arı yetiştiriciliği ve arı stoğu kontrolü için gerekli araçları sağlayan, kontrollü çiftleştirme yönteminin kanıtlanmış ve güvenilir bir yöntemidir.
Çiftleşmeyi kontrol edebilme, arı yetiştiricilerinin ekonomik açıdan değerli özellikler elde edebilmelerini, araştırmacılar için bal arısı davranışını ve genetiğini keşfede bilmeleri için arıları seçmelerini sağlar.
Ana arının çiftleşme uçuşu sırasında sayısız erkekle, rastgele çiftleşme davranışı, kontrolü zorlaştırıyordu. Ana arılar, ortalama 10 ila 20 erkek ile ve hatta 60’a kadar erkekle eşleşebilir. Erkek arı toplanma alanları, 200 ila 300 civarında çeşitli genetik kaynaklı koloniden, 10,000 ila 25,000 erkek arı içerebilir.
Bu teknik, aynı zamanda, doğal olarak oluşanların ötesinde, belirli çaprazla malar (melezlemeler) oluşturma olanağı sağlayan önemli avantajlar da sağlar. Örneğin, tek bir erkek arı, belirli bir özelliği korumaya almak ve çoğaltmak için bir veya birkaç kraliçe ile çiftleştirile bilir.
Diğer yandan, yüzlerce erkekten gelen sperma karıştırılıp, bir çok ana arı tohumlanabilir. Bu, arı stoğunun bakımını basitleştiren, benzersiz çiftleştirme sistemi tasarımları sağlar.
Örneğin, kapalı bir popülasyon ıslah sisteminde bu teknik, verimli yetiştirme popülasyonunu, arı canlılığını ve sağlığını artıracaktır.
Farklı çiftleşme imkânları yaratmak için “saflaştırma” da dahil olmak üzere, çeşitli akrabalılaştırma dereceleri yaratılabilir ( örneğin; bir ana arıyı kendi erkekleriyle eşleştirmek ).
Özel melezlemeler oluşturulabilir. Bir ana arının sperm kesesinden alınan sperm, bir başkasını döllemek için kullanılabilinir. Bu teknikler benzersiz araştırma fırsatları sunar.
Bir başka avantajı bal arısı spermini saklama imkanıdır. Kısa süreli saklama tamamlandı. Erkek spermi oda sıcaklığında tutulabilir ve birkaç hafta boyunca canlılığını koruyabilir.
Bu, zararlıların ve hastalıkların taşınma riskini azaltarak, canlı arılar yerine, spermin kolay ve güvenli bir şekilde taşınmasını sağlar. Yakın gelecekte spermanın ve yumurtaların sıvı nitrojende uzun süre depolanması büyük olasılıkla tamamlanacaktır.
Bal arısı zararlılarının, parazitlerin, patojenlerin ve “Koloni Çöküş Bozukluğu” olgusunun etkisi, arıcılık endüstrisinin karşı karşıya bulunduğu artan zorluklar, sürdürülebilir çözümler bulmada aciliyet gerektiriyor.
Seçici yetiştirme, arı stoğu gelişimi ve bal arısı ekotipleri ve alttürlerinin genetik çeşitliliğinin korunması ve sürdürülmesi, dünya çapında gıda arzımızı sağlamak için kritik öneme sahiptir.
Bilimsel araştırmaların pratik uygulamasına dayanan arı stoğu geliştirme, en iyi uzun vadeli çözümü sunmaktadır. Seçici yetiştirme, ilaçlı tedavilerin yerini tam olarak alamamasına rağmen, en sürdürülebilir yöntemdir.
Bal arısı hastalıkları ve parazitlerini kontrol etmek için kullanılan ilaçların, tarımsal üretimde kullanılanlara maruz kalma ile birleşince, zararının oldukça fazla katlandığı kanıtlanmaktadır.
Arı yetiştiriciliği, emek gerektirir. Uygulanabilir bir yetiştirme sistemine ve bakım planına uzun vadeli bir bağlılık gerekir. Buna, titiz bir yıllık seçim programı dahildir.
Arı genomunun dizilimi ve yeni genetik teknolojilerin hızlı gelişimi ile arı gelişiminin potansiyeli ve yönü heyecan verici bir gelecek sunuyor.
Aletli dölleme, bu amaca yönelik bir araç sunar. Teknik, doğal olarak eşleşen ana arılarla eşit ve yüksek bir başarı oranı sağlamak için mükemmelleştirilmiştir.
articles.extension.org web sitesinden Türkçeye çevrilmiştir.