Bitcoin ve Cryptocurrencies. Herkes bu iki terime biraz aşinadır. Şaşmamalı, medya ilgisine son yıllarda almış. Blockchain teknolojisine çok daha az dikkat edildi. Ama aslında, blockchain teknolojisi olmadan bitcoin gibi bir şey olmazdı. Blockchain, cryptocurrency pazarına bu kadar çok yatırım yapmanın sebebidir. Ve blockchain, gelecekte çok sayıda pazar ve endüstriyi devralacak büyük ölçüde yıkıcı bir teknoloji olarak görülüyor. Bitcoin ve blockchain kaçınılmaz olarak bağlantılı olsa da, aslında bitcoin, blockchain’in sunduğu birçok kullanım durumundan sadece biridir. Çünkü özünde, blockchain, herhangi bir veri türünü depolamak için kullanılabilecek merkezi olmayan bir veritabanından daha fazla değildir.
Başlangıç için, bir blockchain’i bir ağ üzerinden paylaşılan basit bir dosya olarak hayal edin. Bu, ağın her katılımcısının dosyanın bir kopyasını sakladığı anlamına gelir. Ağın katılımcıları-yani bilgisayarlar-düğümler olarak adlandırılır. Bu metinde, katılımcı ve düğüm terimleri birbirinin yerine kullanılır. Herkese açık bir blok zincirinde herkes dosyayı indirebilir ve katılımcı olabilir. Öte yandan, özel bir blok zincirinde, belirli kurallara uyarak erişim hakları verilir. Anahtar, diğer düğümleri atabilecek üstün bir düğüm bulunmamasıdır, yani ağda merkezi bir otorite yoktur.
Blok zincirindeki veriler değiştirilirse ne olur? Peki, değiştirilemez. Katılımcılar sadece yeni veriler ekleyebilir. Bunun nasıl sağlandığı daha sonra açıklanacaktır. Bu nedenle, bir blok zincirindeki bir veri parçasını değiştirmek için, bu veri parçasını belirtmeniz, eskimiş olduğunu bildirmeniz, yeni verileri belirtmeniz ve tüm bu bilgileri blok zincirine eklemeniz gerekir. Bu nedenle, bir blockchain yalnızca orijinal verilere yapılan tüm değişiklikleri büyüyebilir ve depolayabilir. Tüm bunların özü, katılımcıların depolanan verilerin doğru olması için güvenebilmesidir.
Merkezi bir otorite olmadan, katılımcılar blockchain’in hangi sürümünün doğru olduğunu nasıl kabul edebilir? Birisi sadece blockchain’in kopyasındaki verileri değiştirebilir ve doğru sürüm olduğunu iddia edebilir. Bunu önlemek için, Ağ bir “konsensüs algoritması” kullanır. Konsensüs algoritması, tüm düğümlerin zincirin hangi sürümünün doğru olduğuna oy verdiği bir oylama sistemi olarak görülebilir. Konsensüs algoritmaları, doğru sürümün doğru sürüm olarak seçilmesini sağlayacak şekilde tasarlanmıştır.
Bazı kripto para birimleri “bahis kanıtı ” adı verilen bir konsensüs algoritması kullanır. Bahis kanıtı ile, bir düğümün sahip olduğu para biriminin daha fazla parası, oylarını daha fazla sayar. Fikir, daha fazla madeni paraya sahip olan birinin, sistemi manipüle etmeye daha az ilgi duyması olasılığıdır. Bir proof-of-stake-blockchain’i manipüle etmek için, oradaki tüm paraların yarısından fazlasına sahip olmanız gerekir, böylece oyunuz ağın geri kalanının oylarından daha fazla sayar.
Zincire yeni bilgiler eklendiğinde, konsensüs yoluyla benzer şekilde doğrulanır. Bu, katılımcılar arasında güven yaratır ve merkezi bir otoriteye güvenme ihtiyacını ortadan kaldırır. Aynı zamanda, bir şekilde insan hatası tehdidini ortadan kaldırır.
