(Şu kaynaktan uyarlanmıştır: Youth to Youth a Program Guide and Through Children’s Eyes [Gençlikten Gençliğe Bir Program Kılavuzu ve Çocukların Gözleriyle] (2002), Save the Children Canada, Toronto)
Üç ayrı kağıda, “Katılıyorum”, “Tarafsızım” ve “Katılmıyorum” yazın.
Her bir kağıdı odanın farklı yerlerinde duvara asın.
Aşağıdaki ifadelerden her seferinde bir tanesini okuyun ve katılımcıların kendi düşüncelerini en iyi yansıtan kağıdın altında toplanmasını isteyin.
Katılımcılar etkinliğe katılmamak ya da bazı ifadeler için konum seçmemek konularında kendilerini rahat hissetmelidir.
Her bir ifadenin ardından, gönüllülerden neden belirli bir işaretin altında durduklarını açıklamalarını isteyin.
1. Çocukları anlayamıyorsunuz.
Katılıyorum - Tarafsızım - Katılmıyorum
2. Çocuklara her zaman doğrular söylenmelidir.
Katılıyorum - Tarafsızım - Katılmıyorum
3. Erkek çocukları sünnet etmek yanlıştır.
Katılıyorum - Tarafsızım - Katılmıyorum
4. HIV/AIDS’li bir anne çocuğunu kendi sütüyle besleme hakkına sahiptir.
Katılıyorum - Tarafsızım - Katılmıyorum
5. Okullarda ne öğretileceğine çocuklar karar vermelidir.
Katılıyorum - Tarafsızım - Katılmıyorum
7. Ebeveynler çocukları için en iyi olanı her zaman bilir.
Katılıyorum - Tarafsızım - Katılmıyorum
8. Bir çocuğun çalışması yanlıştır.
Katılıyorum - Tarafsızım - Katılmıyorum
Etkinlik sırasında ya da sonrasında aşağıdaki soruları grupla tartışabilirsiniz:
Durduğunuz yeri neden seçtiniz?
Seçiminiz konusunda ne hissettiniz? Farklı başlıklardaki seçimleriniz ya da diğer katılımcıların seçimleri sizi şaşırttı mı?
Çocuklara ve çocukluğa yönelik yaklaşımları biçimlendiren nedir?
Çocuklar ve çocukluk hakkındaki tutumlar çalışmanız üzerinde ne tür bir etkiye sahip?
Bazı görüşlerin çok açık olmasına karşın, ‘ifadeler’in çoğu zaman tüm katılımcıların aklına gelmeyen boyutlar içerdiğini açıklayın. Bu hafta belirli bir kağıdın altında duran bir katılımcının konumu, yeni bir kişisel deneyim nedeniyle önümüzdeki ay değişebilir. Bu uygulama ayrıca, bireylerin, farklı bakış açılarının bulunduğunu, danışmanın önemli olduğunu ve koşulların değişip değişmediğini anlamak için farklı başlıkların yeniden değerlendirilmesi gerektiğini (yani takip) anlamalarını kolaylaştıracaktır.
Öğrenme Etkinliği — Hakların Amacı Ne?
Bu uygulama, çocuklarla birlikte ya da onlar için çalışan katılımcıların, çalışmalarını ÇHS’nin ilgili maddeleriyle bağlantılandırmalarına yönelik olarak tasarlanmıştır. Bu etkinlik 3-5 kişilik küçük gruplar halinde yapılabileceği gibi, tek tek bireylerin daha büyük bir grupla bilgi paylaşması biçiminde de gerçekleştirilebilir.
Katılımcıların aşağıdaki sorulara on dakika içinde kısa yanıtlar yazmasını isteyin:
Çalışmalarınız çocukların yaşamını ne şekilde etkiliyor?
Çocuklara yönelik iş ya da meslek amaçlarınız neler? (Burada örgütünüzün görevini ya da misyon bildirisini ifade edebilirsiniz)
Çocuklara yönelik kişisel amaçlarınız neler?
Bir grup ortamındaysanız, istekli katılımcıları, yanıtlarını büyük grupla paylaşmaya davet edin. Ardından katılımcılarınızdan BM Çocuk Haklarına dair Sözleşme’nin sadeleştirilmiş metnine başvurmalarını (Ek D) ve kendi amaçlarıyla ilişkili maddeleri işaretlemelerini isteyin (ÇHS’nin tam metni Ek E’de bulunabilir).
