Alkol içmek, küçük miktarlarda bile olsa, akşamdan kalma semptomlarının aksine, kızarma, kaşıntı veya garip sindirim sorunları gibi gıda alerjisi belirtileri veriyorsa kişide alkole karşı bir alerji veya intölerans olabilir. Etanole (alkolün bilimsel adı) karşı gerçek alerjiler nadir olmakla birlikte, alkollü içecekler alerji veya intolerans semptomlarına neden olabilecek bir dizi farklı bileşen içerebilir.
Alkollü içeceklerde bulunan aşağıdaki bileşenler onlara duyarlı kişilerde semptomlara neden olabilir:
-Buğday, arpa ve çavdar gluteni
-Histamin
-Sülfitler
-Maya
-Üzüm
–Mısır
Bu alerjilerin bazıları alakalı içeceklerin tamamen bırakılmasını gerektirse de, diğerleri için geçici çözümler vardır. İşte çeşitli alkollü içeceklerde bulunan potansiyel olarak sorunlu bileşenler hakkında bilgiler.
Gluten Hassasiyeti
Çölyak hastalığı reaksiyonlarını tetikleyen protein olan gluten, buğday, arpa ve çavdarda bulunur. Arpa maltı bira ve diğer bazı şişelenmiş içeceklerin yapımında kullanılır. Bazı biralarda arpaya ek olarak veya arpa yerine buğday bulunur. Bu nedenle, çölyak hastalığı veya çölyak olmayan glüten duyarlılığı olan bireylerin geleneksel biradan uzak durmaları gerekir. Buğday alerjisi varsa, buğdayla değil arpa ile yapılan bira içilebilir. Gluten taneleri ile yapılan ancak damıtılmış alkollü içecekler söz konusu olduğunda durum daha karmaşık hale gelir. Buğday, çavdar ve arpadan yapılan yaygın damıtılmış içecekler arasında cin, votka ve viski bulunur.
Amerikan Diyetisyenler Derneği damıtılmış alkollü içecekleri çölyak hastalığı olan insanlar için güvenli olarak görmektedir. Çölyak hastalığı diyet kılavuzlarına göre, damıtma işleminden sonra aroma eklenmedikçe, damıtılmış alkollü içecekler glutensizdir fakat bu tartışmalı bir konudur çünkü çölyak veya glüten duyarlılığı olan birçok insan glüten tanelerinden damıtılmış alkollü içeceklere reaksiyon gösterdiğini bildirmektedir. Bu arada, buğdaydan yapılan damıtılmış alkollü içeceklerin buğday alerjisi olan insanlar üzerindeki etkileri konusunda çok az araştırma yapılmıştır fakat Avrupa Gıda Güvenliği Otoritesi onları güvenli bulmaktadır. Gluten bazlı alkol tüketmekten endişe ediliyorsa patates bazlı veya üzüm bazlı bir votka veya sorgumdan (glütensiz bir tahıl) yapılmış glutensiz bir viski denenebilir. Glütensiz ticari pazar çok büyüdüğünden birçok üretici glütensiz olarak etiketlenmiş alkollü içecekler üretmektedir. Örneğin, tamamen glütensiz içeriklerden yapılmış biralar vardır. Doğal olarak glütensiz olan yaygın alkollü içecekler arasında şarap ve çoğu brendi bulunur. Bununla birlikte, bazı aromalı brendiler gluten içerebilen tatlandırıcılar ve katkı maddeleri içerdiği için etiketler dikkatlice okunmalıdır. Çoğu likör ile soda, şarap ve meyve suyu karışımından yapılan düşük alkollü içecek çeşitleri glutensizdir. Bunlardan bazılarında glüten içeren olası katkı maddeleri bulunabileceği için etiketlerinin veya üretici web sitelerinin kontrol edilmesi akıllıca olacaktır.
Histamin İntoleransı
Olgun peynir ve kırmızı şarap da dahil olmak üzere birçok gıda histamin bakımından yüksektir. Bu, vücutta bir dizi alerjik reaksiyonda yer alan bir kimyasaldır. Yüksek histaminli gıdalara karşı alerjik bir reaksiyon aslında olası bir histamin intoleransına işaret edebilir. Vücutta histaminin parçalanması gereken iki enzim vardır ancak bazen bu enzimler olması gerektiği kadar iyi çalışmaz. Bu gerçekleştiğinde, kırmızı şarap baş ağrısı da dahil olmak üzere çeşitli histamin intoleransı semptomlarına neden olabilir. Histaminin migrenlerle ilişkili olduğuna dair bazı kanıtlar da vardır. Kırmızı şarap özellikle histaminler bakımından zengin olsa da tüm alkollü içeceklerde yüksek düzeyde histamin bulunur. Bazı antihistaminikler histamine karşı görülen intolerans semptomlarını azaltmaya yardım edebilir ama alkolden ve tüketilen besinlerle birlikte histamin alınmasından kaçınılmalıdır. Kaçınılması gereken diğer histamin açısından zengin gıdalar arasında kurutulmuş etler, ıspanak, domates ve kefir gibi fermente gıdalar bulunur.
