Kuşlarda Monogami, Poligami ve Ekstra Eş Kopulasyonları
Çoğu kuş türünde eşleşmenin muhtemelen en önemli dürtüsü, ebeveynlerin yavrular tüyleninceye kadar (yani yuvayı terk edene dek) onların beslenmesine duyduğu ilgidir.
Ebeveynin biri besin ararken diğerinin avcılardan yumurta ve yavrularını korumak için sürekli onlarla ilgilenmesi etkileyici örneklerdendir. Bu durum, iki veya daha fazla türden oluşan yoğun koloni halinde yuvalanan su kuşlarında daha çok görülür. Yuvayı bekleyen ebeveynin yokluğunda, komşuları onun yuvasına saldırır, yumurta veya yavrularını öldürürler. Ebeveynler sırayla yuvayı bekler ve besin arar, bazı türler görev değişimi esnasında detaylı gösterilerde bulunur.
Sosyal omurgalılar genel iki eşleşme sisteminden (monogami veya poligami) birini gösterirler. Monogami (Yunanca mono = bir ve gamy = evlilik) bir erkek ve dişi arasındaki eş bağlılığı anlamına gelir. Eşleşme; üreme sezonunda bir dönem, bütün sezon veya yaşam boyunca devam edebilir. Poligami (Yunanca poly = çok) bir bireyin üreme sezonunda birden çok eşinin olduğu anlamına gelir.
Erkek, dişi veya her ikisi poligami gösterebilir. Poliginide (Yunanca gyn = dişi) bir erkek birden çok dişiyle çiftleşir; poliandride (Yunanca andr = erkek) bir dişi iki veya daha fazla erkekle çiftleşir. Çok eşlilik hem erkeğin hem de dişinin birkaç farklı bireyle çiftleştiği bir poligami ve poliandri karışımıdır.
Kuşlarda monogami en yaygın sosyal sistem olarak nitelendirilir. Monogam sistemde yavru bakımına genellikle her iki ebeveyn katılır. Ancak, monogami bir eşe bağlılık anlamına gelmez. Monogam kuşlar üzerinde yapılan genetik çalışmalar, ekstra eş kopulasyonunun (eş haricinde bir kuşla çiftleşme) yaygın olduğunu göstermiştir. Bu sebeple, yuvadaki bazı yumurtalar dişinin mevcut çiftinden farklı bir erkek tarafından döllenmiş olabilir ve erkek, diğer dişilerin yuvasındaki bazı yumurtaları döllemiş olabilir. Ekstra eş kopulasyonu ile ilgili kanıtlar toplandıkça, erkek ve dişinin bir grup yumurtanın sorumluluğunu paylaştığı ama birbirlerine bağlılık göstermedikleri türler için sosyal monogami terimi kullanılmaya başlanmıştır. Genetik monogami erkek ve dişinin ebeveyn sorumluluklarını paylaştığı ve ekstra eş kopulasyonu gerçekleştirmedikleri sosyal sistemi ifade eder.