Asurbanipal - Ashurbanipal
|Asurbanipal|
|Yeni Asur İmparatorluğu'nun Kralı|
|Saltanat||MÖ 669–631|
|Selef||Esarhaddon|
|Halef||Ashur-etil-ilani|
|Doğmuş||MÖ 685|
|Öldü||631 BC ( yaklaşık 54 yaşında )|
|Eş||Libbali-sharrat|
|Konu||
Ashur-etil-ilani


Sinsharishkun
Ninurta-sharru-usur
|Akad|| Aššur-bāni


-apli Aššur-bāni-habal
|Hanedan||Sargonid hanedanı|
|Baba||Esarhaddon|
|Anne||Bilinmeyen, Asur kökenli.|
Asurbanipal , ayrıca yazıldığından Asurbanipal , Asshurbanipal ve Asurbanipal ( Yeni Assur çivi yazısı : , Assur-Bani-apli veya Assur-Bani-habal , "anlamına Ashur bir oğul-varis vermiştir") kralı oldu Yeni Assur İmparatorluğu'nun dan babası Esarhaddon'un MÖ 668'de ölümü, MÖ 631'de kendi ölümüne. Sargonid hanedanının dördüncü kralı Asurbanipal, genellikle Asur'un son büyük kralı olarak anılır .
Asurbanipal'in hükümdarlığı sırasında, Yeni Asur İmparatorluğu dünyanın gördüğü en büyük imparatorluktu ve başkenti Ninova muhtemelen gezegendeki en büyük şehirdi. Büyük oğlu olmama rağmen 672 M.Ö. babası tarafından varisi olarak seçilen, Asurbanipal ağabeyi ile birlikte 669 M.Ö. tahta Şamaş-shum-ukin oldu Babil Kralı'nın . Asurbanipal'in saltanatının ilk yıllarının çoğu, babası tarafından fethedilen Mısır'daki isyanlarla savaşarak geçti .
Asurbanipal büyük kampanyalar olanlar yöneldiği gözlenmektedir Elam , Asur eski düşmanı ve Asurbanipal eşit olması beklenir ve kardeşi onun üzerine düzenlenen bu zorba kontrolünü yeniden gönderilmesini başladı etmişti Şamaş-shum-ukin karşı. Elam, MÖ 665 ve MÖ 647-646 yıllarında bir dizi sefere yenildi, ardından Elam şehirleri yıkıldı, halkı katledildi, topraklar çorak ve savunmasız kaldı. Shamash-shum-ukin, MÖ 652'de isyan etti ve Asurbanipal'e karşı savaşmak için Asur'un düşmanlarından oluşan bir koalisyon kurdu, ancak Asurbanipal tarafından mağlup edildi.
Asurbanipal, dünyanın sistematik olarak düzenlenmiş ilk kütüphanesi olan Asurbanipal Kütüphanesi'nin inşasıyla ünlüdür . Kralın kendisi, dini belgeler, el kitapları ve geleneksel Mezopotamya hikayeleri de dahil olmak üzere çeşitli türlerde metinler içeren 30.000'den fazla kil tabletten oluşan bir koleksiyon olan kütüphaneyi en büyük başarısı olarak görüyordu. Asurbanipal'ın kütüphanesi, Gılgamış Destanı gibi metinlerin günümüze kadar ayakta kalmasının başlıca nedenidir .
Arka fon
Asurbanipal muhtemelen Kral oldu Esarhaddon veliaht daha genç 'ın dördüncü büyük oğul, Sin-Nadin-apli ve diğer iki oğlu Şamaş-shum-ukin ve Şamaş-odtü-uballit . Ayrıca bir ablası Serua-eterat ve birkaç küçük erkek kardeşi vardı. Sin-nadin-apli MÖ 674'te beklenmedik bir şekilde öldü ve kendisi ancak büyük bir güçlükle tahta çıktığı için bir miras krizinden kaçınmak isteyen Esarhaddon, kısa süre sonra yeni miras planları yapmaya başladı. Esarhaddon, muhtemelen bu prensin sağlık durumunun kötü olması nedeniyle üçüncü büyük oğlu Shamash-metu-uballit'i tamamen atladı.
MÖ 672 yılının Mayıs ayında, Asurbanipal Esarhaddon tarafından Asur'un varisi olarak atandı ve Şamaş-shum-ukin Babil'in varisi olarak atandı . İki prens başkenti geldi Ninova yabancı temsilcileri ve Süryani soylu ve asker ile bir kutlama birlikte ile ve partook. Oğullarından birini Asur'un varisi, diğerini Babil'in varisi olarak terfi ettirmek yeni bir fikirdi, çünkü geçen on yıllar boyunca Asur kralı aynı anda Babil Kralı olmuştu. Esarhaddon, Esarhaddon'un kardeşleri babası Sennacherib'i öldürdüğü ve Esarhaddon on yıllar önce mirasçı ilan edildikten sonra tahtı gasp etmeye çalıştığı için , Esarhaddon unvanlarını oğulları arasında bölmeye karar verebilirdi . İmparatorluğun iktidarını bölerek, böylesine kıskançlık ve rekabetten kaçınılabileceğini tahmin edebilirdi.
Küçük bir oğlu, Esarhaddon'un birincil unvanı olan Asur'un veliaht prensi ve daha büyük bir oğlu Babil'in veliaht prensi olarak isimlendirme seçimi, iki oğlunun anneleri tarafından açıklanabilir. Asurbanipal'in annesi muhtemelen Asur iken, Shamash-shum-ukin, Babilli bir kadının oğluydu (bu belirsiz olmasına rağmen, Asurbanipal ve Shamash-shum-ukin aynı anneyi paylaşmış olabilir) ve Shamash-shum olsaydı sorunlu sonuçları olabilirdi. -ukin Asur tahtına çıkacaktı. Asurbanipal, bir sonraki en büyük oğul olduğu için, o zamanlar en üstün tahta adayıydı. O zaman Esarhaddon, Babillilerin kralları olarak Babil mirasına sahip biriyle yetineceklerini ve bu nedenle Şamaş-şum-ukin'i Babil'i ve imparatorluğunun güney kısımlarını miras almaya mahkum edeceklerini tahmin edebilirdi. Esarhaddon tarafından hazırlanan anlaşmalar, iki oğlunun sahip olmayı amaçladığı ilişki konusunda bir şekilde belirsizdir. Asurbanipal'in imparatorluğun ana varisi olduğu ve Shamash-shum-ukin'in ona bağlılık yemini edeceği açıktır, ancak diğer kısımlar da Ashurbanipal'in Shamash-shum-ukin'in işlerine karışmayacağını belirtmektedir ki bu daha eşittir. ayakta.
Asurbanipal veliaht olarak atandıktan sonra babasını gözlemleyerek, görgü kurallarını öğrenerek ve askeri taktikler çalışarak kendisini kral olmaya hazırlamaya başladı. Asurbanipal ayrıca casusluk yaptı ve Asur İmparatorluğu'ndaki ajanlardan toplanan bilgilere dayanarak babası için raporlar derledi. General Nabu-shar-usur ve yazar Nabu-ahi-eriba tarafından eğitildi ve edebiyat ve tarihe ilgi duydu. Veliaht prens, yazı ve din bilgisi konusunda ustalaştı ve hem anadili Akad dilini hem de Sümerce okuma konusunda yetkin hale geldi . Asurbanipal'in daha sonraki hesaplarına göre (hükümdarlığı için önemli tarihsel kaynakları temsil eden yıllıkları), Esarhaddon, zekası ve cesareti nedeniyle onu tercih etmişti.
Esarhaddon sürekli hasta olduğu için, imparatorluğun idari görevlerinin çoğu babalarının hükümdarlığının son birkaç yılında Asurbanipal ve Shamash-shum-ukin'e düştü. Esarhaddon Mısır aleyhine sefer yapmak üzere ayrıldığında, Asurbanipal mahkemenin işlerinden sorumlu oldu ve babasının MÖ 669'da ölümü üzerine herhangi bir olay olmaksızın tam güç Asurbanipal'e geçti.
