Yaşam yolculuğumuz boyunca kanser, kalp hastalığı ve nörolojik bozukluklar gibi kronik hastalıklara yakalanma riskimiz önemli ölçüde artar. Ancak kronolojik olarak hepimiz aynı hızda yaşlansak da biyolojik olarak saatlerimiz daha hızlı veya daha yavaş işleyebilir. Yalnızca kronolojik yaşa (doğumdan bu yana geçen yıl sayısı) güvenmek, vücudun iç biyolojik yaşını ölçmek için yetersizdir.
Bu tutarsızlık, bilim insanlarını bir kişinin biyolojik yaşını belirlemenin yollarını bulmaya sevk etmiştir. Bunun bir yolu, yaşlandıkça DNA'mızda meydana gelen kimyasal değişiklikleri dikkate alan "epigenetik saatlere" bakmaktır. Diğer bir yaklaşım ise kan basıncı, kolesterol seviyeleri ve diğer fizyolojik ölçümler gibi tıbbi testlerden elde edilen bilgileri kullanmaktır.
Araştırmacılar, bu "biyolojik belirteçleri" kullanarak, bir kişinin biyolojik yaşının kronolojik yaşını aşmasının, genellikle hızlanmış hücre yaşlanması ve yaşa bağlı hastalıklara karşı daha yüksek bir duyarlılık anlamına geldiğini keşfettiler.
Yeni araştırmamız, biyolojik yaşınızın, yaşadığınız yıllardan daha fazla, gelecekte bunama ve felç riskinizi öngörebileceğini öne sürüyor.
Önceki çalışmalar bu ilişkiye ışık tutmuştur ancak genellikle sınırlı ölçekte kalmışlardır. Bu durum, biyolojik yaşlanmanın Parkinson hastalığı ve motor nöron hastalığı da dahil olmak üzere çeşitli nörolojik bozukluklarla nasıl ilişkili olduğuna dair anlayışımızda boşluklar bırakmıştır.
Bu boşluğu doldurmak amacıyla Journal of Neurology, Neurosurgery and Psychiatry dergisinde yayınlanan çalışmamızda 325.000'den fazla orta yaşlı ve yaşlı İngiliz yetişkin incelenmiştir. İleri biyolojik yaşın demans, inme, Parkinson hastalığı ve motor nöron hastalığı gibi nörolojik hastalıklara yakalanma riskini artırıp artırmadığını araştırdık.
Daha sonra kimlerde nörolojik hastalıklar geliştiğini görmek için katılımcıları dokuz yıl boyunca takip ettik. Çalışmanın başlangıcında biyolojik yaşları daha büyük olanların, genetik, cinsiyet, gelir ve yaşam tarzı farklılıkları dikkate alındıktan sonra bile, önümüzdeki on yıl içinde demans ve inme riskleri önemli ölçüde daha yüksekti.
Çalışmamıza 60 yaşında iki kişinin katıldığını düşünün. Birinin biyolojik yaşı 65, diğerinin 60. Biyolojik yaşı daha yüksek olanın bunama riski %20, felç riski ise %40 daha yüksektir.
Güçlü ilişki
İleri biyolojik yaşın demans ve inme ile güçlü bir ilişki gösterirken, motor nöron hastalığı ile daha zayıf bir bağlantı ve hatta Parkinson hastalığı için ters bir yön gördüğümüzü belirtmek gerekir.
Parkinson hastalığı genellikle benzersiz özellikler sergiler. Örneğin, sigara içmek tipik olarak yaşlanmayı hızlandırmasına rağmen, paradoksal olarak Parkinson hastalığına karşı koruyucu bir etki gösterir.
Bulgularımız, biyolojik yaşlanma süreçlerinin muhtemelen yaşamın ilerleyen dönemlerinde bunama ve felce önemli ölçüde katkıda bulunduğunu göstermektedir. İleri biyolojik yaş ile kanser riskleri arasında önemli bir ilişki olduğunu gösteren önceki araştırmamızla birlikte bu sonuçlar, vücudun içsel gerilemesini yavaşlatmanın yaşamın ilerleyen dönemlerinde kronik hastalıkları önlemenin anahtarı olabileceğini düşündürmektedir.
Rutin kan örneklerinden biyolojik yaşın değerlendirilmesi bir gün standart uygulama haline gelebilir. Yaşlanmanın hızlandığı kişiler, bunama belirtileri ortaya çıkmadan onlarca yıl önce tespit edilebilir. Şu anda tedavi edilemez olsa da erken teşhis, önleyici yaşam tarzı değişiklikleri ve yakın izleme için fırsatlar sunmaktadır.
