Denizler ve Göller Neden Üstten Donar?
Kuzey ülkelerindeki bazı göller o kadar yoğun buz kütlesiyle kaplanır ki, üzerinde yürümek ya da buz pateni yapmak mümkün olur. Çünkü denizlerin ve göllerin en önce üst yüzeyleri donar. Bunun iki sebebi vardır. Birincisi denizlerin ve göllerin sadece üstten soğuyabilmesidir. Havanın ısısı ne kadar değişken olursa olsun denizlerin alt kısımları sürekli olarak sıcaklığını korur. Denizin alt katmanlarının ısısının değişmesi ancak volkanik olaylara bağlı olarak deniz tabanında meydana gelen bazı hareketlenmeler nedeniyle olabilir. ancak denizin alttan ısı kaybetmesi hiçbir zaman mümkün değildir. Bu nedenle hava soğuk olduğu zamanlarda mutlaka en önce denizlerin üst yüzeyi ısı kaybeder. Isı alttan üste doğru azalır. En soğuk yer en üstte kaldığı için donma buradan başlar.
İkinci sebep ise buzun yoğunluğunun sudan daha az olması dolayısıyla suyun kaldırma kuvvetinin etkisiyle yüzeye çıkmasıdır. Ayrıca suyun yoğunluğunun 4 santigrat derecede en yüksek değere ulaşması da bu olayın sebeplerinden biridir. Çünkü kaldırma kuvveti yoğunluk farkıyla da bağıntılıdır. Eğer suyun sıcaklğı her yerde 4 santigrat derecenin üzerindeyse sıcak su yukarı çıkar soğuk su ise aşağıya iner. Ama eğer ısı bu derecenin altına inerse bu sefer soğuk su yukarı çıkar ve sıcak su aşağıya iner. Böylece en soğuk yer olan yukarı kısım en önce donmaya başlar.