Almanya’da her yeni üç işyerinden biri Alman vatandaşı olmayan göçmenlere ait. İş kuran yabancıların başında Türklerin ve İtalyanların yerine Doğu Avrupalılar gelirken, girişimde bulunulan sektörler de değişti.
Bonn kenti yakınlarındaki Bad Honnef'te geniş bir üretim yeri. Her yerde keskin bir cila kokusu hâkim. İki genç adam dikkatlice mavi-yeşil çizgili bir plastik plakayı kurutucuya yerleştiriyor. Plaka birkaç dakika içinde kuruyor. Üretim yerinin şefi, plakayı dikkatlice kontrol ediyor.Cila atölyesinin sahibi Artur Vasilevski Polonya'dan geliyor. Biraz ürkekçe, Almancasının pek de iyi olmadığını söylüyor.
Elektrik teknisyeni olan Vasilevski üç yıl önce dış cephe cila atölyesini kurmuş. İşyerini kurmak için özellikle Almanya'yı tercih ettiğini belirten 44 yaşındaki Vasilevski, “Burada üretimi Made in Germany etiketi altında yapıyoruz. Alman kalitesi dünya çapında meşhur olduğu için bu, müşterilerimiz için çok önemli. Polonyalı bir şirkete neredeyse hiçbir yabancı şirket iş vermiyor”, diyor.
Bonn'a yaklaşık 20 kilometre mesafede Roman, iki katlı bir evin sıvasını yapıyor. Bina, Roman'ın inşaat şirketi tarafından yapılmış. 50 yaşındaki Roman kalorifer, yer döşemeleri ve badanası da tamamlandıktan sonra hazır hale gelecek ev için seviniyor. Roman da Polonya'dan geliyor. Yedi yıl önce Almanya'da serbest meslek sahibi olmuş. İlk zamanlar tek başınayken şimdi 8 çalışanı bulunuyor.
Yüzlerce yabancıdan ikisi...
Roman ve Artur, Almanya'da iş kuran yüzlerce yabancıdan ikisi. Zira her üç yeni işyerinden birinin sahibi artık yabancılar. Federal Ekonomi Bakanlığı'nın Evers&Jung adlı danışmanlık şirketine yaptırdığı araştırmaya göre, 2009 yılından bu yana yabancılar üzerine kayıtlı yaklaşık 130 bin işyeri bulunduğunu ortaya koyuyor.
Daha birkaç yıl önce Almanya'da iş kuran yabancıların başında Türkler ve İtalyanlar geliyordu. Son zamanlarda ise Doğu Avrupalılar arayı kapattı. Polonyalılar liste başı oldu. Bonn Sanayi ve Ticaret Odası'ndan Karl Reiners, sebebini, "Kısmen de şimdi geçerli olmayan yabancılar hukukuna dair şartlar nedeniyle, serbest meslek erbabı olmaya mecbur kaldılar" şeklinde açıklıyor.
Polonya sekiz yıl önce Avrupa Birliği'ne katılmış olmasına rağmen, Almanya'da çalışmak isteyen Polonyalıların çalışma müsaadesi alması gerekiyordu. Ancak serbest meslek sahibi olmak isteyenler için böyle bir şart bulunmuyordu. Bu sınırlama tüm Doğu Avrupa ülkeleri için yedi yıl geçerli oldu.
Ülkeler gibi sektörler de değişti
Yapılan araştırma, Almanya'da iş kuran yabancıların girişimde bulundukları sektörlerin de değiştiğini ortaya koydu. Daha önce genellikle lokantacılık ve ticaret sektörleri rağbet görürken, günümüzde daha ziyade hizmet sektörü tercih ediliyor.
Artur Vasilevski, ailesini de Almanya'ya getirmişken, Roman iki haftada bir Polonya'ya, eşine ve kızına gidiyor. Bunun için 800 kilometre yol yapmak zorunda kalıyor. Ancak Almanya'daki işyerini kapatmayı düşünmüyor.
© Deutsche Welle Türkçe
Justyna Bronska / Çeviren: Gezal Acer
Editör: Ercan Coşkun