İbn Haldun’un benzersiz eseri Mukaddime'de çok sıklıkla kullandığı bir sözdür: "Suyun suya benzediğinden çok hal maziye benzer."
Tunuslu düşünürü inceleyen Marksistler, "hal-mazi" tespiti ve buna benzer tespitlerden yola çıkarak Marx’ın diyalektik materyalizmi ile İbn Haldun’un felsefesi arasında bir bağ kurarlar. İki büyük devin; inandıkları şey, bulundukları coğrafya ve yaşadıkları zaman birbirinden çok farklı olsa da böyle bir bağın söz konusu olduğu birçok düşünür tarafından dile getirilmiştir. Kaldı ki İbn Haldun sosyolojinin ve iktisadın öncülerinden kabul edilmekte, Marx ise kendi felsefesini en başta iktisadi temeller üzerine kurmaktadır.
Peki, ne anlama gelir "Suyun suya benzemesinden çok halin maziye benzemesi"?
Yani "sözcüklerin yerine kaba kuvvet kullanılabilse de kelimeler kudretini hep koruyacaktır". Mondego yine yenilecektir Monte Kristo Kontu’na; çünkü kontun azminden ziyade geçmişidir Mondego'yu alt eden. Sonra "Büyük Umutlar"ı olan Philip'ler büyümeye devam edecektir sessiz sedasız. Philip'ler Estella'ları sevecek, Estella'lardan geçecek ve bu yolda yürürken kendilerini bulmaya devam edecektir; yine ve yeniden.
Unutmamak gerekir; tagallübü düstur edinenin akıbeti zahirdir. Masaya yumruk vurulabilir, sesler ayyuka çıkabilir ama son sözü yine kelime söyler, söylemiştir de... Olemp’e rağmen, Nemesis’e rağmen ve bütün mağrurlara inat.
Cemil Meriç'in kelimesi
Olemp ve Nemesis deyince, Cemil Meriç'i anmadan olmaz. Bu Ülke adlı eserinin "Kelime"yi anlattığı bölümünde şöyle diyordu büyük mütefekkir:
Bir adam meçhule tırmanıyordu. Sisyphe'e benziyordu uzaktan. Bir adam meçhule tırmanıyordu topraktan. Arkası uçurum, yanları duvar. Kaç sabah güneşle selamlaştılar, kaç akşam yıldızlar feneri oldu, bilmiyor.
Koro: Olemp’e yalnız gidilmez. Kervanla çıkılır yola. Bin çıkılır, bir varılır; bir çıkıp bir varılmaz. Olemp’e yalnız gidilmez.
Ve adam tırmanıyordu. Musa’nın gözünü kamaştıran nur, kavurdu gözbebeklerini.
Koro: Kayaya çaktılar Promete’yi, Homer’i karanlığa gömdüler, Tanrılara yaklaşan, Nemesis’in gazabına uğrar.
Nemesis, Nemesis! Yıldırımlar gibi ulu çınarlara musallat Tanrıça... Ben ne Olemp’in sırlarını faşeden yarı-Tanrıydım, ne erguvanlar içinde doğan bir prens. Ama mademki parmakların bana kadar uzandı, mademki beni de hışmına layık gördün, seni utandırmayacağım. Ya ölüm boğacak şarkılarımı, ya elimden aldığın dünyadan daha muhteşemini yaratacağım.
Ve meçhule tırmanan adam kelime oldu.
Zahir olan akıbet
İşte o yüzden iyi okumalı insan maziyi. Promete’yi kayaya çaktılar, Homer’i karanlığa gömdüler diye vazgeçmemeli tırmanmaktan; Cemil Meriç’in de dediği gibi. "Zahir olan akıbet"i öfkesiyle yaratmamak için hakim olmalı kudretine. Aklından çıkarmamalı; suyun 100 dereceye ulaştığında buhara dönüşüp biçim değiştirdiğini. Bu kural hiç değişmez çünkü; asla değişmeyen ve tarihe damga vuran bütün büyük kaideler gibi.
Mademki İbn Haldun'la başladık, onun gibi bitirelim: "Hakim ve kadir olan yalnızca Allah'tır." Onun dışındakiler ise zaman zaman mühim olsa da, su biçim değiştirdiği anda sadece teferruattır.
