Amerikan KBB & BBC Akademisi' nin "Improving Nasal Form and Function after Rhinoplasty - Rinoplasti Sonrası Burun Şeklini ve İşlevini Geliştirme" İsimli Rehberi Yayınlandı
"Amerikan Akademisi Kulak Burun Boğaz ve Baş Boyun Cerrahisi Vakfı (AAO-HNSF)" klinisyenlerin ve bu hastaların yönetiminde yer alan kişilerin, hastanın bakımını iyileştirmek için kurulmuş ve desteklenen belirli bir dizi odaklı tavsiyede bulunarak rinoplastiye yönelik ilk kanıta dayalı kılavuz rehberi yayınladı.
Nazal hava yolunu koruyarak veya zenginleştirirken burnun şeklini veya görünümünü değiştiren cerrahi bir prosedür olan Objektif Rinoplasti, Amerika Birleşik Devletleri'nde en yaygın uygulanan kozmetik prosedürler arasındadır ve 2014'te 200.000' den fazla bu ameliyatın yapıldığı bildirilmiştir.
Bu kılavuzdan önce, rinoplasti uygulanan hastalar için optimal sonuçların elde edilmesi için, cerrahi öncesi ve sonrası cerrahi için standart bakım gereklilikleri ve standart cerrahi uygulamalarda sınırlı literatür mevcuttu. Bu kılavuzun amacı, hasta güvenliği en üst düzeye çıkarmak ve hastalar için cerrahi sonuçları optimize etmek için peri-ve postoperatif stratejilere ilişkin oy birliği oluşturmak için mevcut kanıta dayalı tıp uygulamaları ve verilerini kullanmaktır. Bu rehberin temel amacı rinoplasti yapan veya rinoplasti adayı bakımına katılan klinisyenlere kanıta dayalı öneriler sunmak ve aynı zamanda hasta bakımını optimize etmek, etkili tanı ve terapiyi teşvik etmek ve zararlı veya gereksiz olanları azaltmaktır. Hedef kitle, bu hastaların yönetimiyle ilgili herhangi bir ortamda, herhangi bir klinisyen ya da bireydir. Hedef hasta nüfusu ≥15 yaşındaki tüm hastalardır. Kılavuzun bilgi boşlukları, uygulama çeşitleri ve bu cerrahi prosedürle bağlantılı klinik kaygılar üzerinde durulması amaçlanmıştır; rinoplastiden sonra burun formunun ve fonksiyonunun iyileştirilmesi için kapsamlı bir referans olması amaçlanmamıştır. Hastanın eğitim ve danışmanlığına ilişkin bu kılavuzdaki tavsiyeler, hasta 18 yaşın altındaysa bakıcıyı da kapsamaktadır.
Bu rehberden alıntıları normal karakterde ve yanındaki bana ait olan yorumu da italik karakterde aşağıda okuyabilirsiniz.
Hesaplamak zor olsa da rinoplasti hastalarının cerrahiyi takiben komplikasyonsuz ya da komplikasyonsuz gerçekleşen kesin ekonomik yük, ortalama rinoplasti işlemi tipik olarak 4000 $ 'ı aşıyor (ülkemizde burun estetiği ameliyatı fiyatları Amerika' dakinden daha ucuz. Bazı bölgelerinde garantili ya da sigorta firmalarının da dahil olduğu ve ilk ameliyat ya da sonraki ameliyatlardan onra sorun çıkması durumunda hastanın cebinden para çıkmaması talebi olursa gerçekten fiyat 10 katından fazlaya çıkabiliyor örneğin 100.000 TL' yi aşabilir ...).
Bu kılavuz ilkeler, hasta güvenliğini en üst düzeye çıkarmak ve cerrahi sonuçları en iyi duruma getirmek için peri-operatif ve post-operatif stratejiler konusunda oy birliği oluşturmak için çok önemlidir (burun estetiği planlanan hastalarda, hastaların bilinçlendirilmesi ve hasta beklentilerinin bilimsellik sınırları içerisinde anlaşılması açısından önemli ilkeler mevcut).
