Brest Litovsk Barış Antlaşması, 3 Mart 1918 tarihinde Rusya Sovyet Federatif Sosyalist Cumhuriyeti ile Alman İmparatorluğu, Avusturya-Macaristan İmparatorluğu, Osmanlı Devleti ve Bulgaristan Krallığı arasında imzalanmış, İttifak Devletleri’nin yenilmesi üzerine geçersiz kalmış bir barış antlaşmasıdır.
Brest Litovsk Antlaşma Koşulları
Rusya’da Bolşevik hükümet iktadar geçtiği ilk günlerde halka barış yapacağını vadetti. Dış işleri Komiseri Trotsky, 21 Kasım 1917’de müttefik elçilerine verdiği notalarda bütün cephelerde mütareke yapılmasını istedi. Ayrıca kendinden önceki Çarlık hükümetinin bütün gizli antlaşmalarını açıkladı. Bundaki amaç Rus halkına yapılan savaşın bir emperyalizm savaşı olduğunu anlatmak ve onların savaşa karşı çıkmasını sağlamaktı.
Sovyet Rusya’nın Almanya’ya yaptığı çağrı sonucunda Almanya 27 Kasımda mütarekeye hazır olduğunu bildirdi. Mütareke 15 Aralık 1917’de yapıldı ve barış görüşmeleri 22 Aralık’da Brest-Litovks’da açıldı. Bu görüşmelere Avustuya-Macaristan, Osmanlı İmparatorluğu ve Bulgaristan’da katıldı. Görüşmeler uzun sürdü.
Barış antlaşması 3 Mart 1918’de Brest-Litovks’da imzalandı. Bu antlaşmaya göre Sovyetler; Polonya, Litvanya, Courlande ve Estonya’da çekilecek ve buraların yönetimi merkezi devletler tarafından tayin edilecekti.
Rusya; Kars, Ardahan ve Batum’u da Osmanlı devletine geri verdi. Bütün Doğu Anadolu’dan çekilecekti.
Almanların yardımıyla bağımsızlığını ilan eden Ukrayna’yı bu antlaşmayla Rusya tanımış oldu.
Brest Litovsk Barış Antlaşması, merkezi devletler için büyük bir başarı ve kazançtı. Ancak sonraki gelişmelerde Alman, Avusturya-Macaristan ve Osmanlı İmparatorluklarının yani İttifak Devletleri’nin yenilmesi üzerine geçersiz kalmış bir barış antlaşmasıdır.
FOTOĞRAF: PİXABAY KAYNAK: 20. YY SİYASİ TARİHİ (PROF. DR. FAHİR ARMANOĞLU)