CEA Nedir?
CEA, İngilizce CarcinoEmbryonic Antigen teriminin kısaltmasıdır ve hücrelerin yapışmasına katılan bir dizi glikoproteini ifade eder. CEA normalde anne karnında fetüsün gelişim sırasında mide-bağırsak dokusunda üretilir, ancak üretim doğumdan önce durur. Sonuç olarak, CEA sağlıklı yetişkinlerin kanında genellikle çok düşük seviyelerde bulunur.
Kanserde CEA ne demek? Önemi?
Karsinoembriyonik antijen (CEA) testi, belirli kanserler için, kanser tanısı almış hastaların takibine yardımcı olmak için kullanılan bir kan testidir. CEA testi özellikle kalın bağırsak (kolon ve rektum) kanserleri için kullanılır. Onkoloğunuz ayrıca bir kanser tedavisinin işe yarayıp yaramadığını belirlemeye yardımcı olması için CEA sonuçlarını kullanabilir.
Önemli not: CEA testi gibi tümör markırları (biyobelirteçler), kanser tanısında kullanılmaz, hali hazırda kanser tanısı almış kişilerin takibinde kullanılabilir. Kanser tanısında kullanılmamasının sebebi, kanser dışı durumlarda da CEA’nın yükselebilmesidir.
CEA antijeni, kanserli hücreler tarafından daha fazla üretilen bir moleküldür. Bazen antijenler kan dolaşımına salınır. CEA testi, kandaki CEA miktarını ölçer. Bir kanser tedavisi veya ameliyatından sonra vücudunuzda yüksek miktarda CEA, kanserin tam temizlenmediğine işaret edebilir. Ayrıca kanserin vücudunuzun diğer bölgelerine yayıldığı anlamına da gelebilir.
Sigara içmek, kanser yokluğunda bile vücudunuzdaki CEA miktarını artırabilir. Sigara içiyorsanız doktorunuza söylemelisiniz.
CEA testi ne zaman istenir?
CEA testinin farklı kullanımları vardır:
Kanser “tanısı” amacıyla kullanılmamalı; bu şekilde kullanılırsa, yüksek oranda yanlış pozitif sonuçlar sebebi ile gereksiz endişe ve başka testlere yol açabilir.
CEA testi, onkoloğunuzun bir kanser tedavisinin işe yarayıp yaramadığını öğrenmesine yardımcı olabilir. Bu tedaviler ameliyat, kemoterapi, radyoterapi veya üçünün bir kombinasyonunu içerebilir.
Onkoloğunuz ayrıca, tedaviyi bitirdikten sonra bir kanserin nüks (tekrar) edip etmediğini belirlemeye yardımcı olmak için CEA testini kullanabilir.
CEA testi, en çok CEA ürettiği bilinen bir kanser türünün teşhisinden sonra faydalıdır. Tüm kanserler CEA üretmez.
Hangi kanserlerde CEA yüksekliği bulunabilir:
- Kolorektal kanserler (kolon ve rektum)
- Medüller tiroid kanseri
- Meme kanseri
- Gastrointestinal sistemin (mide-bağırsak) kanserleri
- Karaciğer kanseri
- Akciğer kanseri
- Over (kadın yumurtalık) kanseri
- Pankreas kanseri
- Prostat kanseri
Sağlıklıysanız veya herhangi bir hastalık belirtisi göstermiyorsanız, genellikle sizi kanser açısından taramak veya teşhis etmek için CEA kullanılmaz. Ancak, birinin kolon kanseri için kalıtsal bir genetik sendromu varsa, o zaman CEA bir tarama aracı olarak kullanmak mantıklıdı. Bu vakalar nadirdir.
Kanser teşhisi konduğunuzda, tedaviye başlamadan önce doktorunuz CEA düzeylerini izlemeye başlayabilir. Bu, CEA'nız için bir temel seviye oluşturacaktır. Tek bir CEA değeri, genellikle birçok değer ve bu değerlerin zaman içindeki eğilimleri kadar bilgilendirici değildir. Doktorunuz değişiklikleri kontrol etmek için tedaviden önce, tedavi sırasında ve sonrasında testi tekrar tekrar yapacaktır.
CEA testi nasıl yapılır?
CEA testi, hastane laboratuvarlarında biyokimya cihazlarında yapılan bir kan testidir. Bu test için kan örneği genellikle kolunuzdaki bir damardan alınır.
Normal CEA seviyeleri nelerdir?
Normal bir CEA seviyesi, mililitrede 3 nanogramdan az veya buna eşittir ( ≤ 3 ng/mL). Çoğu sağlıklı insan bu miktarın altında seviyelere sahiptir.
CEA seviyeleri, kanser başarıyla çıkarıldıktan bir ila dört ay sonra genellikle normale döner.
CEA kaç olursa tehlikeli? Normal CEA kaç olmalı?
Yüksek CEA seviyeleri, CEA 3 ng/mL'den yüksek olduğunda meydana gelir. Bu seviyeler anormal kabul edilir. Birçok kanser türüne sahip kişilerde 3 ng/mL'den yüksek düzeyler olabilir. Değerleriniz bu kadar yüksekse, kanser olduğunuz anlamına gelmez.
CEA’nın 3 ng/mL'den daha yüksek olmasının diğer nedenleri şunlar olabilir:
- Enfeksiyon
- Siroz
- Sigara
- İnflamatuar bağırsak hastalığı (İBH)
CEA sonucu yüksek olursa ne olur?
20 ng/mL'den yüksek CEA seviyeleri çok yüksek olarak kabul edilir. CEA seviyeniz bu kadar yüksekse ve ayrıca kanser belirtileriniz varsa, bu, kanserin tedaviden sonra başarıyla çıkarılmadığını kuvvetle gösterir. Ayrıca kanserin vücudunuzun diğer bölgelerine metastaz yaptığını veya yayıldığını da gösterebilir.
Sağlıklıysanız, sigara içmek CEA test sonuçlarınızı etkileyebilir. CEA genellikle biraz yükselir, ancak sigara içen kişilerde 5-6 ng/mL'den azdır.