Sağlam bir bütçe oluşturmak, finansal hayatınızın kontrolünü elinize almanın ve paranızın sizin için çalışmasını sağlamanın ilk adımıdır. Ödenmemiş borcunuzu kapatmanıza, parayı tasarruflara yatırmanıza ve kendinizi daha rahat ve daha az stresli hissetmenize yardımcı olabilir. Bütçeleme her zaman daha az harcamak anlamına gelmez; sadece paranızı kendinize davranmadan önce önemli şeylere yatırmak anlamına gelebilir. Her ay gelir ve giderlerinizi takip ederek paranızın efendisi olabilir ve hedeflerinize zamanında ulaşabilirsiniz.
Yöntem 1/3:
Bütçe Oluşturmak1 Bir bütçeleme e-tablosu oluşturun.
Google E-Tablolar veya Excel'i kullanarak basit
bir e-tablo oluşturabilirsiniz. Amacınız bir yıl boyunca tüm harcamalarınızı ve gelirinizi çizelgelemek, bu nedenle tüm bilgilerinizi açıkça gösteren bir elektronik tablo hazırlayın ve daha akıllıca harcama yapabileceğiniz alanları hızlı bir şekilde belirlemenize olanak tanıyın.
2 Vergiler sonrası aylık gelirinizi bulun.
- En üst sırayı yılın 12 ayıyla etiketleyin.
Net geliriniz veya harcayacağınız gelir, vergiler düşüldükten sonraki aylık gelirinizdir. Maaş alıyorsanız, bu her ay sabit bir miktar olacaktır ve bunu maaş bordronuzda bulabilirsiniz. Saatlik bir pozisyonda çalışıyorsanız, geliriniz aydan aya değişiklik gösterebilir ancak son 3 ila 4 maaş bordronuza bakarak ortalama bir miktar bulabilirsiniz.
3 Tüm sabit harcamalarınızı listeleyin.
- Serbest çalışan veya serbest meslek sahibi iseniz, gelirinizin tamamını vergiler alınmadan alıyor olabilirsiniz. Yıl sonunda vergilerinizi ödemek için gelirinizin yaklaşık %20'sini ayırmaya çalışın.
Sabit giderler her ay aynı ücreti ödediğiniz harcamalardır. Bu, kiranızı, ipoteğinizi, bazı hizmetlerinizi, öğrenci kredisi ödemelerinizi veya araba
ödemenizi içerebilir. E-tablonuzun en solundaki sütuna her harcama için bir etiket ekleyin, ardından harcadığınız para tutarını ilgili ayın altındaki her kutuya yazın. Örneğin:
4 Değişken giderlerinizi yazın.
- Kira: 10.000₺
- Elektrik: 1000₺
- Araç ödemesi: 2500₺
- Öğrenci kredileri: 400₺
- Kredi kartı ödemesi: 1000₺
Değişken giderler, parasal tutarların aydan aya değişebileceği giderlerdir. Bunlar genellikle paradan tasarruf etmeye çalışıyorsanız azaltmanın kolay olduğu alanlardır. Bu etiketleri sabit giderlerinizin altına ekleyin ve ardından mümkün olan her ay için ekleyin. Örneğin Mart ayı şunu söyleyebilir:
5 Giderlerinizi gelirinizle karşılaştırın.
- Bakkaliye: 3500₺
- Benzin: 1200₺
- Eğlence: 2000₺
- Kişisel eşyalar (saç bakımı, makyaj, kıyafet vb.): 2000₺
- Tatil fonu: 5000₺
- Tasarruf: 2000₺
Aylık bütçenizi oluşturmak için her ay sabit ve değişken giderlerden harcadığınız toplam parayı toplayın. Daha sonra bu tutarı aylık gelirinizden çıkarın. Geriye ne kaldıysa harcanabilir geliriniz veya ay sonunda kalan paranızdır. Hiç paranız kalmadıysa veya rakam negatifse, muhtemelen her ay kazandığınızdan daha fazlasını harcıyorsunuz demektir.
