DÜZ ÇİZGİLERE ÖLÜM!!! - FRİEDRİCH HUNDERTWASSER
‘´Düz çizgi yaratıcı olmayan tek çizgi´´
‘´Cetvel; yeni cehaletin ve yozlaşmanın bir simgesidir´´
‘´Düz çizgiler yasaklanmalı´´
‘´Düz zeminler insanlar için gerçek bir tehlikeye dönüşüyor´´
‘´Dalgalı zeminde yürümek, ayaklar için bir melodi gibidir´´
Kim bu düz çizgi düşmanı dersiniz? Yaptığı resimler neden hep asimetrik ve renkli? Günümüzde Viyana´da bize bıraktığı eserlerin önünde resim çekmek için, selfie çekmek için adeta sıraya giriyoruz. En güzel pozlar benim olmalı diye dakikalarca poz verme savaşı veriyoruz.
Uzağa değil yakın tarihe bakalım:
Hundertwasser 15 Aralık 1928´de Viyana´da Friedrich Stowasser olarak dünyaya geldi. Yahudi bir anne ve Protestan(ari) bir babanın tek çocuğuydu. I. Dünya Savaşı´nda Avusturya ordusunda teknik mühendis ve memur olarak çalışan babası II. Dünya Savaşı´ndan önce, 1929´da Hundertwasser henüz 1 yaşındayken apandisit ameliyatı esnasında yaşamını yitirdi.
Çocukluk yıllarında resimle ilgili olduğunu fark eden annesi onu Viyana´da bir sanat okuluna yazdırır ancak okul hem paralı hem de iyi eğitim vermediği için annesi okuldan alır. Ancak onun resme olan ilgisi azalmaz, resim yapmaya ara vermeden devam eder.
1937 yılında vaftiz edilir ve Yahudi anne onu Yahudi geleneklerine göre büyütür. Ancak 1938´de Almanya´nın Avusturya´ yı işgal etmesiyle birlikte Yahudilerin yaşamı dramatik bir şekilde değişir. Hundertwasser bir Yahudi olmasına rağmen babasının Protestan olması sayesinde Yahudi zulmünden kurtulur. Hatta annesi onu Hitler gençlik örgütüne kaydettirir.
1948 yılında Viyana Güzel Sanatlar Akademisi´ne girer, ancak 3 ay sonra okulun doğal yeteneğini bastırdığı düşüncesiyle akademiyi terk eder. Friedrich Stowasser 1949 yılında ismini bugünkü haliyle Friedrich Hundertwasser olarak değiştirir.
Sanatçı, 1949 yılının Ekim ayından 1950 Temmuz ayına kadar Paris´te yaşadı. Floransa´da tanıştığı en yakın arkadaşı Rene Bro ile resim üzerine sanat çalışmalarına devam etti. Pek çok farklı ülkede bulunan ve farklı kültürlerden beslenen sanatçı bir dönem Fas´da bulundu. Oradan ayrılıp Avusturya´ya döndü ve ilk sergisini 1952 yılında Viyana Sanat Kulübü´nde açtı.
1958 yılında ilk evliliğini gerçekleştirdi ancak 1960´da boşanmayla sonuçlandı. 1959 yılında bir arkadaşının tavsiyesi ile Doçent olarak Hamburg Güzel Sanatlar Akademisi´ne davet edildi.1960´da Paris´te düzenlediği sergi üzerine yazan bir Japon eleştirmen´in yazısı Tokyo´da bir galeri sahibinin dikkatini çekti ve galeri sahibi sanatçıyı Japonya´ya davet etti. 1961 Mayıs´ından Haziran´a kadar orada da bir sergi gerçekleştirdi. Burada Friedrich ismini Japon alfabesine uyarlamak istediği için Friedensreich olarak değiştirdi. Japonya´dan ayrılmadan önce ikinci eşi Yuko İkevada ile tanıştı. 1962´de evlendiler. Ancak bu ilişkisi de uzun sürmedi 1966 yılında boşanmayla sonuçlandı. (Aşk hayatındaki başarısızlığı Nazım Hikmeti çağrıştırdı bana)
Sanatçı çeşitli vesileler ve davetler sayesinde neredeyse tüm dünyayı gezdi ve pek çok ülkede çeşitli sergilere, eserlere ve beraberinde pek çok ödüle imza attı. 1980 yılına kadar hiç mimari esere imza atmamıştı ancak, 1977´de Viyana´da bir sosyal konut inşa etmesi teklifi üzerine mimarlığa ilk adımını atmış oldu.
Friedensreich Hundertwasser aynı zamanda yapılarda her zaman doğa ile iç içe bir yaşamı savunuyordu ve doğaya ve insana ekolojik bir mimari öneriyordu. Bu yüzden pek çok mimari eserinde çatılarda çim ve toprağı kullanıyor ve çatıların bir bahçe gibi görünmesini sağlıyordu. Helikopterle şehrin üzerinden gezerken bir şehir gibi değil, bir orman ya da çayır gibi görünmesini istiyordu. Ayrıca sanatçı binaların çatılarının yanı sıra pencerelere ve bina içlerine de dışarıya doğru büyüyen ağaçlar da ekiyordu. Bu ağaçlar için ‘ağaç kiracılar´ ifadesini kullanan sanatçıya göre bina içlerindeki ağaçlar şehirde doğanın bir temsilcisi olacaktı.
Sanatçının en ilginç projelerinden biri de, şehrin içinde aykırı bir duruşu olan, içinden ağaçlar geçen, önündeki Arnavut kaldırımlı sokağın eğri büğrü duruşu ile hiç kuşkusuz Kunst Haus Wien´dir.
19 Şubat 2000 Cumartesi günü Pasifik´de Kraliçe Elizabeth II. Gemisinde geçirdiği kalp krizi sonucu yaşamını yitirdi. İlkokulda resim derslerinde çizdiğimiz boyadığımız Hundertwasser evini gidip bende canlı olarak görmek istedim tabi.
Viyana´yı gezerken sıradışı, düz çizgi düşmanı Mimarın Avusturya´ya bıraktığı eserleri görmeden olmazdı.
Dipnot: Hundertwasser evinin tam karşısında küçük bir pasaj bulunuyor. İçerisi muhteşem fotoğraflar çekebileceğiniz Hundertwasser mimarisini koruyor. Dilerseniz Cafe´de oturabilir ve hediyelik eşyalar alabilirsiniz.
ElifCe