Örneğin, araştırmalar biyolojik yaşın egzersiz, uyku, diyet ve besin takviyeleri gibi yaşam tarzı müdahaleleriyle yavaşlatılabileceğini ve hatta tersine çevrilebileceğini düşündürmeye başlamıştır.
Sonuçlarımızın farklı insan gruplarında tekrarlanması bir sonraki adımdır. Ayrıca genetik geçmiş, biyolojik yaşlanma ve diyabet ve kalp hastalıkları gibi diğer önemli hastalıklar arasındaki bağlantıları da çözmeyi umuyoruz.
Şimdilik, içsel yaşlanma süreçlerini izlemek, insanları bilişsel gerilemeyi geciktirme konusunda güçlendirebilir ve ilerleyen yıllarda daha sağlıklı ve daha tatmin edici bir yaşam için umut sağlayabilir.
Jonathan Ka Long Mak, PhD Candidate, Karolinska Institutet
Sara Hägg, Associate Professor, Molecular Epidemiology, Karolinska Institutet
Yüksek İnsülin Seviyeleri Pankreas Kanseri ile Bağlantılı
Çalışma, insülin seviyelerini sağlıklı bir aralıkta tutmanın önemini vurgulamaktadır; bu da diyet, egzersiz ve bazı durumlarda ilaç tedavisi ile gerçekleştirilebilir.
Yeni bir çalışma, yüksek insülin seviyelerinin pankreas kanseri ile doğrudan bağlantılı olduğunu öne sürüyor.
Yüksek insülin seviyeleri, pankreas kanseri için bilinen risk faktörleri olan tip 2 diyabet ve obeziteye sahip kişiler arasında yaygındır.
Kanada'daki British Columbia Üniversitesi'nde (UBC) yapılan yeni çalışma, insülin ve reseptörlerinin pankreas kanserinin gelişiminde nasıl rol oynadığına ve dolayısıyla tip 2 diyabet ve obezitenin bu tabloya nasıl dahil olduğuna ışık tutuyor.
Cell Metabolism dergisinde yayınlanan çalışmaya göre, yüksek insülin seviyeleri pankreas asiner hücrelerini (pankreasta yüksek yağlı gıdaları parçalamak için sindirim enzimlerini oluşturan, depolayan ve salan hücreler) aşırı uyarıyor. Aşırı uyarılma iltihaplanmaya yol açarak bu hücreleri kanser öncesi hücrelere dönüştürür.
Çalışmanın ilk yazarı Anni Zhang, kendisi ve meslektaşlarının yüksek insülin seviyelerinin "asiner hücrelerdeki insülin reseptörleri aracılığıyla pankreas kanserinin başlamasına doğrudan katkıda bulunduğunu" bulduklarını söyledi.
Zhang yaptığı açıklamada, "Mekanizma, pankreas iltihabının artmasına yol açan sindirim enzimlerinin üretiminin artmasını içeriyor" dedi.
Çalışma, insülinin pankreatik asiner hücrelerin normal işlevlerini yerine getirmesinde önemli bir rol oynadığını, ancak yüksek seviyelerde olduğunda, artan etkisinin istemeden pankreatik iltihaplanmayı ve kanser öncesi hücrelerin gelişimini teşvik edebileceğini gösterdi.
Mimi Nguyen Ly
Multivitamin takviyesi alan yaşlı yetişkinler hafızalarında iyileşme yaşayabilir
Multivitamin almak, plaseboya kıyasla performansı "yaşa bağlı hafıza değişiminde 3,1 yıla eşdeğer" bir oranda artırmıştır ve bilişsel işlevlerin sürdürülmesine yardımcı olmakla kalmayıp potansiyel olarak geliştirebilir
Ayrı bir araştırma, üç yıllık multivitamin takviyesinin bilişsel gerilemeyi %60 oranında yavaşlattığını ortaya koymuştur; küresel biliş, epizodik bellek ve yürütme işlevinde iyileşmeler kaydedilmiştir
Diğer araştırmalar, günlük multivitaminlerin akciğer kanserini potansiyel olarak %38 oranında azalttığını ve çeşitli beslenme biyobelirteçlerinin seviyelerini iyileştirdiğini ortaya koymuştur
Bütün, besin değeri yüksek gıdalar en iyi beslenme kaynağı olsa da, yaşlı yetişkinler besin eksikliği riski altında olabilir ve bazıları multivitamin takviyesinden yararlanabilir.
Dr. Mercola
Sağlık bölümümüz Ata Kültür Yuvası tarafından desteklenmektedir.