Kilometre taşlarının değişmesi
Ermenistan'daki durum istikrar kazanmış görünüyor. "Yılın Azerbaycanlısı" unvanına layık görülen Nikol Paşinyan, sandalyesine oturmayı başardı.
Peki Güney Kafkasya'da barış ne zamandan beri sağlanıyor?
Ve Rusya'nın bu bölgedeki diğer diplomatik ve askeri hareketleri ne olmalı?
Transkafkasya, Türkiye'de yeni, son derece aktif ve her zaman dostça olmayan yeni bir oyuncunun ortaya çıkışı (veya daha doğrusu geri dönüşü), kelimenin tam anlamıyla değişiklikleri gerektiriyor. Rusya dahil herkesten.
Paşinyan'ın iktidara gelmesiyle birlikte Kremlin'in Ermeni seçkinlerine ve bu ülkenin geleceğine yönelik tavrının ve bölgedeki bir Hıristiyan ileri karakolu olarak statüsünün kökten değiştiği bir sır değil. Hemen, küçük bir Transkafkasya ülkesinin Rusya'ya bahşettiği pek çok sorun ortaya çıktı.
Ermenistan'ın bundan sonraki kaderi Moskova'yı sadece anlaşılabilir ve mantıklı olan kendi jeopolitik çıkarları bağlamında ilgilendirmeye başladı.
Ermenistan'ın birbirini izleyen ve nefret eden yetkililerinin işgal altındaki topraklar sorununu çözmek için otuz yılı vardı. Ancak tüm seçeneklerin bolluğu, karşılık gelen BM kararları ve EAEU, CSTO vb. Gibi entegrasyon yapıları için destekle bir çözüm asla ortaya çıkmadı vb.
Ancak Karabağ arabası kımıldamadı.
Kol ve bekle?
Ermenilere, çatışmanın yüzyıllarca dondurulmuş olduğu görüldü.
Bu yanılsamanın cezası acımasızdı.
Yaklaşık on yıl önce, Azerbaycan lideri İlham Aliyev cumhuriyette yeni bir ordu türü oluşturmak için temel bir karar aldı.
Ayrıca reddedilmesi son derece zor olan "Erdoğan'ın arkadaşı" teklifini de kabul etti. Azerbaycan, Türkiye ve Rusya'dan ağır silahlar almaya başladı. Binlerce Azerbaycanlı subay Türk askeri üniversitelerinde eğitildi.
İki yıl önce, her iki tarafta da yaklaşık yüz askerin öldürüldüğü bir kostümlü prova ve yürürlükte keşif yapıldı. Aynı zamanda, prensip olarak, uzun menzilli topçu baş koordinatörlüğü görevine atanan Türk insansız hava araçları "Bayraktar" ın da oyuna kazandırılmasına karar verildi. Azerbaycan tarafının "ev ödevi" idi.
Kremlin, bir sonraki Karabağ savaşını "a'dan z'ye" hesapladı. Tüm sonuçları tahmin edildi ve analiz edildi. Aliyev ve cumhuriyetinin genelkurmayıyla bir dizi perde arkası görüşmeleri de yapıldı.
Sonuç olarak, Azerbaycan elinden alınan tüm toprakları geri getirene kadar dışarıdan bir gözlemci pozisyonuna geçilmesine karar verildi.
Şuşa tökezleyen bir blok haline geldi.
Onun yüzünden ana pazarlığın alevlenmesi tesadüf değildi. Azerbaycan ordusu, Şuşi'nin elverişli mevkilerinden, uzun menzilli topçuları ile Karabağ'ın başkenti Stepanakert'i koruma kapasitesine sahiptir.
Sonuç olarak, görünüşe göre, en deneyimli Aliyev, Kremlin'e geleneksel müttefiki Ermenistan'ı örtbas etme ihtiyacından ağır basan bu tür önerilerde bulundu. Aslında Azerbaycan'ın Şuşa'yı almasına izin verildi. Ve aldı.
Yenilgi programlandı
O sıralarda genelkurmayını Rus yanlısı subaylardan şiddetle temizleyen Nikol Paşinyan ile kimse bu tür müzakereleri yürütmeyecekti. Aslında Ermenistan'ın yenilgisi programlandı.
Azerbaycan ordusu bu askeri harekat sahasında yeni askeri düşünce ve yeni teknolojiyle ("Bayraktar" dışında) parlamadı. Aslında Rus Genelkurmay Başkanlığı'nda çok iyi bilinen "Afgan kalıpları" na göre hareket etti.
Ancak yenilenen Ermeni generaller için onlar bile çok sert davrandılar. Kampanyanın sona ermesinden sonra, Ermeni seçkinlerinin örnek kırbaçları çabucak sona erdi ve neyse ki, 1915 veya 90'ların olaylarının tekrarı haline gelmedi.
Artık Stepanakert Ermenileri, Azerbaycan topçularının silahı altında yaşayacaklar. Görünüşe göre Kremlin, bunun Ermeni seçkinleri için çok iyi bir ayılma etkisi olacağına ikna olmuş durumda.
