Yazıda “ Herman Melville’in Moby-Dick ” romanı hakkında bilgiler, romanının özeti, romanın konusu, ana fikri, romanın kahramanları, romanın olay örgüsü, romanın yazarı, “Herman Melville’in Moby-Dick ” hakkında bilgiler “Herman Melville’in Moby-Dick “ romanın şahıs kadrosu yazarın diğer romanları, “Herman Melville’in Moby-Dick “ adlı eserden alıntılar yer alır. Eser hakkında yorumlar, romanın anlatım tekniği, yazarın bakış açısı, romanın tekniği, romanın türü, çevrildiği diller, eserin basım yılı, basım hikâyesi, yazar ve eseri arasındaki, eserle yazarın biyografisi arasındaki alakalar incelenmişti
ROMANIN YAZIMI BASIMI YAZARI KONUSU HAKKINDA ÖNEMLİ NOTLAR.
Moby-Dick, Amerikalı yazar Herman Melville‘in 1851’de yazmış olduğu dünya çapında tanınmış bir romanıdır.
H. Melville, kitabınıın ön sözünde bu romanını yakın dostu “Nathaniel Hawthorne’ya adadığını “ yazmış, “Öğretmenler ve öğrenciler için faydalı olabilecek bir eser “ olduğunu da vurgulamıştır. [1]
Henüz 30 yaşında iken balina avcıları ve Güney Denizlerindeki balinalar ile ilgili böyle bir roman yazmak için uğraşan Herman Melville, kendisi gibi hiç tanınmamış ve sefalet içinde bir yazar olan Nathaniel Hawthorne ile tanışmıştı. Şampanya ile karışık romantik bir tanışma ortamında Nathaniel Hawthorne’den çok etkilenen ve ondan büyük bir ilham alan Herman Melville evini de taşıyarak Nathaniel Hawthorne’nun komşusu olmuş, [2]Moby Dıck romanı da bu sayede kısa bir süre içinde bitmişti. Bu nedenle yazar bu romanını Nathaniel Hawthorne’ya adadı.
Herman Melville, romanı bitirdikten sonra İngiliz yayıncı Richard Bentley ile anlaşmış özgün adı The Whale olarak bilinen roman New York’ta basılmıştır. [3]
1851’de yayınlanan Moby-Dick, yayınlandığı yıldan yazarı Herman Melville’in ölümüne kadar ve 19. Yy boyunca hemen hemen hiç dikkat çekmemiş, roman yazarın ölümüne kadar geçen süre zarfında en fazla üç bin kopya satmıştır. [4] Buna mukabil roman 20. Yy ın ilk başlarından itibaren birden dikkat çekmeye başlamış, tüm dünyada okunan ve sevilen bir roman olmakla kalmayıp, Amerikan edebiyatının en önemli eserlerinden biri olarak kabul gördüğü gibi aynı zamanda İngilizce olarak yazılmış en önemli romanlardan birisi olmayı da başarmıştır.
Yayınlandığı yüzyılda talihsiz bir başlangıç yapan roman Amerikan edebiyatının en önemli 25 romanı arasındadır.
Roman, kurguda anlatılan vakalar zincirinden kurtulan İsmail adlı denizcinin ağzından anlatılmış macera türünde bir romandır. Buna mukabil roman, balina avcılarını yaşantısı, balina avcılığı ile ilgili detayları, balıkçıların ve denizcilerin hayatına dair verdiği bilgiler açısından da oldukça zengin dokümanlar sunmaktadır.
Önemli ve tanınmış bir roman haline geldikten sonra Moby Dıck film yapımcıların da dikkatini çekmiş roman bu nedenle filme de alınmıştır.
ROMANIN FİLM UYARLAMALARI
Yönetmenliğini: John Huston ,Senaryo: Ray Bradbury, Yapımcısı, John Huston, başrollerini Orson Welles, Gregory Peck (Captain Ahab) Richard Basehart (ıshmael) Harry Andrews (Stubb), James Robertson Justice (Captain Boomer) yaptığı 1956 ABD yapımı Beyaz Balina adı ile gösterime giren film[5] de oldukça rağbet görmüştü. Romanın bu film uyarlamaları dünyanın hemen her ülkesinde gösterime girdi ve milyonlarca kez izlendi.
Bu filmden sonra romanın bir çok filmi daha yapıldı. IN THE HEART OF THE SEA Trailer (Moby Dick Movie, Chris Hemworth – 2014)[6], IN THE HEART OF THE SEA Trailer # 2 (Moby Dick Movie – 2015)[7], Orijinal İsmi 2010: Moby Dick, [8]
ANLATICI ANLATIM TEKNİĞİ VE TÜRÜ
Romandaki olaylar gözlemci anlatıcı olan İsmail adlı bir gemicinin anıları şeklindeki bir metotla anlatılmıştır. Bu nedenle roman anı türünde yazılmış bir roman olma özelliği de taşır. Anlatıcı olan İsmail, olaylara da dâhil olmuş, hatta sözü edilecek olan olayların finalinden sağ kurtulan tek kişi olarak bu romanın anlatıcısı olur. Yazıdaki kurgu ve vaka düzeni İsmail’in bakış açısı ve gözlemlerinden oluşur.
