Gebelik sırasında bebeğinizin sağlığının iyi olup olmadığını kontrol etmek için birçok test yapılabilir. Çoğu zaman bu testler siz ve doktorunuzu her şeyin iyi gittiği konusunda rahatlatırlar. Bu testler siz veya bebeğinizin özel bir tedaviye gereksinimi olup olmadığını gösterebilirler.
Bebeğin Sağlını Öğrenme Testleri Neden Yapılır
Gebelik sırasında izlem, bebeğin sağlığına, hareketlilik seviyesine ve büyümesine bakmak için yapılır. Herhangi bir problemi saptamak ve ileri testlere gerek olup olmadığını öğrenmek için de yapılabilir. Çoğu vakada, izlemenin sonuçları her şeyin iyi gittiği konusunda siz ve doktorunuzu rahatlatır. Bununla birlikte, sonuçlar bazen çocukta problem olduğunu işaret edebilir. Eğer öyleyse bebeğin ilave testlere ihtiyacı olabilir veya bebeğin beklenenden daha erken doğurtulması gerekebilir.
Hangi Hamilelerde Bebeğin Sağlığını Öğrenme Testleri Yapılır?
Teste gerek olup olmadığı ve eğer gerek varsa hangi testin yapılacağı gebeliğin evresine, risk faktörlerine ve rutin testlerin sonuçlarına bağlıdır. Bazı durumlarda daha sık test yapılması gerekebilir:
- Yüksek tansiyon
- Diyabet
- Böbrek veya kalp hastalığı
- Çoğul gebelik, eğer komplikasyon varsa
- Tahmini doğum tarihini aşmış gebelik
- Bebekte büyüme problemleri
- Bebeğin suyunun fazla veya az olması
Bebeğin Sağlını Öğrenme Testlerinin Çeşitleri
Bebeğin sağlığını izlemek için kullanılan testler, hareket sayımı, ultrason, NST, biyofizik profil ve CST’yi içerir. Çoğu vakada gebeliğin son üç ayında yapılmasına rağmen bazıları daha erken yapılabilir. Bu testler başka test sonuçlarını doğrulamak veya daha fazla bilgi edinmek için yapılabilir.
Bebeğin hareket sayısı
Bebeğinizin hareketlerini takip etmeniz istenebilir. Bebeğin hareketlerinin sayımı bebeğinizin sağlığını evinizde kontrol edebileceğiniz bir testtir. Bazen tekme sayımı denir. Bebeğinizin tekme sayısını not etmeniz istenmişse doktorunuz hangi sıklıkla yapacağınızı ve hangi durumda onu arayacağınızı size söyler. Yöntemlerin birinde, bebeğinizin 10 hareket yapması için geçen zamanı her gün yazmaktır. Bunu yapmak için bebeğin genellikle hareketli olduğu bir zaman seçin. Sıklıkla, yemek sonrası iyi bir zamandır. Her bebeğin kendine has bir hareket seviyesi vardır ve çoğunun 20-40 dakikalık bir uyku döngüsü vardır. Normal düzenden veya hareket sayısından bir farklılık varsa doktorunuzu uyarın.
Ultrason
Ultrason ses dalgaları kullanarak bebeği inceleme yoludur. Bu incelemede bebeğin resimleri televizyona benzer bir ekranda görünür. Ultrason incelemesi doktorun muayenehanesinde veya bir hastanede yapılabilir. Ultrason incelemesi bebeğin sağlığı hakkında yararlı bilgiler sağlayabilir:
Bunlar; Bebeğin yaşı, Büyüme hızı, Plasentanın yerleşimi, Bebeğin pozisyonu ve kalp hızı, Rahimdeki amniyon sıvısı miktarı, Bebeklerin sayısı, Bazı doğuştan sakatlıklar.
Bazen Doppler akımı denilen ve göbek kordonundaki veya bebeğin herhangi bir damarındaki kan akımını ölçmek için bir test kullanılır. Bu testin sonuçları bebeğin streste olup olmadığını ve kan akımının normal olup olmadığını öğrenmemize yardımcı olabilir.
