Tarih: Prş Tem 27, 2006 5:57 am Mesaj konusu: Power Supply (pedallarınız için)!!!!
Çoğu pedal seti kullanan gitarist, pedallarının akımını pille değilde ac-dc 9 yada 12 voltluk adaptör ile alır.. ve bunu yaptırdıkları 3 lü yada 4lü (pedal sayısına göre) kablolarla elektriği pedallarına dağıtırlar..Ama ne kadar yanlış yaptıklarını, pedallarının ömrünü ne kadar kısaltıp, tonlarını ne kadar verimsizleştirdiklerinin farkına bile varmazlar..kullandıkları adaptörler sadece 1 adet pedal çalıştırmak için tasarlanıp, akımın gücü (amper) ve elektriğin voltajı (volt) ona göre ayarlanmıştır..3-4 pedalı bu çıkışla kullanmaya çalışmak ister istemez bir güç kaybına yol açmaktadır.. hatta transformatörün fazla ısınmasına yol açıp çalışmaz hale getirmektedir..Pedalların içindeki devrelerde az akım gelmesinden dolayı zorlanmaktadır..
Bu sorunu çözmek için (ki mutlaka böyle yapılmalıdır) bir power supply Güç dağıtıcı kullanılmalıdır..
Her zamanki gibi şemalar ve çizimleri aşağıda verilmektedir..Haydi bakalım alın havyaları elinize..
Devredeki 2 diyotu çıkartın asla 4 diyot ile yapmayın. Alternans olayı 2x9vlolt trafodan aldığınız gibi olmuyor.
Bağışlayın ama, bu önerinizin insanları yanlış yönlendireceğini düşünüyor ve bundan kaygı duyuyorum.
"Tam dalga doğrultma" söz konusu olduğunda, ki verilen devrede bu uygulanmış; diyot sayısının 2 mi, yoksa 4 mü olacağına, trafonun "orta uçlu" olup olmamasına göre karar verilir. Devredeki trafo orta uçsuz. Bu durumda mutlaka 4 diyot (veya köprü diyot) kullanılması gerekir. Orta uçlu olsaydı, sizin dediğiniz "2 diyot yeter" durumu geçerli olurdu.
Daha rahat anlaşılabilmesi için, sırasıyla çizimleri buraya alıyorum.
Önce, burada verilmiş devre şeması (orta uçsuz trafosu var) :
* * *
* * *
Wikipedia'dan, "orta uçsuz trafo" ile tam dalga doğrultma :
* * *
* * *
Wikipedia'dan, "orta uçlu trafo" ile tam dalga doğrultma :
* * *
* * *
Bunları yazdım diye, devreyi yapıp denediğim sanılmasın. Yalnızca, sözünü ettiğim (yorum yapan arkadaşımızın önerisindeki) hataya dikkat çekmek istedim. Yani, verilen şemadaki 4 diyot, doğru olanıdır.
Ama tabii Türkiye koşullarında giriş gerilimi 110V değil, 220/230V olmak durumunda. Herhalde şema ABD kökenli olduğu için, 110VAC yazılmış.
Sanırım genç birisin daha. Ama yinede neden 2 diyot tam dalga olduğunu anlatayım ;
4 diyot tam dalga doğrultmaçta voltaj kayıbı vede tam Dc. olmaz. Bu nedenle Tepe noktalarında biraz kırpılmalar görülür vede devreye uygulandığında tam verimli çalışmaz. Özellikle 78xx serili regülatörlerde Drop voltajı tam uygun olduğunda bile , parazit yapması söz konusu olabiliyor. Bu nedenle 2 diyot tam dalga doğrultmaçta tam Sinüs elde ediliyor.... Buna nazaran çok büyük Amplifkatör tasarımcıları bunu asla atlamaz. Şemalarına bakarsınız ve görürsünüz. Bu nedenle asla bilmediğin konu hakkında yorum yapmamayıda öğrenmiş olursunuz...
