Kistler ve Kısırlık
Dişi üreme sisteminde oluşabilecek komplikasyonlardan biri de rahimde kist ya da miyomlardır.
Bu oluşumlar çoğu zaman iyi huylu ya da belirtisiz olsa da birçok olumsuz sonuç doğurabilir. Bunlardan biri de kistler ve kısırlık arasındaki ilişkidir.
Kistler ve kısırlık arasındaki ilişki, özellikle de bazı durumlarda önlemler alınması gerektiği anlamına gelir.
Kistleri erken teşhis ve tedavi etmek hamilelik boyunca ve hamilelik sonrasında komplikasyonların oluşmasını önler.
Kist Nedir?
Kistler kanserojen olmayan, kas dokusundan çoğalmış olan ve rahim içinde gelişen oluşumlardır.
Bu, çok sık rastlanılan bir durumdur. Üreme çağındaki her beş kadından birinde kist oluşumu görülür.
Üreme çağındaki kadınları kistlerin yol açtığı başka bir sonuçtan etkilenme ihtimalleri de yüksektir. Bu da, kistin doğurganlığa olan etkisidir.
Kistin Sebepleri
Kist oluşumuna tam olarak neyin sebep olduğunu bilmesek de ihtimalleri artıran bazı sebepler şu şekilde olabilir:
- Genetik: kist oluşumuna sebep olan genler anneden çocuğa aktarılabilir.
- Hormonlar: bu herkes için farklı olabilir. Östrojen hormonu, kistlerin gelişimine katkıda bulunur. Bu sebeple çoğu vakada hamilelikte progesteron salgısı artana kadar teşhis edilemez.
“Üreme çağındaki her beş kadından birinde kist oluşumu görülür.”
Kistler neden oluşur?
Kistler bir çeşit miyom ya da iyi huylu tümördür. Rahimde gelişen miyomlara kist adı verilir.
Fakat kistler rahmin farklı bölgelerinde gelişebilir. Örneğin:
- Rahmin kaslı duvarında
- Rahim içi zarının alt tabakasında
- Rahmin dış tabakasının altında
- Rahim dışında
- Rahim boşluğunda
Uzmanlara göre bilinen üç tip miyom vardır. Bunlar rahmin dış tabakasında gelişen subseröz miyomlar, rahmin orta tabakasına yerleşen intramural miyomlar ve rahmin iç tabakasına yerleşmiş olan submukozal miyomlardır.
Kistler nasıl anlaşılır?
Kistler aşağıda belirtilen bazı semptomlarla anlaşılabilir.
- Regl dönemlerinde aşırı kanama ve regl döneminin uzun sürmesi.
- Regl dönemleri arası kanama ya da lekelenme.
- Mide ağrısı ve şişkinlik.
- Kilo artışı.
- Karın ağrısı ve sürekli tok hissetme.
- Hamilelik ve doğumda görülen bazı komplikasyonlar.
- Cinsel ilişki sırasında ağrı.
- Sık sık idrara çıkma.
Kistlerin teşhisi her zaman kolay olmayabilir, özellikle de fazla kilolu kadınlarda.
Doktorunuz ultrason, MR, histeroskopi, histerosonografi ya da endometriyal biyopsi yardımıyla teşhis koyabilir.
Kistler ve kısırlık arasındaki ilişki
Kistler bazen kadınlarda kısırlığa da yol açabilir.
Bu durum genellikle kistlerin büyük ve belirtilerinin yoğun olduğu zamanlarda görülür.
Bu gibi durumlarda yapılması gereken en iyi şey kistin bir an önce alınmasıdır.
Kistin doğurganlığa etkisini belirlemede en önemli faktörler boyutu, sayısı ve konumudur.
Eğer hiçbir komplikasyon yoksa miyomektomi ya da kist alma ameliyatı hamileliğin sorunsuz bir şekilde ilerlemesini ve ilerde oluşabilecek doğurganlık problemlerinin ortadan kalkmasını sağlar.
Hamilelik döneminde artan kan akışı ve hormon seviyeleri kistlerin boyutunda büyümeye yol açarak komplikasyon görülme riskini arttırır.
Bu hamilelik döneminde göz önünde bulundurulması gereken bir durumdur.
Rahimdeki problemlere ek olarak kistlerin sebep olduğu ve hamileliği etkileyebilecek diğer komplikasyonlar şu şekildedir.
- Anemi: aşırı kanamadan ötürü rahminde kist olan kadınlarda kırmızı kan hücreleri sayısı azalır.
- Prematüre doğum: Koşullar normal olmadığından rahim içindeki alan azalır. Bu durum erken doğum sancısına sebep olabilir.
- Sezaryen doğum gerekliliği: Kistin doğum kanalını etkilediği veya bebeği rahatsız bir pozisyona soktuğu durumlarda gerekir.
- Doğum sonrası kanama: tüm belirtilen tehlikeler ile birlikte doğum sonrası kanama görülebilir.
“Hamilelik döneminde artan kan akışı ve hormon seviyeleri kistlerin boyutunda bir büyümeye yol açar.”
Kistler tedavi edilebilir mi?
Kistlerin bilinen en yaygın tedavi yöntemi ameliyattır.
Bu ameliyatın iki çeşidi vardır. Miyomektomi, rahime herhangi bir müdahale edilmeden kistin alınmasıdır. Histerektomi ise rahmin kısmi olarak ya da tamamen alınmasıdır.
İlaç tedavisinde en yaygın olarak tercih edilen ilaç ulipristal asetat, ağrının hafiflemesini ve kanamanın azalmasını sağlar.
Buna ek olarak tümörlerin %70’inin boyutunda çeyreğine kadar küçülme görülmüştür. Bu demek oluyor ki birçok kadın ameliyat olmaktan tamamen kurtulmaktadır.
Doğum kontrol hapları da regl dönemlerinde kanamayı azalttığından belirtilerin azalmasına yardımcı olur.
Hormon yayarak kanamayı azaltan spirallerden taktırmak da alternatif bir yöntemdir.
Buna benzer şekilde tranekzamik asit, demir takviye hapları, ağrı kesiciler ve hormon tedavisi kısa vadede belirtilerin kontrolü için kullanılabilir.
Kistlerin yalnızca %0.5’i kanserlidir. Fakat bu durumda önlem almak tedaviden daha iyidir çünkü tedavi doğurganlığınızı riske atabilir.
Özellikle de üreme çağında olan ve kisti olduğundan şüphelenen kadınlar bir doktora görünmelidir.