Yale araştırmacıları, insanların yaşadıkları stres hissinin nöral bir evini buldular.
Hırlayan bir köpek, parçalanmış yüzler veya pis tuvaletler gibi son derece stresli ve rahatsız edici görüntülere maruz kalan insanların beyin taramaları, beynin motivasyon, duygu ve hafızayı düzenlemeye yardımcı olan hipokampustan yayılan sinirsel bir ağ ortaya çıkardı.
Hayvanlarda strese fizyolojik yanıtı destekleyen beyin ağları iyi çalışılmış ve anlaşılmıştır.Hipotalamus gibi beyin bölgelerinin aktivasyonu, stres ve tehditler karşısında glukokortikoid adı verilen steroid hormonlarının üretimini tetikler. Ancak, örneğin COVID-19 salgını sırasında insanların maruz kaldığı öznel stres deneyiminin kaynağını belirlemek daha zordur.
Yale Stres Merkezi’nde araştırmacı ve çalışmanın baş yazarı Elizabeth Goldfarb, “Farelere nasıl hissettiklerini soramayız,” diyor. Goldfarb ve arkadaşları, rahatsız edici görüntüler sunulduğunda stres seviyelerini derecelendirmeleri istenen bir örneklemin bir dizi fMRI taramasını gerçekleştirdiler.
Çalışma,stres anında hipokampustan yayılan sinirsel bağlantıların sadece beynin fizyolojik stres tepkileriyle ilişkili alanlarına değil, aynı zamanda daha yüksek bilişsel işlevlere ve duyguların düzenlenmesine dahil olan dorsal lateral frontal kortekse ulaştığını ortaya koymaktadır. Yale ekibi, hipokampus ve frontal korteks arasındaki sinirsel bağlantılar daha güçlü olduğunda, deneklerin sorunlu görüntüler karşısında daha az stresli hissettiklerini bildirdi.
Buna karşılık, denekler,hipokampus ve hipotalamus arasındaki sinir ağı daha aktif olduğunda daha stresli hissettiklerini bildirmişlerdir.
Yazarlar, anksiyete gibi bozukluklardan muzdarip olanların stres zamanlarında frontal korteksten sakinleştirici geribildirim almakta güçlük çekebileceğini gösteren başka çalışmalardan da bahsetmektedir.
Yale Üniversitesi profesörlerinden Sinha, “Bu bulgular, hipokampustan frontal kortekse giden bağlantıların gücünü artırmak veya fizyolojik stres merkezlerine sinyalleri azaltmak gibi terapötik müdahaleler uyarlamamıza yardımcı olabilir” diyor.
Sinha, tüm deneklerinin sağlıklı olduğunu belirtti, diğer bir deyişle, denekler stresli görüntülere maruz kaldıkça frontal korteks ile ağ bağlantıları daha da güçlendi. Sinha ve Goldfarb, bu deneklerin stresli görüntülere maruz kaldıklarında tepkilerini hafifletmeye yardımcı olan anılara erişiyor olabileceklerini söylediler.
Goldfarb, “Olumlu deneyimleri hatırlamanın vücudun stres tepkisini azaltabileceğine dair son bulgulara benzer şekilde, çalışmalarımız bellekle ilgili beyin ağlarının strese daha esnek bir duygusal tepki oluşturmak için kullanılabileceğini düşündürmektedir” diye bitirdi.
Çeviri:Burak Ateş
Kaynak:Neuroscience News