1 yaşındaki oğlunuz muhtemelen ne zaman küçük taşlar görse, onları ağzına atmaya bayılıyor. Bu tür anlar, her gün olabilir ve çocuğunuzu incitmeden bu hareketten nasıl vazgeçirebileceğinizi bulmakta zorlanıyor olabilirsiniz.
Bu tür zamanlarda, yasaklama veya ceza gibi geleneksel disiplin işe yaramaz. Peki hangi taktik hangi yaş grubu için doğru ve uygundur? Ebeveynlerin çocuklarının bazı davranışların sosyal açıdan uygunsuz bulduğunda bu durumu onlara açıklamak ve düzeltmek konusunda genelde zorlanırlar. Sonuç olarak çocuklarda disiplin süreci uzun bir süreçtir ancak doğru yapıldığı zaman, çocuğunuzun davranışlarını düzeltmede yardımcı olup olumlu ve güzel bir karaktere sahip olmasını sağlayacaktır.
Disiplinin doğuşu
Uzmanlara göre, sınırları belirlemek, iyi davranışları güçlendirmek ve daha az arzu edilen davranışı caydırmak çocuğunuzun bebekliğinde başlayabilir. Küçük bebeklerin dil anlama, bellek ve dikkatleri sınırlı olduğundan, sorunlarla erken başa çıkmak için en iyi strateji gerçek bir ders vermekten ziyade daha çok hasar kontrolü üzerinedir. Dikkat dağıtmak (olumsuz bir davranıştan daha iyi bir şeylere geçmesine yardımcı olmak) ve görmezden gelmek (söylenen nesne veya şey), çok etkili iki stratejidir. Örneğin 4 aylıkken, saçlarınızı çekmenin ne kadar eğlenceli olduğunu keşfederse, elini yavaşça kaldırıp bir öpücük verebilir ve bir çıngırak veya başka bir oyuncak gibi eğlenceli ve uygun bir şeye doğru yönlendirebilirsiniz.
8 -12 ay arası
Bebeğiniz 8 aylık olduğunda artık sınırları düşünmenin zamanı geldi. Birdenbire her şey dağılmaya başlayabilir. Tezgahın altındaki tuvalet kağıtları, klozetin etrafı… Bu yaştaki bir çocuk yalnızca keşfetmek istiyor ve yapması gerekenler ya da neleri yapmaması gerektiği konusunda bir fikri yok. Bu nedenle bir şeye dokunmasını istemiyorsanız, o eşyayı boyunun yetmeyeceği, göremeyeceği bir yere kaldırın ve çocuklara uygun malzemeleri ortalıkta tutmaya devam edin. Uzmanlar bunun çocuğunuzun beladan uzak durmasına yardımcı olabilecek en iyi yol olduğunu ve kuralları izlemeyi çok daha kolay hale getirdiğini söylüyor.
Birçoğumuz çocuğumuzu yaramazlık yaparken gördüğümüzde ‘’hayır’’ diyoruz. Ne yazık ki, bu yaştaki çocuklar için bu güvenilir bir disiplin yöntemi değildir. Çocuğunuz sesinizin “Hayır” kelimesini söylerken ki tonu ile “Seni seviyorum” derken ki tonun farklı bir şey ifade ettiğini anlayabilir, ancak kelimenin gerçek anlamını anlayamıyor. Dahası, sizin isteklerini dikkate alacak hakimiyeti yoktur.
Siz de bazı şeylerin yasak olduğunu anlatmak için başka teknikler kullanın.
12 -24 ay arası
Bu çağın çocuğunun iletişim özellikleri iyice artıyor, bu nedenle temel kuralları açıklamaya başlayabilirsiniz. Çocuğunuzun fiziksel becerileri de tam anlamıyla oyuna giriyor. Yeni küçük gezgininiz muhtemelen bağımsızlığından dolayı heyecanlanacak ve istediği her şeyi yapamadığı için sinirlenecek.
Sorularına cevap verin onunla iletişim halinde olun. Onu odasına gönderip yalnız bırakmak mantıklı bir çözüm değil. Bu durumlar için kendi çocuğunuzu bilmeniz gerekir. Bazı çocuklar dikkatleri dağıldığında çabucak sakinleşir, bazıları ise sarılmaya ihtiyaç duyarlar. Ancak sinir ve patlama anı çok uzunsa, çocuğunuzu durumdan uzaklaştırın ve sakinleşene kadar neler olup bittiğini sakince anlatın.
Çocuğunuzun etkili iletişim kuramaması hayal kırıklığına, vurma veya ısırmaya yol açabilir. Bu senaryoları disipline etmek için, çocuğunuza çabuk ve basit bir şekilde nasıl davranmaması gerektiğini söylemek gereklidir. Örneğin çocuğunuz oyun oynarken altını değiştirmeniz gerektiğinde size vurursa ona ‘’ Birbirimize vurmamalıyız çünkü bu canımızı acıtıyor.’’ diyerek ona oyalanması için bir oyuncak verebilirsiniz.
24 – 36 ay arası
Çocuğunuzun sosyalleşme becerileri için mükemmel olan, aynı zamanda yeni bir disiplin sorunları kümesi kreş ve oyun buluşmalarında başlar. Bu yaşta oyuncakların, zamanın ve dikkatin paylaşılması oldukça zordur.
Bebekler kolay komutları, empati ve sebep ve etkiyi anlarlar, böylece disiplin anında bu kavramları anında kullanabilirsiniz. Örneğin, çocuğunuz arkadaşından bir mum boya alırsa, “Başkasının eşyalarını almamalıyız bu onun duygularını incitebilir” deyip ve ona oynaması için benzer bir mum boya verin.
Kreş çocuklarını disipline etmek için işleri ve konuşmaları basit tutmak en basit yoldur. Araştırmalara göre uzun ve gereksiz açıklamalar yapan anneler, kısa ve doğrudan olanlara oranla daha az etkili oluyor.
Sessizlik cezası kullanma
24 ila 36 ay arasındaki çocuklar için sessizlik cezasını deneyebilirsiniz. Sessizlik cezası şu şekilde iş görür: Çocuğunuz bir yaramazlık yaptığı zaman yaşı kadar dakika bir koltukta sessizce oturup düşünmek zorundadır ta ki sessizlik cezasının bittiği söyleninceye kadar.
Elbette, her çocuk farklıdır ve her zaman her disiplin yöntemi işe yaramayabilir. Ancak ne kadar pratik yaparsanız, çocuğunuzda sınırlarını o kadar anlar ve herkes mutlu olur.