Bana göre, teknik bir konu görüşülürken kişilerin yaşı önemli değildir. Önemli olan, savundukları şeyi ne ölçüde sağlam ve bilimsel kanıtlara dayandırdıklarıdır.
Ayrıca, sayfama (profilime) baksaydınız, sizin benden daha genç olduğunuzu görecektiniz. Ama dediğim gibi, bunun bir önemi yok.
İlk mesajınızdaki iddianızı biraz daha ayrıntılandırmaya çalışmışsınız, ama ne yazık ki ben bunu hâlâ yanlış buluyorum. Çünkü gerekçeleriniz bana ikna edici gelmedi.
Her birini tek tek maddeler halinde cevaplayacağım. Bu şekilde, daha sistematik bir tartışma olur diye düşünüyorum.
Öncelikle bir şeyin altını çizelim:
Konuştuğumuz konu, "orta uçsuz" (yani, 2 uçlu) trafo ile yapılan doğrultma devresi. Zaten ilk mesajınızda siz de şemadaki 2 uçlu trafoya itiraz etmeksizin, yalnızca diyot sayısının 4'ten 2'ye düşürülmesini önermiştiniz.
Yani, hem 2 uçlu trafo kullanıp, hem de 2 diyot ile "tam dalga" doğrultma yapabileceğinizi iddia ediyorsunuz.
Bense, bunun mümkün olmadığını söylüyorum.
Ama eğer derseniz ki, "ben ilk mesajımı eksik yazmışım, 2 diyotun çıkarılmasıyla birlikte, trafonun da orta uçlusu ile değiştirilmesini öneriyorum"; o zaman zaten tartışma noktalanmış olur. Çünkü, ilk mesajımda da yazdığım gibi, o yönteme itirazım yok. Gerçi, "pedal besleme adaptörü olarak kullanılacak bir devrede, beraberinde maliyet artışını da getirecek böyle bir değişikliğe ne gerek var?" sorusu yine cevapsız kalır; ama en azından elektronik ilkeleri açısından ortada hatalı bir durum kalmamış olur.
Yok eğer, 2 uçlu trafo ve 2 diyot ile tam dalga doğrultma yapabileceğinizde ısrarlıysanız; sizin cümlelerinize vereceğim cevaplarla tartışmayı sürdürmüş oluyoruz:
birgitay yazmış:
4 diyot tam dalga doğrultmaçta voltaj kayıbı vede tam Dc. olmaz. Bu nedenle Tepe noktalarında biraz kırpılmalar görülür vede devreye uygulandığında tam verimli çalışmaz.
Silisyum diyotlar (ki bu tür devrelerde hep silisyum diyot kullanılır), 0.6-0.7V kadarlık bir gerilim düşmesine neden olurlar. Yarım dalga doğrultma bile yapılacak olsaydı, zaten en az 1 diyot kullanılacaktı. 4 diyotlu tam dalga doğrultmada, her bir alternans için aynı anda yalnızca 2 diyot devrededir, diğer 2 diyot öteki alternansta görev yapmak üzere bekler.
Kısacası, 4 diyotlu devrede "fazladan" gerçekleşecek gerilim düşümü yalnızca 0.7V değerindedir.
Şemada trafo çıkışı 25V AC. Tabii bu etkin (efektif dğer), "tepe" değerini bulmak için karekök-2 ile, yani 1.41 ile çarpmak gerekir. Sonuç, 35V olur. Bir başka deyişle, süzgeç (filtre) kondansatörlerinin ucunda 35V değerini görürüz. DC çıkışı 9V olup da, girişi 35V olan bir devre için, 0.7V'luk bir gerilim düşümünün sözü bile edilmez. Ve bunun devreye en ufak bir olumsuz etkisi olmaz.
