“İngiltere’de çiftçilik yapan Nick adında bir arkadaşım var. Binden fazla inekle mandıracılık yapıyor ve çiftliği sadece dört kişiyle idare ediyor.
Nick babadan kalma mandırayı geliştirebilmek için Alplere, Yeni Zelanda’ya, Arjantin’e hatta İzlanda’ya gitti. Mandıracılıkta başarılı olan ülkeleri dolaştı, çiftlikleri inceledi. Gördüğü çiftliklerdeki en iyi özellikleri bir araya getirerek yepyeni bir mandıra kurdu.
Nick’in mandırasında inekler sağılmak için zorlanmıyorlar. Bir platform var. Sütü dolan, rahatsız olan inek o platformun üzerine çıktığında rahatlayacağını biliyor. Çıkıyor, otomatik makineler hem sağım yapıyor hem de kayıt tutuyor. Sağımı biten inek rahatlamış bir şekilde araziye geri dönüyor. İnekler gelip platformun önünde sıraya giriyorlar, inanabiliyor musun?”
“Pavlov’un köpekleri kadar olmuş bunlar.”
“Bak siz de ekolojik şirketsiniz diye anlatıyorum bunları. Nick’in mandırası dünyadaki en ekolojik çiftliklerden biri. Ahırların zemininde hareketli kanallar var. Kanallar günde dört kez çalışarak zeminde biriken gübreyi dışarı atıyorlar. Dışarı çekilen gübre bir depoda preslenip, sıvı ve katı olarak ayrılıyor.
Katılar gübre ve enerji üretiminde kullanılıyor. Sıvılar ise sprey gübreleme şeklinde otomatik sprey makineleriyle tarlalara püskürtülüyor. Bu tarlalarda ineklerin kışlık gıdası için mısır ve arpa yetiştiriyor.”
“Enerjiyi de gübreden mi üretiyor yani?”
“Sayılır. Enerjinin bir kısmı rüzgar türbinlerinden, bir kısmı da katı gübrelerin yakılmasından elde ediliyor. Fazla elektriği devlete satıyor.”
-Enteresanmış. Bedavadan çiftçilik yapıyor adam.
-Evet, en büyük gider kalemi dışarıdan veteriner hizmeti almasıydı.
-Ben olsam maaşlı veteriner çalıştırırdım. Ne gerek var dışarı para çıkarmaya.
-O daha iyisini yaptı.
-Ne yaptı?
-Bir veterinerle evlendi.
-Yok artık! Valla bravo.
-Evet, akıllı adam Nick.
Tüm bunları bana anlatan, dünyanın en büyük otomotiv şirketlerinden birinin pazarlama yöneticisi. Zaman zaman Türkiye’ye gelip eğitim veriyor. Ve otomotiv pazarlamacısı olan bu yaşlı İngiliz, tarım konusunda bizim birçok çiftçimizden, hatta tarım bakanımızdan daha fazla bilgi sahibi.
Bizim insanımıza para değil, vizyon lazım.
Ocak 2019, İstanbul