В önceki haber dronların nasıl modern savaş yürütmenin ana araçlarından biri haline geldiği sorusunu gündeme getirdik. Bu, Türk İHA'ları ve Pantsir-C1 hava savunma sistemi arasındaki çatışma prizmasıyla yapıldı. Bu yazıda yazar, Suriye ve Libya'daki çatışmaların bir örneği olarak saldırı uçağı kullanma pratiği ve taktikleri hakkında daha fazla konuşmaya ve aynı zamanda hava savunma olanaklarına karşı savaşma olasılıklarını analiz etmeye çalışacak.
İdlib'deki savaşlarda Türk İHA'lar
Türk orta irtifa uçağı Bayraktar TB2 ve Anka'nın İdlib'deki çatışmaya katkısı elbette belirleyiciydi. Onların kullanımı Esad birliklerinin inisiyatifini kaybetmesine ve daha fazla saldırılarının bozulmasına neden oldu.
İdlib'deki Türk İHA'larının ana görevi, hem gerçek zamanlı istihbarat sağlamak hem de ön hatlarda ve ön hattaki Suriyeli sütunlarda gerçek zamanlı istihbarat sağlamak ve topçu ateşini ayarlamak için ön hattı taramaktı. Dronlar tarafından elde edilen verilere dayanarak, Türk hava kuvvetleri tarafından da (sınır aşmadan) grevler yapıldı. Sonuç, sürekli hedeflenen grevlere maruz kalan ve tam arzdan yoksun bırakılan Suriye birliklerinin tükenmesiydi.
Türk İHA'ları da grev yapmak için kullanıldı. Süspansiyon üzerinde dört füze bulunan Bayraktar TB2 12 saatten fazla havada kalabilir. Havada sürekli görev aldılar ve hedefleri belirledikten sonra, füzeleri fırlatmak için hızlı bir şekilde cepheye doğru ilerlediler. Reaksiyon süresi, havacılıkbu da hedeflere yalnızca dar bir zaman koridorunda etkili bir şekilde ulaşılmasını mümkün kıldı.
İdlib'de İHA'lar Türkler tarafından, özellikle Suriye hava savunma sistemlerinin “savunmasız” konuşlandırılması nedeniyle onları savunmasız hale getiren hava savunma sistemlerini bastırmak için de kullanıldı. Türklere göre Anka İHA'larındaki Türk kara tabanlı EW istasyonları ve konteynırları, İdlib'deki hava savunma sistemlerinin hava savunma sistemlerini “tamamen körleştirmeyi” başardı ve Bayraktar TB2'nin “Kabuklara” neredeyse yakın uçmasına ve onları boş mesafeden vurmasına izin verdi. Bu bilgiler, PFAR'dan Pantsir-C1'e olan radarın sadece bir ışınla taradığı ve elektronik savaş ekipmanına karşı savunmasız olduğu için şüphe duymaz.
İdlib'deki çatışmalar sonucunda Türkiye, insansız hava araçlarının kullanımını yeni bir düzeye taşıdı. İlk olarak, partizanlara değil, normal orduya karşı şok uçağı kullanıldı. İkincisi, ilk defa çok sayıda “filo” olarak kullanıldılar. Basın bu taktiği “sürüler” olarak adlandırdı ve bu nedenle orta irtifa Bayraktar TB2 ve Anka'yı değil, aynı zamanda Kamikaze mini dronlarını da içeren hatalı varsayımlar ortaya çıktı. Üçüncüsü, İHA'lar ilk kez hava savunma sistemlerini bastırdı. Suriye'de asgari kayıplarla oyundan avcıya dönüştüler: iki Anka ve üç Bayraktar TB2. Türkler daha sonra Libya'daki tüm bu yenilikleri tamamen uyguladılar.
Libya'daki iç savaşta Çinli İHA'lar
Libya'daki ilk drone uçağı Mareşal Haftar'ın destekçileri tarafından kullanılmaya başladı. BAE'den, önemli ölçüde arıtmaya tabi tutulan Çin Kanat Loong II İHAlarını (bundan sonra WL II olarak anılacaktır) teslim ettiler: İsrail OLS ve Thales iletişim sistemi ile donatıldılar.
