Bu makaledeki ortak yazarlar Tu Anh Vu, DMD. Dr. Tu Anh Vu; Brooklyn, New York'ta Tu's Dental adlı özel bir muayenehane işleten, kurul sertifikalı bir diş hekimidir. Dr. Vu, yetişkinlerin ve her yaştan çocuğun diş fobisi ile kaygılarını yenmelerine yardımcı olur. Dr. Vu, kaposi sarkomu kanserinin tedavisini bulmak için araştırmalar yaptı ve araştırmalarını Memphis'te yapılan Hinman Meeting'de sundu. Lisans derecesini Bryn Mawr College'dan ve diş hekimi unvanını Pennsylvania Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi'nden aldı.
Bu makalede atıfta bulunulan 12 referans vardır ve bu referanslara sayfanın sonunda ulaşılabilir.
Bu makale 23.279 defa görüntülenmiştir.
Bir diş çekildiğinde diş etleriyle alveolar kemik (dişin çevresini saran kemik) arasında bir yara oluşur. Düzgün bir bakım yapılmaması ciddi ve ağrılı komplikasyonlara yol açabilir. Çekim işlemi öncesi ve sonrası gerekli tedbirleri nasıl alacağını bilmek düzgün bir iyileşme sürecine imkân sağlayacaktır.
Adımlar
Kısım 1
Kısım 1 / 3:Çekim İşleminden Sonra Diş Etlerine Bakım Yapmak
-
1Gazlı bezi sertçe ısır. Diş çekildikten sonra diş hekimi kanamayı durdurmak için yaranın üstüne bir gazlı bez yerleştirecektir. Kanamayı durdurmak amacıyla yara bölgesine baskı uygulamak için gazlı bezi mutlaka sertçe ısır. Yoğun kanama devam ederse gazlı bezin yarayı daha doğrudan kaplaması için yeniden yerleştirmen gerekebilir.[1] X Kaynağı araştır
- Konuşma çünkü bu gazlı bezi gevşetebilir ve daha fazla kanamaya neden olarak kan pıhtısının oluşmasını geciktirebilir.
- Gazlı bez çok ıslanırsa yeni bir tanesiyle değiştirebilirsin ama gereğinden fazla değiştirme ve tükürme çünkü bu pıhtı oluşumunu engelleyebilir.
- Dişin çekildiği yere dilinle ya da parmaklarınla dokunma ve bu süre boyunca sümkürmekten, hapşırmaktan ya da öksürmekten kaçın. Artan baskı yaranın tekrar kanamasına neden olabilir.[2]
X
Uzman Kaynak
Tu Anh Vu, DMD
Kurul Sertifikalı Diş Hekimi Uzmanla Görüşme. 20 May 2020. Yara bölgesinin ısınmasını engellemek için elini buranın üzerine koymaktan kaçın.
- Gazlı bezi 30 ila 45 dakika sonra çıkar ve aynaya bakarak kanama olup olmadığını kontrol et.
-
2Ağrı için ilaç al. Sadece diş hekiminin yazdığı ilaçları kullan. Diş hekimin sana ağrı kesici yazmadıysa reçetesiz bir ağrı kesici alabilirsin. Diş hekiminin sana verdiği antibiyotikleri kullan.[3] X Kaynağı araştır
- Ağrı kesicinin ilk dozunu anestezinin etkisi geçmeden önce mümkün olduğunca çabuk al. Ağrı kesicilerin ve antibiyotiklerin dozunu diş hekiminin yazdığı gibi tamamlamak en iyisidir.
-
3Bir buz torbası kullan. Bir buz torbasını, çekim bölgesinin dışına denk gelecek şekilde yüzünün üstüne koy. Buz torbası kan damarlarını büzerek kanamayı azaltır ve şişmeyi kontrol altına alır. Bir buz torbasını 10 ila 20 dakika kullan, sonra 30 dakika ara ver. Buz torbasını daima bir havluya ya da beze sar. Doğrudan cildine koyma. Bu, çekimden sonra ilk 24 ila 48 saatte yapılabilir. 48 saat sonra şişme azalacaktır ve buz artık rahatlama sağlamayacaktır.[4] X Kaynağı araştır
- Buz paketi yoksa içine buz küpleri ya da kırılmış buz koyabileceğin bir kilitli naylon torba kullanabilirsin.
