Aspirinin etken maddesi asetilsalisilik asittir ve steroid olmayan ağrı kesiciler grubuna aittir. Ağrı kesici, ateş düşürücü ve kan sulandırıcı özelliği olan bir ilaçtır. Aspirinin ham maddesi olan salisilik asit ve türevleri söğüt gibi bazı bitkilerin yaprak ve kabuklarında bulunur. Salisilik asit antiseptiktir ve bazı gıdalara koruyucu olarak katılır. Bayer ilaç firması mide rahatsızlığına neden olmayan bir salisilik asit türevi yapması için 1895 yılında kimyacı F. Hoffman ve A. Eichengrün’ü görevlendirmiştir. Kimyager Hoffman, 1897’de asetilsalisilik asit adlı, salisilik asit türevini sentezlemiştir.
Aspirinin hastalıkları engellemedeki rolü bir 50 yıl boyunca anlaşılamamıştır. 1950 yılında Amerikalı pratisyen Dr. Craven, 6 yıl boyunca günlük aspirin alan 8000 erkek hastanın hiçbirinin kalp krizi geçirmediğini fark ederek hastalarına kalp krizi riskini azaltmak için günlük aspirin önermiştir (ancak FDA aspirinin bu amaçlı kullanımını 1988’e kadar onaylamamıştır). 1970’lerin başında Sir John Vane ve ark. Ağrı kesici etkisini göstererek Nobel ödülü almışlardır.
Aspirinin Faydaları Nelerdir?
• Ağrı Kesicidir: Aspirin ağrı kesici ve yangı giderici özellik gösterir. Vücudunuzda yangıya (enflamasyon) neden olan prostaglandinler adı verilen çeşitli moleküller bulunur. Ağrı oluşumunda ve yangı oluşumunda görev alan bu moleküllerin üretilmesi aspirin tarafından engellenir. Bu etki aspirin dozu 300 mg’ın üzerinde olduğu zaman ortaya çıkar.
• Kalp Hastalıklarında Etkisi: Aspirin’in kalp krizi üzerine olumlu etkisi ilk defa 1974 yılında gösterilmiştir. Geçen 40 yıl içinde yapılan klinik çalışmalar; kalp – damar hastalığı olan, kalp krizi geçirmiş, balon- stent tedavisi yapılmış veya koroner bypass operasyonu geçirmiş erkek ve kadınlarda, aspirinin tekrarlayan olayları önlemede yararlı olduğunu ortaya koymuştur. Günümüzde, kalp damar veya beyin damar hastalığı geçirmiş hastaların, herhangi bir engelleyici durumu yoksa, düşük doz aspirini ömür boyu kullanması tavsiye edilir.
• Kanser Ve Aspirin: Son senelerde yapılan pek çok bilimsel çalışmanın sonuçlarına göre; bazı durumlarda düzenli Aspirinin kullanımı, kanseri önleyici etkilere sahip. Yine aspirinin pek çok kanser dürünün gelişmesini yavaşlattığı ya da kanser hastalarının tedavisine eklendiğinde başarıyı arttırdığına dair de bilimsel çalışmalar giderek artmaktadır. Fakat doktora danışmadan kullanımı tehlikeli sonuçlar yaratabilir.
• Ağrı kesici ve ateş düşürücü etkisi dışında aspirinin en bilinen faydaları arasında tansiyonu düşürmesi yer alır. Araştırmalara göre hipertansiyon dışındaki yüksek tansiyon ve orta tansiyon problemlerinde düzenli aspirin kullanımı tansiyonun az seviyede düşmesini sağlar.
• Aspirinin diğer bir faydası, kanı inceltme işlevi sayesinde kalp krizi riski dahil kalp hastalıkları riskini azaltmasıdır.
• Kan sulandırıcı etkiye sahip olan ve kanın incelmesini sağlayan aspirin damarların tıkanma ve iltihaplanma riskini düşürür.
• Aspirin kullanımı aynı zamanda kanın pıhtılaşmasını azaltır. Kan pıhtılaşmasını azaltması ise felçten koruyucu etkiye sahiptir.
• Kan sulandırıcı etki bebe aspirinin faydaları arasında da ilk sıralarda gelir. Uzmanlar şeker, tansiyon ya da kalp krizi riski taşıyan ailelerin evlerinde bebe aspirini bulundurmalarının faydalı olduğunu belirtir.
