Lübnan seçim sonuçları: Hizbullah ile müttefikleri meclis çoğunluğunu kaybetti
11:17 17.05.2022 (güncellendi: 13:53 17.05.2022)
© AFP 2022 / STRINGERHizbullah’ın lideri Hasan Nasrallah
© AFP 2022 / STRINGER
Bitmeyen siyasi krizler sonucunda hem dünya hem ülke tarihinin en büyük ekonomik krizlerinden birinden geçen Lübnan'da, 2019'da mali çöküşün başlaması ve 2020 Beyrut Limanı patlamasından beri düzenlenen ilk genel seçimlerle ilgili resmi kısmi sonuçlar açıklandı.
Lübnan’da 15 Mayıs’ta yapılan genel seçimlerde 103 listedeki 718 aday 128 sandalyeli parlamentoya girebilmek için yarıştı.
Lübnan İçişleri Bakanlığı'nın açıkladığı kısmi sonuçlara göre, Ortadoğu'da İsrail'in işgallerine direnişin başını çeken Hizbullah ile müttefikleri, Lübnan meclisinde çoğunluğu kaybetti. Daha önce mecliste 128 milletvekilinden yaklaşık 70'inin desteğine sahip olan Şii hareket liderliğindeki blok, pazar günkü seçimlerin ardından çoğunluğu korumak için gereken 65 milletvekilinin altında kaldı. Hizbullah liderliğindeki blokun 61 sandalye alması, 4 yıl öncesine göre 10 sandalye kaybetmesi demek.
Şii sandalyelerde kayıp yok
Bununla birlikte Hizbullah ile Lübnan Meclis Başkanı Nebih Berri liderliğindeki Şii müttefiki Emel, mecliste Şii partilere ayrılan 27 sandalyenin tamamını ellerinde tutmayı başardı.
2019 protestolarından hareket eden reformcu bağımsızların dikkat çeken başarısı
Bir diğer dikkat çekici gelişme, 2019'da patlak veren müesses nizam karşıtı protesto hareketine dayanarak kampanya yürüten reformcuların en az 13 sandalye kazanması oldu. Reformcular, bağımsızlar ve bağlantısızlar mecliste bir blok oluşturabilir.
2019 protestolarının 'devrim' (savra) sloganını kullanan reformcuların kazanım elde etmesi, Lübnan'ın mali çöküşüne ve 2020'de 200'den fazla kişinin ölümüne, binlerce kişinin yaralanmasına neden olan Beyrut Limanı'ndaki patlamayla ilgili kimseye hesap sorulmamasına karşı halkın öfkesinin yansıması olarak yorumlandı.
Caca'nın Lübnan Kuvvetleri, en büyük Hıristiyan blok haline geldi
Hizbullah’ın Hıristiyan müttefiki, Lübnan Cumhurbaşkanı Mişel Aun liderliğindeki Özgür Yurtsever Hareket, 3 sandalye kaybedip 17'de kalarak Lübnan meclisindeki en büyük Hıristiyan blok olmaktan çıktı. Bu unvan, ABD ve Suudi Arabistan tarafından desteklenen, İran ve Hizbullah karşıtlığında sınır tanımayan Samir Caca liderliğindeki Lübnan Kuvvetleri partisine geçti. 19 sandalye kazanan Lübnan Kuvvetleri ve talip olduğu 8 milletvekilliğinin hepsini alan Dürzi lider Velid Canbolat'ın İlerici Sosyalist Partisi, seçimden en kazançlı çıkan taraflar olarak değerlendirildi.
Şam'a yakın isimler reformculara kaybetti
Hizbullah'ın müttefikleri içinde Suriye Devlet Başkanı Beşar Esad'a yakınlıklarıyla tanınan Meclis Başkan Yardımcısı Elie Ferzli, Aley'den 30 yıldır milletvekili seçilen Dürzi lideri Talal Arslan, Esad Hardan ve merhum başbakan Ömer Karami'nin oğlu, Trablus'taki Sünni lider Faysal Karami de seçimin kaybedenleri oldu. Arslan ve Karami, milletvekilliğini düzen karşıtı adaylara kaptırdı. Şii hareketin kalesi Güney Lübnan'da da Hizbullah'ın desteklediği iki aday, düzen karşıtı adaylara yenildi.
Düzene eleştirel milyarder iş insanı Fuad Mahzumi ve geçmişte etkili bir Hıristiyan partisi olan Katib'in dört adayının seçilmesi de dikkat çekti. Özellikle başkent Beyrut'ta önemli başarı elde eden reformcular, seçim sürecinde baskı ve düzensizlikle karşılaştıklarından şikayetçi.
Meclisin birlikte çalışması daha da zorlaşabilir
Ancak 1975-90 arasında kanlı bir iç savaşa teslim olmuş Lübnan açısından bu sonuçlar, Hizbullah yanlısı ve Hizbullah karşıtı milletvekilleri arasında bölünüp keskin şekilde kutuplaşmış bir meclise işaret ediyor. Bu da meclisin yeni bir hükümet kurmak ve mali düzelmeye yönelik reform yasalarını geçirmek için birlikte çalışmasını daha da zorlaştırıyor.
Analistler, meclisin birbirine zıt iki ana blok -Hizbullah ve Lübnan Güçleri- arasında bölünmesinin, umutsuzca birliğe ihtiyaç duyan Lübnan'ı daha da fazla felç edebileceğini öngördü.
BM'den 'bir an önce IMF'ye imza atın' uyarısı
Sonuçların açıklanmasının ardından, BM Genel Sekreteri Sözcüsü Stephane Dujarric'ten 'Uluslararası Para Fonu (IMF) ile anlaşmaya varıp Lübnan'ı toparlanma yoluna sokmak için gerekli reformları hayata geçirecek kapsayıcı bir hükümetin hızla kurulması' çağrısı geldi.
Dujarric, BM'nin, yeni meclisi, 'ekonomiyi istikrara kavuşturmak ve yönetimi iyileştirmek için gerekli tüm yasaları acilen kabul etmeye çağırdığını' belirtti.