ÇOCUKLARDA HİPERAKTİVİTE
Çocuğun yaşına göre daha fazla hareketli olması, daha fazla konuşmacı ve aceleci davranışlarının çocuğun okul, ev veya toplumsal yaşamdaki yerini etkilemesidir. DSM-5 kriterlerine uygun olarak belirtilerin ez az 6 ay sürmesi gerekmektedir. DSM-5 kriterlerine göre bazı hiperaktivite belirtileri:
-Genellikle ellerini, ayaklarını kıpırdatmadan durmakta zorlanırlar.
-Sıra beklenilmesi gereken durumlarda sıralarını beklemekte zorlanırlar.
-Uygun olmayan olmayan ortamlarda koşarlar veya zıplarlar.
-Gereğinden fazla konuşurlar.
-Başkalarının sözünü kesebilirler.
-Grup etkinliklerinde sıra beklemekte ve sessiz durmakta zorlanırlar.
Hiperaktif çocuklar yerinde oturamazlar, bir yerlere tırmanmak isterler, sıra bekleyemezler, oturduğu yerde uzun süre duramazlar ve zaman zaman bu durumla ilgili öfkelenebilirler. Hiperaktiviteyi tanımlamak için günlük hayatta kullanılan bazı terimler vardır; şımarık, öfkeli, aceleci, bir günü diğerini tutmaz, sabırsız, yerli yersiz konuşan, büyüklerine saygısı olmayan…
Ailelerin gözünden hiperaktivite:
-Eli ayağı kıpırdamadan duramıyor.
-Onu bir yerde sakince otururken hiç görmedim.
-Çok konuşuyor, hiç susmuyor.
Öğretmenlerin gözünde hiperaktivite:
-Sınıfta sürekli geziniyor.
-Sırasında etkinlik yaparken ayakta duruyor, zaman zaman dersi ayakta dinliyor.
-Yanındaki veya önündeki arkadaşlarına dokunuyor.
-Kalemiyle , silgisiyle oynuyor.
-Hemen sinirleniyor.
Hiperaktivite ile ilgili yanlış bilinenler:
Yanlış: Zeki çocuklar hiperaktif olurlar.
Doğru: Hiperaktivite her zeka düzeyindeki çocuklarda görülebilir.
Yanlış: Vurmak, küfür etmek, birine zarar hiperaktivitedir.
HİPERAKTİF ÇOCUĞUN OKUL YAŞAMI
Okulun düzeni ve kuralları hiperaktif çocuklarla doğrudan çatışmaktadır. Dersi dinlemeleri gereken yerlerde onlar koşup oynamak, arkadaşları ile konuşup şakalaşmak isterler. Kalem açmak, tuvalete gitmek yerlerinden kalkmak için kullandıkları bahanelerin başında gelir. Derse odaklanamazlar, öğretmen bir şeyler anlatırken hiperaktif çocuklar ön ve arka sıradaki arkadaşlarına laf atabilirler.
HİPERAKTİVİTENİN NEDENLERİ NELERDİR?
Genetik faktörler ve biyolojik çevresel etkenlerin birleşiminden kaynaklanır. Genetik etki %80 civarındadır. Bilinenin aksine sebebi anne babanın yanlış tutumu değildir, tutum sadece durumun şiddetini arttırır ya da azaltır. Annenin gebelik sırasında alkol, sigara gibi zehirli maddelere mağruz kalması da bu durumun ortaya çıkıp çıkmayacağını belirler.
HİPERAKTİVİTENİN OKUL HAYATINA ETKİSİ
Uzun süre hareketsiz kalmakta zorlanan bu çocuklar derslerde anlatılan bilgiyi anlamakta ve yorumlamakta güçlük çekerler.Bu sebeple derslerde kendilerinden beklenen başarının altında bir başarı gösterirler. Sınıf ortamında öğrenemedikleri için bire bir destek almalılardır. Bire bir destek ile daha iyi öğrenirler.