GGT testi, kandaki gama glutamil transpeptidaz (GGT) enziminin seviyesini ölçer. GGT, bazı moleküllerin taşınmasında rol oynadığı gibi, karaciğerde ilaçlar ve toksinler gibi bazı kimyasal maddelerin vücuda zararsız hale getirilmesinde de çalışır.
Vücutta dalak, pankreas, safra ve böbrek gibi çeşitli organ ve dokularda bulunsa da esas olarak karaciğerde yoğun olarak yer almaktadır. GGT enziminin kandaki seviyeleri bazı hastalıklarda tanı koymada veya düşünülen tanıyı ekarte etmede yardımcıdır.
GGT testi karaciğerde hasar varlığını gösterse de hasarın sebebini belirlemek için farklı testler yapmak gerekir. Karaciğer fonksiyon testleri içinde yer alan bir test olan GGT, sadece karaciğere özgü hastalıklarda değil farklı bazı doku ve organların hastalıklarında da değişiklik gösterir.
GGT nereden salgılanır ?
Normalde kanda düşük düzeylerde bulunan GGT, en çok karaciğer ve safra yolları hasarı olan durumlarda kanda yükselir. Karaciğer dışında, böbrek hasarında da seviyesi yükselen GGT, daha az miktarlarda kalp, iskelet kasları, pankreas hücrelerin hasarında kana salınır.
GGT testi için gerekli örnek nedir ?
Test koldan alınan kan örneğinde yapılır.
GGT testi neden yapılır ?
- Karaciğer hasarı olduğu düşünülen durumların araştırılmasında GGT testi istenir. Karaciğer hasarına bağlı görülen belirtiler şunlardır: Halsizlik, iştah kaybı, bulantı, kusma, sarılık, karın ağrısı, kaşıntı, idrar renginde koyulaşma, dışkı renginde açılma.
Hepatit ve siroz gibi karaciğer hastalıklarda,
- Aşırı alkol kullananlarda meydana gelen karaciğer hasarının belirlenmesinde,
- Alkolizm tedavisinde tedaviye yanıtın izlenmesinde,
- Karaciğer hastalıklarının tedavisinin izlenmesinde GGT testi yardımcıdır.
GGT alkol bırakıldıktan sonra hemen normale döner mi ?
Alkol bırakıldıktan sonra kandaki GGT düzeyi düşmeye başlar. Ancak bu düşüş uzun sürebilir. GGT’nin normal seviyeye inmesi birkaç ayı bulabilir. Alkol kullanımının süresi ve alkol bırakmadan önceki GGT seviyeleri önemlidir.
GGT testi normal değerleri nelerdir ?
Aşağıda verilen değerler testin yapıldığı laboratuvara, kullanılan metoda ve testin yapıldığı cihaza göre değişiklik gösterebilir.
Kandaki GGT düzeyleri: 0-51 U/L’nin arasındadır.
Yüksek değerler ne ifade eder ?
- Hepatit ve siroz gibi karaciğer hastalıkları,
- Pankreas iltihabı,
- Kalp yetmezliği,
- Şeker hastalığı,
- Alkolizm,
- Karaciğerde hasar yapan ilaçların kullanımı GGT değerlerinin yükselmesine sebep olabilir.
Testin sonucunu etkileyen faktörler nelerdir ?
- Fenitoin, karbamazepin ve barbitüratlar başta olmak üzere birçok ilaç GGT düzeyini yükseltebilir.
- Sigara içimi de GGT düzeyini yükseltebilir.
- Testin yapılmasından önceki 24 saat içinde az miktarda bile alkol kullanımı GGT seviyesini yükseltebileceğinden alkol tüketiminden kaçınılmalıdır.
Test sonuçları mutlaka doktorunuz tarafından değerlendirilmelidir.
Test öncesi nelere dikkat edilmelidir ?
Test sonuçlarını etkileyen ilaçları kullanan hastalar bu durumu testi isteyen doktora mutlaka belirtmelidirler.