28.04.2008 - 01:00 | Son Güncelleme: 28.04.2008 - 01:00
The Globalist Seyr-i Âlem
2006da dünyada yaklaşık 5 trilyon 800 milyar adet sigara satıldı. Bu, dünyada kişi başına 860 adet sigara demek. Birçok şehir ve ülke, sigara kullanımından kaynaklanan sağlık sorunlarının azaltılması yönünde adımlar atıyor. Acaba aşağıdaki ülkelerin hangisinde kişi başına sigara tüketimi başı çekiyor?
1. Küresel Test
Duman altı
2006da dünyada yaklaşık 5 trilyon 800 milyar adet sigara satıldı. Bu, dünyada kişi başına 860 adet sigara demek. Birçok şehir ve ülke, sigara kullanımından kaynaklanan sağlık sorunlarının azaltılması yönünde adımlar atıyor. Acaba aşağıdaki ülkelerin hangisinde kişi başına sigara tüketimi başı çekiyor?
A. ABD B. Çin C. Japonya D. Rusya
>> A. ABD YANLIŞ. Euromonitor International 2006 verilerine göre ABDde kişi başına sigara tüketimi 1272 adet. Bu rakam Amerikayı İrlanda, Romanya ve Macaristanın arkasında 31. sıraya yerleştiriyor. Amerikada kişisel sigara tüketimi küresel değerlere göre düşük olsa da, ülkede 2006 yılında satılan sigara sayısı kabaca 380 milyar. Bu da ABDyi Çin ve Rusyanın ardından 3. sıraya yerleştiriyor.
>> B. Çin YANLIŞ. Çinde kişi başına sigara tüketimi 1490 adet. Bu rakamla Çin, Danimarka ve İtalyanın ardında, Tunus ve Türkiyenin ise hemen önünde, 25. sırada yer alıyor. Öte yandan, Çin 2006da satılan 1 trilyon 950 milyar sigara ile dünyada ilk sırada. Bu rakam Amerika, Hindistan, Japonya, Rusya, Endonezya ve Almanyanın toplamından daha fazla.
>> C. Japonya YANLIŞ. Japonya, kişi başına sigara tüketiminde dünyada 7. sırada. Kişi başına düşen ortalama 2131 sigara, Amerikaya göre yüzde 68 daha fazla. Japonya bu rakamla Çek Cumhuriyetinin hemen ardında, kişi başına 2059 adet ile Batı Avrupada en yüksek bireysel sigara tüketimine sahip olan İspanyanın ise önünde yer alıyor. Japonlar sigara tüketiminde bütün Asyada lider. Kişi başı sigara tüketimi 1800 adet civarında olan Tayvan ve Güney Kore, dünya sıralamasında sırasıyla 15. ve 16. durumda.
>> D. Rusya DOĞRU. Kişi başı 2665 adet sigara ile Rusya, yukarıda adı geçen ülkeler arasında en yüksek sigara tüketimine sahip. Dünya sıralamasında ise Rusya, Yunanistan ve Bulgaristanın ardından 4. sırada. Dünya sıralamasının başında 3610 sigara ile Sırbistan yer alıyor. Kişi başına sigara tüketimi sıralamasında ilk 10 ülkenin 8i, ya eski Sovyetler Birliğinden ya da Orta ve Doğu Avrupadan.
2. İlginç Rakamlar
1- 20 yıl içinde Çindeki emekli sayısı 300 milyona ulaşacak. [Bu rakam ABDnin şu anki nüfusuna eşit] (UBS)
2- 2006da dünyadaki en zengin 500 insanın toplam geliri, en fakir 416 milyonun toplam gelirine yaklaşık olarak denkti. (BM Kalkınma Programı, UNDP)
3- Bir Çin vatandaşı ilaca yılda 10 dolar harcıyor. Amerikada ise bu rakam 900 dolar. (IMS Health)
4- Hindistanda orta direk sınıfı büyüyor ve ev dışında çalışan kadın sayısı artıyor. Buna paralel olarak, hizmetçi tutan aile sayısı da çoğalıyor. (International Herald Tribune)
5- 1977de Güney Amerika ülkelerinin dördü hariç hepsi diktatörlükle yönetiliyodu. (New York Times)
6- Bugün, Küba hariç bütün Güney Amerika ülkelerinde demokrasi var. (New York Times)
7- Nokianın pazar payı, en büyük 3 rakibinin (Motorola, Samsung ve Sony Ericsson) yüzde 36 olan toplamlarından daha büyük. (Strategy Analytics)
8- Rusya Demiryolları İşletmesi, 11 saat dilimini geçen, toplam uzunluğu 80 bin kilometreyi bulan bir demiryolu ağına sahip. Bir başka ifade ile, Rus demiryollarının toplam uzunluğu, dünya çevresini iki kere sarabiliyor. (Bloomberg)
9- Mısırlılar ekmeğe, hayat mânâsına gelen ayş diyorlar. Diğer Arap ülkelerinde ise farklı olarak hıbz kelimesi kullanılır. (New York Times)
10- Alaskadaki kutup ayısı neslinin 2050 yılına kadar tükeneceği tahmin ediliyor. (U.S. Geological Survey, ABD Jeolojik Araştırmalar Enstitüsü)
3. Dudak Okuma
Al Gore ile çevreden başka her şey üzerine
ABDnin eski Başkan Yardımcısı Al Gore, 2007 Nobel Barış Ödülünün de sahibi. Çevre konusundaki hassasiyeti ile tanınan Al Goreun, dünya gündemini ilgilendiren diğer meseleler hakkındaki görüşlerini öğrenmek ister misiniz?