- Elini dişin çekildiği bölgeden uzak tut çünkü orayı ısıtırsın.
-
4Çay poşetleri kullan. Çayda, kan damarlarını büzerek kan pıhtılarının oluşmasına yardımcı olan tanik asit bulunur. Bir çay poşeti kullanmak kanamayı azaltmaya yardım edebilir. Çekimden bir saat sonra az miktarda kanama olduğunu fark edersen çekim bölgesine nemli bir çay poşeti koy ve buraya baskı uygulamak için sertçe ısır. Bunu 20 ila 30 dakika yap. Soğuk çay içmek de faydalı olabilir ama bu bölgeye doğrudan bir çay poşeti koymak daha iyi sonuçlar verir.[5] X Kaynağı araştır
-
5Tuzlu ılık suyla gargara yap. Ağzını çalkalamak için çekimin ertesi sabahını bekle. Bir tatlı kaşığı tuzu 240 mililitrelik bir bardak suya karıştırarak tuzlu ılık su gargarasını hazırlayabilirsin. Hiç baskı uygulamadan yavaşça ve nazikçe gargara yap. Sadece dilini bir yanağından diğerine birkaç kez hareket ettir, sonra da kan pıhtısına zarar vermemek için solüsyonu yavaşça tükür.[6] X Kaynağı araştır
-
6Yeterince dinlen. Yeterince dinlenmek tansiyonun sabit kalmasını sağlayarak kan pıhtısının oluşmasına ve diş etlerinin iyileşmesine yardım eder. Diş çekiminden sonra en az 24 saat hiçbir fiziksel aktivitede bulunma ve kanın ve/veya tükürüğün boğulma tehlikesi yaratmaması için dinlenirken başını hafifçe yükselt.[8] X Kaynağı araştır
- Üst üste koyduğun iki yastıkla uyumayı dene ve kanın artan sıcaklık altında durgunlaşmasını önlemek için, çekilen dişinin üstüne yatma.
- Aşağıya eğilme ya da ağır kaldırma.
- Daima dik pozisyonda otur.
-
7Dişlerini fırçala. 24 saat sonra dişlerini ve dilini nazikçe fırçala ama diş fırçanı çekim bölgesinin yakınında kullanma. Onun yerine, kan pıhtısının zarar görmesini önlemek için yukarıda tarif edildiği gibi ağzını nazik bir şekilde tuzlu su solüsyonuyla çalkala. Bu işlemi sonraki üç ila dört gün tekrarla.[9] X Kaynağı araştır
- Diş ipi ve ağız yıkama suyu kullanmaya devam edebilirsin. Yeter ki diş ipini çekim bölgesinin yakınında kullanma. Bakterileri öldürmek ve enfeksiyonu önlemek için diş hekimin tarafından yazılan antiseptik bir ağız yıkama suyunu ya da gargarayı kullan.
-
8Klorheksidin jel kullan. Daha hızlı bir iyileşme için çekimin ertesi gününden başlayarak çekim bölgesine sürülebilir. Bu, çekim bölgesinin yakınında bakterilerin oluşmasını da engelleyebilir. Ağrının ve rahatsızlığın azalmasına da yardım eder.[10] X Kaynağı araştır
- Jeli doğrudan oyuğa sürme. Sadece çekim bölgesinin etrafındaki yere sür.
-
924 ila 48 saat sonra ılık kompres yap. Bu, kan dolaşımını arttırmaya yardım ederek iyileşmeyi teşvik eder ve şişmeyi ve rahatsızlığı azaltır. Çekimden 36 saat sonra ıslak ve sıcak bir havluyu dişin çekildiği tarafa, yüzüne dışarıdan 20 dakikalık aralıklarla uygula.
