8 Mart insanlık tarihi açısından hakların kazanılmasında nerelerden başlandığını ve bugünlere nasıl gelindiğinin hatırlanması için güzel bir gün
Kadınların eşit haklara sahip olmak yolunda verdiği mücadelenin tarihi olan 8 Mart 1857 yılında Amerika’nın New York kentinde tekstil sektöründe çalışan yüzlerce kadının düşük ücretlerini, uzun çalışma saatlerini ve insanlık dışı çalışma koşullarını protesto etmek için grevler yapmaya başlamasıyla tarihe geçti. Başlattıkları grev sırasında çıkan yangında, fabrikadan çıkamayan 129 kadın yanarak yaşamını yitirdi.
Kadınlara özgü bir günün var olması düşüncesi ise ilk kez, 26-27 Ağustos 1910’da Kopenhag’da düzenlenen Uluslararası Sosyalist Kadınlar Konferansında Clara Zetkin, 129 kadın işçinin anısına 8 Mart’ın Dünya Emekçi Kadınlar Günü olarak kutlanması önerisi kabul edildi. O günden sonra bir çok ülkede her yıl kutlanmaya başladı. ilk yıllarda belli bir tarih saptanmadığı için ilkbaharın değişik günlerinde kutlanıyordu. Tarihin 8 Mart olarak saptanışı 1921’de Moskova’da gerçekleştirilen 3. Uluslararası Kadınlar Konferansı tarafından belirlenmiştir.
Dünya Emekçi Kadınlar günü açısından tarihteki bazı önemli olaylar
1857 New York: kadinlar 12 saatlik günlük çalışma saatine, düşük ücrete karşı yürüyüşler yaptılar. Polis tarafından dağıtıldılar.
1908 New York: 15.000 kadın daha kısa çalışma saati, daha iyi gelir ve oy hakkı için yürüdü. Doğum izni istediler. Kullandıkları slogan “Ekmek ve Gül ” idi. (Ekmek yaşama güvencesi, karın tokluğunu, gül ise daha kaliteli yaşamı simgeliyordu)
1909 İlk Kadın Günü 28 Şubat ta kutlandı. Avrupa’daki kadınlar da Şubat ayının son pazar gününü Kadın Günü olarak kutladı.
1911 Kophenag kararından sonra ilk kez 19 Mart ta Avusturya, Danimarka, Almanya ve İsviçre de kutlandı. Yüz binlerce kadın ve erkek değişik aktiviteler yaptılar. Oy verme, seçme seçilme hakları yanısıra meslek edinme ve mesleki eğitim görme haklarını istediler.
Bu kutlamalardan 2 hafta sonra Triangel yangınında 140 kadın öldü. Bu olay Amerika çalışma kurallarını büyük ölçüde etkileyen bir yere sahip oldu.
1917 yılının 8 Martında Rus kadınlar “Ekmek ve Barış” için grev yapıp, çalışma şartları yaşam koşullarını protesto ettiler. Daha sonraki yıllarda bugünün kutlanması bütün Avrupa ülkelerine yayıldı.
İkinci dünya savaşı yılları arasında bazı ülkelerde kutlanması yasaklanan Emekçi Kadınlar Günü, 1960’lı yılların sonunda artık engellenmeyecek duruma gelmiş, Amerika Birleşik Devletleri’nde bile binlerce kişinin kutlamaya başlanması ile Birleşmiş Milletler Genel Kurulu, 1977 yılında 8 Mart’ın “Dünya Emekçi Kadınlar Günü“nü “Dünya Kadınlar Günü” olarak değiştirerek kutlanmasını kabul etmek durumunda kaldı.
Ve kadınlar
bizim kadınlarımız:
korkunç ve mübarek elleri
ince, küçük çeneleri, kocaman gözleriyle
anamız, avradımız, yarimiz
ve sanki hiç yaşanmamış gibi ölen
ve soframızdaki yeri
öküzümüzden sonra gelen…
N. Hikmet