17İdrarda bulanıklık,üratlar,fosfatlar ya da karbonatlar, oksalatlar,lökosit gibi hücresel elemanlar,bakterilerden ileri gelebilir.
18İdrarda üratlardan ileri gelen bulanıklık, soğukta oluşur.idrarın ısıtılmasıyla kaybolur
19İdrarda fosfatlardan ya da karbonatlardan ileri gelen bulanıklık, alkali idrarda oluşur ve idrarın ısıtılmasıyla belirginleşir.idrara 1-2 damla %10’luk asetik asit damlatılmasıyla kaybolur. Asetik asit, bulanıklığı oluşturan tersiyer kalsiyum fosfatı, suda çözünen kalsiyum asetata ve primer kalsiyum fosfata dönüştürmektedir.
20İdrarda oksalatlardan ileri gelen bulanıklık, hafif asit ve hafif alkali idrarda oluşur.idrara 1-2 damla %12,5’luk HCl damlatılmasıyla kaybolur.
21İdrarda dejenere olmuş lökosit gibi iltihap cisimciklerinden ileri gelen bulanıklık, idrara 1-2 mL %10-20’lik NaOH çözeltisi damlatıldığında jelatinsel bir saydamlığa dönüşür.
22İdrarda bakterilerden ileri gelen bulanıklık, ısıtma, asitlendirme ve alkalilendirme ile kaybolmaz.
23İdrarın kokusuİdrarın kokusu, kendine has özel bir kokudur.
24İdrarın kokusu,alınan ve idrarla atılan ilaçlardan etkilenebilir.
40İdrarın dansitesi (Specific Gravity) İdrarın dansitesi, 1 santimetreküpünün mg cinsinden ağırlığı olarak ifade edilir; normalde arasında değişir.
41İdrar dansitesi, alınan su miktarına bağlı olarak 1002’ye kadar düşebilir veya 1040’a kadar yükselebilir.İdrar dansitesinin distile suyun dansitesinden yani 1000’den yüksek oluşu, içindeki organik ve inorganik maddelerden, başlıca Na+ ve K+’dan ileri gelir.
42İdrar dansitesi, idrardaki her %1g glukoz için 004 ve her %1 g protein için 003 artar.
44Ürinometrenin bölmelenmesi genelde 15oC’de yapılmıştır. 15oC’nin üstündeki her 3oC sıcaklık için okunan sayıya 001 eklenmeli ve 15oC’nin altındaki her 3oC sıcaklık için okunan sayıdan 001 çıkarılmalıdır.Örneğin,21oC’de 1020 olarak ölçülen idrar dansitesi gerçekte 1022’dir9oC’de 1020 olarak ölçülen idrar dansitesi gerçekte 1018’dir
45İdrar dansitesinin son iki rakamı Häser katsayısı olarak bilinen 2,237 ile çarpılırsa 1 litre idrarda bulunan katı maddenin gram cinsinden miktarı bulunabilir.75 kg ağırlığındaki sağlıklı erişkin bir insanın 24 saatlik idrarındaki total katı madde miktarı 60 g kadardır.
46İdrar dansitesi, idrar stripleriyle de ölçülebilmektedir.
47Hipostenüri,idrar dansitesinin devamlı olarak 1007’den düşük olması durumudur.Hipostenüri, normalde idrar ile atılan maddelerin atılmadığı böbrek hastalıklarında ve diyabetes insipitusta görülür.
48İzostenüri,idrar dansitesinin devamlı olarak 1010 civarında olması durumudur.İzostenüri, kronik glomerülonefritin terminal döneminde görülür.
49Hiperstenüri,idrar dansitesinin devamlı olarak 1030’dan yüksek olması durumudur.Hiperstenüri, diyabetes mellitusta ve dehidratasyonda görülür.
50İdrar pH’ı (idrar reaksiyonu) İdrar pH’ı, normalde 6,2 civarındadır.
