Kalça displazisi, daha çok büyük ırk köpeklerde görülen, köpeklerin yaşam kalitesini ciddi şekilde azaltan oldukça ağrılı bir hastalıktır. Köpeğinizi sağlıklı, mutlu ve aktif tutmak için alabileceğiniz önlemler ve tedavi seçenekleri gibi tüm köpek sahiplerinin kalça displazisi hakkında bilmesi gerekenleri bu yazımızdan öğrenebilirsiniz.
İçindekiler
Kalça displazisi, küçük ırklarda da ortaya çıkabilmesine rağmen, genellikle büyük ırk köpeklerde görülen yaygın bir iskelet rahatsızlığıdır . Durumun nasıl çalıştığını anlamak için, önce kalça ekleminin temel anatomisini anlaşılmalıdır.
Kalça eklemi bir top ve yuva görevi görür. Kalça displazisi olan köpeklerde, top ve yuva düzgün oturmaz veya gelişmez ve düzgün bir şekilde kaymak yerine sürtünerek hasar oluşturur. Bu, zamanla bozulmaya ve sonunda eklemin kendi işlev kaybına neden olur.
Genetikten başlayarak, köpeklerde kalça displazisinin gelişmesine çeşitli faktörler yol açar. Kalça displazisi kalıtsaldır ve özellikle Danua, Saint Bernard , Labrador Retriever ve Alman Çoban Köpeği gibi daha büyük köpeklerde yaygındır . Aşırı büyüme hızı, egzersiz türleri, yanlış kilo ve beslenme gibi faktörler bu genetik yatkınlığı arttırabilir.
Bazı köpek yavrularının özel beslenme gereksinimleri vardır ve büyük ırk köpek yavruları için özel olarak formüle edilmiş mamalara ihtiyaç duyarlar . Bu mamalar, dirsek displazisi ve diğer eklem rahatsızlıkları ile birlikte kalça displazisi gibi iskelet bozukluklarına yol açabilecek aşırı büyümeyi önlemeye yardımcı olur. Bu ırkların büyümesini yavaşlatmak, eklemlerini çok fazla zorlamadan geliştirmelerine izin vererek, sorunların önlenmesine yardımcı olur.
Yanlış beslenme, çok fazla veya çok az egzersiz yapma, bir köpeğin kalça displazisi geliştirme olasılığını da etkileyebilir. Obezite, köpeğinizin eklemlerine çok fazla baskı uygular ve bu da kalça displazisi gibi önceden var olan bir durumu şiddetlendirebilir ve hatta kalça displazisine neden olabilir. Veteriner hekiminiz ile köpeğiniz için en iyi diyet ve köpeğinizin fiziksel durumunu formda tutmak için her gün ihtiyaç duyduğu uygun miktarda egzersiz hakkında konuşmalısınız.
Bazı köpekler dört aylıkken kalça displazisi belirtileri göstermeye başlar. Bazıları ise, yaşlandıkça osteoartrit ile birlikte belirtiler şiddetlenir. Her iki durumda da, sahiplerin aşina olması gereken birkaç semptom vardır. Bu semptomlar, hastalığın ciddiyetine, eklemdeki gevşekliğin derecesine ve köpeğin ne kadar süredir kalça displazisinden muzdarip olduğuna bağlı olarak değişebilir.
Köpekler çok sabırlı olabilir ve bu klinik semptomların hepsini göstermeyebilir. Bununla birlikte, köpeğinizin semptomları olup olmadığına bakılmaksızın bu durum onlar için acı vericidir.
Köpeğinizin düzenli muayenesinde, veteriner hekiminiz fiziksel bir muayene yapacaktır. Bazen bu muayene veteriner hekiminizin kalça displazisinden şüphelenmesi için yeterlidir. Diğer durumlarda, köpekler rahatsızlık duyduğunda bunu veteriner hekimlere bildirmek, sahiplerine kalmıştır.