Saltanat
Erken saltanat ve Mısır kampanyaları
Esarhaddon'un MÖ 669'un sonlarında ölümünden sonra Asurbanipal, babasının halefiyet planlarına göre Asur kralı oldu. Gelecek yılın ilkbaharında, Şamaş-shum-ukin olarak göreve başladı Babil kralı ve döndürülen BEL heykelini ( BEL veya Marduk dedesi Kral tarafından çalınan, şehre Babylon koruyucu tanrısı olan) Sennacherib yirmi yıllar önce. Shamash-shum-ukin, Babil'de on altı yıl hüküm sürecek, görünüşe göre çoğunlukla barışçıl bir şekilde, küçük erkek kardeşiyle ilgili olarak, ancak tam kontrolünün kapsamı konusunda tekrarlanan anlaşmazlıklar olacaktı. Esarhaddon'un yazıtları, Shamash-shum-ukin'e Babil'in bütününün yönetilmesi için verilmesi gerektiğini öne sürse de, çağdaş kayıtlar sadece Shamash-shum-ukin'in Babil'in kendisini ve çevresini elinde tuttuğunu kesin olarak kanıtlıyor. Nippur , Uruk ve Ur gibi bazı Babil şehirlerinin valileri ve Deniz Diyarı'ndaki hükümdarlar ( Basra Körfezi kıyılarına yakın güney Sümer'deki bataklık topraklar ) hepsi Babil'de bir kralın varlığını görmezden geldi ve gördü. Asurbanipal hükümdarları olarak.
Kendisi ve erkek kardeşi hükümdar olarak göreve başladıktan sonra Asurbanipal dikkatini Mısır'a çevirdi. Mısır, Asurbanipal'in babasının en büyük başarılarından biri olan MÖ 671'de Esarhaddon tarafından fethedildi. Esarhaddon yeni Mısır topraklarında sorumlu sadık valiler koymuştu ve firavunun oğlu ve eşi de dahil olmak üzere, Mısır kraliyet mahkemesinin en ele geçirdiği rağmen, Firavun Taharqa kaçmış olan Kuş'un güneyde.
MÖ 669'da Taharqa güneyden yeniden ortaya çıkmış ve Mısır'a kendisini Esarhaddon'un kontrolünden kurtarmaya çalışması için ilham vermişti. Esarhaddon bu isyan haberini almış ve Mısır'da atadığı valilerinden bazılarının bile ona haraç ödemeyi bırakıp isyancılara katıldıklarını öğrenmişti. Esarhaddon bu isyanı yenmek için yürümüş ama Mısır sınırına ulaşamadan ölmüştü. Tehdidi bastırmak için Asurbanipal, c. MÖ 667, Asur ordusunu Mısır'ın eski başkentlerinden biri olan Thebes'e kadar güneye doğru yürüdü ve sayısız isyan kenti yağmaladı. Asurbanipal'in Rassam silindiri şunları kaydeder:
İlk kampanyada ben karşı yürüdü Magan , Meluhha ve Taharqa , Mısır ve Etiyopya Kralı Esarhaddon arazisi onun hükmü altında getirilen Asur Kralı beni begot babası mağlup etmişti ve. Bu aynı Taharqa, Ashur'un , İştar'ın ve diğer büyük tanrıların, lordlarımın kudretini unuttu ve kendi gücüne güvendi. Kendi babamın Mısır'da tayin ettiği krallara ve naiplere karşı çıktı. Babamın fethettiği ve Asur topraklarına kattığı Memphis şehrine girdi ve ikamet etti .
İsyan durduruldu ve Asurbanipal, Mısır'da Sais'in kralı olan Necho I ve Esarhaddon'un hükümdarlığı sırasında Asur başkenti Ninova'da eğitim görmüş olan oğlu I. Psamtik I'e vasal hükümdarı olarak atandı .
Asurbanipal zaferinin ardından Mısır'dan ayrıldı. Ülke bu nedenle savunmasız görüldü ve Taharka'nın yeğeni ve atanan halefi Tantamani , ailesini tahta geri getirme umuduyla Mısır'ı işgal etti. Mısır'ın başkenti Memphis'te Necho güçleriyle karşılaştı ve Tantamani mağlup olmasına rağmen, Necho da savaşta öldü. Mısırlılar da kendilerinin yanında saklanmaktan kaçan Psamtik'e karşı ayaklanırken durum Tantamani'nin lehine döndü. Bunu duyan Asurbanipal, ordusunu tekrar Mısır'a yürüdü ve Tantamani'yi mağlup etti. MÖ 663'te Mısır'daki Kuşların kalesi olan Thebes, on yıldan kısa bir süre içinde üçüncü kez yağmalandı ve Tantamani seferden vazgeçerek Kuş'a kaçtı.
Muzaffer Asurbanipal, MÖ 665'te Psamtik'i Mısır'ın tam Firavunu yaptı ve ona Mısır'ın her yerinde Asur garnizonları verdi. Önümüzdeki birkaç yıl Asurbanipal karşı Anadolu'da ordusunu lider, başka yerde işgal gördü Tabal karşı kuzeyde, Urartu ve karşı güneydoğuda Elam . Mısır'a çok az dikkat gösterildiğinde, krallık kanlı bir çatışmaya gerek kalmadan Asur kontrolünden yavaşça uzaklaşacaktı.
İlk Elamite kampanyası
MÖ 665'te Elam kralı Urtak , Babil'e karşı sürpriz bir saldırı başlattı, ancak kısa bir süre sonra ölmek üzere başarılı bir şekilde Elam'e geri sürüldü. Urtak, eski hükümdarla ilgisi olmayan ve siyasi rakiplerini öldürerek iktidarını istikrara kavuşturmak zorunda kalan Teumman tarafından Elam kralı olarak geçti . Elam tahtının baş rakipleri Urtak'ın oğullarından üçü Asur'a kaçtı ve Teumman'ın Elam'a iade edilmesini talep etmesine rağmen Asurbanipal tarafından barındırıldı.
Elamitlere karşı kazandığı zaferin ardından, Asurbanipal kendi sınırları içinde bir dizi isyanla uğraşmak zorunda kaldı. Babil'deki Gambulyalıların (bir Aram kabilesinin) reisi Bel-iqisha, Elam işgalini desteklemekle suçlandıktan sonra isyan etti ve otoritesinin bir kısmını bırakmak zorunda kaldı. Bu isyan hakkında çok az şey biliniyor, ancak Asurbanipal'in Uruk valisi Nabu-ushabshi'ye Bel-iqisha'ya saldırmasını emrettiği bir mektup var. Nabu-ushabshi görünüşe göre Bel-iqisha'nın Elam işgalinden yalnızca sorumlu olduğunu iddia etti. Bel-iqisha'nın isyanı çok fazla hasara neden olmuş gibi görünmüyor ve bir yaban domuzu tarafından isyan ettikten kısa bir süre sonra öldürüldü. Kısa bir süre sonra MÖ 663'te Bel-iqisha'nın oğlu Dunanu Asurbanipal'e teslim oldu.
Shamash-shum-ukin, MÖ 653 yılına kadar Asurbanipal'in yönetiminden bıkmış görünüyor; Babil'den yazıtlar, Asurbanipal'in Shamash-shum-ukin'in işlerini yönettiğini ve esasen kararlarını dikte ettiğini öne sürüyor. Shamash-shum-ukin, ordusunu Asurbanipal'in yönetimini istikrarsızlaştırmak için kullanmayı umarak Elam'daki Teumann'a diplomatlar gönderdi. Görünüşe göre Asurbanipal, MÖ 653'te Elamitleri başarılı bir şekilde yenip şehirlerini ve ülkelerini tahrip etmesine rağmen, Shamash-shum-ukin'in katılımından habersiz görünüyor. Bu seferin son savaşı olan Ulai Savaşı, Elam'ın başkenti Susa yakınlarında gerçekleşti ve kısmen Elam ordusundaki kaçışlardan dolayı kesin bir Asur zaferiydi. Onun vasallarının biri Şutruk-Nahunte, şehrin kralı olarak adlandırılan olduğu gibi Kral Teumann, savaşta öldürüldü Hidalu . Zaferinin sonrasında, Asurbanipal ilan, cetvel gibi Urtak oğullarından ikisi yüklü Ummanigash de kral Madaktu ve Susa ve Tammaritu I Hidalu de kralı. Yazıtlarında Asurbanipal zaferini şöyle anlatıyor:
Korkunç bir kasırganın başlangıcı gibi, Elam'ı bütünüyle alt ettim. Kötüleri planlayan kibirli olan kralları Teumann'ın kafasını kestim. Sayısız savaşçısını öldürdüm. Canlı, ellerimle onun savaşçılarını yakaladım. Onların cesetleriyle Susa'daki ovayı baltu ve aşagu gibi doldurdum . Onların kanının Ulai'yi akıtmasına izin verdim ; Suyu yün gibi kırmızıya boyadım.
