En bir sevdiğim yazardır ama Çok merak ediyorum neden Shakespeare'in bütün eserlerinde iktidar konusu öne çıkar? Macbeth'de Kral Lear'da Othello'da nerdeyse bütün Şekspir eserlerinde vardır bu. Bu neyle açıklanabilir sizce sağlam dayanağı olan var mıkonuyla ilgili? Acaba Shakespeare'in kendisinde bir iktidar olma hırsı mı vardı acaba yani çoğu sanatçı gibi o da kendi tutkularını hırslarını mı yansıtıyordu sanatı aracılığıyla siz ne dersiniz ne düşünürsünüz?
En İyi Erkek Görüşü
Güzel soru. Bunu Shakespeare'nin kendisine sormadan bilemeyiz :)
Şaka bir yana. Bahsini ettiğiniz konunun (iktidar) Shakespeare'nin kişisel hırslarından kaynaklandığını söylemek güç kardeşim. Şeyhülislamlık peşindeki Baki gibi "ikbal düşkünü" olduğunu da sanmıyorum :)
Shakespeare'nin ele aldığı konular evrenseldir ama bir o kadar da aslında yerelden beslenir. Her sanatçı -ama az ama çok- ster istemez çağının tanığıdır. Balzac, Konvansiyon ve sonrasını; Oscar Wilde, püriten Victoria yüzyılını; Dickens, Owen gibi ekonomistlere ya da Marxizm'e de büyük inceleme alanı doğuran sanayi dönemi İngiltere'sinin yakıcı sosyo-ekonomik abuhavasını yansıtırlar eserlerinde. Shakespeare'de ise bu, 1. ELİZABETH dönemine tekabül eder.
1. Elizabeth dönemi ki, İngiltere'nin her açıdan rönesansıdır. Güneş batmayan imparatorluğun zirve anlarıdır. Bir erken dönem kapitalizmi neşet etmeye başlamıştır. Ve doğal olarak çelişkilerle örülü, "sancılı" bir dönemdir. İlişkiler başkalaşmış, "algılar hırçınlaşmıştır." Dışta II. Felipe İspanya'sı ile girişilen mücadeleler, içte yerini daha büyük bölünmelere bırakmıştır. Tıpkı Roma'nın son dönemleri gibi. Bir yanda mezhep ve "taht" kavgaları (Tudor hanedanının tıpkı Abbasiler'deki Bermekiler ya da Osmanlı'daki Çandarlılar gibi pasifize edilmesi), diğer yandaysa merkantilist manada bir "ticaret" burjuvazisinin -aristokrasi aleyhine- habire gelişim göstermeye, güç kazanmaya başlaması.
Bu anlamda dönemin kasvetli izlerinin ve güç mücadelelerinin bir temsilidir, mezkur tiyatrodaki bu iktidar temaları ya da bütüne sinen o karamsar hava. Ancak iktidar üstadda hep bir "yok ediş/ediliş" bağlamında ele alınmıştır. Viva Zapata'da Marlon Brando'nun yaşadıkları gibi... Ona sahip olanın yozlaşmaya, yok olmaya başladığı bir "ateşten gömlek"tir. Ancak iktidardan vazgeçmek de yine kötü sonuçlar doğurmaktadır ki (Kral Lear'daki gibi), bu da bizzat mevcut yönetim yapısıyla ilintili iki ucu keskin bir bıçağa dalalettir.
Yani Shakespeare, tam anlamıyla çağının tanığıdır.
Bir fert, bunalım zamanlarında geçmişten medet ummak isteyebilir. Bismarck'ın "kan ve demir çağı" addettiği dönemleri idealize etmeye meyilli hal alabilir. 20. yüzyılın ilk yarısındaki kıyımlar, Thomas S. Eliot'ta bunları meydana getirmiştir işte. Bu koyu püriten adam, modernizm yerine gelenekçiliğe bağlanmış, 1. Elizabeth dönemini kutsamış, kurtuluşu o dönemin kurumlarında/mülahazatında aramıştır ya hani.
İşte Shakespeare tiyatrosu, 3 asır sonra Eliot'ta idealize edilen o 1. Elizabeth döneminin boy aynasıdır.
Kıssadan hisse... Sorunuzun cevabı yazarın kişiliğinden ziyade tarihte aranmalıdır.0