WL II'nin pratik uçuş menzili 1 km, tavan 500 m'dir.Kontrol BAE'den gelen uydu ile gerçekleştirilir. Bu İHA'lar çok aktif bir şekilde ve çok çeşitli bomba ve füzelerle birlikte kullanılıyor. WL II, Çin "Jdam" Fei-Teng (FT) dahil olmak üzere toplam 9 kg'a kadar kütleye sahip 000 bomba ve füze kadar süspansiyon taşıyabilir. WL II, FT-12'yi başka bir Çin İHA, CH-480 gibi bir jet hızlandırıcısıyla (12 km'ye kadar menzil) kullanamaz, ancak FT-150'yi 5 km'ye kadar fırlatma menzili ile taşıyabilir. LJ-7 ATGM'leri aktif olarak kullanıldı ve WL II'ye havadan havadan füze sağlama planları duyuruldu. Bu İHA'ya Haftar büyük ölçüde başarılarından borçluydu.
WL II, Ulusal Anlaşma Hükümeti'nin (bundan sonra PNS olarak anılacaktır) Haftaru silahlı kuvvetlerine karşı çıkan hava savunma varlıklarına erişilemeyen mümkün olan en yüksek yüksekliklerden çalıştı, bu nedenle 2016'dan Ağustos 2019'a kadar sadece iki makine kayboldu. Bu İHA'ların en başarılı operasyonu, 2019 yazında hangarın Türk uçağı ile yıkılmasıydı.
2019 yılının sonunda Türkler Libya'daki sahnede açıkça göründüklerinde her şey değişti. Hisar ve Şahin hava savunma sistemlerini, Korkut hava savunma sistemlerini ve Koral elektronik savaş sistemlerini kullandılar. Türkler, AFAR'lı radarlı en yeni kompleks olan AWACS E-7 uçağını kullanmak da dahil olmak üzere dört WL II'yi (ve birkaç hafif WL I forvetini) vurmayı başardı. Bu arada, ABD Hava Kuvvetleri bu uçakları sadece 2035'te alacak ve bu, Amerikan cephaneliğinden Türkler için mevcut olan askeri teçhizatın teknolojik seviyesini açıkça gösteriyor. Burada herhangi bir “geri kalmışlık” söz konusu olamaz. "Corncracker'lara" karşı mücadele için modern elektroniklerle bütün bir Boeing'e ihtiyaç duyulduğu da semptomatiktir. Basına göre, Çin İHA'ları Libya'da Hisar hava savunma sistemleri, lazer sistemi ve elektronik savaş istasyonu tarafından vuruldu.
Şu anda WL II, Haftar tarafından aktif olarak kullanılmaya devam ediyor ve Türk hava savunma sistemleri, PNS tarafından kontrol edilen ve oraya kapalı erişim alanında sadece A2 / AD bölgeleri oluşturdu. Bundan önce Haftar İHA'ları her yere uçtu ve hatta PNS Tripoli ve Misurata'nın ana kaleleri üzerinde ortaya çıktı. WL II, küçük sayıları nedeniyle yoğun bir şekilde kullanılmadı; onları hava savunma sistemleri tarafından bastırmaya yönelik girişimler bilinmemektedir.
Libya'da Türk İHA
İlk Türk grev İHAları 2019 yazında Libya'ya geldi. Bunlar, Türkiye'nin müttefiki Katar tarafından sipariş edilen ve daha sonra PNS'ye transfer edilen Bayraktar TB2 idi. Dövüşün seyrine önemli bir katkıda bulunmadılar, dönüm noktası sadece bu araçların ve Türk ordusunun ek partilerinin gelişiyle geldi. İdlib'de olduğu gibi, Türk İHA'nın da savaşa büyük bir girişiydi (İHA grubunun zirvesinde 40 birime kadar çıkabilir), Trablusgarp için belirleyici savaşın sonucunu önceden belirledi.
