- Baş ağrısı türleri
- Hamilelikte baş ağrısının basit nedenleri
- Hamilelikte baş ağrısının ciddi nedenleri
- Serebral venöz tromboz
- Preeklampsi ve eklampsi
- İskemik inme
- Subaraknoid kanama
- Arteriyel diseksiyon
- Ne zaman doktora gitmelisiniz?
- Hamilelikte baş ağrısı tedavisi
- Hamilelikte baş ağrısı ilaçsız nasıl geçer?
- Kaynakça
Baş ağrısı hamilelik öncesinde de birçok kadının yaşadığı bir sorundur. Hamilelikte baş ağrısı bazı durumlarda anormal bir durum olabilir veya olmayabilir. Özellikle migrenden muzdarip olan kadınlar hamilelik dönemlerinde ağrılarında değişim veya artış fark edebilirler. Bazı gebeler diğer kadınlara göre baş ağrısından daha fazla etkilenirler ve bu durum en sık olarak gebeliğin erken döneminde görülür ve genellikle gebeliğin son 6 ayında tamamen iyileşir.
Ciddi nedenlerden kaynaklanmayan baş ağrısı sizin için rahatız edici olsa da bebeğinize zarar vermez ve hamilelikte görülen baş ağrıları çoğunlukla basit nedenlerden kaynaklanır ve hafiftir. Ancak baş ağrıları preklampsi belirtisi olduğunda ise bu durum ciddidir. Genellikle gebeliğin yaklaşık 20 haftasından itibaren veya bebek doğduktan hemen sonra oluşan bu durum tedavi edilmediği takdirde tehlikeli komplikasyonlara yol açabilir. Gebelikte baş ağrısı tipleri ve baş ağrısının basit ve ciddi nedenleri hakkında daha fazla bilgi edinmek için okumaya devam edelim.
Baş ağrısı türleri
Öncelikle baş ağrısı birincil ve ikincil olmak üzere ikiye ayrılır. Birincil baş ağrısı başka bir hastalığın belirtisi olmayan ve esas sorunu teşkil eden ağrıdır. Migren ağrıları, küme tipi baş ağrıları ve gerilim tipi baş ağrıları birincil baş ağrısıdır. Kadınlar en çok migren ve gerilim tipi baş ağrılarından muzdariptirler ve gebelikte görülen baş ağrıları da çoğunlukla birincil bağ ağrısıdır.
Hamilelikte inme veya ensefalit gibi başka hastalıklardan kaynaklanan ikincil baş ağrıları görülebilir. Hatta, kan pıhtılaşmasının arttığı ve hormonal değişikliklerin görüldüğü hamilelik dönemi ikincil baş ağrıları için risk faktörüdür.
Hamilelikte baş ağrısının basit nedenleri
Hamileliğin özellikle ilk döneminde görülen baş ağrıları genellikle basit ve zararsızdır. Bu dönemde aşağıdaki nedenlerden ötürü baş ağrısı sorunu ortaya çıkabilir:
- Hormonal değişiklikler
- Stres
- Dehidrasyon
- Kilo alma
- Uykusuzluk
- Kafeinli içeceklerin kesilmesinden ötürü yoksunluk
- Hareketsiz kalmak
- Migreni olanlarda migreni tetikleyen faktörlerden ötürü migren tipi baş ağrıları
Hamilelikte baş ağrısının ciddi nedenleri
Hamilelikte ilk trimesterde de ikinci ve üçüncü trimsterde de ortaya çıkabilecek baş ağrıları tehlikeli olabilir. Basit ve ciddi baş ağrılarını ayırt etmek için öncelikle baş ağrısının ciddi nedenlerini anlamaya çalışalım.
Serebral venöz tromboz
Serebral venöz tromboz, beynin venöz sinüslerinde kan pıhtısı oluşmasıdır. Bu baş ağrısı başta yaygın bir şekilde hissedilir ve oldukça yoğun bir ağrıdır. Ancak bazen tek taraflı ve ani veya hafif olarak da hissedilebilir. Hatta bazen migreni andıran bir ağrı da olabilir. Serebral venöz tromboz geçiren hastaların % 80-90’ında baş ağrısı bir belirti olarak vardır. Ancak baş ağrısına en olarak nörolojik belirtiler, nöbetler, bulantı da görülebilir.
