7. Kavanozdaki Beyin
Kavanozdaki beyin, insanların gerçekliği anlama yetilerinin yalnızca öznel duygulara dayandığına inanan düşünürler ve bilim insanları tarafından tartışılmış bir düşünce deneyidir.
Peki, tartışılan şey ne burada? Şöyle düşünün: Siz yalnızca, uzaylılar veya çılgın bilim insanları tarafından varlığı devam ettirilen kavanozdaki bir beyinsiniz. Bunun farkına nasıl varırdınız? Ve gördüklerinizin sizin gerçekliğiniz olma ihtimalini reddedebilir misiniz?
Bu, Dekart'ın 'Kötü Cin' probleminin modern yorumudur. Bu düşünce deneyi bizleri aynı sonuca götürür: Kendi bilincimiz dışında hiçbir şeyin gerçekten var olduğunu kanıtlayamayız. Bu fikir size 'The Matrix' filmini andırıyorsa, bunun sebebi, bu fikrin o senaryonun temelini oluşturmasıdır. Ancak ne yazık ki, gerçek hayatta kırmızı haplarımız yoktur.
8. Çoklu Evren Teorisi
Son on yılını ıssız bir adada geçirmemiş olan herkes, en azından bir kere Çoklu Evren ya da Paralel Evrenler adını duymuştur. Çoğumuzun bildiği gibi, paralel kelimesi, teoride, bizimkine çok benzeyen ama küçük farklar (bazen de büyük farklar) barındıran dünyaları ifade ediyor. Çoklu Evren Teorisi, bu alternatif gerçekliklerin sayısının sonsuz olduğunu iddia ediyor.
Bu, ne anlama geliyor? Paralel gerçeklikte dinozorları öldürmüş ve yerin iki buçuk metre altında yaşıyor olabilirsiniz. Ya da çok güçlü bir diktatörsünüzdür. Ya da anne ve babanız hiç tanışmamış ve doğmamış olabilirsiniz.
9. Kurgusal Gerçeklik
Bu, Çoklu Evren Teorisi'nin en büyüleyici dalıdır. Superman gerçek. Evet, tartışmanın sağlığı için çoğunuz muhtemelen farklı bir hikaye seçerdiniz. Şöyle diyelim o halde: Harry Potter da gerçek. Teorinin bu dalı, sonsuz sayıda evren olduğunu ve her türlü şeyin mutlaka bir yerlerde gerçek olduğunu söylüyor. Her birimizin favori kurgusal veya fantastik kahramanı (ya da şey), alternatif evrenlerden birinde, tüm gerekli koşullar bir araya geldiği için gerçekten var.
10. Fenomenalizm
Herkes, bir şeye bakmadığımız anda orada neler olduğunu merak etmiştir. Bilim insanları bu sorun üzerine yoğunlaştılar ve bazıları şu basit sonuca vardı: Yok oluyorlar. Pekala, tam olarak böyle değil elbette. Fenomenalist filozoflar, nesnelerin yalnızca bilincin bir yansıması olarak var olduğuna inanıyorlar. Yani, bilgisayarınız, yalnızca siz orada olduğundan haberdarken ve onun varlığına inandığınız takdirde oradadır. Ama onun farkında değilken, siz ya da bir başkası onunla tekrar etkileşime girinceye dek yoktur. Algı olmadan varlık olmaz. İşte fenomenalizmin kökeni budur.
Çeviri: Hayyam
Kaynak