Kutlu Kafile: Surre-i Hümayun
Osmanlı Devleti'nde bilinen ilk Surre alayını Çelebi Mehmet gönderdi ve bu tarih itibariyle kadar her yıl gerçekleştirdiği Surre-i Hümayun, Hac mevsiminden evvel Mekke ve Medine halkının ihtiyaç duyduğu şeyleri karşılamak için gönderilen para ve hediyelerden oluşuyordu. Surre-i Hümayun hazırlığını, yolculuğunu, Hac ifasını ve dönüşü sizler için derledik.
1.
Surre-i Hümayun, Hac mevsiminden önce Mekke ve Medine halkının ihtiyaçlarını gidermek amacıyla gönderilen para ve hediyelerden oluşuyordu. 'Surre' köken olarak Arapça bir kelime olması hasebiyle 'para' anlamına geliyordu. Haremeyn'e gönderilen para, altın ve hediyelere bu ad verilmiş olduğundan yapılan törene de 'Surre Alayı' denmiştir.
2.
Osmanlı Devleti'nde ilk kez Surre gönderen padişahın Çelebi Mehmed olduğu araştırmacılar tarafından tespit edilmiştir. Bu padişahın babası Yıldırım Bayezid'in 1389 yılında Mekke ve Medine halkı için seksen bin altın gönderdiği rivayet edilir. Bayezid devrinden, devletin dağılmasına kadar Osmanlı padişahları bunu bir adet haline getirmişler ve 'Surre' adıyla yardımlarını uzun yıllar kutsal bölgelere ulaştırmışlardır.
3.
Osmanlı padişahları 'Haremeyn'in Hizmetçileri' lakabını aldıktan sonra Müslümanlar tarafından kutsal sayılan Hicaz bölgesi ve Kudüs çevresine daha fazla önem veriyorlardı. Bu yardım faaliyeti de çok disiplinli bir hal almıştı. Surre'lerin miktarını ve ulaşacağı yerleri belirten defterler, defterdarlık içindeki ''Haremeyn Mukataası Kalemi''nde yazılıyor ve kayıtları burada tutuluyordu. Gelir kaynağı ise devrin Sultanlarının gönderdiği özel hediyeler ve Haremeyn'e özel tahsis edilen vakıf gelirlerinden oluşuyordu.
4.
Surre-i Hümayun yola çıkmadan özel bir tören yapılıyordu. Bu işten sorumlu memur ''Surre Emini'' tayin edilerek kendisine sadrazam huzurunda bir ''hilat'' giydirilirdi. Recep ayının 12. gününde İstanbul'dan yola koyulması gereken 'Surre Alayı' için Darüs-saade Ağası tarafından Defterdar, Reisü'l Küttab ve Nişancı'ya davetiye yollanır, Sadaret Kethüdası da diğer bulunması gereken kişileri davet ederdi. Topkapı Sarayı'ndaki Kubbealtı önünde toplanan davetliler, Mekke'ye gönderilecek mektup, Surre-i Hümayun torbaları ve Hafızlar tarafından okunan Kuran-ı Kerim eşliğinde mühürlenip Surre Emini'ne teslim ediliyordu.
5.
Sarayın orta kapısı olan Bab-ı Hümayun'dan çıkan alay, Sirkeci'deki Kireç İskelesi'ne gelirdi. Kaptan Paşa'nın hazırlattığı vasıtalara bindirilen alay Üsküdar'a geçer ve Mekke-i Mükerreme'ye kadar kara yolu ile giderdi. Rivayete göre Surre Alayları'nın Üsküdar'a geçtikten sonra günümüzde İstanbul'da faaliyet gösteren önemli bir ulaşım ağının durağına adını veren Ayrılıkçeşmesi'nden uğurlandığı bilinir. Bu çeşme ayrılığı temsilen bu adı aldığı için halk tarafından ismi bu şekilde benimsenmiştir.
6.
