- o yazdı, Emanuel Igunza
- Başlık, BBC Haberleri, Kenya
-
Kenya başkan yardımcısı, ülkenin içki sorununu azaltmak için yerel yönetimlerin her şehirde yalnızca bir pub’a izin vermesi gerektiğini söyleyerek bağımlılık konusunda radikal bir adım attı. Ancak herkes bunun iyi bir plan olduğuna ikna olmadı.
Konuştuğum Kenyalılardan Charles Ngugi, ünlü yerel birasını yudumlarken, “Bütün bu barları kapatsalar bile içmeye devam edeceğiz” diyor.
Oldukça karanlık bir ortama sahip olan barda sabah güneşi, rüzgarda sallanan panjurlarla içeri girdi.
Ngugi, “Bu ucuz değil, yasadışı içki de değil” dedi. Öyleyse neden eğlenceme ve yaşam tarzıma karışmak istesinler? O sorar.
Bulunduğumuz küçük barda dört kişi daha var. Her biri uzun masalardaki tahta sandalyelere oturur.
Orta yaşlı bir adam sendeleyerek bara girer. Arkadaşlarıyla yakınlaştıkça Kikuyu’da söylediği şarkıyla dans ediyor.
Dakikalar içinde uykuya dalmaya başlar.
Sabahın 11’i. Kanunen bu bar altı saat daha açık kalamaz. Ayrıca 23:00’da kapanması gerekir.
Başkent Nairobi’ye yaklaşık 70 km uzaklıktaki Muranga’nın Kanderendu köyünde bulunan diğer üç küçük bar halka hizmet veriyor.
Bunun gibi yerler, Başkan Yardımcısı Rigathi Gachagua’nın öfkesinin merkezinde yer alıyor. Gachagua, her şehirdeki bar ve restoran sayısının Ocak ayında yalnızca bir tane ile sınırlandırılması gerektiğini söyledi.
Ancak içki içenler, içmeyi durdurup durdurmayacağı konusunda anlaşamıyorlar.
Ngugi, “Bunun gibi küçük barlar kapatılsa bile, ben dahil pek çok kişi nehir kenarına inip changaa (geleneksel bir bira) içer” diyor.
Birçok yasadışı bira üreticisi, changaa üretmek için nehrin kıyılarına yerleşti. Çünkü suya erişim kolay ve birçok yerde yetkililerin bu yer altı alanlarına ulaşması çok zor.
Orta Kenya bölgesi, hükümetin uyarılarıyla alkol ve uyuşturucu bağımlılığıyla boğuşuyor.
Yetkililer bunu destekleyecek herhangi bir veri sağlamıyor. Ancak çok sayıda kayıt dışı bar ve pub ve ucuz yasadışı bira ile birlikte sorumlu olduğu bir sorun olduğunu söylüyor.
Neden özellikle merkezi Kenya’nın seçildiği belli değil, ancak bölgeye yapılan bir ziyaret içki mekanlarında bir artış olduğunu gösteriyor. Muranga şehri yetkilileri, Covid-19 salgınından bu yana içki dükkanları ve barların katlanarak arttığını söylüyor.
“Bir Nesli Yok Etmek”
BBC’ye, Muranga’da içki ruhsatına sahip olmanın en çok aranan faaliyet olduğu söylendi.
Teknik olarak lisans verme sorumluluğu yerel yönetimlere aittir. Ancak Başkan Yardımcısı Gachagua, merkezden geldiği için büyük etkiye sahip.
Gachagua, “Yerel makamlar her büfeye, her bara veya restorana izin vermenin makul olmadığına karar vermek zorunda.” Dedi. “Bu bütün bir nesli yok ediyor ve bu doğru değil” dedi.
Rosemary Kimani, içmenin ne kadar zararlı olabileceğini ilk elden deneyimledi.
Kimani kocasını alkolizm yüzünden kaybetti. Üç çocuğu da bağımlılıkla mücadele ediyor.
58 yaşındaki Kimani, Kiunyu köyündeki evinde “Bu parmaklıklar ve bu nehir hepimizin sonu olacak” dedi.
1990’ların başında bir aile kurmak için oraya taşınan Kimani, “Yasadışı bira fabrikalarını kontrol eden çeteler burayı ele geçirdiği için buradan su bile alamıyoruz” diyor.
“Kiunyu’da kız arkadaşları veya aileleriyle birlikte pek çok genç insan görmüyorsunuz. Tek yaptıkları uyanmak, barlara gitmek ve bir şeyler içmek.
“Çocuklarımız eşlerini terk ettiyse, seks yapmak istemiyorsa, bütün gün içip uyumak istemiyorsa, nasıl torun sahibi olacağız?”
Kimani, merkezi hükümetin kısıtlayıcı hamlesini destekleyenler arasında yer alıyor.
Merkezi hükümet, tüm işyerlerinde içki satışının akşam 5 ile gece yarısı arasında kısıtlanmasını istiyor.
İçki ruhsatlarının kademeli olarak yenilenmediğine dair bazı kanıtlar var. Ancak içki dükkanları tamamen kapalı değil.
Bar ve restoran sahipleri, hükümetin işletmeleri hedef almasını yanlış bir öncelik olarak görüyor.
Baro İşadamları Derneği başkanı Simon Mwangi Njoroge, “Sorun barlarda ve birahanelerde değil” dedi. Çünkü biz insanlara sosyal bir ortam sunuyoruz. Vergi ödüyoruz ve on binlerce iş yaratıyoruz” diyor.
Njoroge, yalnızca orta Kenya bölgesindeki 17.000 şirkette 100.000 kişinin çalıştığını söylüyor.
Kilise ve yerel STK rehabilitasyon merkezlerinin kurulması gibi adımlar atıldı. Ancak bu çabalar pahalıdır ve birçok bağımlının erişmesi zordur.
Muranga Şehri Sağlık Görevlisi Steven Kimani, gerçekten alkolizm ve bunun olumsuz sosyal etkileri ile mücadele etmek istediklerini söylüyor, ancak ani tepkilere karşı dikkatli olmaları gerektiğini söylüyor:
“Sorunumuz yasal işlerle mi yoksa yasadışı alkolle mi?”
Şu anda bölgesel hükümet tarafından finanse edilen herhangi bir rehabilitasyon merkezinin bulunmadığını vurgulayan Kimani, “Çünkü bu bizim önceliğimiz değil. Kaçak içki satışını engellemeye çalışıyoruz” dedi.
“Barları kapatma tartışması çok erken. İşletme kapanışlarında hangi kriterleri uygulayacaksınız? Hangi verileri kullanacaksınız? Veri yok.”
Ulusal Uyuşturucu ve Alkol Merkezi şu anda veri toplama aşamasındadır. Ancak kurum, barların artmasından ve kaçak içki satışından duyduğu rahatsızlığı da dile getiriyor.
Uzmanlar, önlem alınmadığı takdirde bir neslin tamamen yok olabileceği konusunda uyarıyor.
Halihazırda bağımlı olan insanlar için değişimin hızlı bir şekilde gelebileceğini söylemek çok zordur.
Eşini kaybeden Rosemary Kimani, durumu “ulusal bir felaket” olarak nitelendiriyor.
Yoruma kapalı.