- Örneğin: 10.000 Türk Lirası (sabit giderler) + 5.000 Türk Lirası (değişken giderler) = aylık 15.000 Türk Lirası. 20.000 Türk Lirası (aylık gelir) - 15.000 Türk Lirası (toplam giderler) = 5.000 Türk Lirası harcanabilir gelir.
Yöntem 2/3:
Bütçenizi Kullanmak1 Önce tüm masraflarınızı ödeyin.
Para biriktirmeye veya bir hedefe para yatırmaya başlamadan önce tüm faturalarınızı ödediğinizden emin olmalısınız. Her ay gelirinizin büyük kısmını, başınızı sokacak bir çatı ve ağzınızda yiyecek tutmak için ödemeniz gereken faturalarınıza ayırdığınızdan emin olun.
2 Fazla paranızı belirli bir hedefe yönlendirin.
- Hala ödenmemiş faturalarınız varsa para biriktirmenin bir anlamı yok!
- Gelirinizin %50'sini yaşam giderlerine/ihtiyaçlarınıza ayırmaya çalışmalısınız.
Artık ay sonunda ne kadar paranız kaldığını bildiğinize göre, bu parayı hedeflerinize yatırmaya başlayabilirsiniz. Bunu tasarruflara koyabilir, borcunuzu ödeyebilir veya çocuklarınız için bir üniversite fonuna ekleyebilirsiniz. Bir plan yapabilmek için ekstra paranızla ne yapmak istediğinizi bildiğinizden emin olun.
3 Aşırı harcama yapıyorsanız alışkanlıklarınızı düzenleyin.
- Örneğin, ekstra paranızı borcunuzu ödemek ve onu her ay bir tasarruf hesabına koymak için bölüştürebilirsiniz.
- Ayrıca kendinize bir harcama ödeneği verebilir veya her ay fazla paranızı yatırıma dönüştürebilirsiniz.
- Gelirinizin %20'sini tasarruflara veya belirli bir hedefe ayırmaya çalışın.
Ay sonunda elinizde ne kadar para kaldığını hesapladıysanız ve bu çok fazla değilse harcama alışkanlıklarınızı değiştirmeniz gerekebilir. Giyim, eğlence ve dışarıda yemek yeme gibi isteğe bağlı öğelere daha az harcama yapmayı deneyin.
5 Birkaç yıl içinde ulaşacağınız kısa vadeli hedefler belirleyin.
- Şu anda herkes harcamaları kısacak konumda değil ve bu sorun değil. Yemek yemek, faturalarınızı ödemek ve kıyafet satın almak hayatı yaşamak için gereklidir ve bu konuda kendinizi kötü hissetmemelisiniz.
- Neleri azaltabileceğiniz konusunda gerçekçi olmaya çalışın. Eğlence bütçenizi yarı yarıya azaltabileceğinizi söylemek kolaydır ancak arkadaşlarınızla dışarı çıkmayı her teklif ettiklerinde reddetmek eğlenceli olmayabilir.
- Gelirinizin yaklaşık %30'unu istediğiniz ancak ihtiyaç duymadığınız şeylere harcamalısınız.
Artık her ay ne kadar para aldığınızı ve harcadığınızı bildiğinize göre harcama alışkanlıklarınız için hedefler belirleyebilirsiniz. Kısa vadeli hedefler, 12 ay içinde başarabileceğiniz şeylerdir ve bunlar spesifik ve uygulanabilir olmalıdır. Örneğin:
6 Her alışverişinizde ne kadar harcadığınızı yazın.
- Her maaş çekinin %5'ini bir tasarruf hesabına koyun.
- Kredi kartı bakiyenizi 12 ayda ödeyin.
