solunum
SOLUNUM
Besinlerin yapı taşlarından (glikoz, amino asit, yağ asidi, gkliserol) enerji üretilmesine solunum denir. Bir başka ifadeyle fotosentezle üretilen besinlerin parçalanarak yapısındaki enerjinin açığa çıkması olayıdır. Solunum çekirdeksiz hücrelerde (Bakteri, algler) stoplazmada, çekirdekli hücrelerde mitokondride gerçekleşir. Oksijenli ve oksijensiz olmak üzere iki tip solunum vardır.
1. Oksijenli solunum
Enerji elde edilirken oksijen kullanılıyorsa bu tip solunuma oksijenli solunum denir. Oksijenli solunum bir yanma olayıdır. Vücuttaki besinlerin oksijenle birleşerek yanmasıdır.
Sonuç: oksijenli solunumla canlılarda besinler tam olarak parçalandığından yüksek enerji elde edilir. Elde edilen bu enerji canlılık faaliyetlerinde kullanılır. Bitkiler için gerekli karbondioksit atmosfere verilir. Böylece bitkiler ile birlikte karbon dönüşümü sağlanmış olur.
2. Oksijensiz solunum
Enerji elde edilirken oksijen kullanılmıyorsa bu tür solunuma oksijensiz solunum denir. Besinler tam olarak parçalanamadığından üretilen enerji miktarı azdır. Çok hücreli canlılarda acil enerji elde etme yoludur. Oksijensiz solunum stoplazmada gerçekleşir. Son ürün olarak etil alkol veya laktik asit oluşur. Bazı bitkilerde ve bir hücrelilerde, insan kas hücrelerinde, mantarlarda ve tohumda görülür.