Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu (DEHB), davranışları esasen etkileyen yaygın bir durumdur. Genellikle çocuklarda teşhis edilir, ancak yetişkinleri etkileyebilir. Belirtiler, huzursuzluk, dürtüsellik ve / veya dikkatsizliği içerir. Teşhis, ayrıntılı bir değerlendirmeden sonra yapılır. Tedavi ebeveyn eğitim programları ve bazen ilaç içerir. Diyet bir faktör olabilir ve düşünmeye değer olabilir.
Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu (DEHB), davranışları esasen etkileyen yaygın bir durumdur. Genellikle çocuklarda teşhis edilir, ancak yetişkinleri etkileyebilir. Belirtiler, huzursuzluk, dürtüsellik ve / veya dikkatsizliği içerir. Teşhis, ayrıntılı bir değerlendirmeden sonra yapılır. Tedavi ebeveyn eğitim programları ve bazen ilaç içerir. Diyet bir faktör olabilir ve düşünmeye değer olabilir.
Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu (DEHB) nedir?
DEHB ayrıca dikkat eksikliği bozukluğu (ADD) ve hiperkinetik bozukluk olarak da bilinir. Temel olarak bir çocuğun davranışını etkileyen oldukça yaygın bir durumdur. Davranışın bir sonucu olarak çocuğun entelektüel, sosyal ve psikolojik gelişiminde de sorunlar olabilir.
DEHB olan çocuklar sürekli huzursuzluk, dürtüsellik ve / veya dikkatsizlik gösterirler. Bu özellikler birden fazla ortamda görülür – örneğin, okulda ve evde. Ayrıca, birden fazla etkinlikte görülürler – örneğin okul işleri ve ilişkiler. Yaşları için beklenenden daha yüksek bir seviyededir ve çocuğun günlük hayatında önemli aksaklıklara neden olurlar.
DEHB olan çocuklar anksiyete ve depresyon, davranış bozuklukları ve koordinasyon zorlukları gibi diğer sorunlara sahip olma oranlarının da ortalamaya göre daha yüksektir. DEHB olan bazı çocuklarda okuma güçlüğü ve disleksi de vardır.
DEHB’nin nedeni bilinmemektedir. Dürtüleri ve konsantrasyonu kontrol eden beynin bazı kısımlarında ince değişiklikler olabileceği düşünülmektedir. DEHB’nin ana nedeni bilinmemekle birlikte çeşitli faktörlerin DEHB gelişen bir çocuk riskini arttırdığı düşünülmektedir. Bunlar arasında
Zavallı ebeveynlik, bir çok TV veya DVD izlemek, aile stres vb. Gibi bir çocuğun yetiştirilmesinde faktörler DEHB’ye neden olmaz. Bununla birlikte, böyle faktörler DEHB olan bir çocuğun davranışını kötüleştirebilir. Diyet bir faktör olabilir (daha sonra tartışılacaktır).
DEHB, İngiltere’de 100 okul çağındaki çocukta yaklaşık 5 etkiliyor. Erkeklerde kızlardan çok üç kat daha yaygın. DEHB genellikle 3-7 yaş arasındaki çocuklarda teşhis edilirse de, hayatta çok daha sonrasına kadar tanınmayabilir. Bazen yetişkinliğe kadar teşhis edilmez.
DEHB teşhisi için basit bir test yok. Çocuğunuzun öğretmeni veya doktoru, çocuğunuzun DEHB’ye sahip olabileceğinden şüphelenirse, muhtemelen çocuğunuz bir uzmana sevk edilecektir. Uzman, bir değerlendirme yaparak tanıyı teyit edebilir ve herhangi bir tedaviye başlayabilir. Bu uzman bir çocuk doktoru (uzman bir çocuk doktoru), bir çocuk psikiyatristi, yerel Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı Servisine üye olmanız veya yetişkin bir psikiyatrist olabilir. Uzman türü çocuğunuzun yaşına ve ayrıca bölgenizdeki hizmetlerin bulunup bulunmadığına bağlıdır
Bu değerlendirmenin birkaç amacı var. Bunlar arasında
Bir doktorun DEHB konusunda kesin bir teşhis koyması için, yerine getirilmesi gereken katı kriterler vardır. Örneğin, dikkatsizlik ve / veya hiperaktivite ve dürtüsellik semptomları en az altı ay süreyle mevcut olmalıdır. Ayrıca, çocuğunuzun hayatında sorunlara neden olmalı ve yaşlarına göre beklenenden farklı olmalılar. Ayrıca, 7 yaşından önce ortaya çıkmaya başlamış olmalı ve örneğin evde ve okulda birden fazla ayarda bulunmaları gerekir. Buna ek olarak, çocuğunuzun belirtileri için diğer nedenler – örneğin, depresyon ya da kaygı – göz ardı edilmelidir.