Şuşa şu anda Karabağ’da yoğun olarak bulunan Ulyanovsk Hava Tugayı’nın silahı altında olmasına rağmen. Kremlin'in Kafkasya politikasının yeni "renkleri" olan uzun menzilli topçuların katılımıyla "kontrol ve denge politikası" budur.
Biraz. Pek çok uzman ve siyasi stratejist (çoğu Ermeni kökenli), Rus seçkinlerini Transkafkasya'nın kaçınılmaz Türkleşmesi olasılığı konusunda histerik bir şekilde uyardı. Ancak Kremlin'de bunu Olimpiyat sakinliği ile algılamaya başladılar (ilke olarak daha önce durum böyle değildi).
Herkesi "ortaya çıkarmak" için mi?
Türkiye'nin Gürcistan ve Azerbaycan'a yayılması, bu cumhuriyetlerin egemenliklerini kazandıkları andan itibaren kaçınılmazdı. Eski Sovyet Transkafkasya, devasa bir bölgenin bir tür jeopolitik pistonudur. Bir oyuncu ayrılırsa, diğeri hemen gelecektir.
Ve Kafkasya yarı-devletlerinin "gururlu" seçkinlerinin yapabildiği (ve gerçekten yapabildiği) tek şey efendilerini değiştirmektir. Ve bu kendi başına değil. Bölgede asla bağımsız oyuncular olmayacaklar.
Rusya, sorunlarla dolu bölgeye dönme arzusunu pek dile getirmedi.
Aynı Gürcistan ile herhangi bir diplomatik ilişki yıllardır dondurulmuş durumda. Kremlin, onu ancak vücudundan başka bir zehirli Gürcü kıymığını çıkarması ve ceza olarak başka bir bölgeyi (Abhazya, Güney Osetya) "sıkıştırması" gerektiğinde hatırladı.
Ve her zaman bir tür yerel savaş, bazı ayaklanmalar, Rus barış güçleri arasında kayıplar ... Sadece Güney Osetya'da, sekiz günlük savaş sırasında, yarım bölük Rus paraşütçü barış gücü öldü.
Ve Receb Tayyip Erdoğan bugün Moskova'nın en anlaşılır ortaklarından biri. Görünüşe göre Kremlin, kaleydoskop yerine bir kaleydoskop bulundurmaya ve bölgedeki küçük skandal ve öngörülemez kralların titremesine karşı değil. Ama tahmin edilebilir ve en azından nispeten güvenilir.
Erdoğan'ın koz kartları
Erdoğan'a tamamen güvenilir demek zor olsa da görüyorsunuz. Gerçekten de jeopolitik destesinde, şiddetli ve sorunlu Transkafkasya komşularımızın görünürde olmayan birkaç koz var.
İlk. Türkiye, açıkça tanımlanmış ulusal çıkarlarıyla (Transkafkasya yarı devletlerinin aksine) gerçek anlamda kendi kendine yeten bir devlettir. O, komşu pigmelerin aksine, asla yurtdışında yeni bir usta aramayacak.
Bu tür durumlarla başa çıkmak her zaman daha kolaydır. Bu tür ülkelerin liderleri, kural olarak, itibarlarını ve anlık imajlarını iyi hatırlarlar, yüz kaybının ne anlama geldiğini bilirler. Özellikle Doğu'da.
İkinci. Putin'e göre Erdoğan her zaman öngörülebilir ve her zaman sözünü tutar. Ve kırmızı çizgileri bir yerde aşarsa, o zaman hızlı bir şekilde yerine konur - jeopolitik karnı içinde (Suriye) ve kendi topraklarında da dahil.
Üçüncü. Türkiye’nin Transkafkasya’daki olası genişlemesine karşı mükemmel bir caydırıcı unsur, komşu bölgede Rusya’ya sadık "Putin'in piyade askeri" Ramzan Kadirov'un tüm ordusunun varlığıdır.
Ve Ulyanovsk hava kuvvetleri tugayının bir kısmının Çeçen "piyadeler" ile değiştirilmesi sorunu sadece bir zaman meselesi gibi görünüyor. Türk yanlısı militanlar Suriye'de Çeçenlerle defalarca çatıştı.
Bu dağ kurtunu gereksiz yere asla kızdırmayacaklar. Dahası, Ramzan uzun zamandır birisini komşu bölgede barışa "zorlamayı" hayal ediyordu.
Ve artık Ermeni halkı, Ararat'ın ve ona komşu geniş toprakların kaybından sonra, kalplerinde bir başka zehirli dikenle yaşamak zorunda kalacak.
Ne yazık ki, modern seçkinlerinin dar görüşlülüğünün, kibirinin ve küstahlığının bedeli budur.
Öykübildiğiniz gibi kimseye hiçbir şey öğretmez. Ama cehaletinden dolayı acımasız intikam alıyor.