Çatışma sırasında Haftar'ın kuvvetleri, Bayraktar TB1 tarafından yok edilen önemli miktarda Pantsir-C2 hava savunma sistemini kaybetti ve bu da 19 birim kaybetti ve bu da İdlib kampanyasına kıyasla çok fazla. Yüksek kayıpların nedeni, Suriye'den farklı olarak, Bayraktar TB2'nin Libya'da Anka İHA'ları (CREB ve SAR radarlı) ve çoğu durumda yer tabanlı EW istasyonlarının desteği olmadan kullanılmasıdır. Türkler, İHA'ları, İdlib'de genellikle topçu ve uçakların güvenli bir şekilde çıkarılmasıyla çözdüğü belirlenen hedefleri yok etmek (ve muhtemelen basitçe “saldırı” yapmak) için İHA'ları devretmek zorunda kaldı. İdlib'in kendinden tahrikli silahlarında başarılı bir şekilde faaliyet gösteren Libya'daki Firtina, çok nadiren çerçevede yakalandı ve Sakarya MLRS ilk olarak sadece son zamanlarda fark edildi. Libya'ya karışan Türkler "sınırlı koşullu". Bu koşullar göz önüne alındığında, Libya'daki Bayraktar TB2'nin çalışması olumlu bir şekilde değerlendirilmelidir, özellikle bu sınırlı bir silah yelpazesine sahip hafif bir drone olduğundan ve Libya'daki kullanımı uydu iletişim kontrolünün eksikliğini sınırladı. Türkler çok geniş bir tiyatroya tekrarlayıcılar koymak zorunda kaldılar. Çin WL II gibi “uzun kol” eksikliğinden dolayı Bayraktar TB2, hava savunma sistemleri tarafından tespit edilememek için düşük irtifalarda füze destek görevlerine gönderildi. Sonuç makineli tüfek ateşinden bile İHA kaybıydı. Trablus Haftar tarafından engellendi ve bir hava savunma sistemleri zinciri ile çevrildi ve tek Mitig havaalanı, WL II dronları tarafından karayolundan başlatılması gereken Türk İHA'larını yok etmek amacıyla saldırıya uğradı. Türkler, elektronik savaşın desteği olmadan hava savunma sistemlerine saldırmaya çalışmadılar. Bununla birlikte, kayıplara rağmen, Bayraktar TB2 işini yaptı ve sonuç olarak PNS kuvvetleri halkadan ayrıldı ve WL II'nin başlatıldığı Al-Vatiy üssünü işgal etti). Burada Türkler Haftar ordusunun hava savunmasındaki deliklerden faydalandı ve İHA'ları kullanarak çok sayıda Pantsir hava savunma sistemini yok etti. Basında çıkan haberlere göre, Türk dronları Libya'da Pantsir hava savunma füze sistemi, MZA ve İsrail anti-İHA kompleksi vuruldu.
Uçaksavar İHA yetenekleri
Bu sorunu analiz etmek için, RF Silahlı Kuvvetlerinin birliklerinde bulunan hava savunma sistemlerinin özelliklerini ve orta irtifa İHA'larının özelliklerini, OLS ve radarlarını ele alacağız, “Modern elektronik savaş sistemlerine giriş” (DeMartino, Modern EW sistemlerine giriş) referans kitabında yer alacağız. Kitap taze, ikinci baskı 2018'de yayınlandı, ancak teknik çok hızlı bir şekilde gelişiyor ve muhtemelen bu sayılar biraz modası geçmiş.
Askeri hava savunmasının İHA'lara karşı koymak konusunda ciddi kısıtlamaları olduğu hemen belirtilmelidir. Bunun nedeni çok basit: OLS ve İHA radarı yüzeyi tarayabilir ve önemli bir mesafede yer hedefleri yürütebilir.
SAR radarını kullanarak, İHA'lar 55 ila 75 km arasındaki mesafeleri tarayabilir, bu da İHA keşif uçağının yer tabanlı elektronik savaş istasyonlarının antenleri üzerinde arkada rahatça baraj yapmasına izin verir. Havada zaman zaman ortaya çıkan havacılığın aksine İHA'lar sürekli olarak “asabilir”. Birlikler sürekli sarf malzemelerine ihtiyaç duyarlar, kamyonlar ön hatlara gider, askeri teçhizat hareketleri ve İHA'lar tüm bu hareketleri kontrol etmeye izin verir. Bu durumda İHA'nın hangi ESR'ye sahip olduğu önemli değildir. Idlib drone Anka'da kullanılan EPR'yi 4 metrekare için EW ve radar kapları ile konfigürasyonda alabilirsiniz. m (yukarıda belirtilen kaynaktan elde edilen verilere göre) ve bu onu yok etme yeteneğini etkilemez. Buk M55 bile (Shell, Tevrat ve Buk'ın eski versiyonlarından bahsetmiyorum) füze ile 3 km'ye kadar (ikincisinin savunma derinliğine yerleştirilmesi dikkate alınarak) , füze yörüngeleri ve elektronik savaş). Fikri S-70V ve hatta S-300 için daha da geliştirebilir ve daha sonra SBN'yi “düşmanın” elektroniklerini göz kamaştırmak için kullanmayı teklif edebilirsiniz, ancak zaman içinde durmaya değer. Taktik düzeyde yüzleşmeden bahsediyoruz. Aynı zamanda, Buk M400 hava savunma sistemi orduda birkaç on PU miktarında ve büyük miktarlarda satın alındığında, düşman zaten ekipmanının yeteneklerini artıracak.
