Rashmee Roshan Lall'ın yazdığı bu makale Open Democracy isimli sitede yayınlanmıştır.
Yüzden fazla dünya lideri COP26'da ülkeleri için yenilenebilir enerji ve sera gazı emisyonu hedefleri üzerinde tartışırken, bizler yalnız bireyler olarak kendimizi bir şey yapamamanın çaresizliği içinde hissetmemeliyiz. Zirve neticesinde liderler yaklaşık 80 ülkenin metan emisyonlarını 2030 yılına kadar %30 oranında azaltma taahhüdü verdiği bildirildi.
Peki, bu önemli gelişmenin yanında kişisel olarak bizler karbon ayak izimizi nasıl azaltırız?
2019'da Londra'daki Imperial College'daki Grantham İklim Değişikliği Enstitüsü'ndeki bilim adamları bireyin tüketici, müşteri, seçmen ve aktif bir vatandaş olarak fark yaratabileceği 9 yol önerdi.
Sosyal aktivizmden daha az et yemeye, ısıtmayı kısmaya ve ampulleri LED'lerle değiştirmeye kadar hepsi iyi önerilerdi bunlar. Bilim adamları, tüketici olarak kullandığımız her şeyin bir karbon ayak izine sahip olduğuna işaret ederek alışverişi kavramını dahi ele aldılar.
Tüketim kültürü
1890'lardan beri Batıda teşvik edilen tüketim kültürü düşünülürse alışveriş karmaşık ve tartışmalı bir konudur. Columbia Üniversitesi tarih profesörü William R. Leach'in dediği gibi, büyük mağazalar 19. yüzyılın sonları ve 20. yüzyılın başlarında kendi başlarına birer kurum haline geldi ve geliştirdikleri alışveriş felsefesiyle pratik tamamen değişti.
Departmanlı mağazaların, mağazadan öte tiyatro cenneti, yaratıcı ortamlar gibi göründüğünü yazdı. Onlar basit olarak 'meta satmadı': meta biçiminde içkin olasılık heyecanını artıran reklamcılık becerileriyle alışveriş kavramına müdahale ettiler. Ürünlere, sahip olunması gereken özellikler bahşetmeye çalıştılar.
Leach, 1912'de büyük bir zincir haline gelen Chicago mağazası olan Marshall Field's'ın reklamından alıntı yaptı; "Fikirlerin gelişmesiyle bu mağaza bireysel müşteriler için geniş bir olanaklar deposudur".
Emile Zola'nın 1883 tarihli 'Au Bonheur des Dames' (Kadınların Cenneti) adlı romanının Paris'te modern bir alışveriş merkezinin yükselişi (Zola'nın modeli Le Bon Marché idi) ve sürekli tüketiciliğin ateşlenmesiyle ilgili olması tesadüf değil.
CIT'de perakende sektörü uzmanı Melissa Minkow'un tabirini kullanacak olursak, "deneyimsel" alışverişin büyüsü güçlü olmaya devam ediyor. Geleneksel olarak perakende için "altın çeyrek" olarak kabul edilen kış tatili sezonu, bu yıl fiziksel mağazalar için özellikle önemli.
Tüketiciler, COVID-19 salgını nedeniyle 2020'de harcamalarının çoğunu internete kaydırdı. Ancak bu yıl markalar müşteriyi gerçek dünyaya geri döndürmeye çalışıyor ve tıpkı eski büyük mağazalar gibi özel deneyimler sunuyorlar. Örneğin, çocuklar için yemek pişirme dersleri ve sanal futbol ABD, İngiltere ve başka ülkelerin alışveriş merkezlerinde kullanılıyor.
Bu arada, Çin'de yılın en büyük alışveriş günü olan Bekarlar Günü (11 Kasım) ve ABD'den dünyaya yayılan Kara Cuma ve Siber Pazartesi (Amerika Birleşik Devletleri'nde Şükran Günü hafta sonu rezervasyonu) gibi küresel etkinlikler de var.
Bununla birlikte, alışveriş giderek artan şekilde sağlık uyarısı taşıyor. Bu yıl başı, Avustralya Flinders Üniversitesi'nden Profesör Mike Kyrios liderliğinde uluslararası psikolog ekibi, "satın alma-alışveriş bozukluğu" tanısı için kanıta dayalı ilk kriteri materyalist değerlerin onaylanmasıyla gelen yönlendirilme olarak belirledi.
Noel ve iklim değişikliği
Sonra, çevresel kaygılar var. Araştırmalar, ister çevrimiçi ister mağaza, tüketici alışkanlıklarımızın aslında iklim değişikliğini tetiklediğini gösteriyor. 2015 yılında yapılan bir araştırma, ev eşyalarının ve hizmetlerinin üretimi ve kullanımının küresel sera gazı emisyonlarının %60'ından sorumlu olduğunu ortaya koydu. Gıda, barınma ve mobiliteyi “çevresel ayak izlerinde en önemli tüketim kategorileri” olarak tanımladı.
