Bulutlar, serbest atmosferde buz kristalleri ve su damlacıkları gibi parçaların bir araya gelmesiyle oluşur.Bunun için, yeryüzünün dengesiz bir biçimde ısınmasıyla ya da başka nedenlerle yükselen havanın soğuyarak yoğunlaşması gerekir.Bulutlar, yeryüzüne ulaşan güneş enerjisini ve yeryüzünden uzaya geri yansıyan enerji miktarını düzenleyerek iklim üzerinde önemli rol oynar.
Bulutlar, gökyüzünde bulundukları yükseklik, yapıları ve içeriklerine bağlı olarak enerjiyi farklı biçimlerde düzenlerler.Söz gelimi, bir bulut tipi yeryüzünden yansıyan enerjiyi yeryüzüne geri yansıtarak sıcaklığı tutarken; bir başka bulut tipiyse güneş ışınlarını yansıtarak yeryüzünün ısınmasını engelleyebilir.
Örneğin, bulutsuz gecelerde havanın başka zamanlara göre çok daha soğuk olduğunu farketmişsinizdir.Bulutların yalıtıcı etkisi olmadığı için, böyle gecelerde yeryüzünden çok daha fazla enerji uzaya geri yansır.
Bulutların Sınıflandırılması
Bulutların sınıflandırılmasında kullanılan ölçütlerden biri, bulut tabanının yeryüzünden yüksekliğidir.
Yeryüzünden yükseltilerine göre üç farklı bulut tipi vardır.
Yüksek bulutların tabanı, yeryüzünden 6000 m ve daha yukarıda bulunur.
Orta yükseklikteki bulutların tabanı yerden 2000 - 6000 m; alçak bulutların tabanıysa en çok 2000 m yüksekliktedir.
Bulut sınıflandırmasında kullanılan bir başka ölçüt ise, bulutun yerden bakıldığında nasıl göründüğüdür.
Bulutları betimlemek için daha çok Latince sözcükler kullanılır.
Kümülüs sözcüğü, Latince'de "yığın" anlamına gelir.
Stratus, "tabaka"; cirrus, "saç telleri", nimbus "yağış" anlamına gelir.
Öte yandan, yükseklerdeki bulutlar "cirro" önekini alır.
Orta yükseklikteki bulutlarsa "alto". Adında "nimbo" ya da "nimbus" geçen bulutlar, yağış bulutlarıdır.
Alçak bulutların adlarına özgü tek bir ek yoktur.
Örneğin, stratokümülüs, iki farklı temel bulut biçiminin özelliklerini taşıyan bir alçak buluttur.