Bölüm
"Müzik nasıl oluyor da sözcükler olmadan kahkahalarımızı, korkularımızı, en büyük özlemlerimizi uyandırabiliyor?"
-Jane Swan
Türkiye'de neredeyse herkes müziği sever. Müzik tıpkı spor gibi binlerce çocuğun hayatının ayrılmaz bir parçasıdır. Ancak insanların müzik çalmayı öğrenmelerinin tek sebebi bu değildir.
Gitar çalmayı öğrenmek istiyorsanız müzik teorisini de öğrenmeniz gerekir mi?
Hâlâ bu sorunun cevabını mı arıyorsunuz?
Belki de müzik teorisi kulağa gerçekten çok sıkıcı geldiği için gitar öğrenme fikrinden cayıyorsunuzdur.
Bu makalede müzik teorisi ile gitar çalma arasındaki ilişkiye ve teoriyi öğrenmenize gerek olup olmadığına bakacağız.
Gitar Çalmak İstiyorsanız Müzik Teorisini Öğrenmeniz Gerekir Mi?
Tüm endişelere bir son verelim. Hayır, gitar çalmayı öğrenmek için müzik teorisi öğrenmek zorunda değilsiniz. Ancak yeni başlayanlar için gitar dersleri bile gitar çalmanızı geliştirmenize yardımcı olmak için müzik teorisini kullanacaktır.
Müzik teorisini hiç öğrenmeden mükemmel gitarist olabilen Jimi Hendrix gibi birçok ünlü gitarist vardır.
Müzik Okuma ve Teori Öğrenme
Ancak konu müzik teorisine gelince suyu bulandırmaya meyilliyiz. Pek çok insan müzik teorisinin kendisinden sonra tekrar edilmesini isteyen gaddar bir öğretmenin karşısında okul sıralarında oturmayı gerektiğini düşünür.
Bu herhangi bir kişiyi gitar çalma fikrinden uzaklaştırmak için yeterlidir.
Ancak müzik teorisinin iki ana bölümü vardır:
- Nota okumayı öğrenme
- Enterval, bemol, diyez, arpej gibi müzik teorisiyle alakalı kavramlar
Prestijli bir müzik okulunda gitar dersleri alarak çalmayı öğreniyorsanız bu tür dersler kaçınılmaz olabilir. Klasik parçaların çoğunda tab kullanılmaz. Bu da muhtemelen nota okumayı öğrenmeniz gerekeceği anlamına gelir. Ancak çalacağınız notaları okumak için çok kapsamlı bir müzik teorisi bilginizin olması gerekmez.
Aslında çoğu gitaristin nota okumayı bilmesine gerek yoktur. Tablature okuyarak birçok şarkı çalabilirsiniz. Bir şarkıyı çalmak için sadece tabları bilmeniz gerekir. Bu, nota okumayı öğrenmekten çok daha basittir.
Gitar tabları hangi notaları çalmanız gerektiğinden ziyade gitarda ne yapmanız gerektiğini gösterir. Özel gitar dersleri alma imkânınız yoksa, gitarı eğlencesine öğreniyorsanız ve sadece bazı temel gitar akorlarını çalmak istiyorsanız bu yöntem sizin için faydalı olabilir.
Ancak tablature size ritmi veya nota değerini göstermez. Bu da bazı şarkılı çalmayı karmaşıklaştırabilir. Müzik teorisinin iyi bir şekilde anlaşılması, gitarı daha hızlı öğrenmenizi ve sizi daha çabuk gerçek bir gitarist yapmanızı sağlayacaktır.
İnternette gitar çalmayı öğren diye arattığınızda birçok şey bulursunuz. Buradan gitar çalmaya nereden başlayacağınız hakkında daha fazla bilgi edinebilirsiniz.
Doğaçlama ve Beste Yapma Becerilerinizi Geliştirmek için Müzik Teorisi Öğrenme
Anlayacağınız gibi yeni başlayanların çoğu nota okumayı öğrenmek zorunda değildir. Müzik teorisi öğrenmek zorunlu değildir ve gitar çalmada ilerledikten sonra da öğrenebilirsiniz.
Başlangıçta gitar çalmanın iki önemli kavramını öğrenmelisiniz; ritim ve akorlar.
Böylece tüm kuru ve sıkıcı müzik teorisi konularına takılmadan hemen gitar çalmaya başlayabilirsiniz.
Ancak ne çaldığınızı neden çaldığınızı tam anlamıyla öğrenmek istiyorsanız gitarın klavyesini nasıl kullanacağınızdan daha fazlasını bilmeniz gerekir.
Öte yandan birkaç ay veya yıl sonra doğaçlama yaparak kendi müziğinizi yapmak isteyebilirsiniz. Bu noktada müzik teorisi bilgisi gerekecektir.
Örneğin ölçüleri nasıl ayarlayacağınızı, hangi akorun hangi ölçüyle çalınacağını ve hangi akorlarla güzel bir müzik ortaya çıkarabileceğinizi bilmeniz gerekecektir.
Müzik teorisi hakkında hiçbir şey bilmiyorsanız doğaçlama yaparken yanlış nota çalma ihtimaliniz çok daha yüksek olur.
Derslerinize başlamadan önce hangi seviyede olduğunuzu öğrenmeyi unutmayın.
Müzik Teorisi Olmadan Gitar Çalmayı Herkes Öğrenebilir mi?
Öncelikle müzik teorisi zorunlu değildir. Ancak...
Kurt Cobain kulaktan besteler yapardı. Django Reinhardt notaların ve akorların isimlerini bile bilmezdi. Ancak bu gitaristler istisnadır. Müzik dehalarıdır.