Savaşta Elamitlere katılan Dunanu, ailesiyle birlikte yakalanıp idam edildi ve Gambulalılar Asurbanipal'in ordusu tarafından saldırıya uğradı ve vahşice cezalandırıldı, başkentleri Shapibel sular altında kaldı ve pek çok sakini katledildi. Dananu'nun yerine Asurbanipal, Asur kralına haraç olarak önemli bir meblağ ödemeyi kabul ettikten sonra, Rimutu adlı bir soyluyu yeni Gambuliyalı reis olarak atadı. Asurbanipal, Dananu'ya karşı intikamını şu sözlerle anlattı:
Dönüş yürüyüşümde yüzümü, Elam'a inanan Gambulu'nun (kralı) Dunanu'ya diktim. Gambulu'nun kalesi Shapibel'i ele geçirdim. O şehre girdim; sakinlerini kuzular gibi kestim. Egemenliği benim için zorlaştıran Dunanu ve Sam'gunu - prangalarla, demirden prangalarla, demirden bağlarla ellerini ayaklarını bağladım. Bel-iqisha'nın diğer oğulları, ailesi, babasının evinin tohumu, hepsi vardı, Nabû-nâ'id, Bêl-êtir, Nab,-shum-êresh'in oğulları, prokonsül ve onları doğuran baba Urbi ve Tebê ile birlikte Gambulu halkları, sığır, koyun, eşek, at, katır, Gambulu'dan Asur'a gittim. Kalesi Shapibel, harap ettim, yok ettim, sular altında yerle bir ettim.
Lidya ve Kimmerlerle İlişkiler
Asur'un kuzeyindeki Güney Kafkasya'da yaşayan göçebe bir Hint-Avrupa halkı olan Kimmerler , Asurbanipal'in babasının hükümdarlığı sırasında Asur'u işgal etmişti. Esarhaddon onları mağlup ettikten sonra Kimmerler, Gyges kralı tarafından yönetilen Batı Anadolu'daki Lidya krallığına saldırmak için dönmüşlerdi . Bir rüyada Asur tanrısı Assur'dan tavsiye aldığı iddia edilen Gyges, diplomatlarını Asurbanipal'den yardım istemeye gönderdi. Asurlular Lidya'nın var olduğunu bile bilmiyorlardı ve iki devlet tercümanların yardımıyla başarılı bir şekilde iletişim kurduktan sonra, Kimmerlerin Lidya istilası M.Ö. MÖ 665, Ninova'da hapsedilen iki Kimmerli şef ve Asurbanipal güçleri tarafından büyük miktarlarda ganimet elde edildi. Asur ordusunun Lidya seferine ne ölçüde dahil olduğu bilinmemekle birlikte, Gyges'in yardımından hayal kırıklığına uğradığı ve sadece on iki yıl sonra Asurbanipal ile ittifakını bozduğu ve bunun yerine Mısır'ın Psamtik I ile ittifak kurduğu anlaşılıyor . Bundan sonra Asurbanipal, Gyges'i lanetledi ve Lidya düşmanları tarafından istila edildiğinde c. MÖ 652–650 Asur'da çok sevinç vardı.
Asur kuvvetleri Elam'da sefer halindeyken Persler , Kimmerler ve Medler ittifakı başkent Ninova'ya yürüdü ve şehrin surlarına ulaşmayı başardı. Bu tehdide karşı koymak için Asurbanipal, İskit müttefiklerini çağırdı ve düşman ordusunu başarılı bir şekilde mağlup etti. Medyan kralı Phraortes , genellikle çatışmada öldürülmüş olarak kabul edilir. Bu saldırı kötü bir şekilde belgelenmiştir ve Phraortes'in hiç mevcut olmaması ve onun talihsiz ölümünün Asurbanipal'in haleflerinden birinin hükümdarlığı sırasında bir Medyan seferine ait olması mümkündür.
Ölümünden sonra c. MÖ 652, Gyges yerine oğlu Ardys geçti . İskitler, Kimmerleri evlerinden sürdükleri için, Kimmerler Lidya'yı tekrar istila ettiler ve krallığın çoğunu başarılı bir şekilde ele geçirdiler. Ardys, babasının kendisinden önceki gibi, Asurbanipal'den de yardım istedi ve "Babamı lanetledin ve kötü şans ona düştü; ama beni kutsa, alçakgönüllü hizmetkarın, boyunduruğunu taşıyacağım" dedi. Herhangi bir Asur yardımının gelip gelmediği bilinmiyor, ancak Lidya Kimmerlerden başarıyla kurtuldu. Ardys'in torunu Alyattes'in saltanatına kadar Lidya'dan tamamen çıkarılmayacaklardı .
Babil'de Shamash-shum-ukin İsyanı
MÖ 650'lerde, Shamash -shum-ukin ve Asurbanipal arasındaki düşmanlık onların vasalları tarafından açıkça görülüyordu. Shamash-shum-ukin'in sarayında bir saray mensubu olan Zakir'in Asurbanipal'e yazdığı bir mektup, Deniz Diyarı'ndan gelen ziyaretçilerin Shamash-shum-ukin'in önünde Asurbanipal'i alenen eleştirdiğini "Bu bir kralın sözü değil! ". Zakir, Shamash-shum-ukin'in öfkelenmesine rağmen, kendisinin ve Babil valisi Ubaru'nun ziyaretçilere karşı harekete geçmemeyi seçtiğini bildirdi. Şamaş-shum-ukin'in isyanının ardındaki belki de en önemli etkenler, kardeşininkine göre pozisyonundan duyduğu memnuniyetsizlik, genel olarak Asur'un Babilliler tarafından sürekli kızgınlığı ve Elam hükümdarının savaşan herkese katılma konusundaki sürekli istekliliğiydi. Asur'a karşı.
Shamash-shum-ukin, MÖ 652'de Asurbanipal'e isyan etti. Bu iç savaş üç yıl sürecek. Yazıt kanıtı, Shamash-shum-ukin'in Babil vatandaşlarına isyanına katılmak için hitap ettiğini gösteriyor. Asurbanipal'in yazıtlarında, Shamash-shum-ukin'in "Asurbanipal'in Babillilerin adını utançla örteceği" dediği aktarılıyor, bu da Asurbanipal'in "rüzgar" ve "yalan" olarak adlandırdığı. Shamash-shum-ukin isyanına başladıktan kısa bir süre sonra, güney Mezopotamya'nın geri kalanı onun yanında Asurbanipal'e karşı ayaklandı. Asurbanipal'in Shamash-shum-ukin ile ilgili yazıtlarının başlangıcı şu şekildedir:
Bu günlerde, iyi davrandığım ve Babil kralı olarak kurduğum inançsız kardeşim Shamash-shum-ukin - krallığın istediği akla gelebilecek her şeyi yapıp ona verdim; askerler, atlar, savaş arabaları, donattım ve onun eline koydum; şehirler, tarlalar, tarlalar, orada yaşayanlarla birlikte babamın emrettiğinden daha fazla sayıda verdim ona. Ama ona gösterdiğim nezaketi unuttu ve kötülüğü planladı. Dıştan, dudaklarıyla, içten içe cinayeti tasarlarken, güzel sözler söylüyordu. Asur'a ve benim sadık vasallarıma sadık olan Babilliler, onlara yalan söyleyerek aldattı.
