Bazı tarihçiler, Bulgaristan’ın Osmanlı İmparatorluğu’na ikili bir imparatorluk kurmayı teklif ettiğini öne sürüyorlar. Bu doğru mu? Şaşırtıcı bir şekilde evet, ancak teklife yol açan bazı arka plan olaylarını anlamanız gerekiyor.
Bulgar Ulusal Kurtuluş hareketi, milliyetçi olmanın yanı sıra, doğası gereği son derece Liberaldi. Liderlerinin çoğu, geniş özgürlükleri ve siyasi katılımı olan demokratik bir cumhuriyet istiyordu.
Sadece herhangi bir Bulgar devleti yapmazdı – bir Klasik Liberal kalesi olmalıydı ve bu 1879 Tırnovo Anayasası’na yansıdı. Bir monarşi olacakken, büyük ölçüde dişsiz kaldı ve Liberal Parti sonraki birkaç için siyasete egemen oldu.
Bunun, aşırı muhafazakar III. Aleksandr dönemindeki Rus otokrasisiyle ve özellikle de Rusların Balkanlar’daki emelleri göz önüne alındığında, kesinlikle bağdaşmayacağını söylemeye gerek yok. Yani Rusya’nın Türk Boğazları’na yönelik şimdiye kadarki hamlesi ve bu amaca ulaşmak için Bulgaristan ve Romanya’nın planlanan ilhakı.
Balkanlar’da görece güçlü bir Bulgar Devleti’nin oluşmasını önlemek için Rusya, Bulgaristan topraklarını Bulgaristan Prensliği ve Doğu Rumeli olarak paylaşmayı kabul etti. Bu, özellikle diğer büyük güçler ve Osmanlılar tarafından uzun vadede uygulanamaz bir şey olarak kabul edildi.
6 Eylül 1885’e işaret ve Plovdiv’de kansız bir darbe, Bulgaristan’ın Birleşmesi ile sonuçlandı.
Osmanlı Devleti, sonuçları bazı hükümlerle Ocak 1886’da kabul etti, ancak iki ay içinde Sırbistan Bulgaristan’ı işgal etti.
Savaşa odaklanmayacağım, ancak hızlı bir Bulgar zaferi, Sırp Ordusunun Pirot’a kadar kovalanması ve savaşı sona erdiren bir Avusturya ültimatomu ile sona erdi. Bütün bu olaylar boyunca Rusya, önce subaylarını geri çekerek, ardından darbe yaparak Bulgaristan’ı istikrarsızlaştırmaya çalıştı.
İkincisi keşfedildi ve komplocular vuruldu, ancak Bükreş’teki görevi sayesinde Ruslar ayaklanmaları finanse etmeye devam etti ve sonunda Prens Alexander tahttan çekilmek zorunda kaldı.
Tam bir ilhak için hazırlık yapan Rus İmparatorluğu, daha sonra Bulgar tahtına aday olan tüm adaylar üzerinde baskı uygulamaya başladı. Bulgaristan ise bir Rus prensini kabul etmedi.
Çaresizlik içinde taht nihayet Sultan III. Abdülhamid’e sunuldu. Hükümler, Anayasayı tutacağı ve Bulgarların haklarını koruyacağıydı. Ve en önemlisi Bulgaristan’ı Ruslardan koruyun.
Rusya tehdidinin ne kadar gerçek olduğunu ne kadar vurgulasam azdır. 1886 ve 1887 boyunca Bulgaristan genelinde isyanlar düzenlendi. Rus savaş gemileri Varna’ya gönderildi. Rusya, Almanya ile Bulgaristan’ı yönetme hakkını teyit eden bir Antlaşma bile imzaladı.
Olduğu gibi, komplo keşfedildi ve Rusya, Sultan tahtı kabul ederse savaşla tehdit etti, ancak bu noktada Avusturya, İtalya ve İngiltere dahil oldu ve Bulgar bağımsızlığını garanti etti ve Rusları sonunda geri adım atmaya zorladı.