1- Amerikanın güncel problemleri için George W. Bushu suçlayanları haklı buluyor musunuz?
Suçu sadece Bushun politikalarına atmak çok kolay ve partizan bir çözüm. Ülkemizin verdiği kararlardan hepimiz sorumluyuz.
2- Nasıl sorumluyuz?
Meclisimiz ve bağımsız bir yargımız var, kuvvetler dengesi prensibi mevcut. Burası bir hukuk devleti. İfade özgürlüğü ve bağımsız basın organlarımız var. Hepsi başarısız mı olmuştur?
3- Toplumsal hava ne yönde değişti?
En şaşırtıcı unsur şu: Sürekli korku fikri, Amerikan toplumunun diline belirgin ve yoğun bir şekilde yerleşmiş bulunuyor.
4- Terörizm bu tablonun neresinde?
Terör, siyasi netice elde etmek için korku yaymaya dayalıdır. Hattâ terörün en belirgin amacı, bir toplumun siyasi gerçeğini alt-üst etmektir. Bunu da, gerçekte sahip olduğu tehdit kabiliyetinin çok üzerinde bir korkuya sebep olarak gerçekleştirir.
5- Bush yönetimi, Amerikanın güvenliğini sağlamada başarısız mı oldu?
Amerikanın güçlü taraflarıyla övünmekle kalmayıp hegemoni kavramını da yücelten bir millî stratejinin doğuracağı sonuçlar, aslında mağlup etmeye çalıştığımız düşmanlarımızı güçlendirmeye yarayabilir.
6- Amerikan demokrasisinin bugün karşı karşıya olduğu en büyük tehdit nedir?
İki asrı aşkın bir süredir Amerikada özgürlükler, iktidarın, sağlıksız ve aşırı şekilde tek bir kişinin elinde toplanmasına karşı muhafaza edilmiştir.
7- Sizi endişelendiren diğer unsurlar?
Artık toplumumuzda iktidar paylaşımı, tamah ve zenginlik üzerinden gerçekleşiyor. İktidar da gücün ve zenginliğin belli ellerde toplanarak artmasına yarıyor.
8- Amerikan halkı duyarsızlaştı mı?
Eğer iletişim vatandaşlara kendilerini anlamlı bir şekilde ifade etmek için çok az şans verirse, doğal olarak insanlar kendilerini yılgın ve güçsüz hissetmeye başlar.
9- Gelecekte gerçek savaş arenası ne olacak?
Dünya toplumu olarak şunu anlamamız lazım: Sadece ordular, ideolojiler ve jeopolitik gerçekler üzerine kurulu eski küresel savunma anlayışını genişletmek gerekiyor.
10- Ve son olarak, Irak savaşı bir hata mıydı?
Tarih, Amerikaya saldırmamış, herhangi bir tehdit de oluşturmayan zayıf ve istikrarsız bir ülkenin ABD tarafından istila ve işgal edilmesini, hiç şüphesiz sadece trajik değil aynı zamanda anlamsız olarak değerlendirecektir.
Editörün Notu: Dudak Okumanın her bir bölümü, sorularda belirtilen tarihlerde röportaj yapılan şahıslarca söylenmiş yaklaşık 10 alıntı içerir. Ancak, bu sadece sanal bir röportajdır. Mümkün olduğunca, ifade edilen düşüncelerle daha iyi uyuşacak sorular eklenmiştir.
© 2008 www.theglobalist.com