2 İÇERİK Kaygı ve sınav kaygısı nedir? Sınav kaygısının belirtileri nelerdir?Sınav kaygısının olası nedenleri nelerdir?Bu nedenler nasıl kontrol edilebilir?Bizlerin tutumu nasıl olmalıdır?
3 KAYGI NEDİR? :Kaygı kaynağı belirsiz korku ve tedirginlik durumudur ve var oluşumuzdaki en temel duygulardan biridir.
4 SINAV KAYGISI NEDİR? : - Sınav öncesinde yaşanan, stresin doğurduğu karmaşık, fizyolojik ve duygusal tepkilerdir Sınav kaygısı, kaygının özel bir türüdür ve “öteki”lerin bireyi değerlendirme ortamlarında belirginleşir. ÖSS,SBS vb. sınavlar da bu ortamlardan biridir.
5 Öğrenciye göre SINAV; “Sınav karizmadır.” “Sınav her şeydir.” “Sınav ne kadar iyi olduğunu gösterir.”“Sınav ne kadar aptal olduğunu gösterir.”“Kazanırsan her şeysin, kazanmazsan hiçbir şey.”
6 SINAV KAYGISININ NEDENLERİ ? Zamanı iyi kullanamamaSonuçları tahmin etmeSınava gerçeğinden farklı anlamlar yüklemeDaha önce yaşanmış başarısızlıkların tekrarlanabileceği endişesiGerçekçi olmayan düşünce biçimleriAile ve çevrenin beklentilerinin yüksek olmasıKendine güvensizlikKaramsarlık
7 SINAV KAYGISININ NEDENLERİ ? Bilgisizlik ve hedefin belirsizliğiGerçekçi olmayan hedeflerPlânsızlıkÇalışma metotlarını bilmemekDanışılacak kişilerin olmamasıArkadaşların olumsuz telkinleriÖğrencinin önünde başarılı bir örnek olmaması
9 SINAV KAYGISININ ETKİLERİ (Kaygılı Öğrenci Tipleri) Çabuk üzülür.Çabuk heyecanlanır.Hep gergin ve tedirgindir.Duygusal ve içlidir. Her şeyi büyütür, küçük şeyleri kendine dert eder.Sınavlarda heyecanlanır, sararır, solar, terler.Uykuları düzensizdir.Eleştiriye hazırlıksızdır.Beğenilmek ister.
10 SINAV KAYGISININ ETKİLERİ (Kaygılı Öğrenci Tipleri) Öğrenilen bilgileri transfer edemez.Okuduğunu anlama ve düşünceleri organize etmede zorluk yaşar.Dikkatinde bir azalma olur , dikkatini sınavın içeriğine değil sınavın kendisine ve bağlı olarak yaşananlara odaklar.Zihinsel becerileri zayıflar , bu da bilgilerin hatırlanmasını engeller.Enerjisi tükenir ve israf edilmiş olur.Sürekli tedirgin olup, duygusal tepkileri abartılıdır.Nedenini bilmediği korkular çeker.Ailelerine bağımlıdır. Ailelerinden sürekli destek beklerler.
11 BU ÖĞRENCİLERDEKİ FİZYOLOJİK BELİRTİLER NELERDİR?
13 SINAV KAYGISININ FİZYOLOJİK BELİRTİLERİ Telaş, şaşkınlıkBaş ağrısıHuzursuz uyku, kabus görmeKonsantrasyon bozukluklarıKaygı ve korku içeren düşüncelerOrtamdan uzaklaşmak istemeYorgunluk belirtileri.
14 DUYGUSAL VE FİZYOLOJİK BAKIMDAN BU DURUMDA OLAN ÖĞRENCİ KENDİNİ NASIL İFADE EDER?
15 Sürekli Kaygı Taşıyan Öğrenci İfadeleri “Sınava hazır değilim.”“Bu bilgiler çok gereksiz ve saçma.”“Nerede ve ne zaman kullanacağım ki ?”“Sınavlar niye yapılıyor, ne gerek var ?”“Bu bilgiler gelecekte benim işime yaramaz.”“Sınava hazırlanmak için gerekli zamanım yok.”“Ben zaten bu konuları anlamıyorum.”“Biliyorum bu sınavda başarılı olamam.”“Sınav kötü geçecek.”
