Birleşmiş Milletler (BM) tarafından yayınlanan İnsani Gelişme Endeksi’ne göre Covid-19 pandemisi, Ukrayna'daki savaş ve iklim değişikliği küresel kalkınmayı tersine çevirdi. Endeks,1990 yılında bir refah ölçüsü olarak GSYİH'nın ötesine bakma çabasıyla başlatıldı.
İSVİÇRE ZİRVEDE
İsviçre, bu yıl 84 yıllık yaşam beklentisi, eğitimde harcanan ortalama 16, 5 yıl ve kişi başı ortalama 66 bin dolar yıllık gelir ile endeksin başında yer aldı.
Listenin sonunda ise ortalama yaşam süresinin 55 olduğu Güney Sudan var. Doğu Afrika ülkesinde insanlar okulda ortalama sadece 5,5 yıl harcıyor ve yılda 768 dolar kazanıyor.
Endeksin ilk yayınladığı yıldan bu yana geçen süreç boyunca birçok ülke krizlerle karşı karşıya kaldı ve listede geriye doğru kaydı. Ancak küresel eğilim sürekli olarak yukarı doğru hareket etti. Geçen yıl, hesaplamalar başladığından bu yana endeksin genel olarak ilk düşüşü oldu ve bu yılın sonuçları bu düşüş eğilimini pekiştirdi.
Endeks, ayrıca pandemi savaş ve küresel ısınmanın etkilerinin düzensiz olduğunu gösterdi. Zengin ülkelerin üçte ikisi geçen yıl toparlanırken, diğerlerinin çoğu krize sürüklenmeye devam etti.
80 ÜLKE CİDDİ BİR KRİZLE KARŞI KARŞIYA
Öte yandan, bu yılki endeks 2021 verilerine dayanıyor. Yazarlarından Achim Steiner, 80'den fazla ülkenin ulusal borçlarını ödemekte sorun yaşadığına dikkat çekerek, "Ancak 2022'nin görünümü daha korkunç. 80 ülkenin bu tür bir krizle yüzleşmekten bir adım ötede olması çok ciddi bir ihtimal. Birkaç yıl içinde ortaya çıkacak olan derin bozulmalar öngörüyoruz" dedi.