Aspirinin Saça Faydaları Nelerdir?
Aspirin kullanımı saç sağlığı için de birçok yararlara sahiptir:
• Aspirin, saçların solgun ve sağlıksız görünmesine neden olan kırıkları azaltarak canlı ve parlak görünmesine destek olur.
• Özellikle açık renkli saçların dış etkenlerden etkilenme olasılığı fazladır. Dolayısıyla klorlu su ve güneş açık renkli saçları koyu renklere göre daha fazla etkiler. Eğer güneş, klor gibi dış etkenlerin saç renginizi değiştirmesini istemiyorsanız birkaç aspirini ılık suda çözdürerek saçınıza sürebilirsiniz.15 dakika bekletip yıkayarak saçınızın doğal rengini koruyabilirsiniz.
• Aspirinin saça faydalarından biri de kepeği önlemesidir. Aspirindeki salisilik asit saç derisindeki ölü hücreleri yok ederek kepek oluşumunu azaltır. Toz haline getirdiğiniz aspirini şampuana ekleyerek kepek sorununuza pratik bir şekilde çözüm kullanabilirsiniz.
Aspirinin Cilde Faydaları Nelerdir?
Aspirin kullanımı cilt için de faydalıdır:
• En sık karşılaşılan cilt hastalıklarından biri olan uçuk, aspirin kullanımı ile daha kısa sürede tedavi edilebilir. Kişiden kişiye değişiklik gösterse de uçuklar ortalama 8 günde geçer. Günde bir adet aspirin kullanımı bu sürenin 5 güne inmesini sağlar.
• Aspirin, uçuk iltihabını azaltarak ağrı ve acı için de bir çözüm olur.
• Aspirin siğil tedavisi için de pratik yollardan biridir. Üç gün boyunca siğilin üzerinde ezdiğiniz birkaç aspirini dökerek siğilinizi geçirebilirsiniz. Bunun için siğili açıkta bırakarak siğil olan bölgeye bir bant yapıştırabilir, aspirin tozunu siğilin üzerine döktükten sonra tekrar bir bantla bölgeyi kapatabilirsiniz.
• Güneş yanıkları için de aspirin kullanılabilir. Özellikle açık tenli olan kişiler güneş koruma ürünleri kullanmadan güneşe çıktıklarında güneş yanıkları ile karşı karşıya kalabilirler. Oldukça acı veren güneş yanıkları kimi zaman vücudun kızarmasına ve su toplamasına neden olur. Daha çok yanık kremi ile tedavi edilmeye çalışılan yanıklar için aspirin kullanabilirsiniz.
Aspirinin Dişe Faydaları Nelerdir?
Son araştırmalara göre aspirin kullanımının diş sağlığı için de olumlu faydaları vardır. Dişlerin kendi hücrelerini yenileyebilmeleri oldukça kısıtlıdır. Bu nedenle çürük tedavisinde dolgu teknolojisi kullanılır. Kuzey İrlandalı bilim adamları tarafından yapılan araştırmalar, aspirinin dişte oluşan aktiviteleri tedavi ederek sinirlerin iltihaplanmasını ve ağrılara neden olan diş çürümelerini önlediğini gösterir.
Belfast’ta bulunan Quenn’s Üniversitesi’nde yapılan bir araştırmaya göre, diş kökündeki hücreler aspirinle uyarılır ve böylece dişler yenilenir. Diş Hekimliği ve Biyomedikal Bilimler Fakültesi öğretim görevlisi Profesör Ikhlas El Karim tarafından yürütülen çalışmanın bulguları aspirinin hasarlı dişin kendini tedavi etmesine yardımcı olabileceğini göstermektedir.
Aspirin Hangi Hastalıklara İyi Gelir?
Aspirin; hafif-orta şiddetteki ağrıları, migren ağrısını ve ateşi tedavi etmek için en sık kullanılan ilaçlardan biridir. Yaygın kullanım alanları:
• Baş ağrısı
• Regl ağrıları,
• Soğuk algınlığı ve grip
• Burkulma ve zorlanmalar
• Artrit gibi uzun süreli durumlar yer alır.