Aşırı zayıf mankenlere getirilen podyum yasağı 'sıfır beden' tartışmalarını yeniden alevlendirdi. Dünya Sağlık Örgütü, "Ağırlığı boyun karesine böldüğünüzde ortaya çıkan rakam 18.5'in altında olmamalı" diyor. Top modellerin çoğu ise bu rakama uymuyor.
Geçmişte ideal ölçüler denildiğinde akla '90-60-90'lık' vücutlar gelirdi. Ne olduysa son 10 yılda oldu. Bir mankende aranan ölçüler küçüldü. İdeal beden 38'den 34'e düştü. Ardından yeni bir akım patlak verdi ve podyumlarda sıfır beden modeller belirdi.
SUÇ MODACILARIN MI?
İngiltere'deki 12 Plus Modellik Ajansı'nın yöneticisi Sarah Watkinson, sıfır beden rüzgarının modacıların zayıf modellerle çalışma hevesinden kaynaklandığını söylüyor. Watkinson, "Modacıların çoğu tasarladıkları kıyafetleri dokunsan kopacak kadar zayıf modellerin tanıtmasını istiyor. Mankenler de işsiz kalıp açlığa mahkum olacaklarına, aç dolaşıp para kazanmayı tercih ediyor" diyor.
BEDELİ AĞIR OLUYOR
Dünya Sağlık Örgütü'ne göre; sağlıklı bir insanın vücut kitle endeksinin (BMI) yani ağırlığının boyunun karesine bölünmesinden ortaya çıkan rakamın 18.5'in altında olmaması gerekiyor. Ancak birçok model bu oranın altında kalıyor. Bu durumun bedeliyse ağır ödeniyor. Geçtiğimiz günlerde 3 ay boyunca yalnızca salata yiyerek beslendiği için Uruguay'da düzenlenen bir defile sırasında kalp krizi geçirerek hayatından olan 22 yaşındaki model Luisel Ramos, durumun vahametini gözler önüne seriyor. Yeme Bozukluklarını Önleme Birliği'nin sözcüsü Steve Bloomfield bir yasa çıkarılmasının ve mankenlerin sağlıklarının koruma altına alınmasının gerektiğini söylüyor. Bloomfield, "Milyonlarca genç kız sıfır beden modellere benzemek için aç geziyor. Bu duruma bir son verilmeli" diye konuşuyor.
38 BEDENE DÖNÜLÜYOR
Birileri bu ikaz seslerini duymuş olmalı ki şu sıralar dünyanın pek çok yerinde vücut kitle endeksi (BMI) 18'in altında olan mankenlere podyuma çıkma yasağı getiriliyor. İlk olarak Madrid'de düzenlenen Pasarela Cibeles defilelerinde, ardından Milano'da hayata geçirilen bu uygulama, Londra Moda Haftası'na da damgasını vurdu. Birçok firma 38 bedenin altındaki modellerle çalışmayacağını duyurdu.
ŞİMDİ NE OLACAK?
Ancak bu kez de akıllarda başka bir soru oluştu. Malum mankenlerin neredeyse tamamı 38 bedenden daha ince. Ya bu kadınlardan bu kez de kilo almaları istenirse ve onlar da kendilerini bir anda yemeğe verirse ne olacak? Görünen o ki mankenlerin akıbeti bir süre daha belirsizliğini koruyacak...
Mankenler ne diyor?
TÜLİN ŞAHİN Boy: 1.75 Kilo: 50 BMI: 16.66
Benim yapım böyle
Zaman zaman modacılar bizlerden zayıflamamızı isteyebiliyor. Sonuçta mankenliğin bazı kriterleri var ve onlara uymamız gerekiyor. Mesela ben yağlı ve selülitli bir vücutla podyuma çıkamam. Ancak bazı mankenler zayıflığı abartıyorlar. Önemli olan sağlıklı bir zayıflığa sahip olmak. Zayıf olacaksınız ama göğsünüz ve kalçanız da olacak. Ben Madrid Fashion Week'e çağrıldım ama ölçülerim uymadığı için gidemedim. Bu yüzden kendimi aşırı zayıf bulmuyorum. Genç kızlara da bilinçsiz beslenerek zayıflayanları örnek almamalarını öneriyorum. Ben formumu sağlıklı beslenerek ve düzenli spor yaparak koruyorum. Genetik olarak da şanslıyım. Annem de babam da zayıf insanlar...
DEMET ŞENER Boy: 1.77 Kilo: 55.5 BMI: 17.71
Daha sağlıklıyım
Bence bir mankenin illa sıfır beden olması gerekmiyor. Ama bir kıyafeti yağları fışkırmadan taşıyabilecek bir vücuda sahip olması da şart. Bence önemli olan bir kadının kaç kilo olduğu değil nasıl göründüğüdür. Benim geçmişe göre 5 kilo fazlam var ama kendimi çok daha sağlıklı hissediyorum. Artık hep böyle kalacağım. Modacılardan bize zayıflayın diye bir talep gelmiyor. Hatta son olarak Yıldırım Mayruk benim yeni halimin eskiye oranla çok daha iyi olduğunu söyledi. Yalnız yurtdışı ile burayı kıyaslamamak lazım. Ben Amerika'da New York Moda Haftası'nda podyuma çıktım. Oradaki mankenler gerçekten çok ince. Bizde o kadar ince manken yok.
