Eros'un Neden Bu Kadar Az Krateri Var?
Resim kredisi: NASA/JPL
Arizona Üniversitesi bilim adamları, Dünya'ya yakın en büyük asteroit olan Eros'un neden bu kadar az küçük kratere sahip olduğunu keşfettiler.
Near Earth Asteroid Rendezvous (NEAR) görevi, Şubat 2000'den Şubat 2001'e kadar Eros'un yörüngesinde döndüğünde, regolitle (gevşek bir kaya, çakıl ve toz tabakası) kaplı ve çok sayıda büyük kaya parçasıyla gömülü bir asteroid ortaya çıkardı. Uzay aracı ayrıca, regolitin görünüşte çöktüğü veya yokuş aşağı aktığı ve altındaki taze yüzeyi açığa çıkardığı yerler buldu.
Ancak NEAR'ın bulamadığı şey, bilim adamlarının Eros'un manzarasını bozacağını umdukları birçok küçük kraterdi.
UA'nın gezegen bilimleri bölümünden James E. Richardson Jr., 'Ya kraterler bir şey tarafından siliniyordu ya da düşündüğümüzden daha az sayıda küçük asteroit var' dedi.
Richardson, modelleme çalışmalarından, sismik sarsıntının, asteroidin küçük çarpma kraterlerinin yaklaşık yüzde 90'ını, çapı 100 metreden küçük veya kabaca bir futbol sahası uzunluğunu yok ettiği sonucuna varıyor. Sismik titreşimler, Eros uzay enkazı ile çarpıştığında ortaya çıkar.
Hepsi UA'nın Ay ve Gezegen Laboratuvarı'ndan Richardson, Regents'ten Profesör H. Jay Melosh ve Profesör Richard Greenberg, Science dergisinin 26 Kasım sayısında analizi rapor ediyor.
Richardson, 'Eros sadece Tahoe Gölü büyüklüğünde - 20 mil (33 kilometre) uzunluğunda ve 8 mil (13 kilometre) genişliğinde' dedi. 'Yani çok küçük bir hacme ve çok düşük bir yerçekimine sahip. Bir ila iki metre veya daha büyük bir nesne Eros'a çarptığında, çarpma küresel sismik titreşimleri başlatacaktır. Analizimiz, bu titreşimlerin yüzeyi kaplayan regoliti nasıl kolayca dengesizleştirdiğini gösteriyor.”
Bir kaya ve toz tabakası, Eros'un zayıf yerçekimi nedeniyle sarsılan yokuşlardan aşağı çökmek yerine sürünür. Regolit yalnızca yatay olarak aşağı kaymakla kalmaz, aynı zamanda yüzeyden balistik olarak fırlatılır ve yokuş aşağı 'seker'. Richardson, çok yavaş, zamanla, çarpma kraterlerinin dolduğunu ve kaybolduğunu söyledi.
Eros hala Mars ve Jüpiter arasındaki ana asteroit kuşağında olsaydı, 200 metrelik bir krater yaklaşık 30 milyon yılı doldururdu. Eros artık asteroit kuşağının dışında olduğu için bu süreç bin kat daha uzun sürüyor, diye ekledi.
Richardson'ın araştırma sonuçları, NEAR uzay aracı kanıtlarıyla eşleşiyor. Eros'un yüzeyinde kilometrekareye (beşte üç mil) 20 metre (yaklaşık 70 fit) kadar küçük olması beklenen 400 krater yerine, ortalama olarak bu tür yaklaşık 40 krater vardır.
Modelleme analizi, bilim adamlarının Eros'un iç yapısından ne şüphe duyduğunu da doğrular.
Richardson, 'NEAR misyonu, Eros'un büyük olasılıkla kırık bir monolit, eskiden yetkin bir malzeme parçası olan bir gövde olduğunu gösterdi' dedi. 'Ama Eros büyük darbelerle parçalandı ve öncelikle yerçekimi tarafından bir arada tutuldu. Kanıt, asteroidin yüzeyinde hem küresel hem de bölgesel olarak uzanan bir dizi olukta ve sırtta görülüyor.”
Büyük darbeler Eros'u çekirdeğine kadar kırar, ancak birçok küçük darbe yalnızca üst yüzeyi kırar. Richardson, derinlerde bulunan bu büyük kırıkların ve yüzeye yakın çok sayıda küçük kırıkların gradyanının üst ay kabuğundaki kırıklara benzediğini söyledi. 'Ay kabuğunu anlıyoruz - orada bulunduk. Ay'a sismometre yerleştirdik. Sismik enerjinin bu tür yapılar aracılığıyla nasıl yayıldığını anlıyoruz.”
UA bilim adamlarının darbe kaynaklı sismik sarsıntının Eros'un yüzeyini nasıl değiştirdiğine ilişkin analizinin birkaç başka önemli çıkarımı daha var.
'Sonunda Dünya'ya yakın asteroitler arasındaki kaynakları mayınlamak veya bir asteroidi Dünya ile olası bir çarpışmadan saptırmak için uzay aracı gönderirsek, iç asteroit yapısını bilmek, kullanmamız gereken bazı stratejilerin ele alınmasına yardımcı olacaktır. Yakın gelecekte, örnek iade misyonları, sismik sarsıntıyla sıkıştırılmış olan Eros gibi asteroitlerin derinliklerine indikçe, art arda daha az gözenekli, daha uyumlu regolitle karşılaşacaklar,' dedi Richardson.
'Ayrıca, Eros'un ömrünün çoğunu geçirdiği ana asteroit kuşağına bir uzay aracı gönderdiğimizde karşılaşacağımız küçük asteroit ortamını da anlatıyor. Küçük asteroitlerin - bir plaj topu ile bir futbol stadyumu büyüklüğündekiler - orada olduğunu biliyoruz. Richardson, 'Sadece Eros gibi asteroitler üzerindeki 'imzaları' siliniyor' dedi.
Bu bulgu önemlidir, çünkü büyük asteroitler üzerindeki krater kaydı, küçük ana kuşak asteroitlerinin büyüklüğü ve popülasyonu için doğrudan kanıt sağlar. Dünya tabanlı teleskopik araştırmalar, bu kadar küçük birkaç ana kuşak asteroitini katalogladı. Richardson, bu nedenle bilim adamlarının bu nesneler için nüfus tahminlerini öncelikle görünür krater kayıtlarına ve asteroit çarpışma geçmişi modellemesine dayandırması gerektiğini söyledi.
Orjinal kaynak: UA Haber Bülteni