Pityriasis rosea her yaşta görülebilen, fakat sıklıkla 10-35 yaşlara arasında rastlanılan döküntülü bir deri hastalığıdır. Döküntü bir kaç hafta veya yıl sürebilir. Genellikle hastalık kalıcı bir iz bırakmaz, fakat esmer kişilerde zaman içinde gerileyen kahve renkli lekeler kalabilir.
Hastalığın diğer bulguları nelerdir?
Bu hastalık göğüs veya sırtta geniş pembe bir leke şeklinde başlar. Bu lekeye madalyon belirtisi denir. Sıklıkla bu leke halka şeklini alıp orta kısmı solar, bu nedenle de mantar sanılıp mantar ilaçları uygulanabilir. Bu döküntü mantar enfeksiyonu olmadığı için bu kremler faydalı olmaz. Bir kaç hafta içinde çok sayıda pembe döküntü meydana gelir, hatta bazen yüzlerce döküntü gövde kollar ve bacaklarda görülür. Döküntü boyunda, nadiren yüzde görülebilir. Bu döküntüler madalyon döküntüsünden daha küçüktür ve yine mantar hastalığı ile karıştırılabilirler. Döküntüler ovaldir ve sırtta cam ağacına benzer şekilde dağılırlar. Bazen hastalık çok şiddetli ve yaygın olabilir. Hastaların yarısında kaşıntı vardır, özellikle sıcakta kaşıntı artar.
Ara sıra halsizlik ve ağrı gibi diğer bulgular görülebilir. Bu döküntü genellikle 6-8 haftada geriler. Fakat bazen daha uzun da sürebilir. Fiziksel aktiviteler ve sıcak banyo döküntüyü arttırabilir. Bazı olgularda döküntü geriledikten bir kaç ay sonra tekrarlayarak bir kaç ay sürebilir.
Hastalığın nedeni nedir?
Hastalığın nedeni belli değildir. Sebebi bir bakteri veya mantar enfeksiyonu değildir. Ayrıca bir alerjik reaksiyon da değildir. Herhangi bir iç hastalıkla ilişkisi yoktur.
Bir virüsün bu döküntüye neden olabileceği düşünülebilir. Diğer viral enfeksiyonlardaki gibi hastada halsizlik ve yorgunluk bulunabilir. Fakat hastalığın virüs enfeksiyonu sonucunda oluştuğu ispatlanmamıştır. Diğer virüs enfeksiyonlarının aksine Pitriasis rozasea kişiden kişiye bulaşmaz.
Tanı nasıl konulur?
Tanı dermatolojik muayene ile konulur. Pitriasis rosea genellikle sırtı, boynu, göğsü, karnı ve kol ve bacakların üst bölümünü etkiler. Döküntü farklı kişilerde farklı biçimlerde görülebildiğinden bazen tanıda zorluk çekilebilir. Döküntünün sayısı ve boyutları kişiden kişiye değişir, ara sıra döküntü vücudun farklı alanlarında, örneğin vücudun alt kısmı ve yüzde görülebilir. Gövdede ki mantar enfeksiyonu ile karıştırılabilir. Bazı ilaçlara karşı olan döküntülerde pitriasis roseaya benzeyebilir. Dermatoloji Uzmanınız tanı koymak için bazı kan testleri isteyebilir, gerekirse biyopsi yapabilir.
Tedavi nasıl yapılır?
Kaşıntıyı gidermek için ağızdan alınan veya sürülebilen bir takım ilaçlar kullanılabilir. Nemlendirici losyonlar yazılabilir. Sıcak olmayan ılık banyolar yapılması tavsiye edilir. Döküntüyü arttıracak fiziksel aktivitelerden kaçınılması önerilir.
Bazen kortizon gibi antienflamatuar tedaviler kaşıntıyı baskılamak için verilebilirler. Hastalar bu hastalığın önemli bir hastalık olmadığı konusunda bilgilendirilmelidir.
Unutulmamalıdır ki pitriasis rosea sık rastlanılan bir hastalıktır ve genellikle hafif geçirilir. Bir çok hasta tedavi ihtiyacı duymaz.
