3
Ölçme, bireylerin, nesnelerin ya da sistemlerin belirli özelliklere sahip olup olmadığının, sahipse sahip oluş derecesinin belirlenerek sonuçların sembollerle ve özellikle sayı sembolleriyle ifade edilmesidir. Değerlendirme, ölçme sonuçlarını bir ölçütle kıyaslayarak ölçülen nitelik hakkında bir karara varma sürecidir. Ölçme, bir tanımlama işlemidir. Değerlendirme, bir yargılama işlemidir ve ölçme sonucunun bir ölçütle karşılaştırılmasına dayanır.
4
Hakkında konuştuğunuz şeyi ölçebildiğiniz ve onu sayılarla ifade edebildiğiniz zaman, onun hakkında bir şeyler biliyorsunuzdur; fakat onu ölçemediğinizde, sayılarla ifade edemediğinizde bilginiz zayıf ya da yetersizdir. Lord Kelvin
6
Ölçme, 4 operasyonel kalite süreci ve stratejik yönetim için temeldir: ◦ Kalite kontrolü için ölçme, geri bildirim ve problemler konusunda erken uyarı sağlar. ◦ Operasyonel kalite planlama için ölçme, müşteri ihtiyaçlarını, ürün ve süreç yeterliliklerini sayısal hale getirir. ◦ Kalite iyileştirme için ölçme, insanları motive edebilir, iyileştirme fırsatlarını önceliklendirebilir ve nedenleri teşhis etmeye yardım edebilir. ◦ Stratejik kalite yönetimi için ölçme, amaçları belirlemek için girdi sağlar ve daha sonra performansın gözden geçirilmesi için veri sunar.
7
Kanılara göre değil, gerçeklere göre yönetmemize yardım eder. Bize nasıl yaptığımızı söyler ve iyileştirmeler yapmak için bizi motive eder. Sürekli iyileştirmeyi mümkün kılar, dürtü ya da içgüdüler yerine bilgiye dayalı olarak iyileştirme önceliklerini belirlememize imkân vererek karar vermeyi aydınlatır. Performans hakkında personel arasındaki düşünce farklılıklarını çözümler. Bilgi/kanıt sağlar. Bir puantaj cetveli (scorecard) olmadan kazanıyor musunuz yoksa kaybediyor musunuz bilemezsiniz. Kazanmanın kanıtı gurur ve kutlamaları tetikler; problemlerin kanıtı iyileştirme girişimlerini ateşler.
9
Doğruluk Faydalılık İlgililik Kanıta dayalılık Güvenirlik ya da tekrarlanabilirlik Geçerlik Yapılabilirlik Kolay yorumlanabilirlik
10
Avedis Donabedian YapıSüreçSonuç Hizmetin hangi koşullar altında sunulduğu Sağlık bakım hizmetlerini oluşturan faaliyetler Bireyler/topluml ardaki, sağlık hizmetlerine atfedilebilen değişiklikler Bireyler/topluml ardaki, sağlık hizmetlerine atfedilebilen değişiklikler
11
Yapısal Ölçüler ◦ Doktorların, hemşirelerin ve sistemin doğasında bulunan özelliklerle; personel, bina ve donanımın ve tıbbi bakım sunumuyla ilgili politikaların yeterliliğiyle ilgilidir. ◦ Doktorun uzmanlık alanı, hastanenin mülkiyeti, akreditasyon statüsü, vb. ◦ Yapısal ölçüler kuralları, düzenlemeleri, akreditasyonu inceler.
12
Süreç Ölçüleri ◦ Hastalara sunulan hizmetlerle (koruma, teşhis, tedavi, vs.) veya tıbbi tavsiye üzerine hastaların kendilerinin ne yaptığıyla; sağlık profesyonellerinin insanlara ne yaptığıyla ya da doktor veya başka bir sağlık profesyoneli ile hastanın karşılaşmasıyla ilgilidir. ◦ Süreç ölçüleri, hizmet sunucularının önleme, tarama, teşhis, fiziksel ve psikolojik tedavi ve rehabilitasyon yoluyla hedeflerine nasıl ulaştıklarını ölçer.
