Tuvaletini tuvalete yapmak çocuklar için bir rutin değil, yeni kazanılmış bir yetkinliktir. Çocuklar tuvalet eğitimini kabul ediyorsa fiziksel ve duygusal yönden buna artık hazırdır ve bezden bağımsızlığını ilan edebilir. Fakat tek cümlede özetlediğimiz tuvalet eğitimi süreci, bu kadar kolay değil. Tuvalet eğitimi hakkında önemli sıralamayı, dikkat etmeniz gerekenleri ve yaşanması muhtemel tüm durumları bilmelisiniz.
Çocuğunuzun tuvalet eğitimine hazır olduğunu düşünüyorsanız ve siz de buna hazırsanız çıksın bebek bezleri, yaşasın özgür popolar! Tuvalet eğitimine başlıyoruz!
Çocuğum Tuvalet Eğitimi İçin Hazır mı?
Çocuk eğitiminde şunu unutmamalı, yeterince gelişip olgunlaşmamış beden ve zihinler, eğitim ne kadar kaliteli olursa olsun öğretilenleri kabul etmeyecektir. Yani her şeyin bir zamanı vardır. Nasıl ek gıdaya 6. aydan itibaren başladıysanız, bebeğiniz yürüme ataklarını 1 yaşında başlattıysa tuvalet eğitimi de aynı mantıktır. Tuvalet eğitimi için de uygun zamanı beklemek gerekir.
Çoğu çocuk 2 yaşına bastığında tuvalet eğitimine hazırdır ve 2 buçuk 3 yaşında bu durumu tamamen atlatmış olur. Fakat bu bir genellemedir. Tuvalet eğitimi zamanı çocuktan çocuğa değişir. Bazı çocuklar 18 aylıkken tuvalet eğitimine hazır olduğunu gösterirken bazıları bunun için geç kalabilir. Acele etmeyin, çocuğunuz size tuvalet eğitimi için hazır olduğunun sinyallerini şu şekilde verecek;
- Çocukların mesane ve bağırsak kasları gelişmedikçe tuvaleti kendi başına kullanma konusunda hazır olamazlar. Önce tuvaletlerini kasları yardımıyla tutma gücüne sahip olmalılardır. Bu nedenle tuvalet eğitimi için minimum yaş sınırı 2 olarak belirlenir.
- Çocuktan çocuğa değişse de bu yaş dönemindeki çocuklar, günde ortalama 4-8 kere tuvaletlerini yaparlar. Çocuğunuzun altı sürekli ıslaksa o hala tuvalet eğitimine hazır değildir. Ancak tek bez 2 saat veya 2 saatten fazla kuru kalıyorsa o yavaş yavaş çişini tutma eğilimindedir.
- Çocuğunuz oyun oynarken ya da yürürken bağırsak hareketleri esnasında yaptığı işe ara veriyorsa tuvalet eğitimine hazır olabilir. Çünkü o vücudunda bir şeyler olduğunun farkındadır.
- Eğer tuvaletini sizden ve diğer insanlardan saklanarak masa altında, kapı arkasında yapıyorsa çocuğunuzun tuvalet eğitim zamanı gelmiş demektir. Çünkü o hem işin psikolojik tarafını hem de bağırsak kaslarının kontrolünü sağlamıştır bile.
- Klozetten korkmuyor üstüne kıyafetleriyle oturttuğunuzda bile itiraz etmiyorsa bu iyi haber!
- Eğer siz tuvalete gittiğinizde merak ediyor ve o da sizinle gelmek istiyorsa, kendini bu aktivitenin bir parçası olarak görüyor demektir.
Tuvalet Eğitimi Ne Kadar Sürer?
Bu sürece başlamadan ne zaman biteceğini düşünmeyin deriz çünkü bu süreç tahmininizden uzun sürebilir. Çocuğun yaşı, fiziksel özellikleri ve psikolojisine göre değişen bu süreç, birkaç günde biteceği gibi birkaç ayı da alabilir. Genel olarak tuvalet eğitimi 3-6 ayda tamamlanır.
Tuvalet Eğitimi Nasıl Verilir?
Tuvalet eğitimi çocuğa yeni kazandırılacak bir alışkanlık olacağından kuralları belirlenen ve bu kararlara uyulması gereken bir süreçtir.
Tuvalet Eğitimine Başlangıç
- Tuvalet eğitimi verecek kişi sadece anne olmayabilir. Tuvalet eğitimini anne, baba varsa bakıcı üstlenmelidir. Tuvalet eğitimi verecek tarafların tutumları aynı olmalıdır. Örneğin; anne bu konuda çok disiplinliyken baba daha rahat olabilir. Bu da çocuğun kafasını karıştırmaya yol açar. Tuvalet eğitimi kuralları ve stratejisinde mutabık olun.
