Anestezinin kelime anlamı hissizlik veya duyu kaybıdır. Anestezi,cerrahi veya herhangi bir tıbbi prosedür sırasında anestezik adı verilen ilaçlarla ağrıyı kontrol altına almanın yoludur. Anestezide amaç ağrının hissedilmemesi, kasların gevşemesi, korku ve endişenin bastırılmasıdır.
Anestezinin çeşitli tipleri vardır:
1-Lokal anestezi:
Lokal anestezi, belirli bir bölgede ağrı kontrolü sağlamak için kullanılan bir yöntemdir. Bir alanı ve çevresindeki dokuları uyuşturmak için cilde veya mukoza zarlarına uygulanır. Lokal anestezi kişiyi uykulu hale getirmez veya diğer ağrılarını geçirmez. Ayrıca kişiyi rahatlatmak için daha güçlü ağrı kesici özellikleri olan diğer ilaçlarla birlikte kullanılabilir.
2-Genel anestezi:
Genel anestezi beyni ve vücudun geri kalanını etkiler. Damardan verilen (intravenöz veya iv) bir miktar anestezik ilaç (intravenöz veya IV) veya solunum yolu (inhalasyon)ile anestezik ilaçların verilmesi ile yapılır. Genel anestezide kişi baygın haldedir ve ameliyat sırasında ağrı hissetmez.
3-Bölgesel anestezi:
Bölgesel anestezi, vücudun daha geniş fakat yine de sınırlı bir kısmını uyuşturur ve kişiyi bilinçsiz hale getirmez. Bazen kişinin rahatlaması veya uykuya dalmasına yardımcı olmak için eklenir. Spinal ve epidural anestezi bölgesel anesteziye örnektir. Spinal ya da epidural anestezide spinal korda ve ona bağlanan sinirlere anestezi verilerek yapılır ve göbek, kalça veya bacaklar gibi bölgelerinde ağrı hissedilmesi engellenir.
Uygulanacak anestezi tipi neye göre belirlenir?
Anestezi uygulanacak kişinin hastalıklarına, geçmişine, uygulanacak cerrahinin tipine ve laboratuvar test sonuçlarına göre hangi tip anestezi uygulanacağına karar verilir.
Anestezinin risk ve komplikasyonları nedir?
Özellikle sağlıklı kişilerde anestezinin başlıca yan etki ve sorunları yaygın değildir fakat bu anestezinin yan etkileri olmadığını göstermez.
Örneğin genel anestezi sonrası kalp problemleri, pnömoni, boğaz ağrısı veya kusma görülebilir. Yüksek dozda verilen lokal anestezide anestetik ilaç vücudun geri kalanına gidebilir ve beyin, kalp gibi organları etkileyebilir. Spinal anestezi sonrası bazı kişilerde baş ağrısı görülebilir.
Anestezi riski anestezi türüne, yaşa, kişinin sağlık durumu ve kullanılan ilaçlara nasıl tepki verdiğine bağlıdır. Kalp veya akciğer hastalığı gibi bazı sağlık sorunları olanlarda anesteziden kaynaklanan sorunların ortaya çıkma ihtimalini arttırır. Bazı ilaçlar, sigara içmek, alkol almak ve uyuşturucu kullanmak sorun çıkma şanssızlığını arttırabilir.
Anesteziye nasıl hazırlanılır?
Doktorunuz veya hemşireniz anestezi yapılmadan önceki gece ve işlem gününde ne yapılacağını size anlatacaktır. Anestezi hekimi veya hemşiresi tarafından hastaya anestezi öncesi anestezi ile ilgili ve olası yan etkileri ile ilgili bilgiler verilmeli, hastaya anestezi sırasında ve sonrasında yalnız bırakılmayacağı, sürekli gözlem altında olacağı anlatılmalıdır. Hastanın tedirginliği ve olası korkuları giderilmelidir.
Anestezi sırasında ve sonrasında ne olur?
Ameliyat öncesi ve sırasında, bir anestezi uzmanı sizin güvenliğinizden sorumlu olacaktır. Size anestezi verecek ve sizi yakından izleyecektir. Ameliyat boyunca tansiyon, solunum, kalp atış hızı ve diğer hayati vücut fonksiyonlarınız kontrol altında tutulacaktır. Ameliyat sırasında anestezi uzmanı ağrı hissetmemeniz için anestezi vermeye devam edecektir.
Ameliyat bittiğinde anestezi etkisinden ne kadar sürede çıkacağınız kullanılan anestezik ilaç türü, dozu ve kullanılan diğer ilaçlara ve ilaçlara verdiğiniz yanıta bağlıdır. Ameliyattan sonra ayılma odasına götürülecek ve ayılana kadar orada kontrol altında tutulacaksınız.
Anestezinin bazı etkileri cerrahiden sonra uzun saatler sürebilir. Bunlar;
-Lokal veya bölgesel anestezi yapılmışsa vücudun bir bölümünde hissizlik hissi
-Kas kontrol ve koordinasyonu etkilenmesi
-Mide bulantısı ve kusma
-Soğuk hissetme ve titreme olabilir.