Tony Fadell ismi sizlere tanıdık geliyor mu, bilmiyorum. Ancak teknoloji ile az çok ilgisi olanlar, en azından teknolojik gelişmelerin tarihini bir nebze de olsa merak etmiş kişiler kendisini tanıyacaktır. Zira Tony Fadell, birçok girişimin arkasında ismi bulunan, bugüne kadar yüzlerce ürünün patentini almış bir teknoloji girişimcisi. Dahası, bugünlerde milyonlarca kişinin elinde bulunan iPhone'ların ve bir dönemin en önemli teknolojilerinden biri olan müzik çalar iPod'un da arkasındaki isim de Tony Fadell.
2001 yılında Apple'da çalışmaya başlayan Fadell, şirkette iPod bölümünün Kıdemli Başkan Yardımcısı olarak görev yaptı ve tüm iPod donanım, yazılım ve aksesuar geliştirmelerini denetledi. iPhone'un yaratıcılarından biri olarak da aynı zamanda iPhone'un ilk üç nesli üzerinde çalıştı ve Mart 2006'dan Kasım 2008'e kadar tüm iPhone donanım ve aksesuar geliştirmelerini denetledi. Tony Fadell, aynı zamanda 2014'te Google tarafından satın alınan Nest Labs'in de kurucu ortağı. Tabii ki bunlar Fadell'e dair en yaygın, en bilindik bilgiler. Zira Tony Fadell, bugüne kadar birçok girişime doğrudan ya da dolaylı olarak dokunmuş bir isim, kısacası kendini teknoloji dünyasına adamış bir girişimci.
Tony Fadell, kısa bir süre önce Build adlı kitabını yayımladı ve kitabın içinde girişimciliğe dair önemli detayları ele alırken bir girişimcinin geçebileceği yolları da aktardı. Tony Fadell'in kitabı şu anda dilimize çevrilmedi ancak orijinal dildeki baskısı birçok platformda mevcut. Fadell, kitapla ilgili merak edilenleri kendi web sitesinde de aktardı, ancak içeriğe dair tüm detayları öğrenmek için Build'i okumak şart, zira kariyerinin ilk 10 yılını başarısızlıklarla geçiren Fadell, kitabında başarının zor yoldan geldiğini kendi deneyimleriyle anlatıyor.
Son dönemlerde kitabının tanıtımı için birçok röportaj gerçekleştiren Fadell, CNBC'den John Fortt'un da konuğu oldu. Bu kapsamda hiç bilmediğimiz bazı bilgilerin gün yüzüne çıkmasını da sağladı. Apple'ın kurucusu Steve Jobs ve ilginç stratejileri de bu bilgilerden bazıları.
iPod'un Windows PC'lerle uyum süreci
iPod'un ne olduğunu, ne amaçla hayata geçirildiğini her yaştan birçok kişinin hatırladığına, hatta çoğu kişinin hayatının bir döneminde iPod sahibi olduğuna eminim. iPod piyasaya sürüldüğü zaman MP3 çalarlar aslında hepimizin hayatındaydı. Ancak Apple, müziği daha fazla, daha kaliteli ve daha seri dinlemeye yardımcı olmak amacıyla yeni bir ürün piyasaya çıkarmak istedi; bu ürün iPod'du. Tony Fadell, bugün birçok kişinin iPod'un babası olarak bildiği bu isim, o dönemde Apple'ın asıl amacının MP3 çalarların deneyimini kitlelere ulaştırmak olduğunu; ancak, rakiplerinin aksine iPod'un kullanımı kolay, iyi pil ömrü, hızlı veri senkronizasyonu ve 1000 şarkı desteği sunması gerektiğini düşündüklerini söyledi. Apple'ın iPod'da USB yerine FireWire kullanmasının nedenlerinden biri de buydu. En azından bugüne kadar bilinen bu yöndeydi.
Eğer hatırlarsanız ilk nesil iPod'lar Windows PC'lerle uyumlu değildi. Bunun nedeni Steve Jobs'un böyle olmasını istemesiydi, yani USB yerine FireWire kullanılmasının asıl nedeni de buydu. Peki, Steve Jobs neden böyle istiyordu? Tony Fadell'in aktardığı bilgilere göre Jobs, eğer iPod'lar Windows PC'lerle uyumlu olmazsa daha fazla kişinin Mac bilgisayarlar alacağını düşünüyordu. Fadell ise Jobs'a ilk günden itibaren bu cihazların Windows ile uyumlu çalışması gerektiğini söylemişti. Jobs, bu fikre karşı çıktı. Fakat Jobs'un bu kararı, Mac satışlarını artırmak bir yana dursun maliyetin artması nedeniyle iPod'un talep görmemesine bile neden oldu.
Buna rağmen Steve Jobs, ürünü herhangi bir PC ile uyumlu hale getirme fikrine karşıydı. Ancak vaziyet ortada olunca Fadell ve iPod ekibi, Jobs'ın da arkadaşı olan gazeteci Walt Mossberg'e, iPod'u Windows ile uyumlu hale getirmeye ikna etmede yardım etmesi için ulaştı. Mossberg, iPod'u Windows PC'lere uyumlu hale getirmenin ürünün başarılı olması konusunda Jobs'u ikna etti ve sonuç ortada, iPod bir döneme damgasını vurmayı başarmış bir cihaz haline geldi. Eğer Fadell ve ekibi olmasaydı, iPod ömrü pek de uzun olmayan, başarısız bir ürün olarak raflarda tozlanacaktı.
İlk nesil iPhone'lar ve üçüncü taraf uygulamalar
Tony Fadell'in aynı zamanda iPhone'un arkasındaki isimlerden biri olduğunu söylemiştik. Fadell'e göre Steve Jobs'un iPhone'un ilk dönemlerinde de bazı hataları mevcut. İlk iPhone, 2007'de duyurulduğunda, Steve Jobs'un iPhone'un üçüncü taraf uygulamaları çalıştırmasından yana olmadığını aslında hepimiz biliyoruz. Ancak iPhone piyasaya çıktığında birçok geliştirici ve şirket, kendi uygulamalarının da cihazda yer almasını istemişti. Şirket buna bir çözüm getirerek Safari'deki web uygulamalarını yayına almıştı. Fadell, röportajda web uygulaması fikrinin o sırada Google'ın CEO'su olan Eric Schmidt tarafından büyük ölçüde desteklendiğini açıkladı. Schmidt, Apple'ın yönetim kurulundaydı ve aynı zamanda, ürün birden fazla yerleşik Google hizmetiyle piyasaya sürüldüğü için iPhone'un geliştirilmesinde yoğun bir şekilde yer aldı.
Fakat, web uygulamaları beklenen başarıyı vermedi ve Steve Jobs bu kapsamda yenilgiyi kabullenmek zorunda kaldı. Bunun akabinde App Store hayata geçirildi. Eğer Steve Jobs geri adım atmasaydı, belki şu anda iPhone, Apple'ın gelirlerinin oldukça küçük bir kısmını oluşturacaktı. 2007'den bu yana iPhone'da neler değiştiğini buradan okuyabilirsiniz.
Sonuç olarak, Steve Jobs gibi teknoloji dehaları günümüzün en önemli ürünlerinin arkasındaki isimler olsa da Tony Fadell gibi isimler, aslında başarısızlıkları başarıya dönüştüren ve saygı duyulması gereken kişiler. Tabii ki biri olmadan diğerinin var olmayacağını da göz önünde bulundurmak gerek.
Tony Fadell'in Jon Fortt ile yaptığı röportajın tamamına buradan izleyebilirsiniz.