Genel Bakış
Pityriasis rosea çocuklarda ve genç yetişkinlerde yaygın olan bir cilt rahatsızlığıdır. Genellikle göğsünüzde, karnınızda veya sırtınızdaki büyük bir leke olarak başlar, daha sonra yayılır. Pityriasis rosea nedeniyle oluşan kurdeşen çoğu zaman vücudun ortasından etrafa yayılır ve şekli sarkık ç** ağacı dallarına benzer. Kurdeşen belirdiği zaman Pityriasis roseanın kendine has bir görünümü vardır, erken evrelerinde, Pityriasis roseayı, halka kurdu veya egzama gibi başka cilt bozuklukları ile karıştırabilirsiniz. Pityriasis roseanın nedeni çoğu zaman belirsizdir, ancak bir virüsün sonucu olabilir ve genellikle altı ila sekiz hafta içerisinde kendi kendine geçer. Bu arada siz de rahatsızlığı hafifletmek için gereken adımları atabilirsiniz.
Belirtiler ve Semptomlar
Pityriasis roseanın karakteristik özellikleri arasında aşağıdakiler yer alır:
- İlk aşama: Pityriasis rosea genellikle sırtınızda, göğsünüzde veya karnınızda, haberci leke adı verilen, büyük, hafif kalkık, döküntülü bir leke ile başlar.
- Seyir: Haberci lekeden birkaç gün veya birkaç hafta sonra, genellikle sırtınızda, göğsünüzde veya karnınızda daha küçük, ince, döküntülü noktalar, ç** ağacı şeklinde belirir. Ender olarak, kollarınız, bacaklarınız veya yüzünüzde de daha küçük noktalar meydana gelebilir. Kurdeşen kaşıntılı olabilir.
- Renk: Pityriasis roseaya bağlı kurdeşen çoğu zaman döküntülü ve pembe renktedir, ancak deriniz daha koyu renkte ise, gri, koyu kahverengi, hatta siyah olabilir.
- Diğer belirtiler ve semptomlar: Pityriasis roseaya yakalanan kişilerin yaklaşık yarısında, burun akması boğaz ağrısı, öksürük veya burun tıkanıklığı gibi üst solunum yolları enfeksiyonu belirtileri veya semptomları görülür.
Nedenleri
Pityriasis roseanın nedeni tam olarak bilinmese de, altında yatan sebep, insan herpes virüsünün belirli türleri gibi (HHV6 veya HHV7) bir virüs enfeksiyonu olabilir.
Ne Zaman Tıbbi Yardım Alınmalı?
Eğer aşağıdaki belirtilerin herhangi birine yakalanırsanız doktorunuza görünün:
- Sırtınızda, göğsünüzde veya karnınızda büyük, döküntülü bir leke
- Sırtınız, göğsünüz veya karnınız boyunca uzanan kurdeşen
- Kollarınızda, bacaklarınızda veya yüzünüzde kurdeşen
Ayrıca size Pityriasis Rosea teşhisi konduysa ve kurdeşen üç ay içerisinde geçmiyorsa, doktorunuz ile temasa geçin.
Ne Zaman Tıbbi Yardım Alınmalı?
Eğer aşağıdaki belirtilerin herhangi birine yakalanırsanız doktorunuza görünün:
- Sırtınızda, göğsünüzde veya karnınızda büyük, döküntülü bir leke
- Sırtınız, göğsünüz veya karnınız boyunca uzanan kurdeşen
- Kollarınızda, bacaklarınızda veya yüzünüzde kurdeşen
Ayrıca size Pityriasis Rosea teşhisi konduysa ve kurdeşen üç ay içerisinde geçmiyorsa, doktorunuz ile temasa geçin.
Komplikasyonlar
Pityriasis Rosea, özellikle de aşırı derecede sıcak bastıysa yoğun kaşınmaya yol açabilir. Kurdeşen genellikle hiçbir kalıcı iz bırakmaksızın kaybolur. Ancak eğer deriniz koyu renkte ise, kurdeşenin iyileşmesinden sonra, uzun süre varlığını koruyan, düz, kahverengi lekeler kalabilir.
Tarama ve Teşhis
Eğer doktorunuz sizde Pityriasis Rosea olduğundan şüphelenirse, cildinizde görülen noktaları tetkik ederek fiziksel bir muayene gerçekleştirecektir. Bu muayene çoğu zaman Pityriasis Roseanın teşhis edilmesi için gereken tek yöntemdir. Öte yandan, Pityriasis Rosea erken evresinde, halka kurdu, egzama, sedef hastalığı veya ikincil frengi dahil olmak üzere, çok sayıda başka cilt hastalığına benzeyebilir. Doktorunuz bu rahatsızlıkları olasılık dışı bırakmak için kan testleri veya cilt biyopsisi gerçekleştirebilir.
