Konjonktivit Nedir ?
Konjonktivit, konjonktiva (gözün en dış tabakası ve göz kapaklarının iç yüzeyini saran zar tabaka) iltihaplanmasıdır. Genellikle en yaygın olarak bir enfeksiyon sonucu oluşur (özellikle viral, bazen bekteriyel) veya bazen elerjik bir reaksiyon sonucu oluşur. Göz gribi (veya nezlesi), olarak da bilinmektedir. Göz kapağının içini kaplayan bir astar olan konjonktiva içerisinde oluşan enfeksiyondur. Bu enfeksiyona bakteri virus veya alerji neden olabilir. Teşhisini ancak hekim ortaya koyabilir.
Konjonktivite Nedenleri Nelerdir ?
Konjonktivite , nezle, akut solunum enfeksiyonu gibi viral enfeksiyonlar ya da kızamık, herpes simpleks ya da herpes zoster gibi hastalıklar neden olabilir. Belirtiler arasında tek ya da iki gözde hafiften şiddetliye doğru rahatsızlık, kızarıklık, göz kapaklarında şişme ve sulu, sarımsı ya da yeşilimsi akıntı yer alır. Belirtiler birkaç gün sürebileceği gibi haftalarca da devam edebilir. Adeonovirüsün neden olduğu enfeksiyonlarda ise önemli miktarda irin benzeri bir akıntı ve kaşıntı hissi görülür. Bu belirtilere aynı zamanda şişme, kulak yakınındaki lenf düğümlerinde hassaslık da eşlik edebilir.
Bakteriyel konjonktivit yetişkinlerde ve çocuklarda ortaya çıkabilir. Bu duruma Staphylococcus, Streptococcus pneumoniae ve Haemophilus gibi organizmalar neden olur. Bakteriyel konjonktivitin belirtileri arasında irin benzeri akıntı ve uyandıktan sonra göz kapaklarının kabuklanması yer alır. Konjonktivanın kızarıklığı hafiften şiddetliye doğru değişir ve buna şişme de eşlik edebilir. Konjonktivit belirtileri taşıyan, cinsel açıdan aktif kişilerin klamidya ya da belsoğukluğuna neden olan bakteriden bu hastalığı kapmış olma ihtimalleri vardır. Bu durumlarda, aşırı miktarda irin benzeri akıntı olabilir.
Konjonktivit Belirtileri
Bakteriyel Konjonktivit Belirtileri: Bakteriyel konjonktivit genellikle kalın, sarımsı ve yeşil renkte akıntı, göz kapağında kolaylıkla fark edilebilen şişlik, hassasiyet, gözde belirgin kızarıklık, çapaklanma, bazen göz yaşarması, ışığa karşı hassasiyet, kulak çevresinde lenfadenopati ve ağrı gibi belirtiler ile kendini gösterir. Bazı hastalarda ve bazen hastalık kornea tabakasına da zarar verebilir ve görmeyi bozabilir.
Klamidyal Konjonktivit Belirtileri: Gözlerde sulanma, ışığa karşı hassasiyet, ağrı, kapak ödemi, kuru göz sendromu, mukopürülan akıntı, konjonktivada kızarıklık, enfekte gözün kapağında düşme gibi belirtiler görülebilir.
Viral Konjonktivit Belirtileri:Virüslerin neden olduğu konjonktivitler genellikle tek gözde gelişirler, iki taraflı olanlarda bir taraf daha fazla tutulmuştur. Sıklıkla geçirilmiş bir üst solunum yolu enfeksiyonu sonrası ortaya çıkarlar. Gözlerde kızarıklık, yanma hissi, gözde batma hissi, çapaklanma (özellikle sabah saatlerinde), akıntı, göz kapaklarında şişlik, bulanık görme, göz ağrısı ve kulak çevresinde lenfadenopati gibi şikayetlere neden olur.
Dev Papiller Konjonktivit Belirtileri: Belirtiler arasında göz yaşarması, ışığa karşı hassasiyet, gözlerde yanma, gözde yabancı cisim hissi, görme bulanıklığı, müköz akıntı, palpebral eritem, ödem, kontakt lense dayanıksızlık gibi belirtiler sayılabilir.
Alerjik Konjonktivit Belirtileri: Alerjik konjonktivit alerjiye neden olan etken ile temas sonucu şikayetlere sebep olur. Şikayetler genellikle gözlerde kaşınma, gözlerde yanma hissi, batma hissi, çapaklanma, kanlanma, sulanma, ışığa ve güneşe karşı aşırı hassasiyet ve görme bozukluğu, gözlerde ağrı gibi şikayetlerdir. Alerjik konjonktivitte akıntı berraktır. Alerjik konjontivit ile birlikte burun akıntısı, burunda kaşıntı, burunda tıkanıklık ve alerjik rinit görülebilir.
Yenidoğan Konjonktiviti Belirtileri: Göz zarında şişlik, pürülan akıntı, ihmal edildiğinde ya da tedavisi geç kaldığında N. Gonorrhoeae’nin kornea epiteline penetre olabilmesinden dolayı korna ulkusu ve perforasyonu gibi ikincil korneal tutulum gelişebilir. Bebeğin göz kapakları, iltihaplı sıvı biriktiği için sert ve ödemli olur.
