Namık Açıkgöz
Akif’in vaktiyle Milas’ta yaşayan damadı ve kızına yazdığı mektuplara devam…
Akif, damadına yazdığı bir mektubunda torunu Ferda’dan, Müftü Sadık Efendi’den ve Milas’ın havasında söz eder. Damadının “hâricdeki işleri”nden söz ettiğine göre damadı askerî veterinerlik dışında başka işler de yapmaktaymış. Rumi 11 Mayıs 1345 tarihli (1930) bu Mektupta şöyle diyor Akif:
“Ne âlemdesin? Ferdâ kadın büyüyor mu? Hariçteki işlerin eskisi gibi yolunda mı? Milas’ın havasıyla uyuşabildiniz mi? Müftü Sâdık Efendi pek sevdiğim, pek hürmet ettiğim bir zattır. İltifatlarından son derece memnun oldum. İhtiramlarımı kendilerine bildirirsin olmaz mı?
Benim Arif Hoca nâmında üç-dört sevdiğim dostum var. Bu sizin bahsettiğiniz acaba bunlardan hangisi? Lütfen kendisine selâmımı söylemekle beraber lâzım gelen tafsîlâtı da yaz.”(s.27, 29)
Akif, 14 Mayıs 1345 (1930) tarihinde kızı Suad’a yazdığı mektubunda annesinin Milas’a gelme ihtimalinden söz ettiği yerde şunları söyler:
“… kendisinin (annesinin) Milas’a gelip bir ay kadar kalması şıklarından birinin tercihi İstanbul’da halledilecek.” (s.33)
Akif, damadı Ahmet beye aynı tarihte yazdığı mektubunda “Müftü efendiye, İzzet Bey’e, Ârif Hoca’ya selamlarımı tebliğ edersiniz (s.35)
Damadına yazdığı 11 Haziran 1932 tarihli mektubunda, “Milas’da henüz sıcaklar başlamamış. Mısır’da epey geç başladı, lâkin üç-beş gün adamakıllı sıcaklar gördük” (s.53)
Akif, damadı Ahmed Bey’e yazdığı tarihsiz bir mektubunda Milas’ın yağmurlarını, Suad’ı ve Ferdâ’yı sorduktan sonra, Müftü Sadık Efendi’ye, Ârif Hoca’ya ve İzzet Bey’e selamlarını iletir. (s.67-69)
Akif, damadı Ahmet Bey’e yazdığı bir mektubunda Milas’taki 3 dostu olan Müftü Sadık Bey, Ârif Hoca ve İzzet Bey’e selam söyler (s. 79) ve hem bu mektubunda, hem de kızına yazdığı mektubunda yaz sıcaklarında Tuzova’ya çıkmaktan söz eder. “Siz bu sene Tuzovası’na erkence çıkıyormuşsunuz, öyle mi? Ahmed hazırlıklar şimdiden başladı diyor. İnşallah latif, hafif bir yaz geçirirsiniz” (s.73) Ahmed Beye yazdığı mektubunda da Tuzova’sından bahseder: “Tuzova’sına bu yaz erkence çıkacaksınız gibi görünüyor. Pek a’lâ, Cenâb-ı Hakk güle güle gitmek, hoş zamanlar geçirmek nasîb eylesin. Buz gibi suları içtikçe bizi de hatırlarsınız değil mi?” (s.79)
Sözü edilen Tuzova, Boğa Yokuşu üstündeki Tuzâbâdköyüdür ve eski Milas’ın yaylağıdır. Eski Milaslılar henüz deniz ile tanışmamışlarken, yazları Tuzâbâd’a çıkarlarmış.
Akif’in mektuplarında, Milas sıcakları ve Tuzâbâd’a yaylaya göçmelerden söz edilirken yağmurlarından da bahis vardır. Bu mektuplarda dikkati çeken en önemli husus Müftü Sadık Efendi, Ârif Hoca ve İzzet Bey’den bahsedilmesidir. Hakkında bilgimiz olan Durmuş-zade Mehmet Sadık Efendi 1872 yılında Milas’ta doğmuştur ve 1940’larda sağdır. Çocukları Veliyüddin, Alaaddin ve Salahaddin adlı 3 erkek ve adlarını tespit edemediğimiz 3 de kızı var. (Mehmet Sadık Efendi ile ilgili yazımızı 7 Nisan 2015’te “Akif’in Dostu Milas Müftüsü” başlığıyla Hamle’de neşretmiştik.) Diğer 2 şahsın kimler olduğunu maalesef bilemiyoruz. Ârif Hoca’nın Prof. Dr. Bakiye Uğur’un büyük dedesi olma ihtimali vardır; çünkü o sülaleye “Ârifler” denmektedir.
Akif’in mektuplarıyla beraber kendisinin ve ailesinin fotoğrafları da yayımlanmıştır. Bu belgeler Mehmet Rüyan Soydan arşivinden çıkmış. İyi ki bunlar muhafaza edilmiş. Fotoğraflardan bir kısmının Milas’ta çekildiği ve Mısır’da bulunan Akif’e gönderildiği anlaşılmaktadır. Ahmed Bey, Ferda ve bir köpekle çeşme önünde çekilen fotoğraftaki çeşme Beçin medresesi çeşmesidir. Havuz başında çekilen fotoğraftaki havuz da gene Beçin’deki havuzdur. Çeşme de havuz da hâlâ kullanılmaktadır. Milas’ta çekildiği anlaşılan birkaç fotoğraf daha vardır ve bu fotoğraflar da Milas tarihi için güzel belgelerdir. Keşke Daamadının ve kızının Milas’tan yazdığı mektuplar da ortaya çıksa ve o mektuplarda anlatılan bilgilerden 1930’ların Milas’ına dair bilgiler alabilsek.
Akif’in mektuplarda, Milas’ın yağmuru ve sıcağından, Tuzova’dan ve bazı şahıslarsan söz etmesi, onun Milas’a geldiğine işarettir.