Asurbanipal'in yazıtlarına göre, Shamash-shum-ukin, Asurlara karşı müttefik bulmakta çok başarılıydı. Asurbanipal, kardeşine yardım eden üç grubu tanımlar, en başta Keldaniler , Arameanlar ve Babil'in diğer halkları, sonra Elamiler ve son olarak da Gutium , Amurru ve Meluhha kralları vardır . Bu son krallar grubu Medlere atıfta bulunabilir (Gutium, Amurru ve Meluhha bu noktada artık mevcut değildir), ancak bu belirsizdir. Meluhha, savaşta Shamash-shum-ukin'e yardım etmeyen Mısır'a başvurmuş olabilir. Shamash-shum-ukin'in Elamites elçileri hediyeler (Asurbanipal tarafından "rüşvet" olarak adlandırılır) teklif etmişlerdi ve kralları Ummanigash, çatışmaya yardım etmesi için Kral Teumman'ın oğlu Undashe komutasında bir ordu göndermişti.
Asur düşmanlarının görünüşte güçlü ittifakına rağmen, Şamaş-shum-ukin'in durumu MÖ 650 yılına kadar korkunç görünüyordu ve Asurbanipal güçleri Sippar, Borsippa, Kutha ve Babil'in kendisini kuşatmıştı . Kuşatma sırasında açlığa ve hastalığa göğüs geren Babil, sonunda MÖ 648'de düştü ve Asurbanipal tarafından yağmalandı. Shamash-shum-ukin'in geleneksel olarak sarayında kendisini ve ailesini ateşe vererek intihar ettiğine inanılır , ancak çağdaş metinler yalnızca "zalim bir ölümle karşılaştığını" ve tanrıların "onu ateşe verdiklerini" hayat ". Kendi kendini kurban etme veya başka yollarla intihara ek olarak, infaz edilmiş, kazara ölmüş veya başka bir şekilde öldürülmüş olması mümkündür. Asurbanipal, yazıtlarında Shamash-shum-ukin'i destekleyenlere karşı kazandığı zaferi ve intikamını şöyle anlatıyor:
Asur, Sin , Şamaş , Adad , Bel, Nabu , İştar Ninova, Kidmuri ait Ishtar kraliçe Arbela , URTA , Nergal'in ve Nusku benden önce yürüyüşü, düşmanlarımı cinayetin, Şamaş-shum-ukin dökme, benim düşman kardeşi Benim düşmanım olan, bir yangının yanan alevlerine atıp onu yok eden. Düşman kardeşim Shamash-shum-ukin için bu planları yapan ve kötülük yapan, ancak ölümden korkan ve hayatlarına çok değer veren insanlara gelince, Shamash-shum-ukin ile kendilerini ateşe atmadılar. , onların efendisi. Cani demir hançer, kıtlık, istek ve alevli ateşin önünden kaçanlar ve bir sığınak bulanlar, - büyük tanrıların ağı, lordlarım, onları alçalttı. Kimse kaçmadı; Tanrıların ellerim için saydıkları hiçbir günahkar ellerimden kaçmadı.
Arabaları, arabaları, tahtırevanları, cariyeleri, sarayının mallarını önüme getirdiler. Tanrım Assur'a kaba sözler söyleyen ve ondan korkan prens, bana kötülük düzenleyen bu adamlara ve onların kaba ağızlarına gelince, dillerini kestim ve onları aşağı indirdim. İnsanların geri kalanı, beni doğuran babanın babası Sennacherib'i kestikleri colossi'nin yanında, - o sırada, oradaki insanları gölgesine bir teklif olarak kestim. Parçalanmış bedenlerini köpeklere, domuzlara, kurtlara ve kartallara, cennet kuşlarına ve derinlerin balıklarına besledim.
Shamash-shum-ukin'in yenilgisinden sonra Asurbanipal , muhtemelen küçük kardeşlerinden biri olan Kandalanu adında yeni bir vali atadı . Kandalanu'nun krallığı, Asurbanipal'in güçlü bir Asur kalesine dönüştürdüğü Nippur şehri dışında, Shamash-shum-ukin'inki ile aynıydı. Kandalanu'nun otoritesi muhtemelen çok sınırlıydı ve Babil'deki saltanatından günümüze çok az kayıt kaldı. Asurbanipal'in kardeşlerinden biri değilse, muhtemelen iç savaşta Asurbanipal ile ittifak yapmış ve kral rütbesi ile ödüllendirilmiş bir Babil asiliydi. Kandalanu muhtemelen herhangi bir gerçek siyasi ve askeri güce sahip değildi ve bu güç, kesinlikle Asurluların elindeydi.
İkinci Elamite kampanyası
Ummanigash yönetimindeki Elamitler, kısmen Elam'ın Asurbanipal'in Asur İmparatorluğu'na dahil ettiği kısımlarının kontrolünü yeniden sağlamak için Şamaş-shum-ukin'e katıldılar. Ummanigash'ın ordusu Der şehri yakınlarında yenildi ve sonuç olarak Elam'de daha sonra kral olarak hüküm süren Tammaritu II tarafından tahttan indirildi . Ummanigash Asur mahkemesine kaçtı ve Asurbanipal tarafından sığınma hakkı verildi. Tammaritu II'nin yönetimi kısa sürdü ve Keldani savaş ağası Nabu-bel-shumati ile birlikte bazı savaşlarda elde ettiği başarıya rağmen, MÖ 649'da başka bir isyanla tahttan indirildi. Yeni kral Indabibi , son derece kısa bir saltanata sahipti ve Asurbanipal'in Elam'ın düşmanlarını desteklemedeki rolü nedeniyle tekrar Elam'ı istila etmekle tehdit etmesi üzerine öldürüldü.
Indibibi'nin yerine, Humban-haltash III , Elam'da kral oldu. Nabu-bel-shumati, Elam içindeki karakollardan Asurbanipal'e karşı savaşmaya devam etti ve Humban-haltash Keldani isyancılardan vazgeçmekten yana olsa da, Nabu-bel-shumati'nin Elam'de bunun gerçekleşmesi için çok fazla destekçisi vardı. Bu nedenle Asurbanipal, MÖ 647'de Elam'ı tekrar işgal etti ve kısa süreli direnişi başarısız olduktan sonra Humban-haltash, Madaktu'daki koltuğunu terk etti ve dağlara kaçtı. Humban-haltash, tahtını geri alan Tammaritu II'ye kısa bir süre sonra kral olarak değiştirildi. Asurlular bölgesini talan ettikten sonra Khuzistan Asur ordusu ev ve Humban-haltash döndü ve tahta retook döndü.
Asurbanipal MÖ 646'da Elam'a döndü ve Humban-haltash, önce Dur-Untash şehrine ve ardından doğu Elam'deki dağlara kaçarak Madaktu'yu tekrar terk etti . Asurbanipal'in güçleri, yollarına çıkan şehirleri yağmalayarak ve yerle bir ederek Humban-stop'un peşine düştü. Elam'daki tüm büyük siyasi merkezler ezildi ve daha önce Elam kralına haraç ödemiş olan yakındaki şeflikler ve küçük krallıklar bunun yerine Asurbanipal'e haraç ödemeye başladı. Bu krallıklar arasında , muhtemelen bir yüzyıl sonra Ahamenişler tarafından kurulacak olan imparatorluğun öncülü olan Parsua da vardı . Parsua'nın kralı Cyrus (muhtemelen Büyük Kiros'un büyükbabası Cyrus I ile aynı kişi ), kampanyanın başlangıcında Elamitler'in yanında yer almış ve bu nedenle oğlu Arukku'yu rehin olarak tedarik etmek zorunda kalmıştı . "Elam'ın ötesine uzanan" Ḫudimiri adlı bir kralın yönettiği bir krallık gibi Asurilerle daha önce hiç teması olmayan ülkeler de ilk kez Asurlulara haraç ödemeye başladı.