13
Sonuç Ölçüleri ◦ Özellikle sağlıkları bakımından insanlara ne olduğu ile ilgilidir ve hastanın daha sonraki sağlık statüsüne veya sağlık statüsünde gözlenen değişikliklere işaret eder. ◦ Sonuç ölçüleri, yapısal ortamda gerçekleştirilen süreç girişimlerinin kısa ve uzun dönemli sonuçlarını inceler.
15
İlgilenilen konunun belirlenmesi. Ölçünün geliştirilmesi. Veri toplama sisteminin tasarlanması.
16
Hastanın doktoru röntgen tetkiki isteminde bulunur. Radyoloji bölümü röntgen çekimini programlar. Hasta radyoloji bölümüne geldiğinde kayıt yaptırır. Röntgen filmi çekilir. Radyoloji uzmanı röntgen filmini yorumlar. Radyoloji uzmanı hastanın doktoruna röntgen sonuçları ile ilgili bilgi verir.
17
Radyoloji hizmetleri için kalite boyutları ve performans soruları
18
Radyoloji yöneticisinin bölüm için performans ölçülerini seçerken dikkate alacağı faktörler: Ölçü, devlet düzenlemelerini ya da akreditasyon standartlarını karşılamak için mi gereklidir? Bu ölçüde, geri ödeme iyi performans ile bağlantılı mıdır? Bu ölçüde, kuruluşun performansı halka ulaşıyor mu (duyuruluyor mu)? Ölçü, hizmetin, kuruluşun iyileştirme amaçlarından biri ile bağlantılı bir yönünü değerlendiriyor mu? Ölçü, hizmetin, bölümün iyileştirme amaçlarından biri ile bağlantılı bir yönünü değerlendiriyor mu? Bu ölçüde performansı iyileştirmeyi amaçlayan girişimlerin, bundan etkilenecek doktorlar ve çalışanlar tarafından desteklenmesi olası mıdır? Kaynaklar, ölçüm sonuçlarını toplamak, raporlamak ve analiz etmek için uygun mudur?
19
Mutlak sayı Yüzde Ortalama Oran Yardımcı cihaz kullanımının hastaların düşmesi üzerindeki etkisinin hesaplanması
20
Yönetsel dosyalar Hasta kayıtları Çeşitli iş bilgileri ve klinik bilgiler
21
Veri toplama sisteminin tasarlanmasını tamamlamak için yöneticinin veri toplama ile ilgili olarak ne, kim, ne zaman, nasıl konularında karar vermesi gerekir: ◦ Ne: Ölçülecek nüfusu ifade eder. Payda’da, ölçülecek nüfusun bir örneği mi yoksa nüfusun tamamı mı yer alacaktır? ◦ Kim: Veri toplayacak kişileri ifade eder. Yönetici performans ölçümü için gereken bütün veriyi toplayacak mıdır? Çalışanlardan bazı verileri toplamaları istenecek midir? Kuruluştaki bilişim uzmanlarının yönetsel veri tabanlarından veri çekmeleri istenecek midir?
22
◦ Ne zaman: Veri toplama ve raporlama sıklığını ifade eder. Hangi sıklıkla bilgi toplanacaktır? Performans ölçüm sonuçları ne sıklıkta raporlanacaktır? Farklı veri toplama ve raporlama aralıklarının maliyet açısından etkileri nelerdir? ◦ Nasıl: Veri toplamak için kullanılan süreci ifade eder. Performans ölçümü amacıyla bilgiye erişmek için; anketler, gözlemler, elektronik veri tabanı sorguları ve kâğıt belgelerin gözden geçirilmesini içeren çeşitli yöntemler kullanılır.