Mekke Emiri tarafından padişahın mektubu Mina bölgesinde okunduktan sonra Surre torbaları içindeki paralar defterde yazıldığı şekilde dağıtılırdı. Hac vazifesinin bitmesiyle Surre Emini, Mekke Emiri'nin padişaha yazdığı cevap niteliğindeki mektup ve hediyelerle beraber İstanbul'a dönüş için yola koyuluyordu.
7.
II. Abdülhamit'in çabalarıyla yapılan ve hizmete sokulan Hicaz Demiryolu'nun açıldığı 1908 senesinden 1916'ya kadar Surre Alayı, Haydarpaşa'dan demiryoluyla yola koyulmuştu. Alman ve Türk mühendislerin çalışmalarıyla yapılan Hicaz Demiryolu, II. Abdülhamit'in İslamcılık adına en önemli politikaları arasında biliniyor. Bu proje sayesinde Surre Alayı; 1916'ya kadar Medine'ye, 1917 ve 1918 yıllarında ise Şam İstasyonu'nda yolculuğunu tamamlamıştı. Son olarak kayıtlarda 1919-1922 yılları arasında Haremeyn fukarasına yine Sultan Vahidüddin tarafından sadaka dağıtılmıştı.
DİĞERLERİ
Mısır Piramitlerinin Bilinmeyen Yönleri
İ.Ö 3000 yılına dayanan tarihi geçmişi ile Mısır, ulaştıkları medeniyetle bugün bile bizi etkilemeye devam ediyor. İlkçağ medeniyetlerine göre tıp, geometri, sanat, astronomi ve din gibi pek çok alanda ileri bir seviyede olan Mısır inşa ettikleri piramitleri ile bu durumu bize kanıtlıyor. Peki ‘piramit’ adı nereden geliyor? Osmanlı kaynaklarında piramitler, ‘Yusuf Ambarları’ olarak isimlendirilmektedir. Bunun nedeni Yusuf peygamber Firavun’un emri ile devletin mali işlerinden sorumlu tutulduğu zaman, Mısır’ın bolluk döneminde devasa boyutlarda ambarlar inşa ettirdi ve tüm hububatı bu ambarlarda saklayarak kıtlık döneminde halkın açlıktan kırılmasını önledi. Buradan yola çıkarak tarihte Yusuf Ambarı olarak anılırken bugün yabancıların literatüründen öğrendiğimiz piramit adıyla tanımlıyoruz. Yabancı sömürgeciler tarafından verilen piramit, sfenks, obelisk gibi pek çok tabir sanki tarihte de böyleymiş gibi kabul edilmiştir; oysa ki o topraklarda İngilizler 1 asır Osmanlı ise 4 asır kalmıştır. İnsan eliyle inşa edilen piramitlerin yapımına gelecek olursak, bir mühendislik harikasına şahit oluruz. Mısır’ın en meşhur piramitleri olan Gize piramitlerinin (Keops, Kefren, Mikerinos) her birinin köşesi bir diğerine tutturularak çizildiğinde ortaya pürüzsüz bir çizgi çıkacağı gibi güneşin hareketleri ile de büyük bir bağlantısı vardır. Güneş ışınlarının piramitlerin içinde oluşturduğu atmosfer ile hiçbir cesedin içeride çürümesi, ekmeğin küflenmesi ve hububatın güvelenmesi mümkün değildir. Bu dünyanın 7 harikasından biri olan piramitler peki nasıl inşa edildi? Bugünün teknolojisinden uzak olan Mısır, insan gücünü kullandı. 1926 yılında Gize Piramitlerinin yakınında bulunan bir işçi mezarlığındaki cesetler incelendiğinde neredeyse tüm sorularımız cevaplandı. Bu nekropoldeki cesetlerin her birinin iskelet sistemlerinin bozuk olduğu ve hemen hemen hepsinin 40 yaşına dahi gelemeden öldükleri anlaşıldı. Kölelerin Mısır’da hiçbir değerinin olmadığı, 15 yaşına gelen birçok çocuğun bu zorlu şartlar altında sadece mercimek lapasıyla beslenerek çalıştığı ve bu uğurda öldüğü ortadadır.