-
10Beslenmene dikkat et. Yemek yemeye çalışmadan önce anestezinin etkisinin tamamen geçmesini beklemen gerekir. Yumuşak gıdalarla başla ve çekim bölgesiyle değil, ağzının diğer tarafıyla çiğne. Ağrıyı hafifletmek ve besleyici bir şey yemek için dondurma gibi soğuk ve yumuşak bir şey yemen iyi olabilir. Sert, çıtır ya da sıcak şeylerden kaçın ve pipet kullanma çünkü pipet kan pıhtısını diş etlerinden dışarıya çıkarabilir.[11] X Kaynağı araştır
Reklam
- Düzenli yemek ye ve öğün atlama.
- Oda sıcaklığında ya da soğuk yiyecekler ye ama asla ılık ya da sıcak olmasın.
- Dondurma, smoothie, puding, jöle, yoğurt ve çorba gibi yumuşak ve soğuğa yakın yiyecekler ye. Bunlar özellikle çekimden hemen sonra iyidir çünkü işlemin yol açtığı rahatsızlığı azaltır. Yediklerinin aşırı sıcak ya da sert olmamasına ve çekim bölgesinin tarafıyla çiğnememeye dikkat et. Çiğnemesi zor yiyecekler (örneğin, kahvaltılık gevrekler, sert kabuklu yemişler, patlamış mısır vb.) acı verebilir, yemesi zor olabilir ve yarayı zedeleyebilir. İlk birkaç gün geçince aşamalı olarak sıvı yiyeceklerden yarı katı yiyeceklere, sonra da katı yiyeceklere geç.
- Pipet kullanma. Pipetle içmek ağzın içinde emmeye bağlı bir basınç oluşturup kanamaya neden olabilir ve düzgün bir şekilde pıhtılaşmayı engelleyebilir. Bu ise diş yuvasında iltihaplanmaya neden olabilir.[12]
X
Uzman Kaynak
Tu Anh Vu, DMD
Kurul Sertifikalı Diş Hekimi Uzmanla Görüşme. 20 May 2020.
- Baharatlı ya da yapışkan yiyeceklerden, sıcak içeceklerden, kafeinli ürünlerden, alkolden ve gazlı içeceklerden uzak dur.
- Tütünden/alkolden çekimden sonra en az 24 saat uzak dur.
Kısım 2
Kısım 2 / 3:Diş Çekiminden Sonraki İyileşme Sürecini Anlamak
-
1Şişmeye hazırlıklı ol. Diş etlerin ve ağzın operasyona tepki olarak şişecek ve muhtemelen ağrı olacaktır. Bu normaldir ve şişlik yaklaşık iki ya da üç gün sonra inmeye başlar. Bu süre içinde, ağrıyı ve yangıyı azaltmak için etkilenen yanağa bir buz torbası koy.[13] X Kaynağı araştır
-
2Kanamaya hazırlıklı ol. Bir diş çekildikten sonra diş etlerinin ve kemiğin içindeki ince kan damarlarında çok kanama olur. Kanama asla aşırı ya da çok fazla olmayacaktır ama bazı durumlarda diş hekimi iyileşme sürecine yardımcı olmak için dikiş atabilir. Bu olursa operasyon sonrası paketleri doğrudan yaranın üstüne değil, dişlerin arasına yerleştirilir. Hekime danış ve gerekirse bu paketlerin yerini değiştir.[14] X Kaynağı araştır
-
3Kan pıhtısını kurcalama. İlk ya da ikinci gün bir kan pıhtısı oluşacaktır ve kan pıhtısını kurcalamamak ya da yerinden çıkarmamak son derece önemlidir. Pıhtılaşma iyileşme sürecinin gerekli ilk adımıdır ve yerinden çıkarmak veya kurcalamak iyileşme sürecini uzatabilir ve enfeksiyona veya ağrıya neden olabilir.[15] X Kaynağı araştır
-
4Epitelyal hücre tabakasının oluşmasına hazırlıklı ol. Çekimi takip eden 10 günde, diş etlerinin hücreleri, diş çekiminden kaynaklanan boşluğu dolduracak bir epitelyum tabakası oluşturmak için çoğalacaklardır. Yara iyileşirken bu süreci kesintiye uğratmamak önemlidir.
