Koyun Ve Keçi Yetiştiriciliğinde Kullanılan Aşılar Ve Aşıların Önemi
Bakteriyel Hastalıklar Nelerdir ve Aşılaması Ne Zaman Yapılmalıdır?
Bu yazımızda koyun ve keçilerde görülen bakteriyel hastalıkları uzun uzun anlatmadan kısaca bahsederek hastalıklardan korunmak için gereken aşı programını anlatacağız. Burada önemle belirtmeliyiz ki, aşılamada esas, uygulamanın veteriner hekim tarafından yapılmasıdır. Ayrıca soğuk zincire mutlaka uyulması, yani aşının imalattan uygulamaya kadar 4°C de muhafaza edilmesi gerekir.
Koyun ve Keçilerde Enterotoksemi Hastalığı Nedir?
Enterotoksemi üreticiler arasında çelerme, çeler, alabağırsak ve ot zehirlenmesi adıyla anılır. İlkbahar ve sonbaharda ani yem değişikliğine bağlı olarak koyun ve keçinin bağırsağında yaşayan bakteriler birden aktif hale gelir ve akşamdan sabaha birkaç hayvanın ölümüne sebep olabilir.
Koyun ve Keçilerde Enterotoksemi Aşısı Ne Zaman Yapılır?
Anneleri aşısız kuzu ve oğlaklar doğduktan 2 hafta sonra aşılanır. Bu aşı 21 gün sonra tekrar edilir. 6 ay sonra veya 1 yıl sonra tekrar yapılır. Her yıl tekrar edilir. Anneleri aşılı kuzu ve oğlaklar doğumdan 8 hafta sonra aşılanır. Bu aşı 21 gün sonra tekrarlanır. Ondan 6 ay sonra veya 1 yıl sonra tekrar yapılır. Koyun ve keçilerde
Brucella Hastalığı Nedir?
Brucella koyun ve keçilerde yavru atma ile kendini gösteren ve insanlara süt,peynir vb ile veya rahim akıntısından bulaşabilen bir hastalıktır.
Koyun ve keçilerde Brucella Hastalığı Aşısı Ne Zaman Yapılır ?
Genç ve ergin olmak üzere brucella aşısı ikiye ayrılır: Genç aşısı 3-8 kuzu ve oğlaklara yapılır ve bir yıl sonra tekrar edilir. Ergin aşısı 8 aylıktan büyük koyun ve keçilere yapılır. Bir yıl sonra tekrar edilir.
Koyun ve Keçilerde Kolibasillosis Hastalığı Nedir?
Bu hastalık yetiştiriciler arasında sulu ağız olarak anılır. Ağızda salya meydana getirdiği için bu adı alır. Koyun ve keçilerde E.Coli isimli mikrop tarafından meydana getirilir ve şiddetli ishal, bağırsak iltihabı ve septisemi denen ağır bir enfeksiyona yol açan öldürücü bir hastalıktır. Ölüm oranı çok yüksektir.
Koyun ve Keçilerde Kolibasillosis Aşısı Ne Zaman Yapılır ?
Bu aşı gebe hayvanlara gebeliğin son ikinci ayında uygulanır. İlk uygulamadan 21 gün sonra tekrar edilir. Bundan sonra yılda bir kez gebeliğin son dördüncü haftasında tekrar edilir.
Koyun ve Keçilerde Pasteurellosis Hastalığı Nedir?
Bu hastalık koyunlarda P.Multecidea adlı mikrop tarafından meydana getirilir. Yaygın öksürük ve akciğer iltihabı ile kendilerini gösterir.
Koyun ve keçilerde Pasteurellosis Aşısı Ne Zaman Yapılır ?
Gebe koyunlara gebeliğin son 4. - 8. Haftasında (kuzulamadan 1 - 1.5 ay önce) yapılır. İlk uygulamadan 21 gün sonra tekrar edilir. Kuzulara iki haftalık olunca yapılır. Kuzulara da 21 gün sonra tekrar edilir.
Koyunlarda Pseudotüberküloz Hastalığı Nedir?
Bu hastalık çıban, cırtlak, çatlak isimleri ile anılır. Koyunlarda genellikle baş ve boyun bölgesinde deri altında veya lenf yumrularında soğan benzeri iltihaplar (apseler) oluşturur.
