Küçük Bir Arpa Meselesi
Ticari evcil hayvan mamanızın ve/veya maltınızın etiketini kontrol ederseniz, bu içeriğin listelendiğini görebilirsiniz, ancak hayatınızdaki patili bireye gerçekten faydası olabilir mi?
İşte formüllerinin ortak bir parçası olmasının gerçek nedeni ve hayatınızdaki patili birey için gerçekten zararsız olup olmadığı gerçeği. Tam 19 kaynak ve referansın ışığında.
MALTLARDA ARPANIN YERİ
Arpa, evcil hayvan mamalarının büyük çoğunluğunda kullanılırken, maltlardaki "malt" bileşeninin yapımında da kullanılır.
Evcil hayvan mamalarında kullanılması zorunlu olmamakla birlikle maltların yapımında, içeriğe göre %20-40 bandındaki miktarlarda kullanılması gerekmektedir. Daha fazla malt kullanımı demek daha az vitamin, mineral ve antioksidan kaynağı kullanımı demek olacağı gibi, daha fazla tahıl kullanımı anlamına da gelmektedir.
Madalyonun diğer yüzündeki gerçekler ise şunlardır:
Yüksek malt oranı, yüksek arpa miktarıdır. Yüksek arpa miktarı, düşük maliyettir.
Yüksek malt oranı, içeriğinde düşük miktarda bulunan besin ögelerini söyleyebilmek ama maliyetini etkilemeyecek oranda kullanabilmektir. Düşük miktarda güçlü besin ögesi kullanımı, düşük maliyettir.
Yüksek malt bazen arpa değildir. Bu durum çok daha acıdır. Malt(arpa) yerine malt extresi kullanımı, malt yapımında kullanılan tahıl ürününün belirsizliğidir. Zira arpanın sadece yüksek miktarı zararlı ancak toksik değilken, her tahıl ve geçirilen her evre için durum böyle değildir.
Arpa Nedir?
Maltlarda yüksek oranda bulunması normalleştirilmiş, ticari mamaların çok büyük çoğunluğunda azımsanamayacak miktarlarda yer alan, kedi çimlerinin vazgeçilmezi arpa nedir?
Arpa (Hordeum vulgare), Poaceae çimen familyasına aittir ve ürettiği yenilebilir tahıllarla tanınır. Buğday, pirinç ve mısırdan sonra dünya çapında yetiştirilen dördüncü en büyük tahıl ürünüdür ve karbonhidrattır.
Arpanın uzun bir kullanım geçmişi vardır. Antik Mezopotamya'da para birimi olarak kullanılıyordu. Romalı tarihçi Yaşlı Pliny de Antik Yunan'da bu yiyeceğin gladyatörlere verildiğini ve onlara "arpa yiyenler" denildiğini yazmıştır.
Üretimi oldukça kolay ve yetişme süreci hızlıdır. Fazladan bakım gerektirmez. Fazla su gerektirmez. Maliyetini her bitkiyle kıyaslamaya gerek yoktur, sadece diğer tahıllarla kıyaslandığında dahi oldukça düşük maliyetlidir.
MAMALARDA ARPANIN YERİ
Arpanın evcil hayvan gıdalarında kullanılmasının nedeni, daha ucuz olmasıdır. Karbonhidrat açısından zengindir ve bu karbonhidrat dolgu maddeleri, üreticinin tariflerinde çok daha pahalı olan hayvan ve bitki miktarını azaltmasına olanak tanır.
PEKİ ARPA KÖPEKLERİMİZ VE KEDİLERİMİZ İÇİN İYİ Mİ?
Gerçek şu ki arpa da tıpkı buğday ve pirinç gibi bir tahıldır.
Köpeklerin ve kedilerin karbonhidratlara biyolojik ihtiyaçları yoktur ve karbonhidratlar vücutlarında yalnızca şekere dönüşür.
Dahası, köpeklerin ve kedilerin sindirim yolları kısadır. Dolayısıyla bu hayvanlar için tercih edilen enerji kaynağı karbonhidratlar değil protein ve/veya yağ içeren kaynaklardır.
Ancak hayatınızdaki patili bireyin gerekirse az miktarda arpa tüketmesi durumunda toksisite açısından herhangi bir sorun yoktur.
