Sayın başbakan burada kimseyi öldürmemiş tek kişi sizsiniz' Kendime doğru yerde miyim diye sordum. Ama orada olmam gerekiyordu.
* Silahlı örgütün yıllardır yaptığı şeyi durdurmak istiyorsanız, ona açık kapı bırakmalı, yeni bir imkan vermeli, bir strateji önermelisiniz. Ateşkes yapıyorlar, önemli olan bir daha asla şiddete geri dönmeyeceğiz diyecekleri bir alternatifi görmeleridir. Bunu göstermek liderlerin görevidir.
* Barışı savunuyorsanız, kendinizi karşınızdakinin yerine koymalısınız. İnsanlar neden bir araca patlayıcı koyuyorlar, neden elde silah dolaşıyorlar, neden kendilerini feda ediyorlar? Bu sorulara onlar açısından bakıp cevap bulmalısınız. Onları motive eden şeyi bulmak için onların kafalarının içine girmelisiniz...”
Bu atıfları aldığım yazı, “Bir İrlanda mektubu: Liderden lidere...” başlığını taşıyordu.
- BIST 101.849
- Altın 260,103
- Dolar 5,6772
- Euro 6,3684
- İstanbul 22 °C
- Diyarbakır 29 °C
- Ankara 15 °C
- İzmir 26 °C
- Berlin 16 °C
- Adana’da sahte içkiden ölenlerin sayısı 12’ye yükseldi
- Tanker gerilimi BM Güvenlik Konseyi'nde
- Kılıçdaroğlu'na Erdoğan'a hakaretten fezleke
- Aşti Hawrami, Enerji İşlerinden Sorumlu Başbakan Yardımcısı oldu
- İngiltere'den İran'a nota
- Hewler’de dört şüpheli gözaltına alındı
- Peşmerge Bakanlığı: Bazı reformlar hayata geçirildi
- Suudi Arabistan'dan Amerikan askerlerine onay
- İngiltere'den, İran'ın el koyduğu gemilere ilişkin tepki
- Türkiye’de 1.1 milyon mayın toprak altında
- Yapı Kredi Yayınları 'Kürdistan' kelimesini sansürledi
- 'ABD Suriye'ye lejyoner yerleştiriyor' iddiası
- Linç edilen Kürdistanlılardan bayraklı paylaşım
- İran, İngiltere bandıralı bir tankere el koydu
- Selahattin Demirtaş'tan yeni resim
- Sudan’da ordu yönetime el koydu: El Beşir tutuklandı
- IŞİD’in son mevzisinden kaçış...
- Başkent Hewler’de huzurevi
- Kürdistan Parlamentosu'nun yeni üyeleri yemin etti
12345678
- Sait Çürükkaya...
- Antep'te sokak düğününe bombalı saldırı
- Cizre'deki bodrumlarda ne yaşandı?
- Nizamettin Ariç - Xakî Bîngol - Çîyayê Şengalê
12345678
RÖPORTAJ
- SDG Genel Komutanı: Fırat'ın doğusu ile Afrin birbirine benzemezTürkiye-Suriye sınırı yeniden hareketli. Türk Silahlı Kuvvetleri (TSK) birkaç gündür Suruç ve Akçakale'ye askeri yığınak yapıyor. Birinin karşısında Kobani, diğerininkinde Tel Ebyad (Grê Sipî) var.
- Davutoğlu: Çarpık bir başkanlık sistemine geçtikYoutube'da gazetecilerin sorularını yanıtlayan Ahmet Davutoğlu, kendisinden düşük profilli başbakan olmasının istendiğini, ancak kendisinin bunu kabul etmediğini söyledi. Davutoğlu AKP içindeki "Pelikancılara" yüklendi.
- ANAR: Yeni partiler için ümitsiz vaka diyemeyizANAR Genel Müdürü İbrahim Uslu, Ali Babacan ve Ahmet Davutoğlu gibi isimlerin kuracağı iddia edilen yeni partilerin oy potansiyelini değerlendirdi.
- Gever'den ABD'ye bir bilim adamının serüveni (2)Gever (Yüksekova) doğumlu Prof. Dr. Osman Yaşar'ın ABD'ye uzanan başarılarla dolu hikâyesi...
ÖZEL MAKALE
- 'Newroz, topyekûn dirilişi tetikleyen ilahî bir starttır'"Abartılı gelebilir ama inancım o ki, Newroz, yaratılışa üflenen bir ruh, topyekûn dirilişi tetikleyen ilahî bir starttır. " Yazarımız Abdullah Can'ın gündeme ilişkin yazısını yeniden yayınlıyoruz.
- İlksel Yüzleşmeler"Onur. Kendisini tutsak edenlerin işkencecilerin suratına onurlu bir söz söyleyerek ölmesini gerektirir."
- Hewno Bêreng/Renksiz Rüya"Hewno Bêreng/Renksiz Rüya Filmi’nin mesajı, (benim anladığım) Ölümün, Kürtler için, hayatın sıradan bir parçası olmadığına parmak basmasıdır. Ölümü sıradanlaştıran, karışıklık oluşturan sinyallerden yani gürültüden çekip çıkarılmasıdır."
- Sünni, Şii ve Kürt okulu"Irak ile ilgili her şey şunu bize söylüyor. Üçe ayırın, zira suni bir yapıyı bir arada tutmak sadece daha fazla ölüme davetiye çıkarır. Irak’ın birliği suçuna ortak olmayın."
KÜLTÜR SANAT
- Yapı Kredi Yayınları 'Kürdistan' kelimesini sansürlediYapı Kredi Yayınları, Evliyâ Çelebi Seyahatnamesi'nde yer alan "Kürdistan" kelimesini sansürledi.
- Selahattin Demirtaş'tan yeni resimBaşak Demirtaş, Edirne'de tutuklu bulunan eşi Selahattin Demirtaş'ı ziyaret etti. Ziyaretin ardından sosyal medyada fotoğraf paylaşan Başak Demirtaş, Selahattin Demirtaş'ın çizdiği yeni resmi yayınladı.
- 'Kürdistan' sözcüğünün sansürlendiği kitap bugün toplatılıyorPaulo Coelho’nun, Eleven Minutes (Onbir Dakika) kitabı Türkçe’ye çevirilirken 'Kürdistan' sözcüğünün sansürlendiği ortaya çıktı. Can Yayınları kitabı toplatacağını duyurdu.
- İlhan Diken'in notları kitap olduDoktor İlhan Diken'in notları “İzi Kalsın” adıyla kitaplaştırıldı. Diken, 2014'te yaşamını yitirmişti.