Uygulamanın tamamlanması ve hedefler ile ÇHS maddelerinin eşleştirilmesi için gruba 5-10 dakika verin.
Ardından, bir kez daha, isteyen birkaç üyenin bulgularını grupla paylaşmasını sağlayın.
BM Çocuk Haklarına dair Sözleşme’nin içeriğine şaşıran kimse var mı?
Sonra da, aşağıdaki soruları gruba yönelterek bu başlıkların bir bölümünü daha ayrıntılı şekilde inceleyin:
Katılımcılar amaçlarına ulaşmak konusunda ne ölçüde başarılı?
Başarılarını nasıl ölçüyorlar?
Tanımlanmış amaçların/maddelerin gereklerini yerine getirmek ya da bunları pekiştirmek için hangi desteklere ve stratejilere gereksinim olduğunu düşünüyorlar?
Bu uygulama iki ana noktanın anlaşılmasına yardımcı olacaktır:
1. Pek çok insan BM Çocuk Hakları Sözleşmesi’nden hareketle düşünmüyor ya da çalışmıyor olsa bile, başlıkların ve önceliklerin çoğu gerçekte çocuk haklarıyla ilgilidir.
2. Haklar birbirlerinin içine geçmiştir ve bölünemezler. Örneğin, eğitimle ilgili bir konu aynı zamanda sağlıkla ilgili bir konu olabilir.
İkinci Bölüm: ÇHS İzlemesine Giriş
Öğrenme Hedefleri
Bu bölümde, çocuk haklarının izlenmesi kavramı tanıtılmakta ve özelde BM Çocuk Hakları Sözleşmesi’nin ulusal ve uluslararası düzeyde ne şekilde izlendiğine ve raporlandığına bakılmaktadır.
• KÇHK’nin Kanada’nın bir sonraki izleme raporuna yönelik hazırlıkları
• Çocukları izleme sürecine katmanın önemi
İzlemenin Kapsamında Neler Var?
(Kaynaklar: Save the Children Development Manual 5 – Toolkits – A Practical Guide to Assessment, Monitoring, Review and Evaluation [Save the Children Gelişim El Kitabı 5 - Araç Setleri - Pratik Değerlendirme, İzleme, Gözden Geçirme ve Sonuç Değerlendirme Kılavuzu], London: Save the Children UK. Implementation Handbook for the Convention on the Rights of the Child [Çocuk Hakları Sözleşmesi İçin Uygulama El Kitabı]. (2002). New York: United Nations Children’s Fund.)
BM Çocuk Haklarına dair Sözleşme’nin 4. Maddesi ÇHS’ni onaylamış olan ülkelere (ya da Taraf Devletlere) ÇHS’de yer alan tüm hakları hayata geçirme ve bunları izleme yükümlülüğünü getirmektedir. “Tüm uygun yasal, idari ve diğer önlemleri” almak zorundadırlar.
Bu durumda, izlemenin kapsamına neler girmektedir?
“İzleme, belirli bir işin (bu örnekte ÇHS) zaman içindeki ilerlemesi hakkında sistemli ve sürekli bir şekilde bilgi toplamak ve bunları çözümlemektir. Belirli bir işin güçlü ve zayıf yanlarını belirlemenin ve bu işten sorumlu kişilere işin kalitesini arttırmak için doğru kararları doğru zamanda almalarına yetecek kadar bilgi sunmanın bir aracıdır.”
Şu unsurlardan oluşmaktadır:
• Çocuklarla ilgili kapsamlı ve en dezavantajlı çocukları da kapsayan bilgileri toplamak için bir sistemin geliştirilmesi ve uygulamaya konması
• Ulusal, bölgesel ve yerel düzeylerdeki bütçe analizleri örneğinde olduğu gibi, gelişmelerin periyodik olarak araştırılması, incelenmesi ve belgelenmesi.
• Çocuk hakları ihlal vakaları benzeri durumlarda neyin yanlış olduğunu belirlemek için standartların ya da normların kullanılması.
• Gelecekteki eylemler için bir temel sağlamak üzere durumların değerlendirmelerinin yapılması.
İzlemenin uygulamada önemli bir rolü vardır, çünkü Kanada hükümetleri ile sivil toplum sektörünün belirli zaman dilimlerindeki başarılarını ölçmelerini, anlamalarını ve bunlar hakkında iletişim kurmalarını mümkün kılmaktadır.