Önerilen tedaviler, durumun ne kadar şiddetli olduğu ve çocuğunuzun yaşına bağlıdır. İdeal olarak, tedavi ADHD konusunda deneyimli ve eğitimli bir ekip ekibini içermelidir. Ekip bir doktor, öğretmen, hemşire, sosyal hizmet uzmanı, mesleki terapist, zihinsel sağlık uzmanı veya psikolog içerebilir. Tedaviler, ilaçların yanı sıra diğer tedavileri de içerir.
Genellikle, okul öncesi çocuklar veya hafif ila orta derecede DEHB olan daha büyük çocuklar için, ilk adım genelde ebeveyn eğitim programına yönlendirilmektir (ebeveyn veya vasi). Bazen çocuğunuz davranış geliştirmeye yönelik bir grup tedavi programı için sevk edilecektir. Ana program, aşağıdakileri içerebilir:
Çocuğunuzun öğretmeni, tedavi sürecine katılmaya davet edilebilir. Çocuğunuzun öğrenmesini ve çalışmasını daha iyi kılmak için sınıfta bazı teknikleri kullanabilirler. Aile terapisi de yardımcı olabilir.
İngiltere’de DEHB tedavisi için lisanslı üç ana ilaç bulunmaktadır. Metilfenidat (Ritalin®) en yaygın kullanılan ilaçtır. Atomoksetin ve deksametamin, aynı zamanda kullanılabilecek diğer ilaçlardır. İlaçlar genellikle 6 yaşın altındaki çocuklara verilmez. İlaçlarla tedavi çocuklukta davranış bozuklukları uzmanı gözetiminde yapılır.
DEHB için kullanılan ilaçlar, uzun yıllar boyunca ve birçok çocuğun iyi etkileri ile kullanılmıştır. Bir dizi çalışma, yoğun davranış eğitimi programlarına sahip olan ya da olmayan ilaçların yalnızca davranışsal eğitim programlarından daha etkili olduğunu göstermiştir.
Metilfenidat, uyarıcı tıbbın bir türüdür. Beynin belirli bölümlerinde dopamin adı verilen bir beyin kimyasalının miktarını arttırarak çalışır. Üzerinde çalıştığı parçalar kendi kendini kontrol ve dikkatin sorumluluğundadır. Beyindeki bu bölgelerdeki dopamin miktarını artırmak onları daha iyi çalışmaya teşvik eder. Bu daha sonra çocuğunuzun dikkatini odaklanmak ve konsantrasyon geliştirmek yardımcı olur.
Genellikle, çocuğunuz günde üç kez 5 mg gibi düşük bir dozda başlayacak ve yan etkiler için dikkatli bir şekilde izlenecektir. Bu doz çoğunlukla 4-6 haftada bir, günde en az 20 mg, günde üç kez, ne kadar iyi çalıştığına ve yan etkilerin olup olmadığına göre kademeli olarak artar. Metilfenidat ile dikkat edilmesi gereken en yaygın yan etkiler uyku (uykusuzluk), iştah kaybı ve kilo verme zorluğudır.
Çocuğunuz ilaç kullanırken, dozun çalışıp çalışmadığını ve yan etkilerinin az olup olmadığını kontrol etmek için düzenli olarak gözden geçirilmesi gerekir. Çocuğunuzun düzenli aralıklarla boy, kilo, nabız ve kan basıncı da ölçülür.