-
5Kemik oluşumuna hazırlıklı ol. Epitelyal tabakası oluştuktan sonra kemik iliğindeki kemik oluşturan hücreler faaliyete geçer. Bu süreç genellikle oyuğun yan (lateral) duvarlarında başlar ve merkezine doğru devam eder.[16] X Güvenliir Kaynak PubMed Central Kaynağa git Bu, diş kaybından kaynaklana boşluğu tamamen kapatacaktır. Boşluğun kemik oluşumuyla tamamen kapanması bir yılı bulur ama sadece iki hafta sonra oyuk, diş etiyle kaplanacaktır, o yüzden oyuk tamamen iyileşmiş gözükeceği için endişe edecek bir durum yoktur.Reklam
Kısım 3
Kısım 3 / 3:Diş Çektirmeye Gitmeden Önce Diş Etlerine Bakım Yapmak
-
1Diş hekimini önceden mevcut olabilecek hastalıklarından haberdar et. Hâlihazırda aldığın ilaçları da diş hekimine söylemen gerekir. Bunlar operasyon işlemini zorlaştırabilir ve hem operasyon sırasında hem sonrasında sorunlara yol açabilir.
- Diyabeti olan hastaların kanaması daha uzun sürdüğü için herhangi bir diş tedavisinden sonra iyileşmeleri genellikle daha uzun sürer. Çekimden sonra daha hızlı iyileşmeni sağlamak için kan şekeri seviyeni normale yakın tut ve diş hekimini diyabetin olduğundan ve en son glikoz test sonuçlarından haberdar et. Diş hekimin kan şekeri seviyenin diş çekimi işlemi için yeterince kontrol altında olup olmadığına karar verecektir.[17] X Güvenliir Kaynak Cleveland Clinic Kaynağa git
- Tansiyonu yüksek olan hastalar bazı tansiyon ilaçlarının diş eti kanamasına neden olabileceğinin farkında olmalıdırlar. Eğer ilaç diş çekimi işleminden önce kesilmezse komplikasyonlara neden olabilir. Diş hekimini almakta olduğun ya da son zamanlarda aldığın ilaçlar konusunda bilgilendir.[18] X Kaynağı araştır
- Coumadin ve heparin gibi antikoagülanlar, yani kan sulandırıcı ilaçlar kullanan hastalar, diş çekimlerinden önce diş hekimini bilgilendirmelidirler çünkü bu tür ilaçlar kan pıhtısı oluşumunu engelleyecektir.[19] X Güvenliir Kaynak PubMed Central Kaynağa git
- Östrojen içeren doğum kontrol hapı kullanan hastalar kan pıhtısıyla ilgili komplikasyonlar yaşayabilirler. Hâlihazırda doğum kontrol hapı kullanıyorsan diş hekimine danış.[20] X Güvenliir Kaynak PubMed Central Kaynağa git
- Uzun süredir kullanılan bazı ilaçlar diş çekiminden sonra enfeksiyona yol açabilecek ağız kuruluğuna neden olur. Herhangi bir işlemden önce diş hekimine danış. Kullandığın ilaçları ya da dozlarını değiştirmeden önce de doktoruna danışmalısın.
-
2Sigara içmenin sorunlara yol açabileceğini anla. Sigara içmek, diş eti hastalığının oluşmasında bilinen bir faktördür.[21] X Kaynağı araştır Ek olarak, sigara içme eylemi diş etlerinin iyileşmesi için gerekli olan kan pıhtılarının yerinden çıkmasına neden olabilir. Tütün de hassas yarayı tahriş edebilir ve iyileşme sürecini zorlaştırabilir.
