Türk denizcilik tarihinin en önemli denizcilerinden olan, Barbarossa lakabının asıl sahibi, Cezayir'in Fatih'i, merhametli, cesur, Avrupa'ya korku salan Oruç Reis...
Oruç Reis Kimdir?
1470 veya 1474 yılında Ege Denizi'nin kuzeydoğusunda bulunan, dağlık bir Yunan adası olan Midilli'de dünyaya gelen Oruç Reis, Osmanlı denizcisidir.
Osmanlı Devleti'nin önemli Türk denizcilerinden olan kaptan-ı derya Barbaros Hayrettin Paşa'nın kardeşidir. Babası, Vardari Yâkub Ağa, 1462’de Midilli’nin fethine katılmış ve Bonova köyü kendisine tımar olarak verilmişti. Burada yerleşip evlenen Yâkub Ağa'nın İshak, Oruç, Hızır ve İlyas adını verdiği dört oğlu oldu.
İyi bir eğitim alan Oruç Reis, İtalyanca, İspanyolca , Fransızca ve Rumca dillerini hakimdir. Gemiciliği ve zekası ile ön planda olan Oruç Reis, kısa sürede gemi sahibi oluştur. Suriye, Mısır, İskenderiye ve Trablusşam’a mal taşıyarak, oradan aldıklarını Anadolu’ya getiriyordu.
Cömert, âlicenap, yardımsever, merhametli olan Oruç Reis, aynı zamanda ciddi ve sertti. Katıldığı muharebelerde can ve mal endişesi duymaz, leventler tarafından baba gibi sevilirdi.
Oruç ve İlyas Reisler, bir seferinde Midilli’den Trablusşam’a giderken, Rodos Şövalyeleri'nin büyük savaş gemileriyle karşılaştıktan sonra, esir düştü. Uzun mücadelelerden sonra kurtulmayı başardı.
Başarılar ve Cezayir'in Fethi
Kuzey Afrika'nın en büyük adası olan Cerbe Adası, Türk denizcilik tarihinde önemki bir yere sahiptir. Oruç Reis, 1513 yılında bölgeyi işgal etti ve bu başarısı ününü Avrupa'ya taşındı. Çünkü, o tarihe kadar bir çektirinin, bir baştardayı ele geçirmesi işitilmemişti.
İtalyanlar bu başarıları ve tanınmasının ardından kızıl sakalından ötürü kendisine Barbarossa lakabını vermişlerdir. Oruç Reis'in ardından kardeşi Hızır da ağabeyine hürmeten aynı lakabla anıldı.
Cerbe Adası'nı fetheden Oruç Reis'in yeni hedefi Cezayir'di. Kısa sürede bölgeyi ele geçirdi.
Becâye kuşatması sırasında Oruç Reis, sol kolundan ağır yaralandı ve hekimlerin tavsiyesiyle bu kolu dirsekten kesildi. Tek kolla mücadelede de şevk ve azminden hiçbir şey kaybetmeyen Oruç Reis, iyileşince derhal denize açıldı ve pek çok gemi ele geçirdi.
Merhametli olması ile bilinen Oruç Reis, çok güç durumda olan Emevilere yardım ederek, Kuzey Afrika'ya taşıdı.
İspanya’nın hakimiyeti altında bulunan Tlemsan’ı elde eden Oruç Reis, İspanyollardan yardım alan Tlemsan emirine karşı, elde ettiği yerleri savundu. Topraklarını yedi ay boyunca müdâfaa etti. Yerli halkın ihanet etmesi üzerine, Cezayir’e dönmek için düşman kuşatmasını yarıp dışarı çıkmaya çalıştı.
Düşmanı yararak bir kısım leventleriyle birlikte ırmağı geçti. Ancak, yirmi kadar levendi, düşman tarafında kalmıştı. Oruç Reis, kurtulma ümîdi olmadığını bile bile, leventlerini yalnız bırakmamak için tekrar düşmanları arasına daldı. Nehri geçmeye çalışırken leventlerinin çoğu öldü. Tek kollu Oruç Reis, yanındaki son levendin de öldüğünü gördükten sonra, aldığı mızrak yarası sonucu öldü.
Oruç Reis'in 1518 yılında hayatını kaybettiği tahmin ediliyor.
30 Eylül tarihinde yaşanmış önemli olaylar;
1399 - IV. Henry İngiltere Kralı oldu.
1517 - Oruç Reis, Cezayir zaferini elde etti.
1520 - Kanuni Sultan Süleyman 10. Osmanlı Padişahı olarak tahta çıktı.
1730 - Sultan I. Mahmut tahta çıktı.
1791 - Mozart'ın son operası Sihirli Flüt'ün galası Viyana'da yapıldı.
1888 - Karındeşen Jack üçüncü kurbanı olan Elizabeth Stride'ı ve dördüncü kurbanı olan Catherine Eddowes'u öldürerek aynı gün iki kişiyi öldürmüş oldu.
1930 - İlk Türk sivil pilotlardan Vecihi Bey, kendi yaptığı uçağıyla Göztepe'den Yeşilköy'e uçtu.
1956 - Soprano Leyla Gencer, San Francisco'da konser verdi.
1960 - Devlet Planlama Teşkilatı kuruldu.
1966 - Botsvana, Birleşik Krallık'tan bağımsızlığını kazandı.
1978 - Başbakan Bülent Ecevit ilk Köy-Kent uygulamasını Bolu'nun Mudurnu ilçesine bağlı Taşkesti köyünde başlattı.
1991 - İstanbul metrosu'nun ön tünel inşaatı başladı. Açılışı Sosyal Demokrat Halkçı Parti Genel Başkanı Erdal İnönü yaptı.
2005 - Danimarka'da Jyllands Posten isimli gazetede Muhammed peygamberi tasvir eden karikatürler yayınlaması üzerine Karikatür Krizi çıktı.
2009 - Endonezya'nın Sumatra adasında gerçekleşen depremde 1115 kişi öldü.
Hazırlayan:Burçin TÜRKOĞLU