Bazı klasik menopoz belirtilerinden sonra birçok bayan menopoz nedir, menopoza kaç yaşında girilir?, yalancı menopoz belirtileri nelerdir?, erken menopoz belirtileri nelerdir? ve menopoz idrar testi soruların cevabından emin olmak için araştırma yapar. Menopoz, bebeklik, ergenlik ve cinsel olgunluk gibi hayatın bir evresidir. Menopoz sırasında yumurtalıklardaki (yumurtalıklar) folikül sayısı azalır ve östrojen üretimi de azalır. Zamanla östrojen üretimi durur ve yumurtalıklar küçülür. Sonuç, kesintiye uğramış bir adet döngüsü ve doğurganlık kaybıdır. Menopoz kelimesi Yunanca mens (ay) ve duraklama (durmak) kelimelerinden gelir.
Menopozda adet kanaması kaç gün sürer? sorusu da sıklıkla araştırılmaktadır. Bunun için net bir şey söylenemez çünkü kişinin bünyesi ile bağlantılı bir durumdur kimi zaman kanama yoğunluğu artar, kimi zaman ise azalır. Aynı kişi bir zaman arttığını sonra yine azalma eğiliminde olduğunu da belirtebilir. Dünya Sağlık Örgütü menopozu, yumurtalık fonksiyonunun kaybı nedeniyle adet döngüsünün kalıcı olarak kesilmesi olarak tanımlar. Menopoz yaşı tüm dünyada 45-55’tir. Araştırmalar Türkiye’de ortalama menopoz yaşının 46-48 olduğunu gösteriyor. Menopoz, Dünya Sağlık Örgütü sınıflamasına göre üç döneme ayrılır;
Perimenopoz: İlk belirtilerden menopoza kadar olan dönemi kapsar. Yumurtalıklardaki foliküllerin aktivitesi yavaşlar. Menstrüasyon düzensiz hale gelir. Bu süreç aylar veya yıllar alabilir.
Menopoz: Bu son adet kanamasıdır.
Post-menopoz: Menopozdan yaşlılığa kadar geçen 68 yılı kapsar. Bir kadının menopoza girmesi için 12 aydır adet görmemiş olması gerekir.
Menopoz oluşuma göre de sınıflandırılır:
Erken menopoz: 45 yaşından önce ortaya çıkan menopoza erken menopoz denir. Nedeni bilinmeyen durumlar, otoimmün hastalık, radyasyon tedavisi, kemoterapi, enfeksiyon, çevresel nedenler, kürtaj ve düşük, sık gebelik, obezite, ‘hipotiroidizm’ gibi nedenlerle ortaya çıkabilir.
Cerrahi menopoz: Bazı ameliyatlar erken menopoza neden olabilir. Adet gören bir kadının yumurtalıkları cerrahi olarak alınırsa adet kanaması kesilir ve menopoz gelişir. Radyasyon tedavileri menopoza neden olabilir. Kanser kemoterapisi sırasında yumurtalık fonksiyonunun kaybı geri dönüşümlüdür.
Erken menopoz Belirtileri Nelerdir?
Menopoz nedir sorusuna cevap verdik. Şimdi sırada menopoz belirtileri nelerdir ve şiddetleri hakkında genel olarak şunlar söylenebilir;
- Ateş, vücuda sıcaklık basması
- Uyuma güçlüğü
- Duygusal ve duygu durum bozuklukları
- Depresyon
- Stres ve sinirlilik
- Cinsel işlev bozukluğu
- Saç dökülmesi
- Kilo alma
- Kemik erimesi
- Bilişsel işlevlerde bozulma gibi sorunlardan şikayetler.
Pek çok kadın menopoz şikâyetleri ve doğum için alternatif tıp ve ilaç tedavileri aramaktadır. Bu konuda pek çok bilimsel çalışma yapılmaktadır. Çeşitli bilimsel araştırmalar, zihin ve beden uygulamalarının bazı menopoz semptomlarının yarattığı stres ve rahatsızlığı azaltmada faydalı olabileceğini göstermektedir. Özellikle hipnoz, sıcak basmalarını azaltmada klinik olarak önemli olduğu gösterilen bir zihin ve beden müdahalesidir. Doğal ürünlerin etkinliğine dair kanıtlar karışık ve güvenlik sorunları var. Kadın doğurganlığı yaşla birlikte azalır.
