Av. Hasan Sözmener
Hangi canlı öldürülürse cinayet olur?
Cinayet, ceza kanununda düzenlenen en ağır suçtur. Suçun tarifinde, “bir kişinin ölümüne sebebiyet vermek” şeklinde bir söz dizisi yer almaktadır. Çok kısa bir tarif verecek olursak, cinayet, kanunsuz olarak bir kişinin ölümüne sebep olmaktır. İşin içinde taammüt varsa, yani önceden niyet ederek ölüme sebebiyet verilmekteyse, taammüden cinayetten bahsedilir ki, ceza kanununda bundan daha ağır bir suç yoktur.
Demek oluyor ki, cinayetten bahsedebilmek için, ölümüne sebebiyet verilenin bir kişi olması gerekir. Ölümüne sebebiyet verilen canlının bir kişi olması gerekir, dersek daha doğru bir izahatta bulunmuş oluruz.
Bir canlı, hangi anda, öldürülebilecek bir kişi haline gelir?
Bunun cevabını ceza kanunu vermektedir. Bir çocuk teneffüs etmiş olsun veya olmasın, kendi başına kan dolaşımı olsun veya olmasın veya göbek bağı kesilsin veya kesilmesin, anasının vücudundan yaşar bir şekilde tamamen ayrıldıktan sonra öldürülebilecek bir kişi durumuna gelir. Anasının karnında olan veya vücudundan tamamı ile ayrılmamış olan bir çocuk, öldürülürse, bir cinayet suçu işlenmemiş olur.
Annesinin karnında bulunan bir çocuk doğal olarak vakti zamanı gelince, anne sancılanır ve normal yollardan, dışarı çıkar. Ancak son yıllarda ülkemizde bir sezaryen modasıdır gidiyor. Birçok halde, anne sancılandıktan veya sancılanmadan sezaryenle karnındaki çocuk alınıyor. Anne sancılandıktan veya sancılanmadan, annenin karnından, sezaryenle alınmış olan bir çocuk, canlı ise, annesinin karnından alındığı anda, o da, öldürülecek bir kişi haline gelmiş olur. Sezaryenle doğan bir çocuğun da, öldürülebilecek bir kişi olabilmesi açısından, nefes alıp vermesinin veya ayrı bir kan dolaşımına sahip olup olmamasının veya göbek bağının kesilip kesilmemesinin önemi yoktur. Canlı olması kâfidir.
1989 yılına kadar, ülkemizde kürtaj, suç idi. 1989 yılında ceza kanununda yapılmış olan bir değişiklikle, bazı koşullarla, kürtaja izin verildi. Kürtaj açısından hamilelik süresi ikiye ayrıldı. 1. Hamileliğin ilk 10 haftalık süresi. ve 2. Hamileliğin ilk 10 haftasından sonraki süresi.
Hamililiğin ilk on haftası içerisinde, aranan izinlerin verilmesi kaydı ile, Kıbrıs Türk Tabipleri Birliği Yasası uyarınca kayıtlı bir doğum ve kadın hastalıkları uzmanı tarafından yapılacak kürtaj, suç değildir. Suç olmayan kürtajın koşullarını tekrarlayalım. A. Hamilelikte ilk on hafta dolmamış olacak. B. Kürtaj, kayıtlı bir doktor tarafından yapılmış olacak. C. Kürtaj, kanunun aradığı izinlerin tedarikinden sonra yapılmış olacak. Kanunun aradığı izinler nelerdir?
Kadın evli ise, hem kadının hem de kocasının yazılı izni.
Kadın evli değilse ve 18 yaşından büyükse, kendisinin yazılı izni.
Kadın evli değilse ve 18 yaşından küçükse, ana-baba (her ikisinin de) veya bunların olmaması halinde vasisinin yazılı izni.
Kadın aklen malul ise, ana-baba (her ikisinin de) veya vasisinin yazılı izni. Bunların olmaması halinde, iki dal uzmanının, akli maluliyeti belgeleyen raporlarına dayanılarak izin istenmeksizin.
Hamileliliğin ilk on haftası dolduktan sonra, genel ilke olarak kürtaj suçtur. İstisnai, annenin sağlık durumu veya doğacak çocuğun sağlık durumu, hamileliğin ilk on haftası tamamlandıktan sonra da kürtajı suç olmaktan çıkarabilir. Şöyle ki, bir doğum ve kadın hastalıkları uzmanı ile ilgili dal uzmanının raporları ile, hamileliğin, annenin hayatını tehdit ettiğinin veya doğacak olan çocukta, akli ve fiziki sakatlık tehlikesinin varlığının veya hayat boyu sürecek tedavisi olanaksız kalıtsal veya bulaşıcı bir hastalığın sağlandığının belirlenmesi ve bu raporların kürtajdan önce, sağlık müdürlüğüne ibrazı şartı ile yapılan kürtaj, yasaldır. Bir de acil durumlar söz konusu olabilir. Kanunun belirlediği şartlar varsa, acil durumlarda kürtaj yine suç teşkil etmemektedir. Şöyle ki, derhal müdahale edilmediği takdirde, hayati veya hayati organlardan birisini tehdit eden acil durumlarda, bu durumu saptayan doğum ve kadın hastalıkları uzmanı, kürtaj yapabilir. Ancak böyle bir halde, en geç 24 saat içerisinde, kadının kimliğinin, yapılan müdahalenin ve müdahalenin nedenlerinin, sağlık müdürlüğüne bildirilmesi gerekmektedir.
Yukarıdakilere uyulmadan, kürtaj yapan, yapılmasına izin veren veya göz yuman suç işlemiş olur. Vesselam kadın olmak zormuş hele doğuda kadın olmak daha da zormuş. Kanuna yazmak kolay da, o izinleri alabilmek bazen hayata mal olabilir. Tüm kadınları ve özellikle doğuda kadın olanları inanınız ki çok büyük bir saygı ile selamlıyorum ve onların önlerinde saygı ile eğiliyorum.