Dünyamızda meydana gelen herhangi bir gelişmenin bizi de ilgilendiren bir veya birkaç yanı mutlaka bulunuyor.
Rusya'nın Ukrayna'yı işgali sırasında birçok insan "Bizim savaşımız" değil diye tutturmaya başlamıştı hatırlarsanız. Biz de "Nasıl bizim savaşımız değil; esas bizi vuracak bu savaş!" demiştik.
Bu iki ülkenin tahıl üretiminde en başta yer almalarını geçtik esas olarak Rusya gibi dünyanın, özellikle de Avrupa'nın doğal gaz ve petrol kaynağı bir ülkenin işgal hareketine başlaması, bu işgal nedeni ile ambargoyla cezalandırılması, doğal olarak petrol ve gaz kaynaklarına ulaşmayı veya bunların tedarik edilmesini daha da zorlaştırabilecek. ABD ve AB'nin önündeki en önemli gündem de gözlerinin önünde yerle bir ettiği Ukrayna'nın intikamını Rus gazını ve petrolünü almayarak almak!
AB YA RUS ENERJİSİNE MAHKUM YAŞAYACAK YA DA ESKİ KAYNAKLARA TEKRAR DÖNECEK
Şu ana kadar Avrupa Birliği bu arzusunu gerçekleştirebilmiş değil. Zira alternatifini bulamadığı sürece Rus gazına ve petrolüne mahkum durumdalar!
Elbette yaşanan bu süreç Türkiye'nin ve özellikle Doğu Akdeniz'deki doğal gaz ve petrol kaynaklarına yönelik çalışmalarının kıymetini artırdı. Bu bölgedeki kaynaklar yüzünden yeni bir çatışma doğal olarak dünya çapında bir darboğazın oluşmasına vesile olur ama esas itibariyle Avrupa Birliğini çok daha büyük sıkıntılara sokar. Bu nedenle de AB'nin son zamanlarda alternatif enerji kaynaklarına ulaşmada Türkiye'nin üstün konumuna ayrı bir önem verdiklerini görüyoruz.
Diğer yandan Avrupa Birliği ülkeleri, Rusya'dan tedarik ettikleri doğalgaz ve petrolün miktarını azaltabilmek için kendilerinin sahip olduğu daha başka enerji kaynaklarına doğru bir yöneliş içine de girdiler.
Londra merkezli bir makalede (afr.com) AB ülkelerinin Rus petrol ve gazına olan bağımlılıklarından kurtulmaya çalışırken önümüzdeki yıllarda, belki onlarca yıl, daha fazla kömür yakmak zorunda kalabileceklerini kabul ettiği vurgulanıyordu.
Aynı makalede henüz daha yayımlanan bir enerji planında "Mevcut kömür kapasitelerinden bazıları, nükleer güç ve yerel gaz kaynakları da başlangıçta beklenenden daha uzun süre kullanılabilir" ifadelerine yer verilmesi dikkat çekti. AB'nin, yenilenebilir enerji altyapısını finanse etmek ve Rusya dışı kaynaklara geçişi destekleyecek LNG ve petrol tesisleri inşa etmek için 210 milyar Euro daha harcayacağı, yeni plan doğrultusunda 2030 yılına kadar toplam enerjinin yüzde 45'ini yenilenebilir enerji kaynaklarından sağlama taahhüdünde bulunulduğu, güneş ve rüzgar projeleri için planlama sürecindeki bürokrasinin azaltması için çalışmaların masada olduğu da bu makalede altı çizilen hususlar olarak öne sürülmüştü.
YILLIK 94 MİLYAR EURO DAHA AZ ENERJİYE PARA HARCAYABİLECEKLER!
Makalede AB ülkelerinin Rus gazı ve kömüründen kurtulmak için yenilenebilir enerji kaynaklarına haddinden fazla eğilmesi durumunda, bunun enerji fiyatlarının düşmesine neden olabileceği uyarısında da bulunuldu.
AB'nin bu planının 2030 yılına kadar birlik ülkelerinin gaz ithalatına 80 milyar Euro, petrol ithalatına 12 milyar Euro ve kömür ithalatına da 1,7 milyar Euro'dan daha az harcama yapacağı anlamına gelebileceğinin de belirtildiği makalede, kömür kaynaklarına bir süre mahkum kalınması nedeni ile oluşabilecek tepkileri baştan dindirmek için yenilenebilir enerji kaynaklarına yönelik çalışmalara özellikle yer verildiğini düşündük. Ancak, örneğin, Paris İklim Anlaşması kapsamındaki karbon azaltımlarını sağlayacak taahhütlerin kömürün ve benzeri katı yakıtların kullanımının artması ile sekteye uğrayabileceğine yönelik herhangi bir endişenin makalenin herhangi bir yerinde kendisini gösterdiğine ise şahit olamadık.
Evet, bir makaledeki ifadeleri sizlere olabildiğince aktarmaya çalıştık. Ancak önümüzdeki dönemde, özellikle de Rusya'nın Ukrayna işgali sona ermediği sürece, benzeri haberleri giderek daha sık duyabileceğiz.
