İkinci Dünya Savaşı sıralarında Trablusgarp'ta bir "gâvur İtalyan" kurşunu sonrası bir bacağını kaybeden Topal Eskici ve onun oğullarını, daha geniş tabiriyle; ailesini, komşularını, dönemin, sosyopolitik, sosyoekonomik yapısını anlatır Eskici ve Oğulları.
Almanya mağlup olmuş ve sabun fabrikaları kapatılmaya başlanmış, birçok işçi başka işlere yönelmek zorunda kalmıştır.
Ancak Amerika kazanmış ve her yer çabucak kapışılmış, Topal Eskici ve oğullarına küçük bir dükkandan başkası kalmamıştır.
Topal, gerçekten de tam bir yoksul anadolu tiplemesi örneğidir. Ne yapacağını bilmez. Allah'a sığınır son çare. Bunun da bir zaman sonra fayda etmediğini görünce içmeye başlar.
Dilinden Allah'ı eksik etmez; fakat sinirlerine hakim olmayı da bilmez, küfürler desen diz boyu...
Yer yer Allah'la konuşur, hesaplanır, bağırır çağırır; fayda etmez.
Eskiden, bacağını kaybetmeden önce, dedesi çok zengin bir adam olan Resul Ağa'nın konakları, arabaları, her bir şeyleri... Fakat gün gelip savaşa gittiklerinde... İşte o zaman... Başlar yoksulluk macerası.
Kütlü toplamak, son çare. Fakat ellerinden ne gelir. Sıtma mı olacaklar, dizanteri mı yoksa? Olsunlar! Ya çalışır hayatta kalırlardı ya da çalışmayıp açlıktan ölmeyi beklerlerdi.
Bir ailenin nasıl parçalandığını, yoksulluğun neler yol açtığını anlatır bize Eskici ve Oğulları. Öyle gerçek, öyle sahicidir ki..!
Yer yer aşk filizlenir, en olmadık zamanda, hem de tam ümitler tükenmişken. Zeynep gelir, Ünal gelir. Daha iyisi olacağına ikna oluruz, olur mu? Olmaz!
Döneminin önemli kitaplarından olmasının yanında halen daha bunca okunmasını, çok çeşitli bir kitap olmasına ve bir hikayeden çok realite sunmasına bağlıyorum.
Sıtma, pamuk, Çukurova, savaş, yoksulluk, din, mahalle dedikoduları, içki, emek, aşk...
Her şeyiyle bir gerçek ve her gerçek gibi acıya gebe!