Bir blockchain’i anlamak için en önemli ön koşul, karma kavramını anlamaktır. Karma, bilgisayar algoritmaları ve veri yapılarında temel bir kavramdır. Çok sayıda karma yolu olsa da, hepsi bir şey yapmak niyetinde: keyfi bir karakter dizisi alın ve bunun dışında bir değer üretin. Karakterlerin giriş dizesi gerçekten bir sayı, bir metin veya rastgele bir karakter dizisi gibi herhangi bir şey olabilir. Çıktı genellikle sabit uzunlukta sayısal bir değerdir. Bu çıktı matematiksel bir işlevle türetilir-karma işlevi. Girdinin uzunluğuna bakılmaksızın, yalnızca bir karakterin değiştirilmesi tamamen farklı bir çıktıya neden olur. Bunu akılda tutarak, blockchain’in altına girelim.
Adından da anlaşılacağı gibi, bu bir blok zinciridir. Ama bu bloklar tam olarak nedir? Bir blockchain bir veritabanı olduğundan, her blok bir grup veri içerir. Ne tür bir veri uygulamaya bağlıdır. Örneğin, Kripto para birimleri kullanıcı cüzdanlarını (dijital cüzdanları) ve aralarındaki işlemleri saklar. Bu, bloklardaki verilerin, kimin kime ne kadar para gönderdiğini belirten işlemlerin ve adreslerin bir listesi olduğu anlamına gelir. Bir çevrimiçi mağaza müşteri kayıtlarını saklamak için bir blockchain kullanıyorsa, veriler satın alımların bir listesi ve ilgili Müşteri Kimliği olabilir.
Anahtar kısım blokların nasıl bağlandığıdır. Her blokta bir karma vardır. Bu, iki şeyi girdi olarak alan bir karma işlevinin çıktısıdır. Bloğun verileri ve zincirdeki önceki bloğun karması.
Karma yinelemeli olarak tanımlanır, bu da onu önceki bloğa bağımlı kılar. Bir bloğun karması için resmi bir tanım şöyle görünür:
H0: = h (data0 )
Hn: = h ( datan, Hn-1 )
Hn, n-inci bloğunun karmasını temsil eder, n-inci bloğundaki veriler için datan ve h(…) karma işlevi temsil eder. İlk bloğun karması (H0) farklı şekilde tanımlanmalıdır, çünkü ilk bloğa önceki bir blok yoktur. Bu blok 0 (çünkü bilgisayar bilimlerinde her zaman 0’da saymaya başlarsınız) genesis bloğu denir.
Ama neden sadece büyük bir listede saklamak yerine verileri bloklar halinde bölüştük? Birisinin kötü niyetli niyetleri varsa ve blok zincirindeki verileri değiştirmeye çalışırsa ne olacağını görelim. Sadece bir karakteri değiştirmek, ilgili bloğun tamamen farklı bir karmasıyla sonuçlanır. Ayrıca, hash’ın özyinelemeli işlevi nedeniyle, aşağıdaki her bloğun farklı bir karma olması gerekir. Bu nedenle, en son bloğun karmasını karşılaştırmak, herhangi bir verinin zincirin herhangi bir yerinde değiştirilip değiştirilmediğini görmek için yeterlidir.
Kavramın sadeliğini bir kez daha göstermek için: burada 40 java satırından daha fazla olmayan çok basitleştirilmiş bir blockchain var.
Blockchain teknolojisini bu kadar umut verici kılan bir avuç temel özellik var. Bazılarını zaten tartıştık. Ademi merkeziyetçilik yönü gibi. Ya da üçüncü bir Taraf güven merkezi bir otorite yerine uzlaşma gerekiyor.
Bir diğer önemli özellik, verilerin tasarım gereği değişmezliğidir. Bu, ağ üzerindeki güven ortamına katkıda bulunur. Ayrıca, varsayılan olarak, bir blok zincirinde depolanan veriler şifrelenmez. Sistem tamamen şeffaftır.
Son olarak, kriptografi önemli bir özelliktir. Blockchains çeşitli şekillerde kriptografi kullanın. Karma dışında, kamu-özel-anahtar yöntemleri ve dijital imzalar kullanılır. Aslında, kriptografi blockchain alanında özellikle önemlidir. Ne yazık ki, bu blog yazısının kapsamının ötesine geçen bir konudur.
