İnsanlarda görülen hastalıkların yaklaşık % 60’ı yarasaların ve maymunların da içinde yer aldıkları hayvanlar aleminden gelmektedir.
KIGOMA, Tanzanya, 24 Mayıs (UPI) – Yeni araştırmanın, yarasaların Afrika maymunları tarafından avlandıklarının ve tüketildiklerinin ilk ayrıntılı belgesi olduğu öne sürülmektedir.
Yarasaların Ebola, Marburg ve Henipa virüslerini taşıdıkları bilinmektedir. Önceki çalışmalar, bu hastalıkların yarasadan primata, daha sonra hayvandan insana yayıldığını belgelemektedir.
Ancak şimdiye kadar bilim insanları, maymunların benzer virüsleri yarasanın tükürüğünü meyvelerin ve çiçeklerin üzerine bırakması yoluyla kaptıkları hipotezini öne sürmüştü. Bu yolla bulaşmanın meydana gelmiş olması mümkün, ancak son bulgular yarasaların ve guenonların –Cercopithecus cinsinin eski dünya maymunlarındandır- düzenli av-avcı etkileşimleri olduğunu öne sürmektedir. Bu etkileşimler, hastalıkların daha fazla yayılmasına olanak sağlamaktadır.
Florida Atlantik Üniversitesi’ndeki araştırmacılar, EcoHealth dergisinde yayımlamış oldukları en son çalışmada, yaptıkları incelemelerde Cercopithecus maymunlarının Tanzanya’daki Gombe Milli Park’ta bulunan iki yarasa türünü avladıklarını gözlemlediklerini belirttiler.
Florida Atlantik Üniversitesi’nde bir antropoloji profesörü asistanı ve aynı zamanda çalışmanın ortak yazarlarından Kate Detwiler yaptığı bir basın açıklamasında “Çalışmamız Cercopithecus maymunlarının fırsatçı bir şekilde sadece Gombe’deki değil, aynı zamanda Kenya’daki Kakamega Ormanı’ndaki yarasaları da avladıklarını ortaya koydu” diye belirtmiştir. “Gözlemlediğimiz bu davranış ve söz konusu maymunların bu yarasaları avlamakta göstermiş oldukları süreklilik onların, yemek listelerinde arzu ettikleri ögelerden olduğunu göstermektedir.”
Guenonlar en çok meyveleri, çiçekleri ve yaprakları yemektedir, ancak onlar fırsatçı birer herşeycildirler ve kertenkeleleri, yılanları, kurbağaları ve diğer küçük türleri de yemektedirler. Maymunların yarasaları dış ortamda yakaladıkları görülmemekteydi. Buna rağmen, guenonların yarasaları, büyük olasılıkla yarasalar uyurken ya da nispeten daha kolay bir an olan istirahat halindeyken, yaşadıkları yuvalarından çekerek avladıkları gözlemlenmişti.
Yeni ortaya çıkarılmış olan bu davranış, insan gelişimi ile birlikte modifiye olmuş ve bu gelişimlere yakın olan söz konusu yaşam alanlarınnın içinde ve yakınlarında gözlemlenmişti, ki bu alanlar parçalanmış ormanlar, plantasyon ormanları ve orman kenarlarıdır.
Çalışmanın baş yazarı olan Elizabeth Tapanes “Yaşam alanı değişiminin yarasalar üzerindeki etkileri bilinmemektedir ve daha fazla çalışma gerektirmektedir. Gözlemlerimiz, Cercopithecus maymunlarının yarasaları avlamasının yaşam alanına özgü olabileceğini ve muhtemelen antropogenetik yaşam alanı değişikliklerden etkilenmiş olduklarını göstermektedir” açıklamasını yaptı.
İnsan hastalıklarının yaklaşık % 60’ı hayvanlardan kaynaklanmaktadır, bu sebeple hayvanlar alemi yoluyla bulaşma rotalarının anlaşılması, bu hastalıkların önlenmeleri, salgın hastalıkların ve bu salgınların insanlar arasında yayılmalarının kontrol altına alınması açısından önemlidir.
Kaynak: UPI
Çeviren: Bünyamin TAN