“Dünyada 13.000’den Daha Fazla Nükleer Silah Mevcut”
Nükleer silahların toplam sayısı geçtiğimiz yılda yüzde 3,5 civarında azaldı. Fakat Stockholm Uluslararası Barış Araştırmaları Enstitüsü uyarıyor: Nükleer güç bulunduran tüm devletler nükleer silahlarını çağdaşlaştırma sürecinde.
Dünya çapında nükleer güç bulunduran devletlerin cephaneliklerinde hala 13.000’den fazla nükleer silah başlıkları depolanıyor. Stockholm Uluslararası Barış Araştırmaları Enstitüsü’nün yıllık raporunda da ortaya çıktığı üzere nükleer silahlarının toplam sayısı, geçtiğimiz yılda yaklaşık yüzde 3,5 azaldı.
Nükleer güç bulunduran tüm devletlerin nükleer silahlarını daha fazla çağdaşlaştırma sürecinde olmalarına rağmen, barış araştırmacılarına bildirdiler.
Alman haber ajansından Stockholm Uluslararası Barış Araştırmaları Enstitüsü’nde Uzman Shannon Kile, nükleer güç olan 9 devletin, kendi cephaneliklerini süresiz bir şekilde korumak istediklerini söyledi. Şu anda geliştirilmekte olan bazı silah sistemlerinin 2080’lere kadar bir ömrü olacağı düşünülüyor.
2020’nin başlarında dünya çapında tahminen toplam 13.400 nükleer savaş başlığı vardı; bu, nükleer gücü elinde bulunduran devletlerin 1980’lerin ortalarında, Soğuk Savaş’ın en yoğun zamanında, elinde bulundurmuş olduğu 70.000 cephaneliğin beşte birinden daha azdı. Geçmiş zamanın süper güçlerinin her ikisi de kotalarını sürekli azaltmasına rağmen, hâlâ tüm nükleer savaş başlıklarının yüzde 90’ından fazlasına sahip: ABD’de 5.800’den fazla, Rusya’da 6.375 silah başlığı bulunmaktadır.
ABD ve Rusya Eski Silahları Hurdalığa Çıkarıyor
Ayrıca Büyük Britanya (215), Fransa (290), Çin (320), Hindistan (150), Pakistan (160) ve İsrail (90) nükleer silahları ellerinde tutuyor. Buna ek olarak, sayıları 30 ila 40 arasında tahmin edilen ve bu rakamla ilgili büyük belirsizlik nedeniyle küresel toplam miktarda yer almayan; saklı tutulmuş (izole edilmiş) Kuzey Kore’nin cephaneliği var. Bununla birlikte, ABD, Rusya, İngiltere ve Fransa’nın nükleer savaş başlıklarının sadece birkaçı derhal kullanıma hazır olduğu düşünülmektedir- bu, zaten roketlere monte edilmiş veya aktif üslerde konuşlandırıldıkları anlamını taşımaktadır.
Bir yıl önce, nükleer savaş başlıklarındaki düşüş neredeyse yüzde 4’e tekabül ediyordu. Kile, o zamanlar yeniden azalan rakamların esas olarak ABD ve Rusya’nın artık ihtiyaç duymadıkları eski silahları hurdaya çıkarmış olabileceklerinden ileri geldiğini söyledi. Bunun yanında meslektaşlarıyla nükleer savaş başlıklarının, füze ve uçak sistemlerinin ve ayrıca nükleer üretim tesislerinin yerini almak ve çağdaşlaştırmak için Rusya ve ABD’de kapsamlı ve maliyetli programların sürdüğüne dikkat çekti.
Her iki ülke de askeri planlarında nükleer silahlara, Soğuk Savaş sonrası döneme göre bir trend değişikliğine karşılık gelen, yeni ve daha büyük roller biçti. Kile, “Bizi endişelendiren nükleer silahların artan önemi. Soğuk Savaş sonrası trendden nükleer silahların kademeli olarak marjinalleşmesine kararlı bir geçiş görüyoruz. Bence bu belki de en endişe verici gelişme.” diye ekledi.
Nükleer silahların azalması yavaşladı: Geçen yıl bir önceki yılla karşılaştırıldığında dünya genelinde mutlak sayılar 600’den daha az iken, bu seferki düşüş sadece 465’e tekabül etti. Çin’de bile nükleer silahlara 30 tane daha eklendi. Diğer bir yandan ezeli rakipler Hindistan ve Pakistan’da ve ayrıca İsrail ve Büyük Britanya’da da küçük bir yükseliş oldu. Ancak Stockholm Uluslararası Barış Araştırmaları Enstitüsü, İngilizlerin nükleer cephaneleriyle ilgili olarak, bunların yeniden azalmış olabileceğini belirtti.
Pekin Nükleer Üçlü Kurmaya Çalışıyor
Çin, Kile’ye göre nükleer cephaneliğini modernleştirmeye açıkça karşı durmaktadır. Bunun yanında Pekin, yeni kara ve deniz tabanlı füzeler ve nükleer yetenekli uçaklardan oluşan bir nükleer üçlü kurma amacı güdüyor. Kile, bu önemli gelişmeden dolayı ABD’nin, Çin Halk Cumhuriyeti’nin yeni başlangıç anlaşmasının Rusya ile 2021 Şubat’ta sona ermesinden sonra umutsuz bir şekilde yeni silahsızlanma müzakerelerinde bulunmasını istediğini belirtti. Çin defalarca bu tür görüşmelere katılmayı reddetti.
Stockholm Uluslararası Barış Araştırmaları Enstitüsü, yıllık raporunun elli birinci baskısı için verilerini hükümetler ve diğerleri de dahil olmak üzere kamu kaynaklarından tekrar aldı. Barış araştırmacıları, nükleer cephanelikler hakkında güvenilir bilgilerin bulunmasının büyük ölçüde değişmesinden şikâyet etti. ABD Başkanı Donald Trump, 2019’da ABD cephanesinin büyüklüğünü kamuya açıklama uygulamasını sona erdirdi.