Nonstres Test (NST)
NST bebeğin kendi hareketlerine cevap olarak oluşan kalp hızındaki değişiklikleri ölçer. Bebek hareket ettiğinde kalbi genellikle daha hızlı atar. Test için karnınıza özel bir cihaz yerleştirilir ve bebeğin kalp atımları ölçülür. Test doktorun muayenehanesinde veya hastanede yapılabilir. Genellikle 10-40 dakika sürer. NST sırasında eğer bebek bir müddet hareket etmezse sadece uyuyor olabilir. Doktorunuz, bebeği hareketlendirmek için bir şey yiyip içmenizi önerebilir.
Biyofizik profil
Bazı vakalarda NST ile ultrasonun bir bileşimi yapılabilir. Bu teste biyofizik profil denir. Bebeğin iyiliği şu beş alanda kontrol edilir:
1. Bebek kalp hızındaki değişiklik (NST)
2. Solunum hareketleri (bebeğin göğüs hareketleri)
3. Vücut hareketleri (bebeğin herhangi önemli bir hareketi)
4. Kas tonu (eller veya ayakların çabuk, ani hareketleri)
5. Amniyon sıvısının miktarı (çok az veya fazla olması bir problemin göstergesi olabilir)
NST sonuçlarına ek olarak doktor ultrasonla amniyon sıvısını ölçer ve hangi sıklıkla nefes aldığını, hareket ettiğini ve kaslarını kullandığını görmek için bebeği 30 dakika boyunca bebeği izler. Beş alandan her birine 0’dan ikiye kadar puan verilir ve mümkün olan en yüksek puan 10’dur. Sekiz veya on puan normaldir. Amniyon sıvısının miktarını ölçerken doktorunuz “amniyon sıvı endeksi” terimini kullanabilir. Bu testte rahminizin dört farklı alanındaki amniyon sıvısı derinliğini ölçmek için ultrason kullanılır. Bu ölçümlerin toplamı amniyon sıvı endeksidir. Normali 5-20 cm’dir. Bazen NST ile amniyon sıvısı değerlendirmesini içeren değiştirilmiş biyofizik profil yapılır.
Biyofizik profil bebeğe herhangi bir zarar vermez. Sonuçlar normalse (8 veya 10) genelde haftalık tekrarlanır. Sonuçlar anormal ise bu ilave testlerin gerekli olduğu veya bebeğin doğurtulması gerektiği anlamına gelebilir. Eğer gerekirse bebeğin iyi olup olmadığına bakmak için farklı zamanlarda tekrarlanabilir. Puan özel bir tedaviye ihtiyacınız olup olmadığına veya bebeğinizin planlanandan daha erken doğurtulması gerekip gerekmediğine karar vermeye yardımcı olur.
Kontraksiyon Stres Testi (CST)
CST rahim kasıldığında bebeğin kalp hızının nasıl tepki verdiğini ölçer. Bu testte bebeğin kalp hızı ve rahim kasılmaları aynı zamanda kaydedilir. CST sıklıkla NST reaktif değilse (bebek hareket ettiğinde kalp hızında değişiklikler olmaz) yapılır. Rahminizin hafifçe kasılmasını sağlamak için meme başlarınızı uyarmanız istenebilir veya oksitosin isimli bir ilaç damardan verilebilir (Nadir vakalarda bir kadının rahmi kendiliğinden kasılabilir, özellikle gebeliğin son döneminde). Kasılma sırasında plasentaya giden kan akımı kısa bir süre için kesilir. Normalde kasılmalar bebeğin kalp hızını etkilemez. Plasentada bir problem varsa veya bebekte bir problemin belirtileri varsa kasılma oksijen akımını azaltabilir ve bebeğin kalp hızının düşmesine neden olabilir.
Son Olarak…
Hiçbir test %100 doğru olmasa da testler bebeğinizde her şeyin iyi gittiği konusunda doktorunuz ve sizi rahatlatabilir. Bir problem varsa testler doktorunuzun bunu saptayıp tedavi etmesine yardımcı olabilir. Testlerin her zaman problemi bulamayabileceğini veya aslında bir şey yokken sonuçların varmış gibi gösterebileceğini unutmamalısınız. Testin sonuçları bebeğinizin gebelik sırasında özel bir tedaviye ihtiyacı olduğu anlamını taşıyabilir. Bu, bebeğiniz ve sizi mümkün olduğunca sağlıklı tutacaktır.