Telgraf nedir? Telgraf ne zaman ve kim tarafından icat edilmiştir? Telgraf tarihçesi, özellikleri, ne işe yarar? Telgraf nasıl yazılır?
Telgraf; belirli bir kod kullanılarak yazılı bilgi ya da belgelerin iletimini sağlayan telekomünikasyon (uziletişim) düzeneğidir. 19. yüzyılda haberlerin bir telden geçen elektrik akımı aracılığıyla iletilmesi girişimi yapıldı, ana ilke, temelde, görme ve işitmeye dayanan uziletişimindekinin aynısıydı:
Haberin sinyallere çevrilmesi.
Bu alandaki deneyler, sonunda telgrafa ulaştı, bununla bir dizi, uzun ve kısa itici elektrik gücü (bir kâğıt şerit üzerinde) görülebilir ya da (pip, pip sesleri) gibi işitilebilir duruma getirilebilir ve sonra (harfler, sayılar vb) gibi simgelere çevrilebilir. Bu konuda ilk başarılı çalışmayı Amerikalı mucit Samuel F. B. Morse 1835’te gerçekleştirdi ve kendi, adıyla (Mors Alfabesi) bulan telgraf alfabesini düzenledi. İlk telgraf hattı, 1884’te Washington ve Baltimore arasında açıldı; bunu, hemen, gerek ABD, gerek Avrupa’daki öteki kentler arasında kurulan hatlar izledi. Telgraf ağı çok geçmeden büyük kentlerde olağan iletişim aracının bir parçası oldu.
Telgraf bağlantıları savaşlarda çok önemli rol oynamaya da başladı ve Amerika’da İç Savaş çıktığında, kıtalararası bağlantı henüz tamamlanmıştı. Telgraf operatörlerinin sinyal verme hızları sınırlı olduğundan iletişimi hızlandırma ve çeşitli haberleri aynı anda iletme yolları arandı, Haberleri doğrudan yazan makineler de yapıldı, örneğin modern teleksin öncüleri olan, borca ve benzeri mali bilgileri yazan aygıtlar gibi. İlk sualtı telgraf kabloları New York Limanı’na (1842) ve Hudson’a (1845) yerleştirildi. Dover ve Calais (1851) arası bağlantı kuruldu ve 1855’te Akdeniz’in bir ucundan ötekine bir kablo yerleştirildi.
İrlanda ve Newfoundland arasında bir denizaltı kablosu (1866) ve bunu izleyen yıllarda da öteki okyanuslar arası kablolar İngiliz, Fransız ve Amerikalılar tarafından döşendi. Böyle uluslararası doğrudan görüşmelerin, haber toplamada ve günlük basında büyük etkisi oldu. Artık haberler günü gününe sunuluyordu. İngiltere’de basın ve telgrafla bir haber servisi düşüncesi, Avrupa’ya gelen su altı telgraf kablolarının büyük bir bölümünü denetleyen Paul Julius Reuter tarafından ortaya atıldı. ABD’de bu çeşit ilk haber ajansı Associated Press’dir (1875).
Türkiye’de Telgraf:
Türkiye’de ilk telgraf aygıtları, maden okulu açması için İstanbul’a çağrılan ingiliz Profesör J. Lawrence tarafından Beylerbeyi Sarayı’nda kuruldu. Dönemin Padişahı Abdülmecit’in ilgisini çeken bu haberleşme sisteminin ülke genelinde yayılması için çalışmalara başlandı. Kırım Savaşı’nda (1853-1856) Osmanlıların yanında yer alan Fransa ve İngiltere, istanbul-Varna-Balıkova (Kırım) arasında denizaltında kablo döşediler. Şumnu-Rusçuk-Bükreş üzerinden de Avusturya ile bağlantı kurdular.
Tüm bu işlemler sonucunda, İstanbul ile müttefik Avrupa başkentleri arasında telgraf bağlantısı kuruldu. Telgraf ağının daha da yaygınlık kazanması, Sadrazam Kıbrıslı Mehmet Ali Haşa’nın (1813-1871) girişimleriyle oldu. Mehmet Ali Paşa’nın, Fransa’dan getirttiği uzmanlar, İstanbul-Edirne, Edirne-Şumnu arasında telgraf hattı döşediler. Topkapı Sarayı surlarının Gülhane Parkı kesiminde, Soğukçeşme’de bir telgraf merkezi hizmete girdi. Ülkemizde ilk telgraf görüşmesi, 10 Eylül 1855’te yapıldı. Soğukçeşme Telgraf Merkezi’ni, Edirne Telgraf Merkezi’ nin kuruluşu izledi. Daha sonra bu halkalara yenileri eklendi.
Beyoğlu Telgraf Müdürü İzzettin Efendi, Türkçe Mors Alfabesi’ni daha basit, daha kolay çözümlenebilir bir yapı kazandırdı. Türk telgrafçıları, Kurtuluş Savaşı’nda, önemli görevler yerine getirdiler, Cumhuriyet döneminde, Posta Telgraf Telefon Genel Müdürlüğü’nün çalışmalarıyla tüm ülke düzeyinde telgraf ağının kuruluşu gerçekleştirildi.
Telgraf Nasıl Yazılır? Telgraf Örneği
Telgraflar en kısa mektuplar olduğu gibi yerine de en çabuk ulaşan bir nitelik taşırlar. Telgraflarda her kelime ücrete tabi olduğundan çok kısa yazılması, lüzumsuz hiç bir kelimenin bulunmaması gereklidir.
Bir telgraf şu bölümlerden meydana gelir :
- Alacak olanın adresi. (Açık ve eksiksiz yazılmalıdır.)
- Yazılacak madde. (Telgrafın metni.)
- İmza. (Sadece ad ve soyadı yazılmalıdır.)
- Adres. (Telgrafı çekenin adresi.)
Telgrafta adres önemlidir. Telgrafı alacak olan, bizim adresimizi biliyorsa imza ile yetiniriz. Bununla beraber, telgrafımızın altına ve sol tarafa gelecek biçimde bir çizgi çekip adresimizi bu çizginin altına yazmamız muhakkak gereklidir. Zira çektiğimiz telgraf yerini bulmazsa çekilen merkeze iade edilir. Telgrafımızın bize iadesinde bu adresten faydalanılacaktır.
Biz de ancak bu suretle telgrafımızın yerini bulmamış olduğunu öğrenmiş oluruz. Telgrafı çektiğimiz kişi ya da müessese bizim adresimizi bilmiyorsa adımızın altına adresimizi yazmamız gerekir. O zaman çizgi altına tekrar adres yazmak gerekmez.
ÖRNEK :
Fikri Saray 213. Sokak No.: 18/2 Küçükgurur Mahallesi – İzmir
Sınıfımı geçtim 5.7.1969 tarihinde hareket ediyorum.
Ataman Aydınlı
——————————
Ataman Aydınlı Uğur Reis Mahallesi Yavru Önem Sok. No.: 1/3 Ankara