MEVLÜT TEZEL'İN YAZISINDAN SATIRBAŞLARI:
İstanbul Boğazı'nda ne zaman bir kaza yaşansa aynı öneride bulunuyorum: Montrö (Montreaux) Boğazlar Sözleşmesi'nde yer alan, İstanbul'un güvenliğini tehdit eden bazı maddeler değişmeli. Montrö Sözleşmesi, 20 Temmuz 1936'da imzalandı. 1936'da boğazlardan yılda yaklaşık 5 bin gemi geçiyordu. 2017'de ise; 42 bin 978'i İstanbul Boğazı, 44 bin 615'i Çanakkale Boğazı'ndan olmak üzere toplam 87 bin 593 gemi geçti. Montrö Sözleşmesi'ne göre, boğazlardan geçen gemiler kılavuz almak zorunda değil.
YARISINDAN FAZLASI KAPTAN KILAVUZ KULLANMIYOR!
Nitekim, İstanbul Boğazı'ndan geçen gemilerin 24 bin 146'sı, Çanakkale Boğazı'ndan geçen gemilerin ise 19 bin 925'i kılavuz kaptan hizmetinden yararlandı. Boğazlardan geçen gemilerin yarısından fazlası kılavuz kaptan kullanmıyor; kullansalar da son söz kaptana ait. Hekimbaşı Salih Efendi Yalısı kazasında; kılavuz kaptan iki kez uyarmasına rağmen, Malta bayraklı yük gemisinin kaptanı "Sorumluluk bende" deyip demir atmakta gecikti.
BU TANKERLERDEN BİRİ KAZA YAPSA...
Geçen yıl İstanbul Boğazı'nda 22 gemi kazası, 133 gemi arızası meydana gelirken, Çanakkale Boğazı'nda ise dört gemi kazası, 175 gemi arızası yaşandı. 2017'de boğazlardan geçen gemilerin 13 bin 732'sini LNG, LPG ve ham petrol tankerleri oluşturdu. Bu tankerlerden birisi kaza yapsa vay halimize!
GEMİLERİN YARISINDAN FAZLASI HİÇBİR BEDEL ÖDEMİYOR!
Boğaz geçişlerinde, çok riskli olmasına rağmen Montrö Sözleşmesi gereği Türkiye'nin herhangi bir garanti bedeli alma hakkı yok. Transit gemi geçişleri sırasında verilen fener, tahlisiye ve kılavuzluk hizmetleri dışında Türkiye, boğazlardaki geçişlerden tek kuruş para kazanmıyor. Geçiş yapan gemilerin yarısından fazlası da hiçbir bedel ödemeden yoluna devam ediyor.