Zona (zoster), viral bir sinir enfeksiyondur. Bu enfeksiyona, suçiçeği hastalığına da neden olan ‘herpes zoster virüsü’ neden olur. Eğer çocukluğunuzda suçiçeği geçirdiyseniz ileride zonaya yakalanma ihtimaliniz daha fazladır. Bu ihtimal özellikle, bağışıklık sistemleri zayıf olduğundan kanser ve HIV gibi hastalarında daha fazladır. Yaşı 50’nin üzerinde olanlar da, zonaya yakalanma riski yüksek kişilerdir.
Virüs pasif olma eğilimindedir ve suçiçeği geçirmiş kişinin omuriliğine yerleşir. Bu virüsün, ciltteki ‘dermetom’ diye adlandırılan sinir ağında dolaşırken yeniden aktif hale geçmesi, zonaya neden olur. Suçiçeği geçirmiş her beş kişiden birinde bu virüs tekrar harekete geçer. Sonrasında, duyularla ilişkili sinirler boyunca dolaşır ve cilde gider. Zona kuşağı sadece vücudun bir tarafında bulunur.
Zonadan Kaynaklanan Ağrıların Dindirilmesi
Zonadan kaynaklanan ağrıları iyileştirmek ya da azaltmak için, zona hakkında detaylı bilgi sahibi olmak gerekiyor. Eğer bu bilgiye sahipseniz kısa sürede zona ağrısıyla başedebilirsiniz. Zona ilk aşamada, parlak kırmızı isilik görüntüsündedir. Ayrıca bu isilikler bir miktar da kaşınır. Bu zonanın temel belirtisidir. İki gün sonra, zona kızarıklığı olan bölgenin üzerinde su dolu kabarcıklar ortaya çıkar. Oldukça ağrılıdır ve yanma hissi verir. Bu kaşıntı ve yanma hissi, kabarcıklar kuruyana ya da dökülene kadar devam eder. Bu kabarcıklar yaklaşık 14 günlük bir sürenin ardından kurur. Bulaşıcı olduğundan zonaya gereksiz yere dokunmayın. Cildin cilde temas etmesinden kaçının ve usulüne uygun bir cilt bakımı yapın. Bol ve ince kıyafetler giyin. Kaşıntıyı ve su toplamasını tetikleyebilecek kalın, sıkı saran kıyafetler giymekten kaçının.
Zona hastalığının yol açtığı ağrı, kaşıntı ve yanma hissini hafifletmek için, etkilenmiş bölgeye bir buz torbası koyun. Bu uygulama kaşıntıyı büyük oranda azaltacak ve yanmada bir miktar rahatlama sağlayacaktır. Ancak, buzun sağladığı rahatlama geçicidir. Yıkamak da zona ağrısını gidermek için bir çare olabilir. O bölgeyi ıslak bir lif ve sabunla nazikçe yıkayın. Bu, kabarcıkların kurumasına da yardım edecektir. Yıkadıktan sonra, kurulayın ve Q tipli bir demir oksit (kalamin) losyonu sürün. Bu losyon, yanma ve kaşıntı hissini, zonanın yol açtığı sinir ağrılarını azaltmanıza yardımcı olur. Zonadan uzak durmak için aşı da yaptırabilirsiniz.
Stres, zona atağının ortaya çıkma nedenlerinden biridir. Rahatlayın. Rahatlama periyodu sırasında stres azalır, bu da dolaylı olarak zona atağı süresince ortaya çıkan ağrıyı azaltır. Masaj, nefes almaya odaklanma ve güzel şeyler hayal etme vb de seçebilirsiniz.
TENS diye adlandırılan elektronik sinir uyarıcısı da, zona ağrılarını azaltmak için kullanılabilir. Ağrıyı yatıştırmak için elektrotlar, etkilenmiş bölgeye odaklanır ve mevcut elektrik vuruşları sinir yollarını uyarır.
Kabarcıkların iyileşmesinden sonra da, sinir ağrılarının devam etme ihtimali vardır. Bu ağrı birkaç haftadan birkaç aya kadar sürebileceği gibi, ağır vakalarda yıllara yayılabilir. Zona ağrılarını dindirecek birçok çare vardır. Sağlıklı beslenme yardımıyla bol bol vitamin almak, günlük egzersiz yapmak, yeterli dinlenmek ve kişisel temizlik, zonadan korunmak için kilit önlemlerdir.