HOŞ
GELDİN!
Seni yeniden aramızda gördüğümüz için mutluyuz..
HOŞ
GELDİN!
Seni aramızda görmekten mutluluk duyarız!
Lütfen aramak istediğiniz kelimeyi yazıp Enter tuşuna basın..
Kullandığımız dil; bugün ne olduğumuzu, yarın ne olacağımızı belirler..
GİRİŞ
KAYIT
Anasayfa
Kavram Mutfağı
Baloney Detection Kit "Sahte Bilim Dedektörü"
Kavram Ara
KAVRAM
(Genel kabul görmüş anlamı)
ETİMOLOJİ / KÖKEN / KAYNAK
(Etimoloji, köken, kaynak vb bilgiler)
YÜKLENEN ANLAM VE SORUNLAR
(Anlam kayması yoluyla kazandığı anlam ve yol açtığı sorunlar)
Carl Sagan'ın (1934-1996) , The Demon-Hounted World: Science As a Candle in The Dark (Karanlık Bir Dünyada, Bilimin Mum Işığı) kitabındaki "the find art of baloney detection" bölümünden yola çıkılarak geliştirilmiş, bilimsel bilgiyle sahte bilimi birbirinden ayırmaya yarayan on maddelik bir kuram.
1. İddianın kaynağı ne kadar güvenilir?
Sözde bilimciler genellikle oldukça güvenilir görünürler, ancak yakından incelendiklerinde alıntı yaptıkları gerçekler ve rakamlar çarpıtılır, bağlamından çıkarılır ve hatta bazen uydurulur.
2. Bu kaynak sıklıkla benzer iddialarda bulunuyor mu?
Sahte bilim adamlarının gerçeklerin çok ötesine geçme alışkanlığı vardır.
3. İddialar başka bir kaynak tarafından doğrulandı mı?
Tipik olarak sözde bilimciler, doğrulanmamış veya yalnızca kendi inanç çevreleri içindeki bir kaynak tarafından doğrulanmış ifadelerde bulunurlar. Şunu sormalıyız, İddiaları kim kontrol ediyor ? Dış doğrulama, iyi bilim için çok önemlidir.
4. Bu iddia, dünyanın nasıl işlediğine dair bildiklerimizle nasıl uyuşuyor?
Olağanüstü bir iddianın nasıl uyduğunu görmek için daha geniş bir bağlama yerleştirilmesi gerekir. İnsanlar Mısır piramitlerinin ve Sfenks'in 10.000 yıldan fazla bir süre önce bilinmeyen, ileri bir ırk tarafından inşa edildiğini iddia ettiklerinde, bu eski uygarlık için herhangi bir bağlam sunmuyorlar. Bu insanların geri kalanı nerede? Sanat eserleri, silahları, kıyafetleri, aletleri, çöpleri nerede? Arkeoloji bu şekilde işlemiyor.
5. Herhangi biri iddiayı çürütmek için uğraşıyor veya yalnızca destekleyici kanıt mı aranıyor?
Bu, doğrulama önyargısı veya doğrulayıcı kanıt arama ve doğrulayıcı kanıtları reddetme veya görmezden gelme eğilimidir. Doğrulama önyargısı güçlü, yaygın ve herhangi birimizin kaçınması neredeyse imkansız. Bu nedenle, kontrol etme ve yeniden kontrol etme, doğrulama ve kopyalamayı vurgulayan bilim yöntemleri ve özellikle bir iddiayı tahrif etme girişimleri bu kadar kritiktir.
6. Delillerin üstünlüğü davacının vardığı sonuca mı yoksa farklı bir sonuca mı işaret ediyor ?
Örneğin evrim teorisi, bir dizi bağımsız araştırma hattından elde edilen kanıtların bir araya gelmesi yoluyla `` kanıtlanmıştır ''. Hiçbir fosil, hiçbir biyolojik veya paleontolojik kanıt parçası üzerinde `` evrim '' yazmaz; bunun yerine on binlerce kanıt parçası, yaşamın evriminin bir hikayesini oluşturur. Yaratılışçılar, bu birleşmeyi uygun bir şekilde görmezden gelirler, bunun yerine önemsiz anormalliklere veya yaşam tarihindeki şu anda açıklanamayan fenomenlere odaklanırlar.
7. İddiada bulunan, kabul edilen mantık kurallarını ve araştırma araçlarını kullanıyor mu, yoksa bunlar, istenen sonuca götüren başkaları lehine terk mi edildi?
8. Davacı, gözlemlenen olay için bir açıklama mı yapıyor yoksa sadece mevcut açıklamayı mı reddediyor?
Bu klasik bir tartışma stratejisidir - rakibinizi eleştirin ve eleştiriden kaçınmak için neye inandığınızı asla onaylamayın.
9. Davacı yeni bir açıklama sunarsa , eski açıklamanın yaptığı kadar çok fenomeni açıklıyor mu?
10. Davacının kişisel inançları ve önyargıları sonuçları yönlendiriyor mu, yoksa tam tersi mi?
Tüm bilim adamları, potansiyel olarak verilere ilişkin yorumlarını bozabilecek sosyal, politik ve ideolojik inançlara sahiptir, ancak bu önyargılar ve inançlar, araştırmalarını uygulamada nasıl etkiler?
www.wmich.edu sitesinde, Michael Shermer'ın makalesinden kismen çevrilerek paylaşılmıştır.
Tüm Hakları Saklıdır © 2020
Yararlı Siteler
Kullanım Koşulları


Gizlilik Politikası


Sorumluluk Reddi


Yorumlarda Uyulması Gereken Kurallar