Çoğu insanın mali durum nedeniyle evcil hayvan mamalarına tahıl eklemeye başvurması ya da tahıl eklenmiş mamaları almaları gerekebilir. Çok küçük miktarlarda verildiği sürece bu sorun değildir. Ancak onlar için değerli olan hiçbir önemli besin ögesini içermedikleri bilinmelidir.
Yani tıpkı insanların fast food yemesinin toksik olmaması ve nadiren yemelerinde de hiçbir sorun olmaması gibi patili bireyler de metabolik strese neden olan böyle yiyecekleri tüketebilir. Ancak amaç, doğuştan gelen metabolik mekanizmalarla uyumlu olan sağlıklı gerçek gıdalardan alınan kalorilere öncelik vermektir. Köpekler ve kediler için %20'den az nişastalı karbonhidrat içeren bir diyet, en besleyici ve metabolik açıdan en az stresli olanıdır.
Arpanın içerdiği besin değerlerinin ise patili bireyler için sindirimi çok daha kolay ve besleyici olan alternatifleri vardır.
Örneğin arpa ortalama olarak %3 oranında lif içerir. Ancak karnıyarık otunun lif içeriği %77'dir.
Arpada toplam %9 oranında niasin (B3 vitamini), tiamin (B1 vitamini) ve piridoksin (B6 vitamini) bulunur. Spirulina'da B vitaminleri oranı %19-21'dir.
Tüm bu kıyaslamalar çeşitlendirilebilir çünkü arpanın %73'ü karbonhidrattır.
ARPA KÖPEKLERİMİZ VE KEDİLERİMİZ İÇİN NE KADAR KÖTÜ?
En önemli diğer nokta da hem mamalarda hem de kedi maltlarında olmaması gereken miktarlarda sıklıkla kullanılan arpanın, yukarıda belirtilen besinlerin küçük miktarlarına sahip olmasına rağmen, doğal olarak oluşan ve bağlayıcı görevi gören bir protein olan gluten ve lektin içermesidir.
Gluten bir anti-besleyicidir. Bu, vücudun önemli minerallerini ve besin maddelerini emdiği anlamına gelir.
Gluten bağırsak geçirgenliğine yol açarak hayvanların bağırsaklarında iltihaplanmaya neden olabilir ve bu da kilo kaybı, ishal ve daha fazlası gibi rahatsız edici semptomlara yol açabilir.
Yapılan çalışmalarda hayvanlarda lektinlerin demir, çinko ve kalsiyum gibi minerallerin emilimini engellediği bulunmuştur. Mide bulantısı, ishal, mide rahatsızlığı ve iltihaplı durumlar gibi yan etkilere yol açabilirler.
Arpada bulunan diğer anti-besin maddeleri fitik asit ve saponinlerdir. Uygun gıda hazırlığı yoluyla bu anti-besin maddelerini en aza indirmenin yolları olsa da (örneğin, bir çalışma, ıslatmanın buğday ve arpadaki fitatları azaltmaya yardımcı olabileceğini belirtmektedir), en iyi eylem yolu yine de bu tahılları sınırlamaktır.
Tüm bunların yanısıra ne yazık ki, geleneksel olarak yetiştirilen arpa yabani ot öldürücülerde bulunan potansiyel olarak kanserojen bir aktif madde olan glifosat ile sıklıkla kirlenmektedir .
Özetle patili birey ebeveynleri olarak, bazı alt metinleri daha dikkatli okumamız gerekiyor.
Örneğin tahıllara dair gerçeği bilirken arpanın içerdiği çok düşük miktardaki besin ögelerinden bahsedilerek "besin ve lif kaynağı" denildiğinde, üstelik malt yani arpası yüksek olana "iyi" dendiğinde oranlara bakmayı ihmal etmemek önemli.
"Bu vitaminin %60'ı maltsa yani arpaysa, arpanın da %73'ü karbonhidratsa, asıl vitaminler nerede? Yarısından fazlası gluten olan bu ürünü neden veriyorum?" diyebilmek de öyle.
Doğa ile uyumun getirdiği sağlıkla, huzurla ve güvenle...