Gitar Nasıl Çalınır?
Birçoğumuz bir enstrüman çalmak ister ama nereden başlayacağını bilemez… Mesela; gitar nasıl çalınır?
Temel bilgiler, notaların harflerle gösterilmesi bu işin ilk adımı…
Özellikle akorların ya da genel olarak tüm notaların gösterilmesi için bazı harfler de kullanılır. Telefonu açtığınızda duyduğunuz düdük sesi bazı durumlarda çok küçük bir farkla olsa da La notasıdır. Bu yüzden, notaları gösteren harfler La notasından “A” harfiyle başlar ve sırayla gider. La Si Do Re Mi Fa Sol A B C D E F G
Sol ve Fa Anahtarları!
Oktav dediğimiz olay ise, bir notadan başlayıp, ileri ya da geri, daha doğrusu, aşağı ya da yukarı doğru, notaları sırayla sayarak geldiğimiz sekizinci nota ki bu ilk notanın tekrarıdır. Son nota ile ilk nota arasındaki uzaklıktır.
Tam Ses Yarım Ses Notalar arasında belirli uzaklıklar vardır. Gitarda birbirinin peşisıra gelen iki perde düşünün ve bu iki perdedeki notalar arasındaki uzaklık yarım sestir. Şimdi de 3 ve 5. perdelerde iki nota düşünün telde olduğu önemli bunlar arasındaki uzaklık ise bir tam sestir. Şimdi de, notaları Do’dan başlayıp, sayma sayıları gibi, sırayla sayalım: Do Re Mi Fa Sol La Si Mi ve Si Do notaları arası sestir. Yani bu notalar birbirini takip eden perdelerdedir.
Diğer tüm notalar arasında ise tam ses aralıklar vardır. Peki, aralarında tam ses uzaklık bulunan notaların arasındaki fazladan perdelere hangi notalar gelmektedir. Buralara gelen notalar diğer notaların diyez ya da bemolleri yani yarım ses inceltilmişleri ya da yarım ses kalınlaştırılmışlarıdır. Bunların bir listesini veriyoruz: Diyez: Önüne konduğu notayı yarım ses inceltir.
Şimdi de, Do notasından başlayıp, sırayla tüm notaları ki bunlar 12 adet kromatik yarım ses aralıkları ile takip notadan ibarettir yazalım. Yani, sözünü ettiğimiz aradaki perdeye gelen nota ya bir önceki notanın diyezi ya da bir sonraki notanın bemolü olarak adlandırılır. Ya da gittiğimiz yöne bağlı olarak, bunun tam tersi olur: Do Do diyez da Re Re Re diyez da Mi Mi Fa Fa diyez da Sol Sol Sol diyez da La La La diyez da Si Si Soldan sağa diyez yönü, sağdan sola ise bemol yönüdür.
Örneğin, Do ile Re arasındaki notayı, incelirken Do diyez, kalınlaşırken ise Re bemol olarak düşünebilirsiniz. Daha önce söyledik ama yine hatırlatalım: Mi Fa ve Si Do notaları arası yarım sestir yani bu notaların arasında diyez ya da bemol başka bir nota bulunmaz müziği ve bazı dünya müziklerinde daha küçük aralıklar vardır. Tablatür Beş çizgili porte üzerinde yazılan notaları okumak, özellikle yeni başlayanlar için, biraz zor olduğundan tablatür dediğimiz olay geliştirilmilştir.
Üste doğru teller sırasıyla La Re Sol Si ve Mi Teller üzerinde gösterilen sayılar hangi tellerde hengi perdelere basılacağını belirtir. Akord La telinde basın, buradaki ses size alttaki boş telin olması gereken sesi Re notasını verecektir, Re telinde basın ve buna göre alttaki boş Sol telini akordlayın, Sol telinde basın aralığa ve buna göre alttaki boş Si telini akordlayın, Si telinde basın 4’lü ve buna göre alttaki boş Mi telini akordlayın, Mİ telini akordlamak için iki yolunuz var: Mi teline göre oktav farkını ya da Mİ telinde basıp buradaki sesi alttaki boş La teline göre akordlamak, Son olarak, tüm boş tellerin seslerini teker teker diğer tellerde dağişik yerlerde basarak tüm sesleri karşılaştırmalı olarak kontrol edin.
Akord Re telinde basarak burada olması gereken La notasını üstteki boş La teline göre oktav farkına dikkat akordlayın, Sol telinde basarak bu notayı üstteki boş Re teline göre akordlayın, Si telinde basarak aralığa üstteki boş Sol teline göre akordlayın, Mi telinde basarak 4’lü üstteki boş Si teline göre akordlayın, Mİ telini akord etmek için iki yolunuz var: Mi teline göre iki oktav aşağıdan ya da La telinde basarak buna göre üstteki Mİ telini akordlamak. Ve tabi son olarak, tüm boş tellerin seslerini teker teker diğer tellerde değişik yerlerde basarak tüm sesleri karşılaştırmanız gerekiyor.
Parmak Açma Çalışmaları Vereceğimiz örnek neredeyse tüm metod kitaplarında ve bir çok gitar hocası tarafından öğrencilerine verilen çok bilinen bir çalışma. Sekizinci nota, birinci notanın bir oktav üstüdür, oktav tizde. Bu sekiz nota iki dörtlü grup halinde düşünülür. Birinci nota ses” Majör gamdaki notalar arasındaki uzaklıklar şu şekildedir: ve arası : Tam ses 2. ve arası : Tam ses 3. ve arası : Yarım ses Burada alt dörtlü bitiyor. Yani: 4. ve arası : TAM ses Ve, üst dörtlü başlıyor.