Ortodoks Dünyasında Dinin Siyasallaştığı Tartışmaları...
Ukrayna'nın milli değerlerini savunacak bağımsız kilise kurma isteği, Fener Rum Patrikhanesi ve Rus Ortodoks Patrikhanesi arasındaki ilişkileri kopma noktasına getirdi. İki patrikhane arasındaki çekişmenin gündeme gelmesi üzerine Hrıstiyanlığın siyasallaştığı ve politik şartların öne çıktığını savunan uzmanlar, Kiev'in talebinin Ortodoks dünyasını bölebileceği görüşünü paylaşıyor.
Ukrayna'daki Kiev Patrikhanesi'nin bağımsızlığının tanınması talebini İstanbul'daki Fener Rum Patrikhanesi'ne iletmesi üzerine Ortodoks kiliseleri arasında gerilen ilişkiler, Hristiyanlığın siyasallaştığı tartışmalarını gündeme getirdi.
Ortodoks kiliseleri arasında tarih boyunca süregelen mücadelenin yanı sıra son dönemde Ukrayna ile Rusya arasında yaşanan siyasi sorunlar, "bağımsız kilise" talebinin sadece dini ve tarihi nedenlere bağlı olmadığını ortaya koydu.
Rusya, Ukrayna ve Almanya'dan Hristiyanlık üzerine çalışmalar yürüten uzmanlar, Fener Rum Patrikhanesi'nin, Ukrayna kilisesinin bağımsızlığı yönünde Kiev'e temsilci göndermesi sonrasında Rus Ortodoks Kilisesi ile kopma noktasına gelen ilişkileri AA muhabirine değerlendirdi.
Kiev İlahiyat Akademisi Rektör Yardımcısı Aleksandr Trofimiuk, "milli kilise" kurma mevzusunun yaklaşık 20 yıldan bu yana gündemde olduğunu belirterek, "Bağımsız kilise ancak bağımsız ülkede olabilir. Ukrayna, bağımsız bir ülke olduğu için bağımsız kilisesini de kurmayı hak ediyor." dedi.
Trofimiuk, Kiev Patrikhanesi'nin bağımsızlık talebini İstanbul'daki Fener Rum Patrikhanesi'ne ilettiğini hatırlattı.
Ortodoks ilahiyatına göre, Fener Rum Patrikhanesi'nin Kiev'in bağımsızlık talebine karar verme yetkisinin bulunduğunu dile getiren Trofimiuk, Rum Patrikhanesi'nin attığı adımlarda kararlı olduğunu ve Moskova Patrikhanesi'nin de bu mücadeleyi kaybettiğini savundu.
İki patrikhane arasındaki egemenlik mücadelesinin uzun yıllardır sürdüğünü ifade eden Trofimiuk, şunları kaydetti:
"Yunanistan'ın Girit Adası'nda 2016'da Fener Rum Patriği Bartholomeos'un önderliğinde düzenlenen Ortodoks Konsili'ne 14 kiliseden temsilci katıldı fakat Moskova Patriği başta olmak üzere Bulgaristan, Gürcistan ve Suriye patrikleri katılmadı. Bu durum, Moskova Patrikhanesi ve onu destekleyen kiliselerin, Bartholomeos'un Ortodoks camiasındaki üstünlüğünü kabul etmemesi anlamına geliyor."
"Moskova, Ukrayna'daki cemaatleri ideolojik kalkan olarak kullanıyor"
Ukrayna'nın Moskova'dan bağımsız kilise olma kararının siyasi boyutu olduğunu Trofimiuk, "Moskova, Ukrayna'da kendisine bağlı cemaatleri ideolojik kalkan olarak kullanıyor. Bu cemaatler, savaşın devam ettiği Ukrayna'nın doğusundaki Donbas bölgesinin ayrılıkçı güçlerini propaganda yaparak destekliyor." dedi.
Trofimiuk, Ukrayna'daki Moskova Patrikhanesi'ne bağlı bazı piskopos ve papazların da Ukrayna Kilisesi'nin Moskova'dan bağımsız olmasını desteklediğini öne sürdü.