- Bu iş için günlük rutinlerinizden arınıp hedefe yoğunlaşmanız gerekiyor. Bebeğinizi uzun süre klozette ya da lazımlıkta bekleyecek olabilirsiniz. Bunun için zamanınızı boşaltın ve öyle eğitime başlayın.
- Tuvalet eğitimi stresli bir süreçtir. Bu süreç öncesinde ya da sonrasında kötü tuvalet hikayelerine kulaklarınızı tıkayın. Eleştirileri değil, destekleri kabul edin.
- Tuvalet eğitimine başlamadan önce onu banyo ve klozetle tanıştırın. İlk etapta kıyafetleri ile lazımlık ya da klozete oturabilir ve üzerinde oyunlar oynayabilirsiniz. Sifonu çekmesine, tuvalet kağıdını kullanmasına da izin vermelisiniz.
- Tuvalete sizinle girmesine izin verebilirsiniz. Böylece anne-baba tarafından da yapılan normal bir şey olduğunu görür ve sizi taklit etmek ister. Tuvalet eğitimi öncesi bunu ona aşılamak çok önemli.
- Çocukların büyük bir kısmı klozet kullanmak istemezler. Eğitimden önce lazımlığınız mutlaka hazır olsun.
Tuvalet Eğitimi Esnasında
- Bebek bezini çıkartın ve onun tuvaletini yaparken rahat olması için uygun kıyafetler giymesini sağlayın. Fermuar, düğme gibi ayrıntıları olmayan eşofmanlar, uzun tişörtler işinize yarayabilir.
- Erkek çocuklara tuvalet eğitimi de oturarak verilmeli. Ayakta işemeye alışan çocuk kakasını yaparken sürüncemede kalabilir. Kafa karıştırmaya hiç gerek yok.
- Tuvalet eğitimi öncesi sizi klozette görmüş olan bebeğinizi gerçek bir tecrübeyle tanıştırın. Siz tuvalete oturmuşken o da lazımlığına tuvaletine yapsın. Böylece bunun normal bir takım çalışması olduğu açık açık ilan edebilirsiniz.
- Bu size belki komik gelecek fakat çok işinize yarayacak bir çözümümüz daha var. Lazımlığını tuvalete boşaltırken birlikte olun. Onların nereye gönderilmesi gerektiğini bilsin. Birlikte sifona basıp, atıklara hoş çakal demek amacıyla el sallayabilirsiniz. Fakat bazı çocuklar sifonun sesinden korkabilir. Onu buna asla zorlamayın, o banyodan çıktıktan sonra sifonu çekin.
- Çocuğunuza sürekli tuvaleti olup olmadığını sormak yerini belli periyotlarla tuvalete götürün ve tuvalette ona mutlaka eşlik edin. Onu ilk zamanlarda yalnız bırakmayın.
- Çocuğunuz tuvalet jargonunu bilmeli. Çiş ve kaka arasındaki ayrımı bilirse ilerleyen zamanlarda bunu size kolayca belirtebilir. Tuvalete giderken, “Bakalım çişimiz gelmiş mi?” ya da çişini yaparken, “çiş mi yapıyosun?” şeklinde ona ne yaptığını ya da yapacağını belirtmelisiniz.
- Eğer klozet kullanıyorsanız mutlaka kolayca klozete ulaşacağı bir basamağı olmalıdır. Ayaklarını yere basması, klozete kolayca ulaşması onun duruma alışmasına ve güven duygusu ihtiyacına yarayabilir.
- Eğer tuvalet eğitiminizi lazımlıkla veriyorsanız, lazımlığın sabit bir yeri olmalı. Mesela çocuk evde televizyon karşısında tuvaletini yapamayacağını, tuvaletin yerinin sabit olduğunu bilmeli. Bunun için lazımlığı banyoya yerleştirmeye özen göstermelisiniz.
- Ve kazalar… Bu süreçte birçok defa çocuğunuz altına kaçırabilir. Tuvalet eğitimi süresince bunun mutlaka yaşanacağını ve sakin olmanız gerektiğini unutmayın. Bunu sadece siz değil, tuvalet eğitimi alan her çocuk yaşıyor.
- Kazalar karşısında ona asla kötü davranmayın. Şimdi ona ders verme zamanı değil. Kötü durumlarda onu eleştirmeden çözüme ulaşın.
- Tuvalet sürecinde attığı her olumlu adım için ona ödüller verin ve onu takdir edin. Alkışlamalar, oyunlar, gülücükler onu çok mutlu edecek. Doğru bir şey yaptığını hissettiğinde bunun için çabalayacaktır.
- Bebek bezini çıkardıktan sonra bir daha takmak ara ara çıkarmak onun kafasını karıştıracaktır. Tuvalet eğitimi süresince beze bir daha dönmeyin. Eğer o tuvalet eğitimini istemiyorsa hazır değildir ve onu bu konuda zorlamadan eğitiminizi biraz erteleyin.