Nissan Z ya da 1969'daki adıyla Datsun Z... O günün koşullarında, 3.626 dolarlık açılış fiyatıyla (üç bin altı yüz yirmi altı) bir yılda 40.000 adet satan iki kapılı, iki kişilik ve ulaşılabilir bir sport coupé.
Bizim için biraz "Orda, bir Z var uzakta..." gerçekliğinde olsa da hep yakın hissettiğimiz, heyecanlandığımız Z'ler, Nissan Z Proto'nun şahsında daha şimdiden belli olduğu üzere, Avrupa'ya gelmeyecek. Sebep V6 turbo motorlu bir safkanın Avrupa'nın CO2 emisyon kriterlerine uymasının imkânsız oluşu.
Nissan'a sormuşlar, "Avrupa'da satılamayacak bir modeli neden üretiyorsun?", "Sen nefes almadan durabilir misin?" demiş... Toyota'nın Supra için BMW ile yaptığına benzer bir işbirliği olmadıkça, ki olmayacak gibi görünüyor, en azından Avrupa'yla aynı mahrumiyeti yaşadığımızı düşünerek avunabiliriz.
Kariyerine 12 yıl önce başlayan 370 Z'nin yerini alacak Nissan Z Proto hakkında ilk işaretler 2019'da Nürburging'de yapılan bir prototip sürüşünden kaynaklanmıştı. Henüz açıklanmasa da 400 hp'lik çift turbolu 3.0 V6, Infiniti'nin cephaneliğinden kolayca devşirilebilir.
Beygirleri kendi elleriyle koşturmak isteyen "purist"ler için 6 ileri manuel şanzıman ve mekanik el freniyle donatılan Z Proto, gücünü arka tekerlere aktaracak.
Profil çizgileri, yatay stoplar ve hatta özel sarı rengi ve siyah tavanın eğimiyle atalarına, ama özellikle 300 ZX'e saygılarını sunuyor Z Proto.
Bagaj kapağındaki "Fairlady Z" ismi de geçmiye bağlılığın bir parçası. Derler ki günlerde Nissan'ın başında olan Katsuji Kawamata, Broadway'de My Fair Lady müzikalini izlemiş ve çok etkilenmiş. Sonra da üretecekleri bu ilk spor arabada aynı ismi kullanarak, müzik ve başroldeki kadın oyuncunun kendisinde bıraktığı etkiyi, potansiyel müşterilerde de bırakmak istemiş.
Lakin, Japonların sanat ve estetikte ömür boyu ustalaşmayı merkeze alan Japon felsefesi yerine, hızlı bireysel başarılar etrafında örülen Amerikan kültürünün bir gereği olarak, Japon pazarında gayet iyi işleyen Fairlady'nin yerini "Datsun 1600" almış. "Z" ise Nissan kendi içinde yeni otomobiller için kullandığı ve "Type Z" ile spor otomobil kategorisine kalan tek harf aslında. Bugünden doğru bakarak, iyi denk gelmiş diyebiliriz.
Nissan Z Proto'nun tasarımına geri dönersek, henüz bitmemiş hissi veren ön ızgara ve fazla "amerikan" stoplar dışında 4.38 m'lik bu sporcunun rafine sadeliğini çok beğendik aslında. Ama belki de eksik olan bizim estetik tekamülümüzdür...
Kabinde de modern anlayışla klasik dokunuşları buluşturmuş Nissan Z Proto. Döşeme ve kokpit dikişlerinin sarısı dış renkle keyifli bir paslama yaparken, 12.3 inçlik dijital gösterge paneli Nissan'ın "NEXT" çağında olduğumuzu hatırlatıyor.
Fiziksel havalandırma kumandalarının üstündeki 9 inçlik bilgi-eğlence ekranı ve en tepedeki Nissan klasiği üçlü göstergeleri de unutmayalım tabii.
"Z"nin kendileri için güçten daha fazlasını ifade ettiğini belirten Nissan, bu harfin sürücüyle fizikselden ziyade duygusal iletişim kuran, kalp atışları düzeyinde bir ilişkiyi temsil ettiğini söylüyor. Elektrik çağında böyle - panzehir demeyelim de - ters şoklar hepimize iyi gelecek gibi.
O sondaki "Proto"nun gidip nihai tasarım, ismin ve fiyatın netleşmesi içinse 2022'yi beklemek gerekecek. Ama 1970'deki o 3.626 dolarlık fiyatın, 60 yıl sonra en az 10 katına çıkmış olmasını bekleyebiliriz.