Veteriner hekiminizin yapabileceği ilk şeylerden biri, eklemin gevşekliğini test etmek ve herhangi bir gıcırdama, ağrı veya azalan hareket aralığını kontrol etmek için köpeğinizin arka ayaklarını kontrol etmektir.
Köpeğinizin fizik muayenesi sonrasında kan testleri gerekebilir çünkü eklem hastalığına bağlı iltihaplanma tam kan sayımında gösterilebilir. Aynı zamanda veteriner hekiminiz kan biyokimyası ile oran panellerini kontrol edecek ve kullanacağı ilaçlara böbrek ve karaciğer parametrelerinin durumuna göre karar verecektir.
Ayrıca köpeğinizin sağlığı ve semptomları, bu semptomlara katkıda bulunmuş olabilecek olası olaylar veya yaralanmalar hakkında verebileceğiniz bilgiler oldukça önemlidir.
Kesin tanı için röntgen şarttır. Veteriner hekiminiz, kalça displazisinin derecesini ve şiddetini belirlemek için köpeğinizin kalçalarının radyografilerini çekecek ve bu da köpeğiniz için en iyi tedavi yöntemini belirlemeye yardımcı olacaktır.
Hastalığın erken teşhisi, köpeklerde kalça displazisinin neden olduğu uzun süreli artriti azaltabilir hatta önleyebilir. Köpek kalça displazisini tedavi etmek için birkaç cerrahi seçeneğin yanı sıra durumu ilaçlarla yönetmek de dahil olmak üzere çeşitli seçenekler vardır.
Veteriner hekiminiz, köpeğiniz için uygun tedaviyi önermeden önce birçok faktörü göz önünde bulunduracaktır. Ameliyat veya tıbbi tedavinin sizin için uygun olup olmadığına karar vermeden önce köpeğinizin tam bir ortopedik değerlendirmeden geçmesi gerekir.
Köpeğinizin kalça displazisi şiddetli değilse veya köpeğiniz tıbbi veya finansal nedenlerle ameliyat olamıyorsa, veteriner hekiminiz cerrahi olmayan bir yaklaşım önerebilir. Köpeğinizin durumuna bağlı olarak aşağıdakileri önerilebilir.
Cerrahi veya tıbbi tedaviden bağımsız olarak, eklem ağrısı çeken herhangi bir köpek ideal kiloda tutulmalıdır. Köpeğinizi ideal vücut kondisyonunda tutmak, eklemlerinde fazla ağırlık olmamasını sağlayacaktır.
Bir kilo yönetimi planı hakkında birinci basamak veteriner hekiminizle konuşun. Sağlıklı bir kilo, artan kilonun neden olduğu eklem ağrılarını önler.
Özellikle sert yüzeylerde egzersiz kısıtlaması
Fizik tedavi ve düşük ila orta etkili günlük egzersiz, eklem sağlığını ve hareketliliğini, kas sağlığını ve kilo kaybını teşvik eder.
Akupunkturun kas gücünü ve eklem hareketliliğini arttırdığı ve ayrıca ağrıyı azalttığı gösterilmiştir.
Anti-inflamatuar ilaçlar (steroid olmayan anti-inflamatuar ilaçlar, kortikosteroidler)
Cerrahi bir seçenek seçmeden önce dikkate alınması gereken birçok faktör vardır. Çoğu durumda, cerrahi müdahale iyi bir prognoza sahiptir ve köpekleri normal hayatlarına döndürebilir.
Cerrahi olarak yaşı küçük köpeklere iki farklı yöntem uygulanmaktadır. Bu yöntemler hastalık teşhis edildiğinde topallık veya belirti görülmese de operasyon ileri yaşlarındaki ağırlaşmayı önlemek amacıyla yapılır.
