Kütle nedir? Kütle kısaca
Pazarda ya da markette meyve ve sebzelerin miktarı terazi ile tartılarak belirlenir. Böylece terazi ile sebze ve meyvelerin kütlesi ölçülür. Kütle, madde miktarıdır.
Terazide 1 kilogram olarak ölçülen peynirin madde miktarı belirlenmiş olur.
Madde miktarına kütle denir.
- Her maddenin belli bir kütlesi vardır.
- maddelerin kütlesini eşit kollu terazi, eletronik terazi, baskül, kantar gibi araçlarla ölçeriz.
- Kütle ölçü birimi kilogram (kg) ve gramdır (g) .
- ( Hafif maddeler gram, daha ağır maddeler kilogram)
1000g = 1kg
500 g+ 500g = 1000 g =1kg
250g + 250g + 250g + 250g = 1000 g =1kg
Not: Maddelerin kapladıkları yerin fazla olması o maddenin kütlesinin daha fazla olduğunu göstermez. Bir avuç büyüklüğünde köpük ile demir bir bilyeyi karşılaştırdığımızda demir bilyenin kütlesinin daha fazla olduğunu görürüz. Fakat köpük daha fazla yer kaplamaktadır.
SIVILARIN KÜTLESİ NASIL ÖLÇÜLÜR?
Sıvılar akışkan olduğu için kütlesini ölçmek katılara göre daha zordur. Kütlesi ölçülecek sıvı, bir kaba doldurularak terazide tartılır. Tartım işlemi sırası ile aşağıdaki gibi yapılır.
Önce boş kabın kütlesi tartılır. Boş kabın kütlesine dara denir.
Kaba sıvı doldurularak tekrar tartılır. Sıvı ile kabın kütlesine brüt kütle denir.
Boş kabın kütlesini yani darayı brüt kütleden çıkardığımızda sıvının kütlesini buluruz. Buna net kütle denir.
GAZLARIN KÜTLESİ ÖLÇÜLEBİLİR Mİ?
Gaz maddeler uçucu olduğu ve küçük gözeneklerden kaçabildiği için kütlelerini ölçmek sıvılara göre daha zordur. Gazların kütleleri de sıvıların kütlesini bulmak için kullanılan yöntemle bulunur.
Örneğin, havası alınmış bir top terazide tartılır. Top şişirilerek tekrar tartılır. Sönük topun kütlesi şişirilmiş topun kütlesinden çıkarılarak topun içindeki havanın kütlesi bulunur.
Fen bilimleri dersinin en önemli konularından biri olan kütleyi örneklerle açıkladık. Kütle maddenin ölçülebilir bir özelliği olduğundan nasıl ve hangi şartlarda ölçülebileceği çok önemlidir. Bu yüzden kütle; katı, sıvı, gaz halindeki maddeler için ayrı ayrı ele alınması gereken bir konudur.