Başlıklar
- - Babiller
- - Babillerin Başkenti Babil Şehri
- - Babil Kralı Hammurabi Kimdir?
- - Babillerin Dikkat Çeken Özellikleri
- - Babil'in Asma Bahçeleri
- - Babil Kulesi
Babiller
Babiller, Sami kökenli bir topluluktur. Bu topluluk Amurrular tarafından kurulmuştur. Devletin kurucusu ise Samu-Abum olarak bilinmektedir. Devletin başına geçen 5. Kral Hammurabi sayesinde Babiller, diğer kavimlere egemenlik kurmuşlardır. Hititlerin geri çekilmesinin ardından Babil, Asurluların egemenliğine girmiştir. Babiller Medlerle birleşerek milattan önce 626 yılında Asur devletini yenmiş, tekrar bağımsız olmuştur. Bu bağımsızlıkla II. Babil krallığını kurmuşlardır. Bu krallığın sonunu ise Persler getirmiştir. Babiller, Sümerlerin etkisinde bir medeniyet kurmuşlardır. Ziggurat adı verilen çok katlı tapınaklar inşa etmişlerdir. Tapınakların üst katını rasathane yani gözlemevi olarak kullanan topluluk alt katı ise depo olarak kullanmıştır. Depo olarak kullanılan alt katta ürünler depolanmaktadır. Babiller, Mezopotamya'nın en gelişmiş medeniyeti olmuştur.
Babillerin Başkenti Babil Şehri
Babil bölgesi ilk olarak günümüz Irak toprakları içerisinde, 1800'lü yıllarda tespit edilmişti. Daha sonra bölgede çok sayıda kazı çalışması yapıldı. Kazılar Alman arkeolog Robert Koldewey tarafından gerçekleştirildi. 19. yy sonu ile 20. yy başı arasında gerçekleştirilen bu kazılarda kentin birçok alanının yeniden inşa edildiği tespit edildi. Milattan önce 605-561 yılları arasında Kral II. Nebukadnezar tarafından zengin yapıların inşa edildiği tespit edildi. Yapılan kazılar sayesinde dönemin en görkemli yapısının gün yüzüne çıkması sağlandı. Günümüzde Berlin'de sergilenen bir eser de bu kazılar sayesinde ortaya çıktı. Bergama Müzesi'nde sergilenen mavi renkli İştar Kapısı bu kazılarda ortaya çıkarılan eserlerden biri.
Babil Kralı Hammurabi Kimdir?
Babil kralı olarak bilinen Hammurabi kimdir, topluluğa ne kazandırmıştır? Hammurabi, milattan önce 1810 tarihinde Babil'de (günümüz Irak) doğmuştur. Hammurabi, Sin-Muballit'in oğludur. Hammurabi, çeşitli kültürlerde farklı anlamlar taşır. Aynı zamanda Babil'de konuşulan bir dildir. O dönemlerde farklı birçok kültür bir arada yaşamıştır. Bu kültürler tarım arazilerini kontrol altına almak için birbirlerine savaş açmışlardır. Hammurabi ise kontrolü sağlamak, Mezopotamya'yı güçlü bir imparatorluğa dönüştürmek için yeni yasalar kurmuştur. Hammurabi bu yasalar sayesinde büyük bir ün kazanmıştır.
Hammurabi kanunları göze göz, dişe diş mantığıyla kurulmuştur. 12 taşa yazılmış kanunlar herkesin görmesi için sergilenmiştir. Bugün bahsedilen Hammurabi kanunları en erken yazılan ve eksiksiz günümüze kadar gelen yasalardır. Bu yasalar diğer kültürlerde adaleti oluşturmak için model olarak kullanılmıştır. Hammurabi yasaları sadece kurallardan oluşmamaktadır. Bu yasalar evlilik, borç, kölelik, ticaret gibi konulara değinen kararnameler içerir. Dikkat çeken bazı Hammurabi kanunları:
- Bir köle, efendisinin ismini vermezse onu bulan kişi köleyi saraya getirir ve detaylı araştırma yapılır. Kölenin efendisi bulunduğunda köle, efendisine teslim edilir.
- Biri borca düşerse ve o yıl tahıllardan verim alamadıysa (suyun olmaması, fırtınanın ekinleri vurması gibi nedenlerle) o kişinin borcu silinir.
- Eğer evlenmiş bir kadın erkek çocuk doğurursa ve kadın ölürse adamın, kadının çeyizi üzerinde bir hakkı olmayacaktır. Çeyiz oğlana aittir.
- Eğer biri bir başka kişinin gözünü çıkarırsa o kişinin de gözü çıkarılır.
- Bir doktor, hastasının kırık bir yerini veya kemiğini iyileştirirse o doktora hasta tarafından beş şekel ödenecektir.
- Bir veteriner çok hasta olan bir eşeği ya da öküzü iyileştirirse hayvan sahibi o veterinere ⅙ şekel öder.
Babillerin Dikkat Çeken Özellikleri
Babiller Hammurabi kanunlarıyla dikkat çekse de topluluğun bazı özellikleri önem taşımaktadır. Babil topluluğunun bazı özellikleri:
- Haftayı 7 güne bölmüşlerdir.
- Abaküs, Babiller tarafından icat edilmiştir.
- Astroloji ilk olarak Babiller tarafından kullanılmaya başlanmıştır.
- Babiller burçları 12 bölüme ayırmıştır.
- Yapılan araştırmalarla Babillerin Pi sayısını 3,14 kullanmak yerine 3,125 sayısını kullandıkları ortaya çıkmıştır.
