Okinawa Adasının Doğu Çin Denizindeki astropikal konumu, onun en büyük zenginliği ve (aynı zamanda) değersizliğidir.
Ana ülke Japonya ve Tayvan, Kore ve Filipinler, ve Çin kıyılarından sadece 400 mil (640 kilometre civarı) mesafe arası olan bu ada, İkinci Dünya Savaşının sonlarına doğru bir ABD askeri işgali için muhteşem bir hedef olmuştur.
İlkbahar 1945 yılında 100.000 in üzerinde asker ve 120.000 in üzerinde sivil Okinawa Savaşında katledilmiştir. Evler, iş yerleri, ve eski asırlık kaleler ve diğer eski RyukRyuk Krallığın kalıntıları yıkılmıştır.
Bu masif yıkım a rağmen, gelmiş 27 yıl üzerinden bugüne kadar varlığını korumuş olan ABD askeri işgalinden sonra bile, Japonya’nın vilayetine geçiş için öncelik veren Okinawa eşsiz kültürünü korumuştur. Birçok bölgelere olan o eşit derece yakınlığı, Okinawalıların toplanıp doğu ve güney doğuya ait olan farklı gelenekleri birleştirmeye izin verircesine, orayı önemli bir ticari yer yapmıştır.
Bu kültürel karışım, Smithsonian’s Freer Gallery of Art‘ın son ay Music From Japan Festival 2014‘in performans serilerinde ilk olan, The Ryukyuans‘ın bir konseriyle sunduğu Okinawa halk müziğinde duyuldu. Baş (anahtar) enstrüman “sanshin”dir; bir üç-telli yılan ut, Çin’den “sanxian” olarak Okinawa dan ana-ülke Japonya’ya kadar, bir popüler “shamisen” e dönüşerek (gelişerek) geldi. Bu beş-nota müzikal ölçek Endonezya’nınkini anımsatıyor; ahşap davullar ise ana-ülkeninkini ve Kore’dekini anımsatıyor. Şarkı sözleri nesilleri tükenmekte olan Okinawa adaların dilleriyle söyleniyor.
Birlikte, bu öğeler Okinawa’nın benzersiz seslerini oluşturuyor; Japonya’da “shima uta” (ada şarkısı) olarak bilinen bir ses. Güzel bir ifade ve eğlence tarzı iken, bu müzik bir defasında dağılmış olan bir topluluğu yeniden inşa etmek ve yenilemek için bir yol olmuştur.
“Adamızda daima müzik dalgalanmaktadır, çünkü biz shansin ve müziği seviyoruz” der İsamu Shimoji Freer konserin ardından bir tercüman yardımıyla. “Kendi geleneksel müzik ve kültürümüzden gurur duyuyoruz.”
Çoğu Okinawalılar mirasını ve yerli dilini geleneksel halk müzikleriyle korumaya çalışırken, müziği günümüze ait yapmak için de yaygın bir çaba harcar. Setin ikinci yarısında, The Ryukyuans kendi orijinal şarkılarının birkaçının, shima-daiko davulların üstüne sanshin ve rock ‘n’ roll i bir akustik gitar ve jazz melodileri üzerine birleştirerek performansını yaptı.
“Ben geleneksel müziğin gücünü kendi müziğimde ifade etmek istiyorum,” diyen Shimoji, memleketim ve ana-ülkemden öte kitlelere ulaşmak istediğini de sözlerine ekledi. “Okinawa müziğin dünya çapında benimsenmiş olma potansiyeline sahiptir. O yüzden Okinawa tarzında müzikler üzerinde çalışmayı büyütüyoruz.
The Ryukyuans Amerika varlığını, batı etkisini, ve bu büyüyen global topluluğunu yansıtan yeni şirketler birleşimini oluşturmak için yardımcı oluyorlar.
Yazarlar: Gökhan Kuloğlu & Sue Y.
*Bu yazı Japon Sineması SONATA dergisinin 1.sayısında yayınlanmıştır. Dergiyi okumak için tıklayınız.