Komplikasyonlar, enfeksiyonlar veya revizyon ameliyatı nedeniyle oluşan maliyetler, uzun süreli antibiyotik masraflarını, hastaneye yatırılmaları veya saat / gün kaçırılan işten kaynaklanan gelir kaybını içerebilir (burun estetiği ameliyatlarından sonra ortaya çıkabilecek riskler sadece hekime ve hekimin uyguladığı cerrahi işlemin tekniğine bağlı değildir, hastanın iyileşme özellikleri, bakımı, ameliyat öncesindeki kıkırdak ve kemik asimetrilerin miktarı da sonucu etkileyebilir. Çok yoğun ve çok fazla sayıda ameliyat yapılan hastanelerde, enfeksiyon riski artabilir ...).
Rinoplastinin sonuçtaki psikolojik etkisi de önemli olabilir. Ayrıca burun deformitelerinin / estetik kusurlarının, cerrahi enfeksiyonların, cerrahi ağrıların, antibiyotiklerin yan etkilerinin ve burun paketleme malzemelerinin psikolojik baskılarından kaynaklanan sağlık yükü de bu hastalar için düşünülmelidir (belki ameliyat sonrası hasta memnuniyetinde biraz göz ardı edilebilen bir özellik bu ... Burun üzerine yapıştırılan bantların hava geçişine izin veren özellikte olması, burun içerisine yerleştirilen tampon materyallerinin ağrısız ya da az ağrılı olarak çıkarılabilmesi, hastnın ameliyat sonrasında nefes alabilmesi, hastanın az morarması ve ameliyat esnasında mümkün olan en az cerrahi travmanın yapılarak morluk ve şişliğin en aza indirilmesi ....).
Eylem Açıklamaları Kılavuz Geliştirme Grubu aşağıdaki tavsiyeleri yapmıştır:
➤ Klinisyenler ameliyat yapmak isteyen tüm hastalara cerrahi için motivasyonları ve sonuç beklentileri hakkında soru sormalı, bu beklentilerin ameliyatın gerçekçi bir hedefi olup olmadığı konusunda geri bildirimde bulunmalı ve bunu belgelemelidir tıbbi kayıtta tartışma (oldukça önemli bir ifade bu ... örneğin aşırı eğri ya da asimetrik bir burnu olan hasta, ameliyat sonrası tam simetrik ve kusursuz bir buruna sahip olma talebi ile gelirse, ameliyatın bir bilgisayar animasyonundan farklı cerrahi bir prosedür olduğu; ameliyat sonrasında bazı asimetrik alanların yeniden gözle görülebilir ya da az miktarda görülebilir halde kalabileceği; tek ameliyatla tam simetri garantisinin verilmesinin bilimsel olmayacağı anlatılmalıdır. Bu şekilde bilimsel detayları kabul etmeyen ve tamamen hayali istek ve beklentilerle ameliyat olmayı planlayan hastalrın ameliyat edilmemesi en doğru olan uygulamadır. Bunların dışında, yüzün doğal oranları dışında kendisinin tasarlardığı ve tamamen oran dışı bir burun sahibi olam isteyen hastalarda yine bilimsellik dışı bir istek olduğu için hasta beklentileri ile bilimsel kuralların çatıştığı vurgulanmalı aynı şekilde kayıt edilerek mümkünse ameliyat yapılmamalıdır. Burun estetiği ameliyatı sonuçlarını tam olarak görebilmek için bazen yıllarca beklemek gerekebilmektedir. Bu süreçte yeterli sabır ve sağduyu açısından sorun yaşayabilecek psikiyatrik sorunları olan obsesif kompulsif bozukluk, majör depresyon, panik atak ... hastalarında, süreç ayrıntılı anlatılmalı ve gerekirse psikiyatrik konusültasyon ve yazılı onam alınması doğru olabilir. Gerçekten burun