Asur kuvvetleri seferinden dönerken Susa'yı acımasızca yağmaladılar. Asurbanipal'in çuvalı ayrıntılandıran muzaffer yazıtlarında, Asurluların kraliyet mezarlarını nasıl yağmaladıklarını, tapınakları yerle bir ettiklerini, Elam tanrılarının heykellerini nasıl çaldıklarını ve toprağa tuz ektiklerini anlatan çok detaylı bir şekilde anlatılıyor. Bu yazıtların ayrıntısı ve uzunluğu, olayın, farklı bir kültürel varlık olarak Elamitlerin yenilgisini ve yok edilmesini ilan ederek dünyayı şok etme amacını taşıdığını gösteriyor. İngilizceye çevrildiğinde, Asurbanipal'in çuval yazıtının bir kısmında şunlar yazmaktadır:
"Susa, büyük kutsal şehir, tanrılarının meskenleri, gizemlerinin oturduğu yer, fethettim. Saraylarına girdim, altın ve gümüşün, malların ve servetin biriktiği hazinelerini açtım ... Susa'nın zigguratını yok ettim . Parıldayan bakır boynuzlarını parçaladım. Elam tapınaklarını boşa indirdim; tanrı ve tanrıçalarını rüzgarlara dağıttım.Eski ve yeni krallarının mezarlarını harap ettim, güneşe maruz kaldım ve kemiklerini kendime doğru taşıdım Ashur diyarı. Elam eyaletlerini harap ettim ve onların topraklarında tuz ektim. "
Kapsamlı ve acımasız kampanyaya rağmen, Elamitler bir süre siyasi bir varlık olarak dayandılar. Humban-haltash Madaktu'da hüküm sürmeye geri döndü ve (gecikerek) Nabu-bel-shumati'yi Asurbanipal'e gönderdi, ancak Keldani Ninova'ya giderken intihar etti. Humban-haltash tahttan indirildikten, yakalandıktan ve kısa bir süre sonra bir isyanla Asurlulara gönderildikten sonra, Asur kayıtları Elam'dan bahsetmeyi bıraktı. Asurbanipal, kampanyasından sonra Elam şehirlerine yeni vali atamadı ve ülkeyi açık ve savunmasız bırakmak yerine Asur eyaleti olarak bütünleştirme girişiminde bulunmadı. Tarlalar boş ve çorak kaldı. Seferi takip eden on yıllarda, Persler bölgeye göç edecek ve harap olan şehirleri yeniden inşa edeceklerdi.
Arap kampanyaları
Asurbanipal'in Arap Yarımadası'ndaki kabilelere karşı savaşı , modern tarihçilerden nispeten az ilgi gördü, ancak kendi yazılarında en uzun süre anlatılan seferdi. Bu kampanyaların kronolojisi belirsizdir ve Asurbanipal'in yazdığı yıllık dizilere dayanmaktadır, ancak anlatı birkaç yıl içinde biraz değişmiş görünmektedir. Asurbanipal'in Araplara karşı yürüttüğü kampanyanın ilk anlatımı MÖ 649'da oluşturulmuş ve Asurbanipal'in babasının bir kolu olan Kedarilerin kralı Hazael'in oğlu Kral Yauta'nın, Ammuladdin adlı başka bir Arap kralıyla birlikte Asurbanipal'e nasıl isyan ettiğini anlatmaktadır. ve Asur İmparatorluğu'nun batı topraklarını yağmaladı. Birlikte Kral ordusu ile Asurbanipal hesabına, ordusuyla göre Kamas-Halta ait Moab , isyancı güçleri yendi. Ammuladdin yakalandı ve zincirler halinde Asur'a gönderildi ve Yauta kaçtı. Yauta'nın yerine Abiyate adında sadık bir Arap savaş ağasına, Qedarilerin krallığı verildi. Kampanyanın bu erken anlatı "Benim o ifadesiyle Asurbanipal diğer askeri hesaplarının çoğundan farklıdır n kral bizzat düşman ve düşman kral hayatta kalır yenerek olarak tarif edilmez, inci kampanyası" eksik ve varlık yerine kaçar yakalandı ve idam edildi.
Anlatının MÖ 648 yılında oluşturulan ikinci versiyonu da Asurbanipal'in Arap kraliçesi Adiya'yı mağlup ettiğini ve Yauta'nın onu reddeden ve Asurbanipal'e sadık kalan Nabayyate'li Natnu adında başka bir reis'e kaçtığını da içeriyor . Anlatının daha sonraki versiyonları bile, Yauta'nın yıllar önce Esarhaddon'a karşı nasıl isyan ettiğinden bahseder. Daha sonraki bu açıklamalar, Yauta'nın isyanını Şamaş-shum-ukin isyanına açık bir şekilde bağlar, aynı zamanda yerleştirir ve Arapların Batı baskınlarının Asur iç savaşının neden olduğu istikrarsızlıktan kaynaklandığını öne sürer.
Bu ilk kısa çatışmanın sonuçlanmasından bir süre sonra Asurbanipal, Araplara karşı ikinci bir sefer düzenledi. Asurbanipal'in bu çatışmaya ilişkin açıklaması büyük ölçüde ordusunun Suriye üzerinden Uiate (Yauta ile birleştirilmiş ancak muhtemelen farklı bir kişi) ve Arap askerlerini aramak için yaptığı hareketlerle ilgilidir. Anlatılan bilgilere göre Asur ordusu Suriye'den Şam'a oradan da Hulhuliti'ye yürüdükten sonra Abiyate'yi ele geçirip Uššo ve Akko'yu mağlup etti. Abiyate'nin isyanının arkasındaki sebepten bahsedilmiyor. Ayrıca, önceki seferde Asurbanipal'e yardım etmiş olan Nabayyate'nin, iki sefer arasındaki ilişkilerinin değişmesine neyin yol açtığına dair daha fazla bilgi olmaksızın, Araplara karşı ikinci savaşında mağlup olduğu belirtiliyor.
Arap anlatısının son versiyonu, iki kampanyanın Asurbanipal'in dokuzuncu kampanyasını oluşturduğunu ve içeriğini daha da genişlettiğini belirtiyor. Bu versiyonda, Qedaritlerin kralı olarak Yauta'nın yerini alan Abiyate ve Kral Ammuladdin'in Shamash-shum-ukin'in savaşına katılan baş Arap generaller olduğu ve seferlerden Asur'a getirilen ganimetlerin Asurbanipal imparatorluğunda enflasyona neden olduğu belirtiliyor. Arabistan'da kıtlık. Ayrıca Asurbanipal'in sadece ordusunun değil, bizzat kendisinin de çatışmada galip geldiği de açıkça ortaya kondu. Bu sonraki versiyon ayrıca Uiate'nin Elam'daki savaşlar sırasında yakalanan mahkumlarla birlikte Ninova'da yakalandığını ve geçit törenine katıldığını belirtir.
Ardıllık ve kronoloji
Asurbanipal'in saltanatının sonu ve halefi Ashur-etil-ilani'nin hükümdarlığının başlangıcı , mevcut kaynakların yetersizliği nedeniyle gizemle örtülüyor. Saltanatının ana kaynakları olan Asurbanipal tarafından tutulan yıllıklar, muhtemelen kralın hasta olması nedeniyle MÖ 636'da sona ermektedir. Ashur-etil-ilani'nin yazıtları, babasının doğal bir ölümle öldüğünü öne sürüyor, ancak bunun tam olarak ne zaman gerçekleştiğine ışık tutmuyor. 1800'lü yıllardaki arkeolojik kazı ve keşiflerden önce Asurbanipal, eski Yunanların yazılarına dayanılarak Sardanapalus ( Eski Yunanca : Σαρδανάπαλος , romanlaştırılmış : Sardanápalos ) adıyla biliniyordu ve Asur'un son kralı olarak yanlış tanımlanmıştı. Sonunun popüler bir hikayesi, Sardanapalus'un MÖ 612'de (Asurbanipal'in ölümünden neredeyse yirmi yıl sonra) Ninova'nın Düşüşü sırasında kendisini, cariyelerini ve hizmetkarlarını diri diri yaktığıdır.
