2016 yılı
Kuzey Kore resmi televizyon kanalında “Kore Demokratik Halk Cumhuriyeti’nin ilk hidrojen bombası denemesi 6 Ocak 2016 saat 10.00’da başarıyla gerçekleştirilmiştir” haberi verilmişti. Bu haber bazı ülkelerde endişeyle bazı ülkelerde de tepkiyle karşılanmıştı.
Geçtiğimiz hafta gündemin ilk sıralarını işgal eden bu haber, sanırım en çok merkezi Viyana’da bulunan Nükleer Denemelerin Kapsamlı Yasaklanması Antlaşması Örgütü (CTBTO) Hazırlık Komisyonu’nu ilgilendirmiştir. Soğuk Savaş dönemi, nükleer silah üretimi ve denemeleriyle önem kazanmıştır. Basından derlediğim bilgileri sizlerle paylaşmak istedim:
Hidrojen bombası nedir?
Hidrojen bombası, hidrojen izotopları arasındaki nükleer füzyon tepkimesinin oluşturduğu enerjinin, denetimsiz biçimde patlayarak açığa çıkmasıyla oluşan bir silahtır.
“Termonükleer silah” olarak da bilinen hidrojen bombası, daha az radyoaktif serpinti yaydığı için 'temiz bomba' olarak da bilinir. Ancak atom bombalarına kıyasla çok daha güçlüdür. Bu silah 1958 yılında ABD tarafından geliştirilmiştir.
Nükleer deneme yapan ülkeler
En fazla nükleer denemeyi gerçekleştiren ABD, ilk nükleer silah denemesini 16 Temmuz 1945’te Alamogordo’daki çöl tesislerinde, Sovyetler Birliği ise 29 Ağustos 1949’da Kazakistan’ın Semipalatinsk tesislerinde gerçekleştirmiştir.
Sovyetler Birliği 1990’a kadar 715 nükleer bomba, Fransa 1960-1996 arasında 210, İngiltere 1952-1991 arasında 45, Çin 1964-1996 arasında45, Hindistan 1974-1998 arasında 3, Pakistan 1998’de 2 nükleer deneme yapmıştır. Kuzey Kore 2006, 2009 ve 2013 yıllarında ve sonuncusunu geçtiğimiz günlerde yaptığı denemeyle dörde tamamlamıştır.
Kuzey Kore başına buyruk mu?
Kuzey Kore’nin hidrojen bombasını test ettiğini açıklamasına en büyük tepki ABD’den gelmişti. Aslında sorun Kuzey Kore’ye karşı üstünlük sağlamaktan ziyade 1996’da imzaya açılan Nükleer Denemelerin Yasaklanması Antlaşması’na uygun hareket edilmemesinden kaynaklanmaktadır.
ABD, SSCB, Fransa, İngiltere ve Çin 1996’dan sonra bir daha nükleer deneme yapmamışlardır. Hindistan ve Çin ise 1998’de ikişer deneme yapmış, Kuzey Kore ise bu faaliyeti 2000’li yıllara taşımıştır. Oysa Antlaşma, bugüne kadar 183 ülke tarafından imzalanırken 164 ülke tarafından onaylanmıştır. İçlerinde Kuzey Kore’nin de olduğu Hindistan-Pakistan grubu anlaşmayı ne imzalamış ne de onaylamışlardır.
337 nükleer tesisteki uygulamalar Uluslararası Gözlem Sistemi tarafından sismik dalgalar ve havaya yayılan radyoaktif serpintinin algılanmasıyla izleniyor.
Uzmanların şüpheleri
Nükleer araştırma uzmanları, deneme sırasında kaydedilen patlamanın gerçekten hidrojen bombasından mı kaynaklandığı konusunda şüphelerini dile getirmişlerdi. Eğer, gerçekten Kuzey Kore’nin denemesinin başarılı olduğu teyit edilirse, bu, Pyongyang’ın 2006’dan bu yana gerçekleştirdiği dördüncü nükleer test olacak ve Kuzey Kore’nin nükleer kapasitesini ciddi şekilde güçlendirdiği anlaşılmış olacaktı.
Ancak hidrojen bombası, atom bombasından çok daha güçlü ve teknolojik olarak çok daha ileri bir silah olarak niteleniyor. ABD, Kuzey Kore’nin hidrojen bombası denemesinde bulunduğu yönündeki iddialara ilişkin şüphelerini dile getirmiştir. Beyaz Saray sözcüsü Josh Earnest, “İlk incelemeler, Kuzey Kore’nin başarılı bir hidrojen bombası denemesi yaptığı iddialarıyla örtüşmüyor” demişti.
Earnest, “Son 24 saat içinde, ABD hükümetinin Kuzey Kore’nin teknik ve askeri kapasitesi hakkındaki değerlendirmelerini değiştirecek bir şey olmadı” diye konuşmuştu. Pyongyang’ın denemesi konusunda kuşkusunu dile getiren uzmanlardan ABD merkezli Rand Corporation’dan Bruce Bennett de, “Ortaya çıkan patlamanın Kuzey Kore’nin iddia ettiğinden 10 kat daha güçlü olması gerekiyor” diyerek sözlerini,
“Dolayısıyla Kim Jong’un, hidrojen bombası denemesi yapmadıkları halde yaptıklarını söyleyerek ya yalan söylüyor ya da atomun parçalandığı bir silahtan biraz daha güçlü bir bomba kullandılar veya denemenin hidrojen ya da fizyon kısmında işler istedikleri gibi gitmedi” şeklinde devam ettirmişti.
Diğer görüşler
Çin Devlet Televizyonu’na konuşan Çinli askeri uzmanlardan Du Wenlong, ellerindeki verilerin “patlayıcının hidrojen bombası olduğu iddiasını desteklemediği” görüşünü öne sürerken Güney Koreli siyasetçi Lee Cheol-woo, ülkesinin istihbarat servisinden brifing aldığını belirterek, patlamanın “muhtemelen hidrojen patlamasının gerisinde kaldığını” söylemişti.
Pyongyang’da görev yapmış olan eski İngiltere Büyükelçisi John Evevard ise, “patlamanın boyutlarının bir kenti haritadan silebilecek büyüklükte ve derin kaygı verici olduğunu” kaydetmişti.
Bu da benim görüşüm
Adı ne olursa olsun üretilen, bir kitle tahrip silahıdır. Daha 1945’ten bu yana bir asır bile dolmadığı halde insanoğlu böyle bir şeye nasıl tevessül eder? Yüzbinlerce ölü ve yaralıyı arkasında bırakan 6 Ağustos Hiroşima ve 9 Ağustos Nagazaki faciaları ne çabuk unutuldu? Hadi unutuldu diyelim, her sene düzenlenen anma törenleri de bir şey hatırlatmıyor mu?
İran nükleer tesislerini kurarken ve silah üretimine ağırlık verirken Batı işin pazarlığına giriyorsa Kuzey Kore de aynı yolda yürüyünce neden kızıyorlar? Ona bu teknolojiyi de Çin veya Rusya veriyor… Hadi, verin cevabını!