Nafile veya farz bir namazın son oturuşunda oturmadan yanılarak fazla bir rekâta kalkan kimse tamamen doğrulmuş bile olsa o rekâtın secdesini tamamlamadıkça hemen oturur tahiyyatı okur, farzı geciktirmiş olduğundan dolayı sehiv secdesi yapar. Fakat fazla rekâtın secdesini tamamlarsa bu farz namaz nafileye dönüşür. Bundan sonra isterse oturur, tahiyyat, salâvat ve duaları okuyarak selam verir.
Akşam namazında son oturuştan sonra dördüncü rekâta, sabah namazında da üçüncü rekâta kalkılması hâlinde de aynı hüküm geçerlidir. Kılınan namaz öğle, ikindi ve yatsı namazlarının farzı ise beşinci rekâtın secdesini tamamlamak suretiyle ya oturur et-Tahiyyatü, salâvat ve duaları okuyarak selam verir. Böylece kılman dört rekât ve bir rekât tek başlarma birer nafile olur. Şayet bir rekât daha ilave edilirse kılınan bu namaz altı rekâtlı nafile bir namaz hükmüne geçer. Bundan sonra da ayrıca sehiv secdesi yapmaya gerek kalmaz. Bu namazlar nafile olunca, o vaktin farzı tekrar kılınır.
Farz namazın son oturuşunda teşehhüt miktarı oturduktan sonra selam vermeden yanılarak fazla bir rekâta kalkan kimse kıyam ve rükû esnasında hatırlarsa hemen oturur selam verir, sehiv secdesi yaparak namazı tamamlar. Fakat fazla rekâün secdesine varmış olursa buna bir rekât daha ekler, oturur, tahiyyat ve duaları okuyarak selam verir. Burada selamı geciktirdiği için ayrıca sehiv secdesi yapar. Bu durumda son iki rekât nafile önceki kıldığı ise vaktin farzı olur. Kılman namaz akşam namazı ise ilk ilave rekâttan sonra selam verilir. İlk üç rekâtla farz yerini bulurken, son kılınan bir rekât da tek rekâtlı nafile bir namaz yerine geçer.
Bu hallerde namazın farz olan teşehhüdü yapıldıktan sonra yanılarak kalkılmıştır. Dolayısıyla namazın rükünleri önceden tamamlanmış olmaktadır.
Farz bir rüknün tekrarı hâlinde sehiv secdesi yapılması
Fiangi namaz olursa olsun içindeki rükünlerden birisinin tekrarı hâlinde sehiv secdesi yapılması gerekir. Mesela birinci veya ikinci rekâtta Fati- ha’nm peş peşe iki defa okunması, bir rekâtta iki defa rükû veya üç defa secde yapılması yahut rükû, secde veya teşehhütte bir ayet veya sure okunması hep sehiv secdesini gerektiren hallerdir.