- Şehrin sınırlarını işaretlemek, arazileri ölçmek, mülkiyet değişikliklerini kaydetmek için görevliler vardır.
- Babiller ay ve güneş tutulmasının devirli olduğunu ilk olarak keşfetmiştir.
- Güneş saati Babiller tarafından bulunmuştur.
- Bu toplulukta insanlar ile cinlerin evlendiği, bu evlilikten doğan çocuklara da magi adı verildiği bilinmektedir.
- 60 tabanında sayı sistemi kullanmışlardır. Bu nedenle 1 saat 60 dakika, 1 dakika ise 60 saniyedir.
- Sulama sisteminde yeni sistemler geliştirilmiştir. Bu sayede suyu yükselten makineler kullanılmıştır.
- Babiller hakkında bazı kaynaklar barbar kavramını kullanır. Bunun nedeni ise Hammurabi kanununun kısasa kısas olmasıdır.
- En önemli iki eserleri Babil Kulesi ve Babil'in Asma Bahçeleridir.
Babil'in Asma Bahçeleri
Babil'in Asma Bahçeleri, dünyanın antik yedi harikasından biridir. Yapılan araştırmalarla böyle bir yapının var olduğu kesin olarak bilinmemektedir. Yapılan kazı çalışmalarında yapıya ait bir bulguya rastlanmamıştır. Alman arkeolog Koldewey ve ekibi yaptığı kazılarda 1899-1917 yılları arasında önemli bulgular elde etmiştir. Bu bulgulara göre bahçeler kat kat sıralanmıştır. Sıralanan bahçeleri sulamak için nehirden su çeken kanallar bulunmaktadır.
İnanışa göre Babil kralı Nebukadnezar’ın eşi Semiramis memleket hasreti çekiyordu. Kral Nebukadnezar ise eşini neşelendirmek için Mezopotamya'nın kurak topraklarının ortasına bahçeler, göletler, yeşillikler olan asma bahçeleri inşa ettirdi. Coğrafyacı Strabo’nun yorumuna göre bahçeler birbiri üzerinde yükselen büyük direklerden oluşuyordu. Direklerin içleri ise çukurdu. Bu çukurlar büyük bitkilerin ve ağaçların yetişebilmesi için toprakla doldurulmuştu. Bahçedeki kubbeler, sütunlar ve taraçalar pişmiş tuğla ve asfaltla yapılmıştı. Yüksekte bulunan bahçeleri sulamak için Fırat Nehri'nden su çıkarılıyordu. Bu aşamada zincir pompalar kullanılıyordu.
Babil Kulesi
Sümerler inançları gereği yükseklere taparlardı. Aynı zamanda yerle göğü bağlayan kutsal bir ağacın varlığına inanırlardı. Tanrı dağı olarak adlandırılan kule, Babil'in Asma Bahçelerinin içine yapılmıştı. Kule yaklaşık 5000 yıl kadar önce Tanrı Marduk adına yapılmıştır. Kulenin genişliği 90 metre, yüksekliği de 90 metredir. 7 kattan oluşan kulenin her katı bir şeyleri sembolize etmektedir.
- Kulenin 1. katı taşı sembolize eder. (33 m)
- Kulenin 2. katı ateşi sembolize eder. (18 m)
- Kulenin 3. katı bitkileri sembolize eder. (6 m)
- Kulenin 4. katı hayvanları sembolize eder. (6 m)
- Kulenin 5. katı insanları sembolize eder. (6 m)
- Kulenin 6. katı gökyüzünü sembolize eder. (6 m)
- Kulenin 7. katı melekleri sembolize eder. (15 m)
O dönemlerde bir insanın bunları anlayıp 7 katı çıktıktan sonra Babil tanrısı olan Marduk'a ulaşabileceği düşünülürdü. Babil inancına göre Marduk insanlara sadece orada görünürdü. Fakat onun görünmesine sıradan insanlar dayanamazdı. Bu nedenle ölümlü insanlar sadece birinci kata çıkabilirdi. Bu insanlar halktan tapınmaya gelen insanlardı. Birinci kattan sonraki üst katlara sadece rahipler çıkabiliyordu. Çevrede bulunan farklı yapılar vardı. Bunlar rahip sarayları, konuk odaları, ambarlar, Tanrı Marduk için yapılan diğer tapınaktı. Aynı zamanda Esagila'ya giden aslanlı geçit ve dini tören yolu da çevrede bulunuyordu. O dönemde Tikulti -Ninurta, Sargon, Sanherip ve Asurbanipal Babil'i işgal etmiş ve kuleyi yıkmıştı. Kule, Babil kralı tarafından yeniden kurulmuştu.
Yıkılan kule yeniden onarılıp inşa edilse de milattan önce 479 yılında Babil'i fetheden Pers kralı Xerkes, kuleyi yeniden yıkmıştı. Bu olaydan sonra kule tekrar onarılıp inşa edilmemiştir. Daha sonraları Büyük İskender, Babil'e geldiğinde kulenin o haline bile hayran kalmıştı. Büyük İskender bu hayranlık sonrasında kuleyi yeniden eski haline getirme kararı aldı. Büyük İskender bu kararın ardından kuleyi eski haline getirmek için 10.000 kişiyi görevlendirdi ve molozları kaldırttı. Kulenin onarımı Büyük İskender'in ölümüne kadar sürdü.
İlginizi çekebilir: Lidyalılar Hakkında Bilgi, Nerede Kuruldu, Parayı Nasıl Buldular?