Abdullah Öcalan'ın PKK'ya, Türkiye'ye karşı silahlı mücadeleyi bırakmayı tartışmak üzere kongre toplama çağrısı yapması ardından Türkiye'de 'silahsızlanma' gündemde öne çıktı. PKK önce reform sonra silah bırakma; hükümet ise önce silahsızlanma diyor. Peki, dünyada barış süreçlerinde silahsızlanma hangi aşamada devreye giriyor?
Barış süreçlerinde silahların bırakılması, yol haritalarının en zorlu ve kapsamlı dönemeci. Zira hükümetler, Türkiye'de de olduğu gibi, genellikle müzakerelerde ilerleme için silahsızlanmayı sürecin başında talep ediyor.
Ancak silahlı örgütler ise, bunu barış süreçlerinin en son aşaması olarak görüyor.
Norveç'teki Noref'in (Norveç Barış İnşası Merkezi) dünyadaki barış süreçlerindeki silahsızlanma örnekleriyle ilgili hazırladığı 2012 tarihli raporuna, silahsızlanma koşulu, bu süreçlerin çoğunda müzakere aşamasının ya ortasında ya da sonunda belgelere giriyor.
Birçok ülkedeki silah bırakmanın, güvenlik ve yargı sistemlerinin dönüşümünü de içerek şekilde politik süreçlerin ardından gerçekleştiği dikkat çekiyor.
Ayrıca bazı ülkelerde hükümetler de, bazı bölgelerde asker azaltma yolunu seçebiliyor.
BBC Türkçe'den Mahmut Hamsici, dünyadaki barış süreçlerinde silahsızlanmanın müzakerelerin hangi aşamasında gündeme geldiğini, nasıl ve ne zaman gerçekleştiği altı ülke örneğinde inceledi.