Koyunlarda Pseudotüberküloz Aşısı Ne Zaman Yapılır ?
Anneleri aşısız olan kuzu ve oğlaklar doğumdan sonra 3.haftada aşılanır. Bu aşılama 4 hafta sonra tekrar edilir. Bir yıl sonra yine yapılır. Anneleri aşılı kuzu ve oğlaklar doğumdan sonra 8. haftada aşılanır. 4 hafta sonra tekrar edilir. Bir yıl sonra yine yapılır. Gebe koyunlar doğum öncesinde tek uygulama yapılır. İlk kez aşı uygulanacak tüm hayvanlar koç katımı öncesinde aşılanır. Bu aşılama 4 hafta sonra gebeliğin son ayına kadar tekrar edilebilir. Bir yıl sonra yine yapılır.
Koyunlarda Agalaksi Hastalığı Nedir?
Bu hastalık süt kesen hastalığı olarakta anılır. Koyunların memelerinde ve gözlerinde aynı zaman diliminde iltihaplanma yapar. Nadiren yavru atmaya sebep olur. Bu hastalıktan ölüm % 70 lere kadar çıkabilir.
Koyunlarda Agalaksi Aşısı Ne Zaman Yapılır ?
Bu aşı ölü aşı veya canlı aşı olarak ikiye ayrılır. Ölü aşılar tüm koyunlara koruyucu olarak yapılır. Bu aşılama sağılan koyunlarda süt kesilmesine yok açabileceği için uygun zaman seçilmelidir. Yapıldıktan 15 gün sonra tekrar edilir. 6-12 ay sonra yine yapılır. Canlı aşılar gebeliğin son 2 ayı ve sağımın ilk 2 ayı hariç yapılır.Süt kesilmesine yol açabileceği göz önüne alınmalıdır. Bir yıl sonra tekrar edilir.
Koyunlarda Piyeten Hastalığı Nedir?
Koyunların önemli bir ayak hastalığıdır. Tırnakları yumuşak dokulardan ayırır ve düşmesine yol açar. Ayaklarda ve eklemlerde iltihaplanma(ayak çürümesi) yapar.
Koyunlarda Piyeten Aşısı Ne Zaman Yapılır ?
Kuzularda doğumdan 4 hafta sonra aşılama yapılır. Bundan 4 hafta sonra tekrar edilir. Hastalığa yakalanma riski varsa 4-6 ay sonra veya 1 yıl sonra tekrarlanır. Koyunlara aşılama şöyle yapılır; Bu aşılama doğum öncesi ve doğumdan sonraki bir aylık sürede yapılmaz. Uygun zamanda aşılama yapılır. Bu aşılamadan 4 hafta sonra tekrar yapılır. Hastalık bulaşma riski varsa 4-6 ay sonra veya 1 yıl sonra tekrarlanır.
Koyunlarda Leptospiroz Hastalığı Nedir?
Bu hastalık koyunlarda sarılık yapar. Solunum güçlüğü, kansızlık ve yüksek ateşe yol açar.
Koyunlarda Leptospiroz Aşısı Ne Zaman Yapılır ?
Tüm koyunlarda gebelerde dahil doğumdan 2 ay sonra yapılır. Bu aşılama 3 hafta sonra tekrar edilir. 6 ay veya 1 yıl sonra yine yapılır. Erkek koyunlarda doğumundan 2 ay sonra yapılabilir. 3 hafta sonra tekrar edilir. 6 ay veya 1 yıl sonra yine yapılır.
Koyunlarda Salmonellosis Hastalığı Nedir?
Koyunlarda septisemi (enfeksiyonun tüm vücudu kaplaması) enterit, kuvvetli ishal ve yavru atma ile kendini gösteren bir hastalıktır.
Koyunlarda Salmonellosis Aşısı Ne Zaman Yapılır ?
Bütün koyunlarda 5 aylık kuzu olunca Salmonellosis aşılama yapılır. 3 hafta sonra tekrar edilir. 6 ay veya 1 yıl sonra tekrar yapılır.
Keçilerde Keçi ciğer Hastalığı Nedir ?
