Vulvodini
Nedir, Ne kadar yaygındır?
Vulvodinia, bir kadının cinsel organının dışındaki bölge olan vulvada görülen kronik ağrıdır. Genellikle yanma, batma, kaşıntı veya sızı hissi olarak tanımlanmaktadır. Vulvodinia, üç aydan uzun süren ve enfeksiyon veya cilt bozukluğu gibi açık bir nedeni olmayan ağrı olarak tanımlanmaktadır. Bu ağrı cinsel işlev bozukluğuna neden olabilmekte ve kadının yaşam kalitesini olumsuz etkileyebilmektedir. İnsidansı ve prevelansı tam olarak bilinmemektedir.
Vulvodinia nedenleri hakkındaki bilgiler sınırlıdır. Enflamasyon, bölgedeki sinirlerin yaralanması (nöropatik problemler), hormonal faktörler, kas-iskelet sistemi problemleri ve genetik (kalıtsal) faktörler dahil olmak üzere birçok şüpheli neden vardır. Çoğu zaman, vulvodinia olan kadınlar diğer yaygın ağrı sendromlarından da muzdariptir. Bu ağrı sendromları şunları içerebilmektedir:
- Ağrılı mesane sendromu
- Fibromiyalji
- Huzursuz bağırsak sendromu
- Çene eklemi bozuklukları
Ana vulvodinia semptomu, genital bölgedeki ağrıdır ve şu şekilde karakterize edilebilir:
- Yanma
- Ağrı
- Batma
- Sızı
- Ağrılı ilişki (disparoni)
- Zonklama
- Kaşıntı
Vulvodinia, ağrıya neden olabilecek diğer koşulları ekarte ederek teşhis edilmektedir. Doktor, tıbbi ve cerrahi geçmişi, nerede ağrı olduğunu ne zaman ağrıdığını ve ne kadar ağrıdığını soracaktır.
- Vulva bölgesinin muayenesi, ağrının yerini ve yoğunluğunu değerlendirmek için vulva çevresindeki alanlara pamuklu çubukla dokunmayı içerebilmektedir.
- Pelvik taban kaslarını değerlendirmek ve diğer ağrı alanlarını belirlemeye yardımcı olmak için bir pelvik muayene yapılmalıdır.
Testler şunları içerebilir:
- Enfeksiyonu test etmek için swablar
- Biyopsi: Bölgeden alınan dokunun incelenmesi. Bu test rutin olarak yapılmaz ve sadece lezyon veya anormal muayene bulgusu varsa yapılmaktadır.
Vulvodinia tedavisi zaman almaktadır. Ağrıdan kurtulmayı sağlayacak tedaviyi veya tedavilerin kombinasyonunu bulmak bir deneme yanılma sürecidir ve işe yarayan tedaviler hemen işe yaramayabilmektedir.
Doktorun deneyebileceği tedaviler aşağıdakiler gibi olabilmektedir:
- Topikal ilaçlar: Anestetik veya sinir stabilize edici ilaçlar içeren ve vulvar bölgeye uygulanan kremler ve merhemler. Bazen bunlar cinsel ilişkiden önce kullanılır.
- Oral ilaçlar: Bu ilaçlar, sinir ağrısını gidermek için antidepresanlar ve antikonvülzanlar içerebilir.
- Sinir bloğu: Bu, sinirlerden beyne ağrı gönderen sinyalleri kesen bir ilaç enjeksiyonudur.
- Fizik tedavi: Fizik tedavi vulvodinia tedavisi için kullanılır, ancak kas güçlendirme amacıyla kullanılmamaktadır. Bu tedavi miyofasyal gevşeme için kullanılmaktadır. Pelvik tabandaki kaslar, vulvodinialı kadınlarda sıklıkla spazm halindedir. Pelvik taban bozuklukları konusunda eğitimli bir fizyoterapistle çalışmak bu kasları gevşetmeye yardımcı olabilir.
- Vestibulektomi: Bu, danışanın ağrı hissettiği bölgedeki dokuyu çıkarmak için yapılan cerrahi bir işlemdir. Lokalize vulvodinia olan ve diğer tedavilerden önemli ölçüde yardım görmemiş kadınlar için yararlı olabilmektedir.
- Danışmanlık: Vulvodinia cinsel ilişkileri, benlik saygısını ve genel yaşam kalitesini etkileyebileceğinden bu önerilebilmektedir.
Öncelikli olarak şubelerimize başvuran her danışanımızdan alanında uzman ve tecrübeli bir ekip tarafından ayrıntılı bir hikâye alımı ve fizik muayene gerçekleştiriyoruz. Aynı zamanda danışanlarımızın pelvik taban kaslarının kuvveti ve işleyiş mekanizmaları pelvik taban fizyoterapistlerimiz tarafından değerlendirilmektedir.
Bunun yanı sıra danışanımızın pelvik taban kasları ile bağlantılı olan core kaslarını, solunum kaslarını ve postürlerini de değerlendirip kişiye özgü tedavi programımızı hazırlıyoruz.
Pelvik taban fizyoterapistleri tarafından uygulanan ilk seansımızda danışanlarımıza pelvik taban sağlığı hakkında eğitim veriyoruz. Eğitim seansı içerisinde günlük yaşam alışkanlıkları, tuvalet alışkanlıkları, beslenme alışkanlıkları ve de izlenecek olan yol haritası hakkında bilgilendirmeler ve düzenlemeler yer almaktadır. Takiben ikinci seansımızda ise yine pelvik taban fizyoterapistlerimiz tarafından uygulanan pelvik taban kas rehabilitasyonuna başlıyoruz. Uyguladığımız pelvik taban kas rehabilitasyon seanslarında solunum egzersizleri, manuel terapi yaklaşımları, elektroterapi uygulamaları, biofeedback eşlikli pelvik taban kas eğitimi ve klinik egzersiz yaklaşımlarından oluşan kombine tedavi yaklaşımlarını kullanıyoruz. Danışanımızın pelvik taban kaslarını fark etmesi ve doğru çalıştırabilmesi için birebir kas eğitimini desteklemek amacıyla teknolojik ekipmanları tedavimize dahil ediyoruz.
Tedavinin gidişatı, kişinin ihtiyacına yönelik olarak şekillenmekle birlikte danışanın kaç seans alacağı ve seansların ne kadar uzun süreceği danışanın tedaviye olan cevabının durumuna göre değişmektedir. Rehabilitasyon merkezli tedavimizin “kişiye özel” olmasına çok önem veriyor o nedenle her danışanımıza özel bir yaklaşım sunuyoruz. Tedavideki başarı oranlarımızın bu denli yüksek ve kalıcı olmasını da bütüncül yaklaşım anlayışımıza borçluyuz.
Vulvodinia yaşamı tehdit eden bir durum değildir, ancak birçok yönden stresli ve yaşamı değiştiren bir durum olabilmektedir. Uzun süre oturmaktan kaynaklanan ağrı iş yapmayı zorlaştırabilmektedir. Cinsel ilişkinin zorluğu veya imkansızlığı ilişkilere zarar verebilmektedir. Her türlü ağrı gibi, iyi uyuma yeteneğini etkileyebilmektedir. Kıyafet seçenekleri sınırlı olabilmektedir. Araştırmalar vulvodiniayı depresyon ve anksiyete ile ilişkilendirmiştir.