EBRU ŞALLI Boy: 1.73 Kilo: 47 BMI: 15.71
Ortası bulunmalı
Ben zayıflığa eğer aç kalınıyorsa ve şok diyetler yapılıyorsa karşıyım. Her gün düzenli spor yapıp, 7 öğün yemek yiyerek zayıflamak lazım. Mankenlikte zayıf olmak önemli ama sağlıklı olmak da çok önemli. Ben de çok zayıfım ama bilinçli besleniyorum. Bence sağlıksız görünen mankenler podyuma çıkmamalı. Zaman zaman modacılardan zorlama geliyor ama haklılar çünkü bir manken kilolu olamaz. Çok zayıf manken de kıyafeti iyi taşıyamaz kilolu manken de... Bunun bir ortası olmalı.
SEMA ŞİMŞEK Boy: 1.81 Kilo: 55 BMI: 16.87
Bu çok saçma bir uygulama
Bu uygulama bana çok saçma geliyor. Mankenler arasında yapı gereği zayıf olanlar ya da sağlıklı beslenerek ölçülerini koruyanlar da var. Onların suçu ne? Sağlıksız beslenenleri ya da aşırı zayıf görünenleri işlere almayabilirler. Ben sağlıklı beslenen bir insanım. Dolayısıyla bana böyle ket vurmaları saçma. Modacılar ve ajanslar kimseye belli bir kilonun altına düşmesi için yaptırım uygulamaz. Sadece standart ölçülerin üstünde olan mankenleri fazlalıklarından kurtulmaları için uyarırlar. Türkiye'de zaten çok çok zayıf manken de yok. Podyuma çıkmasam da bu kiloda olmayı isterdim.
Kilo aldı işleri açıldı
Geçmişin sıfır beden mankenlerinden Crystal Penn şimdilerde 80 kiloluk vücuduyla üflesen uçacak gibi görünen meslektaşlarına meydan okuyor. Eskiden sadece diyet kola, diyet tahıllı kahvaltı gevreği ve buharda pişmiş sebzeyle beslendiğini belirten Penn, şunları söylüyor: "İnceciktim ama mutsuzdum. Sadece tahıllarla beslendiğim için 3 yıl boyunca düzenli regl göremedim. Saçlarım döküldü ve cildim kurudu. Sonra kilo almaya karar verdim. Artık ne istersem yiyorum, kalori hesabı yapmıyorum. 40 bedenim ve çok daha mutluyum." İştahıyla birlikte işleri de açılan tombul manken, Dolce&Gabbana, Jean-Paul Gaultier ve Nine West gibi dünyaca ünlü markaların kataloglarında yer alıyor.
Artık canlı ve sağlıklı mankenleri ön plana çıkaralım
Önce İspanya ardından İtalya, İngiltere ve son olarak da İsrail'de ünlü modacılar 'sağlıksız görünen mankene hayır!' nidalarıyla moda dünyasını yeni bir tartışmanın içine çekti. Dünya Sağlık Örgütü'nün de "Vücut kitle endeksi 18.5'un altında olmamalı. Zayıf mankenler genç kızları anoreksia ve blumia hastalığına itiyor" görüşünü dile getirmesi tartışmayı daha da büyüttü. Önceki gün dünyaca ünlü modacı Giorgio Armani medya ve tasarımcılara yüklenerek, "Bu aşırı zayıflık tutkusunun nedeni bu iki kurumdur. Bir kadının sadece modaya uyabilmek için sağlıksız bir görüntüye bürünmesine ihtiyacı yoktur. Ben 'sıfır bedene' karşıyım" dedi. Armani'nin bu sözlerinin ardından Türkiye'deki ünlü modacılar da tartışmaya katıldı. Bizimkiler de sıfır bedeni veto etti.
ARZU KAPROL
"Ben de katılıyorum bu standartlara. Çünkü bir şekilde popüler kültürün parçası olarak medyada her gün yer alan mankenlerin, sağlıksız beden formlarını özendirmemesi gerektiğini savunuyorum. Dolayısıyla gençlerimizin bilinçli, sağlıklı beslenmeleri çok önemli. Öncelikle sağlığın ön planda tutulması gerektiğini savunuyorum."
ATIL KUTOĞLU
"Ben hiç ince manken sınırları olan seçimler yapmadım. Her defilemde kimi mankenin göğsü, kimi mankenin de kalçası geniş olanı tercih ettim. Tabii belli inceliğe sahip olmaları gerekir. Tercihimiz 34-36 bedendir. Bundan böyle dolgun, canlı, sağlıklı mankenlerimizi ön plana çıkartmalıyız. Bir deri bir kemik mankenler, ideal olarak gençlere gösterilmemeli. Dolayısıyla sıfır bedene karşıyım."
ÖZLEM SÜER
"Bir modacı olarak hiçbir zaman sıfır beden arayışı içinde olmadım. Ancak vücudu orantılı olan ve sağlıklı görünen mankenlerle çalışmayı tercih ettim. Benim için 36-38 beden idealdir. Koleksiyonlarımın sunum dönemindeki kıyafetlerini de genelde 36 beden yapıyorum. İspanya'daki durum dünyaya örnek olmalı. Zayıflamak için aç gezmek ise bence yanlış."
DİLEK HANİF
"Geçtiğimiz yıllarda da bu konu tartışılmıştı ama ülkemizin gündemine bu derece yansımamıştı. Mankenleri örnek alıp çok zayıf olmanın hayalini kuran birçok bayan var. Bazı tasarımcı ve fotoğrafçıların sıfır beden modellerle çalışmak istedikleri doğru. Ama ben defilelerimde 36-38 beden olan, sağlıklı ve kadınsı görünen mankenlere yer veriyorum."
/Ece SARUHAN - Duygu GÖKMENOĞLU - SABAH