16 Daha yüksek kaygı yaşayan öğrenci ifadeleri… Acaba sınavı kazanabilecek miyim ?Arkadaşlarım kazanır da ben kazanamazsam, onların arasında nasıl dolaşırım ?Annem babam yemedi yedirdi, giymedi giydirdi, benim için her şeyi yaptılar. Bütün ümitlerini bana bağladırlar, kazanamazsam onların yüzüne nasıl bakarım?Daha hazır değilim, vakit de çok kısaldı.Sınavı düşündükçe ruhum daralıyor, içim sıkılıyor, ne yapabilirim ki ?Kafamı toplayamıyorum, okuduklarımı anlayamıyorum.Galiba sınavı kazanamayacağım.Çalışmak istediğimde bu düşünceler akla geliyor ve çalışamıyorum.Ne olacak benim halim ?
18 BU NOKTADA BİZE DÜŞEN NEDİR, NELERİ YAPMAMIZ GEREKİR?
19 KAYGI İLE BAŞEDİYORUZ… (Öğrencilere) Kaygıyla baş etmede bazı yaklaşımlarKendini tanıma yoluyla kaygıyı yenmeTest tekniğini gözden geçirmePsikolojik-kaygının kontrolü
20 Kendini tanıma : Öncelikle kendinizi tanıyın. Hayattan beklediklerinizi sürekli tekrar edin.Kaygı duyduğunuz alanları tespit edin. Mesela sınava geç kalma korkusu taşıyan bir öğrenci gerekli önlemleri aldığı zaman geç kalmayacağını düşünerek bu kaygısını yenebilir.Bilinçaltımız her şeyi not eder. “Ben başarısızım, tembelim, heyecanlıyım, çok hata yapıyorum, sınavdan çok korkuyorum.” bu olumsuz düşünceleri aklınızdan geçirmeyin.
21 YARARSIZ VE YARARLI DÜŞÜNCELER Biliyorum bu sınavda başarılı olamayacağım.Başarmak için elimden geleni yapacağım!
22 YARARSIZ VE YARARLI DÜŞÜNCELER Bu bilgiler çok gereksiz ve saçma. Nerede ve ne zaman kullanacağım ki?Yapabildiğimin en iyisini yapmamın bana ne yararı olabilir? Ne kaybederim?
23 YARARSIZ VE YARARLI DÜŞÜNCELER Yeterli zamanımın olmadığı doğru.Ancak olan zamanımı en etkili şekilde nasıl kullanabilirim?Sınava hazırlanmak için gerekli zamanım yok ki!
24 YARARSIZ VE YARARLI DÜŞÜNCELER Sınavlar niye yapılıyor, ne gerek var?Yapmam gereken nedir?
25 YARARSIZ VE YARARLI DÜŞÜNCELER Tüm kaynakları çalışamasam bile, önemli bölümlere öncelik vererek sınava hazırlanabilirim, hiç olmazsa bu bölümlerden puan kazanırım.Çok fazla konu var, hangi birine hazırlanabilirim ki?
