İrritabl Bağırsak Sendromu Nedir? Neden Olur? Nasıl Tedavi Edilir?
Irritabl Bağırsak Sendromunun Belirtileri
- Karın ağrısı
- İshal
- Kabızlık
- Geğirme
- Dışkıda beyaz mukus
İrritabl Bağırsak Sendromunun Nedenleri
İBS’nin tam olarak neden kaynaklandığı bilinmemektedir. Uzmanlar bir takım sorunların bir araya gelmesiyle İBS’nin oluştuğunu düşünüyor. Ayrıca, farklı faktörler farklı insanlar için İBS’ye neden olabilir. İBS gibi işlevsel gastrointestinal bozukluklar, beyin-bağırsak etkileşimi ile ilgili problemlerdir. Uzmanlar, beyin-bağırsak etkileşimi ile ilgili problemlerin vücudunuzun çalışma biçimini etkileyebileceğini ve İBS semptomlarına neden olabileceğini düşünüyor. Örneğin, İBS’li bazı insanlarda, besinler sindirim kanalında çok yavaş veya çok hızlı hareket ederek, bağırsak hareketlerinde değişikliklere neden olabilir.
Bazı sorunlar İBS’li insanlarda daha sık görülüyor ve uzmanlar, bu problemlerin IBS’ye neden olabileceğini düşünüyorlar. Bu sorunlar:
- Küçük yaşta yaşanan cinsel istismar
- Depresyon, anksiyete gibi psikolojik sorunlar
- Sindirim sisteminde bakteriyel enfeksiyon
- İnce bağırsakta bakteri gelişimi
- Besin intoleransı
- Genetik
İrritabl Bağırsak Sendromu Teşhisi
İBS’nin teşhisi için doktorunuz öncelikle sizden semptomlarınızı dinleyecek, fiziksel muayene yapacak ve gerekirse bir takım testler isteyecektir.
Semptomların Değerlendirmesi
İBS’nin teşhis edilebilmesi için semptomlarda belli bir patern olması gerekir. Karın ağrısı ile beraber aşağıdaki belirtilerden en az ikisinin belli bir süreden beri varlığı aranır:
- Karın ağrısının bağırsak hareketleri (tuvalete çıkma) ile ilgili olması. Örneğin, ağrının bağırsak hareketlerinden sonra iyileşmesi veya kötüleşmesi.
- Bağırsak hareketlerinin sıklığında bir değişiklik olması
- Dışkının görünümünde bir değişiklik olması
Fiziksel Muayene
Fiziksel muayene sırasında doktorunuz:
- Karında şişlik olup olmadığına bakacak,
- Steteskop kullanarak karnınızdaki sesleri dinleyecek,
- Karnınıza hafifçe vurarak hassasiyet veya ağrı olup olmadığına bakacaktır.
Testler
Doktorunuz, fiziksel muayeneden sonra kan testi, dışkı testi ve gerekirse başka diğer testler de isteyebilir.
İrritabl Bağırsak Sendromu Tedavisi
İBS’nin tedavisi beslenme düzeni değişikliği, probiyotikler, ilaçlar ve var ise psikolojik sorunların tedavi edilmesini içerir.
Beslenme Düzeni ve Hayat Tarzı Değişikliği
Yediklerinizde yapacağınız bir takım değişiklikler, İBS semptomlarını tedavi edebilir:
- Lifli besinler yiyin: Lif, sindirime yardımcı olduğu için lif yönünden zengin bir beslenme düzeni İBS semptomlarını, özellikle de kabızlık sorununu rahatlatacaktır.
- Gluten içeren yiyecekleri yemeyin: Bazı İBS’li hastalarda gluten içeren yemek yedikten sonra belirtilerde artış gözlemleniyor. Bu nedenle glutensiz beslenme düzeni İBS’ye iyi gelebilir.
- Sindirimi zorlaştıran karbonhidratları azaltın: Bu karbonhidratları içeren besinlere örnek olarak elma, şeftali, süt ürünleri, bal, buğday ve çavdar içeren yiyecekler, enginar, sarımsak örnek olarak sayılabilir.
Yediklerinize ek olarak, sağlıklı bir uyku düzeni ve egzersizin de İBS semptomlarını iyileştirmeye yardımcı olduğu biliniyor.
İlaçlar
Doktorunuz İBS semptomlarını rahatlatmak için ilaç tedavisine başlayabilir. Bu ilaçların içinde, ishal ve kabızlığı önleyici ilaçlar, antibiyotikler, spazm giderici ilaçlar bulunur.
Probiyotikler
Probiyotik besinler, bağırsak florasına faydası olan canlı mikro organizmaları barındırırlar. Prebiyotikler ise bağırsak florasındaki faydalı bakterileri besleyen lifleri barındırır. Probiyotikler genel olarak kefir, turşu gibi fermente edilmiş besinlerde bulunur. Ayrıca dışarıdan gıda desteği olarak da tablet olarak alınabilir.
Probiyotikler, İBS tedavisi için bir alternatif olarak araştırmacılar tarafından üzerinde çalışılan bir konu. Ancak henz bu konuda kesin bir bilimsel çalışma yok. O yüzden tedavi amaçlı probiyotik almadan önce doktorunuzla konuşmanız yerinde olacaktır.
Psikolojik Tedavi
Anksiyete, depresyon gibi psikolojik sorunlar da İBS’ye neden olabiliyor. Bu nedenle, İBS tedavisinde altta yatan psikolojik nedenin ortadan kaldırılması, İBS’nin de tedavi edilmesi anlamına gelebilir.