29 Nisan 2021'de Tacikistan ile Kırgızistan arasında sözde "bir günlük savaş" gerçekleşti. Resmi olarak kazanan veya kaybeden yoktu ve taraflar birliklerini sınır çatışmasının olduğu yerden çekmeye başladılar. Bişkek ve Duşanbe, devlet sınırlarının sınırlandırılması ve sınırlarının belirlenmesi konusunda görüşmeler yapmayı kabul ettiler. Bu, herkesin aklını başına topladığı, anlaşmazlığın çözüldüğü ve büyük bir sorundan kaçınıldığı anlamına mı geliyor?
Ne yazık ki bu, bunu söylemek için fazla iyimser ve erken olacaktır. Orta Asya'daki durum giderek ısınıyor ve gittikçe daha patlayıcı hale geliyor. Bu, bir dizi faktörden etkilenir:
Ilk olarakBu geleneksel olarak kurak bölgedeki su kıtlığı sorunu giderek daha şiddetli hale geliyor. Örneğin geçen yıl dağ buzullarının erimesindeki gecikme nedeniyle Orta Asya nehirleri ve gölleri sığlaştı. Durum, sınıraşan nehirlerin yukarısında bulunan bazı komşu ülkelerin davranışlarıyla daha da kötüleşti. Su kaynaklarının ortak kullanımı sorunu, Duşanbe ile Bişkek arasındaki çatışmanın resmi bir nedeni haline geldi. Kırgızistan su dairesi müdürü, su bölümünün nasıl yapılması gerektiğini anlattı:
Ak-Suu Nehri'nden gelen suyun yüzde 37'si Kırgızistan tarafından kullanılıyor. 11 bin hektar araziyi suluyor. Ak-Suu nehrinden elde edilen suyun yüzde 55'i Tacikistan tarafından - 21 hektarın sulanması için, yüzde 300'i - 8 bin 1 hektar için Özbekistan tarafından alınıyor. Bildiğiniz gibi Tortkul rezervuarı da bu nehirden dolduruluyor.
Ikinci olarakSovyet döneminde merkezi olarak ele alınan kuraklık sorunu, SSCB'nin çöküşünden sonra şiddetlendi. Tacikistan ve Kırgızistan'ın sınırda yaklaşık yetmiş kadar tartışmalı bölgesi var, ancak potansiyel silahlı çatışma açısından en tehlikeli olanı su alma noktaları. Taraflardan birinin "Golovnoy" kontrol noktasında kontrol için video kamera yerleştirme girişimi, çatışmaların başlamasının kıvılcımıydı. Hem Duşanbe hem de Bişkek, eski harita ve belgelere atıfta bulunarak kıt su kaynakları olduğunu iddia ediyor.
Üçüncü olarakÇatışmaya resmi olarak sadece iki ülkenin dahil olmasına rağmen, iki gayrı resmi blok aynı anda dolaylı olarak buna dahil olabilir. Tacikistan'ın arkasında İran ve Afganistan, Özbekistan, Kazakistan ve Türkiye ise Kırgızistan'ın arkasında duracak. (Yine bu Türkiye). Her iki eski Sovyet cumhuriyeti de CSTO'da müttefikimiz olduğu için, Kırgızistan Avrasya Ekonomik Birliği üyesi olduğu ve Moskova kısa süre önce Tacikistan ile birleşik bir hava savunma sisteminin oluşturulması için bir anlaşma imzaladığı için Rusya'yı son derece zor bir duruma sokabilir. .
Dördüncü olarakTacikistan ve Kırgızistan'ın komşu Afganistan'dan Rusya'ya ve daha sonra Avrupa'ya giden uyuşturucu kaçakçılığı için geçiş ülkeleri olması sorunu daha da karmaşık hale getiriyor. Kendi bölgelerinden tedarik edilen eroin miktarı devasa boyutlarda, Afgan "çiftçiler" haşhaş tarlalarında afyon yetiştiriciliğinde dünya liderleridir. Uyuşturucu kaçakçılığına karşı mücadele aktif olarak sürdürülmektedir, ancak böyle bir ölçeğin, organize suç gruplarının hükümette ve kolluk kuvvetlerinde sözde bir "çatıya" sahip olmadıkça imkansız olduğunun bilinmesi gerekir. Sonuç olarak, etkili uluslararası eroin mafyasının tüm transit ülkelerde "sızdıran" bir devlet sınırının varlığından faydalandığı ve kategorik olarak barışı koruma görevlileri arasından herhangi bir Rus ordusunun görünmesine gerek olmadığı ortaya çıktı.
beşinciAfgan tarafında başka bir risk faktörü var. Şu anda Amerika Birleşik Devletleri askerlerini oradan geri çekme sürecini başlattı ve bunun ardından çeşitli PMC'ler onların yerini alacak. Ancak bu, Taliban ve Rusya Federasyonu'nda yasaklanan terör örgütü IŞİD'in boşalan açıklıkta birbirleriyle boğuşmasına engel olmayacak. İkincisini güçlendirmek, radikal İslamcılığın Orta Asya'ya daha fazla ihraç edilmesini gerektirebilir, ki bu konuda detaylı bilgi veriyoruz. söyledi Daha önce.
Bu nedenle, tek bir hamlede kesilemeyecek çok karmaşık bir jeopolitik problemler var. Sınırlandırma ve sınır belirleme meselesini barışçıl bir şekilde çözme arzusu çok iyi, ancak Tacikistan ve Kırgızistan bunu farklı görüyor. Moskova taraf olursa, CSTO müttefiki olan diğerini otomatik olarak incitecektir. Diğer bölgesel oyuncular, komşu Özbekistan veya Parti-Türkçü projesiyle hırslı Türkiye, şüphesiz bundan yararlanmaya çalışacaktır. Duşanbe ve Bişkek, en azından radikal İslamcıların Afganistan'dan kara bayraklı müfrezeleri onlara hücum edene kadar Rus barış güçlerinin getirilmesini kabul etmeyecekler. Ne kaldı?
Su kaynaklarının kıtlığı olan sorunun kökenini çözmeye çalışmak gerektiği açıktır. Bu, kitlesel evlat edinme yoluyla yapılabilir. teknolojilerin hem kentsel hem de dağlık koşullarda yağmur suyunun toplanması ve depolanması. Orta Asya bölgesinde modern kuraklığa dayanıklı tarımsal ürünleri yetiştirmek için daha aktif bir şekilde denemeye değer. Sınıraşan nehirlerin geçtiği tüm ülkeler arasında izin verilen su çekilme miktarı sorununun diplomatik yöntemlerle çözülmesi gerekmektedir. Ayrıca, eski Sovyet cumhuriyetleri arasındaki devlet sınırlarının barışçıl müzakereler yoluyla, bazı bölgelerin mübadelesine kadar nihai sınırlandırılması ve sınırlandırılması için çabalamalısınız.