Gluten, dünyanın en lezzetli hamur işlerinin ve makarnanın gerçek ürünüdür. Gluteni, en sevdiğiniz kurabiyeleri bir arada tutan bağ olarak düşünün, onsun bu ürünlerin hepsi tek dokunuşla parçalanırdı.
Gluten Nedir?
Gluten, fırıncılar ve aşçılar için kritik bir öneme sahiptir, çünkü makarna, ekmek ve hamur işleri gibi en sevdiğimiz yemekleri bir arada tutmayı sağlayan bir proteindir.
Gluten, buğdayda, arpada ve çavdar gibi tahıllarda bulunan proteinlerin genel adıdır.
Gluteni çok çeşitli yiyeceklerde ve genellikle her gün yediğimiz bir çok üründe görebilirsiniz. Bazı alkollü içeçeklerde, soya soslarında ve sosis gibi işlenmiş etlerde ve hatta bazı ilaçlarda gluteni görebilirsiniz.
Bazı insanlar gluten yediklerinde hoş olmayan semptomlar yaşarlar. Bunlar şunları içerir:
- Şişkinlik
- İshal
- Mide Bulantısı
- Karın Ağrısı
- Baş Ağrısı
Gluten İçeren Gıdalar
- Tahıllar: Tam buğday, arpa, çavdar, kuskus, irmik, bulgur gibi yiyeceklerde bulunur.
- İşlenmiş Tahıl Ürünleri: Kraker, ekmek, makarna, buğday içeren erişte, kurabiyeler ve hamur işleri.
- Diğer Yiyecekler: Arpa maltı, malt sirkesi, soya sosu, bazı salata sosları, bulyon ve bazı et suları, cips, bira ve bazı şarap türlerinde.
Gluten; buğday, arpa, çavdar ve ilgili tahıllar olmak üzere çeşitli gıdalarda bulunabilir. Aynı zamanda işlenmiş gıdalarda yoğunlaştırıcı bir madde olarak da kullanılır.
Gluten Ne Tür Hastalıklara Sebep Olur?
Gluten çoğu insan için güvenli olsa da, bazı tıbbi durumlar da sıkıntılı olabilir. Bu yüzden glutensiz bir diyet yapmanız gerekebilir.
Çölyak Hastalığı
Çölyak hastalığı, bir kişinin bağışıklık sistemini etkileyen ciddi bir otoimmün rahatsızlığıdır. Çölyak hastalığı için tıbbi tedaviler şu anda araştırılmaktadır, ancak en yaygın olarak kabul edilen ve kullanılan tedavi sıkı bir glutensiz diyettir.
Çölyak Olmayan Gluten Hassasiyeti
Çölyak olmayan gluten duyarlılığı, kesin olarak neden olduğu belirlenememiştir, ancak alerjiden ziyada bir hoşgörüsüzlük durumu olarak tespit edilmiştir.
Gluten Atağı
Gluten atağı, çölyak hastalığı gibi, gluten tüketimine yanıt olarak gelişen bir otoimmün bozukluktur. Otoimmün hastalık, bağışıklık sisteminin beynin hareketi ve dengeyi koordine eden kısmına saldırmasına neden olur. Bu, titreme ve göz hareketini kontrol etmede zorluk ile birlikte yürüme, konuşma ve yutma güçlüğü gibi semptomlara neden olur. Teşhis edilir ve glutensiz bir diyetle hızlı bir şekilde tedavi edilirse, durum ilerlemeyi durdurur.
Buğday Alerjileri
Buğday alerjisi vak’alarında, şiddetli sindirim bozukluğu, kurdeşen, ve boğaz şişmesi gibi durumlar oluşabilir. Bazen buğday alerjisi anafilaktil şoka yol açabilir. Glutenli gıdalardan kaçınmak, şiddetli buğday alerjilerini ortadan kaldırmak için genellikle yeterli değildir, bunun yerine buğday içeren veya buğdaydan hazırlanan herhangi bir üründen kaçınmak için gayretli olmalıdır.
Gluten Rahatsızlığından Nasıl Korunmalıyız?
Ömür boyu glutensiz bir diyet, gluten rahatsızlıklarını yönetmenin tek ve en güvenilir yoludur. Doktorunuz sizi sağlıklı bir glutensiz diyet planlamanıza yardımcı olabilecek bir diyetisyenine yönlendirebilir.
Gluteni diyetinizden çıkardığınızda, ince bağırsanız-da ki iltihaplanma genellikle birkaç hafta içinde azalmaya başlayacaktır, bunun sonucunda kendinizi daha iyi hissetmeye başlayacaksınız. Tamamen iyileşmesi ve yeniden büyümesi birkaç ay ile birkaç yıl sürebilir. İnce bağırsakta ki iyileşme, çocuklarda yetişkinlerden daha hızlı ortaya çıkma eğilimindedir.
Yanlışlıkla gluten içeren bir ürün yerseniz, karın ağrısı ve ishal yaşayabilirsiniz. Bazı insanlar gluten yedikten sonra hiçbir belirti veya sempton yaşamazlar, ancak bu onlara zarar vermediği anlamına gelmez. Diyetinizdeki az miktarda gluten bile, belirtilere veya semptomlara neden olsalar da zarar verebilir.