Duygusal zekâ (EQ) kitleler tarafından ilk kez duyulduğunda kayıp halka gibiydi: Ortalama bir IQ’ya sahip kişilerin %70’i en yüksek IQ’lara sahip kişilerden daha iyi. Bu anormallik, IQ’nun başarının tek kaynağı olduğu yönündeki varsayımların yanlışlığını gösteriyordu.
Yıllarca süren araştırmalar, en üstün sanatçıları diğerlerinden ayıran en önemli faktörün duygusal zeka olduğunu gösteriyor. Bu bağlantı o kadar güçlü ki, en iyi sanatçıların % 90’ının daha yüksek duygusal zekaya sahip olduğu görülüyor. Peki, duygusal zekanızın düşük olup olmadığını nasıl anlarsınız? İşte bu 11 işaret kişilerde duygusal zekanın eksik olduğunu gösteriyor:
1.Kolaylıkla stres yapıyorsunuz.
Duygularınızı içinize attığınızda hemen rahatsız edici bir baskı, stres ve kaygıya dönüşürler. İlgilenilmeyen duygular zihni ve bedeni gerer. Duygusal zekaya bağlı yetenekler, zor durumları büyümeden fark etmenizi ve onlarla mücadele etmenizi sağlayarak üzerinizdeki stresi daha rahat yönetmenizi sağlar.
Duygusal zeka becerilerini kullanamayan insanlar ruh hallerini kontrol etmek için diğer, daha az etkili yöntemlere başvurmaya daha yatkındırlar. Kaygı, depresyon, madde bağımlılığı ve hatta intihar gibi şeyleri iki kat daha sık yaşarlar.
2.Kendinizi ifade etmekte güçlük çekiyorsunuz.
Yüksek EQ değerine sahip insanlar iyi davranışlar, empati ve nezaket ile kendilerini idare edebilmeyi ve sınırlar koyabilmeyi dengeli bir şekilde başarırlar. Bu anlayışlılık kombinasyonu karşıtlıkları önlemek için mükemmeldir. Çoğu insan kızdırıldığı zaman pasif veya agresif bir davranış sergiler. Duygusal olarak zeki insanlar, kendilerini süzgeçten geçirilmemiş duygusal tepkilerden uzaklaştırarak dengeli ve kendinden emin kalır. Bu, onların zor ve zararlı insanları düşmanlık yaratmadan etkisiz hale getirmelerini sağlar.
3.Duygusal kelime hazineniz kısıtlıdır.
Her insan duygulara sahiptir ancak yalnızca birkaçı bunları hissettiği sırada tam olarak tanımlayabilir. Araştırmamız insanların yalnızca yüzde 36’sının bunu yapabildiğini gösteriyor, ki bu bir sorun, çünkü adı koyulamayan duygular genelde yanlış anlaşılmaya müsaittir, ve bu da gerçek dışı kararlara ve üretkenliği engelleyici eylemlere sebep olur. Yüksek EQ’ya sahip insanlar duygularına hakimdir, çünkü onları anlarlar ve bunu yaparken duygularını anlatan geniş kelime hazinelerini kullanırlar. Çoğu insan kendilerini yalnızca “kötü” hissettiklerini söylerken duygusal olarak zeki olan insanlar “sinirli”, “hüsrana uğramış”, “haksızlığa uğramış” veya “kaygılı” olduklarını belirleyebilirler. Kelime seçiminiz ne kadar özel olursa nasıl hissettiğiniz, buna neyin neden olduğu ve bu konuda ne yapmanız gerektiği konularını o kadar iyi anlarsınız.
4.Bir şeyi çabucak kabullenir ve şiddetli bir şekilde savunursunuz.
EQ bakımından eksik olan insanlar bir görüş oluşturmada hızlıdır ve bu görüşle çelişecek bir şeye asla yer vermezler, yani görüşlerini destekleyen kanıtları toplar ve düşüncelerine karşı gelen tüm kanıtları yok sayarlar. Çoğunlukla onu bıktıracak derecede savunurlar. Bu özellikle liderler için tehlikelidir çünkü içten içe tasarladıkları fikirler tüm takımın stratejisi haline gelir. Duygusal olarak zeki insanlar düşüncelerinin yavaşça şekillenmesini beklerler, çünkü ilk tepkilerin duygularla yönetildiğini bilirler. Düşüncelerine gelişmeleri için zaman tanırlar ve olası sonuçları ve karşı argümanları değerlendirirler. Sonrasında dinleyicilerinin ihtiyaçlarını ve görüşlerini hesaba katarak geliştirdikleri görüşlerini en etkili şekilde aktarırlar.
