

Tibet tarz¿Ñ 艧ifal¿Ñ banyo d¬Ünya miras¿Ñ listesinde


2018-12-24 15:03:56 cri


Birle艧mi艧 Milletler Eð~itim Bilim ve K¬Ült¬Ür ²èrg¬Üt¬Ü'ne (UNESCO) bað~l¿Ñ Maddi Olmayan K¬Ült¬Ürel Miras¿Ñn Korunmas¿Ñ H¬Ük¬Ümetleraras¿Ñ Komitesi'nin 28 Kas¿Ñm'da d¬Üzenlenen toplant¿Ñs¿Ñnda, ×Jin'in Lum banyo metodu, insanl¿Ñð~¿Ñn maddi olmayan k¬Ült¬Ür miraslar¿Ñ listesine al¿Ñnd¿Ñ. BªTylelikle listede yer alan ×Jin k¬Ült¬Ürel miraslar¿Ñn¿Ñn say¿Ñs¿Ñ 40'¿Ñ buldu.
28 Kas¿Ñm'da Mauritius'un ba艧kenti Port Louis'te ger²õekle艧en UNESCO Maddi Olmayan K¬Ült¬Ürel Miras¿Ñn Korunmas¿Ñ H¬Ük¬Ümetleraras¿Ñ Komitesi'nin 13. genel kurul toplant¿Ñs¿Ñnda, Tibet t¿Ñbb¿Ñna ªTzg¬Ü Lum 艧ifal¿Ñ banyo metodunun insanl¿Ñð~¿Ñn maddi olmayan k¬Ült¬Ürel miras listelerine al¿Ñnd¿Ñð~¿Ñ ilan edildi.
Tibet²õede Tibet t¿Ñbb¿Ñ, Sowa Rigpa olarak adland¿Ñr¿Ñl¿Ñyor. Lum ise doð~al kapl¿Ñca, 艧ifal¿Ñ su veya buharda banyo yapmakla ilgili geleneksel bilgi ve uygulamalar anlam¿Ñnda. Lum banyosu, zihin ile v¬Ücut aras¿Ñndaki dengeyi ayarlamay¿Ñ, sað~l¿Ñð~¿Ñ tesis etmeyi ve hastal¿Ñklar¿Ñ tedavi etmeyi hedefliyor.
Lum banyosu, Sowa Rigpa'n¿Ñn ªTnemli elementlerinden biri olarak, Tibet halk¿Ñn¿Ñn toprak, su, ate艧, r¬Üzgar ve uzay dahil, Jungwa-nga ad¿Ñyla bilinen 5 temel elemente dayal¿Ñ hayat yakla艧¿Ñm¿Ñn¿Ñ yans¿Ñt¿Ñyor.
Port Louis'teki toplant¿Ñda haz¿Ñr bulunan ×Jin heyeti ba艧kan¿Ñ ve ×Jin K¬Ült¬Ür ve Turizm Bakan Yard¿Ñmc¿Ñs¿Ñ Zhang Xu, yapt¿Ñð~¿Ñ konu艧mada, Tibet halk¿Ñn¿Ñn g¬Ünl¬Ük ya艧am¿Ñndan kaynaklanan Lum banyosunun bug¬Ün de dinamizmini koruduð~unu belirtti.
"Lum banyosu, ×Jin'de ya艧ayan Tibet halk¿Ñn¿Ñn geli艧tirdið~i, sað~l¿Ñð~¿Ñ korumak ve hastal¿Ñklar¿Ñ tedavi etmekle ilgili geleneksel bilgi ve uygulamalar¿Ñn genellemesidir, Tibet halk¿Ñn¿Ñn g¬Ünl¬Ük ya艧amlar¿Ñyla s¿Ñk¿Ñ bað~lant¿Ñl¿Ñd¿Ñr. Bu miras projesi, yerel halk¿Ñn banyo yapma metoduyla hastal¿Ñklar¿Ñ ªTnleme ve tedavi etme tecr¬Übesinin ifadesidir, ayn¿Ñ zamanda geleneksel Tibet t¿Ñbb¿Ñ teorisinin ²õað~¿Ñm¿Ñza aktar¿Ñld¿Ñð~¿Ñn¿Ñn da kan¿Ñt¿Ñd¿Ñr."
Zhang Xu, Lum banyosunun insanl¿Ñð~¿Ñn maddi olmayan k¬Ült¬Ürel miras listesinde yer almas¿Ñyla halk¿Ñn bu t¿Ñbbi metot hakk¿Ñnda bilgi edinmesini ve Tibet t¿Ñbb¿Ñn¿Ñn d¬Ünyaya yay¿Ñlarak daha fazla insan¿Ñn faydalanmas¿Ñ sað~lanacað~¿Ñn¿Ñ savunuyor.
K¬Ült¬Ür ve Turizm Bakanl¿Ñð~¿Ñ'n¿Ñn verdið~i bilgiye gªTre, Lum banyosu Tibet, Qinghai, Sichuan, Gansu ve Yunnan gibi eyalet ve ªTzerk bªTlgelerdeki Tibet halk¿Ñn¿Ñn toplu halde ya艧ad¿Ñð~¿Ñ alanlarda ²õok yayg¿Ñnd¿Ñr. Ayr¿Ñca ¯²õ Moð~olistan ²èzerk BªTlgesi ve Xinjiang Uygur ²èzerk BªTlgesi'nde de rastlanabiliyor.
Lum banyosuyla ilgili alt projeler sırayla 2008 ve 2014 yıllarında ulusal düzeyde maddi olmayan kültürel miraslar listesine dahil edilmişti.
Tibetlilerin Lum banyosunun katılımıyla, UNESCO'nun maddi olmayan kültürel miras listelerine yazılan Çin miras sayısı 40'ı buldu. Kun Operası, Guqin sanatı ve Uygurların Mukam sanatı dahil 32 miras, insanlığın maddi olmayan kültürel mirası temsili listesinde yer alıyor. Qiangların Yeni Yılı, Li milliyetinin geleneksel dokuma, boyama ve nakış tekniği ile matbaa tekniği dahil 7 miras, acil korumaya ihtiyacı olan soyut miraslar kategorisinde; Fujian eyaletinin kukla operasının aktarıcı yetiştirme projesi ise iyi korunan uygulamalar listesinde.
Lum banyosuyla ilgili bilginin yaygınlaştırılması için 5 yıllık plan saptandı. 2019 ile 2023 yılları arasında Tibet geleneğinin korunması için özel mesleki eğitim yürütülecek, gençlerin koruma bilincinin artırılması için okul eğitimi güçlendirilecek.