Nükleer Reaktör Deneyi Karanlık Maddeye Işık Tutabilir
Yeni araştırmalar, bu garip ölçümün, uzun süredir bilim insanlarının gözünden kaçan varsayımsal bir parçacık olan “steril nötrino” nun varlığına işaret ettiğini kesin olarak reddetti. Nötrinolara bazen "hayalet parçacıklar" denir çünkü diğer maddelerle zar zor etkileşime girerler ve her saniye vücudumuzdan yaklaşık 100 trilyon geçtiği tahmin edilmektedir. Nötrinolar ilk kez 1930'da teorileştirildiğinden beri, bilim insanları evrendeki en yaygın parçacıklardan biri olan bu şekil değiştiricilerin özelliklerini belirlemeye çalışmaktadırlar.
Fransa Atom Enerjisi Komisyonu'ndan fizikçi David Lhuillier AFP'ye verdiği demeçte, bir atomun çekirdeğinin doğası değiştiğinde ortaya çıktığını belirtti. Bu, Güneşimiz gibi yıldızların kalbindeki şiddetli füzyonda bir araya geldiklerinde veya nükleer reaktörlerde parçalandıklarında olabilir şeklinde ifade etti.
Nötrinonun onaylanmış üç çeşidi vardır: elektron, muon ve tau. Ancak fizikçiler, sıradan madde ile hiç etkileşime girmediği için "steril" olarak adlandırılan dördüncü bir nötrino olabileceğinden şüpheleniyorlar. Lhuillier, kısır nötrinonun teorik fizikte buna hazır bir yeri var ancak var olduğuna dair net bir kanıt henüz yok diye ifade etti. Böylece Lhuillier ve Fransız ve Alman bilim adamlarını bir araya getiren STEREO işbirliğinin geri kalanı onu bulmak için çalışmalara başladılar.
Önceki nükleer reaktör ölçümleri, “reaktör ntinötrino anomalisi" olarak adlandırılan bir fenomen olan teorik modellerin beklediğinden daha az nötrino bulmuştu.
Kayıp nötrinoların kısır türe dönüştüğü ve varlıklarını kanıtlamak için nadir bir şans sunduğu öne sürüldü. Bunu öğrenmek için STEREO işbirliği, Fransa'nın Grenoble kentindeki Laue–Langevin enstitüsünde araştırma için kullanılan bir nükleer reaktörün birkaç metre uzağına özel bir dedektör yerleştirdi. Dört yıl boyunca 100.000'den fazla nötrinoyu gözlemledikten ve iki yıl boyunca verileri analiz ettikten sonra, Lhuillier, anomalinin steril nötrinolarla açıklanamayacağını söyledi. Ancak bu, evrende hiç olmadığı anlamına gelmez diye ekledi.
Steril nötrino arayışı, atomları parçalayan parçacık hızlandırıcılar için yeni ipuçları sunabilir. Karanlık madde gibi, steril nötrino da sıradan madde ile etkileşime girmediği ve bunun da onu gözlemlemeyi inanılmaz derecede zorlaştırdığı belirtildi.
Makale:nature.com