Periferik sinir sistemi tam olarak nedir ve vücuttaki rolü nedir? İlk olarak, sinir sisteminin iki bölüme ayrıldığını anlamak önemlidir:
Merkezi sinir sistemi ve periferik sinir sistemi. Merkezi sinir sistemi beyni ve omuriliği içerirken, periferik sinir sistemi beyinden ve omurilikten yayılan ve kaslar ve organlar dahil olmak üzere vücudun diğer kısımlarına yayılan bütün sinirleri içerir. Sistemin her bir kısmı, bilginin tüm vücut içinde nasıl iletildiği konusunda hayati bir rol oynar.
Periferik sinir sisteminin fonksiyonları ve yapısı hakkında biraz daha fazla bilgi edelim.
Periferik Sinir Sistemi Nedir?
Periferik sinir sistemi (PSS), merkezi sinir sisteminin (MSS) dışında kalan tüm sinirleri içeren sinir sistemi bölümüdür. Merkezi sinir sistemi, beynin ve omuriliğin vücudumuzdaki diğer bölgelerden bilgi almasını ve onlara bilgi göndermesini sağlarken, periferik sinir sisteminin birincil rolü, MSS'yi organlara, uzuvlara ve cilde bağlamaktır. Bu sinirler merkezi sinir sisteminden vücudun en dış kısımlarına kadar uzanır.
Periferik sinir sistemini oluşturan sinirler aslında nöron hücrelerinde bulunan akson veya akson demetleridir. Bazı durumlarda bu sinirler çok küçüktür, bazı sinir demetleri ise insan gözüyle kolayca görülebilecek kadar büyüktür.
Periferik sinir sisteminin kendisi iki bölüme ayrılmıştır:
Bu bileşenlerin her biri, periferik sinir sisteminin çalışma biçiminde kritik bir rol oynar.
Somatik Sinir Sistemi
Somatik sistem, periferik sinir sisteminin duyu ve motor bilgilerini merkezi sinir sistemine taşımaktan sorumlu olan bir parçasıdır. Somatik sinir sistemi, ismini "beden" anlamına gelen Yunanca “σώμα” (soma) kelimesinden alır.
Somatik sistem, duyusal bilgilerin iletilmesinden ve aynı zamanda istemli hareketlerden sorumludur. Bu sistem iki ana nöron tipi içerir: Duyusal nöronlar ve motor nöronlar.
Sinirlerden merkezi sinir sistemine bilgi taşıyan duyusal nöronlar (veya afferent nöronlar), duyusal bilgiyi almamızı ve beyne ve omuriliğe göndermemizi sağlayan nöronlardır.
Beyin ve omurilikteki bilgiyi vücuttaki kas liflerine taşıyan motor nöronlar (veya efferent nöronlar), çevredeki uyaranlara cevap olarak fiziksel hareketlerde bulunmamızı sağlar.
Otonom Sinir Sistemi
Otonom sistem kan akışı, kalp atışı, sindirim ve solunum gibi istemsiz vücut fonksiyonlarını düzenlemekten sorumlu olan periferik sinir sisteminin bir parçasıdır. Başka bir deyişle, genellikle istemli ya da kontrol altında olmayan vücudun yönlerini kontrol eden otonom sistemdir. Bu sistem, bu işlevlerin bilinçli bir şekilde düşünmeye gerek kalmadan gerçekleşmesini sağlar.
Bu sistem ayrıca iki bölüme ayrılmıştır:
Çocuğunuzun Problemini Birlikte Değerlendirelim!