Almanya 2003’te Kadınlar Dünya Kupası’nı kazandığında, takım eve sadece bir kupa götürdü. Bunun nedeni, FIFA’nın ilk dört turnuva boyunca para ödülü vermemesiydi, bu nedenle Almanya, diğer tüm takımlar gibi zafer için oynadı ve başka pek az şey yaptı.
Ancak bu yaz yapılacak turnuvada, dokuzuncu Kadınlar Dünya Kupası’nda, kazanan takım toplam 152 milyon $’lık keseden 10.5 milyon $ alacak. İlerleme, değil mi?
Şey, evet … ve hayır. Çünkü o rekor ödeme 20 yıl önce paylaşılan alandan fazla iken, 4.5 milyon dolar. az Küresel futbolun yönetim organı FIFA’nın erkekler Dünya Kupası’nda ödediğinden daha fazla 21 yıl evvel. Bu arada erkeklerin cüzdanı 440 milyon dolara yükseldi.
Yani kadınların şimdi istediği şey ilerleme değil, eşitlik.
Takımın altı yıllık eşit ücret mücadelesinin açık sözlü bir savunucusu olan ABD’li yıldız Megan Rapinoe, “Eşitlik aslında iş için iyidir,” dedi ve başarılı sonucu rakip milli takımlara ilham veren bir savaş. “Dünyadaki en büyük kadın spor etkinliği. Bu gerçek bir fırsat. Sanki bu bir paradigma değişikliği ya da geriye dönüp ‘Bu Kadınlar Dünya Kupası’ndan sonra hiçbir şey eskisi gibi olmadı’ diyeceğimiz bir an.
“Neyse ki herkes doğru yönde ve aynı yönde ilerliyor ve sınır yok.”
Geçen yıl, ABD Futbol federasyonu erkek ve kadın takımları ile seyahat, antrenman ve maaşta eşitlik ve ödül gelirlerinde %50’lik bir pay dahil olmak üzere ayrı toplu pazarlık anlaşmaları müzakere etti. Şimdi diğer Kadınlar Dünya Kupası takımları da FIFA’nın aynısını yapmasını istiyor.
Bu turnuvanın başlamasından üç gün önce, Dünya Kupası ev sahiplerinden biri olan Avustralya takımının 23 üyesi, orta saha oyuncusu Tameka Yallop’un “FIFA yine de aynı başarı için kadınlara erkeklerin yalnızca dörtte biri kadar para ödülü verecek” dediği ücret farkını eleştiren bir video yayınladı.
FIFA başkanı Gianni Infantino, bunu bir sonraki Dünya Kupası döngüsüne kadar değiştireceğine söz verdi.
Geçen Mart ayında FIFA Kongresi delegelerine “Amacımız 2026 erkekler ve 2027 Kadınlar Dünya Kupası için ödemelerde eşitlik sağlamaktır” dedi. “FIFA sadece sözlerle değil, eylemlerle hızlanıyor.”
Çarşamba günü Yeni Zelanda medyasına hitaben, bu projenin nasıl ilerlediğiyle ilgili soruları geçiştirdi.
“Benim için olumluya odaklanma, mutluluğa odaklanma, neşeye odaklanma zamanı” dedi. “Birisi bir şeyden hâlâ memnun değilse, çok üzgünüm.”
Infantino konuyu saptırmak zorunda kaldı çünkü para ödülü artışını daha kazançlı yayın gelirleriyle finanse etme planı bir engelle karşılaştı. İlk sekiz Kadınlar Dünya Kupası boyunca, turnuvanın TV hakları erkeklerle birlikte verildi, bu nedenle bir yayıncı erkekler için ödeme yaptığında kadınları bedavaya aldı.
Wall Street Journal’a göre, bu döngüde FIFA’nın amacı, kadınlar turnuvasının küresel TV haklarını ayrı ayrı satarak 300 milyon $ toplamaktı, ancak yaklaşık 100 milyon $ eksik kaldı. Dolayısıyla, ileriye doğru büyük bir adım olması beklenen şey, FIFA’ya 3 milyar dolardan fazla kazandırdığı bildirilen 2022 Dünya Kupası’nda erkeklerin elde ettiği gelirin yaklaşık %15’ini oluşturan kadınlar turnuvasının yayın gelirleriyle bir tökezlemeye dönüştü.
