Francisco Goya, The Third of May 1808, 268 x 347 cm, 1814, Museo del Prado | © Papa Lima Viski 2/WikiCommons
1746 doğumlu İspanyol ressam Francisco José de Goya, genellikle ‘modern sanatın babası’ olarak anılır, 18. yüzyılın sonları ve 19. yüzyılın en önemli sanatçılarından biri olarak kabul edilir. 1828’deki ölümünden önce Goya, Rokoko ve Romantizm gibi stilleri kapsayan ve hem politik hem de kişisel konulu resimler yaratan çeşitli eserler üretti. Goya’nın ünlü savaş esinli eserlerinden akıl almaz derecede yoğun Siyah Tablolarına kadar mutlaka bilinmesi gereken on eseri keşfediyoruz.
Goya’nın belki de en ünlü eseri, Mayıs 1808’in Üçüncüsü , Yarımada Savaşı sırasında Madrilenyalı yurtseverlerin Napoléon Bonaparte’ın ordusunun elinde infazını gösteren, savaşın vahşetinin tüyler ürpertici bir tasviridir. Resmin mirası bugün hala hissediliyor – birçok sanat eleştirmeni, Fransız ressam Édouard Manet’nin İmparator Maximilian’ın İnfazı ve İspanyol sanatçı Pablo Picasso’nun Guernica’sı gibi eserlerdeki etkisinden bahsetti. Sanat tarihçisi Kenneth Clark’ın bir keresinde eser hakkında söylediği gibi, ‘bu, kelimenin her anlamıyla, üslup, konu ve niyet bakımından devrimci olarak adlandırılabilecek ilk büyük resim; ve günümüzün sosyalist ve devrimci tablosu için bir model olmalıdır.’
Goya’nın Siyah Resimleri, sanatçının 1819 ve 1823 yılları arasında Madrid’in eteklerinde bulunan çiftlik evi Quinta del Sordo’nun duvarlarına yaptığı 14 kompozisyondan oluşan bir seridir. Goya’nın neredeyse ölümcül iki hastalıktan kurtulmasından sonra oluşturulan resimlere sözde sanatçının koyu pigmentleri ve kasvetli temalarını kullanması nedeniyle. 1873’te, 1899’da Madrid’deki Museo del Prado’ya verilmeden önce tuvale aktarıldılar. 14 Siyah Resimden, Oğlunu Yiyen Satürn – bir Yunan efsanesini betimleyen Satürn’ün, kendi çöküşüyle ilgili bir kehaneti birinin elinde kırmaya çalıştığı Oğullarından biri, kendi çocuklarını yer – muhtemelen en çok bilineni ve Sizi Korkutmak İçin 17 Korkunç Büyük Sanat Eseri başlıklı makalemizde yer alıyor.
Francisco Goya, Oğlunu Yiyen Satürn, 143,5 x 81.4 cm, 1820-1823, Prado Müzesi | © Alonso de Mendoza/WikiCommons
Ezilmiş İspanya başbakanı Manuel de Godoy tarafından görevlendirildiği ve model olarak genç metresi Pepita Tudó’nun yer aldığı The Naked Maja , çıplak konusunun doğrudan, arsız bakışlarıyla dikkat çekiyor ve zamanının en tartışmalı tablolarından biriydi. 1808’de tablo, İspanyol Engizisyonu müfettişleri tarafından uygunsuz sayılan ve Godoy’un koleksiyonundan el konan bir dizi resimden biriydi ve Goya’nın sorgulanmasıyla sonuçlandı, ancak sanatçı, Goya’nın geleneklerinde izlenen eserin not edildikten sonra hapisten kaçmayı başardı. Titian’ın Danaë serisi ve Diego Velázquez’in Rokeby Venus’ü gibi daha önceki çıplak eserler. 1901’den bu yana, Çıplak Maja ve arkadaşı The Clothed Maja – daha mütevazı modelin tamamen giyinik olduğu tablonun sonraki bir versiyonu – Madrid’deki Museo del Prado’da yan yana asılıydı.
Francisco Goya, Çıplak Maja, 98 x 191 cm, 1800’den önce, Museo del Prado | © Darthipedist Açık / WikiCommons
Modern çağın en ünlü ressamlarından biri olan Goya, Los Caprichos’ta da belirgin bir şekilde yetenekli bir matbaacıydı – sanatçının 1794’te işlemeye başladığı ve 1799’da bir albüm olarak yayınlanan 80 aquatint gravür serisi. Goya’nın ateşi altında kalan din adamları, yönetici sınıflar, pedagoji ve batıl inançlarla 18. yüzyıl İspanyol toplumunun kapsamlı bir eleştirisidir. Los Caprichos serisindeki üçüncü levha , İşte öcü adam geliyor, bir annenin çocuklarını Coco (İspanyol folklorik bir öcü figürü) ile korkuttuğunu görüyor ve batıl inançların ve korkuya dayalı öğretinin eleştirisidir.
Francisco Goya, Öcü geliyor, 263 x 202 mm, 1797-1799, Prado Müzesi | © NNeilAlieNN/WikiCommons
Goya’nın daha sonraki bir aquatint gravür serisi olan The Disasters of War , savaşı şövalye ve asil değil, acımasız ve barbar olarak tasvir eden ilk sanatsal çalışmalardan bazıları olarak kaydedilen 1810 ve 1820 arasında yaratılan 80 baskıdan oluşuyor. Goya, 3 Mayıs 1808 olaylarından (aynı adı taşıyan ünlü tablosunda tasvir edildiği gibi) ve müteakip Yarımada Savaşı’ndan kısa bir süre sonra, çatışmanın her iki tarafındaki vahşete tanık olduktan sonra , Savaş Felaketleri baskıları yayınlanmamasına rağmen, diziyi oluşturmaya başladı. ölümünden 35 yıl sonrasına kadar. ‘ Mutsuz anne! Annesinin cesedi götürülürken hıçkırarak ağlayan küçük bir kızı betimleyen ‘, birçok kişi tarafından dizinin en güçlü görüntüsü olarak kabul ediliyor.
