Prim Borcu Ödeme Nedir?
Prim sigortacının, sigorta himayesi sağlama borcunun karşı edimini teşkil eder. Karşılıklı sigortada prim aidat adını alır. Prim sigorta akdinin bir unsurudur.
a- Prim Borçlusu
Prim ödeme borcu, kural olarak, akdin diğer tarafı sıfatıyla sigorta ettirene aittir. Sigorta ettirenin ölümü halinde.prim borcundan mirasçılar sorumludur.
b- Prim Alacaklısı
Prim alacaklısı sigortacıdır. (Bu kişiler ise; Sigorta Şirketi, Sigorta Şirketinin sözleşmeyle yetki verdiği acenteleri ve acentelerin yetkili temsilcileri)
Prim Borcunun Kapsamı
Miktar: Sigorta ettiren akit ile belirlenen primi öder. Miktar sözleşmede yazılıdır.
Primin Tenzili: Bir yıldan uzun süreli yapılan sigorta akitlerinde, eğer prim rizikoyu ağırlaştıran sebepler göz önünde bulundurularak belirlenmişse, bu sebeplerin ortadan kalkması halinde, sigorta ettiren gelecek yıllar için primden tenzilat yapılmasını talep edebilir.
Ödeme Şekli
Prim, kural olarak, para ile (nakden) ödenir. Sigortacı ile sigorta ettiren anlaşarak, başka bir ödeme şekli kararlaştırabilirler. Prim kural olarak, bir defada ( peşinen) ödenir. Ancak taraflar primin taksitle ödenmesini de kararlaştırabilirler.
Ödeme Zamanı
Sigorta akdi kurulunca, sigortacının poliçe verme mükellefiyeti doğar. Poliçenin düzenlenip,sigorta ettirene verilmesini takiben de, kural olarak sigorta ettirenin prim borcu muaccel olur.
İstisna: Kara ve deniz yoluyla taşıma sigortalarında poliçe düzenlenmemiş olsa dahi, akdin kurulduğu anda sigorta ettirenin prim borcu muaccel olur.
Ödeme Yeri
Prim borcu, Borçlar Kanunundaki genel kuralın (para borcunun, alacaklının ikametgâhında ödenmesi, BK.md.73/1) tersine, sigorta ettirenin yani borçlunun ikametgâhında ödenir. Bu tür ödemeden amaç sigorta ettirene kolaylık sağlamaktır. Bu düzenlemenin aksi taraflarca kararlaştırılabilir.
Primin Ödenmemesinin Hukuki Sonuçları
Primin ilk taksidinin ödenmemesi halinde; sonuçları şu şekilde belirlenebilir: Sigortacının sorumluluğunun primin ilk taksidinin ödenmesinden sonra başlayacağı hallerde; Primin ilk taksidinin poliçenin teslim edildiği günün bitimine kadar ödenmesi gerekmektedir. Bu süre içinde ödeme yapılmaması halinde, sigorta himayesi başlamayacağı gibi, sigorta ettiren kendiliğinden temerrüde düşecektir.
Sigortacının sorumluluğunun primin ilk taksidinin ödenmesinden önce ( sözleşmenin kurulması/ poliçenin teslimiyle birlikte) başlayacağının kararlaştırıldığı hallerde; Poliçenin tesliminden itibaren 30 gün içinde, primin ilk taksidinin ödenmesi gerekmektedir. 30 günlük sürenin ilk 15 gününde sigortacının sorumluluğu (sigorta himayesi) mevcuttur.Yani, rizikonun bu süre içinde gerçekleşmesi halinde, sigortacı tazminat ödemekle yükümlüdür.
Prim Borcunun Sona Ermesi
Sigorta akdi kanuni veya herhangi bir sebeple sona ermişse, sona erme tarihinden sonraki döneme ilişkin prim borcu da ortadan kalkar. Ödenmişse, sigorta ettirene iade edilir. Bu husus primin sigorta himayesinin karşılığını teşkil etmesi esasının bir neticesidir.
Sigortalı Malın Sahibinin Değişmesi
TTK: 1303.m: “Mukavele müddeti içinde sigorta edilen malın sahibi herhangi bir surette değişmişse, mukavelede aksine hüküm olmadıkça sigortadan doğan hak ve borçlar o malın rizikosu kendisine ait olduğu tarihten itibaren yeni sahibine intikal eder.”