Baskın Oran Radikal‘de; Cahit Kayra büyüğüm (Mülkiyelilik hasebiyle büyük ağabeyimdir; d. 1917), ‘Savaş, Türkiye, Varlık Vergisi’ adlı bir kitap yayınladı. 10 yıl önce Cumhuriyet’te yapmış olduğu (s. 116, dipnot) “Bu vergi ırkçıydı” tespitinden vazgeçti, bunun tam tersini söyledi: Irkçılık filan yapılmadı. Türkler gayrimüslimlerden fazla bile ödedi, dedi. Bu kadar donanımlı birisi, olaydan 69 yıl sonra bunu nasıl yaptı, anlayamadım” diyor ve ekliyor: “Bu verginin Cumhuriyet tarihinin en büyük resmi yüzkarası olduğunu artık bilmeyen yok: Kanun metninde olmadığı halde, bu vergi mükellefleri resmen ikiye ayırmıştı: M kategorisi (Müslüman) ve G kategorisi (gayrimüslim). Amaç, piyasadaki parayı emmek perdesi altında, korkunç yüksek bir vergi tahakkuk ettirmek yoluyla G’leri iflas ettirmek ve bu sıkışık durumda mallarını M’lere sattırmaktı. Vergi bununla da kalmıyor, mükellefleri üçe bölüyordu. Bir kısım M’leri de D kategorisi (Dönme) ilan etmiş, onlara da G’lere yaptığını yapmıştı. G’ye tamamen keyfi olarak yüklenen vergi, aynı zenginlikteki M’lerden alınanın 2 ilâ 2,5 katı olmuştu.
Bunları bizlere ilk öğreten, bizzat İstanbul Defterdarı sıfatıyla tüm olayı en yakından yaşamış Faik Ökte oldu. Kendisi, ağabeyim Kayra’nın üstadı idi (Mülkiyeliler, meslekte kendilerinin patronu olan Mülkiyelilere saygıyla “Üstat” diye hitap eder). Ökte 1951’de yayınladığı ‘Varlık Vergisi Faciası’nda olayın bütün içyüzünü anlatmıştı. Ayrıca, 90’ların sonundan bu yana R. Akar, R. Bali, A. Aktar, S. Akgönül, Ç. Okutan gibi yazarlar geriye ne kaldıysa tamamladılar.”
Baskın Oran’nın yazısının tam metnini okumak için tıklayın
Varlık Vergisi konusunda en detaylı araştırmaları yapan ve kitap yazan isimlerin başında gelen gazeteci/yazar Rıdvan Akar, konuyla ilgili olarak Şalom’a “tarihin çarpıtıldığını” söyledi.
Şalom’a konuyla ilgili bir açıklama yapan, ‘Aşkale Yolcuları: Varlık Vergisi ve Çalışma Kampları’ adlı kitabın yazarı Rıdvan Akar, Varlık Vergisi ile ilgili tartışmaların belli dönemlerde alevlendiği, bugünlerde ise bu konuyu alevlendiren ismin Cahit Kayra olduğunu belirterek, “Varlık Vergisi teknisyenlerinden olan Kayra, resmi yeni kuru temizleyicisi olarak karşımıza çıkıyor,” dedi.
Kayra’nın kitabının akademik açıdan pek çok zafiyet içerdiğine dikkat çeken Akar açıklamalarına şöyle devam etti:
“Hiç kimse kitap ve yazılarında, 2. Dünya Savaşı yıllarında sadece azınlıkların acı çektiğini yazmadı. Hiç kimse, sadece azınlıkların savaş finansmanını üstlendiğini söylemedi. Ancak Kayra, Varlık Vergisi’ni temize çıkarmak için Toprak Mahsulleri Vergisi’ni, Yol Vergisi’ni ve benzer uygulamaları gerekçe göstererek o yıllara damga vuran ırkçı ve ayrımcı bir verginin savunuculuğunu ve avukatlığını üstleniyor.”
Günümüzde Varlık Vergisi ile yüzleşme gerekliliğini savunanlara karşı bir kampanya başlatıldığını savunan Akar, “Cahit Kayra kendinden sonraki kuşaklara bu verginin ne kadar da haklı bir uygulama olduğunu anlatabilir. Biz ise ısrarla bu verginin ticareti ‘Türkleştirme’ ve azınlıkları mülksüzleştirme sürecinin bir parçası olduğunu söylüyoruz,” dedi.