Kasım 2017’de Nature’da yayımlanan bir araştırma, aşırı tuz tüketiminin bazı yaralı veya dost bakteriler için öldürücü olabileceğini ve bunun yüksek tansiyon ve bağışıklık sistemini etkileyen hastalıklara katkıda bulunabileceğini göstermektedir.
Aşırı tuz vücudumuzun dengesini nasıl bozar?
Fazla tuzun kullanıldığı bir diyetin, yüksek tansiyon ve kalp-damar hastalıkları riskini belirgin bir şekilde artırdığı bilinmektedir. Fakat aşırı tuz tüketiminin, önemi her geçen gün daha iyi anlaşılan yararlı bağırsak bakterileri üzerine zararlı etkileri net değildi.
Yüksek tuzlu diyetler ile alınan fazla sodyumun, multipl skleroz (MS) gibi otoimmün beyin-sinir sistemi hastalıklarının ilerlemesini de hızlandırdığı bilinmektedir. Ayrıca yararlı bakterileri öldürürken, mide kanserinin ana nedeni olan Helicobakter pylori enfeksiyon riskini artırmaktadır. Bununla birlikte, bazı tuzların (Himalaya tuzu veya diğer kaya tuzları gibi), sodyum içermediği veya az içerdiği doğru değildir; lezzet ayrı bir konudur, fakat daha sağlıklı bir tuz yoktur!
Şimdiye kadar hipertansiyonda çoğu çalışma, böbreklerin rolü, sempatik sinir sistemi ve damarlar üzerinde doğrudan etkilerine odaklanmıştır. Ancak, bazı araştırmalar bu süreçlerde bağışıklık sisteminin rolü olduğunu düşünmektedir. Pro-inflamatuar T hücreleri hipertansiyon gelişiminde etkili olabilir. Özellikle, interlökin (IL)-17A üreten CD4 + yardımcı T helper hücreleri (TH17) hipertansiyona neden olabilir.
Yeni çalışma, fazla tuzun, Lactobasillus murinus türü yararlı bağırsak bakterilerini öldürmesine neden olabilecek bir mekanizmayı açığa çıkardı.
Lactobasillus nedir?
Bazı mayalanmış yiyeceklerde (yoğurt, peynir ve tarhana gibi) bulunan Lactobacillus adı verilen bir bakteri türü dost bakteri olarak kabul edilir; bazı hastalıklara karşı koruma sağladıkları düşünülmektedir.
Araştırmacılar, farelerde bulunan bir Lactobacillus türünün, tuzla zengin bir diyetle beslendiklerinde yok olduğunu buldular. Yüksek tuzlu diyet ayrıca farelerin kan basıncının yükselmesine ve TH17 hücreleri olarak adlandırılan inflamasyon tetikleyici bağışıklık hücrelerinin aktifleşmesine neden olduğu bulundu.
Lactobasillus tuza duyarlı hipertansiyonu azaltır
Kanıtlar, TH17 hücrelerinin hipertansiyon oluşumunda bir rol oynadığını düşündürmektedir. Ayrıca, son bir meta-analiz hipertansif deneklerde kan basıncı etkileyebildiği gösterilmiştir.
Ekip, Lactobacillus- zengin probiyotikler ile L. murinus tedavisinin tuza duyarlı hipertansiyonu azaltıp azaltmayacağını test ettiler. Yüksek tuz tüketimi ortalama nokturnal sistolik ve diyastolik kan basıncını önemli ölçüde arttırmıştır. Probiyotik tedavisinin sistolik kan basıncında önemli bir azalmaya ve diyastolik kan basıncının normalleşmesine yol açtığını gösterdiler.
Araştırmacılar, farelere, farelerin kan basıncını da düzenleyen eden Lactobacillus’un probiyotik tedavisini vererek, nörolojik şikayetlerin ve TH17 hücre sayısının azaltılabileceğini de buldular.
Yazarlar daha sonra bulgularını insanlarda denediler. 12 sağlıklı erkeğe, 2 hafta boyunca, her gün, ekstra 6 gr tuz verildi.
2 haftanın sonunda, çoğu katılımcıda Lactobacillus’un, bağırsak florasından kaybolduğu bulundu. Fareler gibi, çalışmadaki erkekler de daha yüksek tansiyona ve TH17 hücre sayımına sahip oldu.
Bilim insanları zaten TH17 hücrelerinin bağırsak mikrobiyomundan etkilendiğini biliyor olsa da, tuzun, mikrobiyomda bulunan sağlıklı bakterileri öldürdüğü bulgusu yenidir.
Ancak insanlarda yapılan bu küçük çaplı çalışma sınırlıdır ve daha büyük çalışmalarda doğrulanması gerekir. Bu veriler göz önüne alındığında, ılımlı bir tuz tüketiminin bile, pro-inflamatuar TH17 hücrelerinde ve tuza duyarlı kan basıncı değişikliklerinde bir artışla birlikte bağırsak Lactobacilli ve diğer bakterilerini etkileyebileceğini düşündürmektedir.
Kaynak:
Wilck N, Matus MG, Kearney SM, … Müller DN
Salt-responsive gut commensal modulates TH17 axis and disease.
Nature. Nov 2017