- Hâlihazırda sigara içiyorsan diş çekiminden önce bırakman iyi olur.
- Sigarayı bırakmayı düşünmüyorsan hastaların çekimden sonra en az 48 saat sigara içmemeleri gerektiğinin farkında ol. Tütün çiğneyen ya da emen hastalar en az yedi gün tütün kullanmamalıdır.
-
3Aile hekimine danış. Dişini çektirmeden önce aile hekimini bundan haberdar etmek, kullandığın ilaçların ya da sende olabilecek hastalıkların yol açacağı potansiyel sorunların engellenmesine yardım edebilir.Reklam
Uyarılar
- Çekimden bir hafta sonra sıra dışı bir ağrı hissedersen dişçine git.
- Çekimden en az altı saat önce kahve içme çünkü anesteziyi olumsuz etkileyebilir ve bölge uyuşmayabilir.
- İki gün sonra ağrı kötüleşirse hemen diş hekimine git. Ağrı, kuru sokete (diş yuvası iltihaplanması) işaret ediyor olabilir.
- İlk 12 ila 24 saatte hafif kanama olacak ve tükürüğün rengi değişmiş olacaktır. Çekimden sonraki üç ila dört saate kadar yoğun kanama durmadıysa hemen diş hekimine git.[22] X Kaynağı araştır
- Eğer kemik sekestr denen sivri kemik parçalarının operasyondan sonra ağzında kaldığını hissedersen diş hekimini bilgilendir. Kemiğin yavaş yavaş yeniden oluşması normaldir ama işlemden sonra kalan ölü kemik parçaları ağrı yapabilir ve bunların alınması gerekir. Diş çekiminden sonra kalan ve ağrı yapan ölü kemik parçaları olduğunu düşünüyorsan diş hekimine danış.
Referanslar
- ↑ http://www.oralfacialsurgeon.com/procedures/surgical-instructions/after-multiple-extractions/
- ↑ Tu Anh Vu, DMD. Kurul Sertifikalı Diş Hekimi. Uzmanla Görüşme. 20 May 2020.
- ↑ http://www.oralfacialsurgeon.com/procedures/surgical-instructions/after-multiple-extractions/
- ↑ http://www.iowaoralsurgery.com/surgical-instructions/extractions/
- ↑ http://www.uofmmedicalcenter.org/healthlibrary/Article/84678
- ↑ http://www.iowaoralsurgery.com/surgical-instructions/extractions/
- ↑ Tu Anh Vu, DMD. Kurul Sertifikalı Diş Hekimi. Uzmanla Görüşme. 20 May 2020.
- ↑ http://www.uofmmedicalcenter.org/healthlibrary/Article/84678
- ↑ http://www.iowaoralsurgery.com/surgical-instructions/extractions/
- ↑ http://www.thedentalelf.net/2012/12/13/moderate-evidence-that-chlorhexidine-rinse-or-gel-provides-a-benefit-in-preventing-dry-socket/
- ↑ http://www.iowaoralsurgery.com/surgical-instructions/extractions/
- ↑ Tu Anh Vu, DMD. Kurul Sertifikalı Diş Hekimi. Uzmanla Görüşme. 20 May 2020.
- ↑ http://www.oralfacialsurgeon.com/procedures/surgical-instructions/after-multiple-extractions/
- ↑ http://www.oralfacialsurgeon.com/procedures/surgical-instructions/after-multiple-extractions/
- ↑ http://www.maxillocare.com/surgical-instructions/after-extractions.html
- ↑ http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3220149/
- ↑ http://my.clevelandclinic.org/health/diseases_conditions/hic_Diabetes_Basics/hic_Diabetes_and_Alcohol/hic_Oral_Health_Problems_and_Diabetes
- ↑ http://www.drweil.com/drw/u/id/QAA337888
- ↑ http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/15530128
- ↑ http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC1436047/
- ↑ http://www.medicinenet.com/gum_problems/page2.htm
- ↑ http://www.iowaoralsurgery.com/surgical-instructions/extractions/