estetiği kararı alınırken hasta ve hekim açısından bilimsel kanıta dayalı veriler konuşulmalıdır. Maalesef "siz garantili burun ucu estetiği yapıyor musunuz?" ya da "siz garantili burun ucu estetiği ameliyatı yapıyor musunuz?" sorusu sık oalrak sorluyor. Basit bir cevap olarak "otobüse binince garantili canlı ineceksiniz!" yazısının olup olmadığını sormak zorunda kalıyorum. Doktorunuz ne kadar tecrübeli ve bilgili olursa olsun, burnunuz ameliyat öncesinde ne kadar az yamuk olursa olsun, sonuçta "cerrahi" aynı zamanda "kabul edilmiş bir risk" anlamına gelmektedir. Her ameliyat kendine ait riskleri içerir. Burun estetiği ameliyatlarını öğrenirken yanında bulunduğum, cerrahisine hayran kaldığım, bizzat ameliyat yaparken takip ettiğim abilerim, hocalarım ve arkadaşlarımın ameliyat sonrasında da sorunlar yaşadığı hastalarını gördüm. "Dümdüz çıkan bir burun neden azıcık yamulur?" ya da "ameliyat çıkışı hiç pürüz olmayan bir burun sırtında birkaç ay sonra neden çıkıntı çıkar?" sorusunu cevaplarken zorlanılan, şaşkınlıkla kontrol edilen hastalarda sonuç hem hastayı hem de ameliyatı yapan hekimi üzmektedir. Özellikle yamuk, eğri, C burun ya da önceden ameliyat olmuş asimetrik burunlarda, ameliyat sonrasında tam simetriyi sağlamak zordur. Buruna ve kişiye özel risklerin tartışılması ve bilimsel temellerde hasta beklentilerinin belirlenmesi oldukça önemli olacaktır ... ).
➤ Klinisyenler obstrüktif uyku apnesi (OUA), kanama bozuklukları veya topikal vazokonstriktif intranazal ilaçların kronik kullanımı da dahil olmak üzere ameliyatı değiştirebilen veya kontraendike olabilir komorbid koşullar için rinoplasti adaylarını değerlendirmelidir
➤ Cerrah veya cerrahın görevlendirdiği kişi burun hava yolu obstrüksiyonu için rinoplasti adayı preoperativ sırasında değerlendirmelidir➤ Bu kılavuz ilkeler, hasta güvenliğini en üst düzeye çıkarmak ve cerrahi sonuçları en iyi duruma getirmek için peri-operatif ve post-operatif stratejiler konusunda oybirliği oluşturmak için çok önemlidir.
➤ Başarılan cerrahi sonuçların gerçekçi beklentilerini artırmak, gerçekçi olmayan beklentiler olan hastalar arasında cerrahiden kaçınmak, klinisyen ve hasta beklentilerini daha iyi bir hale getirmek, iletişimi artırmak, altta yatan psikiyatrik bozuklukları tanımlamak, hasta memnuniyetini artırmak kılavuz rehberin amacıdır.
➤ Cerrah veya cerrahın görevlendirdiği kişi, ameliyat öncesi değerlendirme esnasında nazal hava yolu obstrüksiyonu için rinoplasti adayı değerlendirmelidir.
➤ Cerrah veya görevlendirdiği kişi, rinoplasti adaylarını cerrahiden sonra ne bekleyecekleri, ameliyatın burundan nefes alma yeteneğini nasıl etkileyeceği, cerrahinin potansiyel komplikasyonları ve gelecekteki nazal cerrahiye olası gereksinimi konusunda eğitmesi gerekir.
➤ Klinisyen veya klinisyenin görevlisi, ameliyatın burun tıkanıklığı obstrüksiyonu üzerindeki etkileri ve obstrüktif uyku apnesi (OSA)'nın perioperatif tedaviyi nasıl etkileyebileceği konusunda belgelendirilmiş OSA'sı olan rinoplasti adaylarına danışmanlık yapmalıdır.
