Trabzon eski belediye başkanı Asım Aykan anlatmıştı:
20 yıl kadar önce MKEnin bir madeninde ididk. Öğle yemeğini genellikle madenin tessilerinde yerdik. Yemek esnasında da doğal olarak arkadaşlarla sohbet ederdik.
Bir seferinde Avrupalılar mı üstün biz mi?
Onlar çalışkan biz mi?
Onlar mı düzenli, biz mi?
Onlar mı temiz, temiz biz mi? konularını tartışıyorduk.
Herkes fikrini söylüyordu. Ama oradakilerin tamamına yakını Avrupalıların bizden düzgün, düzenli, çalışkan ve temiz olduğu görüşünde idiler. Onların bizden temiz olduğuna o kadar vurgu yapıldı ki o sırada bizi dinleyen, tesisin hizmetlerini gören (müstahdem) köylü amca:
-Gençler ben de bir şey diyebilir miyim? diye söz istedi. Buyur amca dedik, buyur. Dedi ki:
-Gençler, gâvurların kiri içtedir, sabunla, deterjanla yıkamakla temizlenmez. Bizim kirimiz ise dıştadır, azıcık sabunla yıkamakla temiz olur gider.
Bu açıklama karşısında verecek cevabımız, konuşacak halimiz kalmamıştı.
07.06.1997
Leiden. Fetih Proğramında