Francisco Goya, Mutsuz anne!, 157 x 206 mm, 1812-1814, Prado Müzesi | © SParkit/WikiCommons
18. yüzyılın ikinci yarısında Goya, üretken bir saray ressamıydı ve İspanya’nın kraliyet ve aristokrasisinin tercih edilen sanatçısıydı. En ünlü kraliyet portreleri arasında Alba Düşesi vardır . 1797’de, konusu María Cayetana de Silva’nın dul kalmasından kısa bir süre sonra boyanmış olan eser, düşesi siyah yas kıyafetleri içinde tasvir ediyor ve bir ‘ maja ‘ (İspanyol alt sınıfları için arkaik bir terim) olarak stillendirildi, büyük olasılıkla onu bir ‘ olarak tasvir etmesi halkın kadını.’ Bugün, Alba Düşesi New York’taki Hispanic Society of America’da asılı duruyor.
Francisco Goya, Alba Düşesi, 210.2 x 149.2 cm, 1797, The Hispanic Society of America | © Jojagal/WikiCommons
Goya’nın Siyah Tablolarından bir diğeri, Boğulan Köpek , görünüşte yarı bataklığa batmış ve kompozisyonun hemen dışındaki bir şeye endişeyle bakan bir köpeği gösteren ürkütücü bir musallat eserdir. Köpeğin figürü, kasvetli, koyu sarı renkli gökyüzünün büyük bir masrafıyla neredeyse cücedir. Oğlunu Yiyen Satürn Kara Tabloların en ünlüsü olsa da, Boğulan Köpek kesinlikle serinin en esrarengizidir – bazıları onu ölümün kaçınılmazlığını iletmek olarak yorumluyor, diğerleri ise yalnızlık ve umutsuzluğun bir sembolü olarak yorumluyor, ama belki de geç sanat eleştirmen ve Goya biyografisi yazarı Robert Hughes, yapıt hakkında ‘bunun ne anlama geldiğini bilmiyoruz, ancak dokunaklılığı bizi anlatının altında bir düzeye taşıyor’ derken bunu en iyi şekilde ifade etti.
Francisco Goya, Boğulan Köpek, 131 x 79 cm, 1820-1823, Prado Müzesi | © Alonso de Mendoza/WikiCommons
Goya’nın saray resim kariyerinden bir başka ünlü eser, kralın sanatçıyı ilk resmi oda ressamı yapmasından kısa bir süre sonra yaptığı IV. Carlos Ailesi’dir. Resmin bazı yorumları, öznelerin yerleştirilmesine vurgu yapıyor – IV. Carlos biraz merkezden uzak görünürken, karısı Parma’lı María Luisa, belki de ilişkilerindeki gerçek güç oyununu ima ederek, merkezi bir yere yerleştirilmiş – ancak çoğu, resmin bu konuda hemfikir olduğu konusunda hemfikir. şüphesiz Diego Velázquez’in Las Meninas’ına bir saygı duruşudur. İki resmi karşılaştırdığınızda, sanatçıların kendilerinin kompozisyonların arka planına dahil edilmesi gibi birkaç benzerlik bulacaksınız.
Francisco Goya, IV. Carlos’un Ailesi, 280 x 336 cm, 1800, Museo del Prado | © Lomita/WikiCommons1
Cadıların Şabat Günü olarak da bilinen Büyük Teke , Goya’nın akıldan çıkmayan Kara Tablolar serisinden bir başka eserdir ve şeytanın bir grup korkunç cadı ve büyücüye başkanlık ederken, sağda siyahlar içinde genç bir kızın ayrı oturduğunu gösterir. ayaktakımından – bazıları meydan okurcasına, bazıları meclise alınmayı beklediğini söylüyor. İlginç bir şekilde, 1870’lerin sonlarında restorasyonlar sırasında orijinal kompozisyonun 140 cm’den fazlası kaldırıldı ve genç kızın konumu, merkezden çevresel bir noktaya önemli ölçüde değişti, bu da resmin orijinal anlamının bazı yönlerini çarpıtabilir, ancak çoğu kişi The Great He- Keçi , Goya’nın zamanının batıl eğilimlerinin bir hicividir.
Francisco Goya, Büyük Teke, 140,5 x 435,7 cm, 1820-1823, Prado Müzesi | © Crisco 1492/WikiCommons
Hayatının birçok noktasında Goya hastalıkla boğuştu – 1792’de ani bir hastalıkla onu tamamen sağır bıraktı ve 1819’da 73 yaşında tekrar ciddi bir şekilde hastalandı, neyse ki doktoru Eugenio Garc’a Arrieta, sanatçıyı sağlığına kavuşturmak için oradaydı. Bugün Minneapolis Sanat Enstitüsü’nde asılı duran Dr. Arrieta ile Otoportre , Goya’nın hayatını kurtardığı için doktora teşekkür etmek için bir hediyesiydi. Tuvalin altına bir yazıt eklenmesi, resmin ex-voto tarzında yaratıldığını gösteriyor – İspanya’da minnettarlığı ifade eden popüler bir dini resim.
Francisco Goya, Dr. Arrieta ile Otoportre, 114.62 x 76.52 cm, 1820, Minneapolis Sanat Enstitüsü | © Hsraatz/WikiCommons