STRABİSMUS (ŞAŞILIK)
Strabismus (Şaşılık) nedir?
Strabismus, Yunan dilinde kayma manasına gelen "strabismos" kelimesinden gelmektedir. Şaşılık olarak da bilinen strabismus, gözün birbiriyle uyumlu olarak çalışması gereken altı kasından bir ya da birden fazlasının gerektiği gibi çalışmaması durumudur.Bundan dolayı strabismus, gözlerin birbiriyle uyuşmama diğer bir deyişle gözlerin önlenemeyen kaymasıdır. Mesela gözlerden bir tanesi tam karşıya düz bir şekilde bakarken diğer göz yukarıya, aşağıya bakabilmektedir. Bunun sebebi gözü hareket ettiren göz kaslarının koordinasyon bozukluğudur.
Normalde iki göz aynı noktaya bakar. Beyin iki gözden aldığı görüntüyü birleştirir ve bunun sonucunda üç boyutlu bir görüntü oluşturur. Bu durumda derinlik algısının oluşmasını sağlar. Şaşılıkta ise beyne iki farklı görüntü gider. Bu yüzden şaşılıkta binoküler görme denilen üç boyutlu görme ve derinlik hissi kaybolur
Strabismus (Şaşılık) neden olur ?
-
Genetik yatkınlık
- anne-babanın akraba olması
- göz kaslarında oluşan anormal durumlar
- çocukluk döneminde geçirilen kaza,travma gibi durumlar
- beyin tümörleri
- serebral palsi (beyin felci) hastalığı
- down sendromu veya diğer kalıtsal kromozom bozuklukları
- hidrosefali
- zor doğum gibi sebepler strabismusa (şaşılık) neden olur.
Strabismus (Şaşılık) belirtileri nelerdir ?
- Gözlerde sulanma
- Çift görme
- Üç boyutlu görme,derinlik hissinin kaybolması
- Bulanık görme
- Gözde paralelliğin kaybolması
- Baş ve göz ağrısı
- Baş veya yüzün bir yana dönük olması
Strabismus (Şaşılık) çeşitleri nelerdir?
Strabismus yani şaşılık, oluşum sebeplerine göre ;
- doğumsal şaşılık
- kas felçlerine bağlı şaşılık
- yetişkinlik döneminde görülen şaşılık
- gizli şaşılık
- kırma kusuruna bağlı şaşılık olmak üzere beş çeşide ayrılmaktadır.
Şaşılık teşhisi nasıl konur?
Çocukluk döneminden itibaren hem şaşılık hem de göz tembelliği teşhisi için rutin olarak muayene olunmalıdır. Şaşılık tanısı göz muayenesi sonucunda rahatlıkla konulabilir. Ailede kalıtsal olarak şaşılık vakası bulunursa çocuklarda görülme olasılığı fazladır. Özellikle çocukluk döneminde erken teşhis konulması tedavide başarı olasılığını yükseltmektedir. Bu sebeple çocukluk döneminden itibaren göz taraması olunması önemlidir. Göz muayenesinin yanında prizma testleri gibi gözlerin hizalanmasını değerlendirmek için kullanılan özel testlerle de teşhis konulabilir.
Şaşılık tedavi yöntemleri nelerdir?
Şaşılık teşhisi konulmasından sonra detaylı olarak göz muayenesi yapılmalıdır. Yapılan bu muayenede şaşılığın türü,oluşum nedeni, göz kayma derecesi ve başka hastalık olup olmamasına bakılmalıdır. Kırma kusuruna bağlı olarak oluşan şaşılıkta hasta düzenli olarak gözlük takmaya başlayınca bu tür şaşılık düzelir. Bu tip şaşılıkta gözlük tedavi olarak yetmektedir. Diğer bir tedavi yöntemi olan optoptik tedavi de göz kaslarının fizik tedavisidir. İki gözle görebilme yeteneğini ve bazı kasları güçlendirmek için yapılır. İki gözle de görebilme yeteneğini güçlendirmek üç boyutlu görmeyi yani derinlik hissini kazandırır. Gözümüzün bu özelliği gözlerin eşit hizada durmasını sağlar. Bu özellik mesafe ve zaman ayarlaması gerektiren sporlarla uğraşırken, araba kullanırken ve genel olarak günlük yaşamımızda daha başarılı ve rahat olmamızı sağlar.
Bir diğer tedavi yöntemi olan cerrahi müdahale doğuştan olan kaymalar yani erken dönemde tedavi edilmesi gereken kaymalardır. Göz kaymalarının çoğu 2-3 civarında ortaya çıkar ve gözlükle düzelebilir. Fakat gözlükle düzelmeyen kaymalara cerrahi müdahale gerekir. Strabismus (şaşılık) ameliyatları çoğunlukla genel anestezi altında gerçekleşir.
Şaşılık, erken teşhis ve erken tedavi yöntemiyle önlenebilir. Bu sebeple şaşılık teşhisi konulmasa bile şaşılık şüphesi bulunan bir çocuğu düzenli olarak muayene olmak için uzman bir hekime götürmek önemlidir.