Asurbanipal'in son yılı MÖ 627 olarak tekrarlansa da, bu yaklaşık bir asır sonra Yeni Babil kralı Nabonidus'un annesi tarafından Harran'da yapılan bir yazıtı takip ediyor . Asurbanipal'in hayatta olduğuna ve kral olarak hüküm sürdüğüne dair son çağdaş kanıt, MÖ 631'de Nippur şehrinden yapılan bir sözleşmedir. Haleflerinin hükümdarlıklarının onaylanan sürelerinin eşleşmesini sağlamak için, genellikle Asurbanipal'in ya öldüğü, tahttan çekildiği ya da MÖ 631'de tahttan indirildiği kabul edilir. MÖ 631, tipik olarak ölüm yılı olarak kullanılır. Asurbanipal'in hükümdarlığı MÖ 627'de bitmiş olsaydı, halefleri Ashur-etil-ilani ve Sinsharishkun'un Babil'deki yazıtları MÖ 626'da Nabopolassar tarafından ele geçirildiği ve bir daha Asurluların eline geçmediği için imkansız olurdu .
42 yıllık bir Asurbanipal saltanatını meşrulaştırmanın olası bir yolu, onunla Ashur-etil-ilani arasında bir birliktelik olduğunu varsaymaktır, ancak önceki Asur tarihinde hiçbir zaman bir birliktelik olmamıştır ve bu fikir, Ashur-etil-ile açıkça çelişmektedir. ilani'nin babasının hükümdarlığının sona ermesinden sonra tahta çıktığını anlatan kendi yazıtları. 42 yıllık hatanın daha sonraki Mezopotamya tarih yazımında, Asurbanipal'in hükümdarlıkları 42 yıla varan Babil hükümdarları Shamash-shum-ukin ve Kandalanu ile aynı anda hüküm sürdüğü, ancak Kandalanu'nun Asurbanipal'den üç yıl sonra hayatta kaldığı bilgisinden kaynaklanmış olması mümkündür. MÖ 627'de ölüyor.
Örneğin Polonyalı tarihçi Stefan Zawadski'nin The Fall of Assyria (1988) adlı kitabında savunduğu bir başka popüler fikir de, Asurbanipal ve Kandalanu'nun aynı kişi olduğu, "Kandalanu" nun sadece kralın Babil'de kullandığı ad olduğudur. Bu, birkaç nedenden dolayı olası görülmemektedir. Daha önceki hiçbir Asur kralının Babil'de alternatif bir isim kullandığı bilinmemektedir. Babil'den yazıtlar da Asurbanipal ve Kandalanu hükümdarlıklarının uzunluklarında bir farklılık göstermektedir; Asurbanipal'in saltanatı, kral olarak geçirdiği ilk tam yıldan (MÖ 668) ve Kandalanu, kral olarak ilk tam yılından (MÖ 647) itibaren sayılır. Babil'i bizzat yöneten tüm Asur kralları kendi yazıtlarında "Babil Kralı" unvanını kullandılar, ancak Asurbanipal'in yazıtlarında, MÖ 648'den sonra yapılanlarda bile kullanılmıyor. En önemlisi, Babil belgeleri Asurbanipal ve Kandalanu'yu iki farklı insan olarak ele alıyor. Hiçbir Babil kaynağı Asurbanipal'i Babil Kralı olarak tanımlamaz.
Asurbanipal, oğlu Ashur-etil-ilani tarafından kral oldu ve oğullarından biri olan Sinsharishkun'a Nippur'un kale-kenti verildiği için babasının veraset planlarından ilham almış gibi görünüyor. Kandalanu öldüğünde Babil'deki Kandalanu'nun halefi.
Aile ve çocuklar
Asurbanipal kraliçesinin adı Libbali-sharrat idi (Akad: Libbali-šarrat ). Libbali-sharrat hakkında pek bir şey bilinmiyor, ancak o kral olduğunda Asurbanipal ile evliydi ve onunla MÖ 673 gibi erken bir tarihte, Esarhaddon'un kraliçesi Esharra-hammat'ın ölümü sırasında evlenmiş olabilirdi.
Asurbanipal'in üç çocuğunun adı biliniyor:
- Ashur-etil-ilani (Akad: Aššur-etil-ilāni ) - MÖ 631-627'de Asur kralı olarak hüküm süren oğul.
- Sinsharishkun (Akadca: Sîn-šar-iškun ) - MÖ 627-612'de Asur kralı olarak hüküm süren oğul.
- Ninurta-sharru-usur (Akkad: Ninurta-šarru-uṣur ) - daha düşük bir eşten (yani Libbali-sharrat değil) doğan oğul, siyasi bir rol oynamamış görünüyor.
Sinsharishkun'un krallığa "eşitleri arasından" (yani kardeşler) seçildiğinden bahseden yazıtları, Ashurbanipal'in Ashur-etil-ilani, Sinsharishkun ve Ninurta-sharru-usur'a ek olarak daha fazla oğlu olduğunu göstermektedir.
Asurbanipal'in soyunun MÖ 612-609'da Asur'un düşüşünden sonra Mezopotamya'da yeniden iktidara gelmesi olasıdır. Yeni Babil krallarının son annesi Nabonidus ( r . 556-539 BC), Harran'dan ve Asur soydan vardı. Bu kadın, Addagoppe , kendi yazıtlarına göre, Asurbanipal'in saltanatının 20. yılında (kralın ilk tam yılından itibaren yıllar sayıldığı için MÖ 648) doğmuştur. İngiliz bilim adamı Stephanie Dalley , Nabonidus'un Asurbanipal'in hanedan soyundan olduğunu iddia eden kendi yazıtları nedeniyle Addagoppe'nin Asurbanipal'in kızı olduğunu "neredeyse kesin" olarak değerlendiriyor. Amerikalı İncil Çalışmaları Profesörü Michael B.Dick, Nabonidus'un bazı eski Asur sembollerini yeniden canlandırmak için biraz zaman harcamış olmasına rağmen (tasvirlerinde sarılı bir pelerin giymek gibi, diğer Yeni Babil krallarınınkilerde bulunmayan) bunu reddetti. ama Asur sanatında mevcut) ve kendisini Sargonid hanedanına bağlamaya çalıştı , "Nabonidus'un Sargonid Hanedanlığı ile ilişkili olduğuna dair hiçbir kanıt yok".
Eski
Asurbanipal Kütüphanesi
Asurbanipal Kütüphanesi dünyada ilk sistematik organize kütüphane oldu. Kütüphane, Asurbanipal'in başarılarının en iyi bilinenidir ve kralın kendisi onu en büyüğü olarak görüyordu. Kütüphane, Asurbanipal'in emriyle toplandı ve yazarlar, tapınakların kütüphanelerinden her türden ve türden metinleri toplamak ve kopyalamak için imparatorluğun her yerine gönderildi. Toplanan metinlerin çoğu olayların ve alametlerin gözlemleri, belirli insanların ve hayvanların davranışlarını detaylandıran metinler, gök cisimlerinin hareketleri üzerine metinler vb. Kütüphanede ayrıca Sümer, Akad ve diğer diller için sözlükler ve ritüeller, masallar, dualar ve büyüler gibi birçok dini metin vardı.
Gılgamış Destanı , Enûma Eliš (Babil yaratılış efsanesi), Erra , Etana Efsanesi ve Anzu Destanı gibi bugün bilinen geleneksel Mezopotamya hikayelerinin ve masallarının çoğu , ancak dahil oldukları için modern çağa kadar hayatta kaldı. Asurbanipal'ın kütüphanesinde. Kütüphane, Asurbanipal'in edebi ilgi alanlarının tamamını kapsamakta ve ayrıca halk masallarını ( Binbir Gece Masallarından birinin öncülü olan Nippur'un Zavallı Adamı gibi ), el kitaplarını ve bilimsel metinleri içermektedir.
Asurbanipal, 30.000'den fazla kil tableti bulan böylesine geniş bir kitaplığı toplamanın ardındaki mantığı şu sözlerle açıkladı:
Ben, tanrıların zekayı bahşettiği, ilmi bilginin en tekrarlayan ayrıntıları için nüfuz edici zekaya sahip olan evrenin kralı Asurbanipal (öncekilerimin hiçbirinin bu tür meseleleri anlamadığı), bu tabletleri, kraliyet ismimin temellerini sürdürmek için Ninova'daki kütüphanede yaşamım ve ruhumun iyiliği için gelecek.