Ayrıca, sizin ifadenizle "tam Dc" olmasını sağlayan elemanlar, LM317'nin hem girişinde hem de çıkışında bulunan süzgeç kondansatörleridir. Tek başına diyotlar, "dalgalı DC" gerilim verirler.
birgitay yazmış:
Özellikle 78xx serili regülatörlerde Drop voltajı tam uygun olduğunda bile , parazit yapması söz konusu olabiliyor.
Bunu ilk kez sizden duyuyorum. Söz konusu malzemelerin üretiliş amacı zaten tam da bu tür devrelerde gerilim düzenleme işini yapmak. Bu kadar temel ve basit bir görevi yaparken parazite yol açmaları hiç akla yakın değil. Öyle olsaydı, şimdiye kadar çoktan üretimden kaldırılır ve dünyada bu kadar yaygın kullanılan bir malzeme olmaktan çıkarlardı.
Ayrıca, verilen şemada LM317T kullanılmış, 78xx serisi değil.
Bazen devre uygulayıcılarının kullandıkları diğer malzemelerdeki kalitesizlik ve buna bağlı sorunlar, hiç ilgisi bulunmayan başka malzemelere fatura edilebiliyor ve bu durum bir söylenti olarak dilden dile dolaştırılabiliyor.
birgitay yazmış:
Bu nedenle 2 diyot tam dalga doğrultmaçta tam Sinüs elde ediliyor.
Ben burada, "2 uçlu trafoda 2 diyot ile tam dalga doğrultma yapılamaz" iddiamı tekrarlayacağım ve sizden de bunu nasıl gerçekleştirebildiğinizi "çizimli" olarak rica edeceğim. Basit de olsa bir çizimle (Paint'te bile yapsanız olur), o 2 diyotu 2 uçlu trafoya nasıl bağlayıp, hangi uçlardan "tam dalga" doğrultulmuş DC gerilimi elde ettiğinizi açıklarsanız, beni ve ilgilenen diğer arkadaşları aydınlatmış olursunuz.
Ayrıca, bu tür devrelerde, "sinüs" dalga şeklinin küçük çaplı bozulmaları (söz konusu olsa bile), tepe değerine şarj olan kondansatörler tarafından etkisizleştirilir. Yani, çıkışa yansıtılmaz.
birgitay yazmış:
Buna nazaran çok büyük Amplifkatör tasarımcıları bunu asla atlamaz. Şemalarına bakarsınız ve görürsünüz.
Bu şemayı değil, ama başka bazı "tam dalga" doğrultma devrelerini yaptım ve sizin ileri sürdüğünüz sakıncaları hiç yaşamadım.
Bunun dışında, yapmadığım ama şemasından incelediğim doğrultucuların sayısını hatırlamıyorum bile. Orta uçsuz trafonun yer aldığı bütün şemalarda, ya 4 diyot ya da aynı işi gören köprü diyot görmüşümdür. Bir tane bile istisnası yok.
Ama siz "büyük Amplifkatör tasarımcıları" demişsiniz...
Rica etsem, o tür şemalardan birkaçını bize de gösterebilir misiniz?
Veya, artık internette "Service Manual" adı altında en tanınmış markalı cihazların bile şemaları bulunuyor. Onlardan sizin dediğinize uyan birkaçının adresini bize iletirseniz, incelemek isterim.
Ben size 5 farklı siteden, 7 değişik şemanın adresini veriyorum. Görebileceğiniz gibi, hepsi benim dediğimle ve tabii burada verilen şemayla uyumlu:
Bir de şu var: Sizin iddianız doğruysa; hiçbir maliyet artışına yol açmadığı gibi, tam tersine devreden 2 diyot tasarruf edilmiş oluyor ve herhangi bir uygulama zorluğu da yok. Böyle basit ve avantajlı bir yöntemi neden yalnızca "büyük Amplifkatör tasarımcıları" kullanıyor olsun?