Kişisel Bakım
Şu adımlar Pityriasis Roseanın neden olduğu rahatsızlığı hafifletmede işe yarayabilir:
- Ilık suyla banyo yapın veya duş alın.
- Yulaf lapası banyosu yapın. Yulaf lapası banyosu ürünlerini eczanenizden temin edebilirsiniz.
- Kurdeşen üzerinde çinko oksitli krem veya kalamin losyonu kullanın.
- Eğer terlemek, kaşıntıyı daha kötü kılıyorsa, yorucu fiziksel faaliyetlerden kaçının.
Gül hastalığı (Pityriasis Rosea)
Daha çok ruhsal sıkıntılar, stres sebebiyle ortaya çıkan, sık görülen bir deri hastalığıdır.
Kırmızı yuvarlak güle benzeyen üzeri hafif beyaz kabuklu döküntülerle seyreder. Bazen tek büyük bir lezyonla başlar. Bu; öncü, haberci plaka madalyon denir,hastalık bazen “madalyon hastalığı “olarak da anılır.Döküntüler en çok gövde, sırtta ve kollarda görülür. Sırtta çam ağacının dallarını andıran bir görünüm oluşur; bu görünüme “noel çamı deseni” denir.
Gençlerde daha çok olmakla birlikte her yaşta görülebilir. Bahar aylarında sık rastlanır. Virüslere karşı(HHV-7) alerjik bir reaksiyon olduğu üzerinde durulmaktadır.
Hastalık genellikle kalıcı bir iz bırakmaz; fakat esmer kişilerde zaman içinde gerileyen kahve renkli lekeler kalabilir.
Herkes hayatında bir kere ya da daha fazla gül hastalığı geçirebilir; ancak hastalık kronik değildir. Hastalığın seyrinde kaşıntı görülebilir. Hastalık bazen tek bir madalyonla seyredebildiği gibi; bazen çok şiddetli bir seyirle vücudun %80’ini tutabilir.
Tanı ve tedavisi
Hastalık bulaşıcı değildir. Tanı, dermatolojik muayene ile konulur. Pitriasis rosea genellikle sırtı, boynu, göğsü, karnı ve kol ve bacakların üst bölümünü etkiler.
Döküntü herkeste farklı seyredebileceği için tanıda bazen zorluk çekilebilir. Döküntünün sayısı ve boyutları kişiden kişiye değişir, ara sıra döküntü vücudun farklı alanlarında, örneğin vücudun alt kısmı ve yüzde görülebilir. Gövdedeki mantar enfeksiyonu, sedef hastalığı ile karışabilir. Bazı ilaç reaksiyonlarında görülen döküntüler de “pitriasis rosea”ya benzeyebilir. Bu durumlarda dermatoloji uzmanı tarafından alınan deri biyopsisi ile tanı konulabilir.
Tedavide; döküntüleri ve kaşıntıyı gidermek için ağızdan alınan veya sürülebilen bir takım ilaçlar kullanılabilir. Nemlendirici losyonlar,antihistaminikler ve kortizonlu kremler sık kullanılan ilaçlardır.
PİTRİAZİS ROZE / GÜL HASTALIĞI
SORU: Pitriazis Roze nedir?
YANIT:Halk arasında Gül Hastalığı da denilir. Derinin sık görülen hastalıklarından birisidir.
SORU: Hastalığın nedeni nedir?
YANIT:Nedeni bilinmemektedir. Ancak viruslara karşı aşırıduyarlılıktan kaynaklandığı düşünülmektedir
SORU: Nasıl ortaya çıkar?
YANIT:Sıklıkla önce büyük, yuvarlak, kepekli bir döküntü şeklinde başlar ve 5-15 gün içerisinde daha küçük yeni döküntüler ortaya çıkar. Birkaç hafta boyunca yenileri çıkmaya devam eder.
SORU: Bulaşıcı mıdır?
YANIT:Hayır bulaşıcı değildir.
SORU: Yiyeceklerle ilişkisi var mıdır?
YANIT:Hayır yoktur.
SORU: İç organlarla ilişkisi var mıdır? Hangi testler yapılır?
YANIT:Hayır tamamen deriye sınırlıdır. Herhangi bir laboratuvar tahlili yoktur.
SORU: Tedavi ile düzelir mi?
YANIT:Şifa sağlayan bir tedavisi olmamakla beraber şikayetlere göre doktorun önerdiği tedaviler uygulanır.
SORU: Hastalık ne kadar sürer?
YANIT: 2-3 ay içerisinde tamamen iyileşir.