Halka açık bir blok zincirinde, herkes zincire katılabilir ve veri ekleyebilir. Tabii ki, hala konsensüs yoluyla doğrulanması gerekir. Özel bir blok zincirinde, zincire veri yazmak için açık erişim hakları gereklidir. Öte yandan, açık ve kapalı, zincirdeki verileri kimin okuyabileceğini gösterir. Bu dört kategoride blockchains bir kategorizasyon yapar.
Stajyer blokajlara sahip kuruluşlar ve işletmeler çoğu durumda onları özel kılmayı tercih eder. Bir işletmeden işletmeye (B2B) uygulama için özel, kapalı bir blockchain en uygun olanıdır. Bir işletmeden tüketiciye (B2C) uygulama için özel, açık veya hatta halka açık bir blockchain daha uygundur. Blockchains en belirgin örnekler-Bitcoin, Ethereum ve diğer kripto para birimleri-halka açık ve açıktır.
Tabii ki, kamu / özel ve açık / kapalı açıkça ayrılabilir kategoriler değil, bir spektrumun daha fazlası. Birçok gerçek dünya uygulamaları her ikisinin melezleri vardır.
Blockchain teknolojisi hala sadece Bitcoin bağlamında konuşuluyor. Yani, burada kripto para birimleri dışındaki birçok kullanım durumundan bazıları. Daha fazla şeffaflık sağlamak bir tür temel amaç olarak görülebilir. Güvenlik ve Ademi merkeziyetçilik ile birlikte bu özellikler birçok endüstride uygulanabilir kılmaktadır.
Dünya çapında, ülkeler hala oy arma ile mücadele. Halk seçim sonuçlarına güvenemezse, hükümetlerine güvenemezler. Halka açık, kapalı bir blockchain, seçim sırrını da sağlayan tamamen şeffaf ve kurcalamaya dayanıklı bir sistem sunar.
Birçok ülkedeki sağlık sektörü, modası geçmiş sistemler nedeniyle standardizasyon ve verimlilikten yoksundur. Bazı sonuçlar, hastalar için eşit olmayan tedavi veya saçma maliyetlerdir. Daha zengin hastaları bağışlanan bir organ için bekleme listesine koyan doktorları hiç duydunuz mu? Sistem bir blockchain üzerinde çalışırsa bunu yapamazlardı.
Tıbbi kayıtlar, özellikle fidye yazılımı saldırıları olmak üzere siber saldırılar için çok popüler bir hedeftir. Sistemi Ademi merkezileştirmek, bu tehditlere karşı çok daha sağlam hale getirecektir.
İnternetin mevcut yapısı büyük ölçüde merkezileştirilmiştir. Bu, otoriter devletler tarafından sansüre izin verir ve kullanıcıları bir internet servis sağlayıcısına güvenmeye zorlar. Blockchain tabanlı bir internette, düğümler sunucu haline gelir ve tüm Trafik güvenli bir şekilde şifrelenebilir. Emeklilik fonlarının Otomasyon ve Sigortalar, merkezi olmayan depolama, tedarik zincirinde izlenebilirlik, emlak piyasasının erişilebilirlik ve borsa, araba paylaşımı, sosyal ağ, dijital tanımlama, yönetme Çok ağlar, (DApps) uygulama mağazaları dağıtılmış, liste devam ediyor…
Diğer gelişmekte olan teknolojilerin aksine, blockchain’in geniş bir kabul yelpazesine ulaşması oldukça güvenli bir şekilde kabul edilebilir. Siber güvenlik tehditleri daha zorlu hale geleceğinden, kriptografi kullanımı çok önemli olacaktır. Blockchain’in geleceği büyük olasılıkla teknolojinin kendisinin daha da geliştirilmesi olmayacaktır. Bunun yerine, giderek daha fazla kullanım durumunun gerçekleştirilmesi olacaktır. Sonuçta, birçok sanayi artık blockchain teknolojisi olmadan hayal edilemez. Söylemeye gerek yok, bu sadece benim kişisel görüşüm. Umarım, blockchain’e bu kısa giriş, teknolojiye ve uygulamalarına güvenmenize yardımcı olur.
Sanal para birimleri hakkında tüm detaylar, Hayat Sırları internet sitenizde…