Genel Bakış
Kalp-damar hastalığı (kardiyovasküler hastalık; KVH) kalbiniz (kardiyo) ve/veya vücudunuzun kan damarları (vasküler) sistemini olumsuz etkileyebilen hastalıkları kapsayan genel bir terimdir.
Kalp-damar hastalıklarının çoğu kronik rahatsızlıkları yansıtmaktadır. Bu rahatsızlıklar uzun sürede gelişip sebat etmektedir. Ancak kalp-damar hastalıklarının bir bölümü kalbi veya beyni besleyen bir damar tıkandığında ansızın oluşan kalp krizleri ve inmeler gibi akut olaylar şeklinde olabilir.
Kalp-damar hastalığı teriminin en popüler kullanımı aterosklerozla ilişkili hastalıkları ifade eder. Sigara içenlerde, kan basıncı, kan kolesterol düzeyi (özellikle LDL düzeyi) yüksek olanlarda, aşırı kilolularda, egzersiz yapmayanlar ve/veya diyabetlilerde bu hastalıklar daha sık oluşmaktadır. Halk sağlığı girişimleri insanların sağlıklı bir diyete uymalarını, sigarayı bırakmalarını , kan basınçlarını kontrol etmelerini, kan kolesterollerini düşürmelerini, düzenli aralıklarla egzersiz yapmalarını ve diyabetli iseler kan şekeri düzeylerini iyice kontrol altına almalarını teşvik ederek kalp-damar hastalıklarını azaltmaya odaklanırlar. Yukarıda tanımlandığı gibi bazı kalp-damar hastalıklarının sınıflaması:
- Koroner kalp hastalığı (KKH) ve koroner arter hastalığı (KAH) - kalbi besleyen kan damarlarının hastalığı aşağıdaki rahatsızlıklara yol açabilir:
- Serebrovasküler hastalık - beyni besleyen kan damarlarının hastalığı aşağıdaki rahatsızlıklara yol açabilmektedir.
- Geçici iskemik ataklar (TIA) veya "mini inmeler"
- İnmeler
- Çevresel (periferik) damarların hastalığı - kolları ve bacakları besleyen kan damarlarının hastalığı olup aşağıdaki bozukluklara yol açabilir:
- Klodikasyon - atardamarlar içindeki kan akışının tıkanması ağrıya neden olur.
- Kangren -dolaşım yetersizliği nedeniyle bacaklardaki dokuların ölümü
- Anevrizmalar
Dünya Sağlık Örgütü (The World Health Organization) 2005 yılında dünya çapında ölümlerin % 30'unu temsil eden 17,5 milyon kişinin kalp-damar hastalığından öldüğünü tahmin etmektedir. Bu ölümlerin 7,6 milyonu koroner kalp hastalığı ve 5,7 milyonu inmeye bağlıydı. Dünya ölçeğinde ölümlerin önde gelen nedeni olarak kalp-damar hastalığı uluslararası ilgi odağıdır.
Birçok başka hastalık da gerçekten kalp ve toplardamarlar da dahil olmak üzere diğer kan damarlarını olumsuz etkilemektedir. Kalp gelişimi sırasında oluşan sorunlar (doğumsal [konjenital] kalp hastalığı) kalp hasarına neden olabilmektedir. Endokardit denilen enfeksiyonlar kalp kapaklarına zarar verebilmektedir. Kalp kası yavaş yavaş (kardiyomiyopati denilen) veya enfeksiyonlarla (miyokardit denilen) daha hızlı biçimde yıkıma uğrayabilmektedir. Ateroskleroz dışında bu ve diğer kalp hastalıkları kalp hastalığı makalesinde tartışılmaktadır. Toplardamarlarda kan pıhtıları (trombüs) oluşabilir ve bunlar damar duvarından koparak (emboli denilen) diğer organlara gidebilirler. Kan damarları vaskülit denilen iltihabi bir hastalıkla hasarlanabilir.
İlgili sayfalar
Bu internet sitesinde
Testler: Lp-PLA2
Başka bir internet sitesinde
World Health Organization: Cardiovascular Diseases
World Health Organization: Cardiovascular diseases fact sheet
CDC: Cardiovascular Disease
CDC: Heart Disease
4Women.gov: Heart and Cardiovascular Disease
Medline Plus: Heart Diseases
Mayo Clinic: Cardiovascular disease 101: Know your heart and blood vessels
American Heart Association
Commentary on the 2009 Canadian Guidelines for the Diagnosis and Treatment of Dyslipidemia and Prevention of Cardiovascular Disease in Adults (Clinical Chemistry, May 2010)
Makalenin kaynakları
DİKKAT : Bu makale burada alıntılanan kaynaklarla birlikte Lab Tests Online Editöryal İnceleme Kurulunun toplu deneyimlerine dayanmaktadır. Bu makale belli aralıklarla Editörler Kurulu tarafından gözden geçirilmekte olup inceleme sonucu güncelleştirlebilmektedir. Alıntı yapılan her yeni kaynak listeye eklenecek ve kullanılmış orijinal kaynaklardan ayırt edilecektir.
World Health Organization. Cardiovascular diseases fact sheet, Feb 2007 (Online bilgiler ) http://www.who.int/mediacentre/factsheets/fs317/en/index.html http://www.who.int. İnternete giriş tarihi: 2/8/2007.