Başlıkları okursanız, çoğu ebeveynlik stilinin kaçınılması gerekenler gibi görünüyor. Bir helikopter ebeveyni olmak istemezsin. Ya da çim biçme makinesi ebeveyni. Ama gerçekten, çoğumuz sadece iyi ebeveyn olmaya çalışıyoruz, değil mi? Öyleyse bunun tarzı nedir?
Herkesin kendi fikri var. Bununla birlikte, çalışmalar yetkili bir tarzın çocuklar için en iyi şekilde çalışma eğiliminde olduğu konusunda hemfikirdir. Yetkili ebeveynliğin neler içerdiğine ve bunun diğer ebeveynlik stillerinden nasıl farklı olduğuna bakalım.
Yetkili ebeveynlik nedir?
Yetkili ebeveynlik, gelişimsel psikolog Diana Baumrind'in araştırma ve çalışmalarına dayanan dört ebeveynlik tarzından biridir:
- otoriter
- yetkili
- müsamahakâr
- kurmadan
Bu stiller ebeveynlerin nasıl tanımladığı ile tanımlanır:
- aşkı ifade etmek
- çocuklarının ihtiyaçlarını ve isteklerini ele almak
- yetkilerini çocukları üzerinde kullanma
Yetkili ebeveynlik durumunda, ikisi arasında sağlıklı bir denge vardır.
Yetkili ebeveynler, çocuklarına çok destek ve sevgi verir. Bunlar esnek ve açık iletişimdir, ancak disiplin arka brülöre alınmaz.
Net kurallar koymuşlar ve çocuklarının davranışlarını ve ev kurallarını dinlemelerini beklemektedirler. Aynı zamanda, aşırı katı ya da mantıksız değiller.
Yetkili ebeveynlik diğer ebeveynlik stilleriyle nasıl karşılaştırılır?
Diğer ebeveynlik stilleriyle karşılaştırıldığında, yetkili ebeveynliğin çocuklar üzerinde en olumlu etkiye sahip olduğu görülmektedir.
İzin verilen ebeveynlik, yetkili ebeveynlik ile bazı benzerlikleri paylaşır. Bu ebeveynler ayrıca çocuklarını besler ve güçlü bir bağa sahiptir. Aradaki fark, izin verilen ebeveynlerin net kurallar koymadığıdır. Disiplinle tutarlı değiller. Çok fazla esneklik var ve çocukları genellikle sınırları test ediyor.
Otoriter ebeveynler “saçmalık” yaklaşımı benimsiyorlar. Bu ebeveynler ayrıca yetkili ebeveynler gibi kurallar koyar ve uygular. Fakat daha katı, talepkar ve eleştireller. Ayrıca, çocukları için makul olmayan beklentileri olabilir.
Geliştirilmemiş ebeveynlik, yetkili ebeveynliğin tam karşıtıdır. Bu stille ebeveynler çocuklarından tamamen uzak tutulur. Beklentiler, yanıtlar veya kurallar yoktur. Ve herhangi bir duygusal bağlılıktan yoksundurlar.
Yetkili ebeveynlik neye benziyor?
Açık olmak gerekirse, yetkili ebeveynlik tüm panoda aynı değildir. Her çocuk farklı. Yani aynı evde bile çocuğa bağlı olarak farklı görünebilir.
Diyelim ki onların akşam yemeğini yemek istemeyen bir çocuğunuz var. İzin verilen bir ebeveyn, çocuk için farklı bir yemek hazırlayarak cevap verebilir. Otoriter bir ebeveyn, plakaları temiz olana kadar masaya oturmasını talep ederek cevap verebilir. Yetkili bir ebeveyn bu fırsatı reddetmelerini tartışmak için kullanabilir, ancak şimdi yemek zamanı olduğunu açıklayabilir.
Yetkili ebeveynler esnektir, bu nedenle temiz bir tabak gerektirmeyebilirler. Ancak çocuğun, eğer açlarsa, farklı yemeklerin bir sonraki öğüne veya atıştırma zamanına kadar hazır olmayacağı anlayışıyla, şu anda sunulanları yemesini bekleyebilirler. Çocuk sinirlenirse veya sinir krizi atsalar bile bunu uygularlar.
İşte başka bir örnek. Daha büyük bir çocuk ev işlerini bitirmeden önce dışarıda oynamak isteyebilir. İzin verilen bir ebeveyn, çocuğun erken oyun zamanı lehine işleri atlamasına izin verebilir. Bu arada, otoriter bir ebeveyn, çocuk işlerini bitirmezse, bağırdı, üzülebilir veya cezayı tehdit edebilir.
Yetkili bir ebeveyn farklı bir yaklaşım benimsemiştir. Olmazlar veya olumsuz tepki vermezler. Çocuğun, işleri yapmak yerine neden oynamak istediğini anlayarak sakinleşir. Ancak çocuk için beklentileri değişmiyor.
Çocuğun hala oyun zamanından önce ev işlerini bitirmesi gerekiyor. Fakat bu ebeveynler çocuklarının sorumluluklarını öğrenmelerini istediklerinden, daha hızlı bitirmelerine yardımcı olacak ipuçları sunabilirler. Bu sayede daha erken oyun zamanına ulaşabilirler.
Yetkili ebeveynlik aileden aileye ve hatta çocuktan çocuğa değişir. Unutmayın, bu ebeveynlik tarzı sağlıklı bir denge vurmakla ilgilidir. Bu ebeveynler, besleyici, hassas ve destekleyici, ancak sağlam.
