Ripple Nedir? (XRP)
Başlangıç Kılavuzu
2013 yılında piyasaya sürülen XRP, finans kuruluşları tarafından kontrol edilen veri tabanları arasında bugün gerçekleşen işlemleri daha açık bir altyapıya aktararak geleneksel ödemeleri tamamlamayı amaçlar.
Bitcoin'in ardından hayata geçen en tutkulu kripto para birimlerinden biri olan XRP, blok zincirlerinin nasıl bir mimariye sahip olabilecekleri ve ele almaları gereken kullanım alanları hakkında devam eden tartışmalar yaratan bir tasarımla öne çıkmaktadır.
Bunun nedeni XRP Ledger'ın, blok zincirinin işlem ve kayıt sistemini işlemeye yönelik yeni bir yöntem sunmasıdır; savunuculardan biri, parasal işlemlerde daha katı yasalara uyması gereken düzenlemeye tabi kuruluşlar için daha uygun olduğunu iddia etmektedir.
Herhangi birinin işlemleri doğrulamak ve yazılımı güvence altına almak için bilgi işlem gücüne katkıda bulunmasına olanak tanıyan Bitcoin'in aksine XRP Ledger bu gücü yalnızca onaylı katılımcılara verir.
Node'lar, defter geçmişinin doğru bir versiyonunu tutarak XRP kazanmadığı için 100 milyar XRP'nin tümü lansman sırasında yaratılmış ve hediye ve çevrimiçi eşantiyonlar aracılığıyla kişiler ve şirketlere (ve halka) dağıtılmıştır.
Bu tasarım kararları tartışılmaya devam ederken projenin piyasaya girme stratejisi de tartışılmaktadır. Proje, kâr amacı gütmeyen bir kuruluş yerine (bu daha sonra norm haline gelmiştir) kâr amaçlı bir şirket kurulumunu temel almıştır.
Ripple adı verilen şirket, XRP Ledger'in finansmanı ve geliştirilmesinde ana unsur olarak işlev görmeye başlamıştır ve gelişiminde ve dijital ekonomisinde büyük rol oynar.
Ripple ile XRP arasındaki fark nedir?
Bugün Ripple bir şirket, XRP Ledger bir yazılım ve XRP bir kripto para birimidir. Ancak durum her zaman böyle değildi.
Hem XRP kripto para birimi kullanımına olanak tanıyan yazılım XRP Ledger hem de XRP'yi tanıtmak ve geliştirmek için kurulan Ripple, değişen piyasa dinamiklerine yanıt olarak yıllar boyunca bir dizi yeniden markalama geçirmiştir.
Örneğin Ripple, Eylül 2012'de OpenCoin olarak kurulmuştur. Daha sonra, 2015'in sonlarında Ripple olmadan önce adı 2013'te Ripple Labs olarak değiştirildi.
Benzer şekilde, XRP Ledger'a, XRP Ledger olarak yeniden adlandırılmadan önce Ripple açık ödeme sistemi, Ripple ağı ve Ripple Consensus Ledger (RCL) adı verilmişti.
XRP'de ise her zaman XRP sembolü kullanıldı ancak bu kripto para birimleri projenin ilk günlerinde genellikle "ripple'lar" veya "ripple kredileri" olarak adlandırılıyordu.
XRP'nin yaratıcısı kim?
Diğer kripto para birimlerinin aksine XRP tek bir yaratıcıya veya kuruluşa sahip değildir.
Bununla birlikte, teknolojisini ve ilişkili iş kuruluşlarını hızlı bir şekilde hayata geçirmesine katkıda bulunan çok sayıda kişi vardır.
Bunlar arasında, OpenCoin'in (şimdi Ripple) kurucuları, teknoloji uzmanı Jed McCaleb (ilk başarılı bitcoin borsası Mt Gox ve XLM kripto para birimine güç veren yazılım Stellar kurucusu) ve E-LOAD ve Prosper adlı finans teknolojisi şirketlerinin kurucusu Chris Larsen bulunur.