Diğer ülkelerde de benzer sorunların olduğunu söyleyen Trofimiuk, "Zamanında Sırp Ortodoks Patrikhanesi'nden bağımsızlığını ilan eden Makedonya Bağımsız Kilisesi de Makedonya ile Yunanistan arasındaki isim meselesi çözüldükten sonra resmiyetini kazanabilir." değerlendirmesinde bulundu.
"Fener Rum Patrikhanesi'nin bağımsızlığa ilişkin yol haritası açıklanmadı"
Rus Ortodoks Kilisesi Teologu Andrey Kuraev de Sovyetler Birliği'nin dağılmasıyla, Ukrayna'da Kiev Patrikhanesi başta olmak üzere birçok bağımsız cemaatin kurulduğunu belirterek, "Fener Rum Patrikhanesi, ilk önce Ukrayna'daki bağımsız cemaatler arasında birliği sağlamalı. Bu iş kolay değil." dedi.
Fener Rum Patrikhanesi'nin, Ukrayna kilisesinin bağımsızlık kararına ilişkin yol haritasını henüz açıklamadığına işaret eden Kuraev, Fener Rum Patrikhanesi egemenlik sınırlarını genişletmeye çalışırken, Moskova Patrikhanesi'nin sınırlarını korumaya çalıştığını savundu.
Daha önce de Estonya'da benzer bir durumun yaşandığını hatırlatan Kuraev, bu çeşitli ihtilaflar üzerine Fener Rum Patrikhanesi ve Moskova Patrikhanesi arasındaki ilişkinin bozulduğuna dikkati çekti.
Kuraev, "Benzer ayrılıkçı milli hareketler Belarus, Moldova ve diğer ülkelerde de var. Benzer senaryolar o ülkelerde de er ya da geç yaşanabilir." dedi.
"Ortodoks dünyasında parçalanmaya yol açabilir"
Almanya'daki Münster Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Thomas Bremer ise gidişatın diğer Ortodoks kiliselerinin nasıl davranacağına bağlı şekilleneceğini söyledi. Bremer, "(Ukrayna kilisesi) Her iki kiliseden birinin tarafında mı yer alacak yoksa tarafsız kalmaya mı çalışacak. En kötü senaryo ise bunun Ortodoks dünyasında bir parçalanmaya yol açması." ifadelerini kullandı.
Genel Kilise, Doğu Kilisesi Çalışmaları ve Barış Araştırmaları Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Bremer, Fener Rum Patrikhanesi'nin geçmişte de kiliselere bağımsızlık verdiğini hatırlatarak, 16. yüzyılda Rus Ortodoks Kilisesi'nin, 1920'li yıllarda ise Polonya ve Sırbistan Ortodoks Kiliselerinin bağımsızlık kazandığını anımsattı.
Tüm bu kararların ilgili kiliselerin iradesine karşı değil, tam aksine isteği üzerine alındığını vurgulayan Bremer, Ukrayna'da da bu konunun halihazırda tartışıldığını anlattı.
Bremer, Ukrayna Ortodoks Kilisesi'ne bağımsızlık verilmesinin, Ortodoks dünyasına etkisini diğer kiliselerin tavrının belirleyeceğini kaydetti.
Bu gibi kararların alınmasında "politik şartların" her zaman rol oynadığının altını çizen Bremer, ancak bu olayda kiliseyle ilgili nedenlerin daha önemli olduğunu savundu.
Bremer, "Fakat yine de Kırım'ın ilhakı ve ardından ülkenin doğusunda devam eden savaşla ilgili Ukrayna'nın özel durumu ve Rusya ile ilişkileri de unutulmamalı." diye konuştu.
Rus Kilisesi'nin bu konudaki tutumunda dini ve siyasi etkenlerin iç içe geçmiş olduğuna işaret eden Bremer, "Ukrayna Ortodoks Kilisesi'nin bağımsızlığı, Rus Ortodoks Kilisesi'ni önemli ölçüde zayıflatacağı için kimileri güç faktörünü de dahil edebilir fakat sonuçta din yine de daha önemli." dedi.
