Babanın soyadı aile soyadı olduğundan çocuk doğumuyla birlikte babasının soyadını alır. Çocuk, anne ve babasının boşanma işlemi gerçekleştiğinde kural olarak babanın soyadını almaya devam eder. Bu yazımızda ise çocuğun, anne ve babasının boşanmasından sonra sadece annesinin soyadını alabileceği durumdan bahsedeceğiz.
Kadın boşandıktan sonra kendi soyadını kullanabileceği gibi bazı hallerde eşinin soyadını da kullanmaya devam edebilir. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun (“TMK”) 173. maddesinde “Boşanma hâlinde kadın, evlenme ile kazandığı kişisel durumunu korur; ancak, evlenmeden önceki soyadını yeniden alır. Eğer kadın evlenmeden önce dul idiyse hâkimden bekârlık soyadını taşımasına izin verilmesini isteyebilir. Kadının, boşandığı kocasının soyadını kullanmakta menfaati bulunduğu ve bunun kocaya bir zarar vermeyeceği ispatlanırsa, istemi üzerine hâkim, kocasının soyadını taşımasına izin verir. Koca, koşulların değişmesi hâlinde bu iznin kaldırılmasını isteyebilir.” şeklindeki düzenlemeye göre kadın bu hükümde yer alan sebeplerden ötürü eşinin soyadını kullanmaya devam ederse çocuğun soyadında bir değişme olmayacaktır. Kadın boşanmayla evlenmeden önceki soyadını alırsa, dava yoluyla çocuğunun da o soyadını almasını talep edebilir. Konuya ilişkin Anayasa Mahkemesi’nin bir iptal kararının ilgili bölümünü aşağıda okuyucularımızla paylaşmak isteriz.
Hayriye ÖZDEMİR Başvurusu (Başvuru Numarası: 2013/3434) Karar Tarihi: 25/6/2015 “… Bakanlık görüş yazısında, soyadı değiştirme talepleri ile çocuğun ve kadının soyadı bağlamında AİHM içtihadına konu edildiği görülen soyadının; Sözleşme’nin 8. maddesinin koruma alanında olduğunun, Anayasa Mahkemesi tarafından da benzer konuların Anayasa’nın 17. maddesi bağlamında değerlendirildiğinin, AİHM tarafından benzer ihlal iddialarına ilişkin incelemelerde Sözleşme’nin 8. maddesinin ayrımcılığı yasaklayan 14. madde ile birlikte ele alındığının ve bunun yanı sıra birçok uluslararası sözleşmede kadın ve erkeğin evlenirken, evlilik süresince ve evliliğin sona ermesi hâlinde eşit hak ve yükümlülüklere sahip olması gerektiğine işaret edildiğinin, ayrıca Anayasa Mahkemesi’nin 8/11/2011 tarihli ve E.2010/119, K.2011/165 sayılı kararı kapsamında evliliğin feshi veya boşanma hâllerinde çocuk annesine tevdi edilmiş olsa bile babasının seçtiği veya seçeceği soyadını alacağı hükmünü taşıyan 2525 sayılı Kanun’un 4. maddesinin ikinci fıkrasının Anayasa’nın 10. ve 41. maddelerine aykırı olduğundan bahisle iptal edilmiş olduğunun, yapılacak değerlendirmede göz önünde bulundurulması gerektiği ifade edilmiştir…”
Hukuk Desteği
iletisim: [email protected]