Keçilerde ve oğlaklarda Mycoplasma mycoides isimli mikrop tarafından meydana getirilen sürünün % 100 ünü öldürücü bir hastalıktır. Keçilerde akciğer iltihabı, hızlı solunum, çok kuvvetli öksürük, burun akıntısı ve yüksek ateş yapar.
Keçilerde Keçi ciğer Hastalığı Aşısı Ne Zaman Yapılır ?
Oğlaklara doğumundan 6 ay sonra yapılır. Bir yıl sonra tekrarlanır.
Viral Hastalıklar Nelerdir ve Aşılaması Ne Zaman Yapılmalıdır?
Koyun Ve Keçi Vebası Hastalığı Nedir ?
Koyun ve keçi vebası koyunlarda yüksek ateş, göz burun akıntısı, ağızda iltihap, ishal ve akciğer iltihabına yol açan çok öldürücü ve çok bulaşıcı bir viral hastalıktır.
Koyun Ve Keçi Vebası Hastalığı Aşısı Ne Zaman Yapılır ?
Anneleri aşılı kuzu ve oğlaklar doğumdan 4 ay sonra aşılanır. 1 yıl sonra tekrarlanır. Ertesi yıl tekrar yapılır. Anneleri aşısız kuzu ve oğlaklar doğumdan 3 ay sonra aşılanır. 1 yıl sonra tekrarlanır. Ertesi yıl tekrar yapılır.
Koyun ve Keçilerde Çiçek Hastalığı Nedir?
Koyun ve Keçilerde Çiçek Aşısı Ne Zaman Yapılır ?
Çiçek Hastalığı için kuzu ve oğlaklar doğumdan 6 hafta sonra aşılanır. 1 yıl sonra tekrar edilir. Ergin koyun ve keçiler gebeliğin son 6 haftasından sonra ve doğumdan sonraki ilk aya kadar aşılanamaz. Bunun dışındaki zamanda aşılanabilir. 1 yıl sonra tekrar edilir.
Burada üreticilerimize başımızdan geçen bir tecrübeyi anlatalım. Orta Anadoluda bir ilimizde 100 kadar kuzusu olan bir çiftlikte koyun çiçek hastalığı çıkmıştı. Aşının prospektüsünde hastalık çıkan sürüye aşı yapılmaz denir. Aşıladığım bu sağlıklı kuzularda hastalık görünmediği için aşı yapıyordum. Ancak aşı yaparken yaklaşık 50. kuzuda çiçek hastalığını gördüm. Prospektüse uyarak aşılamayı sonlandırdım. Çünkü hastalığın virüsü vücuda girmiş ise kuzuların hastalığı çok daha ağır geçireceğini düşündük. Fakat yanılmışız. Hayvan sahibi 15 gün sona geldi. O ana kadar aşı yaptığım bütün kuzular hastalığı yakalanmadı fakat aşı yapmadığım bütün kuzular hastalığa yakalanıp öldü. Hayvan sahibi keşke yapsaydık diye ifade etti. Bu tecrübemi bütün veteriner hekimlerin ve üreticilerin bilgisine sunarım. Takdiri onlara bırakıyorum.
Koyun ve Keçilerde Şap Hastalığı Nedir ?
Koyun ve keçilerde ayak ve ağızda yaralara yol açan öldürücü ve çok iyi tanınan bir hastalıktır.
Koyun ve Keçilerde Şap Aşısı Ne Zaman Yapılır ?
Anneleri aşısız kuzu ve oğlaklar doğumdan 2 hafta sonra aşılanır. 1 ay sonra tekrar edilir. 4-6 ay sonra tekrar yapılır. Anneleri aşılı kuzu ve oğlaklar doğumdan 2 hafta sonra aşılanır. 1 ay sonra tekrar edilir. 4-6 ay sonra tekrar yapılır. Bütün koyun ve keçiler çevre çiftliklerden hastalık haberi geldiği zaman aşılanır. 1 ay sonra tekrar edilir. 4-6 ay sonra tekrar yapılır.
Koyunlarda Mavi Dil Hastalığı Nedir ?
