Epilepsi
Epilepsi belirtileri, tanısı, tedavisi, işlem süreci, tedavi fiyatları, operasyon öncesi ve sonrası ile iyileşme süreci konularında daha fazla bilgi için:
Epilepsi
Epilepsi (sara hastalığı),Dünya nüfusunun yaklaşık %1'ini etkileyen bir hastalıktır. Hastalık, erkek ve kadınlarda ırk ayrımı olmaksızın eşit olarak görülmektedir. Epilepsi nöbetleri herhangi bir yaşta ortaya çıkabilir ama sıklıkla en gençler ile en yaşlılar etkilenir. Epilepsi nöbetlerinin çok değişik çeşitleri mevcuttur. Fakat temelde iki tip nöbet vardır: Parsiyel (yani beyinde bir bölgeye sınırlı başlayan nöbetler) ve jeneralize (beyinde yaygın olarak başlayanlar).
Ancak burada kullanılan yaygın terimi daha kötü ve şiddetli bir nöbet tipi anlamına gelmez. Kullanılan bu isimlendirme, farklı nedenlere bağlı oluşan epilepsi nöbetlerini tanımlamak üzere kullanılmaktadır. Yaklaşık 20 kişiden birinde yaşam boyunca bir kez nöbet görülebilir ve bu kişilerde daha sonra nöbet tekrarlamayabilir. Bu nedenle genellikle tek bir nöbetten sonra bekleyip izlemek tercih edilen bir yaklaşımdır.
Epilepsi Tanısı Nasıl Konur?
Tanıda en önemli ipuçları sizin ve nöbetinizi gören kişilerin verdikleri bilgilerdir. Tanı koymada doktorunuza yardımcı olacak nöbetle ilgili yaralı olabilecek birtakım bilgiler;
a) Nöbetten önce neler hissettiniz? (açlık, çeşitli hisler, uyku vb.)
b) Tam o sırada ne yapıyordunuz?
c) Değişik belirtiler hissettiniz mi? (bulantı baş dönmesi, göğüs ağrısı) kalp hastalığı, migren, panik atak, bayılma gibi bazı hastalıkları ayırt etmek için bunlar sorulur.
d) Herhangi bir ilaç veya alkol aldınız mı?
e) Nöbetle ilgili herhangi bir şey hatırlıyor musunuz?
f) Dil ısırma, idrar kaçırma gibi bir yakınmanız oldu mu?
g) Yere düşüp herhangi bir yerinizi yaraladınız mı?
h) Kaç nöbet geçirdiniz?
i) Epilepsiyi düşündürecek diğer faktörler var mı? (kafa travması, ailede epilepsi öyküsü, daha önce nöbet geçirme vb.)
EEG
Elektroensefalografinin kısaltmasıdır ve epilepsiden kuşkulanılan hastalarda uygulanan önemli bir inceleme yöntemidir. EEG tetkiki tanıya yardımcı bir yöntemdir, beynin çalışması hakkında bilgi verir.
Epilepside sık görülen elektriksel aktivite bozukluğunu gösterir ve beynin anormal çalışan bölümünü belirler. Normal EEG epilepsi olmadığını göstermez ve anormal EEG de her zaman epilepsi demek değildir. Bazı EEG bulguları sıklıkla epilepsinin göstergesidir. Ancak EEG sonuçlarının mutlaka uzman bir kişi tarafından yorumlanması gerekir. EEG tetkiki kısa süreli bir tetkik olduğundan çekim sırasında herhangi bir bozukluk ortaya çıkmayabilir. Bu nedenle hem tanıya yardımcı olmak amacı ile hem de tedaviye cevabı değerlendirmek için tekrarlayan EEG çekimleri yapılabilir.
MR (Manyetik rezonans görüntüleme)
Manyetik rezonans görüntüleme (MRI, MRG) kişinin beyninde epilepsiye yol açan nedeni belirlemek için kullanılır.
Her hasta için MRG tetkiki gerekmemekle birlikte, beyinde yer alan bir hadisenin ortaya konmasında en etkili görüntüleme yöntemi olma özelliğindedir. MRG epilepsi dışındaki pek çok hastalığı da araştırmak için de kullanılmaktadır.
Bilgisayarlı Beyin Tomografisi
Bilgisayarlı beyin tomografisi X ışınları ile çalışan ve beynin görüntülenmesini sağlayan bir tetkik yöntemidir. Beyin dokusundaki yapısal bozuklukları incelemede kullanılır. Epilepsi için MRG kadar hassas olmamakla beraber, MRG olanağının olmadığı ortamlarda kullanılan bir görüntüleme yöntemidir.
Kan tetkikleri
Doktorunuzun isteyeceği çeşitli kan tetkikleri ile hem hastanın genel sağlık durumunun değerlendirilmesi hem de epilepsiden sorumlu olabilecek faktörler durumları araştırılması açısındandır.
Tedavi: İlaç Tedavisine Nasıl Başlanmalı?
Epilepsi tedavisinde en önemli nokta nöbetleri durdurmaya yönelik olarak seçilen ilaçların düzenli ve planlı kullanımıdır. Her beş hastadan dördünde uygun ilaçlar seçildiğinde ve yeterli dozda alındığında nöbetler durur. Hekimler genellikle tek bir epilepsi ilacı ile tedaviye başlamayı tercih etmektedirler.
