Tenere ağacının adı ve şanı nedir, nereden gelir?
Öncelikle Sahrayı anlatmak istiyorum.
Evet çöl değil direkt olarak Sahrayı anlatıyorum. Şu an Sahra Çölü olarak bildiğimiz bu bölge 9.000.000 km² boyutunda devasa mı devasa bir çöldür. Ancak biliyorsunuz dünyada iklim her bir kaç bin yılda bir değişiyor.Aynısı bu çöl için de geçerli.Öyle ki Sahra Çölü her 20.000 yılda bir Tropikal iklime bürünüyor.Çok değil 5000 sene kadar önce Sahra Çölü Savana bitki örtüsüne sahipti ancak bir kaç bin yıl sonra şimdiki gibi bir çöle büründü.
Eski haline dönmesi için 15.000 yıl kadar zaman geçmesi gerekiyor Sahra Çölünün.Bu arada söylemeden olmaz, Sahra Çölü ve Afrika her ne kadar sıcak bir iklime sahip olsa bile alt katmanlarda kocaman yer altı kaynakları dolu, bu kadar yer altından su çıkartma belgeselinin nereden çıktığını sandınız?
Bu görüntülerin nasıl çekildiğini ise söyleyeyim aklınızda soru işareti kalmasın, bunlar tropikal Afrika kıtasından kalan su birikintileri, bunları NASA uzaydan çekiyor...
Sahra Çölü bittiyse Tenere bölgesine geçelim.
Tenere adı nedir ne değildir ona bakalım, Öncelikle Tenere bölgesi dünyadaki en sert iklim koşullarının yaşandığı bölge.Adı da bu yüzden verilmiş, Tenere "Çöllerin Çölü" anlamına geliyor.Hani demiştim ya Savana iklim örtüsü diye ? hah işte Tenere ağacı Savana Ağaçlarından birisi, şöyle göstereyim :
Anlayacağınız ikisi de aynı ağaç ama Tenere Ağacının ufak bir özelliği var, binlerce yıl önce Sahra bölgesi kum fırtınaları ile boğuşurken bu Savana ağaçlarının çoğunu kaybetti, Tenere bölgesinde ve ötesinde bir çok ağaç kum altında yerle bir oldu.Fakat aralarında bir ağaç vardı ki hala asil bir şekilde ayakta duruyordu, o ağaç Tenere ağacıydı...
Tenere ağacının yaşı bilinmiyor, kim bilir belki de binlerce yıl yaşındaydı ? o korkunç kum fırtınalarını görmüştü ? buraları hala bilmiyoruz.
Tenere insanlar tarafından yüzlerce yıl kullanıldı, çok çok uzaklardan görünen bir ağaçtı kendisi.Agadez-Bilma arasında gidip gelen Kervanlar için adeta bir fener gibiydi.Bu yerler arasında gidip gelen Kervanlar mutlaka bu ağacın dibinde bir gece dinlenirdi.Bu arada Kervan dediğimiz şey sandığınız gibi büyük bir şey değil, daha da büyük bir şey. Öyle ki bazı kervanlar binlerce deveden oluşa biliyordu.O yüzden Tenere Ağacı insanlığa büyük yararlar sağladı.
İnsanlık bu ağacın önemini çok iyi biliyordu, dalları kırılmazdı asla, yapraklarını develere yedirmezlerdi veya çay yapmazlardı onun ile.Hatta Sahra Çölünün gizemli sahipleri olarak da bilinen Tuaregler onu kutsallaştırmıştı.Kim bilebilir ki ? belki de bu ağacı hayata tutunmasını sağlayan şey insanların ona gösterdiği ilgi ve şefkat idi, insanlar ona hiç olmadığı kadar merhametli davranıyordu.
Peki Afrika'nın dışındaki insanlar bu ağacı nasıl öğrendi?
Cevap basit, Fransız kaşif Henri lhote bir ara Tenere Kuzey Batısından geçmiş ve bu izole ağacı ilk kez 1934’de, dinozor kemiklerinin bulunduğu bölgenin yakınlarında, Djanet ve Agadez arasındaki bir otomobil seferi için Tenere’ye gittiğinde görmüştür.
Henri Ihote'nin "Destansı Tenere" adlı kitabında "Dünyanın en yalnız ağacını gördüm, o bir akasya ağacıydı ve sonsuz çölün tam ortasındaydı.3 metre boyu, 2 gövdesi, güzeller güzeli yaprakları ve sapsarı çiçekleri vardı."
Şimdi ise farklı bir gizeme geçelim, yazıyı okurken demişsinizdir muhtemelen "Binlerce seneden bahsediyorsun ama bu ağaç susuz nasıl yaşayacak ?" Gelin ona da bir bakalım.
Bu ağacın sırrı şu, bir önceki fotoğrafta ağacın yanında 2 adet ufak daire görmüşsünüzdür, hah işte, ağacın yanında 40 metrelik kuyu açılmış ve sır açığa çıkmış.Çölün yüzeyi binlerce yıl önce toprak iken Tenere aşağıya uzanan 36 metrelik kökleri ile sudan besleniyormuş.
Mutsuz son..
Büyük ihtimal ile dediniz "Eğer Haca gidersem şu ağacın yanına da uğrarım" İşte üzücü haberi size vermek istiyorum.1973 yılında Libyalı bir sürücü Çölde sorun olmayacağını düşünüp içtikçe içiyor içtikçe içiyor.Sonra Kamyonete atlayıp yolda gidiyor.Ancak şu şansa bakın ki Çölün Ortasındaki tek ağaca tosluyor ve bu mükemmelliği öldürüyor.
İnsanoğlu seviyor, İnsanoğlu öldürüyor, garip canlılarız... Her neyse, Ağacın Cansız bedeni hemen alınıyor ve Nijer Ulusal Müzesinde sergileniyor.İyi haber şu ki hala görme imkanımız var kendisini.
Şimdi Tenere Ağacının eski yerinde ne var?
Hala bazı insanlar onu unutmadığı için kendisi için bir anıt hazırlıyorlar.
Tenere ağacı hikayesi gerçekten yaşanmış en büyük hayal kırıklığına sebebiyet veren hikayedir.İlk başlarda "İnsanlıktan hala umudum var !" dersiniz ancak en sonunda koca bir melankoliye boğulursunuz.
Kim bilir? belki Tenere bölgesi binlerce yıl sonra tekrar orman olur, tekrar çölleşir, yeni Tenere Ağaçları gelir dünyaya...
Tenere Ağacının Hikayesi Bu Kadardı...
Daha çok böyle Bence yazmak istiyorum, desteklemek için benceyi beğenmeniz yeterli benim için.Sonraki "Bence" de görüşmek üzere !