Yetkili ebeveynliğin faydaları nelerdir?
Asıl yarar, çocukların ebeveynleri ile güçlü bir duygusal bağ kurma olasılıklarının daha yüksek olması olabilir. Ayrıca daha mutlu olma eğilimindedirler. Diğer avantajlar şunlardır:
Güvenli bağlanma
Yetkili ebeveynler besleyiciler ve dinleyicilerdir. Bir çocuğun güvende hissettiği bir alan yaratırlar. Bu ilişki türü güvenli bağlanma olarak bilinir.
Ebeveynlik stillerinin samimi ilişkileri nasıl etkilediğini değerlendiren küçük bir 2012 çalışmasına göre, güvenli bağlanma daha sağlıklı ilişkilerle sonuçlanır. Bu çocuklar aynı zamanda daha fazla özgüvene, daha fazla özgüvene sahip ve arkadaşça davranıyorlar.
Daha iyi başa çıkma becerileri
Herkes bir noktada öfke, hayal kırıklığı ve üzüntü ile ilgilenir. Ancak, davranışlarımızı ve duygularımızı kontrol etmek için bu duygularla nasıl başa çıkacağımızı da öğreniyoruz.
Duygusal düzenleme öğrenilen bir şeydir. Göre
Bu, ebeveynlerin stresli durumlar ortaya çıktığında problem çözmeleri için çocuklarını cesaretlendirmekle birlikte rehberlik etmelerinden kaynaklanmaktadır. Erken yaşta, onlar için engelleri kaldırmak yerine başa çıkmayı öğretiyorlar. Ve kendi kendilerini düzenleme ve başa çıkma yeteneklerinden dolayı, bu çocuklar daha iyi problem çözücüler olma eğilimindedir.
Daha yüksek akademik performans
Yetkili ebeveynler, çocuklarının eğitimine yatırım yapmakta ve desteklemektedir. Bu veliler, çocuklarının notlarına ve ev ödevlerine yakından bakar.
Mümkün olduğunda okul etkinliklerine ve toplantılarına katılıyorlar. Evde ve okulda beklentileri tutarlı ancak makul ve yaşa uygun.
290 kişiden oluşan 2015 yılında yapılan bir araştırma, “yüksek yetkili” ebeveyni olanlarda kolej not ortalamalarının “düşük yetkili” ebeveyni olanlara göre orta derecede yüksek olduğunu buldu.
İyi davranış
Yetkili ebeveynler, otoriter ebeveynler gibi katı disiplinler değildir. Ancak çocuklarına sınır koyarlar ve kurallara uymamaya uygun sonuçlar sağlarlar.
Sonuç olarak, çocukları daha kooperatif olma eğilimindedir ve izin verilen veya otoriter ebeveynler tarafından yetiştirilen çocuklardan daha iyi davranış sergileyebilir.
Açık fikirli
Bu ebeveynler uyarlanabilir ve açıklamalar vermeye isteklidir. Çocuklarının belirli kuralların arkasındaki mantığı anlamalarına yardımcı olurlar.
Bu tür bir açıklık ve tartışma, çocuklarının iyi iletişim ve sosyal beceriler geliştirmelerine yardımcı olur. Ayrıca başkalarıyla daha esnek ve açık fikirli olabilirler.
Yetkili ebeveynliğin sonuçları nelerdir?
Yetkili ebeveynlik üzerine yapılan pek çok araştırma, bunun en iyi sonucu vermenin en etkili yöntem olabileceği sonucuna varmıştır. Bununla birlikte, otoriter ve izin verilen ebeveynliğin ortasına düşer. Böylece bu tarzlardan birine geçmek mümkün.
Bir ebeveyn çocuğunu desteklemeye ve beslemeye devam edebilir ancak zamanla kuralları, beklentileri ve gereklilikleriyle daha esnek hale gelebilir. Tutarlı kalmak yerine, çocuklarının ağlaması veya sinir krizi atması durumunda bırakabilirler.
Veya bir ebeveyn, kurallar ve kararlarla daha katı ve esnek olmayabilir. Çocuklarının belirli konularda duyguları için daha az endişe gösterebilirler. Tartışmak yerine dikte ederler.
Her iki tarafa geçmek, çocuğu etkileyebilir. İzin verilen ebeveynlik daha asi ve kötü dürtü kontrolüne yol açabilir. Otoriter ebeveynlik, düşük benlik saygısı, zihinsel sağlık sorunları ve zayıf sosyal beceriler riskine yol açabilir.
Bir kaymayı önlemek için, yetkili ebeveynlik kullanmanın farklı yolları şunlardır:
- Belirgin sınırları, makul beklentileri ve sınırları belirleyin.
- Makul sonuçları zorlarken tutarlı olun.
- Çocuğunuzun konularda bakış açısını dinleyin.
- Çocuğunuzun kurallarını veya sınırlamalarını anlamasına yardımcı olacak açıklamalar yapın.
- Bağımsızlığı teşvik etmek.
- Esnek ve uyarlanabilir olun.
- Çocuğunuza bir insan olarak saygı gösterin.
- Her zaman kurtarmaya gelme, problem çözmelerini sağla.
Paket servisi
Sorumlu, mutlu ve işbirliğine dayalı çocukları yetiştirmek, destek ve beslenmeyi içerir. Olumsuz davranışların da sonuçları olmalı. Yetkili ebeveynlik mükemmel bir ebeveynlik tarzı olmayabilir, ancak birçok uzmanın inandığı bir ebeveynlik tarzıdır.