MANNAR, SRI LANKA — Bu ada ulusu devam eden bir ekonomik krizden sarsılırken, enflasyon yükselirken ve gıda fiyatları ulaşılamaz hale geldikçe, aileler yemek yemeyi kestikçe ve çocuklar açlıktan acı çektikçe, politika yapıcıların dikkati giderek yerel bir geçici araca çevrildi: bahçeler . Son aylarda, hükümet yetkilileri ve savunma grupları, yaygın açlığı önlemek umuduyla tohum, fidan, bahçe başlangıç finansmanı ve bahçecilik dersleri teklif etti. Bir süre hükümet, kamu sektörü çalışanlarına ekinlerine yönelmeleri ve gıda kıtlığını gidermeleri için Cuma günleri izin bile verdi.
Böylesi zor zamanlarda, kıtlığı önlemek için bahçıvanlık yapmak, özellikle de Sri Lankalı hanelerde yakın zamanda yapılan bir ankette, ankete katılanların sadece yarısının ekilebilir araziye erişimi olduğunu söylediğinde, kurşun yarasını sarmak kadar yetersiz hissedilebilir. Ancak savunucular hiçbir şey yapmamanın daha kötü olduğunu söylüyor. Gıda üretimi ve açlığın önlenmesi konusunda çalışan bir aktivist olan Mariampillai Selvin Ireneuss, “Gıda güvenliği başka birinin üstesinden gelebilecek bir şey değil” diyor. “Toplum kendi gıdasını üretmelidir. Kendimiz üretmek, kendimiz depolamak, kendimizi işlemek, kendimizi dağıtmak, fiyatları kendimiz belirlemek ve varlığımızı sağlamak zorundayız.”
Sri Lanka, 1940’larda bağımsızlığını kazanmasından bu yana, ezici bir borç yükü, turizm endüstrisinin çöküşü ve yurtdışında yaşayan Sri Lankalıların evlerine gönderdikleri para havalelerinde yaşanan düşüşün sonucu olarak en kötü ekonomik krizin altında eziliyor. Kitlesel protestoların ardından cumhurbaşkanı Temmuz ayında istifa etti, ancak liderlikteki değişiklik, gıda fiyatlarının yükselmesini ve gelirlerin düşmesini durdurmadı – yetersiz beslenme için bir reçete. Birleşmiş Milletler kuruluşu olan Dünya Gıda Programı, bu yıl 3 milyondan fazla kişiye yardım etmeyi planlayarak nakit yardım sağlamaya başladı, ancak bunun neredeyse iki katı, zaten gıda güvensizliği ile boğuşuyor.
İçinde Çocukları Kurtarın anketiLondra merkezli bir yardım grubu olan 3 Sri Lankalı aileden 2’si, evlerinin gıda ihtiyaçlarını karşılayamadıklarını söyledi. Her 3 kişiden biri çocuklarının yediği yemeği azalttıklarını söyledi. Hatta bazıları son çarelere başvurdu: borç para almak, çocuklarını okuldan almak, evlerini satmak ya da dilencilik, hırsızlık ya da seks işçiliğine yönelmek.
Bahçeler, güvencesizliğe karşı çok yıpranmış bir tepkidir: Örneğin Amerika Birleşik Devletleri, geçen yüzyılın dünya savaşları sırasında sözde zafer bahçelerinin savunuculuğunu yapmıştır. Sri Lanka’daki iç savaş 2009’da sona erdikten sonra, yetkililer ülkenin kuzeyinde yüzlerce bahçenin kurulmasına yardımcı oldular ve burada onlarca yıldır devam eden çatışmalar sırasında birçok aile topraklarını veya gelirlerini kaybetti. Bir bahçe tek başına tüm hane halkının beslenme ihtiyaçlarını nadiren karşılayabilirken, akademik dergi IOP Conference Series: Earth and Environmental Science’daki bir araştırmaya göre, kanıtlanmış bir “korkunç gıda durumlarında güvenlik ağı”.
Ülkenin kuzeyindeki bir balıkçılık ve çiftçilik bölgesi olan Mannar’ı içeren eyaletin tarım müdürü Selvanayaham Uthayachandran, “Ev bahçeleri de açlığa karşı mücadelenin bir parçası” diyor. “Yeşil gram, börülce ve yerfıstığı üretimini artırıyoruz. Bu yan ürün sadece açlığı giderici değil, aynı zamanda besleyici bir gıdadır.”