1993'te Yale Üniversitesi'nde profesör olan Joel Waldfogel, hediye verenin bir hediyeye ne kadar harcadığı ile alıcının tahmini maliyeti arasındaki farkı hesaplayan "Noel'in ölü ağırlığı kaybı" adlı bir makale yazdı. Waldfogel, “tatil hediyesi vermek, hediyelerin değerinin %10 ila üçte birini yok eder” dedi.
Bunun nedeni, verenin genellikle alıcının tercihlerini tam olarak anlayamamasıdır, bu da, alıcının hediyeye satın alma fiyatından daha az değer verdiği anlamına gelir, bu nedenle, ekonomide bir "ağırlık kaybı" yaratır. Bu, Deloitte tarafından 2018'de yapılan bir ankete göre, İngiltere'de ortalama bireyin hediyelere harcadığı ortalama miktarın neden her zaman çok fazla şenlik hissi yaratmadığını açıklıyor.
Hediye vermenin kendi içinde değer ürettiğini, çünkü, verenin alıcıyla ilişkisini önemsediğini gösterdiğini söylüyorlar.
Peki, tatil sezonu yaklaştıkça ve hediye vermeye devam edeceğimizi varsayarsak, etik olarak nasıl alışveriş yapabiliriz?
Ön sevişme iyidir
Pandemiden önce dahi ikinci el eşya satışı giderek moda olmuştu. 2019'da İngiltere'de 60 binden fazla kişi Oxfam'ın #SecondHandSeptember kampanyasına katıldı.
Mesela, ikinci el satışları
Hayır kurumları ve bit pazarları beklenmedik seçimler sunabilir. Bazen, pahalı ürünleri yeni gibi, ancak orijinal fiyatının çok altında bulabilirsiniz. Bazen, nadir şeyler de ortaya çıkar. Belirgin rakiplerin (eBay, Craigslist, Facebook Marketplace) yanı sıra Poshmark, Depop, Vestiaire Collective, Nearly New Cashmere ve Vintage Folk gibi daha birçok uzman site de var.
Önceden sevilen öğeleri aramak eğlenceli olabilir ve geçmiş yılların akılsız alışveriş çılgınlığından daha iyi bir iklime sahip olabilir.
Yeniden hediye et veya başkasına ver
Okuduğunuz bir kitabı, keyif aldığınız bir yapbozu, size uygun olmayan bir tişörtü tekrar hediye etmenizde yanlış bir şey yok. Öğeyi beğenebileceğini düşündüğünüz birine vermek, kabalık değil, sorumlu bir jesttir.
OLIO paylaşım uygulamasının kurucu ortağı Tessa Clarke, İngiliz hanelerinin her yıl şaşırtıcı şekilde 30 milyon ton atık ürettiğini ve Noel'in “en boşa harcanan mevsim” olduğunu söylüyor. İnsanları, "bir kişinin çöpünün diğerinin hazinesi olduğunu bildiğimiz için" uygulamaya "istenmeyen hediyeleri yüklemeye" çağırdı.
Yerel satışa destek ol
Freecycle ve Freegle ayrıca ücretsiz bir şeyler almak için iyi yerlerdir. Freecycle, “Her şey yeniden kullanmak ve iyi şeyleri çöplüklerden uzak tutmakla ilgili” diyor. Freegle, misyonunun “bir şeyler için çevrimiçi buluşma gibi” olduğunu söylüyor. İhtiyacın olmayan eşyaların mı var? Bir şey mi arıyorsun? Seni yerel biriyle eşleştirebiliriz.”
Buy Nothing, 2013 yılında ABD'nin batı kıyısındaki Washington eyaletinde işe başladı. O zamandan beri, “hiper-yerel hediye ekonomilerinde” ücretsiz olarak bir şeyler veren (ve alan) sosyal medya grupları ağı, 44 ülkede dört milyondan fazla üyeye ulaştı.
Daha az satın al, daha fazla paylaş
Kurucular Rebecca Rockefeller ve Liesl Clark, projenin her birimizi daha az satın almaya ve daha fazlasını paylaşmaya teşvik ederek dünyadaki her ekosistemde yaygın plastikleri ortadan kaldırma çabası olduğunu söylüyor.
Açıkçası, "Hiçbir Şey Satın Alma" hareketi hiçbir şey satın almamakla ilgili değil, sadece çok daha azıyla ilgiliydi. Yeni bir 'dikkatli alışveriş' dönemi için iyi bir manifesto olabilir.
Cazkolik.com / 11 Kasım 2021, Perşembe
Siz de yorum yazarak programcımıza fikirlerini bildirin. Yorumlar yönetici onayından sonra sitede yayınlanmaktadır. *.