McCaleb, XRP Ledger'in yeni teknik tasarımıyla akla gelir.
XRP'nin teknolojisine katkıda bulunan diğer önemli isimler şunlardır:
-
Bitcoin Core yazılımının ve Ripple'ın eski CTO'su Stefan Thomas
-
David Schwartz, orijinal Ripple ve mevcut Ripple CTO tanıtım yazısının eş yazarıdır
-
Arthur Britto, orijinal Ripple tanıtım yazısının eş yazarıdır.
Ripple, XRP'yi nasıl kullanır?
Her ne kadar Ripple ve XRP aynı anda yaratılsa da Ripple şirketinin hedefleri XRP'nin hayli ötesine genişlemiştir.
2019 itibarıyla, XRP kripto para birimi, yalnızca bir adet Ripple ürünü tarafından varsayılan olarak kullanılmıştır: likidite çözümü xRapid. xVia ve xCurrent (ödemelerin gönderilmesine ve işlenmesine odaklanan) gibi diğer eski Ripple ürünleri XRP gerektirmemekle birlikte XRP Ledger'e bağlanabilir.
Ancak 2020 itibarıyla Ripple, üç ürünü de şu ana kadar iş ortaklığı yaptığı 300 finans şirketi için tek bir teklif olan RippleNet adlı ortak bir ürün teklifi altında birleştirdi.
RippleNet ile bu şirketler, bir dijital varlık alışverişinde nakit olarak XRP satarak ve bu fonları başka bir dijital varlık alışverişinde istenen para birimine dönüştürerek, Ripple'in "talep üzerine likidite" olarak adlandırdığı bilgilere erişebilir.
Ripple, aynı zamanda kripto para birimleri ile banka hesap defterleri arasındaki işlemleri kolaylaştırmayı amaçlayan bir yazılım olan Interledger Protokolü adlı ayrı bir çabayla da ilişkilendirilir. Açık kaynak çalışması XRP'ye bağlanabilse de XRP'ye ihtiyaç duymaz.
Şirket, XRP de dahil olmak üzere tüm araçlarının bir gün devlet para birimlerinin, geleneksel varlıkların ve kripto para birimlerinin serbestçe ve dünya çapında çok az sürtünmeyle ticaretini yapabileceği bir "Değer İnterneti" oluşturma vizyonuna sadık kalmıştır.
XRP ledger nasıl çalışır?
XRP Ledger, Bitcoin (BTC) blok zincirinin çatalı değildi, yani kodunu kullanmadı. Ancak Bitcoin'in tasarımının bir dizi unsurundan yararlandı.
Bitcoin gibi XRP Ledger de kullanıcıların genel ve özel anahtar kriptografisini kullanarak kripto para göndermesini ve almasını sağlar. Adresler arasındaki aktarımlar için dijital imza gerekir.
Ancak XRP Ledger, hesap defterini güvence altına almak ve işlemleri doğrulamak için madencilik kullanmaz veya özel bilgi işlem donanımı gerektirmez. XRP Ledger bunun yerine, sunucuların işlemleri, ağı tarafından değerlendirilmek üzere göndermesini sağlar.
Yalnızca "benzersiz node listesi" bulunduran "benzersiz node'lar" tarafından onaylanan işlemler, ağ üzerinde hangi işlemlerin geçerli olduğu konusunda fikir birliği oluşturabilir.
Katılımcıların en az %80'inin yazılım kurallarına göre geçerli olmaları gerekliliği kabul edildiği sürece XRP node'ları, bu daha güvenilir tasarımı kullanarak işlemleri hızla doğrulayabilir.
XRP neden değerli?
XRP Ledger'in yazılımı, oluşturulabildiği kripto para birimi miktarı konusunda bir sınır koyar ve bu değer 100 milyar XRP olarak belirlenmiştir.