Sülfit Alerjileri
Sülfitler olarak bilinen bir grup sülfür (kükürt) içeren bileşik, şarap ve birada doğal olarak bulunur ve bu içeceklerde zararlı bakterilerin büyümesini engellemeye yardımcı olur. Şarap imalatçıları bazen koruyucu olarak işlev gördükleri için şaraplara daha fazla sülfit ekler. Duyarlı bireylerde sülfitler astım ataklarını veya anafilaksi olarak bilinen, tüm vücutta ciddi alerjik reaksiyonlarını tetikleyebilir. Sülfite duyarlı insanların çoğunda çok düşük miktarlarda sülfit astım krizini tetiklemez fakat miktarlar arttıkça reaksiyon yaşama şansı da artar. Alerji uzmanı bir sülfit alerjisi nedeniyle anafilaksi riski altında olduğunu belirtmişse şaraptan kaçınmak gerekir. Ayrıca, acil bir durumda kişilerin kendine epinefrin (adrenalin) enjekte etmesi için bir EpiPen taşıması gerekir. Gerçekten sülfit içermeyen şarap diye bir şey yoktur. Organik şarapların kanunen ilave sülfit içermesine izin verilmezken bir kısmı bazı astımlı bireyler için sorun yaratabilecek kadar doğal sülfit içerir.
Maya Alerjileri
Alkollü içeceklerin çoğunun fermente edilmesi için bir maya çeşidi olan bira mayası kullanılır. Tek hücreli olan bira mayalarının bilimsel adı Saccharomyces cerevisiae’dir ve ekmeğin kabarması için kullanılan da aynı mayadır. Saccharomyces cerevisiae alerjileri tıbbi literatürde iyi belgelenmiştir ve küf alerjisi olan kişilerde görülme olasılığı yüksektir. Bira mayası tüm fermente alkollü içeceklerde (bira, şarap, elma şarabı, sake, kvas ve diğer benzer içeceklerde) kullanılır, bu nedenle maya alerjisi olan kişiler bunlardan kaçınmalıdır. Aynı şey damıtılmış likör için geçerli olmayabilir. Mayalara karşı alerjik reaksiyonlar ve damıtılmış alkollü içkiler ile ilgili yapılan araştırmaların sayısı azdır. Mayaya karşı alerjisi olan ve bu içecekleri kullanmak isteyenler alerji uzmanına daha fazla alerji testi yapılması gerekip gerekmediği konusunda danışmalıdır.
Not: Kvas, ekmekle mayalanan bir çeşit fermente içecektir.
Üzüm Alerjileri
Üzüm alerjileri nadirdir ancak tıbbi literatürde tanımlanmıştır. Şaraba ek olarak, üzüm alerjisi olan bireylerin Armanyak (bir brendi çeşidi), Konyak, uzo, vermut, porto şarabı, şampanya, çoğu şarap, soda ve meyve suyu karışımıyla elde edilen düşük alkollü içecekler ile paketlenmiş martini karışımlarından kaçınması gerekir. Şarap ve üzüm bazlı alkollü içeceklere bazı olası alternatifler arasında Moscato (düşük alkollü bir çeşit beyaz şarap) gibi tatlı bir tada sahip Japon erik şarabı ve elma brendisi olan Calvados bulunmaktadır.
Mısır Alerjileri ve İntoleransları
Bugüne kadar, mısırdan yapılan damıtılmış alkolün mısır alerjisi olan insanlar için güvenli olup olmadığı sorusu hakemli tıbbi literatürde çok az ilgi görmüştür. Mısır alerjisi ve bira tüketimiyle tetiklenen anaflaksi vakaları yaşayan hastalar üzerinde 1999 yılında yapılmış bir çalışma mısır bazlı damıtık alkolün mısıra karşı alerjisi olanlar için güvenli olabileceğini göstermiştir. Mısır ve damıtılmış alkol hakkındaki klinik kanıtların çok az olduğu göz önüne alındığında, mısır türevi damıtılmış alkol kullanmaya devam etmeden önce bir alerjistle konuşulması gerekebilir. Mısır alerjisi olan kişiler, mısırdan elde edilen alkollü içkilerden, özellikle de Bourbon’dan kaçınmalıdır. Cin, viski ve bazı votkalar da dahil olmak üzere diğer likör türleri de mısırdan damıtılabilir, bu nedenle etiketler her zaman kontrol edilmelidir. Bazı biralar (mısır olmayan tahıl taneleri, su, maya ve şerbetçiotu kullanılanlar) güvenli olsa da çoğu değildir. Şarap, mısır alerjileri ve intoleransları için güvenlidir fakat İspanyol chicha kaçınılması gereken başka bir fermente mısır bazlı içecektir. Diğer bir potansiyel endişe alanı, likörlere veya konyaklara eklenen tatlandırıcılar olabilir, çünkü bunlar mısır içerebilir. Malzemelerin tam listesi etikette mevcut değilse, üreticisinin web siteleri kontrol edilebilir veya içmeden önce müşteri hizmetleri aranabilir.
Kişilerde herhangi bir gıda alerjisi varsa tüketilen alkollü içeceklere çok dikkat edilmelidir. Etiket standartları bira, şarap ve likör üretimine nelerin girdiğini bilmeyi zorlaştırır. Sorunları olanlar bir alerji uzmanına kendi spesifik reaksiyonlarını açıklayarak nasıl ve ne tür alkollü içecekleri içebileceklerini danışmalıdır.
Kaynakça:
https://www.verywellhealth.com/alcohol-allergies-and-intolerances-1324211
Yazar: Müşerref Özdaş