Kolera hastalığı, aşırı miktarlarda ve sulu ishale neden olabilen bakteriyel bir enfeksiyondur. Koleraya sebep olan bakteri Vibrio cholerae'dır. Kolera hastalığı bulaşıcı bir hastalıktır. Yarattığı şiddetli ishallerde, aşırı sıvı kaybına yani dehidratasyona neden olarak hastayı ölüme kadar bile götürebilir.
Kolera bakterisi genelde mikroorganizmayı içeren yiyecek veya su kaynakları yoluyla yayılır. Semptomlar bazı durumlarda nispeten hafif olsa da enfekte olan hastalarda 1-5 gün civarında şiddetli ishaller görülür. Eğer sıvı kaybı beklenenden çok daha fazla olursa kişiye acil müdahale gerekli olabilir.
Hastanın hidrasyonu yani kaybedilen sıvının yerine konması, hayati bir önem taşır. Ayrıca bazen antibiyotikler de kullanılabilir. Şiddetli hastalığı neden olabilecek V. cholerae alt türleri arasında en sık olanlar 01 ve 0139 tipleridir.
Dünya Sağlık Örgütü'ne göre dünyada her yıl ortalama 1,3 milyon ila 4,2 milyon kişinin kolera bakterisiyle enfekte olduğu ve yılda ortalama 30.000-140.000 kişinin öldüğü tahmin edilmektedir. Kolera bakterisi, zaman zaman salgınlar yapabilmektedir.
Kolera bakterisi ile enfekte olan çoğu insanda herhangi bir belirti görülmez. Belirti gösterdiğinde de sıklıkla ishal, bulantı, kusma görülür.
Çoğu durumda, semptomlar hafiftir. Ancak tedavi yeterince hızlı bir şekilde yapılmazsa şiddetli dehidrasyon ve koleradan kaynaklanan diğer komplikasyonlar ölümcül olabilir.
Kolera Hastalığının Sık Görülen Belirtileri
Kolera çeşitli şekillerde fiziksel belirtilere neden olabilir. Ancak neredeyse tüm semptomatik hastalarda karakteristik birkaç semptom vardır. Bunlar ishal, bulantı ve aşırı sıvı kaybıdır.
A. Sulu İshal
Genellikle koleranın ilk belirtisi, enfekte olduktan bir gün içinde ortaya çıkan ağrısız ishaldir. İshal son derece suludur ve pirinç yıkadıktan sonra oluşan suya benzeyen soluk bir renge sahiptir.
Kolera bakterileri tarafından üretilen toksinler, vücudu bağırsaklardaki sıvılar da dahil olmak üzere hemen hemen her şeyi dışarı atmaya yönlendirir. İshal, kişiye ve tedavinin seyrine bağlı olarak bir günden bir haftaya kadar sürebilir.
B. Mide Bulantısı ve Kusma
Koleranın ilk aşamalarında, bakteriler mide bulantısı ve bazı durumlarda kusma gibi sindirim sistemi rahatsızlıklarına neden olabilir. Kusma atakları, bir seferde saatlerce sürebilir ve ishalle birlikte birleştiğinde kaybedilen sıvı miktarı artacağından aşırı sıvı kaybetme riski de artmış olur.
Böylece sıvı kaybı daha fazla mide bulantısına yol açabilir ve bu döngü kırılmadığı takdirde hızla ciddi komplikasyonlara dönüşebilir.
C. Sıvı Kaybı
Kolera virüsü, ishal ve kusma nedeniyle vücuttan çok fazla sıvı kaybına neden olur. Ayrıca sıvı yanın vücudun dengesi için gerekli olan elektrolitler de kaybolur. Bu duruma dehidratasyon yani sıvı kaybı adı verilir.
- Sıvı kaybı, hastada aşağıdaki durumlara neden olabilir:
- Susuzluk hissi
- Ağız ve göz kuruluğu
- Göz kürelerinde içe çökme
- Hızlı ve / veya zayıf kalp atış hızı
- Hafif kas krampları
- Yorgunluk veya uyuşukluk
- Baş ağrısı
Kolera Hastalığının Nadir Belirtileri
Hastaların yaklaşık yüzde 10'unda, şiddetli kolera semptomları görülebilir. Aşırı sıvı kaybı aslında en sık görülen komplikasyondur.
Şiddetli kolera mikrobunun diğer semptomları şunlardır:
- Tansiyon düşüklüğü
- Aralıksız kusma
- Şiddetli kas krampları
Kolera, bağırsakları enfekte edebilen küçük bir mikrop olan Vibrio cholerae bakterisinden kaynaklanır. Koleranın fiziksel belirtileri ve semptomları bakterinin kendisinden değil, vücudun içine girdikten sonra ürettiği bir toksinden kaynaklanır. Bu toksin, hücrelerin sıvıları ve elektrolitleri emme ve işleme biçimini bozar ve onları dışarı çıkmaya zorlar. Vibrio cholerae oldukça bulaşıcıdır ve öncelikle kontamine gıda ve sulardan bulaşır.
Koleranın Yaygın Nedenleri
Koleranın bir topluluğa yayılması için önce bu topluluğa enfekte birinin gelmesi gerekir veya çevreden bakteri insanlara bulaşır.
A. Bakterinin Gıda ve Sularda Var Olması
Kolera tipik olarak “fekal-oral” yolla, yani bakterileri içeren dışkı ile bulaşmışlığı olan yiyecek veya içme suyu yoluyla yayılır.