Kısa etkili metilfenidat yaklaşık 20 dakika içinde çalışmaya başlar ve 3-4 saat sürer. Daha uzun süre çalışan versiyonun çalışmaya başlaması daha uzun sürüyor, ancak yaklaşık 12 saat sürüyor ve gün boyunca kan dolaşımında daha istikrarlı bir ilaç seviyesi sağlıyor. İlaçların tüm faydasını görmek birkaç hafta sürebilir.
İlaca birkaç yıldır devam edilmesi yaygın bir şeydir. Çocuklar birer genç olduktan sonra, her yıl ilacın denenmesi önerilir. Bu, ilacın hala gerekli olduğundan emin olmak içindir.
DEHB için kullanılabilecek başka ilaçlar da var, ancak bunlar genellikle sadece yukarıdaki ilaçların etkili olmaması durumunda önerilir.
DEHB tedavisinde ilaç kullanımı tartışmalıdır. Çoğunlukla bazı insanlar yan etkilerin yanı sıra etkililiklerinden endişe ediyorlar. Ayrıca, ilaçların kötüye kullanılması veya istismarı olasılığı vardır. Bununla birlikte, Ulusal Sağlık ve Bakım Enstitüsü (NICE) kılavuzları, şiddetli DEHB’nin tedavisinde hala yararlı ve önemli olduğunu ve diğer tedavilerin etkili olmadığı durumlarda daha hafif formlar önerir. İlaçların faydaları genellikle 6 yaşın üzerindeki DEHB’lu ve ergenlik çağındaki çocukların riskinden daha önemlidir.
Bu tartışmalar büyük ölçüde asılsızdır, çünkü hem bilimsel araştırmalar hem de yılların deneyimleri bu ilaçların genellikle güvenli ve etkili olduğunu göstermiştir.
DEHB tedavisinde diyet değişiklikleri yıllardır yaygın olarak kullanılmaktadır. Formunu alırlar.
DEHB ile ilgili bir kılavuz 2008’de NICE tarafından yayınlandı. Kılavuz, diyet değişikliklerinin DEHB olan çocuklara yardımcı olabileceğine dair iyi bir kanıt bulunmadığı sonucuna vardı. Bununla birlikte, NICE, “DEHB değerlendirmesinde, hiperaktif davranışlarını etkileyen gıdalar veya içecekler hakkında sorma da bulunulmalıdır. Açık bir bağlantı varsa, sağlık uzmanları ebeveynlere veya bakıcılara yiyecek ve içecek alınması ve DEHB davranışları içeren bir günlük tutmalarını tavsiye etmelidir. Eğer günlüğü belirli gıdalar ve içecekler ve davranış arasındaki ilişkiyi destekliyorsa, bir diyetisyene sevk edilmelidir “dedi.
Bununla birlikte, DEHB olan tüm insanların en azından normal bir sağlıklı dengeli diyetine sahip olmaları ve bazı düzenli egzersiz yapmaları önerilir.
Büyük çocuklarda, bilişsel davranış terapisi (CBT) veya sosyal beceri eğitimi gibi psikolojik muameleden kazanç elde edilebilir. Bu teknikler, çocuğunuza neden neden hareket edip ettiklerine tepki vermeleri konusunda daha fazla bilgi vermeyi amaçlamaktadır. Ayrıca onlara davranışlarını ve günlük işlerliklerini geliştirmelerine yardımcı olacak stratejiler de verirler.
DEHB olan 10 çocukta 8’e kadar çocuklar, gençlik yıllarında belirtiler yaşamaya devam edecektir. Bu, yetişkinlikte bazı semptomlara sahip olmaya devam eden 10 kişide yaklaşık 5’e düşer. Yaş ilerledikçe semptomlar değişebilir. Örneğin, her zaman huzursuz olan bir çocuk yetişkinlikte çok fazla iç gerginlik hissedebilir. Ayrıca semptomların şiddeti de azaltacağı ve zamanla daha az bozulmaya neden olacağı muhtemeldir. Belirtildiği gibi, tedavi genellikle semptomları iyileştirebilir.
Bununla birlikte, erken yaşlarda davranışları iyileştirmeyi amaçlayan tedavi, durumun uzun vadeli etkisini azaltmayı amaçlar.