Tikrit harekatına Kürtler nasıl bakıyor?
İngiliz Independent gazetesinin muhabiri Patrick Cockburn, Tikrit'i Irak Şam İslam Devleti'nin (IŞİD) elinden geri almak için yürütülen operasyona Kürtlerin nasıl baktığını Kerkük Valisi Necmettin Kerim'le konuştu:
Irak'ın petrol zengini kenti Kerkük'ün yaklaşık 100 kilometre uzağında, Tikrit'te ordu birlikleri ve Şii milisler Irak Şam İslam Devleti'ne (IŞİD) karşı kapsamlı bir harekata devam ediyor.
Bu harekat Bağdat'ın ilk kez IŞİD'e karşı ciddi bir atağa geçtiği şeklinde olumlu bir sinyal olarak görülebilir. Ancak Kerkük Valisi Necmettin Kerim uzun vadeli sonuçlar konusunda iyimser değil.
"Bu bölgeleri kurtardıktan sonra ne yapacaksınız? Evlerini terk edip kaçan insanlar geri dönebilecek mi?" diyen Kerim, Kerkük olarak büyük bir baskı altında olduklarını söylüyor.
Her ne kadar Kürdistan Bölgesel Yönetimi Irak'ın geri kalanına kıyasla görece daha güvenli olsa da Kerkük Valisi Necmettin Kerim düşünceli.
Sadece son bir yıl içerisinde evlerini terk eden 350 bine yakın Sünni Iraklı Kerkük'e sığınmış. Şehrin gelir kaynağı olan petrolü ise atacak pazar bulmak çok zor hale gelmiş.
Kerkük petrol sahalarından günlük çıkarılan 150 bin varil petrol eskiden Beici rafinerisine satılıyordu. Ancak artık bu rafineri IŞİD kontrolü altnda.
Vali Kerim, "Bağdat'tan ne Kerkük'e sığınanlar konusunda ne de yeniden yapılanma konusunda herhangi bir finansal destek gelmiyor" diyor.
"Kerkük'ün benzini bitiyor diyebilir miyiz?" sorusuna verdiği yanıt ise "Evet, hatta lastiği de patlamış vaziyette" diyerek yanıt veriyor.
Irak'ta mezhep gerilimleri
Vali Kerim, Sünnilerin Şii kontrolündeki bir hükümeti benimseyip benimsemeyeceği konusunun da belirsiz olduğunu ifade ediyor.
Irak ordusunun Tikrit harekatı için Şii milislerle işbirliği dışında fazla bir seçeneği olmadığını belirten Kerim'e göre milisler ordundan daha iyi silahlanmış durumda ve askerleri de daha tecrübeli.
Kerkük Valisi'ne göre, Irak'ın sağlıklı bir geleceğe sahip olabilmesi için ise üç özerk bölgeden oluşan bir yapı kurulması gerekiyor. Sünni ve Şiilerin, Kürtlerin halihazırda elde ettiğine benzer özerk alanlara sahip olması gerektiğini söyleyen Kerim, "Irak'taki hiçbir güç diğerlerini silah zoruyla hakimiyeti altına alabilecek durumda değil" diyor.
Mezhepçi politikaları nedeniyle IŞİD'in Irak'ta güçlenmesinin önünü açtığı iddia edilen eski Başbakan Nuri El Maliki'nin iktidardan uzaklaştırılması içinse Kerkük Valisi Kerim fazla bir şeyin değişmediğini söylüyor:
"Değişim sadece yüzeysel. [Başbakan Haydar El] Abadi'ye daha fazla uluslararası destek olabilir. Ancak Şii-Sünni meselelerinde ya da Bağdat-Kürt ilişkilerinde fazla bir şey değişmedi."