George Bush’un halefinin belirlenmesine, ABD başkanlık seçimlerine daha bir buçuk yıl var ama yarışta yer almayı hedefleyen adaylar için ilk sınav bu hafta sonu. Adaylar seçim komisyonuna bu yılın ilk üç ayında ne kadar bağış topladıklarının hesabını verecek. 2008 seçimi şimdiden Amerikan tarihinin ‘en pahalısı’ olarak kabul ediliyor.
Şimdiye dek en çok bağışı Hillary Clinton topladı. Onu siyahi aday Barack Obama izliyor.
ABD’de seçim yarışına katılan başkan adayları, bağışları genellikle internet ve televizyonda yayınlanan reklamlar sayesinde topluyor. Demokrat aday Hillary Clinton 26 milyon dolarla, bağış toplama yarışını önde götürürken, onu yine kendi partisinden rakibi Barack Obama 25 milyon dolarla takip ediyor.
Ülkede şimdiye kadar yapılan seçimler öncesinde hiçbir aday bu kadar erken bu kadar çok yüksem meblağlara ulaşmadı. Örneğin Al Gore’un 1999’daki ilk üç ayda topladığı bağış miktarı 9 milyon civarındaydı. Zamanında Başkan Georg Bush’un en güçlü rakibi olarak görülen Al Gore, şimdiki yarışa katılmış olsaydı, sadece topladığı bağış miktarı göz önünde bulundurulduğunda ilk beşe bile giremezdi.
Cumhuriyetçiler de başarılı
Öte yandan Irak krizi, hükümete kamuoyunun desteğinin düştüğünü gösteren anket sonuçları ve Kongre seçimlerinde alınan ağır yenilgiye rağmen, Cumhuriyetçi adayların topladığı bağışlar da azımsanmayacak derecede. Massachuseet’in eski valisi Mitt Romney, 20 milyon 600 bin dolar bağış toplamayı başarırken, New York Belediye eski Başkanı Rudolph Giuliani’nin topladığı miktar 15 milyon dolar kadar. Beşinci sıradaysa 14 milyon dolarla başka bir Demokrat aday, John Edwards yer alıyor.
Başkanlık seçimi Kasım 2008’de yapılacak. Ancak uzmanlar bu erken dönemde bile bazı adayların seçim yarışını garantileyebilecek düzeyde para topladığını ve bazılarınınsa Beyaz Saray hayallerine şimdiden veda etmek zorunda kalabileceklerinin gözlenebildiğini söylüyor.
Zira ABD’de seçim yarışında başarılı olabilmenin yolu, kampanya döneminde toplanan bağış miktarına da bağlı. Çünkü adaylar seçim kampanyası sırasında ne kadar çok para toplamış olurlarsa, parti içindeki ilk tur seçimde destek bulabilme imkanı da o kadar artabiliyor.
500 milyon dolar tahmini
Amerikalı siyaset yorumcusu ve seçim uzmanı William Schneider, 2008 Kasım’ında yapılacak başkanlık seçimine katılacak her adayın bu zaman zarfında en az 500 milyon dolar toplamış olacağını tahmin ediyor. 2004 yılındaki seçimlerde Bush ve Demakratların adayı rakibi John Kerry bu miktarın yarısına ancak ulaşabilmişti.
Fakat seçim komisyonundaki uzmanlar, Pazar günü sadece toplanan bağış miktarını incelemeyecek. Bağışların ne kadarının harcandığı ve kaç kişinin adaya destek verdiği de önemli. Şimdilik bu konuda ipi göğüsleyen aday Barack Obama. Obama’nın sadece internet üzerinden yüz bin destekçisi bulunuyor. Yani Hillary Clinton’un neredeyse iki katı.