➤ Cerrah veya cerrahın görevlendirdiği kişi, ameliyat öncesi rinoplasti hastalarını ameliyat sonrası rahatsızlığı gidermek için stratejiler konusunda eğitmelidir.
➤ Bir cerrah veya cerrahın görevlendirdiği kişi, rinoplasti için perioperatif antibiyotikleri kullanmayı seçtiğinde; ameliyattan 24 saat sonra geçtiyse antibiyotik tedavisini düzenli olarak reçete etmemelidir (24 saatin üzerindeki faydalar hakkındaki kanıtların dolaylılığına ve rinoplasti hastaları için antibiyotik profilaksisinin yararları ile ilgili kanıt yokluğuna dayanan bir bilgi bu).
➤ Cerrah veya cerrahın atadığı kişi rinoplasti hastasına perioperatif sistemik steroidler uygulayabilir (kemik kırma işlemi yapılan hastalarda, ameliyat esnasında kortizon uygulanması, ameliyat sonrası ödem ve ağrıda azalmayı sağlayabiliyor ...)
➤ Cerrahlar ameliyat bitiminde rinoplasti hastalarının burun boşluğuna (septoplasti uygulanmış veya olmadan) rutin olarak ambalaj koymamalıdır (burun içerisinde kıkırdak eğriliği ameliyatı yapılmamışsa; burun tamponu yerleştirilmesi şart değil 😉).
➤ Klinisyenler nazal görünümleri ve nazal fonksiyonları ile rinoplastiden sonra en az 12 ayda hasta memnuniyetini belgelemelidir. Hastanın anlamlı sonuçlarını iletmesi ve karşılanmamış beklentileri ifade etmesi, cerrahın hasta memnuniyeti üzerine geribildirim bilgisi vermesi, hem kozmetik hem de fonksiyon sonuçlarının değerlendirilmesinin önemine açık bir dikkat gösterilmesi, ek danışmanlık veya yönetimden fayda sağlayabilecek hastaların belirlenmesi, nedenlerinin belirlenmesi Orijinal burun estetiği ile ilişkili olmayan burun tıkanıklığı, yönetilebilir ve düzeltilebilir.
➤ Rinoplastide osteotomi yapılırken olduğu gibi burun kemikleri kırılırsa, burnu içeren (örn. Burun maskesi, burun yastıkları, tam yüz maskesi) sürekli pozitif hava yolu basıncı (CPAP) maskesinin ameliyat sonrası kullanımı kontrendikedir , çünkü iyileşme sürecini etkileyebilir (bu tür maskeleri sürekli kullanmak zorunda olan hastalara, burun estetiği ameliyatı yapılmaması daha doğru. Bununla birlikte, uyku apnesi sendromu olan (maske kullanmayan) ve burun tıkanıklığı olan hastalarda, aynı anda burun içerisindeki hava yolları ile ilgili sorunların da halledildiği septorinoplasti operasyonu yapılması uygundur).
➤ Body dysmorphic disorder / beden dismorfik bozukluğu (BDD) elektif rinoplasti için kontrendikedir ve ameliyat yapılmamalıdır (bu konuda kılavuzun içerisinde birçok yerde (10' dan fazla saydım ...) vurgu yapılmış. Bu nedenle bu durumu aşağıda daha geniş olarak yazdım).
