"Bazan arzu fikir suretini giyer. Şahs-ı muhteris, arzu-yu nefsaniyesini fikir zanneder." vecizeyi izah eder misiniz? Hangi durumlarda böyle olabilir?
Per, 12-Ağu-2010 - 00:00 tarihinde gönderildi
Değerli Kardeşimiz;
İnsanın fıtratında çok cihazlar ve duygular vardır. Hepsinin işleyişi ve çalışması ise başka başkadır. Allah, nefsin mahiyetine çok istek, arzu ve meyiller koymuştur. Bunlar, insanın düşünce ve hayal aleminin ham maddesi mesabesindedirler. İnsanın mahiyetini bir fabrikaya benzetecek olursak, her bir bölümün ve cihazın vazifesi ayrı ayrıdır. Nefisteki bir arzu ve meyil, yontulmamış bir ham madde iken, dimağ çarklarından geçmiş fikir ise, işlenmiş bir ürün gibidir. Ama ikisi arasında mesafe yakın olunca, bir birleri ile karıştırılabiliyorlar.
İnsanda ki arzu ve meyiller, fikrin oluşmasında önemlidirler. Ama fikir değillerdir. Ben nefsimden kaynayan bir arzuyu işlemeden ve yontmadan, yani dimağ süzgecinden geçirmeden, fikir diye ortaya atarsam, yanlış ederim, yanılırım ve yanıltırım. Fikir makuldür. Ama arzular makul olmayabilir.
Mesela, ben ölmemek arzu ediyorum, ama ölmek kanun-u İlahidir. Ben elimi uzattığımda, yıldızları tutmak arzu ederim. Ama tutmak münkün değildir. Misalleri çoğaltabiliriz.
Arzu ve meyiller, nefis ve ihtiyaçtan çıkarlar. Fikir ise dimağdan çıkar. Biri işlenmiştir, diğeri ise ham olarak gelirler. İkisinin arasını ayrıştıramayanlar bazen arzuyu fikir sanırlar, fikir gibi ortaya atarlar. Bu da yanlışa sebep olur.
Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editör