Hadi diyelim ki herkesin düşünemediği ince bir noktayı birkaç tasarımcı akıl etmiş... Elektronik piyasasında hiçbir şey "sır" olarak kalmıyor ki. En azından tamirciler cihazları açıp, ne var ne yoksa görüyor. Şimdiye kadar çoktan yaygınlaşmış olması gerekmez miydi?
birgitay yazmış:
Bu nedenle asla bilmediğin konu hakkında yorum yapmamayıda öğrenmiş olursunuz...
Bu tür cümleler, konuyu teknik bir tartışma olmaktan uzaklaştırır ve "kişisel didişme" havasına sokar. Sonraki cevabınızda, bu tür ifadelere yer vermemenizi rica ediyorum. Az önce de belirttiğim gibi, iddianızı doğrulayan kendi çiziminizi ve örnek "profesyonel şemaları" gösterirseniz, bu hepimiz için daha aydınlatıcı olur.
Allah'ım yarabbim ilk başta farklı birşeye güzel değinilmiş gibi geldi sonrada tekrar çok üzüldüm cümleler bitince
Çünkü besleme katındaki , 4 diyot tam dalga doğrultmaç yerine 2 diyot çıkartıp tekrar tam dalga doğrultmak diye yazdığımı düşünmeniz , benim diğer bölümlerdeki çalışmalarımı görmediğinizden kaynkalnıyor sanırım
Sistem olarak açıklama yaptım bile. Eğer mantıken bu cevabınızda en basit bir izleyici bile , 2 diyot , 2 uçlu trafo yapsanız , Eksi kısımı oluşmazdı sistemin bunuda düşünerek bir önceki yazınızı yazmanız gerekmezd
Her neyse ben tecrübelerimde bunları gördüm ve bilirim. Yoksa diğer uygulamaz yanı Smps yapmadan bu trafolu çalışamlarda pedallarınız yada başka devreleriniz parazit veya osilasyon yapabilir. Ki smps'ler yüksek frekansta neredeyse tam Dc.'ye yakın gerilim verdiklerinden sıkıntı olmaz.
Ve ayrıca Devrede bende görüyorum Lm317 ile yapılan çalışma olduğunu. Ki bu entegrede Drop voltajı (Yani Giriş max. voltajı) diye birşey yok. Bu nedenle 78xx entregleri giriş voltajı sınırlaması , yüksek ve alçak voltaj girildiğinde yada bazı uygulamalarda istenilen voltajı bile girseniz sorun çıkartabiliyor. Özellikle Smps çalışmalarımda bilhassa buna şahit oldum. Resmen 3. Harmonik Parazit'ini skopta görebiliyorsunuz. Smps'lerde nekadar iyi filtre yapsanız bile bu entegrelerle çalışmayın Lm317 vede negatif besleme çıkışı olan lm338 enttegresi uygulaması yapın yada transistörlü bir besleme.
Burada Mesanın Dual Rectifer'in nereden geldiği , 2 tane besleme ile çalıştırıldığını gösteriyor. Hem beslemeninde nasıl yapıldığını görebilirsiniz. Bu Mesa'nın Drive ktını Pedal haline getirdim isteyen varsada verebilirim uygun fiyata.
"Bu önerinizin insanları yanlış yönlendireceğini düşünüyor ve bundan kaygı duyuyorum."
Buraya herhangi bir kişisel beklentiyle yazmadım. Pedal besleme devresi yapmak ve burada verilen şemayı uygulamak gibi bir niyetim yok.
Sözü şuraya getirmek istiyorum: Bu tür forumları oldukça geniş bir yelpazeden insanlar ziyaret eder. Bilgi ve deneyim düzeyleri "çok az"dan "uzman"a kadar değişiklik gösterir.
O yüzden, önerileri net ve açık cümleler kurarak yapmak gerekir.
birgitay yazmış:
Devredeki 2 diyotu çıkartın asla 4 diyot ile yapmayın. Alternans olayı 2x9vlolt trafodan aldığınız gibi olmuyor.