5.Yanlışların peşini bırakmazsınız.
Duygusal olarak zeki insanlar kendilerini yanlışlarından uzaklaştırırlar ama bunu, yanlışlarını unutmadan yaparlar. Yanlışlarını güvenli bir mesafede ancak gerektiğinde başvurabilecek kadar yakında tutarak başarı için adapte olabilir ve düzenlemeler yapabilirler. Bir yerde kalma ve unutmama arasındaki ince çizgide yürümek şekillendirilmiş bir öz farkındalık gerektirir. Hatalarınız üstünde fazla uzun bir süre durmak sizi kaygılı ve çekingen birine dönüştürürken onları unutmak size onları tekrarlamaya mahkum eder. Dengenin anahtarı, başarısızlıklarınızı küçük ve değerli ilerleme parçacıklarına dönüştürebilmekte yatar. Bu size her düştüğünüzde hemen tekrar ayağa kalkabilme eğilimi kazandırır.
6.Sık sık yanlış anlaşıldığınızı düşünürsünüz.
Duygusal zekanız düşükse diğer insanlarla karşılaştığınızda neler yapmanız gerektiğini anlamanız zordur. Yanlış anlaşıldığınızı hissedersiniz çünkü aklınızdakini insanların anlayabileceği bir şekilde aktarmazsınız. Duygusal olarak zeki insanlar, alıştırma yaparak bile her fikri eksiksiz bir şekilde karşısındakine aktaramayacağını bilir. İnsanlar söylediklerini anlamadığı zaman bunu fark ederler ve yaklaşımlarını değiştirip görüşlerini anlaşılabilir şekilde tekrar ifade ederler.
7.Sizi harekete geçiren şeyleri bilmiyorsunuz.
Herkes, kendini harekete geçiren şeylere sahiptir. Yani bir düğmelerine basıp düşüncesizce hareket etmelerine neden olan durumlar ve insanlara. Duygusal olarak zeki insanlar kendilerini harekete geçiren şeyleri incelerler ve bilgilerini kullanarak bu durumlar ve insanlar galip gelmeden kötü sonuçlar doğurucu durumlardan kaçınırlar.
8.Sinirlenmezsiniz.
Duygusal zeka, sevimli birisi olmak demek değildir; duygularınızı en iyi sonuçları kazanacak şekilde kontrol etmektir. Bu, bazen insanlara kızgın, üzgün ya da bıkmış olduğunuzu göstermek anlamına gelir. Duygularınızı sürekli mutluluk ve pozitiflik ile maskelemek özgün ve verimli değildir. Duygusal olarak zeki insanlar uygun durumlarda negatif ve pozitif duyguları bilerek kullanırlar.
9.Diğer insanları size yaşattıkları duygular için suçlarsınız.
Duygular içten gelir. Nasıl hissettiğinizi diğer insanların yaptıklarına bağlamak çekici gibi görünebilir ancak duygularınızın sorumluluğunu siz üstünüze almalısınız. Hiç kimse istemediğiniz bir şeyi hissetmenize neden olamaz. Bunun aksini düşünmek size yalnızca engeller.
10.Hemen gücenirsiniz.
Kim olduğunuz hakkında sağlam bir fikriniz varsa birisinin sizi sinirlendiren bir şey söylemesi ya da yapması zordur. Duygusal olarak zeki insanlar kendinden emin ve açık fikirlidir, ki bu sizi böyle şeylerden korur. Hatta kendinizle alay bile edebilir ya da insanların sizin hakkınızda şaka yapmasına izin verebilirsiniz, çünkü mantıksal olarak mizah ve aşağılama arasına çizgi çizebilirsiniz.
Hepsini bir araya toplarsak…
IQ’nuzun aksine EQ’nuz gayet değiştirilebilirdir. Beyninizi duygusal zekaya uygun olan yeni davranışları tekrar tekrar uygulayarak eğittiğinizde beyniniz bunları alışkanlığa dönüştürecek yollar oluşturur. Beyniniz bu yeni davranışları pekiştirdikçe, eski ve yıkıcı davranışları destekleyen bağlantılar kopar. Çok zaman geçmeden, çevrenize, düşünmeye gerek kalmadan duygusal zeka ile yanıt vermeye başlarsınız.