Sigara ve Sağlığa Zararları
SİGARA VE SAĞLIĞA ZARARI
Sigara sağlığınız için asla yararlı değildir. Sigara içmenin kimi sakatlayıcı, hatta öldürücü hastalıklarla ilişkisi olduğunu ortaya çıkaran istatistikler ise dehşet vericidir. Bugün sahip olduğumuz bilgilerle, insanların nasıl, sigaranın akciğer kanseri, kronik bronşit ve kalp hastalıklarında belirleyici bir etken olduğunu unuttuklarına şaşıyorum.
— Doğum kontrol hapı kullanan ve az da olsa sigara içen kadınlar, ikisini de yapmayanlardan tam 12 kez daha sık kalp krizi geçiriyorlar. Çok sigara içen kadmlar ise, doğum kontrol hapı kullanmasalar bile, bu tehlikeyle 20 kez daha fazla karşı karşıya geliyorlar.
— Sigara içen kadınların akciğer kanseri olma olasılığı içmeyenlere oranla 5 kez daha fazla; bu orantı idrar kesesi kanseri için de ikiye bir. Sigara ve içki içen kadınlar ikisini de içmeyenlerden 15 yıl daha erken ağız ve dil kanserine yakalanıyorlar.
— Sigara içen kadınlar içmeyenlerden daha erken yaşlarda menopoza giriyorlar. Ne kadar fazla sigara içilirse, bu yaş o kadar küçük oluyor.
— Gebeyken az da olsa sigara içen kadınlar sigara içmeyenlere oranla iki kez daha fazla düşük yapıyorlar. Doğurdukları çocukların doğum ağırlıkları normalden düşük oluyor ve bu bebeklerin ölüm olasılığı da fazla oluyor.
— Gebeyken sigara içen kadınların çocukları normalden daha kısa boylu oluyor ve okuma yazmada yaşıtlarından daha geride kalıyorlar.
— Ani bebek ölümü sendromu yüzünden bebeklerini kaybeden annelerin yüzde 60’ı gebelik sırasında ya da doğumdan sonra bebeğin yanında sigara içmişlerdir.
Sigara içmekle vücudunuza kötü davranmış oluyorsunuz. Başka bakımlardan sağlıklı olsanız da bilmeden sigara içmenin zararını çekmektesiniz. Sigara dumanı akciğerlerde kanın oksijenlenmesini engeller: Oksijeni vücutta taşıyan, kırmızı kan hücrelerinin boya maddesi olan hemoglobin, methemoglobine çevrilir ve artık yeterli miktarda oksijen taşıyamaz.
Hastalık tehlikesi
Sigara içme yaygınlaşmadan önce akciğer kanseri seyrek görülen bir hastalıktı, ama şimdi o da yaygınlaşmıştır. Bir zamanlar erkeklerde akciğer kanseri görülme sıklığı kadınlara oranla çok daha fazlaydı ve bu da sigara içen erkeklerin sigara içen kadınlara oranının yediye, sekize bir olmasına bağlanıyordu. Şimdi kadınlar da erkekler kadar çok sigara içmektedir ve erkekler kadar sık akciğer kanserine yakalanmaktadır. Kadınlar arasında akciğer kanseri o kadar yaygınlaşmaktadır ki, 1980’lerin ortalarında birinci ölüm nedeni olarak meme kanserinin yerini alması beklenmektedir. Kısaca cinsiyet ayrımı yapmadan, sigara içenler, içmeyenlere göre daha fazla akciğer kanseri olmakta ve kanser tehlikesi içilen sigara sayısıyla doğru orantılı olarak artmaktadır.
Neyse ki sigarayı bırakmak tehlikenin de azalmasını sağlamaktadır.’Normal akciğer hücrelerinden kanserli hücrelerin gelişmesi uzun yıllar boyunca birçok aşamadan geçerek olur. Rahatsız edici ilk öğe, ya da uyarıcı, hücrenin çekirdeğinde değişikliğe neden olur ve hücre bölünmeye başlar. Ne var ki bu aşamada, hücre henüz kanser hücresi değildir ve ancak uyarı devam ederse öyle olacaktır. Bu uyan erken dönemde yok edilirse, hücrenin çoğalma süreci de engellenir; bu gelişmeler deneylerle doğrulanmıştır. Sigara içen bir kişi sigarayı bırakabilirse, akciğer kanseri olma tehlikesi de azalmış olur.
Sigara içenlerin kalp hastası olma olasılığı da içmeyenlere oranla iki kat fazladır. 35 yaşından sonra bu fark dört beş kata çıkar. Nikotinin kalp kasını besleyen ve oksijen taşıyan koroner damarları daraltmak gibi bir etkisi vardır. Sizin ya da ailenizden birinin yüksek tansiyon ya da anjin gibi bir rahatsızlığınız varsa mutlaka sigarayı bırakmalısınız.
Akciğer kanseri ve ialp hastalığı ölümcül olabilir, ama sigara içmenin çok önemli sonuçlarmdan biri de kronik bronşitin gelişmesidir. İngiltere’de 1975’te kronik bronşit yüzünden 30,000 kişi ölmüş, 10,000,000 iş günü kaybedilmiştir.
Sigara dumanı tahriş edicidir. Bu etki gözünüze sigara dumanı kaçıp dumandaki kimyasal maddeler yüzünden yanma olunca belli olur. İçinize çektiğiniz sigara dumanı da aynı şekilde bronş duvarım tahriş eder. Gözleriniz gibi akciğerleriniz de kızarır, sulanır. Yanan bronş zarlarını sakinleştirmek için aşırı miktarda müküs salgılanır.
Sigara dumanındaki kimyasal maddeler bronşlar-daki ince tüy gibi çıkıntüarı da (silia) zedeler. Bronş kanallarındaki zarlarda sürekli hareket halinde milyonlarca silia bulunur ve bunlarm görevi yabancı cisim ve müküsü boğaza doğru itmek, böylece bunların öksürükle atılmasını kolaylaştırmaktır. Sigara dumanı bu çıkmtılan felce uğratır, bunun sonucunda akciğerde kalan müküs ve artıklar kokuşur. Böylece herhangi bir soğuk algınlığında enfeksiyon gelişebilir. Gariptir ki, mentollü sigaralar siliayı daha fazla felce uğratır.
Birkaç kış üstüste geçirilen kronik bronşit akciğer dokusunun tahrip olmasına ve esnekliğini yitirmesine, soluk almanın yetersiz kalmasına, sesli soluk almaya, nefes darlığına, akciğerlerin kronik iltihabına, hatta çok zedeleyici bir hastalık olan amfizeme yol açar. Amfizem, ileri dönemlerde kişiyi yatağa, hatta tekerlekli sandalyeye bağlar.
Sigara içmem çocuklarımı da etkiler mi?
Gebelikleri sırasında sigara içen kadınlarda düşük ve ölü doğum oranı yüksektir. Ayrıca sağ kalan çocukların doğum ağırlıkları daha düşük olup fiziksel ve ruhsal bakımdan daha yavaş gelişirler. ‘Sigara içen’ bir ailenin büyük çocuklarının da bronşit ve zatürree gibi solunum yolu hastalıklarına eğilimleri daha fazladır ve büyük bir bölümü bademcik ya da burunlarından et aldırmak zorunda kalırlar.