Eğer bu ilaç nöbetleri yeterince kontrol altına alamıyorsa, o zaman ilaç değişimi yapılabilir veya ikinci bir ilaç eklenebilir. Doktor epilepsi teşhisi koyduktan sonra, nöbetleri kontrol altına alacağını düşündüğü ilacı seçecek ve ilacın dozunu yavaşça artırarak nöbetleri kontrol altına almaya çalışacaktır.
Bu esnada doktorun düzenli takibi sürecek, gereğinde kan örneği alınarak ilaç kan düzeyleri ölçülecektir. Tedavide başarılı sonuca ulaşana kadar doktorunuzla sıkı irtibat halinde olmalısınız ve aşağıdaki durumlarla karşılaşınca doktorunuzun önerilerini almalısınız: " Nöbet sayısında beklenmedik bir artış olursa " Herhangi bir nedenle ilaç alamadığınızda (örn. Mide yakınması) " Diğer sağlık nedenleriyle " Gebelik söz konusu olduğunda veya gebe kalmayı düşündüğünüzde” ilaçlarınızı doktorunuzun söylediği şekilde düzenli olarak almalısınız. İlaçların düzensiz alınması veya almaya ara verilmesi bu ilaçların nöbetler üzerine sağladığı olumlu etkiyi ortadan kaldıracaktır.
Kullanılan İlaçların Yan Etkileri Nelerdir?
Her ilacın yararı yanı sıra yan etkilerinin de olması söz konusudur. Bu ikisini dengelemek hassas bir iştir. Bazı kişilerde herhangi bir yan etki görülmezken bazen de yan etkiler ortaya çıkabilir.
Erken dönemde ortaya çıkan yan etkiler Her ilacın farklı yan etkileri söz konusudur. Bu yan etkilerin büyük bir kısmı vücudun ilaca alışması ile kaybolur. En sık rastlanan yan etkiler uyku hali, baş dönmesi ve dengesizliktir. İlaca yeni başlandığında bu yan etkilerin birkaç hafta içinde kaybolması beklenir. Uzun sürmesi ve azalmaması durumunda doktorunuzu aramalısınız. Bazı insanlar bazı ilaçlara karşı allerjiktir. Böyle durumlarda basit bir deri döküntüsü bile olsa doktorunuzu haberdar edin, eğer gerek olursa doktor ilacı değiştirerek size yeni bir ilaç başlayacaktır. Allerjik durumlar ihmal edilmeye gelmez, hemen doktora başvurmalıdır yoksa bazen çok ciddi reaksiyonlara yol açabilir.
Bazı ilaçlar -genellikle daha eski ilaçlar- çok uzun süre kullanıldığında hafıza ve konsantrasyon kusurlarına, çocuklarda aşırı hareketliliğe, dişetlerinde büyümeye sivilcelere ve kilo artışına neden olabilirler. Bazen yan etkiler nedeniyle doktorunuz size uygun başka bir ilaca geçebilecektir. Bazen de hiç nöbet olmaması karşılığında bir miktar yan etkiye razı olmak gerekebilmektedir.
İlaçları Ne Kadar Kullanmak Gerekir?
Epilepsi tedavisi sırasında ilaç kullanımı mümkün olduğu kadar aksatmadan ve düzenli yapılmalıdır. İlaçlar asla rastgele kesilmemeli mutlaka sizi takip eden nöroloğun önerdiği zamanda ve şekilde yavaş yavaş, azaltarak bırakılmalıdır. İlaç tedavisinin sonlandırılması için bazı kriterler vardır. Bu kararı mutlaka da sizi takip eden doktorun vermesi uygun olur.
Cerrahi Tedavi Hangi Hastalara Uygulanabilir?
Cerrahi tedaviye karar vermeden önce hastanın nöbetlerinin tıbbi tedaviye dirençli olduğunun gösterilmesi gerekir. Bu nedenle hastaların en az 2 yıl ilaç kullanması gereklidir. En az 2-3 uygun antiepileptik ilacın tek tek (monoterapi) ve beraber (politerapi) yeterli dozda ve sürede kullanılması sağlanmalıdır. Bu ilaçların nöbetleri kontrol edinceye kadar veya kabul edilemeyen doza bağlı yan etkiler gelişinceye kadar tedrici olarak artırılması gerekir. Nöbetlerinin nedeninin beyinde tümör, damarsal anormallik gibi yapısal bozukluğa bağlı olduğu hastalarda, cerrahi tedaviye daha erken karar verilebilir.
Gerek ilaca direnç, gerekse cerrahi başarı bu durumlarda yüksektir. Nöbetler ne kadar uzun süredir kontrol edilemiyorsa, cerrahiden sonra da nöbet kontrolünün başarısı o kadar düşük ve psikososyal sorunların ortaya çıkma olasılığı o kadar yüksek olacaktır.
Cerrahi Tedavi
Başlıca iki tipte epilepsi cerrahisi yöntemi vardır. İlki ve tercih edileni epileptik odağın kendisinin kaldırılmasıdır (rezektiv cerrahi). Diğeri ise nöbet yayılım yollarının kesilmesi yoluyla nöbetlerin yayılmasını, sıklık ve şiddetini azaltmaya yönelik olan cerrahi yöntemidir (fonksiyonel cerrahi, palyatif cerrahi). Cerrahi öncesinde nöroloji uzmanı, beyin cerrahisi uzmanı, radyoloji ve nöropsikoloji, psikiyatri uzmanlarından kurulu bir ekip tarafından uygulanan testler sonucu hastanın bu tip cerrahiye uygun olup olmadığına karar verilir.
* Sadece bilgilendirme amaçlıdır, tanı ve tedavi için mutlaka doktorunuza başvurunuz