Konjonktivit Tedavisi
Öncelikle Tedaviye gerek kalmadan yapılması gereken önlemler çok önemlidir. Göz iltihabı olarak da tanımlanan konjonktivit hastalığından korunmak için temizlik ve hijyen kurallarına dikkat etmek önemlidir.
• Eller sık sık yıkanmalı
• Başkalarının kullandığı özel eşyalar kullanılmamalı
• Havuzların temizliğine dikkat edilmeli
• Uçuk virüsü ve gözünde konjonktivit olan çocuklar ya da yetişkinler havuza girmemeli
• Ortak kullanılan toplu taşıma araçlarına binenler ellerini yıkamadan mümkün olduğunca gözlerine dokunmamalı
• Lens kullananlar lenslerinin hijyenine dikkat etmeli ve lens solüsyonları sık sık değiştirilmeli
• Bilgisayar ekranlarına gereksiz yere bakılmamalı ve bilgisayar başında çalışanlar göz kuruluğu olmaması için sık sık göz kırpma egzersizleri yapmalı
• Tozlu ortamlarda çalışanlar önlemlerini almalı
• Alerjik göz hastalığı olan kişiler doktor kontrollerini ihmal etmemeli gibi önlemler konjonktivitten korunmak için alınabilecek önlemlerdir.
Konjonktivit gözün beyaz tabakasının kızarıklık, kaşıntı, çapaklanma, yanma, batma ile seyreden hastalığıdır. Bu durumun temelinde alerji, kuru göz hastalığı ve mikrobik etkenler vardır. Konjonktivitlerin tedavisi mutlaka uzman bir göz doktoru tarafından yapılmalıdır. Çünkü konjonktivitin tipinin ayırt edilmesi ve buna göre tedavisinin düzenlenmesi önemlidir.
Bakteriyel Konjonktivit Tedavisi: Bakteriyel olan konjonktivit tedavisinde iltihaba neden olan etkenin tespit edilmesi ve bu etkene yönelik tedavi uygulanması gerekir. Bakteriyel konjonktivit tedavisi uzman göz doktorunun reçete edeceği antibiyotikli damlalar ve sistemik oral antibiyotikler ile yapılır.
Klamidyal Konjonktivit Tedavisi: Klamidyal konjonktivit tedavisinde sistemik oral antibiyotik ve topikal antibiyotik damlalar kullanılır.
Viral Konjonktivit Tedavisi: Viral konjonktivitlerin önemli bir kısmı birkaç haftada kendiliğinden gerilerler. Fakat bazı virüsler ile meydana gelen konjonktivitler tedavi edilmez ise tekrarlayan iltihaplanmalar ile gözün üzerinde bir leke oluşturur ve görme seviyesini bozabilir. Özellikle uçuk virüsü göze yerleşmiş ve buna bağlı konjonktivit oluşmuş ve görme merkezine yerleşmiş ise kalıcı görme kusurlarına sebep olabilir. Tedavide; soğuk kompres, vazokonstriktörler ve yapay göz yaşı kullanılır.
Viral konjonktivitler bulaşıcı özellik taşıdığı için başkalarına bulaştırmamak önemlidir. Bu nedenle eller temiz tutulmalı, başkaları ile kişisel eşyalar paylaşılmamalı, hastalık geçene kadar çocuklar okula, yetişkinler işe gitmemeli, evdeki bireyler ile aynı havlu kullanılmamalı eller göze her değdiğinde yıkanmalı gibi önlemler alınmalıdır.
Dev Papiller Konjonktivit Tedavisi: Konjonktivit lens kullanımına bağlı gelişmiş ise lens kullanımına ara verilmesi, lens bakım solüsyonunun değiştirilmesi, tek kullanımlık lenslere geçilmesi önerilir. Tedavide ilaç olarak genellikle topikal steroid kullanılır, ancak yan etkilerinden dolayı uzun süre kullanımı önerilmez. Belirtiler varken göz kapaklarına soğuk kompres de yapılabilir.
Alerjik Konjonktivit Tedavisi: Kaşıntı ile birlikte seyreden kızarıklık alerjik konjonktivit olabileceğini düşündürür. Alerjik konjonktivitin tedavisinde göz damlaları ile alerjinin yapmış olduğu kaşıntı ve kızarıklığın giderilmesine yönelik tedavi uygulanır. Eğer kuru göze bağlı tahriş nedeni ile konjonktivit gelişmiş ise bunun tedavisi suni gözyaşı damlaları ile yapılır. Alerjik konjonktivitlerde bazen ağız yolu ile alınan antihistaminikler verilebilir. Alerjik konjonktivitlerde durumun iyi değerlendirilmesi ve diğer konjonktivitlerden ayırt edilmesi önemlidir.
Yenidoğan Konjonktiviti Tedavisi: Yenidoğan konjonktivit tedavisinde topikal penisilin, intravenöz penisilin tedavisi, penisiline dirençli olan şuşların artış göstermesi durumunda sefotaksim veya seftriakson tedavileri de uygulanabilir. Yenidoğanın Klamidyal konjonktivitinde de bu duruma uygun tedavi uygulanır.