Bakteriler, insan dışkısı veya ishal içinde vücuttan dışarı çıkarlar. Bu nedenle enfekte olan biri tuvalete gider ve sonra yiyeceklere dokunmadan veya bir su kaynağına temas etmeden önce ellerini yıkamazsa, bakteri diğer insanlara yayılabilir.
Kuyu veya diğer içme suyu kaynaklarının kirlenmesi durumunda, altyapısı yetersiz olan bölgelerde salgınlar görülebilir. Bu yüzden kolera salgınları daha çok yeterince gelişmemiş ülkelerde görülür. Vibrio cholerae çok bulaşıcı olduğu ve çoğu insanın herhangi bir semptomu olmadığı için, kolaylıkla da yayılabilmektedir.
Güvensiz gıda hazırlama, kolera yayılması için bir başka önemli nedendir. Sağlam altyapıya sahip gelişmiş ülkelerde bile, bakteriler kirli eller veya kirli su yoluyla gıdaya girebilir, ancak bu ülkelerdeki salgınlar oldukça nadirdir. Bakterinin var olduğu yiyecekler yiyen herkes hastalanabilir.
Herhangi bir semptomu olmayan birinin de hastalığı başkalarına yayabileceği unutulmamalıdır. Bulaştırıcılık duruma göre değişse de ortalama iki günden iki haftaya kadar değişebilir.
B. Çevre Faktörü
İçme suyu kaynaklarına ve bakteri bulaşmış gıdalara ek olarak, koleraya neden olan bakteriler sahillerdeki sularda, özellikle ekvatorun çevresinde ve tropikal bölgelerde yaşayabilir. Nadir durumlarda, kabuklu deniz hayvanları da bakterileri taşıyabilir.
Bu mikroplar genellikle pişirme işlemi sırasında ölür, ancak bakterinin var olduğu kabuklu deniz hayvanlarının çiğ yenmesi veya yeterince pişirilmemesi enfeksiyonlara neden olabilir. Bununla birlikte, bu durumlar oldukça nadirdir.
C. Sağlıkla İlgili Ortamlar
Bazen, kolera enfeksiyonu geçiren hastaları tedavi etmek için onlarla aynı ortamda bulunan sağlık personelleri, özellikle dışkı örneklerini incelerken, kolera bakterisi ile enfekte olabilir. Ancak bu durum bakteri bulaşmış yiyecek veya su gibi nedenler kadar sık değildir.
Çoğu durumda, koleranın yayılmasını önlemek için yeterli hijyen ve temiz su tedarikini sağlamak için adımlar atmak yeterlidir.
Kolera bir bakteri nedeniyle olduğu için esas olarak "Enfeksiyon Hastalıkları" bölümüne gitmek gerekir. Ancak koleranın acil belirtileri görülmesi durumunda her bölüm zaten uygun müdahaleyi yapacaktır. Aslında çoğu hasta, özellikle yetişkinler, ishal ve kusmadan kaybedilen elektrolitleri ve sıvıyı geri kazanmak için evde bile yeterli sıvı tüketmek şartıyla bunu kontrol edebilir. Ancak bu durum hafif derecede görülen ishaller ve kolera belirtisi olmayan hastalar için geçerlidir. Eğer sıvı kaybı şiddetli görülürse bu durum kesinlikle bir hekim tarafından tedavi edilmelidir. Ciddi sıvı kaybı belirtileri şunlardır:
- Ciltte kırışma
- Özellikle küçük çocuklarda ve bebeklerde idrar yapmama
- Kalp hızında artış
- Tansiyon düşüklüğü
- Şiddetli kas kramplarıHuzursuzluk veya sinirlilik
Ayrıca kolera salgınlara neden olabildiği için bir doktor tarafından teşhis edilmesi en doğrudur. Eğer bir kişide kolera görülürse bu durum halk sağlığına bildirilir ve uygun bildirimler uygun yerlere yapılır.
Kolera ile İlgili Sıkça Sorulan Sorular
Kolera hastalığı esas olarak bakterilerin bulunduğu su kaynakları ve yiyeceklerden bulaşır. Kolera hastalığı fekal-oral yolla bulaşır. Yani herhangi bir enfekte kişi dışkısını yaptıktan sonra ellerini yıkamadan herhangi bir kişiyle temas kurduğunda veya bir yiyeceğe dokunup, o yiyecek başka biri tarafında yenildiğinde karşıdaki kişiye hastalık bulaşır. Ayrıca bazı durumlarda kabuklu deniz hayvanları da kolera bakterisini taşır. Bunların yenmesi de koleraya neden olabilir. Kolera hastalarıyla ilgilenen sağlık çalışanlarında da enfeksiyon görülebilir.
Kolera, bağırsakları etkileyen ve şiddetli ishallere neden olabilen akut bakteriyel bir enfeksiyondur. Kolera bakterisi, vücuda girdikten sonra bir toksin salgılar. Bu toksin bağırsaklardan sıvı emilimini engeller ve sıvının dışarı çıkmasını sağlar. Böylece şiddetli ishaller oluşur. Şiddetli bir ishal hastada sıvı kaybına neden olabilir. Çok susuz kalan birinde, kalp hızında artış, yorgunluk, susuzluk hissi gibi semptomlar görülebilir. Hatta şok ve ölüme bile neden olabilir. Bu yüzden belirti veren kolerada tedavi yapılmalıdır.