Güneş’in Kutupları Yön Değiştirmek Üzere. Döndüklerinde Ne Olacak?
Güneş şu anda özellikle aktiftir, güçlü güneş patlamalarını serbest bırakır ve Dünya’da radyo kesintilerine neden olur. Tüm bunlar Güneş’in kutuplarının tersine döndüğü 11 yıllık bir döngünün parçası.
Güneş aktivitesi Schwabe döngüsü olarak bilinen 11 yıllık bir döngüde artar ve azalır. Alman amatör astronom Heinrich Schwabe 1826’dan 1843’e kadar Güneş’i gözlemlemiş ve her 27 günde bir kendi ekseni etrafında döndüğünü keşfetmiştir. Güneş’in 11 yıl boyunca hiç güneş lekesinin görülmediği sessiz dönemlerden, 20 veya daha fazla güneş lekesi grubunun görülebildiği maksimum evreye geçtiğini fark etti.
Bu güneş lekeleri, Güneş’in ekvatoru kutuplardan daha hızlı döndüğü için Güneş’in manyetik alanındaki değişikliklerden kaynaklanır ve her şeyi karıştırır.
NASA, “Güneş’in manyetik alanları konveksiyon bölgesi boyunca yükselir ve fotosferden kromosfer ve koronaya doğru patlar” diye açıklıyor. “Patlamalar güneş lekeleri, patlamalar, prominanslar ve koronal kütle atımları gibi fenomenleri içeren güneş aktivitesine yol açar.”
Güneş’in manyetik alanı döngü sırasında Dünya’nın çok daha akışkan bir versiyonu gibi dönmektedir. Döngü sekiz yıl kadar kısa ya da 14 yıl kadar uzun olabilir. Güneş lekesi aktivitesinin en düşük olduğu solar minimum sırasında, bir kutup pozitif, diğeri negatif yüklüdür.
“Güneşin manyetik yapısı güneş döngüsü boyunca değişir. Solar minimum sırasında, açık akının esas olarak kutup bölgelerinden gezegenler arası uzaya uzandığı bir dipol yapısına sahiptir,” diye açıklıyor konuyla ilgili bir makale.
Güneş’in dönüşü manyetik alanını bükerek döngüyü zorlamadan önce bu dipol durumunda uzun süre kalmıyor.
“Makale şöyle devam ediyor: “Maksimum sırasında, düşük enlemli aktif bölgelerle karmaşık bir yapı oluşur ve kutup alanları zayıflayarak açık alan bölgelerinin yayılmasına neden olur.”
Peki şu anda döngünün neresindeyiz? Şu anda Güneş’in aktivitesi artıyor ve bir sonraki güneş maksimumunun bu yıl Ocak ve Ekim ayları arasında olacağı tahmin ediliyor.
Ancak bir ekip “terminatör olayları” adı verilen bir olaya bakarak daha doğru bir tahminde bulunabileceklerine inanıyor. Ekip, Güneş’in her iki yarım küresinde 55 derece enlemde oluşan manyetik çöreklere baktı. Bu oluşumlar ekvatora doğru göç ediyor ve burada buluşup birbirlerini iptal ediyorlar; ekip buna Hale döngüsü (iki güneş döngüsü) sonlandırıcı adını verdi.
Bu sonlandırıcı olay minimumdan iki yıl kadar sonra gerçekleşme eğilimindedir ve ekip bu olaylara odaklanarak güneş döngüleri hakkında daha iyi tahminler yapabileceklerine inanmaktadır.
NASA araştırma bilimcisi Robert Leamon Space.com’a yaptığı açıklamada, “Bir döngünün ne kadar uzun olduğunu ölçerseniz, minimumdan minimuma değil, terminatörden terminatöre, bir döngünün ne kadar uzun olduğu ile bir sonrakinin ne kadar güçlü olacağı arasında güçlü bir doğrusal ilişki olduğunu görürsünüz” dedi.
Bu yöntemleri kullanarak, manyetik alanın 2024 yılının ortalarında, güneş maksimumundan birkaç ay önce döneceğini tahmin ediyorlar.
Kaynak: https://www.iflscience.com
Derleyen: Figen Berber