Ne kadar iyi yaptığınızı takip etmenin en iyi yolu, her para harcadığınızda bir not almaktır. Bunu bir kağıt parçası, telefonunuzdaki bir not veya bilgisayardaki bir e-tablo üzerinde (hangisi daha kolaysa) yapabilirsiniz. Bu şekilde paranızın nereye gittiğini ve gelecekte neleri kısabileceğinizi görebilirsiniz.
Daha ucuz ürünler satın alarak harcamalarınızı azaltın.
- Paranızı neye harcadığınızı yazarken gerçekten net olun, böylece onu unutmazsınız. Örneğin, "Annemin doğum günü için yeni saatin fiyatı 2.749 Türk Lirası" yazabilirsiniz.
Aşırı harcama yaptığınızın farkına varırsanız, alışkanlıklarınızda hayatınızı pek etkilemeyecek küçük değişiklikler yapabilirsiniz. Örneğin, markalı ürünleri satın almak yerine marketten toplu olarak satın almayı deneyin. Veya kahvenizi bir kafeden satın almak yerine evinizde yapın. Bunun gibi küçük değişiklikler zamanla artabilir, o yüzden buna devam edin!
- Öğle yemeğinizi satın almak yerine paketlemeyi, spor salonu yerine dışarıda egzersiz yapmayı, kitap satın almak yerine çevrimiçi bir gazeteye abone olmayı veya kitaplarınızı yeni satın almak yerine kütüphaneden almayı deneyin.
Yöntem 3/3:
İyi Bütçeleme Alışkanlıklarını Uygulamak1 Bütçenizi her ay gözden geçirin.
Geliriniz veya giderleriniz aydan aya değişebilir ve bütçenizi güncel tutmak önemlidir. Toplam harcamalarınızı ve tasarruflarınızı takip ettiğinizden ve gerekiyorsa harcamalarınızı ayarladığınızdan emin olun.
2 Bütçenizi kolaylaştırmak için bir bütçeleme aracı kullanın.
- Her ayın başında geçen ayın bütçesine bir göz atın ve nasıl yaptığınızı görün. Bu, geleceğe yönelik ayarlamalar yapmanıza yardımcı olabilir.
- Maaş zammı aldıysanız veya bir borcunuzu ödediyseniz bu durum bütçenizi de etkileyebilir.
E-tablolar harikadır ancak bilgilerinizi tek başınıza takip etmek zor olabilir. Bütçenizin biraz daha sorunsuz çalışmasını istiyorsanız bilgilerinizi bir bütçeleme web sitesinde veya uygulamasında güncellemeyi deneyin. Bu şekilde, zaten bir bütçeleme şablonunuz olacak ve unutmamak için harcama alışkanlıklarınızı yüklemek üzere web sitesinde hatırlatıcılar ayarlayabilirsiniz.3 Kendinize periyodik olarak ödüllendirin, ancak makul sınırlar içinde.
Paranızın sizin için çalışması gerekiyor, tam tersi değil. Bütçenizin veya genel olarak paranızın kölesi gibi hissetmek istemezsiniz; bu nedenle, her ay bütçenizi sarsmayacak küçük bir ödüle kendinize izin vermeniz önemlidir.
4 İmkanınız varsa her ay borcunuzu ödeyin.
- Bütçenize bir göz atın ve neye para ayırabileceğinize karar verin. Bazı aylar yeni bir çift ayakkabı almaya gücünüz yetebilir, diğer aylar ise bir latte veya yeni bir defter almaya gidebilirsiniz.
Kredi kartı kullanıyorsanız veya öğrenim kredisi borcunuz varsa yüksek faiz oranlarıyla karşılaşmamak için her ay en azından asgari tutarı ödemeye çalışmalısınız. Mevcut bakiyenizi ödeyemiyorsanız, sıfır bakiyeye ulaşabilmeniz için makul bir süre içinde ödemeye öncelik verin.
Acil durumlar için tasarrufta para bulundurun.