Preeklampsi ve eklampsi
Preeklampsi, hamile kadınların yaklaşık olarak % 5’inde görülen bir kan basıncı sorunudur ve anne ve bebek ölümlerinin en yaygın nedenidir. Belirtileri arasında nabız hızında artış, baş ağrısı, nefes darlığı, ödem, idrarda protein, görme bozuklukları ve bilinç bulanıklığı bulunur. Tipik olarak migren aurasına benzer görsel değişikliklerle de ilişkilendirilebilen bu rahatsızlık, kan basıncı dengelendikten sonra bir hafta içerisinde düzelir. Uluslararası Baş Ağrısı Bozuklukları Sınıflamasına göre preeklampsi ve eklampsi baş ağrısında aşağıdaki üç özellikten en az ikisi görülmelidir: a) iki taraflı yerleşim, b) titreşim hissedilmesi ve c) fiziksel aktivite ile artması
İskemik inme
İskemik inme beyin damarında pıhtı oluşması nedeniyle beyindeki kan akışının kesintiye uğramasından kaynaklanan inmedir. İskemik inmeden kaynaklanan baş ağrısında ayrıca tek gözde veya her iki gözde görme sorunları, bilinç değişiklikleri, koordinasyon ve denge bozukluğu, yürüme zorluğu ve konuşma zorluğu da görülür. Araştırmalar migren hastalarında iskemik inme riskinin de daha yüksek olduğunu göstermektedir. Bununla beraber belirtmekte fayda var ki iskemik inmenin temel belirtisi baş ağrısı değildir ve bu durumda ortaya çıkan baş ağrısı genellikle orta seviyelidir.
Subaraknoid kanama
Subaraknoid kanamalar, beyni çevreleyen araknoid zarının altında gerçekleşen kanamalardır. Bu kanamalarda baş ağrısı en belirgin semptomdur. Bu tür ağrılarda ani ve şiddetli baş ağrıları oldukça tipiktir ve saniyeler veya dakikalar içerisinde ağrı oldukça şiddetlenir. Daha sonra hasta kusar ve bilinç kaybı oluşur. Bu kanamalarda ölüm oranı % 40-50’dir ve hatta hastaların % 10-20 kadarı hastaneye gelmeden önce kaybedilir. Bu baş ağrısının tipik özelliği aniden başlamasıdır ve diğer baş ağrılarından bu şekilde ayırt edilebilir. Subaraknoid kanama riski, lohusalık döneminde 20 kat daha fazladır.
Arteriyel diseksiyon
Arteriyel diseksiyon, gebelik ve lohusa döneminde nadir olarak görülen komplikasyonudur. Preeklampsi ile ilişkili olan bu durumda ani başlangıçlı ve şiddetli baş ağrısı tek taraflıdır. Atar damarda meydana gelen yırtılma anlamına gelen arteriyel diseksiyonda oluşan ağrı günlerce sürebilir ve iskemik infarkın habercisi olabilir.
Ne zaman doktora gitmelisiniz?
