Windows Kullanılmadan Önce Hangi İşletim Sistemini Kullanıyorduk
Kullandığımız bilgisayarlarda her zaman Windows yüklü değildi. Windows gelmeden önce, PC’ler Microsoft’un MS-DOS işletim sistemine sahipti.
DOS PC Deneyimi
DOS, grafik penceresi olmayan bir komut satırı işletim sistemiydi. Bilgisayarınızı başlattınız ve ardından bir DOS komut istemini( prompt )gördünüz.Programları başlatmak,yerleşik programları çalıştırmak için yazılacak kodları bilmeniz gerekliydi.
İşletim sistemini aşmak için birkaç komut bilmek zorundaydınız. Farklı sürücüler arasında geçiş yapmak için örneğin, A: sürücüsündeki bir diskete erişmek için komut isteminde A: gibi bir şey yazıp Enter tuşuna basıyordunuz.
Dizinleri değiştirmek için, CD komutunu kullanırsınız. Dosyaları geçerli bir dizinde görüntülemek için, DIR komutunu kullanırsınız. Bir programı çalıştırmak için, programın yürütülebilir dosyasının adını komut istemine(prompt) yazın.
Örneğin, üzerinde harika ve yeni bir program olan yeni bir disket aldıysanız, disketi disket sürücünüze takar,yüksek manyetik sürücü diskinizin içeriğini okurken bekler ve sonra da:
C:
DIR
Setup veya INSTALL (programın kurulum adına bağlı olarak)
Daha sonra yükleyiciyi gözden geçirir ve programı yüklersiniz.Genellikle daha büyük programlar tek bir diskete sığmadığından disketleri değiştimek zorunda kalırsınız, ancak daha sonra disket kullanmadan programı çalıştırabilirsiniz.
Daha sonra, C sürücüsüne geri dönmek için C: komutunu çalıştırdınız, kurulu programınızı içeren klasörü girmek için CD komutunu kullandınız ve programı PROGNAME gibi bir komutla çalıştırdınız . Program dosyasının adı da kısa olacaktır.MS-DOS dosya adlarını sekiz karakterle, ardından bir nokta ve üç harfli bir uzantıyla sınırlandırılmıştır. Örneğin, PROGNAME.EXE sahip olabileceğiniz en uzun dosya adıdır.
Bazı programlar tipik kullanıcılar için işleri kolaylaştırmaya çalıştırmıştır. Örneğin, dosyaları komutlara ihtiyaç duymadan görüntülemek ve yönetmek için sağlanan Norton Commander gibi dosya yöneticileriniz vardı. Bu program DOS tarzıydı ve ekranda metin düzenlemenizi sağlardı.
Çoklu Görev Yok
DOS işletim sisteminde çoklu görevi(Multitasking) unutun. Bir program açtığınızda, o program ekranınızın tamamını kaplardı ve başka bir program kullanmanıza izin vermezdi.Diğer programı açmak için mevcut programı kapatmanız ve komutu girmeniz gerekirdi.
Bu sınırlamayı aşmanız için DOS, “sonlandır ve yerleşik kal” (TSR) işlevini kullanabilirdiniz . Bu özelliği destekleyen bir program klavye kısayoluna atanabilir ve uygun klavye kısayoluna basarsanız mevcut program kapanır ve bellekte kalırdı. Diğer program daha sonra kendisini bellekten yüklerdi.
TSR gerçekten çoklu görev değildi. Program aslında arka tarafta çalışmaz ve direk kapanırdı çünkü DOS, bir defada yalnızca bir programı çalıştırabilirdi.
Bu, Linux’ta bulunan ve arka planda program ve hizmetleri çalıştırmanıza, çoklu metin modu terminalleri kullanmanıza ve diğer gelişmiş şeyleri yapmanıza izin veren modern sistemlerden önemli ölçüde farklıdır . DOS malesef bu kadar güçlü değildi.Windows ve Linux’u karşılaştırdığımız yazımız için Tıklayın.
Donanım Desteği
Doğrudan donanıma erişmek için gereken programların örneğin, ses kartınızı ses çıkarmak için kullanmak isteyen bir DOS oyunu,bu donanımı doğrudan desteklemesi gerekiyordu. Bir DOS oyunu veya benzer bir uygulama geliştiriyorsanız, kullanıcılarınızın sahip olabileceği tüm ses kartı türlerini desteklemek için kod yazmanız gerekirdi. Neyse ki, birçok ses kartı Sound Blaster uyumlu idi. Bu ayarı, kullandığınız her program için ayrı ayrı yapılandırmak için bir SETUP(Yükleyici) programı kullanırdınız.
DOS’un çalışmasından dolayı, gerçek modda veya gerçek adres modunda çalışmak için gereken belleğe ve çevre birimlerine doğrudan erişmek isteyen programlar,gerçek modda, tek bir program bilgisayar donanımı üzerindeki herhangi bir hafıza adresine korumasız olarak yazabilirdi. Windows 3.0 ile beraber çalışan uygulamaların yapabileceklerini kısıtlayan korumalı mod getirilmişti.
Bugün, hala Windows Komut İsteminde birçok DOS oyununu çalıştıramazsınız. Komut İstemi, uygulamaları korumalı modda çalıştırır, ancak bu oyunlar gerçek modu gerektirir. Bu yüzden birçok eski DOS oyununu çalıştırmak için DOSBox’a ihtiyacınız var .
Not:Biz bilgisayar derslerinde eski oyunları oynamak için çok kullanmıştık.Düşünüyorum da teknoloji ilerledikçe oyunlardan aldığım zevk azıldı gibi 🙁
Windows Bir Başka DOS Programıydı
Windows’un orijinal popüler sürümleri – Windows 3.0 ve Windows 3.1’in aslında MS-DOS altında çalışan programlar olduğunu düşünüyorum. Böylece, bilgisayarınızı başlatır, DOS komut istemine bakar ve ardından Windows 3 tarzı masaüstünü Program Yöneticisi olarak bilinen Windows programını başlatmak için WIN komutunu yazardınız. Elbette, AUTOEXEC.BAT dosyanıza WIN komutunu ekleyerek bilgisayarınızın Windows’u otomatik olarak başlatmasını sağlayabilirsiniz ve DOS önyükleme yaparken Windows komutunu otomatik olarak çalıştırır.
Windows’dan çıkıp DOS’a geri gidebilirsiniz, ki o zamanlar gerçekten gerekliydi. İnsanların gerçek mod gerektiren ve Windows içinden çalıştırılamayan DOS uygulamaları ve oyunları vardı.
Windows 95, 98, 98 SE ve ME, DOS’u arka plana daha da itti. Windows 95, kendi başına bir işletim sistemi gibiydi, ancak DOS her zaman arka planda gizlendi. Windows’un bu sürümleri hala DOS’ta oluşturulmuştur. Sadece Windows XP ile, Windows kullanıcı sürümleri nihayet DOS’u geride bırakıp modern, 32 bit Windows NT çekirdeğine geçti.