Çocuğunuzda ani bir ishal ve kusma hali ve karın ağrısı şikayeti görüyorsanız, “Bu mide üşütmesi olmalı,” diyebilirsiniz.
Aslında hiç de öyle olmayabilir.
Yaygın olarak “mide üşütmesi” olarak adlandırılan durum, aslında bir mide ve bağırsak iltihabı olan gastroenterittir. Gastroenterit genellikle viral enfeksiyonlardan kaynaklanır. Bakteriler de bu hastalığa yol açabilir.
Hastalık ilaç kullanılmadan çoğunlukla yaklaşık 10 günde geçer. Hastalık ilk birkaç gün en çirkin yüzünü gösterir ama çocuğunuzun bu zorlu dönemi atlatmasına yardımcı olmak için atabileceğiniz bazı adımlar var.
Bol bol sıvı verin. Gastroenteritin en büyük tehlikesi dehidrasyondur. Çocuğunuzun vücudu, aldığından daha çok sıvıyı kaybeder. Bu nedenle, yapabileceğiniz en önemli şey, çocuğunuza bol bol sıvı vermektir. Her sıvı da işe yaramaz. Su iyidir ama bazı durumlarda yeterli olmayabilir. Çocuğunuzun vücudunun dehidrasyondan dolayı kaybettiği önemli elektrolitleri (tuz ve mineralleri) karşılayamaz.
Tuz ve mineralleri karşılayan içecekler elektrolit solüsyonları veya oral rehidrasyon solüsyonları olarak adlandırılır. Bunları yakınınızdaki bir eczaneden alabilirsiniz. Bu içecekleri bebeğinize bile biberonla verebilirsiniz.
Bazı spor içecekleri de elektrolitleri karşıladığını iddia eder. Bu içecekler çok miktarda şeker içerse de, okul yaşındaki çoğu çocuk ve genç için uygundur. Ancak, bu içecekler çok küçük çocuklar için pek de iyi değildir. Çocuğunuzu sütten uzak tutun. Süt, mide sorunlarının daha da kötüleşmesine neden olabilir. Bebeğiniz çok küçükse, emzirme veya mama kullanımı konusunu doktorunuza danışın.
İçerisinde çok fazla asit (örn. portakal suyu) veya kafein bulunan içecekler de mide sorunlarına yol açabilir. Doğru sıvının dahi fazlası kusmayı arttırabileceğinden, çocuğunuza bu sıvıları başlangıçta yavaş yavaş verin.
Biz 4 ila 5 dakikada bir 1 tatlı kaşığı sıvı verilmesini öneriyoruz. Gıdalara yavaş yavaş başlayın. Çocuğunuz aldığı sıvıyı midesinde tutabilir hale geldikten sonra, besinlerine gıdaları da eklemeye başlayabilirsiniz. Ancak, yavan gıdaları tercih edin. Öncelikle ekmek, patates, sade yoğurt, kraker, pilav, tost ve muz gibi gıdalara yönelin. Çocuğunuzun bu gıdaları rahatlıkla sindirebildiğinden emin olduktan sonra, yağsız eti ve pişmiş sebzeleri deneyebilirsiniz. Hasta çocuğunuza kızarmış, baharatlı, yağlı veya çok asitli gıdalar vermeyin. Bu tür gıdalar, mide sorunlarının daha da kötüleşmesine neden olabilir.
Reçetesiz ilaçlardan kaçının. Gastroenteritte, en iyi ilaç zamandır. Çocuğunuzun acı çektiğini görmek, sizi ona reçetesiz ilaç vermeye teşvik edebilir. Ne kadar zor olsa da, bunu yapmayın. Çoğu ilaç çocuğunuza iyi gelmeyeceği gibi, hastalığı kötüleştirebilir de. İbuprofen, çocuğunuzun midesini daha da bozabilirken, asetaminofen karaciğer sorunlarına yol açabilir. Bakterilere karşı iyi gelebilen antibiyotikler, virüslere karşı etkisizdir. İshal ilaçları ise, enfeksiyonun daha uzun sürmesine neden olabilir. Bu ilaçlar, çok küçük çocuklarda tehlikeli de olabilir.
Tek bir istisnamız var: Çocuğunuz ateşlenirse, ateşi düşürmek için asetaminofen veya ibuprofen verebilirsiniz. Bunun haricinde, sıvılara ve yavan gıdalara devam edin.
Çoğu gastroenterit vakası kendi kendine geçer. Kusma ve ishal birkaç günden uzun sürerse veya aşağıda verilen dehidrasyon belirtilerinden herhangi birini görürseniz doktorunuza başvurun.
Çocuğunuzda diyabet gibi sıvı kaybı açısından riski arttıran başka bir hastalık varsa, onu daha erken kontrole götürmeniz gerekebilir.
Önleme En İyi İlaçtır. Bu kolay adımları izleyerek, bu hastalığı önleyebilirsiniz.
Çocuğunuzu gastroenteritin en yaygın nedeni olan rotavirüse karşı aşılatın. Özellikle tuvalete girdikten ve bez değiştirdikten sonra ve yemek hazırlama öncesinde ve sonrasında ellerinizi sabun ve ılık suyla yıkayın. Nowalk, “Ellerinizi bildiğimiz sabun ve suyla yıkamak, büyük olasılıkla en iyi koruma,” diyor. Tüm sebze ve meyveleri tüketmeden önce yıkayın. Eti iyice pişirin. Bu, bakterilerin neden olduğu gastroenteriti önleyebilecektir.