Sindirim sistemi ağızdan başlayıp anüse kadar devam eden uzun bir geçiş yoludur. Sindirim, yiyeceklerin tükürükteki enzimlerle karıştığı ağızda başlar. Lokma yutulduğunda yiyecek yemek borusundan (özofagus) mideye itilir. Mide suyundaki güçlü sindirim enz
İlgili Sayfalar
Sindirim sistemi
Sindirim sistemi ağızdan başlayıp anüse kadar devam eden uzun bir geçiş yoludur. Sindirim, yiyeceklerin tükürükteki enzimlerle karıştığı ağızda başlar. Lokma yutulduğunda yiyecek yemek borusundan (özofagus) mideye itilir. Mide suyundaki güçlü sindirim enzimleri ve hidroklorik asit besinleri parçalar.
Besinler mideden ince bağırsağa (duedonum [[]onikiparmak bağırsağı], jejunum [[]ince bağırsağın orta bölümü] ve ileum [[]ince bağırsağın son bölümü]) geçer, burada pankreas ve safra kesesinden gelen sıvılar sindirim işlemini sürdürür. Yiyeceklerdeki besinlerin çoğu burada sığamsal dalgayla (peristalsis; bağırsak kaslarının birbiri ardına kasılma ve gevşemesiyle oluşan hareket) bağırsak içinde ilerlerken emilir.
Sindirilmeyen atıklar (dışkı, gaita) kalın bağırsağın (kolon) ilk bölümüne gelir; burada kasılmalar yoluyla yavaşça ilerlerken fazla suyu alınır.
Dışkının boşaltılmasından hemen önce atıklar rektuma gider ve oradan da anüs yoluyla atılır.
GÜNLÜK SIVI ALIMI VE KAYBI
Bağırsaklar hem sıvı salgılayabilir hem de emebilir. Genel olarak, her gün bağırsaklardan 9 litre sıvı geçtiği tahmin edilmektedir, bunun yalnızca yaklaşık 2 litresi yiyecek ve içeceklerden gelir. Kalan 7 litre mide, pankreas ve bağırsak sıvıları, ayrıca tükürük ve safra olarak vücut tarafından salgılanır. Bu salgılar besinlerin hızla sindirilmesi ve minerallerle birlikte en iyi şekilde emilmesi için gerekli koşulları sağlar. Dokuz litrenin yaklaşık 8.8'i ya da daha fazlası tekrar emilerek dolaşıma geri döner. Bu nedenle dışkıyla günde 200 gramdan az su atılır.
Sindirim sistemi ve sindirim süreci. Besinleri vücudun emebilmesi için yiyeceklerin parçalanması gerekir. Sindirilmeyen maddeler ve atıklar vücuttan dışarıya atılır.
Dolayısıyla içinden geçen su ve minerallerin %98'ini ya da daha fazlasını geri emen ince bağırsaklar büyük bir verimlilikle çalışır. Herhangi bir şeyin bunu engellemesi, yani suyun %98'inden azının geri emilmesi durumunda, dışkıdaki su miktarı artar ve ishale neden olur.
Bağırsaklar hem sıvı salgılar hem de emer. Genel olarak, her gün bağırsaklardan 9 litre sıvı geçtiği tahmin edilmektedir; bunun yalnızca yaklaşık 2 litresi yiyecek ve içeceklerden gelir. Kalan 7 litre mide, pankreas ve bağırsak sıvıları, ayrıca tükürük ve safra olarak vücut tarafından salgılanır. Bağırsaklar çok büyük bir verimle çalışır ve içinden geçen su ve minerallerin %98'inden fazlasını geri emer.
KALIN BAĞIRSAK
Normalde, ince bağırsakta suyu emilen sıvı maddeler kalın bağırsağa katılaşmış olarak geçer ve bunlar, uygun dışkılama zamanına kadar burada biriktirilir. Tipik Batılı beslenme tarzı olan bir erişkinin kalın bağırsağına 24 saatlik bir dönemde ulaşan 1.5 litre kadar sıvının yaklaşık %90'ı emilir ve geride 200 mililitre lik yarı katı, atılmayı bekleyen bir madde kalır.
Hergün alınan su ve vücut salgıları sindirim sistemi tarafından çok verimli bir biçimde emilir.
|Sınıflandırma
||Su miktarı


|Ağızdan alım
||2,000 ml


|Tükürük bezleri
||1,500 ml


|Mide
||2,500 ml


|Safra
||500 ml


| pankreas
||1,500 ml


|Bağırsak
||1,000 ml


|Bağırsaklara gelen toplam su miktarı
||9,000 ml


|Dışkıda atılan
||200 ml


|Bağırsakların emdiği
||8,800 mililitre (ml)


Yiyecekler midede 1-3 saat, ince bağırsakta 2-6 saat ve kolonda 12-48 saat kalır. Normalde, sıvı emilimine olanak vermek için kolondan görece yavaş geçer. Emilim daha çok sağ taraftaki çıkan ve orta (yatay) kolonda olur. Güçlü kasılmalarla bağırsak kasları katılaşmış dışkıyı günde birkaç kez alt (sigmoid) kolona ve rektuma taşır. Dışkılama, bağırsak duvarındaki duyu ve motor sinirler ile merkezi sinir sistemi arasındaki karmaşık etkileşimin bir sonucu olarak gerçekleşir. Bu etkileşim pelvis (leğen kemiği) ve rektum kasları ile anüsü kontrol eden kas halkasını (anal sfinkter [[]büzgen]) uyararak birbirleriyle uyumlu bir şekilde gevşeyip kasılmalarını, böylece rektumun boşalmasını sağlar.
Sıvı madde kalın bağırsağa ince bağırsaktan gelir; içindeki sıvı emildikçe giderek katılaşır.
Kolondan geçiş zamanı genellikle erkeklerde kadınlara göre daha kısadır, bu nedenle erkeklerin dışkısı daha ağırdır.
Sindirim sisteminden yaklaşık geçiş süreleri.
|ÖNEMLİ NOKTALAR


- Sindirim sistemi ağızdan başlayıp anüse dek uzanır; yiyecekleri ve sıvıları sindirir, emer ve kas kasılmalarıyla bu yol boyunca ilerletir.
- İnce ve kalın bağırsaklar son derece verimli bir biçimde sıvıyı emer, bu yüzden çoğu insanın bir günde attığı dışkı miktarı 200 mililitreden fazla olmaz; hastalığa bağlı olarak emilimde bozulma olduğunda sonuç ishaldir.
- Kalın bağırsak kolon, rektum ve anüsten oluşur; kolondan geçiş yavaştır, bu da sıvı emilimini kolaylaştırır.
- Bağırsak duvar kaslarındaki kasılmalar katı dışkıyı günde birkaç kez kolonun alt bölümüne ve rektuma gönderir.
- Dışkılama sinir sisteminin birkaç farklı kısmının etkileşimi sonucunda oluşur ve pelvik, rektal ve anal sfinkter kaslarının gevşeyip kasılmasına yol açar.
Bu yazı 45141 kere okundu.