Şangayda Yahudi izleri
Çinin doğu kenti Şangayda, Nazilerden kaçıp Uzakdoğunun tek Yahudi Gettosunda barınma olanağı bulan binlerce Yahudinin geçmişinden izler bulmak mümkün
Şangayın turistler tarafından ziyaret edilen Huangpu Nehri civarında, Hongkou adında sessiz bir semt var. Bu semtin Zhoushan Road adlı caddesinde yürürken 59 numaralı binada anlamlı bazı simgelere rastlanmakta. İkinci Dünya Savaşı yıllarında aralarında Jimmy Carter Hükümetinde Maliye Bakanı görevinde bulunmuş Michael Blumenthal da olmak üzere birçok Yahudi göçmen bu binada barındı.
O dönemde Şangayda barınmış Yahudilerin tarihini öğrenmek isteyenler için turistik turlar düzenleniyor. Bu turlara zaman zaman rehberlik eden Dvir Bar-Gal, binlerce Yahudinin Şangaya sığınarak hayatta kalabildiğini belirtiyor. Düzenlenen turistik turda önce 19. yüzyılda Bağdatlı Yahudilerin kurmuş oldukları ticaret merkezi, Victor Sassoonun 1920lerde inşa ettirdiği Peace Hotel, ardından Silas Hardoon adlı bir Yahudinin Çinin Fifth Avenuesüne dönüştürdüğü Nanjing Road geziliyor. Kadoori ve Sassoon aileleri antisemitizmin bulunmadığı bu ülkede ticaret hayatını canlandırdılar.
Bağdatlıların ardından, Yahudilerin Şangaya ikinci göç dalgasını Çarlık Rusyasından kaçanlar oluşturdu. Üçüncü göç dalgası ile gelenler 1930lu yıllarda Nazilerden kaçanlardı. Çoğunluğu Avusturyalıydı. Şangay, Nazilerin müttefiki olan Japonların hâkimiyeti altında olsa da Yahudi göçmenlere kapılarını sürekli açan bir kentti. Japon yetkililer Yahudileri Hongkouda toplu halde yaşamaya zorlayınca getto yaşamı başladı ve bir odada yaklaşık 30 Yahudi yaşamak zorunda kaldı. Gettonun bir zamanlar yer aldığı alanda Şangay Yahudi Göçmenleri Müzesi ile Ohel Moshe Sinagogu bulunuyor. Müzede pasaportlar, fotoğraflar ve göçmenlerle ilgili bilgilerin yer aldığı gazeteler sergilenmekte.