Sosyometri,Küçük toplumsal gruplar arasındaki ilişkileri çözümleme tekniği. Sosyometri’nin başlangıcı tarih bakımından J.L. Moreno’ya bağlanır.
Bununla beraber, sosyometrinin teknikleri, sonradan, kurucusunun görüş ve doktrinlerinden bağımsız olarak gelişmiştir.
Sosyometrinin Özellikleri
Kişiler arası ilişkileri inceleyebilmek için, sosyal varlığı ölçüye vurmak gerekir. Sosyometri Moreno’nun «sosyal kalıplar» diye adlandırdığı birtakım alışkanlıkların veya kalıpların çoğu zaman kösteklediği ferdi eğilimleri ortaya koyabilecek ve uygun sayısal indislerin yardımıyla bunları ölçebilecek metotlar kullanır.
Sosyometrinin temel amacı, sınırlı gruplardaki sosyalleşebilirliğin ölçülmesini sağlamaktır. Başka bir deyişle gerçek bir grubun (bir okul sınıfının, bir çalışma ekibinin, bir boş zamanları değerlendirme kulübünün v.b.) üyeleri arasında kendiliğinden meydana gelen birbirini çekme, birbirini reddetme veya birbirine kayıtsız kalma gibi süreçlerin ortaya çıkartılması söz konusudur.
Bu amacı gerçekleştirmek için, sosyometri uzmanı, deneklere grubun belli bir faaliyeti veya gelecekteki bir durum için arkadaşlarından hangileriyle işbirliği yapmak veya hangilerinden kaçınmak istediklerini soracaktır (sosyometri testi).
Demek ki önemli olan nokta, birtakım genel ve soyut tercihleri kaydetmek değil, oyunlar, çalışmalar, mahalli yerleşmeler, yolculuklar v.b. gibi belirli ölçütlere dayanılarak yapılan somut seçmeleri belirlemektir.
Deneklerin sosyometri testine verdikleri cevapların dökümü yapıldıktan sonra seçmeler sosyomatris denen dört köşe levhalara aktarılır.
Bu levhaların incelenmesi, grubu meydana getiren her denek’in «sevilip, beğenilme derecesi» ve kişiler arası seçilme ve reddedilmelerin dağılımı bakımından, grubun yapısı üstüne bazı bilgiler elde edilmesini sağlar.
Testlerin verdiği sonuçlar en iyi şekilde sosyogram’larla gösterilebilir. Bunlar sosyo-analizlerin gün ışığına çıkardığı unsurların okunmasını ve karşılaştırılmasını kolaylaştıran çeşitli grafik metotlarla meydana getirili.
Grubun bir çeşit radyografisini ortaya koyar; bu radyografi sayesinde sosyometrici teşhis ve tedavi için gerekli bilgileri elde eder.