Bremer, hem Fener Rum Patrikhanesi'nin hem de Moskova Kilisesi'nin olayla ilgili birbirlerini suçladığını söyledi.
Nüfusunun büyük bölümü Ortodoks olan 45 milyonluk Ukrayna'daki Kiev Patrikhanesi bağımsızlık talebini İstanbul'daki Fener Rum Patrikhanesi'ne iletmiş, İstanbul'daki patrikhane de nisan ayında resmen süreci ele alma kararı vermişti.
Moskova Patrikhanesi ise Kiev Kilisesi'nin bağımsızlık talebinde Fener Rum Patrikhanesi'nin aldığı tavır nedeniyle tepkili. Fener Rum Patrikhanesi'nin bağımsızlık statüsünü hazırlamak üzere Kiev'e iki temsilci göndermesi üzerine Moskova Kilisesi sert bir açıklama yaparak İstanbul'daki kilise ile ilişkileri kesebileceği tehdidinde bulunmuştu.
İlk Yorumu Siz Yapın
- BUGÜN
- BU HAFTA
- BU AY
İran'a Ağır Tahrik!
Putin Rest Çekti!
'Sarkozy, Kaddafi'den 8 Milyon Dolar Aldı'
Kocamaz, Demokrat Parti'den Aday Oldu
CHP'nin Son Dakikada Adaylıktan Çektiği Nezir: Kimsenin Onurumla Oynamaya Hakkı Yok
Fransa'da Grip Salgını 2 Bin 800 Can Aldı
Yemenli Mültecilere Bozuk Gıda Gönderdiler!
Mısır'ın İdam Sicili ve Bekleyen İnfazlar!
Suud Rejimi'nden O Ülkeye Yatırım Sözü
Netanyahu'yu Zora Sokacak İttifak!
İlker Başbuğ: FETÖ’nün Hedefi TSK’daki Alevilerdi
Ruhani, Ülkedeki Saldırı Sonrası Sert Konuştu
Nasrallah: Lübnan Ordusu İçin İran'a Gitmeye Hazırım
Ermenistan da Suriye'ye Giriyor!
İran'da İntihar Saldırısı
İran'a Ağır Tahrik!
Putin Rest Çekti!
Trump'ın Kullandığı Fotoğrafı Çeken İranlı Muhabir: Benim İçin Bir Utanç, Derinden Yaralandım
Moskova’daki Tek Ehlibeyt Camisi Yıkılma Tehlikesiyle Karşı Karşıya
Lavrov'dan ABD'li Gazeteciye 'Esad' Ayarı!
İran'a Ağır Tahrik!
Putin Rest Çekti!
Lavrov'dan ABD'li Gazeteciye 'Esad' Ayarı!
AK Parti Kars Adayını da Geri Çekti
‘Nusra Lideri Ağır Yaralı Olarak Antakya Hastanesinde’
'Sarkozy, Kaddafi'den 8 Milyon Dolar Aldı'
Yemen'den Arabistan'a Füzeli Saldırı
Konsensus Son Seçim Anketini Açıkladı
Polonya'dan İsrail'e Rest
Elazığ'da İslam İnkılabını Anlama Toplantısı
Diğer Haberler
CHP'nin Son Dakikada Adaylıktan Çektiği Nezir: Kimsenin Onurumla Oynamaya Hakkı Yok
Yemenli Mültecilere Bozuk Gıda Gönderdiler!
Suud Rejimi'nden O Ülkeye Yatırım Sözü
'Sarkozy, Kaddafi'den 8 Milyon Dolar Aldı'
Mısır'ın İdam Sicili ve Bekleyen İnfazlar!
Netanyahu'yu Zora Sokacak İttifak!
Kocamaz, Demokrat Parti'den Aday Oldu
İran'a Ağır Tahrik!
Putin Rest Çekti!
Katar'dan İsrail'e Kınama
Nijerya'da Silahlı Saldırı: 17 Ölü
Fransa'da Grip Salgını 2 Bin 800 Can Aldı