OLS İHA'ları 38 km'ye kadar bir mesafeden tarama yapabilir (günün saatine, atmosferik parazite vb. Bağlıdır). Youtube'da, Bayraktar TB2'dekine benzer bir Wescam istasyonunun, 20 km uzaklıktaki bir gün kamerasıyla bir kaçak kamyon sütunu yakalayıp sürdüğü bir video izleyebilirsiniz. Çözünürlük mükemmel ve en küçük ayrıntıları düşünebilirsiniz. Aralık marjı açıktır.
Optik bir keşif İHA'sını azaltmak daha kolaydır, çünkü ön cepheye yaklaşması gerekir. Ama onlarca kilometrelik hedefe uzaklık göz önüne alındığında, bu da zor bir iştir. Tamamen Bayraktar TB2 kompozitlerden (OLS ile konfigürasyon) yapılmış EPR'yi sadece 1 metrekare için kabul etsek bile. m (DeMartino’nun kitabı, OLS'li orta irtifa dronları için ortalama 1 metrekarelik bir değer verir), kolay bir hedef haline gelmeyecektir, çünkü savunma tabanından yer tabanlı REB ve CRAB İHA'ları tarafından desteklenecektir.
Grev için kullanılan hafif İHAlar hava savunması için en savunmasız kategoridir, ancak onları yıkmak hiç de kolay değildir. Bayraktar TB2 gibi hafif araçlar, ön kenar boyunca çalışırken, radarda görünmez kalırken düşük bir yüksekliğe (birkaç yüz metre) gidebilir. Ön cephede Tunguska, Strela-10, Osa, MZA ve MANPADS ile mücadele edilebilir. Alçak irtifa uçuşu her zaman bir risktir ve kayıplar kaçınılmazdır, ancak Libya'daki Bayraktar TB2 gibi bazı durumlarda, diğer seçeneklerin yokluğunda, böyle bir risk kaçınılmaz ve haklıdır.
Hafif olanlardan farklı olarak, ağır grevli İHA'lar, uzun bir fırlatma menzili (yukarıda belirtilen Çin CH-5 gibi) birkaç EW konteyneri ve yüksek hassasiyetli bomba taşıyabilir. Umut vadeden Türk İHA Akıncı, hem KGK ASELSAN kitiyle donatılmış geleneksel MK-82 bombalarının yanı sıra 100 km'ye kadar mesafeden planlama, hem de 250 km'ye kadar fırlatma menzili KR'yi kullanma yeteneğine sahiptir. Hava savunma sistemleri yardımıyla ağır İHA'ları vurmak son derece zordur.
Bununla birlikte, tüm bu hesaplamalar, sadece düşman İHA'larını hava savunma sistemlerini birer birer vurduğunu esnek bir şekilde izlediğinde, uçağı sınırlı kullanım senaryosuyla ilgilidir. Eğer düşman kararlı bir şekilde hareket ederse ve İHA'ları muazzam bir “filo” biçiminde kullanıyorsa, büyük bir sayısal üstünlük yaratarak hava savunma sistemlerini yok etmeye çalışır, bunlardan biri hava savunma sisteminin sınırlı hava savunma sistemi olan bir takım sorunlar ortaya çıkar. Burada, MÖ'nü tüketen Suriye'de yok edilen "Kabuk" u hatırlamak uygundur. Uçaksavar topçu sistemlerinde durum daha iyi değil, çünkü BK sadece onlarca saniye sürekli ateş için yeterli. Bu nedenle farklı ülkelerde drone saldırılarını püskürtmek için lazer kurulumları aktif olarak geliştirilmektedir.
