Yüzyıllar boyunca, Waterloo Muharebesi’nde ölen 20.000 kişiden neredeyse hiçbir iz yoktu. Şimdi açık: kemikleri şeker üretimi için öğütülmüş.
Waterloo’da ölenler için “vatan için tatlı bir ölüm” vaadi haince yerine getirildi. Fransa’nın fatihi Napolyon Bonapart’ın Haziran 1815’te İngiltere ve Prusya ordularına karşı son savaşını kaybetmesinin ardından 20.000’den fazla asker ve atları Brüksel’in güneyindeki tarlalarda ölü yatıyordu. gelişmekte olan Avrupa şeker endüstrisinin fabrikalarında.
Waterloo Kemik Dükkanı
Waterloo’nun kemiklerinin 1820’lerde çıkarıldığı, İngiltere’ye gönderildiği, kemik unu haline getirildiği ve gübre olarak tarlalara yayıldığı uzun zamandır varsayılmıştır. “Frankfurter Allgemeine Zeitung” (FAZ) gazetesinin haberine göre, şimdi üç tarihçiden oluşan bir ekip gerçeğe dair kesin ipuçlarını buldu. Bernard Wilkin, Robin Schäfer ve Tony Pollard’ın Perşembe günü sunmak istediği araştırma raporu var. Buna göre, Waterloo’nun ölüleriyle iş, savaştan yaklaşık 20 yıl sonra başladı.
Ataları bölgede çiftçi olan Belçikalı Wilkin’e göre, 1834’ten itibaren Braine-l’Alleud ve Plancenoit belediye arşivlerinde toplu mezarlarda yasadışı kemik kazıları belgeleniyor. Braine-l’Alleud belediye başkanı yaptığı duyuruda, ölülerin huzurunu bozmanın “üç aydan bir yıla kadar hapis ve on ila 200 frank para cezası” ile cezalandırılacağına dikkat çekti. Ancak araştırmacıların daha fazla bulgusunun gösterdiği gibi, yardımcı olmadı.
Şeker pancarı patates ve tahılların yerini alıyor
Bu nedenle araştırmacılar, 23 Ağustos 1835 tarihli “L’Indépendant” gazetesinde yayınlanan ve bir grup sanayiciye “savaş alanında ölen yiğitlerin kemiklerini keşfetmek” amacıyla savaş alanını kazma izni verildiğini belirten bir makaleden alıntı yapıyor. kemik kömürü yapmak için kaldırmanın onur yalanı”. 1830 gibi erken bir tarihte, Alman jeolog Karl von Leonhard, savaş sırasında 400 Alman askerinin savunduğu La Haye Sainte malikanesine yaptığı ziyaret hakkında bir mektup yazdı.
Şimdi von Leonhard “güçlü at kemiği yığınları” ve “insanlar ve hayvanlarla dolu derin hendekler” buldu. Von Leonhard, işçilerden biri “Muhafız Bombacılarının kemiklerini” özellikle “atlarınki kadar ağır oldukları” için övdü.
Aslında, yerel ileri gelenlerin işi durdurmakla bir ilgisi yoktu, araştırmacılar şöyle yazıyor: Yerdeki en az 1,7 milyon kilogram kemikle “küçük bir servet” kazanılabilirdi. Çünkü 1833 civarında Belçika’da ve Avrupa’nın geri kalanında şeker endüstrisinin yükselişi başladı. Sonuç olarak, şeker pancarı, özellikle Waterloo bölgesinde, patatesleri ve tahılları tarlaların dışına itti. Bununla birlikte, pancar ekimi için, çiftçiler toprağı diğer mahsullere göre daha derine sürmek zorunda kaldılar. Araştırmacılar, bunu yaparken kaçınılmaz olarak insan kalıntıları ve toplu mezarlarla karşılaştıklarını açıklıyor.
“Keşif çok önemli”
Sadece Belçika’da ortaya çıkmaya başlayan şeker fabrikaları, insan ve hayvan kemiklerine hasret kaldı. Kemik kömürü haline getirilen organik malzeme, şekeri filtrelemeye ve böylece rengini gidermeye hizmet etti. Çağdaş bir politikacı, üretilen şekerin yaklaşık üçte birinin pişirme ihtiyacı olduğunu tahmin etti. Kazançlı ticaretin bir başka göstergesi de, Belçika Parlamentosu’nun 1834’te kararlaştırdığı hayvan kemiklerinin dış ticaretinin kolaylaştırılmasıdır.
Tarihçiler arasında Wilkin, Schäfer ve Pollard’ın bulguları coşku uyandırmalıdır. Fransız tarihçi ve Napolyon uzmanı David Chanteranne FAZ’a verdiği demeçte, “Keşif çok önemli çünkü daha önce sahip olduğumuz bilgileri tamamen değiştiriyor.” Üçlünün ortaya çıkardığı bir skandaldı. Yazarların kendileri o döneme ilişkin değerlendirmelerinde ketum davranıyorlar: Ne de olsa insanlar kemik işiyle günlük yaşamlarını iyileştirmekle ilgileniyorlardı. Bilhassa Belçikalı Bernard Wilkin için bilmecenin çözümündeki sevinç hakimdir.
Wilkin gazeteye, bulduklarına kendisinin de inanamadığını söyledi: “Son 200 yılın açık bir sorusunun cevabı.” Bu, birincil kaynaklarının çoğuna daha önce diğer araştırmacılar tarafından erişilemediği için mümkündü. Örneğin, topluluk arşivleri herhangi bir dijital veritabanında değildir. Kendisi gibi Belçika devlet arşivlerinde çalışmayan birinin raporları keşfetme şansı neredeyse hiç olmayacaktı. Ek olarak, tüm ipuçlarını toplamak için birkaç dil konuşmanız gerekiyor, diyor Wilkin.