Bu yılın başlarında, ihtiyacı olan Sri Lankalılara yardım eden bir devlet kurumu olan Samurdhi Geliştirme Departmanı, 1,2 milyondan fazla aileye patlıcan, domates ve diğer tohumların yanı sıra küçük burslar dağıtmaya başladı. Mannar’daki çalışmaları denetleyen Anton Selvakumar Aron Thuram, programın beklenen gıda kıtlığına bir yanıt olduğunu söylüyor. “Gıda üretimi bugün ülkenin ilk ihtiyacı. Bu nedenle teşvik ediyoruz” dedi.
Bir yararlanıcı Kartheepan Isthika’dır. 27 yaşındaki genç, bir zamanlar Malezya’da hizmetçi olarak çalıştı, ancak para yurtdışında yaşamanın yüküne değmediği için geri döndü. Kocası yerel bir pazarda çalışıyor, ancak fiyatlar yükseldikçe yiyecek satın alma yetenekleri zayıflıyor. “Yalnızca maaşına güvenirsek bu ülkede yaşamak zor” diyor.
Isthika, 3 ve 1 yaşlarındaki çocukları ve kocasının babası da dahil olmak üzere beş kişilik evini beslemek için çiçek ve yenilebilir bitkilerden oluşan bahçesine güveniyor. Hükümet programından iki takım tohum ve 1.500 Sri Lanka rupisi (yaklaşık 4 $) aldı – sıfırdan bir bahçe başlatmak için yeterli değil, bir yardım. Kabak, bamya, patlıcan, acı kavun ve muz yetiştiriyor. “İhtiyacımız olanı alıyoruz ve fazlasını ebeveynlerimize veriyoruz. Geri kalanını daha düşük bir fiyata satacağız” diyor. Aile ayrıca sazan, karides ve kum balığı için balık tutar. Bu günlerde, tek düzenli yiyecek alımları pirinç.
VETRICHELVI CHANDRAKALA, GPJ SRI LANKA
Ülke kargaşa içindeyken, hükümet programının ne kadar süreceği belli değil. “Yurt içi ekonomik aktivite yok. Organik bahçeciliği teşvik eden bir aktivist olan Sivasaravanabavan Sunthareswaran, siyasi taraftan gıda güvensizliğine yönelik hiçbir destek olmadığını söylüyor. Böylece sivil toplum grupları bahçıvanlık çalışmalarına katıldı.
UYIPPOO adlı bir grup, ülkenin dört bir yanındaki okullara binlerce manyok fidanı bağışladı; nişastalı kök sebze hem doyurucudur hem de büyümesi kolaydır. Başka bir grup, Vanni Tamil Halk Birliği, manyok ve muz dağıtıyor. Son zamanlarda, Mannar’ın kuzeydoğusundaki Kilinochchi bölgesinde 5.000 manyok fidanı dağıttı. Bir saat içinde gittiler. Grubun bölge koordinatörü Yesudas Lakshitaran, “İnsanlar kıtlığın gelmesinden gerçekten korkuyor” diyor.
Evde yetiştirilen ürünler, ailelerin artık satın almaya gücü yetmeyen besinleri sunabilir. 2010’ların başında, ABD’deki Michigan Eyalet Üniversitesi’nde bir doktora öğrencisi, adanın kuzey ucundaki Jaffna bölgesinde 100’den fazla bahçıvanla anket yaptı. Ortalama olarak, her bahçıvan bir dönümden daha az bir arazide dokuz bitki yetiştirerek patlıcan, bamya, yeşil şili ve uzun fasulye gibi sürekli bir “taze ve besleyici açıdan zengin” ürün tedariki ve bazen ek gelir sağladı.
60 yaşındaki Seemampillai Sahayaraja, geçen yıl Mannar’da bir köy memuru olarak görevinden emekli oldu. Son zamanlarda, zamanının ve emekli maaşının çoğunu, domateslerin olgunlaştığı, güllerin havayı güzelleştirdiği ve toprağın son yağmurlardan dolayı ezildiği bahçesine ayırıyor. Bahçe, dört kişilik hane halkının yemeklerinin çoğunu sağlar, ara sıra havuç veya patates satın alır. “Ektiğimiz pirinç sayesinde ailemiz açlık çekmeden yaşayabilir” diyor – en azından şimdilik.
Kaynak : https://globalpressjournal.com/asia/sri_lanka/famine-looms-sri-lankans-turn-home-gardens/