Öneri / Haber-Yorum – Günümüzdeki adıyla 7 Nisan 1956’da kurulan ve Avusturya’nın en kitlesel aşırı sağcı, yabancı ve göçmen karşıtı partisi konumuna sahip FPÖ (Freiheitliche Partei Österreichs -Avusturya Hürriyet Partisi), bölünmeye doymuyor. Partinin yaşadığı en önemli kırılmalardan ilki, en popüler lideri Jörg Haider 1986’da genel başkan seçildiğinde yaşanmıştı. Heide Schmidt’in liderliğinde 5 milletvekili ayrılarak “Liberal Forum”u kurmuştu.
FPÖ, ilk koalisyon hükümeti ortaklığını, 1983-86 yılları arasında sosyaldemokrat SPÖ ile yaşamıştı. 1986’da Haider genel başkan seçilince, SPÖ tarafı koalisyonu bozdu. Bir koalisyon hükümetinin ikinci partisi olma şansını, Şubat 2000’de, bu kez hıristiyan muhafazakar ÖVP ile yakaladı. Bu ÖVP-FPÖ koalisyon hükümetleri, ard arda 2005’e kadar iki dönem halinde devam etti. Başına aşırı sağcı lider Jörg Haider’nın geçtiği bir partinin hükümet ortağı olması, sadece ülkede değil, dünya çapında tepki ve protestolara neden oldu. Biraz da bu yüzden, genel başkan Haider, kabinede yer almadı; vekillerini başbakan yardımcısı ve bakan yaptı.
Bu yıllarda FPÖ’yü sadece dışarıdan sarsanlar yoktu, parti kendi içinde de sarsılmalar yaşıyordu. Süreç, 4 Nisan 2005’te ikinci önemli bölünmeyle sonuçlandı: Jörg Haider ve grubu, BZÖ (Bündnis Zukunft Österreich – Avusturya’nın Geleceği İttifakı) adıyla yeni bir parti kurdu. FPÖ’nün başına ise, en yaşlı üye olarak Hilmar Kabas getirildi.
İşte bu ikinci önemli bölünme, Heinz Christian Strache’ye liderlik yolunu açan gelişme oldu. 23 Nisan 2005 günü yapılan parti kongresinde, yeni genel başkan oldu. Partinin başında kaldığı süre, politikacı olarak popüler oluşu ve alınan oy oranı gibi kıstaslar gözönüne alındığında, bu cenahın, Haider’dan sonra “geldi mi gitmeyen lider” politikacısıydı Strache. İlki partinin başında 19, ikincisi 14 yıl kaldı.
Strache liderliğindeki FPÖ ilk hükümeti ortaklığını, 2017-19 arasında kurulan üçüncü ÖVP-FPÖ koalisyonuyla yaşadı. Strache, ilk kez başbakan yardımcısı koltuğuna oturmuştu. FPÖ kurulduğunden beri, Federal Ulusal Meclis’teki üçüncü parti konumunda oldu. Bu üçüncü sıra, tam da ona hükümet ortağı olanağı sağlayan bir konumdu. İlk iki büyük parti, ortak çalışma konusunda anlaşamayınca, “kilit parti” olarak FPÖ sahnedeki yerini alıyordu.
İlk koalisyon ortaklığını kendi eliyle yıktı
FPÖ, Strache’nin liderliğinde hıristiyan muhafazakar ÖVP ile koalisyon halinde “yelkenler fora” demişken, daha iki yıl dolmamıştı ki2019 Mayıs ayı sonlarında “İbiza Skandalı” patlayıverdi. Strache, (başbakan yardımcılığı, parti genel başkanlığı başta olmak üzere) bütün görevlerinden istifa etmek zorunda kaldı. Sebep olduğu skandal dolayısıyla, sadece yöneticilik koltuklarından değil, hem milletvekili statüsünden ve hem de sonunda “partisiz” kaldı. FPÖ, 29 Eylül 2019 Pazar günkü erken seçimlere, Norbert Hofer’in genel başkanlığında katılmış, Strache milletvekili adayı bile olamamıştı. Parti içi kapışmaların ürünü olarak, eşi Philippa Strache milletvekili seçildi ama o da partiden dışlandı. Şimdilerde “bağımsız” milletvekili.
Bu parti içi kavgalar, FPÖ’yü tarihindeki üçüncü önemli bölünmeyle yüz yüze bıraktı. “İbiza Skandalı”nın üzerinden zaman geçtikçe, parti yönetici ve üyelerinin bir kısmının desteğini arkasına alan Strache, sahneye geri dönme çalışmalarını başlatıverdi. Milletvekili adayı bile olmadığı 29 Eylül 2019 erken seçimlerinde aldığı “tercihli oylar”ın, onun gardını yeniden almasında önemli bir rolü olduğu söylenebilir.
Strache’nin taraftarları, FPÖ’nün Viyana Eyaleti Meclisi’nde görev alan üç eyalet milletvekilinin öncülüğünde, 12 Aralık 2019 günü “Die Allianz für Österreich – DAÖ” adıyla yeni bir oluşuma gitti ve ülke çapında bir parti formatıyla örgütlenme çabası içine girdi. Oluşumun öne çıkan ismi Karl Baron idi.
Partiye bağlanmak yerine, partiyi kendine bağladı
Strache, bu yeni oluşuma Şubat 2020’de katıldı. Sonbaharda yapılması gereken Viyana Eyalet Seçimi’nde 1. Sıra Adayı olarak sahnede şimdi. Bütün bunlar kesinleşince, 14 Mayıs gününden itibaren yeni oluşumun adının önüne, “Team HC Strache” (HC) ibaresi eklendi: Team HC Strache – Allianz für Österreich! Ama kısa ad olarak, “HC“ (Heinz-Christian) kullanılacak.
Onu destekleyenler tarafından kurulmuştuysa da geleceği belirsiz olan bir partinin başına geçmek istemeyen Strache, bunun yerine yeni oluşumu kendine bağlamış, yedeklemiş oldu. Medya da olayın adını böyle koymayı tercih etti. Günlük Der Standard gazetesi, “Yeni partinin adı, Strache Timi” başlığını kullandı örneğin.
Son iki dönemde, Viyana Eyaleti Seçimi’nde tek başına hükümet kuracak kadar oy alamayan ve Yeşiller Partisi’yle koalisyon kuran sosyaldemokrat parti, FPÖ’deki bu bölünme dolayısıyla sonbahardaki eyalet seçimlerine az da olsa rahatlamış olarak girecek. Tabii, federal hükümetin büyük ortağı hıristiyan muhafazakar ÖVP’nin, bugüne kadar çok da iyi olmadığı Viyana’da sürpriz yapması da mümkün.