Yeni bir genetik analiz bulgusuna göre, Avrupa’nın bazı erken yerlileri, son buzul çağının bitimine doğru gizemli bir şekilde ortadan kayboldu ve büyük ölçüde, başkaları yerlerine geçti. Bulgular, Avrupa genelinde toplanmış düzinelerce antik fosil kalıntılarının analizinden geliyor. Genetik dönüşüm büyük ihtimalle, Avrupa’nın erken yerlilerinin yeterince hızlı adapte olamadığı, hızla değişen iklimin sonucuydu, diyor Almanya’daki Tübingen Üniversitesi’nde bir arkeogenetik doktora adayı ve çalışmanın ortak yazarı olan Cosimo Posth.
Posth, Live Science’a; o dönemdeki sıcaklık değişiminin bizim yüzyılımızda meydana gelen iklimsel değişikliklerle karşılaştırıldığında çok büyük olduğunu söyledi ve “ortamın da oldukça şiddetli değiştiğini hayal etmelisiniz” dedi.
Bükülmüş Bir Aile Ağacı
Avrupa’nın güçlü ve karmaşık bir genetik mirası var. Genetik araştırmalar, 40,000 ila 70,000 yıl önce Afrika’dan dökülen ilk modern insanın kısa süre içinde yerel Neandertallerle çiftleşmeye başladığını ortaya koydu. 10,000 ila 12,000 yıl önce, tarım devriminin başında, Orta Doğu’dan çiftçiler yavaş yavaş yerli avcı-toplayıcıların yerini alarak Avrupa’ya yayıldılar. Yaklaşık 5,000 yıl önce, Yamnaya denilen göçebe atlılar Ukrayna bozkırlarından çıktı ve yerli nüfusa karıştı. Buna ek olarak, Nature Communications dergisinin 2013 araştırmasına göre, antik Avrupalıların başka bir kayıp grubu, yaklaşık 4,500 yıl önce gizemli bir şekilde kayıplara karıştı.
Ancak, Afrika dışı ilk olay ve yaklaşık 11,000 yıl önceki son buzul çağının sonu arasında Avrupa’nın insan işgali hakkında oldukça az şey biliniyordu. O zamanın bir kısmında geniş Weichselian Buz Tabakası kuzey Avrupa’nın çoğunu kaplarken, Preneler ve Alpler’deki buzullar kıta boyunca doğu-batı geçişini engelliyordu.
Kayıp Kökenler
Bu soğuk dönemde Avrupa’nın genetik mirasını daha iyi resmedebilmek için Posth ve iş arkadaşları, İspanya’dan Rusya’ya kıtanın dört bir kenarından gelen, 35,000 ila 7,000 yıllık 55 farklı insan fosili kalıntılarında mitokondriyal DNA’yı inceledi. Genetikçiler, mutasyonlara ya da bu mitokondriyal DNA’daki değişikliklere dayanarak, uzak ortak ataları paylaşan büyük genetik popülasyonlar veya süper haplogruplar tespit ettiler.
Posth, “Temelinde, Afrika dışında, Avrupa’dan Güney Amerika’nın ucuna kadar bütün modern insanlar, M veya N olan bu iki süper haplogruba aittir. Dedi. Günümüzde, Avrupa kökenli herkeste N mitokondriyal haplotipi varken, M alt tipi Asya ve Avustralya’da yaygındır.
Ekip, antik insanlarda yaklaşık 14,500 yıl öncesine kadar, aniden ve gizemli bir şekilde kaybolduklarında, M haplogrubun baskın olduğunu keşfetti. Artık günümüzde Avrupa’da varolmayan, Antik Avrupalıların taşıdıkları M haplotipi, 50,000 yıl önce günümüz M-haplotip taşıyıcılarıyla ortak bir atayı paylaşıyordu.
Araştırmacıların Current Biology dergisinde 4 Şubat’taki raporlarına göre, genetik analiz ayrıca Avrupalıların, Asyalıların ve Avustralyalıların 55,000 yıldan daha önce Afrika’dan çıkıp kıtaya hızla dağılmış bir grup insandan gelebileceğini ortaya koydu.
Kargaşa Zamanı
Ekip bu kargaşanın hiddetli iklim değişikliklerinden kaynaklanmış olabileceğinden şüpheleniyor.
Buzul çağının doruğunda, yaklaşık 19,000 ila 22,000 yıl önce, Posth, insanların iklimsel, günümüz İspanya, Balkanlar ve güney İtalya’sı gibi, Avrupa’nın buzsuz bölgelerine sığındıklarını söyledi. Sığınaklar daha kuzeydeki birkaç yerde hayatta kalsa da, nüfusları önemli ölçüde azaldı. Posth, sonra, yaklaşık 14,500 yıl önce, sıcaklık önemli ölçüde arttı, tundra yerini ormana bıratı ve yünlü mamutlarla kılıç dişli kaplanlar gibi birçok ikonik canavarın Avrasya’dan kaybolduğunu söyledi.
Araştırmacılar, herhangi bir nedenden dolayı, M haplogrubuna ait zaten küçük olan popülasyonların, yaşam yerindeki bu değişikliklerden sağ çıkamadıklarını ve N alt tipi taşıyan yeni bir popülasyonun buzul çağı M grubunun yerini aldığını düşünüyor.
Bu değişikliklerin tam olarak nereden geldiği hala bir gizem. Ancak, Posth, yeni nesil Avrupalıların, buzlar çekildiğinde Avrupa’nın geri kalanına bağlanan güney Avrupa sığınaklarından çıkmış olabileceğini düşünüyor. Güney Avrupa’dan gelen göçmenlerin de orta Avrupa’daki ısınma koşullarına daha iyi adapte olabildiğini de sözlerine ekledi.
Beril Foya
Bunlar da ilginizi çekebilir