26 Test tekniği açısından : Sınav kitapçıkları dağıtıldığında aceleyle kitapçığı çözme telaşına düşmeyin.En iyi olduğunuz bölümden başlayabilirsiniz. Ama şimdiye kadar denemediğiniz taktikler denemeyin.Turlama Tekniği ile soruları çözün. (Bilmediğiniz ve veya emin olmadığınız soruları geri dönüp bakmak üzere işaret koyun). Belli bir bölümü bitirdikten sonra ya da bütün sınavı bitirdikten sonra…
27 Test tekniği açısından : Sadece işaretlediğiniz soruları yeniden çözmek ve boş bırakıp bırakmadığınızı görmek için geri dönün.Sorulardaki; değildir, her zaman, hiçbiri, birlikte, en çok, en az gibi vurguları önemseyin, bu vurguların farkında olun.Matematik ve Fen bölümünde genellikle basit hatalarla soru yanlış yapılır. (Örn: eksi,artı veya dört işlem hataları).Sınavdan sonra en çok duyduğum şey, “şimdi getirsinler hepsini çözeyim”
28 DOĞRU NEFES ALMA EGZERSİZİ 1. İyi nefes almak iyi, nefes vermekle başlar Nefes almadan önce sol elinizi karnınızın üzerine, sağ elinizi göğsünüzün üzerine koyun Nefes almadan önce ciğerinizi iyice boşaltın.4. Burnunuzdan, sessiz, yavaş yavaş ve derin nefes alarak önce karnınızın, sonra da göğsünüzün şiştiğini hissedin.5. Nefes aldığınız sürenin dört katı kadar süre nefesinizi tutmalısınız.6. Nefes aldığınız sürenin iki katı kadar sürede nefesinizi ağzınızdan verin.
29 Günün farklı zamanlarında kez bu şekilde nefes almak; adrenalin, noradrenalin ve nöropinefrin gibi maddelerin azalmasına ve kaybolmasına neden olur. Böylece bedende gevşeme sağlanır.
33 Başarısız olduğunuz konularla ilgili hemen ve anında olumlu sonuç beklemeyin, kendinize zaman tanıyın ve sabırlı davranın
34 KAYGI İLE BAŞEDİYORUZ… (Velilerimize) Anne-babalar bu zor sınav döneminde çocuklarını her zaman desteklemeli,ilgi göstermelidir.Çocuklarınızdan beklentileriniz gerçekçi olmalıdır.Çocuğunuza daima güvenin. Anne-baba olarak olumsuz düşüncelerinizi olumluya çevirmelisiniz.Çocuklarınızı başkaları ile kıyaslamayınız.Ona olan sevginizin her durum ve koşulda eksilmeyeceğini davranışlarınızla ve sözcüklerinizle anlatmalısınız.
35 KAYGI İLE BAŞEDİYORUZ… (Velilerimize) Sınav sorumluluğunu çocuğunuzabırakmalısınız.Gencin olumlu davranışlarını takdir etmelisiniz.Sınav döneminde sakin ve huzurlu bir ev ortamına sahip olan çocuklar;verimli,sakin ve başarıyla sonuçlanan bir sınav dönemi geçireceklerdir.
36 Lütfen !!! Uzak durun ! “Kazanamazsan doğru işe” “Parayı sokaktan toplamıyoruz dershanelerimi zengin edeceğiz ”“Kazanamazsan arkadaşlarının yüzüne nasıl bakacaksın; aile dostlarımızın hepsine rezil oluruz . ”“Falancanın oğlundan neyin eksik”“Ben üzerime düşeni yaptım, artık ne yaparsan yap.”“Bu kadar düşük puan almayı nasıl beceriyorsun hayret ediyorum. Bu kafayla bu iş yürümez.”
37 Doğru ve yapıcı ifadeler … “Puanın bir önceki sınava göre artmış,açıklarını kapatmaya başlamışsın.”“Sen benim için her şeyden önemli ve değerlisin.”“Hayatındaki bu önemli dönemde, sana istediğin desteği vermeye hazırım.”“Senin kendi üzerine düşenleri en iyi şekilde yapacağını biliyorum, ben de üzerime düşenleri yapmaya hazırım.”
38 Öneriler… Henüz yapılmamış sınavın sonucuyla ilgilenmeyiniz. Zamanın planlanması, çocuğunuzun önünü görmesini sağlayacak ve sizleri rahatlatacaktır.Telaşa kapılmaktan ve aceleci davranmaktan kaçınınız.Sınav öncesinde kesin kurallar koymayınız.Sizin sakin ve olumlu tavırlarınız çocuğunuzun sakin ve mantıklı davranmasına katkıda bulunacaktır.
39 Kaygınızı Kontrol Etmezseniz Kaygınız Sizi Kontrol Edecektir