Hipertermi intraperitoneal kemoterapi (HIPEC), abdominal boşluğun ısıtılmış kemoterapi ilaçlarıyla doldurulmasını içeren bir kanser tedavi yöntemidir. Aynı zamanda, "sıcak kemoterapi" olarak da bilinen HIPEC, karın bölgesinden tümörler veya lezyonlar çıkarıldıktan sonra gerçekleştirilen bir cerrahi operasyondur.
Laboratuvar bulguları, ısının kanser hücrelerini belirli kemoterapi maddelerine karşı daha hassas hale getirdiğini ve bu ilaçların kanser hücrelerine daha etkin bir şekilde nüfuz ederek, yok etme kabiliyetlerini artırdığını göstermektedir.
Sıcak kemoterapi (HİPEC), özellikle karın içinde çok ilerlemiş kanser vakalarında peritoneal boşluk olarak bilinen karın bölgesinin astarına cerrahi olarak yerleştirilmesi ile kateter yoluyla doğrudan iletimini içeren ileri cerrahi teknik gerektiren bir yaklaşımı temel alır. Bu teknik, rezidüel (arta kalan) kanser hücrelerini tedavi etmek amacıyla kanserin cerrahi olarak çıkarıldığı bölgeye ulaşması amacıyla yüksek konsantrasyonda ilaç kullanımına izin verir.
Sıcak Kemoterapi (HIPEC) Nasıl Uygulanır?
Karın içinde görünür tüm tümörler çıkarıldıktan sonra, kemoterapi ilacı olan cisplatin (sisplatin), 42 santigrat derecede ısıtılır ve karın boşluğuna pompalanır. Hastanın vücut sıcaklığını güvenli seviyelerde tutmak amacıyla özel bir soğutma battaniyesi üzerinde yatırılır. Ameliyat sonrası kalan tüm kanser hücrelerini yok etmek ve kanser nüksü riskini azaltmak amacıyla, ilacın karın tüm bölgelerine ulaştığından emin olmak için fiziken ameliyat masasında karın dıştan elle manüple edilir. Yaklaşık 2 saat süren bir tedavi yöntemidir. HIPEC prosedürü, görülemeyen kalan tüm kanser hücrelerini öldürmeye yönelik tasarlanmıştır. Daha sonra solüsyon çıkarılır ve insizyon kapanır.
Ameliyat sırasında karın içine kemoterapi vermek, ilacın ihtiyaç duyulduğu yerde daha fazla konsantrasyonuna izin verir. Sıcak kemoterapinin sağladığı üç avantaj şöyledir:
- 41 derecenin üzerindeki sıcaklık, normal hücreler üzerinde daha az etkiye sahipken, kanser hücrelerini daha etkili şekilde öldürür.
- Isı, kemoterapinin birkaç milimetreye nüfuz etmesini ve görülemeyen kanser hücrelerini öldürmesini sağlar.
- Kemoterapi dozu damardan verilenden daha yüksek olabilir. Çünkü vücut tarafından aynı şekilde absorbe edilmez. Bu şekilde, kemoterapinin normal yan etkilerinden kaçınılabilir.
Sıcak Kemoterapi (HIPEC) Kimlere Uygulanabilir?
Sıcak kemoterapi, ileri evre karın kanserleri tedavisinde kullanılan, ısıtılmış intraperitoneal hipertermik kemoperfüzyonun kısaltmasıdır. Sıcak kemoterapi ile tedavi edilen kanserlerin çoğu tıpta ve cerrahide birden fazla disiplin tarafından tedavi edilen hastalıklardır. Bir hastanın HIPEC terapisini uygun şekilde yönlendirebilen onkolog ve cerrah tarafından bilgilendirilmesi önemlidir. Tanı sürecinde sağlık ekibinin alacağı kararlar, HIPEC'den yararlanıp yararlanılmayacağı ve kapsamlı bir tedavi planı oluşturulması konusunda yardımcı olacaktır. Klinik danışma ile hastanın tıbbi geçmişi değerlendirilir ve uygun tedaviler görüşülür.