Hava savunmasını bastırmak için, büyük bir saldırı sırasında bir düşman, entegre ADM-160 elektronik savaş, küçük boyutlu insansız hava araçları, anti-radar füzeleri (HARM) ile yangın radarı ve sadece orta irtifa ve yüksek irtifa İHA'lar (CRAB ile donatılmış İHA'lar dahil) ile yanlış hedefler başlatabilir. İdlib'deki Türk F-16'ları 100 km mesafeden bomba kullandı. BC'yi harcadıktan sonra hava savunma sistemini yok etmek sorun değil. Bu durumda, saldırı uçağı irtifaya çıkabilir, örneğin uçaksavar topçu ve MANPADS gibi birçok hava savunma sistemine dokunulmaz.
Mali mesele
İHA'ları içeren yukarıdaki çatışmalarda, Çin WL II görünüşe göre en hızlı şekilde “ödedi”, çünkü modernizasyon öncesi maliyetleri 2 milyon doları aşmadı. Bayraktar TB2, Türkiye Cumhuriyeti'ne yaklaşık 4 milyona mal oldu (bu, kara ekipmanlarını da içeriyor ve dronların kendileri daha ucuz), bu da Amerikalı "sınıf arkadaşlarına" kıyasla ucuz. Sonuç olarak, bu model dronların Libya'da düşürülmesinin maliyeti dördüncü nesil bir avcı uçağı seviyesinde.
Drone'ların çalışması, insanlı uçağınkinden çok daha ucuzdur. Örneğin, Bayraktar TB2, 100 hp kapasiteli teknolojik olarak basit ve ekonomik bir motor ile donatılmıştır, uçuş saatinin maliyeti çok düşüktür. Karşılaştırma için: ABD Hava Kuvvetleri'nde, bir MQ-1 İHA'nın (motor gücü benzer bir şekilde) uçuş saati F-6C'den 16 kat daha ucuzdur.
Görüşümüze göre, hava savunma sistemleri tarafından kaç İHA'nın vurulduğunu veya imha edildiğini saymak mantıklı değildir ve sadece savaşın sonucu önemlidir. Sonuç olarak, Suriye'de Türk dronları Esad'ı girişimden mahrum etti ve Libya'da girişimi tamamen düşmandan ele geçirebildiler
Sonuç
Saldırı İHA'ları ciddiye ve uzun süre savaş alanına geldi. Güvenle ifade edilebilir:
- İHA'lar, yüksek teknolojili bir düşmana karşı olmak üzere, elektronik savaş, havacılık ve topçu desteğiyle çok sayıda kullanılacak;
- SAM, İHA'larla tek başına mücadele görevlerini çözemez. Elektronik savaş istasyonları, AFAR özellikli gürültü korumalı radarların tam tarama çoklu ışınlarla (ve ideal olarak gizli mod LPI ile), hem yere dayalı hem de AWACS ve uçakta (SAM'ları radyo ufkunun ötesine yönlendirebilen) nedeniyle yetenekleri önemli ölçüde geliştirilebilir, ancak aynı şekilde, bir hava savunma İHA'sının çalışmasını tamamen nötralize edemeyecektir;
- insansız uçakları yok etmek için avcı uçaklı uçakların kullanılması, düşman uçaklarına avantaj sağlayacaktır ve etkili bir önlem olarak değerlendirilemez;
- hiçbir modern ordu, onları kullanan tarafa önemli avantajlar sağlayan orta irtifa ve yüksek irtifa grev uçağı gibi bir araç olmadan yapamaz;
- karşıt tarafların şok İHA'larının havadaki çarpışması kaçınılmaz olarak düşman uçağı yok edebilecek İHA savaşçılarının ortaya çıkmasına neden olacaktır. Birinci Dünya Savaşı ile bir benzetme yapılabilir, önlerinde uçaklar keşif olarak kabul edilir ve savaşçılar sadece savaş sırasında bariz bir ihtiyaca cevap olarak ortaya çıktı. Bugün bile İHA'lar, savaş radarlarına benzer şekilde AFAR'a sahip güçlü radarlar ve havadan havaya füzelerle donatılmıştır.