FIFA’nın kadın futbolu başkanı Sarai Bareman bir e-postada, “Bu noktaya kadar, kadın oyununun tüm ticari değeri tam olarak anlaşılmadı ve kadın oyununun tüm potansiyeli ortaya çıkmadı” dedi. “Kadın futbolunun büyümesini hızlandırmak en önemli önceliğimiz. Artan gelir doğal bir adımdır.”
2023 Kadınlar Dünya Kupası kapsamı
FIFA bazı başarılar elde etti. Bu yazki Dünya Kupası, 32 takım ve 64 maçla tarihin en büyüğü olacak ve Yeni Zelanda’nın 29 maça ev sahipliği yaptığı ve Avustralya’nın 35 maça ev sahipliği yaptığı iki ülke tarafından paylaşılan ilk olacak. Organizatörler, Yeni Zelanda’da geride kalan toplam bilet satışlarının 1,5 milyonu geçmesinin beklendiğini ve dünya çapında TV izleyicisinin 2 milyara ulaşabileceğini söylüyor. Her iki rakam da rekor olacaktır.
Sonuç olarak Infantino, bu Dünya Kupası’nın yaklaşık 500 milyon dolar gelir elde etmesini ve etkinliğin ilk kez kendi kendine devam etmesini bekliyor.
ABD’yi son iki Dünya Kupası’nda zafere taşıyan koçluk yapan ve şu anda FIFA’nın teknik çalışma grubunun başkanı olan Jill Ellis, Infantino’nun ücret adaleti konusundaki baskısında samimi olduğuna inanıyor.
“Futbolun geleceğinin kadınlarda olduğunu söylediğini duydum. Bunu bir sonraki Dünya Kupası için eşitleme taahhüdü bence çok ön planda olan bir şey” dedi. “Kadın oyununun ne kadar büyüdüğü ve içinde hala ne kadar potansiyel kaldığı kabul ediliyor.”
Yeni Zelanda kaptanı Ali Riley, FIFA’nın şimdiden bazı şeyleri eşit hale getirdiğini söyledi. Örneğin, her maçtan sonra toplanıp hareket etmek yerine tüm takımların ana kampları ve özel eğitim tesisleri olacak. Kadınlar için otel, seyahat ve diğer hizmetler geçen yıl erkekler Dünya Kupası takımlarına verilenlerle karşılaştırılabilir düzeyde olmalı ve her oyuncu ilk kez özel bir odaya sahip olacak.
Geçen sonbaharda Uluslararası Oyuncular Birliği’nden Infantino’ya daha iyi muamele ve eşit ücret talep eden bir mektubu imzalayan 150’den fazla kadından biri olan Riley, “Eşit koşullara bakıldığında, tek kişilik odalara sahip olmak, bu hayal edebileceğimiz bir şey değil,” dedi. “Oda arkadaşın nezle olmuş olabilir, ishal olabilir. Bavulunuzu bile açamayacak kadar küçük, minicik bir odadasınız.
“Eşit koşullara sahip olmamak böyle bir şeydi. Bunların hepsi çok büyük etki yaratan şeyler.”
Başka bir avantaj da olacak: Bu yıl, sahaya adım atsın ya da çıkmasın her Dünya Kupası oyuncusu, 2022’de bir kadın futbolcunun ortalama yıllık kulüp maaşının iki katından fazla olan 30.000 $’a hak kazanıyor. Ancak FIFA’nın ödemelerin her takımın ulusal federasyonuna yapılacağını söylediği için kadınların bu parayı alıp almadığı kesin değil.
Bu her zaman iyi sonuç vermedi. Daha geçen ay Güney Afrika takımının üyeleri federasyonlarını Dünya Kupası ikramiye ödemelerini alıkoymakla suçlarken, Jamaika takımı federasyonunun üzerinde anlaşmaya varılan tazminatı sağlamadığı suçlamaları üzerine turnuva hazırlıkları için para toplamak zorunda kaldı.
“Profesyonel kadın oyuncular için, bu aslında oldukça hayat değiştirebilir, 30.000 dolar. Beşinci Dünya Kupası’nda oynayan Riley, “Bir erkek oyuncu muhtemelen bu konuda aynı duyguya sahip olmaz” dedi. “Yani bu ileriye doğru çok ama çok önemli bir adım. Şimdi, ‘Tamam, buraya geldik. Ama sadece arkamıza yaslanacak değiliz.’ Bunun bir koşul olduğunu, ancak 2027’ye kadar para ödülünün eşitlenmesi vaadiyle olduğunu söylediniz.
“Yani bunun olmasını sağlayacağız.”