Koyunlarda Mavi Dil Hastalığı ateş, ağrı, göz kapağı ve genital organlarda yaygın şişlikler ile kendini gösteren bir hastalıktır. Ağız ve dilin adeta mürekkep gibi mavi renkte olması ile kendini gösterir. Sinekler ile bulaştığı için sinek mücadelesi de yapılmalıdır.
Koyunlarda Mavi Dil Aşısı Ne Zaman Yapılır ?
Koyunlarda ve Keçilerde Ektima Hastalığı Nedir ?
Kuzu ve oğlaklarda ağız ve burun çevresinde ve dudaklarda siğil benzeri oluşumlara yol açan bir tür deri hastalığıdır. Kuzu ve oğlakların ağzında bütün dudağı ve burnu kapsayacak kadar yayılabilir.
Bu hastalık koyun çiçeği hastalığı ile karıştırılır. Üreticiler kuzu ve oğlaklarda çiçek çıktı diye gelirler ve çiçek aşısı yaptırmak isterler. Çiçek hastalığı vezikülleri bütün vücuda yayılmıştır. Halbuki ektimada ağız çevresindedir ve hayvan ateşli değildir. Veteriner hekime hayvan gösterilmelidir ve boşuna çiçek aşısı yapılmamalıdır. Çiçek hastalığında hastalık çok daha şiddetlidir.Ektimada vücudun diger bölgelerinde koltuk altı ve bacakların arasında veziküller görülmez , ama çicekte görülür.
Koyunlarda ve Keçilerde Ektima Aşısı Ne Zaman Yapılır ?
Anneleri aşısız kuzu ve oğlaklar doğumdan 1-4 gün sonra aşılanır. 1 ay sonra tekrar edilir. Anneleri aşısız kuzu ve oğlaklar doğumdan 1 ay sonra aşılanır. Başka bir aşılamaya gerek yoktur. Gebe koyun ve keçiler çevre çiftlikler hastalık görülürse gebeliğin son 6 haftasına kadar aşılanabilir.
Koyunlarda ve Keçilerde Rota-Corona Hastalığı Nedir ?
Kuzu ve oğlaklarda ateş ve ishal ile seyreden tehlikeli ve yaygın bir hastalıktır.
Koyunlarda ve Keçilerde Rota-Corona Aşısı Ne Zaman Yapılır ?
Gebelere aşılama doğuma 8 hafta kala yapılır. 3 hafta sonra tekrar yapılır. Yılda bir kere gebeliğin son iki ayında tekrarlanır.
Koyunlarda ve Keçilerde Kuduz Hastalığı Nedir ?
Kuduz hastalığı vahşi hayvanlardan ve kudurmuş başka bir hayvandan ısırma ile geçen çok iyi tanınan tehlikeli ve öldürücü viral bir hastalıktır. Hayvanlar herhangi bir başka hayvan tarafından ısırılırsa resmi makamlara hemen bildirilmesi gerekir ve onların karantinası altında aşılama yapılır. Kuduran bir hayvan çevresindeki insanları mutlaka ısırıcaktır. Bu hastalık hayvanlardan insanlara geçen ihbar edilmesi mecburi bir hastalıktır.
Koyunlarda ve Keçilerde Kuduz Aşısı Ne Zaman Yapılır ?
Koruyucu olarak herhangi bir ısırma olmadan kuduz aşısı tüm hayvanlara doğduktan 3 ay sonra uygulanabilir. 1-2 yıl sonra tekrarlanır. Tekrar söyleyemek gerekirse ısırık vakasından resmi makamlara derhal ihbar yapılmalıdır.
Kuzu Ve Oğlaklarda Viral Hastalıklar Için Aşılama Programı görmek icin LINK'e tıklayınız.
Main Picture: Charlie Dodd
Written by
Adnan GÜLDEMİRVeteriner Hekim
BreedsMore
IllnessesMore
Forage cropsMore
- Патологическая физиология голодания Arina TARAN
- Дефицит фосфора (гипофосфатемия) Hipofosfatemi Arina TARAN
- Какие бывают кормораздатчики для ферм КРС? Irina Makarova
- Кормушки для овец Diana Myakisheva
- Питание домашних коз: что едят, виды корма и правила кормления Alina Arslantürk
- Важность минералов питании сельскохозяйственных животных Irina Makarova