Yarasalar ses dalgalarını nasıl ve neden kullanırlar? Yankının yarasalar tarafından kullanılmasındaki sır nedir, yarasaların müthiş duyuları.
Yankı, yarasaların sesi kullanarak “görmesini” sağlayan morfoloji (fiziksel özellikler) ve sonarın (SOund NAvigation and Ranging) birleşik kullanımıdır. Bir yarasa, ağzından veya burnundan yayılan ultrasonik dalgalar üretmek için gırtlağını kullanır. Bazı yarasalar da dillerini kullanarak ses üretir. Yarasa, dönen yankıları duyar ve sinyalin gönderildiği ve geri döndüğü zaman ile çevrenin bir haritasını oluşturmak için sesin frekansındaki kayma arasındaki süreyi karşılaştırır. Hiçbir yarasa tamamen kör olmasa da, hayvan sesi mutlak karanlıkta “görmek” için kullanabilir. Yarasa kulaklarının hassas yapısı pasif dinleyerek av bulmasını sağlar. Yarasa kulak sırtları, bir yarasanın yerdeki böceklerin hareketini ve böcek kanatlarının çarpıntısını duymasını sağlayan akustik bir Fresnel lens gibi davranır.
Yarasa Morfolojisi Yankıya Nasıl Yardımcı Olur?
Bir yarasanın fiziksel adaptasyonlarından bazıları görülebilir. Kırışmış etli burun sesi yansıtmak için bir megafon görevi görür. Bir yarasanın dış kulağının karmaşık şekli, kıvrımları ve kırışıklıkları, gelen sesleri almasına yardımcı olur. Bazı temel uyarlamalar içseldir. Kulaklar, yarasaların küçük frekans değişikliklerini algılamasına izin veren çok sayıda reseptör içerir. Bir yarasanın beyni sinyalleri eşler ve hatta uçmanın ekolojik konumlandırma üzerindeki Doppler etkisinin hesabını verir. Bir yarasa ses çıkarmadan hemen önce, iç kulağın minik kemikleri, hayvanın işitme hassasiyetini azaltmak için ayrılır. Larinks kasları kasıldığında, orta kulak gevşer ve kulaklar yankıyı alabilir.
Yankı Türleri
İki ana yankı türü vardır:
Düşük iş çevrimli yankı, yarasaların bir sesin yayıldığı zaman ile yankının geri döndüğü zaman arasındaki farka bağlı olarak bir nesneden uzaklığını tahmin etmelerini sağlar. Bir yarasanın bu yankı formuna yaptığı çağrı, herhangi bir hayvan tarafından üretilen en yüksek hava kaynaklı sesler arasındadır. Sinyal yoğunluğu 60 ila 140 desibel arasında değişir; bu, 10 santimetre uzaklıktaki bir duman dedektörü tarafından yayılan sese eşdeğerdir. Bu çağrılar ultrasoniktir ve genellikle insan işitme aralığının dışındadır. İnsanlar 20 ila 20.000 Hz frekans aralığında duyarken, yarasalar 14.000 ila 100.000 Hz’den fazla çağrı yayar.
Yüksek görev çevrimli yankı, yarasalara avın hareketi ve üç boyutlu konumu hakkında bilgi verir. Bu tip bir ekolojik yerleştirme için, bir yarasa, döndürülen eko frekansındaki değişikliği dinlerken sürekli bir çağrı yayar. Yarasalar, frekans aralıkları dışında bir arama yaparak kendilerini sağır etmekten kaçınırlar. Eko, kulakları için en uygun aralığa düşen frekansta daha düşüktür. Sıklıkla küçük değişiklikleri tespit edilebilirler. Örneğin, at nalı yarasası 0,1 Hz kadar küçük frekans farklılıklarını algılayabilir.
Yarasa çağrıları karmaşıktır, genellikle sabit frekans (CF) ve frekans modülasyonlu (FM) çağrıların bir karışımından oluşur. Yüksek frekanslı aramalar, avın hızı, yönü, boyutu ve mesafesi hakkında ayrıntılı bilgi sundukları için daha sık kullanılır. Düşük frekanslı aramalar daha fazla seyahat eder ve esas olarak hareketsiz nesneleri haritalamak için kullanılır.
Diğer İnanılmaz Yarasa Duyuları
Yankıya ek olarak, yarasalar insanlar için mevcut olmayan diğer duyuları kullanırlar. Mikro yarasalar düşük ışık seviyelerinde görebilir. İnsanlardan farklı olarak, bazıları ultraviyole ışığı görür. “Yarasa olarak kör” ifadesi, bu türlerin insanlar kadar iyi veya daha iyi gören mega yarasalar için de geçerli değildir. Kuşlar gibi, yarasalar da manyetik alanları algılayabilir. Kuşlar bu yeteneği enlemleri hissetmek için kullanırken, yarasalar güney ve kuzeyi bulmak için kullanırlar.