Ani başlayan ishal ( akut gastroenterit ) 0-5 yaş grubu çocuklarda hayatı tehdit eden en önemli hastalıktır. Günde 3 kereden fazla sayıda sulu dışkılama ishal olarak kabul edilir. Yalnızca sık dışkılama, kıvam bozuk değilse ishal sayılmaz. Yenidoğan ve süt çocuklarında ileri yaşlara kıyasla ishal daha kolay oluşur ve daha ağır bir gidiş gösterir. Küçük bebeklerde vücuttan önemli ölçüde su ve tuz kaybı sonucu "dehidratasyon" adı verilen "vücudun ciddi miktarda susuz kalması" tablosu meydana gelir. Akut gastroenterit nedenleri arasında en sık infeksiyonlar görülmektedir. Bu infeksiyonlar bakteri, virus ve parazitler tarafından oluşturulmaktadır. Bakteriyel nedenler E coli, Salmonella, Shigella; viral etkenler Rotavirus, Adenovirus; paraziter etkenler G lamblia, E histololitica, askaris, enterobius olabilir. İnfeksiyon etkenlerinin yanısıra besleme hataları, doğuştan metabolizma hastalıkları, antibiyotik kullanımı gibi sebepler de ishale ndene olabilmektedir. Hafif ishal olgularında günde 3-4 kez sulu dışkılama vardır. Kusma olabilir ya da olmayabilir. Ateş normal veya yüksektir. Vücudun aşırı susuzluk durumu demek olan "dehidratasyon" kendisini göz kürelerinin ve bıngıldağın çökmesi, ağız içinin kuruluğu gibi belirtilerle gösterir. Hafif vakalarda bu bulgular yoktur. Orta derecedeki sıvı kayıplarında bu belirtiler farkedilir. Dışkı sayısı genellikle 4-10 arasındadır. Ağır ishal ve dehidratasyonda günde 10 kereden fazla dışkılama, çok sayıda kusma, ateş gibi belirtiler yanısıra "susuzluk" belirtileri çok daha şiddetli olarak gözlemlenir. Nabız atışları zayıflamıştır, idrar miktarı azalmış durumdadır ve şuur bulanıktır. Ani başlayan "akut ishaller" 2-7 gün kadar devam eder. Yedi günden uzun sürerse "uzayan ishal", 14 günü geçen vakalarda "persitan ishal" (ısrar eden), 21 günden uzun sürenlerde "kronik ishal" (müzmin) tabirleri kullanılır. Akut ishalde vücudun kaybettiği su ve tuzun yerine konması tedavinin esasını oluşturur. Hafif vakaların tedavisi evde aile tarafından, orta ve ağır olguların tedavisi ise doktor kontrolünde sağlık kuruluşlarında yapılmalıdır. Evde ORS (Ağızdan sıvı tedavisi) GEORAL adlı tuz-şeker paketlerinin suda eritilmesi ile elde edilen sıvılarla yapılabilir. Bu karışım eczanelerden veya sağlık ocaklarından kolaylıkla temin edilebilir. İshalin erken döneminde çocuk aç ve susuz bırakılmamalı, alışık olduğu sıvı besinlerden alabildiği oranda verilmelidir. Anne sütü alan bebklerde emzirme sürdürülmelidir. Elma suyu, havuç suyu, muz verilebilir. Süt formülleri veya ayran 4-6 aydan küçük bebeklerde yarı yarıya sulandırılarak tüketilmelidir. Tuz şeker paketleriyle (GEORAL) hazırlanan karışımdan 2 yaşından küçük çocuklara her dışkılama sonrası bir çay bardağı, daha büyük çocuklara bir su bardağı içirilmelidir. Çocuk kusarsa daha yavaş (2-3 dakikada bir kaşık) verilmelidir. Ağızdan su-tuz karışımı tedavisi verilmesine rağmen devam eden aşırı kusmalar oluyorsa, su kaybı bulguları belirginse, tedaviyle ishal daha da artıyorsa hastanede damardan serum tedavisi gerekli olur.