Hamilelikte baş ağrısı derhal doktora gitmenizi gerektirecek ciddi durumlardan da kaynaklanabilir evde sizin yönetebileceğiniz daha basit ve tehlike arz etmeyen durumlardan da kaynaklanabilir. Basit ve ciddi baş ağrısı nedenlerini ayırt etmek hasta için kolay olmayabilir. Bu nedenle bazı işaretlerin farkında olmalı ve ona göre hareket etmelisiniz. Baş ağrısına aşağıdaki durumlar da eşlik ediyorsa mutlaka doktora gidin:
- Baş ağrınız çok şiddetliyse
- Kusuyorsanız
- Görme sorunlarınız var ise
- Ellerde ve yüzde ödem oluştuysa
- Bayıldıysanız
- Nöbet geçirdiyseniz
- Ateşiniz var ise
- Ayağa kalktığınızda veya oturduğunuzda ağrı değişiyorsa
- Bu baş ağrınız öncekilerden farklıysa
- Baş ağrınız sizi gece uykunuzdan uyandırıyorsa
- Baş ağrınız fiziksel aktivite ile başladıysa (öksürme ve gülme de olabilir)
- Geçmişte kanser atlattıysanız
- Travma yaşadıysanız
- HIV vb. enfeksiyonunuz var ise
- Tansiyonunuz yüksek ise
- Bulaşıcı hastalık riski olan bir yere seyahat ettiyseniz
- Daha önce hipofiz bozukluğunuz olduysa
Hamilelikte baş ağrısı bulantı ile beraber görülebilir. Bu tip durumların sizi çokça rahatsız ettiği zamanda jinekolog doktorunuza görünmenizde fayda vardır.
Hamilelikte baş ağrısı tedavisi
Ciddi nedenlerden kaynaklanmayan baş ağrısında, hamilelikte veya emzirme döneminde, Parasetamol ilk tercih edilen ağrı kesicidir. Parasetamolün ilk tercih edilen ağrı kesici olmasının nedeni hamile ve emziren kadınlarda veya bebekte hiçbir zararlı etkisinin görülmemiş olmasıdır.
Bununla birlikte, hamilelikte veya emzirme döneminde parasetamol kullanımında da ölçülü olmanız ve bu ilacı da fazla kullanmamanız daha doğru olacaktır. Ne kadar parasetamol kullanmanız gerektiği hususunda mutlaka doktorunuza danışın ve doktorunuz reçete etmeden hiçbir ilacı kullanmayın. Hamilelikte ilaçsız baş ağrısı tedavisine alternatifler arayabilirsiniz ancak bunların zararlı olup olmadığından emin olun.
Hamilelikte kodein içeren ağrı kesiciler ve aspirin gibi steroidal olmayan anti-enflamatuar ilaçlar bu dönemde doktorunuz reçete etmedikçe kullanılmamalıdır.
Hamilelikte baş ağrısı ilaçsız nasıl geçer?
Gebelikte baş ağrısına ne iyi gelir ve hamilelikte baş ağrısı ilaçsız nasıl geçer sorusunun cevabı birden fazla öneriyle verilebilir.
Hamilelikte hafif baş ağrısını önlemek ve ilaç kullanmak zorunda kalmamak için dikkat etmeniz gereken bazı hususlar vardır. Hamilelikte baş ağrısı ilaçsız nasıl geçer sorusunu soruyorsanız bu tavsiyelerimizi dikkate almalısınız. Hamilelikte baş ağrısını önlemek ve ilaca başvurmadan geçirmek için uygulayabileceğiniz yöntemler şunlardır:
- Masaj, sauna ve yoga gibi sizi gevşeten aktivitelerde bulunarak rahatlayın.
- Hafif egzersiz yapın. Yürümek, yüzmek ve vücudunuzu aktif tutmak baş ağrılarını dindirir ve ağrı ataklarını azaltır.
- Bol bol su içerek dehidrasyon riskini azaltın.
- Düzenli yiyin ve öğün atlamayın. Sağlıklı bir diyet ile baş ağrıları önlenebilir.
- Düzenli uyuyun ve uykusuz kalmamaya çalışın.
- Kendinizi çok yormayın ve mutlaka gün içerisinde dinlenin.
- Migreniniz var ise hamilelikten önce de migren ataklarına neden olan yiyeceklerden ve diğer faktörlerden kaçının. Ayrıca günlük tutarak o gün yediğiniz ve yaptığınız şeyleri not alabilir ve baş ağrısına neden olan faktörleri tespit edebilirsiniz.
- Hayatınızda strese neden olan şeyleri kontrol edin ve strese faktörlerini kontrol etmek için yollar arayın.
Kaynakça