Ripple, bu tedarikten ilk olarak hediye yollarıyla forumlardaki kullanıcılara 55 milyar adet dağıtmıştır. Geri kalan XRP, teknoloji gelişiminin fonlanması için koşullu olarak şirketin kontrolüne verilmiştir.
XRP Ledger "işlem ücretleri" gerektirmemekle birlikte, gönderici tarafından az miktarda XRP'nin imha edilmesi ve toplam arzdan mahsup edilmesini gerektirir.
Yine de, bu fiyat aktivitesine büyük bir yukarı yönlü kuvvet uygulamaz. XRP web sitesine göre: "Mevcut imha hızında, tüm XRP'lerin imha edilmesi en az 70.000 yıl sürecektir."
Kamuya duyurular dışında, mevcut veri sağlayıcılarının XRP'nin arzına dair net bir kayda veya piyasasının nasıl işlediğine dair net bir görüşe sahip olmadığı yönünde iddialar devam etmektedir.
Tartışmaya yol açan konu, Ripple'ın XRP ekonomisinin baş piyasa üreticisi olarak görev yapması ve XRP Ledger'in teknolojisini koruma maliyetlerini ödemeye yardımcı olmak için kripto para birimini satmasıdır.
Ripple, 2017 yılından beri XRP Ledger tabanlı bir koşullu kontrol sisteminde bir miktar fonu kilitli tutmaktadır ve aylık olarak piyasaya sürmektedir.
Kraken Kripto Kılavuzları
- Bitcoin Nedir? (BTC)
- Ethereum Nedir? (ETH)
- Ripple Nedir? (XRP)
- Bitcoin Cash Nedir? (BCH)
- Litecoin Nedir? (LTC)
- Chainlink Nedir? (LINK)
- EOSIO Nedir? (EOS)
- Stellar Nedir? (XLM)
- Cardano Nedir? (ADA)
- Monero Nedir? (XMR)
- Tron Nedir? (TRX)
- Dash Nedir? (DASH)
- Ethereum Classic Nedir? (ETC)
- Zcash Nedir? (ZEC)
- Basic Attention Token Nedir? (BAT)
- Algorand Nedir? (ALGO)
- Icon Nedir? (ICX)
- Waves Nedir? (WAVES)
- OmiseGo Nedir? (OMG)
- Gnosis Nedir? (GNO)
- Melon Nedir? (MLN)
- Nano Nedir? (NANO)
- Dogecoin Nedir? (DOGE)
- Tether Nedir? (USDT)
- Dai Nedir? (DAI)
- Siacoin Nedir? (SC)
- Lisk Nedir? (LSK)
- Tezos Nedir? (XTZ)
- Cosmos Nedir? (ATOM)
- Augur Nedir? (REP)
Neden XRP kullanılır?
Bankalar ve finans kuruluşları, bugüne kadar hem Ripple'in teknolojisini hem de XRP Ledger'ı, öncelikle çapraz para ve uluslararası ödemelere (aracılar arasında yüksek sürtünme görülen alanlarda) alternatif olarak test etmiştir.
En çok göze çarpan Ripple müşterisi, 2019 yılında RippleNet kullanmaya başlayan MoneyGram'dır.
Finans kuruluşlarında kaydedilen bu ilerleme, XRP Ledger'in bankalar tarafından para transferi ve mesajlaşma için kullanılan finansal mesajlaşma platformu olan SWIFT'e bir tür dağıtılmış alternatif olarak hizmet verebileceği yönünde spekülasyonlara yol açtı.
Yatırımcılar XRP'ye ve iddialı yol haritasına ilgi göstermeye devam etmekte ve düzenlenmiş finansal kuruluşların bitcoin veya diğer kripto para birimlerini geleneksel ödemelerde kullanmaması veya kullanamaması ya da arka uç para transferini geliştirememesi halinde faydalanılacak bir risk fonu olarak görmektedir.
Bazı internet kullanıcıları, tüketici kullanımlarında bahşiş gibi küçük tüketici ödemeleri için XRP'ye dönmüştür.