Ulaştırma ve Alt Yapı Bakanlığı'nda yıllardır görev yapan yetkililer ile görüşerek Türkiye'nin gündemindeki Atatürk Havalimanı yıkımı ve Yap-İşlet başta olmak üzere tüm konuları konuştum.
- Soru: Atatürk Havalimanı neden çok önemli?
Yetkililer: "1953 yılında hizmete giren Türkiye'nin havacılıkta en önemli giriş kapısı. HAP dediğimiz ana merkezdir. 56 havalimanının 50'si zarardaydı. Sadece 5 tanesi kârdaydı. 5 havalimanından da %50 fazla kâr sağlayan Atatürk Havalimanı'ydı.
Bu kadar önemli… Bu kadar büyük rantı vardır. Bu kadar havacılık için olmazsa olmaz bir yerdir.
Trafikler çok artınca maalesef Atatürk Havalimanı'nda büyütme imkânı olmadı.
Yeni havalimanına gerek var mıydı buraya bir pist yapılsa çözüm olur muydu?
Biz bunu Binali Bey'in talimatıyla çalıştık... (Eski Ulaştırma Bakanı Binali Yıldırım.)
Sayın Bakan dedi ki;
- 'Atatürk Havalimanı'nı bu rötarları engellemek için, ülkenin döviz kaybını engellemek için nasıl geliştirebiliriz? Yeni bir pist yapmak zorunlu bunu çalışın.'
Yapılacak pist inanılmaz bir kamu maliyeti çıkarıyordu. Aklınız hayaliniz almaz. Oradaki semti Yeşilköy'ü kamulaştırmamız gerekiyordu. Bunları raporladık.
Bu sefer denildi ki 'yeni bir havalimanına ihtiyaç var.' Var mıydı? Gerçekten vardı.
İşin kötü tarafı yolcu yoğunluğu bir tarafa... Hava sahasında uçaklar sıraya giriyor beklemeye giriyorlar. Bu havacılıkta hiç arzu edilmeyen bir şeydir. Ne kadar bekletebilirsiniz ki? O havadaki konfigürasyonu yönetmek ayrı bir şey. Çok zor bir şey...
Allah korusun hava sahasının güvenliği söz konusu.
Önemli olan uçağı indirebilmek... Pistlerin kapasitesi doldu. Artık uçağı piste indiremiyorduk.
Bu ihtiyaç Silivri'de şekillendi. Şehir merkezinden çok uzağa giderseniz, başka maliyetler çıkar.
Öyle bir şey yapmak zorundasınız ki etrafında mani olmayacak, dağlar olmayacak yapılaşma olmayacak.
En sonunda İstanbul Havalimanı'nın olduğu alanda karar kılındı."
- Soru: Yeni havalimanına ihtiyaç yok, Atatürk büyütülebilir, yeni yer çok sorunlu diye birçok iddia yer aldı medyada, doğru muydu?
Yetkililer: "Bir sürü tartışmalar oldu rüzgâr yönleri tersti, kuş göç yolları denildi. Atatürk Havalimanı ile kuş uçuş mesafesi hemen hemen 35 kilometre. Aynı iklim aynı kuş göç yolları yani toprak zemin yapısına kadar aynı. Biz bunları 1 yıl boyunca inceledik. Her türlü etüdü yaptık. Bize çok makul ve mantıklı geldi ve biz dedik ki burayı yeni havalimanı olarak kullanalım.
Londra'da 5 tane, New York'ta 5 tane havalimanı var.
İstanbul bu Megapoller kadar önemli ve büyük bir yer. Anadolu Yakası'nda Sabiha Gökçen var tek pistli konvansiyonel bir havalimanı olmaz. Mutlaka 2. pist gerekecekti. O da yılan hikâyesine döndü.
2 tane havalimanı yeter mi? Hayır yetmez.
Atatürk Havalimanı mutlaka ve mutlaka korunmalıydı. Stand-by yediğimiz en azından acil durumlar için. İstanbul deprem bölgesi açısından İstanbul sıkıntılı bir yer...
Atatürk Havalimanı'nın 3. havalimanı olarak korunması önemliydi. Biz bunları hep söyledik.
İstanbul Havalimanı yapılsın çok önemli, Sabiha Gökçen ikinci bir pistle takviye edilsin çok önemli, ama biz havacılıkta kuzey güney doğu batı aksları arasında bir odak noktası olacaksak, sürdüreceksek mutlaka ve mutlaka Atatürk Havalimanı'nı koruyalım dedik."
- Soru: Bakanlar diyor ki "Hava sahası dar. İstanbul ve Atatürk aynı anda çalışamaz" bu iddia doğru mu?
Yetkililer: "Burada tek tartışma konusu şu oldu:
- İstanbul'un hava sahası dar bir hava sahası. Bu hava sahasında 3 tane havalimanının uçak trafiğini yönetmek kolay değil.
Hayır bu doğru değil. Londra ve New York bunu 5 havalimanında sorunsuz yapıyor.
Houston'da da 5 liman vardı. Sadece bir havalimanını sağlık merkezi olarak kullanıyorlardı. Hastaları oraya indirip kaldırıyorlar.
Dünya buna giderken biz, elimizde bu kadar büyük potansiyeli böyle bir hazineyi alt yapısıyla üst yapısıyla nasıl yıkarız nasıl kapatırız?
Bu olmamalıydı. Biz buna çok üzüldük. Bu kuruma yıllarca büyük emek verdik. Bizimle birlikte bunun yükünü çeken her konuda imzasını atan kişiler hepimiz çok üzüldük.
Bir pandemi hastanesine ihtiyaç varsa başka yer mi yoktu? O pistler o kadar büyük maliyetlerle yapıldı ki... O kadar büyük emeklerle yapıldı ki... Keşke korunsaydı. Kar yağdığında bir gün uçaklar inemedi İstanbul Havalimanı'na da o garibim Atatürk Havalimanı'na indi. Gene orası kurtardı bizi. Burada çok büyük yatırımlar oldu.
Uçakların yaklaşma hizmetleri hâlâ İGA'ya taşınmadı. Atatürk Havalimanı'nda… Müthiş bir merkezdir. Radarlarımız hâlâ orada. Yaklaşma kontrollerimiz orada. Havacılık sadece uçak indi kalktı, yolcu terminalden geçti değildir. Havacılık komplike teknik altyapıyla havacılıktır.
Atatürk Havalimanı hikâyesi kapandı. O kadar içimiz sızladı ki...
Atatürk Havalimanı'nda bütün arkadaşlarımızla birlikte gözyaşlarımızı tutamadık.
Bu havalimanı İnşallah kapanmaz. Havacılık önemli bir merkezini kaybetti.
Hava trafik idaresi yapılabilirdi. O kadar iyi hava trafik kontrolörlerimiz var ki... Gerçekten çok ehil çocuklar...
Ve İstanbul'un hava trafik kontrolörleri diğer yerlere benzemez. Çok tecrübelidirler."
YARIN: Atatürk Havalimanı'nın yıkılması ile ortaya çıkan devlet zararı ne kadar?