Body dysmorphic disorder (Beden dismorfik bozukluğu - BDD)
|beden dismorfik bozukluğu|
Görsel kaynağı: Online CBT sessions could benefit body
Neredeyse herkes hayatlarının bir noktasına baktıklarından memnun değildir, ancak bu düşünceler genellikle gelip gidebilir ve unutulabilir. Bununla birlikte, BDD'li birisi için, düşünceler çok üzücüdür, gitmeyin ve günlük yaşam üzerinde önemli bir etkiye sahiptir. Kişi çirkin veya kusurlu olduklarına ve başkalarının görünümüyle ilgili güvencelere rağmen diğer insanları bu şekilde algıladığına inanabilir. Birleşik Krallık'taki her 100 kişiden birinin BDD'ye sahip olabileceği tahmin ediliyor, ancak bu durumdaki insanlar genelde başkalarından gizledikleri için bu hafife alınabilir. BDD'nin benzer sayıda erkek ve kadını etkilediği bulunmuştur. Durum tüm yaş gruplarını etkileyebilir, ancak genellikle bir kişi gençken veya genç bir yetişkinken başlar; insanlar genellikle görünüşleri konusunda en hassas durumdadırlar. Depresyon veya sosyal fobi öyküsü olan insanlarda daha sık görülür. Genelde obsesif kompulsif bozukluk (OKB) ya da genelleşmiş kaygı bozukluğunun yanında ortaya çıkar ve aynı zamanda anoreksiya ya da bulimia gibi bir yeme bozukluğunun yanında da var olabilir (kaynak link >> Body dysmorphic disorder (BDD) - NHS Choices / Beden Dismorfik Bozukluğu).
Yukarıdaki belirtileri olan ve burun estetiği ameliyatı yapılacak olan hastalarda aşağıdaki istek ve düşünceler varsa ameliyatın yapılmaması gerekir:
. Burun dış görünümünde, başka insanlar tarafından önemsenmeyecek bir kusurun kendisi tarafından çok büyük bir kusur olduğunu ve bununla yaşamasının zor olduğunu söylemesi
. Gözle görülemeyecek bununla ilgili bir kusura aynada bakarak aşırı makyaj yapma, faklı bir mululuk verici aktivite (güvence arayışı, yeni kıyafet ya da bir eşya ile mutlu olmaya çalışma) ile kafasındaki sorundan kurtulma çabasının olması ya da dış görünümünü başkalarıyla karşılaştırma ve yinelemeli davranışlarda bulunma
. Burunda bulunan az miktardaki ve başkaları tarafından zor fark edilen kozmetik sorunların, kendisi için çok büyük sorun olarak kabul edilmesi ve toplumsal ilişki, iş ilişkisi ya da aile ilişkisinde buna bağlı sorunların olması (az miktardaki bu soruna ciddi bir yük olarak algılanması)
Aslında yukarıdaki maddeler genişletilebilir örneğin, burnunda az miktarda asimetri olmasına ve başka insanlar tarafından zor fark edilen bir sorun olmasına rağmen "burun ameliyatım güzel geçerse hayatım kurtulur", "burun estetiğim başarılı geçerse evliliği ya da işim kurtulur" gibi çok ciddi sonuçları olan bir işlemmiş gibi burun estetiği ameliyatını düşünen hastalarda "beden dismorfik bozukluğu" düşünülerek ameliyatın yapılmaması en doğru olan uygulamadır.
Rinoplasti rehberinin yayınlandığı tıp dergisi ve linki >>
"Lisa E. Ishii, Travis T. Tollefson, Gregory J. Basura, Richard M. Rosenfeld, Peter J. Abramson, Scott R. Chaiet, Kara S. Davis, Karl Doghramji, Edward H. Farrior, Sandra A. Finestone, Stacey L. Ishman, Robert X. Murphy, John G. Park, Michael Setzen, Deborah J. Strike, Sandra A. Walsh, Jeremy P. Warner, Lorraine C. Nnacheta. Clinical Practice Guideline: Improving Nasal Form and Function after Rhinoplasty. Otolaryngology-Head and Neck Surgery, 2017; 156 (2_suppl): S1 DOI: 10.1177/0194599816683153"
Diğer kaynak linkler >>
- Clinical Practice Guideline: Improving Nasal Form and Function after Rhinoplasty
- [PDF]Improving Nasal Form and Function after Rhinoplasty
- Clinical practice guideline: improving nasal form and function after ...
- Experts develop evidence-based clinical practice guideline on ...
- Clinical Practice Guideline: Improving Nasal Form and Function ...