Ninova MÖ 612'de yıkıldı ve Asurbanipal Kütüphanesi, Asurbanipal'in yanan sarayının duvarlarının altına gömüldü ve iki bin yıldan fazla bir süredir tarihe karıştı. 19. yüzyılda Austen Henry Layard ve Hürmüzd Rassam tarafından ortaya çıkarılmış ve içindeki içeriğin George Smith tarafından çevrilmesi eski Mezopotamya metinlerini modern dünyaya getirmiştir. Keşfedilmeden önce, İncil'in en eski kitap ve emsali olmayan bir eser olduğuna dair yaygın bir fikir vardı, bu fikir, kütüphanenin keşfiyle kesin olarak çürütülmüştü.
Tarihçiler tarafından değerlendirme
Asurbanipal'in hükümdarlığı sırasında, Yeni Asur İmparatorluğu dünyanın gördüğü en büyük imparatorluktu ve yaklaşık 120.000 vatandaşla başkenti Ninova, muhtemelen gezegendeki en büyük şehirdi. Onun hükümdarlığı sırasında, Sürmekte olan genişlemesine rağmen Asur İmparatorluğu ekonomik olarak zenginleşti. Genellikle Asur'un son büyük kralı olarak kabul edilir ve iki selefi Esarhaddon ve Sennacherib ile birlikte en büyük Asur krallarından biri olarak kabul edilir.
Asurbanipal bazen bir fanatik olarak nitelendirilir. Kral, imparatorluğu boyunca büyük tapınakların çoğunu yeniden inşa etti, onardı ve genişletti ve hükümdarlığı sırasında yaptığı eylemlerin çoğu alâmet raporlarından kaynaklanıyordu, bu onun çok ilgilendiği bir şeydi. Küçük erkek kardeşlerinden ikisi olan Ashur-mukin'i atadı. -paleya ve Ashur-etel-shame-erseti-muballissu , sırasıyla Assur ve Harran kentlerinde rahip olarak. Ninova'daki saraylarına diktiği ve uzun saltanatının en önemli olaylarını tasvir eden birçok heykel ve rölyef nedeniyle de sanatın koruyucusu olarak görülmüştür. Bu sanat eserlerinde kullanılan üslup, selefleri altında üretilen sanat eserlerinden farklı olarak "destansı bir niteliğe" sahiptir.
Asurbanipal'in değerlendirmesi yalnızca olumlu olmadı. MÖ 639'da, Asurbanipal yıla (yıllara genellikle eski Asur'daki insanların, genellikle askeri yetkililerin adı verildi), Asurolog Julian E. Reade'in "sorumsuz ve kendine hoşgörülü" bir kralın hareketi olarak gördüğü baş müzisyeni Bulluṭu'nun adını verdi. . Asur, Asurbanipal yönetimi altında gücünün zirvesine ulaşmasına rağmen, imparatorluk onun ölümünden sonra hızla çöktü. Asurbanipal'in Asur'un düşüşünden kısmen sorumlu olup olmadığı tartışmalı. JA Delaunay yazarı Ansiklopedisi Iranica Asurbanipal altında Yeni Assur İmparatorluğu zaten ederken, "çıkığı ve düşüşünü yaklaşan net belirtileri sergileyen" başladı ettiğini kral yazma işlemleri girişi Donald John Wiseman , içinde Britannica Ansiklopedisi kral üzerinde makale, tutar "İmparatorluğunun ölümünden sonra yirmi yıl içinde düştüğüne dair bir iddianame yok; bu iç çekişmelerden çok dış baskılardan kaynaklanıyordu".
Sanatta ve popüler kültürde
Sanat eserlerinde Asurbanipal tasvirleri saltanatından günümüze kadar gelmiştir. Asurbanipal Aslan Avı , bir dizi Asur saray rölyefler Asurbanipal sarayından, görülebilir British Museum'da Londra'da. Bu kabartmalar, kralı Mezopotamya aslanlarını avlarken ve öldürürken tasvir ediyor . Asur kralı, genellikle "çoban" olarak anılan kendi halkını korumakla görevlendirilmişti. Bu koruma, dış düşmanlara karşı savunmayı ve vatandaşları tehlikeli vahşi hayvanlardan korumayı içeriyordu. Asurlular için en tehlikeli hayvan, saldırgan doğası nedeniyle kaos ve düzensizliğin bir örneği olarak kullanılan (yabancı güçlere benzer şekilde) aslandı. Asur kralları, kendilerini yönetmeye layık olduklarını kanıtlamak ve yetkin koruyucular olduklarını göstermek için aslan avı ritüelleri düzenlediler . Aslan avı Asur kraliyet ailesi için ayrılmıştı ve Asur şehirlerindeki veya yakınlarındaki parklarda sahnelenen halka açık bir olaydı.
Asurbanipal aynı zamanda modern zamanlarda yaratılan sanat eserlerine de konu olmuştur. 1958'de sürrealist ressam Leonora Carrington , İsrail Müzesi'nde Asurbanipal'i insan yüzlü güvercin benzeri yaratıkların başlarına beyaz bir madde döktüğünü gösteren tuval üzerine bir yağlı boya olan Assurbanipal Abluting Harpies'i boyadı . Asurbanipal adlı bir kral heykeli, 1988 yılında heykeltıraş Fred Parhad tarafından yaratıldı ve San Francisco Belediye Binası yakınlarındaki bir caddeye yerleştirildi . 100.000 dolara mal olan heykel, "Asurbanipal'in ilk büyük bronz heykeli" olarak tanımlandı. Parhad Asur kökenli olmak üzere 29 Mayıs 1988'de Asur halkının bir hediyesi olarak San Francisco şehrine hediye edildi . Bazı yerel Asurlular, heykelin efsanevi Mezopotamya kahramanı Gılgamış'a Asurbanipal'den daha çok benzediğinden korktuklarını ifade ettiler . Parhad, heykeli Asurbanipal'i temsil ettiği için savundu, ancak bazı sanatsal özgürlükler aldığını açıkladı.
Asurbanipal ayrıca çeşitli medyalarda popüler kültürde ara sıra yer aldı. Robert E. Howard , ilk kez Weird Tales dergisinin Aralık 1936 sayısında yayınlanan The Fire of Asshurbanipal adlı bir kısa öykü yazdı ve "Yunanlıların Sardanapalus ve Sami halkları Asshurbanipal olarak adlandırdıkları, uzun zaman önceki bir krala ait olan lanetli bir mücevher" hakkında bir kısa hikaye yazdı . . They Might Be Giants'ın 2007 şarkısı " The Mezopotamians ", Gılgamış , Sargon ve Hammurabi ile birlikte Asurbanipal'den bahsediyor . Asurbanipal, Civilization V oyununda Asurluların hükümdarı olarak kullanıldı .
Başlıklar
Asurbanipal, MÖ 648 tarihli bir silindirin üzerindeki yazıtta şu başlıkları kullanır:
Ben Asurbanipal, büyük kral, güçlü kral, evrenin kralı, Asur kralı, dünyanın dört bölgesinin kralı ; evrenin kralı, Asur kralı, Babil'in valisi , Sümer ve Akkad kralı Esarhaddon'un bellerinden soyu ; Sennacherib'in torunu, evrenin kralı, Asur kralı.
Asurbanipal'in birçok tabletinden birinde benzer bir titülasyon kullanılıyor:
Ben, Asurbanipal, büyük kral, güçlü kral, evrenin kralı, Asur kralı, dünyanın dört bölgesinin kralı, Esarhaddon'un oğlu, evrenin kralı, Asur kralı, Sennacherib'in torunu, kralı evren, Asur kralı, krallığın ebedi tohumu ...