Sizin bu cümlenizden, "trafoyu da orta uçlu olanıyla değiştirin" anlamını çıkarabilmek için, kişinin kendisini bayağı bir zorlaması gerekirdi. (Yeterince bilgili olanlar zaten kendi yorumunu kendisi de yapabiliyor, onlar konumuzun dışında.)
Hele hele, "benim eski mesajlarıma baksınlar da, ne demek istediğimi anlasınlar" şeklindeki bir beklenti hiç gerçekçi olmaz. Nitekim siz de benim profilime bakmadan "genç-yaşlı" karşılaştırması yapmış oldunuz.
Siz de takdir edersiniz ki, buraya kendimizi tatmin etmek için yazmıyoruz. "5 kişiye yararlı olurken, bu arada 2 kişiyi de yanlış yönlendirmiş oluverelim, ne olur ki?" deme lüksümüz yok. Üstelik elektrik-elektronik gibi şakaya gelmez bir konuda böyle bir lüksümüz hiç yok.
Benim bütün derdim buydu.
Son yazdıklarınızın ardından; diyot sayısının 4'ten 2'ye düşürülmesi ile birlikte, trafonun da orta uçlu olanıyla değiştirilmesini önerdiğiniz anlaşılıyor. Yani, benim ilk mesajımda seçeneklerden biri olarak şu şema ile görsel hale getirdiğim yöntem:
Bunun ötesinde bir şey yazmaya gerek duymuyorum. Dilerseniz "konuyu bağlamak" anlamında kendi önerinizi derli toplu bir şekilde özetleyebilirsiniz, takdir sizin...
Yazdıklarınızdan hiç birşey anlamadım....
Öyle şeyler yazmışsınız ki Genç- Olgun ilişkisi ve eletkronik High Voltaj yada Yüksek Amper ile uğraşmadığımızdan sıkıntıyı bile dile getirmek zor aslında bu başlıkta eğer emniyetten bahsettiyseniz.
Resimdeki Dalga aralıklarını göstermişsiniz ve Daha sıklıkla görülüyor. Ama yinede söyleyeyim , sonlandırarak benim gözlemlerimde 4 diyot ve Tam Dalga doğrultmaçta sürekli voltaj kayıplarının sebeplerini bu uygulama olarak gördüm. Birde 2 diyot Tam Dalga olarak uyguladığımda , tam voltajın ani piklerde değilmediğini bile gördüm. Bu ikisi arasındaki bağlantıyı sanırım neye yorumlarsınız merak ediyorum
Yazdıklarınızdan hiç birşey anlamadım....
Öyle şeyler yazmışsınız ki Genç- Olgun ilişkisi
Ben "Genç-Olgun ilişkisi" diye bir şey yazmadım ki! Bütün yazdıklarımız yukarıda duruyor.
O diyalog aynen şöyle gelişti:
birgitay yazmış:
Sanırım genç birisin daha. Ama yinede neden 2 diyot tam dalga olduğunu anlatayım ;
lasido yazmış:
Hele hele, "benim eski mesajlarıma baksınlar da, ne demek istediğimi anlasınlar" şeklindeki bir beklenti hiç gerçekçi olmaz. Nitekim siz de benim profilime bakmadan "genç-yaşlı" karşılaştırması yapmış oldunuz.
Size göre daha genç olduğumu tahmin etmek yerine, profilimden yaşıma bakabilirdiniz. Siz bunu bile yapmamışken; başka üyelerin önce profile, oradan ikinci bir tık ile eski mesajlara bakmasını beklememelisiniz, bu gerçekçi olmaz diyorum.