Acı Rakamlarıyla Bosna Savaşı
2.Dünya Savaşı’ndan sonra gerçekleşmiş olan en büyük insanlık suçlarına şahit olunan Bosna Avrupa’nın ortasında bir iç savaştan ziyade yok etme politikasının açıkça uygulandığı bir ülkeydi. Kelimelerin ifade edemediği büyük suçların ne boyutlara vardığını ise numaralardan faydalanarak açıklamaya çalışacağız. Bahsi geçen matematiksel veriler ise iyimser rakamlar olmakla birlikte tüm incelemelerin yapılmamış olmasından dolayı ortalama tahminleri içeriyor.
Peyami Safa'nın 5 Romanı
Edebiyatımızda ''Ansiklopedik Yazar'' olarak anılan Peyami Safa, Türk edebiyatının etkili kalemleriyle şiddetli polemiklere girmiştir. 'Yazı makinası' lakaplı Ahmet Mithat Efendi gibi çok sayıda ve türde eser veren Safa, romanlarıyla ayrı bir başarıya ulaşmıştır. Romanlarında psikolojik tahliller, yanlış batılılaşma ve Doğu-Batı sentezi fazlaca yer edinmektedir. İşte Peyami Safa'nın en popüler 5 romanı:
5 Maddede Gavrilo Princip’in Birinci Dünya Savaşını Başlatan Suikastı
Özellikle 20. yüzyılda suikastler herhangi bir meseleye dikkat çekmek için kullanılan yaygın ve şiddet eğilimli bir eylemsellik türü olarak karşımıza çıkar. Dönem içerisinde baktığımızda bunun birçok örneği mevcuttur. 1905’te Ermeni Devrimci Federasyonu tarafından II. Abdülhamid’e karşı düzenlenen bombalı saldırı, İtalyan Kralı Umberto’nun 1900’de anarşist Gaetano Bresci tarafından öldürülüşü, U.S. Başkanı William McKinley’in 1901’de Polonyalı Leon Czolgsz tarafından suikaste uğraması, üst düzey siyasi suikastlerin bazılarıdır. Ancak Balkanlar’daki göze çarpmayan orta ve küçük seviyedeki siyasilere düzenlenen suikast sayısı ortalığı yangın yerine çeviren cinstendi. Sadece Makedonya’da gerçekleşen siyasi suikast sayısı ayda üç haneli rakamları buluyordu. Bu yangın yerinin ortasında gerçekleşen suikastlerden biri var ki dünyayı geri dönülemez bir yola soktu ve küresel bir savaş çıkmasına neden oldu. 28 Haziran 1914 yılında 19 yaşındaki genç bir Sırp olan Gavrilo Princip’in, Avusturya-Macaristan veliahtı Arşidük Fransuva Ferdinand’a ve karısına karşı gerçekleştirdiği suikast Birinci Dünya Savaşı’nın fitilini ateşledi.
Avrupa Futbol Şampiyonası Tarihçesi
1960 yılından bu yana UEFA tarafından 4 yılda bir yapılan ve Avrupa ülkelerinin en üst düzey milli takımlarının katıldığı turnuvadır. Turnuvayı kazanan takım Fifa Konfederasyonlar Kupasına katılım hakkını da elinde bulundurur. Avrupa’da, sadece Avrupa takımlarının yer alacağı bir turnuva ilk olarak, 1927 yılında Fransa Futbol Federasyonu sekreteri Henri Delaunay tarafından ortaya atılmış; ancak kendisi bu turnuvayı görememiştir. Turnuvanın temelleri 1958 yılında atılmış ve ilk turnuva 1960 yılında Fransa’da oynanmıştır. Dönemin farklı rejimleri ve siyasi çekişmeler yüzünden turnuvaya Avrupa’dan her takım katılmamıştır. Bu nedenle adı Avrupa Uluslar Kupası olarak kalmıştır.
KELAM
Su nasıl suya benzerse, bir milletin geleceği de geçmişine öyle benzer.
İbn Haldun