ERTUĞRUL FIRKATEYNİ
Bu hafta sizlerle 1890 yılında Japonya’ya yaptığı sefer sırasında fırtınaya yakalanıp batan Ertuğrul Fırkateyni’nden bahsedeceğim.Şehitlerimizi anacağım.Ertuğrul gemisi 1863 yılında Abdülaziz döneminde İstanbul tersanelerinde yapılmış ahşap gövdeli yelkenli bir gemidir.79m boyunda 15.5 m enindedir.1864 yılında İngiltere’de gemiye buhar kazanı monte edilmiştir.Seyirini hem makine ile hem de yelkenle yapmaktadır. 1887 yılında doğu Asya’da Rusya ile mücadele eden […]
Bu hafta sizlerle 1890 yılında Japonya’ya yaptığı sefer sırasında fırtınaya yakalanıp batan Ertuğrul Fırkateyni’nden bahsedeceğim.Şehitlerimizi anacağım.Ertuğrul gemisi 1863 yılında Abdülaziz döneminde İstanbul tersanelerinde yapılmış ahşap gövdeli yelkenli bir gemidir.79m boyunda 15.5 m enindedir.1864 yılında İngiltere’de gemiye buhar kazanı monte edilmiştir.Seyirini hem makine ile hem de yelkenle yapmaktadır.
1887 yılında doğu Asya’da Rusya ile mücadele eden Japonya destek amaçlı bir gezi düzenler.Bu gezide Japonya imparatorunun yeğeni İstanbul’u ziyaret eder.Bu ziyarete iade olmak üzere bir sefer düzenlenir.Sefer için Ertuğrul fırkateyni seçilir.54 subay 553 er toplam 607 personel hazırlanır.Gemi komutanlığına Albay Osman Bey getirilir.Gemi limanlara girerken makinelerini kullanırken açık denizlerde yelkenlerini kullanacaktır.Sefer sırasında Japon imparatoruna mücevherli imtiyaz nişanı ve diğer hediyeler götürülecekti.Gemi 1889 yılında sefere çıktı.Kızıldeniz’de,Yemen’de,Hindistan’da çeşitli limanlara uğrayarak ziyaretler yaptı.Uğradığı limanlarda büyük ilgi gördü.Gemi Sigapur’a varınca Albay Osman Bey amiralliğe terfi etti.1890 yılı haziran ayında 11 ay sonra Japonya’nın Yokohama limanına vardı.Japonya’da büyük ilgi gördü.Japonya’da 3 ay kaldı.Gemi bandosu çeşitli konserler verdi.Türk askerlerinin disiplini ve terbiyesi takdir topladı.Eylül başlarında İstanbul’dan geri dönme emri aldılar.Geri dönüş hazırlıklarına başladılar.Japon deniz kuvvetleri tayfun uyarısı verdi.Seferin ay sonuna ertelenmesi tavsiyesi yaptı.İstanbul ısrar edince gemi 15.Eylül.1890 günü Yokohama limanından ayrıldı.Ertesi gün Kuşimoto adası yakınlarında tayfuna yakalandı.Ahşap tekne Büyük Okyanus’un azgın dalgalarına dayanamadı ve 16.Eylül günü kayalara çarparak battı.Kazadan 69 denizci kurtuldu.Diğerleri şehit oldular.Amiral Osman Bey’de şehitler arasındaydı.Kurtulan denizciler Japon gemileri ile İstanbul’a getirildi.Bu kaza Türk ve Japon halklarını yakınlaştırdı.
Torajiro Yamada adında bir Japon şehit yakınları ile şehitler için yardım kampanyası düzenledi.Toplanan paralar 2.Abdülhamit’e teslim edildi. Milli Eğitim Bakanımız eski bakanlarımızdan Sayın Hasan Ali Yücel’in dedesi de şehitler arasındadır.Kazada ölenlerin anısına Kuşimoto’da bir anıt yapıldı.Anıt 1891 yılında açıldı.Bu anıt daha sonra 1929 yılında genişletildi.Japon imparatoru tarafından ziyaret edildi.1937 yılında Türkiye tarafından restore edildi.Her yıl anma törenleri yapılmaktadır.
Daha sonra Kuşimoto Mersin ile kardeş şehir oldu.1974 yılında Kuşimoto’da bir müze açıldı.Müzede geminin maketi ve şehitlerin fotoğrafları ile heykelleri bulunmaktadır.Geminin enkazından çıkarılan malzemelerde Japonlar tarafından İstanbul’a gönderildi.Ertuğrul gemisi Büyük Okyanus’a açılan ilk Türk gemisidir.Uzakdoğu Asya’da büyük ilgi görmüş ve sıcak ilişkiler kurmuştur.Bu tarihlerde sözü edilen coğrafyalar İngiliz sömürgesi halindedir.Japonya ise ABD sömürgesi altındadır.Bölge halkı özellikle Hindistan ve Endonezya müslümanları Osmanlı’yı bir kurtarıcı olarak görmüşler ve umuda kapılmışlardır.Oysa Osmanlı bu tarihlerde zorluklar içindedir.O da İngiliz ve Fransız sömürgesi durumundadır.Sadece Japonya ile işbirliği yaparsa kuzeyindeki Rusya’nın güneye yayılmasını durdurabilirdi.Nitekim 1905 yılında Japonlar Osmanlı’dan silah satın almışlardır.Osmanlı ise ABD’den aldığı martin silahlarını Japonya’ya satmış ve kendisi Almanya’dan mavzer silahları almıştır.Japonlar bu silahlarla Rusya’yı Doğu Asya’da ağır bir yenilgiye uğratmıştır.
Daha sonra 2007 yılında Ertuğrul Fırkateyni,Japonya’da bir Türk gemisi diye filmi yapılmıştır.Sonra denizaltı arkeologu bir grup Japonya’dan izin alarak geminin batığına dalarak araştırmalar yapmıştır.
Hala Ertuğrul Fırkateyni Japonya ile Türkiye arasında dostluk köprüsüdür.125 yıl sonra dahi bu köprü görevini güçlenerek sürdürmektedir.Bu kazada şehit olan askerlerimizin ruhu Şahendeleri şad olsun.Işıklar içinde yatsınlar.Saygılarımla.