Bunu yazmama neden olan şey de şu cümleniz:
birgitay yazmış:
Çünkü besleme katındaki , 4 diyot tam dalga doğrultmaç yerine 2 diyot çıkartıp tekrar tam dalga doğrultmak diye yazdığımı düşünmeniz , benim diğer bölümlerdeki çalışmalarımı görmediğinizden kaynkalnıyor sanırım
Gerçi ben eski mesajlarınıza bakmıştım ve hepsi ticari nitelikte olduğu için, konumuza bir katkısının olmayacağını düşünmüştüm. Ama burada sorun, kişisel olarak benim bakıp bakmadığım değil. Tıpkı sizin profile bakmadığınız gibi, üyelerin de önemli bir kısmı bu başlık altındaki cümleleri yorumlayabilmek için sizin eski mesajlarınıza bakmayacaktır. Onları yanıltmamak adına, önerileri net, açık ve tam olarak ortaya koymak gerekir diye düşünüyorum.
Daha somut bir ifadeyle söylersek; "ben 2 diyotu çıkarın dediysem, onlar trafonun da değiştirilmesi gerektiğini anlayıversinler" şeklinde düşünemeyiz. "Trafoyu da orta uçlu olanıyla değiştirin" diye açık açık belirtmek, hatta önerilen değişikliğe uygun yeni bir şemayla da onlara yardımcı olmak gerekir.
Burada yüksek voltaj ve yüksek akım söz konusu değil diyorsunuz. Bir riskin ortaya çıkması için bu ikisinin bulunması gerekmez. Çok tanınmış elektronik firmaları bazen fazla ısınmaya yol açtığı (patlamaya ve/veya yangına neden olabileceği) gerekçesiyle bazı ürünlerini müşterilerden geri topluyor, bunu mutlaka biliyorsunuzdur. Tabii o ürünler de genelde düşük gerilim ve düşük akım cihazları oluyor.
Yeterli elektronik bilgisi olmayan bir arkadaşımız, sizin öneriniz üzerine 4 diyottan ikisini çıkarıp, boşta kalan uçları yanlışlıkla "trafonun çıkışını kısa-devre edecek şekilde" bağlasa, olabilecekleri düşünebiliyor musunuz? O yüzden, elektrik-elektronik konuları şakaya gelmez demiştim.
Belki şu söylenebilir: Yeterli bilgiye sahip değilse, konuyla hiç ilgilenmesin!
Bu bakış açısı; yolda çukur kazdıktan sonra, etrafına emniyet şeridi germeyerek, "dikkat edip düşmeseydiniz kardeşim!.." demek gibi bir şeydir.
Hepimiz biliriz ki, biraz malzeme bilgisi edindikten sonra, şemalara bakarak kendi devrelerini yapmaya heveslenen birçok genç insan var.
Yazdığınız diğer teknik ayrıntılar...
Benim sayfaya eklediğim çizimler, bana ait değildi. İlk mesajımda da belirttiğim gibi Wikipedia'dan alıntıydı. Ama ben de oradaki dalga şeklinin gerçekçi olduğunu düşünüyorum. "Daha sıklıkla" derken neyi kastettiğinizi anlayamadım.
"Voltaj kaybı" konusundaki gözleminiz için bir yorum yapamayacağım. Hangi devrede nasıl ölçtünüz; bir sorun gördüyseniz, her bir elemanı devreden soyutlayarak kontrol ettiniz mi veya en azından yükü besleme devresinden ayırarak baktınız mı ya da beslemenin çıkışına "yalnızca dirençten oluşan" (endüktif ve kapasitif olmayan) değişken bir yük bağlayarak deneme yaptınız mı; bunları bilemiyorum. Ortada bir sorun varsa, genellikle ipucu da vardır. Sabırla incelemek, ölçmek ve farklı koşullarda gözlem yapmak gerekir.
İzninizle ben artık bu başlık altında yazdıklarıma bir nokta koymak istiyorum.
Esenlikler...
Bu forumda yeni başlıklar açamazsınız Bu forumdaki başlıklara cevap veremezsiniz Bu forumdaki mesajlarınızı değiştiremezsiniz Bu forumdaki mesajlarınızı silemezsiniz Bu forumdaki anketlerde oy kullanamazsınız Bu foruma eklenti dosyaları gönderemezsiniz Bu forumdaki dosyaları indiremezsiniz