18 haftalıktan küçük köpeklere, juvenil pubik semfizyodez adı verilen bir prosedür uygulanır. 10 aydan küçük köpeklere ise üçlü pelvik osteotomi (DPO/TPO) adı verilen bir prosedür uygulanabilir. Bu ameliyatta pelvik kemiğin seçici olarak kesilmesi ve segmentlerin döndürülmesi ile top ve yuva ekleminin işlevi iyileştirilir.
İskelet olarak olgunlaşmış, eklem ağrısı artmış ve hareket kabiliyeti kısıtlı yetişkin köpekler için en yaygın prosedürler total kalça protezi ve femur başı osteotomileridir.
Femur başı Osteotomisi; FHO ameliyatı genç ve olgun köpeklerde yapılabilir. Ameliyat, kalça ekleminin femur başının veya “topunun” kesilmesini içerir. Bu, vücudun kalça displazisi ile ilişkili rahatsızlığı azaltan “sahte” bir eklem oluşturmasıyla sonuçlanır. FHO, normal kalça fonksiyonunu yeniden oluşturmasa da, başarılı bir ağrı yönetimi stratejisi olabilir.
Total Kalça Protezi; Köpeklerde kalça displazisinin en etkili cerrahi tedavisi total kalça protezidir. Cerrah, tüm eklemi metal ve plastik implantlarla değiştirir. Bu, kalça fonksiyonunu daha normal bir aralığa döndürür ve kalça displazisi ile ilişkili rahatsızlıkların çoğunu ortadan kaldırır.
Evcil hayvanınız için en iyi seçenekleri belirlemek için birinci basamak veteriner hekiminiz ve operasyonu yapacak cerrah ile seçenekleri değerlendirebilirsiniz.
Hiçbir kalça displazisi vakası önlenemez. Ancak, köpeğinizin bu hastalığa yakalanma riskini azaltmak için atabileceğiniz bazı adımlar vardır. Köpeğinizin iskelet sistemini sağlıklı tutmak, köpeğiniz gençken başlamalıdır. Yavru köpeğinizi uygun bir diyetle beslemek, ona sağlıklı kemik ve eklem gelişimi için bir başlangıç yapacak ve hastalığa yol açan aşırı büyümeyi önlemeye yardımcı olacaktır.
Köpeğiniz büyüdükçe, uygun düzeyde egzersiz ve sağlıklı bir diyet sağlamak, kalça displazisine katkıda bulunan önemli bir faktör olan obeziteyi önleyecektir. Ayrıca, obezite köpeklerde başka birçok sağlık sorununa neden olur, bu nedenle sofra artıklarından ve yağlı yiyeceklerden köpeğinizi uzak tutmalısınız.
Yeni bir köpek sahiplenecekseniz, yatkın olan ırklar konusunda dikkatli olun. Kalça displazisi için radyografiler ve daha fazlası gibi uygun sağlık taramalarını yapan sorumlu bir yetiştirici bulun.
Kalça displazisi olan köpekler, özellikle tedavi ile genellikle uzun ve dolu bir yaşam sürerler. Köpeğinizin etkilenebileceğini düşünüyorsanız, köpeğinizi yaşlılıkta rahat tutmak için yapabileceğiniz tedavi seçenekleri ve yaşam tarzı değişikliklerini hakkında veteriner hekiminizle konuşun.
Yavru köpeklerde bu durum bazı durumlarda hiç belirti göstermeyebilir. Ancak bu yavru köpeğinizin hasta olmadığı anlamına gelmez yaşı ilerledikçe belirtiler ortaya çıkacaktır. Bazı durumlarda ise yavru köpeklerde de topallık, ağrı ve hareketsizlik gibi semptomlar görülebilir.
Alman Çoban Köpekleri , Golden Retrieverleri ve Labrador Retrieverleri en sık etkilenen ırklardır, ancak bütün büyük ırk köpekler, köpek kalça displazisi için risk altındadır.