Asurbanipal'in Babil'deki bina yazıtlarından birinde daha uzun bir varyant sunuluyor:
Asurbanipal, kudretli kral, evrenin kralı, Asur kralı, dünyanın dört bölgesinin kralı, kralların kralı, Yukarıdan Aşağı Deniz'e kadar egemen olan ve ona boyun eğen rakipsiz prens. ayaklar tüm hükümdarlar; Esarhaddon'un oğlu, büyük kral, güçlü kral, evrenin kralı, Asur kralı, Babil'in valisi, Sümer ve Akkad kralı; Sennacherib'in torunu, kudretli kral, evrenin kralı, Asur kralı, ben.
Ayrıca bakınız
Notlar
- Baltu ve ashagu muhtemelen dikenli çalı türleriydi .
Referanslar
Alıntı yapılan kaynakça
- Ahmed Sami Said (2018). Asurbanipal zamanında Güney Mezopotamya . Lahey: Walter de Gruyter GmbH & Co KG. ISBN 978-3111033587 .
- Eşrefyan, H. (2011). "Soyu tükenmiş bir Mezopotamya aslanı alttürü". Veterinerlik Mirası . 34 (2): 47–49.
- Budge, Ernest A. (2007) [1880]. Esarhaddon Tarihi . Oxford: Routledge. ISBN 978-1136373213 .
- Carter, Elizabeth; Stolper, Matthew W. (1984). Elam: Siyasi Tarih ve Arkeoloji Araştırmaları . Los Angeles: Kaliforniya Üniversitesi Yayınları. ISBN 978-0520099500 .
- Chandler, Tertius; Fox Gerald (2013) [1974]. 3000 Yıllık Kentsel Büyüme . New York: Elsevier. ISBN 978-1483248899 .
- Collins, Paul (2004). "Asurbanipal'in Sembolik Manzarası". Sanat Tarihinden Notlar . 23 (3): 1-6. doi : 10.1086 / sou.23.3.23206845 . S2CID 192520014 .
- Dalley Stephanie (2003). "Babilin Asma Bahçeleri?" . Herodot ve Dünyası: George Forrest Anısına Bir Konferanstan Denemeler . Oxford: Oxford University Press. ISBN 978-0199253746 .
- Delaunay, JA (1987). "AŠŠURBANIPAL" . Encyclopaedia Iranica, Cilt. II, Fasc. 8 . s. 805–806.
- Dick, Michael B. (2004). " " David'in İktidara Yükselişi "ve Neo-Babil Verasetinden Özürler" . David ve Zion: JJM Roberts Onuruna İncil Çalışmaları . Winona Gölü: Eisenbrauns. ISBN 978-1575060927 .
- Finkel, Irving (2013). Cyrus Silindir: Babil'den Büyük Pers Fermanı . New York: Bloomsbury Yayınları. ISBN 978-1780760636 .
- Frahm Eckhart (1999). "Kabale und Liebe: Die königliche Familie am Hof zu Ninive" . Von Babylon bis Jerusalem: Die Welt der altorientalischen Königsstädte . Reiss-Museum Mannheim.
- Gerardi, Pamela (1992). "Aşurbanipal'in Arap Kampanyaları: Geçmişin Yazılı Yeniden İnşası" (PDF) . Asur Devlet Arşivleri Bülteni . 6 (2): 67–103.
-
Johns, CHW (1913). Eski Babil . Cambridge: Cambridge University Press. s. 124 . OCLC 1027304 .
Shamash-shum-ukin.
- Kertai, David (2013). "Yeni Asur İmparatorluğunun Kraliçeleri" . Altorientalische Forschungen . 40 (1): 108–124. doi : 10.1524 / aof.2013.0006 . S2CID 163392326 .
- Lipschits, Oled (2005). Kudüs'ün Düşüşü ve Yükselişi: Babil Yönetimi altında Yahuda . Winona Gölü: Eisenbrauns. ISBN 978-1575060958 .
- Luckenbill, Daniel David (1927). Antik Asur ve Babil Kayıtları Cilt 2: Sargon'dan Sona Asur Tarihi Kayıtları . Chicago: Chicago Press Üniversitesi. OCLC 926853184 .
- Miller, Douglas B .; Shipp, R. Mark (1996) [1886]. Bir Akad El Kitabı: Paradigmalar, Yardımlar, Sözlük, Logogramlar ve İşaret Listesi . Winona Gölü: Eisenbrauns. ISBN 978-0931464867 .
- Na'aman, Nadav (1991). "Geç Asur İmparatorluğu'nda Kronoloji ve Tarih (MÖ 631-619)" . Zeitschrift für Assyriologie . 81 (1–2): 243–267. doi : 10.1515 / zava.1991.81.1-2.243 . S2CID 159785150 .
- Nardo, Don (2012). Babil Mitolojisi . Greenhaven Yayınları. ASIN B00MMP7YC8 .
- Novotny, Jamie; Singletary, Jennifer (2009). "Aile Bağları: Assurbanipal'in Ailesi Yeniden Ziyaret Edildi" . Studia Orientalia Electronica . 106 : 167–177.
- Fiyat, Robert M. (2001). İsimsiz Kültler: Robert E. Howard'ın Cthulhu Mythos Kurgusu . Ann Arbor: Kaosyum. ISBN 978-1568821306 .
- Radner, Karen (2003). "Esarhaddon Duruşmaları: MÖ 670 Komplosu" . ISIMU: Revista sobre Oriente Próximo y Egipto en la antigüedad . Universidad Autónoma de Madrid. 6 : 165–183.
- Reade, JE (1970). "Sinsharishkun'un Katılımı". Çivi Yazısı Çalışmaları Dergisi . 23 (1): 1–9. doi : 10.2307 / 1359277 . JSTOR 1359277 . S2CID 159764447 .
- Reade, JE (1998). "Asur eponimleri, krallar ve sahtekarlar, MÖ 648-605". Orientalia (NOVA Serisi) . 67 (2): 255–265. JSTOR 43076393 .
- Tallqvist, Knut Leonard (1914). Asur Kişisel Adları (PDF) . Leipzig: Ağustos Pries. OCLC 6057301 .
- Zaia, Shana (2019). "Kardeşimin Bekçisi: Assurbanipal, Šamaš-šuma-ukīn'a karşı" (PDF) . Eski Yakın Doğu Tarihi Dergisi . 6 (1): 19–52. doi : 10.1515 / janeh-2018-2001 . S2CID 165318561 .
Alıntı yapılan web kaynakları
- "Asurbanipal" . Encyclopaedia Britannica . Erişim tarihi: 28 Kasım 2019 .
- "Assurbanipal Abluting Harpiler" . İsrail Müzesi, Kudüs . Erişim tarihi: 5 Aralık 2019 .
- Mark, Joshua J. (2009). "Asurbanipal" . Antik Tarih Ansiklopedisi . Erişim tarihi: 28 Kasım 2019 .
- Mark, Joshua J. (2014). "Esarhaddon" . Antik Tarih Ansiklopedisi . Erişim tarihi: 23 Kasım 2019 .
- "Asurluların Tanıtımı" . British Museum . 2018-06-19 . Erişim tarihi: 5 Aralık 2019 .
- "Asurbanipal kimdi?" . British Museum . 2018-06-19 . Erişim tarihi: 28 Kasım 2019 .
Alıntılanan haber kaynakları
- Fernandez, Elizabeth (31 Aralık 1987). "Etek giymiş Asur kralının heykeli tartışma yaratıyor" . Telgraf . Erişim tarihi: 5 Aralık 2019 .
- Pitts, Russ (27 Haziran 2013). "Tarihi bilmek: Civ 5'in Cesur Yeni Dünyasının Ardında" . Poligon . Erişim tarihi: 5 Aralık 2019 .
|Wikimedia Commons'ta Asurbanipal ile ilgili medyalar bulunur .|
- Daniel David Luckenbill 'in Asur Eski Kayıtları ve Babil Cilt 2: Sargon'un itibaren End Asur Tarihsel Kayıtlar , Asurbanipal kitabelerinde çok sayıda çevirilerini içeren.


AsurbanipalDoğum: MÖ 685 Ölüm: MÖ 631
| Öncesinde


Esarhaddon


Asur


Kralı MÖ 669-631
|Ashur-etil-ilani tarafından başarılı


oldu