Hal maziye benzer
- İlginç Deniz Canlıları
- İlk Sualtı Heykel Müzesi
- Van Gölü'nde batık gemi bulundu
- "Hepimizin Antarktikası" Fotoğraf Sergisi
12345678
RÖPORTAJ
- Orda bir köy var uzakta… Adı Port AlaçatıVenedik misali kanal etrafında şık villalar, marina ve plaj, sakin bir azmak ve azmakta yem arayan pembe flamingolar var. Köyün hikâyesi ise “Markalı Konutun Başöğretmeni” olarak anılan mimar Aykut Mutlu’da.
- Derinliğe dalmış bir sufi“Deniz öyle bir şey ki kanına girdiği zaman İstanbul gibidir, bırakmaz seni. Bir İstanbul bırakmaz insanın yakasını, bir de deniz bırakmaz.”
- “Ben anarşist ruhlu bir kadınım”Bu ay konuğumuz filmleri, projeleri ve Stefano D’Anna’nın “Tanrılar Okulu” kitabından ilham alan hayat felsefesiyle Serap Aksoy. Üstelik o “En büyük hayallerimden biri yol arkadaşım ve köpeğimle beraber teknede yaşamak,” diyen bir deniz tutkunu.
- “Bir Türk dünya birincisi oldu, haberiniz var mı?”FINA Dünya Masterlar Yüzme Şampiyonası’nda Dünya Şampiyonu olan Milli Yüzücü Ahmet Nakkaş’ın en büyük motivasyonu Türkiye’nin medeni yüzünü tüm dünyaya göstermek.
DENİZ KAZALARI
- Kurt-C'nin kaptanı Aydın Topaç yargılanmaya başladıEylül 2016 tarihinde Kaleiçi Yat Limanı açıklarında şiddetli yağmur ve fırtınaya yakalanarak batması sonucu iki kişinin hayatını kaybetmesiyle ilgili kaptan Aydın Topaç'ın yargılanmasına başlandı.
- M/V Nazım İmamoğlu gemisinde yangın çıktıMaltepe Dragos'ta iskeleye bağlı bulunan M/V Nazım İmamoğlu gemisinde yangın çıktı.
- Mağusa’nın yeni simgesi: M/V ChrisdulMağusa’da 22 Aralık 2016’da şiddetli fırtına nedeni ile Palm Beach bölgesinde “Oxo adası” yakınlarında karaya oturan Chrisdul isimli yük gemisi günlerdir kurtarılmayı bekliyor.
- Kaptanların tecrübesiyle İstanbullular tehlikeyi ucuz atlattıDünyanın en işlek ve tehlikeli su yolu İstanbul Boğazı’ndan geçen 260 metre uzunluğundaki OOCL Novorossiysk adlı konteyner gemisinin, Tarabya sahilinde İstanbullulara büyük bir tehlike yaşattığı ortaya çıktı.
TURİZM
- Kruvaziyerler en çok Kuşadası Limanı'na demirlediTürkiye limanlarına 2016 yılının 11 ayında toplam 589 kruvaziyer geldi. Bu kruvaziyerlerin yüzde 46'sının Kuşadası Limanı'na yanaştığı bildirildi.
- Turizmde seçim noktası yeniden Türkiye olduRusya Tur Operatörleri Birliği (ATOR) tarafından yapılan açıklamada, ülkedeki tur operatörleri ve acentelerin değerlendirmelerine göre, erken rezervasyon satışlarının yüzde 50’sinin Türkiye’ye yapıldığı belirtildi.
- 'Sürdürülebilir turizm'de hedef Likya YoluBirleşmiş Milletler, 2017 yılını "sürdürülebilir turizm yılı" ilan etti. Bu kapsamda Türkiye’de seçilen üç proje; ‘Likya Yolunda Bir Tarih Molası’, ‘Kuşlar Sizi Çağırıyor’ ve ‘Dört Mevsim Foça’ olarak belirlendi.
- Turizm cenneti Muğla'da hem kar hem de deniz keyfiMuğla'nın Köyceğiz İlçesi'nin yüksek kesimleri beyaz örtüyle kaplanırken, Ortaca İlçesi'nde yüzünü gösteren güneş yazdan kalma bir gün yaşattı.