|Haberler/...


Karınca Toplumunda İhtisaslaşma
Araştırmacılar, karıncaların yaşlandıkça koloni içindeki rollerinin değiştiğini fark etti.
Hiç kıvranan bir karınca kütlesi gördünüz mü? Peki neden böyle yaptıklarını merak ettiniz mi? Böyle yapmayı nereden biliyorlar?
Laboratuvardaki yuvalarında, çalışma bölgelerinde ve hatta kariyerlerini tırmanırken, büyük bir titizlikle her bir karınca ayrı ayrı incelenerek bir çalışma yürütüldü.
Böceklerin sosyal yaşantılarını inceleyen bilim adamları için, her bir bireyi takip etmek oldukça zordur. Bunun için İsviçre Lausanne Üniversitesinden Danielle Mersch ve ekip arkadaşları, marangoz karıncaların sırtlarına barkot tutkallayarak her hareketlerini takip edebilecek ve bilgisayara aktarabilecekleri bir sistem geliştirdiler.
Marangoz karıncalar, diğer türlere oranla biraz daha büyük sayılırlar: Bir insanın parmak tırnağı kadar. Bir işçi karınca ortalama bir yıl yaşar. Mersch, laboratuvar ortamında 6 koloniden yaklaşık 100 karınca yani toplamda 600 karıncayı soğuk bir odaya alarak işaretledi.
Sıcaklığın düşmesi karıncaların hareketlerini yavaşlatmaktadır. Böylece Mersch, karıncaları rahatça kıskaçladı ve ayaklarını yapışkan oyun hamuruna batırdı. Karıncaların sabitlenmesiyle, sırtlarına siyah ve beyaz kağıtlı barkotlar tutkalladı. Mersch:
"Bazen karıncalar bacaklarından birini yapışkandan kurtarabiliyordu. Bu da ortalığın biraz dağılmasına neden oldu." dedi.
Araştırma ekibi, ayrıca karıncaların karın kısmına renkli barkodlar yapıştırdı. Böylece bir doğum olayı olduğunda her bir karıncanın yaşı tespit edilebilecekti.
Öncelikle karıncalar sıcak odaya alındı, oyun hamuru ayaklarından ayrıldı. Daha sonra da serbest bırakıldılar ve her biri kendi işine koyuldu. 41 gün boyunca, bilgisayar kamerası karıncaları takip etti, saniyede iki kere yuvalarının resmini çekti ve böcekler arasında 9 milyondan fazla sosyal iletişim kaydedildi.
Mersch şu soruların cevabını arıyordu: Herhangi bir sosyal grup oluşuyor mu? Tüm işçiler beraber mi çalışıyor?
Bilgi dağı, analiz edildikten sonra araştırma ekibi, işçiler arasında net bir ayrım olduğunu fark etti. Hemşireler, kraliçenin ve kuluçka yığının yanında bulunuyor, larva gelişimine yardımcı oluyordu. Temizlikçiler, çöp yığınlarının etrafında dolaşıyordu. Kaşifler, yuvanın yanında bekliyor ve yiyecek aramaya hazır halde bekliyorlardı.
"Science"da da yayınlanan araştırmaya göre, karıncalar yaşlandıkça görevleri değişiyor: Hemşirelikten temizlikçiliğe ve sonra da kaşifliğe doğru bir sistem mevcut. Mersch:
"Bir karıncanın yerini gördüğünüzde kolonideki görevini tahmin edebilirsiniz. Hiçbir karınca diğeriyle rastgele iletişime geçmez."
Karıncalar, birbirlerinin antenlerine dokunduğunda kimyasal sinyaller göndererek iletişim kurarlar. Mersch:
"Bir kâşif karınca güzel bir yer bulmuş ve arkadaşlarını da oraya yiyecek toplamaya çağırıyorsa uyarıcı hareketler yapar. Bu hareketler sadece kâşifler için anlam taşır, hemşire karıncalar bunlardan etkilenmezler" diyor.
Mersch ve ekibi, karıncaların mesleklerini birbirleriyle neden değiştirdiklerini anlamaya çalışıyor.
Güncelleme: 17/05/2013
Kaynak: Willow Lawson, "Tracking Study Finds ants Change Jobs as They Age", msn.com, çev. Ayşegül Kesmez, yaklasansaat.com, 26/4/2013