AB, KÖMÜR VE NÜKLEER KAYNAKLARA DÖNMEK İÇİN ZEMİN HAZIRLIYOR
Çünkü sanayisiyle, turizmiyle, finans merkezleriyle ve hayat tarzı ile belli bir standardın üzerine çıkmış Avrupa Birliği ülkeleri, tüm bu müreffeh hayatın devamının getirilebilmesi için en önce enerjiye ihtiyaç duyulacağını anlamaya, Rus gazına ve kömürüne bağımlı olmanın onları hiç olmadık bir zamanda ortada bırakabileceğini düşünmeye ve ihtimallerin korkusunu yaşamaya başladılar. Böyle bir tehlikenin varlığı onları daha önceki planlarının tersine kendi katı yakıtlarını kısıtlama sürelerini ötelemelerine vesile olabilecek gibi görünüyor.
AB'nin "başka çaremiz kalmadı" diyerek bu yönde bir adım atması daha başka ülkelerin de Paris İklim Anlaşması ile taahhüdü verilen kimi enerji kaynaklarının sonlandırılması yönündeki gelişmelere ket vurabileceğini düşündürüyor.
Her ülke yeteri kadar enerjiyi her an bulmak zorunda. Aksi takdirde insanların sosyal ve iş yaşamları büyük darbeler yer ve ekonomik bir darboğaz başlar. İşte tüm bunların önüne geçilmesi için daha önce yapılan kimi planların bugünlerde belli bir zaman dilimi için devreden çıkarılabileceği düşünülüyor.
ENERJİ MALİYETLERİ DÜŞÜRÜLEMEZSE ENFLASYON DA DÜŞÜRÜLEMEZ
Diğer yandan özellikle Rusya krizi ile enerji fiyatlarındaki artışın da benzer bir sonucu tetiklemesi beklenebilir. Başta Çin olmak üzere dünyanın birçok sanayileşmiş ülkesi artan maliyetleri karşılamakta zorlanmaya başlayacaktır. Bu kadar yüksek maliyetlerle enerji temininin devam etmesi enflasyondaki yüksekliğin de devamı anlamına gelecektir. Doğal olarak devletler üzerinde toplumsal ve ekonomik baskıların bir hayli arttığı ve artmaya devam ettiği bir süreçten geçiyoruz. Tüm bu maliyetlerin azaltılması ve enerji maliyetlerini dövizle karşılayan ülkelerin döviz sıkıntısı çekmelerinin önüne geçilmesi için yerli kaynaklara yönelmelerde radikal değişimlerin yaşanması beklenebilir.
Böyle bir durumda Türkiye'nin hem Karadeniz'de bulduğu doğalgazı çıkarmak, hem Akdeniz'deki enerji kaynaklarının kullanılabilir hale getirilmesi için özellikle ABD, AB ve İsrail ile işbirliğini geliştirmek gibi gayretleri yanında özellikle kömür rezervlerinin de bir süre aktif kullanılması yönünde bir eğilime girebilir. Böyle bir eğilim bir eğilimden değil bir zorunluluktan kaynaklanıyor. Ancak diğer ülkelerde yerli kaynaklar ayrım yapılmaksızın kullanılırken bizim üzerimizde öteden beri olan baskılar kurdurularak huzurumuz kaçırılmak istenebilir.
Böyle bir dönemde enerji temini etmede sıkıntı yaşayan ülkeler önce ekonomik, sonra da sosyolojik sorunlarla karşı karşıya gelebilir. İnsanlar hem bir an bile olsun elektriklerin kesilmesini istemez hem de içlerinde bir kısmı tüm güçleri ile enerjinin hem her çeşidinin üretilmesine bulduğu bir nedenle karşı çıkabilir.
ENERJİ DARBOĞAZI SOSYAL PATLAMALARA NEDEN OLABİLİR
Evet dünyamız Rusya'nın Ukrayna'yı işgal etmeye başlaması ile yeni bir sıkıntılı sürece daha girmiştir. Pandemi belasından henüz yeni yeni kurtulan ve onun yaralarını henüz saramamış bizler bu sefer de enerji alanında yaşanan bir krizin mağduru olmaya başladık. Bu mağduriyetlerin yaygınlaşması toplumsal kargaşaya bile götürebilir bir ülkeyi. Zira enerji darboğazı sadece sosyal hayatı altüst etmekle kalmaz ekonomik hayatı da yerle bir eder ve işsizlik zirvelere ulaşabilir. İşsizlikteki patlama, alışılmış olunan ve elektrikle ayakta duran yaşam tarzından feragat edememe sosyal patlamalara neden olabilir.
Halihazırda artan enerji fiyatlarının ülkemize maliyeti onlarca milyar dolar tutmaktadır. Döviz bakımından yıllardan beri sıkıntılı süreçler yaşayan ve bu nedenle inanılmaz bir hayat pahalılığının fitilinin ateşlendiği ülkemizde enerji asla ama asla kesintiye uğratılmadan sürdürülmek zorundadır.
Bu konuda toplumun hazırlanması elzem gözükmektedir. Zira yarının bize daha nasıl bir sürpriz getireceğini bugünden kestirme imkanımız bulunmamaktadır.
Diliyoruz ülkemiz kuzey ve güneyimizdeki denizlerde, topraklarımızda doğal gaz ve kömür kaynaklarına en kısa sürede ve yeterli miktarda ulaşır da biz de enerjide dışa bağımlılıktan kurtuluruz bir an önce!