Normal bir insandan farklı olarak inanılmaz bir müzik kulakları vardı. Böylelerine 40 yılda bir rastlanır.
Normal bir insan olduğunuzu düşünürsek kulağınızı geliştirmeniz ve tekniğiniz üzerinde sürekli çalışmanız gerekecektir.
Müzik teorisi kulağınızı, nota, ölçü, akor, ritim bilginizi geliştirerek gitar çalmayı daha hızlı öğrenmenizi sağlar.
Herhangi bir müzik teorisi bilgisi olmadan beste veya doğaçlama yapmak çok zor olacaktır. Farklı ölçüleri, cümlelemeleri ve melodik teori bilginizi kullanarak ilginç sololar, riffler ve şarkılar meydana getirebilirsiniz.
Sadece beste yapmaktan bahsetmiyoruz. Harmonik ve melodik bir yapı anlayışı, yaratıcılığını geliştirmek isteyen herkes için gereklidir. Müzik teorisi yaratıcılığınızı sınırlamaz. Aksine enstrümanınızı en iyi şekilde çalmanıza yardımcı olur. Müzik teorisi bilginizle müzikal yaratıcılığınızın kapılarını açabilirsiniz.
Ne kadar çok ölçü ve akor dizisi bilirseniz kendi başınıza veya grubunuzla çalarken yanlış bir nota çalmadan beste ve doğaçlama yapma şansınız o kadar yükselir.
Farklı Öğrenme Yolları
Herkes gitar çalmayı kulaktan öğrenebilir ancak hepsi bu yolu izlemek zorunda değildir. Bazı insanlar gitar çalmayı kendi kendine öğrenebilir ve buna zaman ayırmaya ve çaba göstermeye isteklidir. Bazılarıysa verilen bir şarkıyı çalmak için bir gitar öğretmenine ve temellendirilmiş bir öğrenme yaklaşımına ihtiyaç duyar.
Herkes farklıdır. Bazı insanların harika bir müzik kulağı vardır ve enstrümanları neredeyse hiç çaba göstermeden öğrenebilir.
Ancak müzik teorisi öğrenerek bilgi boşluklarını doldurabilirler. Müzik teorisi öğrenseydi Hendrix'in ne kadar daha iyi olabileceğini bir düşünün. Genelde bir hedefe ulaşırken gittiğimiz yola değil, hedefe odaklanırız.
Müzik teorisini öğrenmiş olsa daha mı iyi olurdu?
Yoksa zaman kaybı mı olurdu?
Aynı sonucu alacaksan gittiğin yolun ne önemi var ki, değil mi?
Gerçekten önemli olan harcadığınız zamandır.
Hâlâ önemli olan tek şeyin sonuçlar olduğunu mu düşünüyorsunuz?
Neden müzik teorisi öğrenen ve Hendrix kadar iyi olan gitaristleri düşünmüyorsunuz?
Gitaristler için harika ipuçlarına da göz atın!
Bir Gitarist Olarak Müzik Teorisi Öğrenmenin En iyi Beş Sebebi
Müzik teorisi zorunlu değildir ancak gitar çalmayı daha hızlı öğrenmenize yardımcı olabilir. Akustik gitar, elektro gitar, blues, klasik veya rock müzik çalmanız fark etmez. Gitarda yaptığınız her şey, hatta akort ayarı bile müzik teorisine dayanır.
Hâlâ öğrenmek istemediğinizden emin misiniz?
Hâlâ ikna olmadıysanız işte müzik teorisi öğrenmenin beş iyi sebebi:
- Müzik teorisi müzisyenlerin dilidir: Müzik teorisi biliyorsanız herhangi bir müzisyenle anlayabilecekleri şekilde konuşabilirsiniz. Hangi enstrüman olursa olsun, müzik teorisi müzik yapmayı sağlayan evrensel bir araçtır.
- Müzik teorisi görsel hafızanızı geliştirmenize yardımcı olabilir çünkü sadece müzik dinlemeyeceksiniz, müziği okuyacaksınız. Bir kâğıda bakarak bir notayı nasıl çalacağınızı görebilirsiniz. Böylece yeni şarkılar öğrenirken zamandan kazanmış olursunuz.
- Nota okumayı öğrenerek müzik teorisini daha iyi anlayacak ve akor ve ölçülerin nasıl kullanıldığını bileceksiniz. Bu da gitar çalmayı daha hızlı öğrenmenize yarayacaktır.
- Müzikal notasyonun en yaygın hâlini öğreneceksiniz. Çoğu gitaristin kullandığı tablar sadece telli çalgılarda işinize yarar.
- Bir müzisyen olarak itimadınız daha yüksek olacak: Klasik yöntemlerle eğitilmiş bir müzisyen olarak özellikle klasik yöntemlerle eğitilmiş diğer müzisyenlerin gözünde daha çok itimadınız olacak. Müzik teorisini bilmek gitarist ve diğer müzisyenler için büyük bir avantajdır.
Cesaretinizi kırmayın.
Müzik teorisinin toplumda kötü bir imajı olsa da gerçekten faydalıdır. Önünüzde bir müzik kitabıyla otururken inanmanız zor olabilir. Oturup sadece kitapları okumaktansa gitar çalmak çok daha eğlencelidir. Yeni başlayanlar için gitar kursunda ileri seviyedeki kadar teori olmaz. Ancak ilerledikçe daha çok teori öğrenmeniz gerekecektir.
Oturup tek seferde müzik kitabınızın tamamını okumak zorunda değilsiniz. Mesela kısa bir süre çalışıp sonra gitarda pratik yapabilir, sonra tekrar derse dönebilirsiniz.
Peki sizi ne zaman ilk müzik teorisi dersinizde görürüz?