Büyük ırk bir köpeğiniz varsa, cerrahi seçeneklerin gerekip gerekmediğini belirlemeye yardımcı olması için 8 hafta ile 10 ay arasında veteriner hekim kontrolleri yapmalısınız.
Kalça çıkığı olan köpeklerde onu gezdirirken zorlanacağı hareketlerden kaçınmak gerekir. Genellikle düz ve normal tempoda yürüyüşler onlar için iyidir. Bunun dışında veteriner hekiminizin önerdiği ilaçları aksatmadan kullanarak ağrılarını minimalize edebilirsiniz.
NSAID ve medikal tedaviye alternatif cerrahidir. Kalça displazisini tedavi etmek için çeşitli cerrahi prosedürler mevcuttur. Kalça displazisi için en yaygın iki cerrahi teknik, total kalça protezi ve femur başı ostektomisidir (FHO). Kalça displazisini tedavi etmek için kullanılan diğer daha az yaygın cerrahi prosedürler arasında üçlü pelvik osteotomi (TPO) ve juvenil kasık semfizyodezi bulunur. Ameliyat seçimi evcil hayvanınızın yaşı, durumu ve yaşam tarzına göre belirlenecektir. Veteriner hekiminiz, bireysel evcil hayvanınız için en iyi önerileri sunacaktır.
Kırık kemikler, kırıklar, burkulmalar, çıkıklar, bağ yırtıkları, eklem travması ve omurilik yaralanmaları , köpeklerde orta ila şiddetli topallamaya neden olabilir ve bazı durumlarda köpek, etkilenen bacağa hiç ağırlık veremeyebilir.
yaygın nedenler yırtık bir diz bağı, dengesiz bir diz kapağı veya hatta bir kemik tümörü olabilir, ancak oldukça şiddetli bir kas gerilmesi veya burkulması gibi birkaç tane daha olabilir . Köpeğiniz arka bacağına ağırlık veremiyorsa, doğru teşhis ve tedavi için en kısa sürede veterinerinize başvurun.
İnsanlarda olduğu gibi, bir köpeğin kemikleri ve eklemleri, ağrıya ve sınırlı hareket kabiliyetine neden olabilecek gerilmelere, burkulmalara, çıkıklara ve kırılmalara maruz kalır. Köpeğiniz ön patisinde topallıyorsa, ön ayağında zayıflık gösteriyorsa veya ayak bileğinde şişlik fark ederseniz, bu bir ön bacak yaralanması olabilir.
Köpek kalça displazisini ameliyatsız tedavi etmek mümkündür . İlaçlar, egzersiz rutinlerini sınırlayarak, eklemlerdeki yükü azaltmak için sağlıklı bir kiloyu korumalarına yardımcı olarak ve yüksek kaliteli yataklara yatırım yaparak ağrıyı ve iltihabı azaltabilir ve yavrularınızı daha rahat hale getirebilirsiniz.
Özellikle çimenler veya patikalar gibi yumuşak ve düz olmayan yollarda yürümek en etkili egzersizdir, yüzme harika bir egzersizdir veya bir köpek rehabilitasyon uzmanı ile bir koşu bandında yürümek. Bunların hepsi kalça displazisini tedavi etmek için harika egzersizlerdir.
Bacağı kırılmış bir köpek bacağını havada tutar, sızlanır veya ağlar ve hasarlı uzva dokunma girişimlerinize direnir. Akut ağrı, kırık bir veteriner tarafından uygun şekilde ayarlanana kadar azalmayacaktır.
Arka bacaklarda güçsüzlük ve ağrı olağan klinik belirtilerdir. Köpek titrek görünüyor ve oturma veya yatma pozisyonundan kalkmaya isteksiz. Bazı köpekler topallayabilir veya merdiven çıkmaya isteksiz olabilir. Bu belirtiler birkaç aylıkken yavru köpeklerde görülebilir, ancak en çok bir ila iki yaşındaki köpeklerde görülür.