Okuyucu romanın ilk cümlesi “Bana İsmail deyin” cümlesi ile anlatıcıyla tanışır. Roman anlatıcısı olan İsmail’in ağzından Kaptan Ahab adlı tek bacaklı inatçı denizcinin Moby Dick adlı balinayı avlamak amacıyla giriştiği mücadeleyi ve yaşanılan maceralara dayanır.
KONU
Kaptan Ahab’ın, bacaklarından birini koparan ünlü Beyaz Balina Moby Dick’i avlamak üzere çıktığı sefere katılacak, gemisi Pequod’ın serüvenlerini okurken Kaptan Ahab ile Moby Dick’in son yüzleşmesine tanık olacaksınız.
ÖZETİ
İsmail, ömrünü denizlerde geçirmiş kimsesiz bir karada yaşamaktan hoşnut olamayan bir denizcidir. Pequod adlı gemi ile balina avcılarının arasına katılmak için geldiği Bedford ki bir handa yüzünde ilginç çizgileri ile iri yarı bir adam olan Queequeg ile tanışır ve onunla aynı odada kalır. Fakat bu acayip ve iri yarı adamdan korkan İsmail ise tüm gece korkusundan uyuyamaz. Ama ertesi gün Queequeg’i hem kilisede hem de kitap okurken görmüş olduğu için onun korkulacak bir adam olmadığını anlamış ve Queequeg ile dost olmuştur.
İsmail ile Queequeg kendilerine iş aramaya başlamış ve Pequod adlı balina avına çıkmaya hazırlanan gemide iş bulmuşlardır. Geminin kaptanını göremeyen İsmail ile Queequeg ikinci kaptan Starbuck, üçüncü kaptan Stubb ya da dördüncü kaptan Flask ile tanışırlar.
Balina avcılığı yapmak amacıyla Pequod adlı gemide çalışmaya başlayan İsmail kısa bir süre sonra bu geminin zannettiği gibi balina avlamak ve ticaret yapmak amaçlı bir gemi olmadığını anlar.
İsmail, Pequod adlı gemiye geldiğinde bu geminin sıradan bir balina avcılarının olduğu bir gemi zannetmiştir. Denize açıldıktan çok daha sonra geminin kaptanı olan Kaptan Ahab’ ın tek bacaklı bir kaptan olduğunu görünce de oldukça şaşırmıştır.
İsmail kısa sürede Kaptan Ahab ve gemi hakkında her şeyi öğrenmiştir. Tek bacaklı Kaptan Ahap, bu bacağını okyanusların efsanesi Moby Dick’e kaptırmıştır. Bu geminin denizlere açılmasının sebebi de kaptanın bacağını kopartan Moby Dıck’ı yakalamaktır. Ortaya çok büyük bir para ödülü konulmuş olduğundan İkinci kaptan Starbuck haric kimse buna itiraz etmemiş gemi deki herkes de bu intikam uğruna Moby Dick’in peşine düşmüşlerdir.
Tek bacağı tahta ayaklı Kaptan Ahab, hem bacağını hem de gemisini kaybettiği için Moby Dıck’ı mutlaka yakalamak ve avlamak azmindedir. Bu nedenle Kaptan Ahab, düzensiz davranışlar sergileyen Moby Dick’in nerede olduğunu düşünmekten öte başka bir şeye odaklanamayan ne bir şey yiyen ne de bir şey içen çok ilginç bir adamdır.
Pequod adlı gemiyle birkaç balina da yakalamışlar ama Kaptan bunları hiç önemsememiştir. Bir gün Queequeg çok hastalanır herkes onun öleceğini düşünmüş onun için tabut bile hazırlanmıştır. Fakat Queequeg ölmemiş ve hızlıca iyileşmeye başlamıştır.
Kaptan Ahab Okyanus’ta karşılaştığı her gemiye Moby Dick’i soruyor ve diğer gemilerin kaptanlarına ‘O balinayı gördüğünüzde kaçın’ diyerek tembihler veriyordu.
Bir gün Kaptan Ahap’ın gemisi balina avcılığı yapan Rachel adlı gemi ile karşılaşır. Rachel’ın kaptanı, Ahab’dan kendisine bir gün önce kaybolan balina avcılarını aramak ve kurtarmak onlardan yardım ister Üstelik kaptanın oğlu da kayıpların arasındadır. Fakat Ahab, bu olaya Moby-Dick ‘in sebep olduğunu anlamış onlara yardım etmeyi reddederek Moby-Dick’in peşinden gitmeyi tercih etmişti.
En sonunda Bir gün Kaptan Ahap’ın gemisi Moby-Dick’le karşılaştı…
[1] https://americanliterature.com/author/herman-melville/book/moby-dick-or-the-whale/summary
[2] https://www.theguardian.com/books/2014/jan/13/100-best-novels-observer-moby-dick
[3] https://www.theguardian.com/books/2014/jan/13/100-best-novels-observer-moby-dick
[4] https://americanliterature.com/author/herman-melville/book/moby-dick-or-the-whale/summary
[5] https://www.sinemalar.com/film/18551/beyaz-balina-1956
[6] https://www.youtube.com/watch?v=vWU5qvGEKZM
[7] https://www.youtube.com/watch?v=cXllyl05O04