ALEXANDER SEVERUS KİMDİR?
Tam adı Marcus Aurelius Severus Alexander olan ama genellikle Alexander Severus olarak anılan Roma imparatorudur.
Septemus Severus hanedanına mensup olup bu hanedanın son imparatoru olan Alexander, 208-235 yılları arasında yaşamıştır. 18 yaşındaki kuzeni Elegabulus’un 222 yılında suikaste uğrayarak ölmesiyle 13 yaşında tahta geçmiştir. 235 yılında ise aynı kuzeni gibi suikasta uğrayarak ölmüştür.
ALEXANDER SEVERUS’UN HAYATI
Babası Suriyeli Promagistray, annesi ise imparatorun teyzesidir. Büyük annesinin kuzeni Elegabulus’a telkiniyle genç imparator onu varisi olarak seçmiştir.
18 yaşındaki kuzeni ülkeyi iyi yönetemediğinden suikast sonucu öldüğünde kendisi 13 yaşındaydı ve genç yaşta tahta geçtiğinden dolayı büyük annesi ve annesinin etkileri onun ülkeyi yönetmesinde rol oynuyordu.Neredeyse ülkeyi annesi ile birlikte yürütmüştür.
İlk yıllarda annesinin becerikli bir kadın olmasıyla sorunsuz geçerken daha sonradan annesinin cimrileşmesi ve orduyla arasında problemler oluşması ordunun ona karşı isyan etmesine sebep olmuştur.
16 kişilik bir meclis kurdu.231 yılında Parth tehlikesi otaya çıktığında doğuya geçti. Doğuda Sasaniler’e karşı zafer kazandı. 232 yılında savaşın başlamasıyla Mezopotamya yeniden Roma’nın egemenliğine geçti. 233 yılında Roma’ya döndü ve Germen tehlikesi nüksedince o bölgeye gitti.
Germenya’ya girdikten sonra zaman kazanmak için germen kabilelerini satın almaya çalışması onu askerlerinin gözünde onursuz yaptı. Daha sonraları ise onun imparatorluğa layık olmadığı görüşleri yayılmaya başladı.
Ordu komutanları, güçlü bir komutan olan Trakyalı Gaius İulius Verus Maximinus’u imparator olarak seçmeye karar vermişlerdir. Alexander bu isyanla öldürülürken ondan sonra ise 3. yüzyıl krizleri diye anılan krizler ortaya çıkmıştır.
ALEXANDER SEVERUS’UN ÖLÜMÜ
Alexander’ın yönetimine giren ülke son zamanlarda iyiye gidiyordu. Senato az bile olsa mali reformlar yapılmıştı.Ülkenin ilk zamanlarda Sasaniler’e karşı zafer kazanmasına rağmen Alexander’ın orduyla arası iyi değildi.233 yılında Germenler’le savaş ortaya çıktığında Alexander’ın izlediği yol ordu ile arasında tepkilere sebep olmuştu. Alexander zaman kazanmak için Germen kabilelerini almak istemişti fakat ordu germenler’in üzerine yürümeyi daha doğru buluyordu.
İlerleyen zamanlarda Trakyalı Gaius İulius Verus Maximinus ‘u imparator ilan eden ordu Alexander ve annesini (18 Mart-19 Mart tarihlerinden birinde )Lejyon XXII Primigenia’nın isyanıyla öldürdü. Severus hanedanlığının sonu böylece gelmiş oldu.
ALEXANDER SEVERUS’UN MİRASI
Alexander ülkeyi yönetirken annesinin etkisinde anlayışlı ve hoşgörülü, insanların ahlakını iyileştirmeye yönelik çalışmalar içerisinde bulundu.
Kurduğu 16 senatör ile birlikte ünlü tarihçiler, hakimler ve kurduğu 14 bölgenin belediye başkanlarıyla bir danışma konseyi kurmuştu.
Vergiler azaltıldı,bilim ve sanata önem verildi onlara yönelik çalışmalar gerçekleştirildi.Din açısından Alexander özgür bir yaklaşım içerisindeydi. Kendi şapelinde Orpheus, İbrahim Peygamber, Tyanalı Apollon ve İsa Peygamberin büstleri vardı. Söylenenlere göre Hristiyanlığın kurucusu adına bir tapınak yapma istediği içerisindeymiş ama pagan rahipleri tarafından vazgeçirilmiş.
ALEXANDER SEVERUS’UN EVLİLİĞİ
Alexander 225 yılında Augusta unvanlı Sallustia Orbiana ile evlendi fakat karısının babası Seius Sallustius ‘un kendine suikast girişiminde bulunduğu anlaşılıp idam edilince,karısını sürgüne yolladı.
3.YÜZYIL KRİZİ NEDİR?
235 ile 284 yılları arasında Roma imparatorluğunun parçalandığı ve yıkılmanın eşiğine geldiği dönemdir. Bu döneme “askeri anarşi dönemi”de denmektedir. Bu dönemde Roma üç krizle baş başadır bu krizler ekonomik, iç savaş ve dış içtihadıdır.
Severus Hanedanlığının son üyesi Alexander’ın öldürülmesinden sonra tahta dair sıkıntılar boy göstermiştir.Askeri gücün artması tahta kimin geçeceğine dair net bir işleyiş bulanamaması Severus hanedanlığının içinde yaşadığı sıkıntılar çevredeki kavimlerin Roma’yı sürekli baskı altında tutması gibi sebepler doğrultusunda Roma kriz dönemine girmiştir.
Bu dönemde imparatorluğun başına 20-25 kişi geçmiştir yalnız gerçek sayı biraz muammadır çünkü tahta bir sürü kisi talip olmuştur. Bu dönemde tahta geçen kişiler,savaş yenilgisi,suikast ile ölmüş komutanlardır.
Ekonomik sorunlar, iç savaşlar ve dış içtihatlarla sorun yaşayan ülke yıkılmaya ramak tutmasına rağmen bir dizi asker imparator, Diocletianus ‘un 284 yılında imparatorluğu ikiye ayırma girişimi ve diğer reformlarla varlığını sürdürmüştür.