Dünyadaki En Büyük Kitlesel Yok Oluş
Dünyadaki en büyük kitlesel yok oluşun nedenleri nelerdir ? Credit: By Beth Py-Lieberman smithsonian.com
Yaklaşık 252 milyon yıl önce, Dünya felakete uğramış, yani yıkıma maruz kalmışdı. Bu, Dünya'daki yaşamın neredeyse tamamını yok eden çok ağır bir kitlrsel yok oluştu.
Bu yıkım tüm kara omurgalı türlerinin % 70'ine yakınını öldürüldü ve daha önce diğer iki kitlesel yok olma olayından kurtulan ünlü trilobit de dahil olmak üzere tüm deniz türlerinin % 96'sı yok oldu.
Bu olay “Büyük yok oluş” olarak da adlandırılan "Permiyen-Triyas Ekstraksiyonu" olayıdır. Bildiğimiz kadarıyla, dünya tarihinin en büyük yıkımıydır.
Bu yıkımın iklim değişikliği sonucu olduğu kabul görüyor - daha açık bir ifadeyle, Sibirya'daki uzun süreli volkanik faaliyetler dünyayı uzun yıllar boyunca kül örtüsüne boğdu, aynı zamanda güneş ışığını engelledi, asit yağmurlarının ve sıcaklık farklılıkların devreye girmesiyle çevresel felaket ve yok oluş başlamış oldu.
Artan sıcaklıklar, okyanusta yaşayan canlılarının metabolizmasını hızlandırırken, canlıların oksijen ihtiyacı artmış ve bunun sonucunda da okyanuslardaki oksijen tükenmiştir. Dolayısıyla oksijenin okyanuslarda tükenmesi deniz canlıların toplu ölümlerine neden olmuştur.
Hayvanlar tam anlamıyla oksijensizlikten boğulmuştur.
Ve bugün yine aynı atmosferik ısınmanın bir benzerini yaşıyoruz.
Washington Üniversitesi'nden Justin Penn ve çalışma arkadaşları toplu yok oluşla ilgili bir deney yaptı.
Büyük yıkım sırasında meydana gelen değişikliklerin bilgisayar simülasyonunu gerçekleştirdiler. Volkanik patlamalardan önce, sıcaklıklar ve oksijen seviyeleri, bugünkü duruma benziyordu.
Daha sonra similasyonla atmosferdeki sera gazlarını yükselttiler ve patlamadan sonraki koşulları taklit ederek deniz yüzey sıcaklıklarını yaklaşık 11 santigrat derece yükseltiler.
Tabii ki, bu çalışma % 76 oranında bir oksijen tükenmesi ile sonuçlandı ve deniz tabanının yaklaşık % 40'ında, (çoğunlukla okyanusların derin bölgelerinde) oksijen tükendi.
Bunun deniz yaşamını nasıl etkileyeceğini gözlemlemek için ekip, 61 modern türden oksijen gereksinim verilerini simülasyona soktu. Sonuç, bir felaketti.
Washington Üniversitesi'nden Curtis Deutsch, “Çok az sayıda deniz organizması, içinde yaşadıkları habitatlarda sağ kaldı- ya kaçtı ya da yok oldu” dedi.
En zor durumda kalan canlılar ekvatordan uzak yüksek enlemlerde yaşayan oksijene en duyarlı canlılardı. Ekip sonuçları fosil kayıtları ile karşılaştırdığında bulgularını doğruladı.
Neden ekvatora yakın yerlerdeki canlılar hayatta kalabildi? Ekvator etrafındaki sıcak sularda yaşayan canlılar (sıcaklık teloransı yüksek canlılar), kutuplara doğru göç etti ve daha önceki sıcaklık habitatına sahip alanlara yerleşti ve hayatta kalmayı başardı. Ancak, yüksek enlemlerde (sıcaklık toleransı düşük) yaşayan hayvanların göç edebileceği sıcaklığa sahip bir alan kalmadığı için bu bölgedeki canlılar yok oldu.
Araştırmacılar, bu büyük yıkımın deniz çeşitliliği kaybının % 50'sinden fazlasını oluşturduğunu keşfetti.
Araştırmacılar, bunun üzerine artık çok dikkat etmeliyiz dedi. "11 santigrat derecelik bir sıcaklık artışı birkaç bin yıl aldı. 1880'den bu yana, Dünya'nın ortalama sıcaklığı 0,8 santigrat derece yükseldi, üstelik bu artışın üçte ikisi 1975'yılından bu yana meydana geldi ve ısınmayada devam ediyor" dedi.
"Bu çalışma, antropojenik iklim değişikliği altında benzer bir mekanizmadan kaynaklanan kitlesel yok oluşun potansiyelini ortaya koymaktadır."
Bu bir hatırlatmadır.
Ekibin araştırması Science dergisinde yayınlandı.
Çeviren ve Derleyen: Yavuz Aydın
© Biyologlar.com