- Her ay borcunuza daha fazla para yatırmayı göze alabiliyorsanız, buna öncelik vermelisiniz. Her ay asgari ödemeyi yaparak borcunuzun kapanması uzun zaman alabilir, faiz oranlarıyla da tonlarca para ödeyebilirsiniz.
Asla acil durumlar için plan yapamazsınız ve sizi hazırlıksız yakalarlarsa bütçenize zarar verebilirler. Arabanızın arızalanması, tıbbi bakıma ihtiyaç duymanız veya işinizi kaybetmeniz ihtimaline karşı her ay bir kenara biraz para ayırmaya çalışın. Bu şekilde size yardımcı olacak bir yastığa sahip olacaksınız.
- Beklenmedik bir durumun sizi hazırlıksız yakalamasına izin vermektense şimdiden önceden plan yapmak daha iyidir.
- Beklenmeyen bir şey olursa, bazı geç ödemeleri affedip affetmeyeceklerini veya tahsilatları birkaç ay erteleyebileceklerini görmek için kredi kartı şirketiniz ve öğrenci kredisi şirketinizle iletişime geçin.
- Genel kural, 6 aylık harcamalarınızı karşılayacak kadar para biriktirmektir. Örneğin, her ay 1.500$ harcıyorsanız acil durumlar için 9.000$ biriktirmeye çalışın.
İpuçları
- Bozuk paranızı bir kavanoza saklayın ve ardından yuvarlamak üzere bankaya götürün. Küçük değişikliğinizin nasıl bir anlam ifade edebileceğine şaşıracaksınız.
Uyarılar
- Yüksek faizli kredi kartları hızlı bir şekilde toplanabilir ve başlangıçta borcunuzdan çok daha fazlasını ödemek zorunda kalabilirsiniz.
Kaynaklar
- https://www.consumer.gov/sites/www.consumer.gov/files/pdf-1020-make-budget-worksheet_form.pdf
- https://bettermoneyhabits.bankofamerica.com/en/tained-budgeting/creating-a-budget
- https://bettermoneyhabits.bankofamerica.com/en/tained-budgeting/creating-a-budget
- https://money.usnews.com/money/personal-finance/tained-and-budgeting/articles/fixed-vs-variable-expenses-what-to-know
- https://www.debt.org/advice/budget
- https://www.unitedway.org/my-smart-...enses/tips-for-prioritizing-monthly-expenses#
- https://www.consumer.gov/articles/1002-making-budget#!what-to-do
- https://files.consumerfinance.gov/f...-your-goals_financial-empowerment_toolkit.pdf
- https://files.consumerfinance.gov/f...-your-goals_financial-empowerment_toolkit.pdf
- https://bettermoneyhabits.bankofamerica.com/en/tained-budgeting/creating-a-budget
- https://bettermoneyhabits.bankofamerica.com/en/tained-budgeting/money-tained-tips-infographic
- https://bettermoneyhabits.bankofamerica.com/en/tained-budgeting/creating-a-budget
- https://www.forbes.com/sites/robert...ols-to-better-manage-your-money/#519d8bd24274
- https://files.consumerfinance.gov/f...-your-goals_financial-empowerment_toolkit.pdf
- https://www.nylag.org/coronavirusfinancialplanning/
- https://www.nylag.org/coronavirusfinancialplanning/
- http://americasaves.org/for-savers/make-a-plan-how-to-save-money/tained-on-a-tight-budget
- http://americasaves.org/for-savers/make-a-plan-how-to-save-money/tained-on-a-tight-budget
Kişisel bütçenizi güçlendirmenin zamanı geldi! Bu basit adımları uygulayarak tasarruf etmeye başlayabilir ve maddi hedeflerinize daha hızlı ulaşabilirsiniz. Siz de tasarruflu yaşamın tadını çıkarın ve bize deneyimlerinizi yorumlarınızla paylaşın. Finansal hedeflerinize birlikte ulaşalım!