24
1. Finansal başarı kazanmak için hissedarlarımıza nasıl görünmeliyiz? (finansal perspektif). 2. Vizyonumuzu gerçekleştirmek için müşterilerimize nasıl görünmeliyiz? (müşteri perspektifi). 3. Hissedarlarımızı ve müşterilerimizi memnun edebilmek için hangi işletme süreçlerinde mükemmelliğe ulaşmamız gerekir? (iç işletme süreçleri perspektifi). 4. Vizyonumuza ulaşmak için değişim ve iyileştirme yeteneklerimizi nasıl sürdürmeliyiz? (yenilik ve öğrenme perspektifi).
25
Bu perspektiflerle ilgili genel ölçüler: 1. Finansal perspektifle ilgili ölçüler: Yatırımın kârlılığı ve ekonomik katma değer. 2. Müşteri perspektifiyle ilgili ölçüler: Tatmin, sadakat, pazar ve müşteri payı. 3. İç işletme süreçleri perspektifiyle ilgili ölçüler: Kalite, tepki süresi, maliyet ve yeni ürün sunumu. 4. Yenilik ve öğrenme perspektifiyle ilgili ölçüler: Personelin tatmini ve mevcut bilgi sisteminin ulaşılabilirliği.
26
Klinik prodüktivite ve verimlilik. Karşılıklı saygı ve çeşitlilik. Sosyal taahhüt. Dış çevre değerlendirmesi. Hasta özellikleri.
28
Neye göre iyileştirme? Bir işletmenin, sürekli olarak ve bilinçli bir şekilde, kendi dallarında ve sektörlerinde en iyi (başarılı) olan işletmelerin belirli işleri nasıl yaptıklarını araştırması, incelemesi, kendi usulleri ile karşılaştırarak sonuç çıkarması, çıkardığı bu sonuçları bir uygulama planı çerçevesinde uygulayarak daha yüksek bir başarı düzeyine ulaşma çabaları.
29
Sağlık hizmetlerinde kıyaslama ◦ Örgütsel performansı değerlendirmede, anahtar iş süreçlerinin sonuçlarını ölçme ve performansı en iyi olanlar ile karşılaştırma ile ilgili sürekli ve işbirlikçi bir disiplin olarak tanımlanmaktadır.
30
Kıyaslama tekniğinin özellikleri: ◦ Süreklilik gerektiren sistematik bir çalışmadır. ◦ Çift yönlü (karşılıklı) bir bilgi alışverişi ve çıkar sağlamayı amaçlar. ◦ Yalnızca diğer örgütlerin elde ettiği sonuçlarla değil, bu sonuçların nasıl elde edildiği ile ilgilenir. ◦ Yalnızca “rakiplerle karşılaştırma yapma” anlamına gelmemekte; örgüt içi, sektörel ve genel anlamda çok yönlü araştırma ve karşılaştırmalara olanak tanımaktadır. ◦ Bir kopyalama ve taklit aracı değildir, bir uyarlama faaliyetidir. ◦ Tüm sektörlerde uygulanabilen bir tekniktir.
31
Seçilen ortağa göre kıyaslama ◦ İşletme içi kıyaslama ◦ İşletme dışı (sektörel) kıyaslama ◦ Sektör dışı kıyaslama ◦ Jenerik (genel) kıyaslama ◦ Küresel kıyaslama
32
İşletmenin odaklandığı noktaya göre kıyaslama ◦ Fonksiyonel kıyaslama ◦ Süreç kıyaslama ◦ Örgütsel performansa dayalı kıyaslama
33
İlişkinin amacına göre kıyaslama ◦ Stratejik kıyaslama ◦ Rekabetçi kıyaslama ◦ İşbirliğine dayalı kıyaslama
34
Kıyaslama sürecinin aşamaları: ◦ Kıyaslama konularının belirlenmesi. ◦ Kıyaslama yapılacak işletmelerin belirlenmesi. ◦ Veri toplama yöntemini belirlemek ve veri toplamak. ◦ Kıyaslama yapmak ve farkları bulmak. ◦ Performans hedefi belirlemek ve uygulama planı hazırlamak. ◦ Uygulamak, sonuç almak ve yeniden kıyaslama yapmak.