Sıcak kemoterapinin psödomiksoma peritonei (PMP), apendiksin müsinöz adenokarsinomu ve peritoneal mezotelyoma olan hastalar için etkili bir tedavi olduğu konusunda önemli klinik kanıtlar vardır. Ayrıca, kolon kanserinde peritoneal metastazlar önemli sayıda hastada başarıyla tedavi edilebilmektedir. Yumuşak doku sarkomları, apendiks kanseri, Wilms tümörü, desmoplastik küçük yuvarlak hücreli tümörler (DSRCT) ve karın boşluğundaki diğer kanserler için erişkin ve pediyatrik hastalarda ısıtılmış kemoterapi kullanılmaktadır. R0, yani geride hiç kanserli doku bırakılmadan yapılan bu cerrahi prosedür ile 10 yıllık sağ kalımlar bildirilmiştir.
Sıcak Kemoterapi (HIPEC) ile Tedavi Edilen Kanserler
Bazı kanser türlerini tedavi etmek çok zordur. Primer kalın bağırsak kanseri, apendiks kanseri veya mezotelyoma ve peritoneal karsinomatozis olarak bilinen psödomiksoma peritonei gibi periton (abdominal) boşluğun astar yüzeylerine yayılmış olan kanserler, bu tür kanserlerdir.
Sitoredüktif cerrahiyi takiben HIPEC, periton boşluğundan kaynaklanan veya periton boşluğuna hapsedilen maligniteleri bulunan bazı hastalar için kapsamlı bir cerrahi tedavi yöntemidir. Sıcak kemoterapi uygulanabilen bu kötücül hastalıklar şöyledir:
- Psödomiksoma peritonei (PMP): Periton boşluğunda mukus birikimidir. Mukus, kopmuş (rüptüre olan) yumurtalık kistleri, apendiks veya diğer karın dokularından gelebilir. Mukus salgılayan hücreler periton astarına bağlanabilir ve mukus salgılamaya devam edebilirler.
- Apendiks müsinöz adenokarsinomu: Apendikste sıralanan, müsin (mukusun ana bileşeni) üreten hücrelerden başlayan bir çeşit kanserdir.
- Peritoneal mezotelyoma: Karın boşluğu astarını etkileyen benign (kanserli olmayan) veya malign (kanserli) bir tümördür.
- Kolorektal karsinom: Kolonda (kalın bağırsağın en uzun kısmı) ve/veya rektum da (anüs öncesi kalın bağırsağın son birkaç santim ötesi) gelişen kanserdir.
Sıcak Kemoterapi Yan Etkileri, Riskleri ve Faydaları
Hipertermik intraperitoneal kemoterapinin (HİPEK), bazı yan etkileri vardır. Sindirim sisteminin aşırı miktarda kemoterapiden kurtulduğu süreçte, hastaların bir beslenme tüpü veya IV (damar) yoluyla yaklaşık iki hafta boyunca beslenme almaya hazır olmaları gerekir.
Sıcak kemoterapi; apendiks kanseri, peritoneal mezotelyoma, kalın bağırsak kanseri, rahim kanseri ve yumurtalık kanseri gibi solid (katı) tümörlerin peritoneal astara yayılma eğiliminde olan hastalarda incelenmiştir. Bazı çalışmalarda azalmış beyaz kan hücresi sayısı, anemi, düşük trombosit, gastrointestinal sorunlar ve nöropati; ağrı, uyuşma, karıncalanma, şişme veya kas güçsüzlüğüne neden olan bir sinir problemi gibi komplikasyonlar bildirilmiştir.
Öte yandan, sıcak kemoterapi kanser ilaçlarını mikroskobik kanser hücrelerinin devam ettirebileceği bölgeye doğrudan gönderir ve belirli bir ilacın yalnızca küçük bir kısmı kan dolaşımına emilir. Mide bulantısı gibi yan etkiler; geleneksel, intravenöz kemoterapinin çoklu döngüleri ile oluşanlara kıyasla minimal düzeydedir. Buna ek olarak, bazı erken çalışmalar sıcak kemoterapinin güvenli olduğunu göstermiştir.