51İdrar pH’ı,4,8’e kadar inebilir8,2’ye kadar çıkabilir
53İdrar pH’ı (idrar reaksiyonu), turnusol kağıdı ile de incelenebilir. İdrara turnusol kağıdı parçası daldırılır veya bir cam çubukla idrar turnusol kağıdı üzerine sürülür.Mavi turnusol kağıdı kırmızılaşırsa idrar pH’ı asit taraftadırKırmızı turnusol kağıdı mavileşirse idrar pH’ı alkali taraftadırMavi ve kırmızı turnusol kağıtlarının rengi aynı kalırsa idrar pH’ı 7,0 yani idrar nötrdür.
54İdrar pH’ı,DiyetNH4Cl alınmasıBikarbonat alınmasıKuvvetli hiperpneKuvvetli bir sindirimKassal çalışmaPotasyum yetmezliği ve hiperaldosteronizmMesane ve idrar yolu iltihaplarıRenal yetmezlik ve renal tübüler hastalık durumlarıyla değişir.
55Diyetin proteinden zengin olması idrar pH’ını asit tarafa kaydırır. Proteinlerin P ve S içeren amino asitlerinin oksidasyonu sonucu fosforik asit ve sülfürik asit gibi asitler oluşur ve idrarla atılırlar.
56Meyve ve sebzelerle tek taraflı beslenmede idrar pH’ı alkali tarafa kayar. Meyvelerde bulunan malik asit, tartarik asit, sitrik asit gibi organik asitlerin tuzları, bazlarını serbest bırakarak okside olurlar.Ancak erik ve kızılcık gibi benzoik asit içeren meyvelerle beslenmede, benzoik asidin glisin ile birleşmesi sonucu hippürik asid oluşması nedeniyle idrar pH’ı asit tarafına kaymaktadır.
57NH4Cl alınması, idrar pH’ını asit tarafa kaydırır. Amonyum klorür, metionin, metenamin mandelat veya asit fosfat, bazı böbrek taşlarının tedavisinde idrarı asitleştirmek için kullanılır. İdrarın asitleşmesi, kalsiyum tuzlarının çökmesini önler.
58Bikarbonat alınması, idrar pH’ını alkalik tarafa kaydırır. Sodyum bikarbonat, potasyum sitrat ve asetazolamid, bazı böbrek taşlarını önlemek amacıyla idrarı alkalileştirmede kullanılır.
59Kuvvetli hiperpne hallerinde, idrar pH’ı alkali tarafa kayar. Kuvvetli hiperpne ile oluşabilecek alkaloz, idrara H+ atılımının azaltılması (ki bunun sonucu idrarın alkali olmasıdır) ile önlenmeye çalışılır.
60Kuvvetli bir sindirim sırasında idrar alkali olur. Kuvvetli bir sindirim sırasında mideden fazla HCl salgılandığında H+ azalmasıyla oluşabilecek alkaloz, idrara H+ atılımının azaltılması (ki bunun sonucu idrarın alkali olmasıdır) ile önlenmeye çalışılır.
61Kassal çalışma, idrar pH’ını asit tarafa kaydırır. Kassal çalışma sırasında ortaya çıkan laktik asidin etkisiyle oluşabilecek asidoz, idrara H+ atılımının artırılması (ki bunun sonucu idrarın asit olmasıdır) ile önlenmeye çalışılır.
62Potasyum yetmezliğinde ve hiperaldosteronizmde idrar alkalidir. Potasyum yetmezliğinde ve hiperaldosteronizmde (ki Na+ tutulması K+ atılımı sonucu potasyum yetmezliğine neden olur), hücre içi K+ un hücre dışından H+ ile değişmesi sonucu oluşabilecek alkaloz, idrara H+ atılımının azaltılması (ki bunun sonucu idrarın alkali olmasıdır) ile önlenmeye çalışılır.
63Mesane ve idrar yolu iltihaplarında, idrar pH’ı alkali tarafa kayar. Mesane ve idrar yolu iltihaplarında mikropların etkisiyle üre parçalanır, amonyak oluşur. Oluşan amonyağın etkisiyle idrar pH’ı alkali olur.
64Renal yetmezlik ve renal tübüler hastalıklar gibi durumlarda ortaya çıkan renal asidozda idrar alkalidir.Renal asidoz, böbrekten H+ atılımının yetersizliği sonucu gelişmektedir ki idrara H+ atılımının azalması da idrarın alkali olmasıyla sonuçlanır.