|Özet: İletişim mesajlarının metinlerinin kurucusu, yaratıcısı, yazarı, sahibi olan kişi. Bu anlamda, yazıcıdan (writer) farklıdır.|
İletişim mesajlarının metinlerinin kurucusu, yaratıcısı, yazarı, sahibi olan kişi. Bu anlamda, yazıcıdan (writer) farklıdır.
Yazıcılık edilgin bir süreci de içermektedir. Yazar ise, yazdığının sahibi olan, etkin bir özneyi belirtir.
Roland Barthes, yazarın modern bir kişilik olduğunu öne sürer. Böylelikle yazar kavramı, demek istediğini belirleme üstünlüğüne sahip olanı tanımlar. “Anlamı sonul olmasa da ayrıcalıklı olarak değerlendiren kategoridir.” (Quentin Skinner) Oysa yazarın metinle ilişkisini bilmek olanaksızdır. Yazarın bir metne ilişkin niyetlerini ve inançlarını ayırt etmek de zor olabilir. Ayrıca yazarlar söylediklerinin uzantılarının her zaman bilincinde olmazlar. Yazar kavramı doğal bir fikir değildir; sonradan imal edilmiştir.
Yazar kavramının geçmişi incelendiğinde, sözgelişi ilkel topluluklarda yazar diye bir kategorinin bulunmadığı görülür. İlkel anlatılar ağırlıklı olarak sözlü, anonim ve ortaklaşacı bir yapıdadırlar. Yazarlık ilkin edebiyatta değil, Orta Çağ’da bilimlerde ortaya çıkar. Edebi yazarlık ise modern çağa değin önem kazanmaz. (Michel Foucault)
Bu kavramın kökeni İngiliz deneyciliği, Fransız usçuluğu ve Reform’un kişisel inanca ilişkin zihinsel yapısına dayanır; bireyin, ya da daha soylu biçimde dile getirildiğinde “insanoğlu”nun saygınlığının keşfedilmesiyle bağlantılı olarak gelişen bir kategoridir. (Roland Barthes)
Yapısalcılar için, yazar, bir metni harekete geçiren, yayınlanmasını gözeten, sonra da geri çekilen kişidir. Yazar “bir yapıtın özgül yaratıcısı” değildir; yapıtlar, bağlamlarından doğarlar.
Yazarın yazmayı amaçlaması, konuşmacının bir şey söylemeye niyetlenmesi çok önemli değildir; çünkü anlam “onu üreten dil sistemi”nden kaynaklanır. Barthes’a göre yazar, metnin bir tür yan ürünü olmuştur. Yazar, yazma anından fazla bir şey değildir; nasıl ki, dilsel “ben”in öznesi “ben” deme anından fazla bir şey değilse.
Roland Barthes, “yazarın ölümü”nden söz ederken, yazarın metnine tek “doğru” anlamı yerleştirme yetke ve ayrıcalığına sahip olmadığını vurgulamak istemektedir. Böylelikle, yetke bizzat metne ve okura aktarılmaktadır. Zaten bir yazarın yazdıkları genellikle demek istediği şeyler değildir. (Jacques Derrida)
Postmodernistler, özellikle aşırı uçtakiler, yazar kategorisine tümüyle karşı çıkarlar. Ilımlılar ise yazarın yetkesini olabildiğince azaltmaya çalışırlar. Çünkü yazar kategorisini düşünsel haritanın merkezine oturtmak, mülkiyet ilişkilerini ve özel bir statünün varlığını içerir. (Foucault)
Toplum bilimlerinde yazarın (yaratıcı özne, yaratım sürecinin merkezindeki özne, “bilim adamı”) “ölümü” postmodern bir yorumlayıcının doğumunu dile getirir. Yazar yoksa yorumcu vardır. Yorumcu, evrensel doğruluk iddialarında bulunmaz. Sunacağı reçeteler yoktur. Sadece çeşitli seçenekler çizer ve “kamusal tartışma”da tartışmaya katılanların bir eşiti olarak rol alır. Yani okurdan üstün konumu yoktur. Toplum bilimlerinde yorumcu, bir yorumun diğerine üstünlüğünü savlamakla değil, iletişim sürecinde anlamın bozulumunu önlemekle görevlidir. (Zygmunt Bauman) Elbette bu tür bir değerlendirme, sorumluluğu insan öznesinden uzaklaştırdığı için toplum bilimlerinde çok aşırı bir göreceliği davet etmektedir.
“Yazarın ölümü” savının, iletişim araştırmalarında da önemli uzantıları bulunmaktadır. Herhangi bir iletişim metninin ya da mesajının anlamını iletişim kaynağının niyetiyle özdeşleştiren ve metni bu anlamı taşıyan bir araca, alıcıyı da bu anlam doğrultusunda davranışsal bir tepiye indirgeyen geleneksel iletişim modelleri; anlamın kurulmasını bizzat metnin yapısal özelliklerine bağlayan yapısalcı modeller ile alıcılar ve metin arasındaki etkileşimi vurgulayan okur-tepi modellerinin iddialarını ciddiye almak ve bunlara göğüs vermek durumunda kalmıştır. Aslında “yazarın ölümü” savı, iletişim araştırmalarında “geleneksel modellerin ölümü”nü de ima etmektedir. Kaynaklar: İletişim Sözlüğü, Erol MUTLU, S.308-310,Bilim ve Sanat Yayınları, 4. Basım, Ankara 2004
Dış Bağlantı: https://sivildenemeler.wordpress.com/2010/08/01/yazarlik-nedir-yazar-kimdir/