1930’ların başında, bilim adamları “erken menopozun” anormal derecede yüksek üriner gonadotropin seviyelerine sahip olduğunu keşfettiler. Bununla birlikte, 1950’de Dr. Atria, “erken menopoz” olan 20 hastayı gözlemledi ve 40 yaşından önce menopozun kesilmesi, düşük östrojenin klinik belirtileri, viral hastalık ile ilişki ve hormon etkileri dahil olmak üzere erken menopoz belirtileri ana klinik özelliklerini tanımladı.
Menopoz Yaşı Kaçtır?
Yumurtalık yaşlanması, yumurtalık yetmezliğine ve menopoza yol açan bir süreçtir. Menopoz genellikle 48-51 yaş civarında ortaya çıkar ve yaş 40 ile 60 arasında değişir. Dünya Sağlık Örgütü (WHO) menopozu, yumurtalık folikül aktivitesinin kaybı nedeniyle menstrüasyonun kalıcı olarak kesilmesi olarak tanımlamaktadır. Amenore, son 12 ay içinde adet görmemesi olarak tanımlanır. Reprodüktif Yaşlanma Aşamaları (STRAW) atölyesinde, reprodüktif yaşlanmanın farklı evrelerini menstrüel döngü ve uyarıcı hormon seviyelerine (FSH) göre ayırt etmek için kriterler geliştirilmiştir.
Perimenopoz; Erken foliküler fazda yüksek fakat değişken FSH seviyeleri ve düşük anti-Müllerian hormon (AMH) ve folikül sayısı (AFC) seviyeleri ile karakterizedir. Bu dönemde adet düzensizlikleri meydana gelir.
Yalancı Menopoz Belirtileri Nelerdir?
Yalancı menopoz belirtileri, en sık görülen semptomu adet döngüsündeki bir değişikliktir. Diğer belirtiler sıcak basması, gece terlemesi, vajinal kuruluk, cilt kuruluğu, cinsel ilişki sırasında ağrı ve vajinal kuruluk nedeniyle cinsel ilişkiye isteksizlik, eklem ağrısı, anksiyete bozuklukları, panik atak gibi psikolojik değişiklikler ve diğer belirtilerdir.
Menopoz, doğrudan yumurtalıklardaki yumurta sayısı ve hormonal olaylarla ilgili olduğu için yaşla doğrudan ilişkili değildir. Ancak menopozun 45-55 yaş arası kadınlarda daha sık görüldüğü bilinmektedir. Menopoza girerken adet kanamaları nasıl olur sorusu birçok kadının merak konusudur. Düzensiz olmakta ve bazı adet belirtilerinin yok olup bazısı da aşırı olabilir. Perimenopoz belirtileri genellikle bu derecelerden önce 4 yıllık bir süre boyunca gözlemlenebilir.
Yine, perimenopozun uzunluğu ve şiddeti, menopozun meydana geldiği yaşta olduğu gibi kişiden kişiye değişir. Menopoza girmede genetik, vücut yapısı, hormonal sistemin özellikleri, kullanılan ilaçlar, kronik hastalıkların varlığı, çocuk doğurma, adet düzeni ve ruhsal durum gibi birçok faktör etkili olabilir. Tüm bu nedenlerle menopoz yaşının bireysel olduğu söylenebilir. Adet döngüsü kadın fizyolojisindeki önemli olaylardan biridir.
Temel olarak ergenlik döneminde endokrin sistemin ana düzenleyicisi olan hipofiz bezinden FSH ve LH hormonlarının düzenli salınımı nedeniyle yumurtalık hücreleri aktif hale gelir. Bu östrojen ve progesteron gibi seks hormonlarının üretimini tetikler. Bu hormonlar arasındaki dengeye bağlı olarak yumurta olgunlaşır ve adet döngüsünün ortasında rahime salınır.
Döllenme olmazsa rahim içindeki dokular bozulur ve hormon düzeylerindeki değişime tepki olarak kanamalar meydana gelir. Menopozla birlikte bahsi geçen hormonların salınımı azaldığı ve yumurtalıklarda gelişmeye uygun yumurta bulunmadığı için adet döngüsünün fizyolojik olayları gerçekleşemez ve adet görmez. Bu anlamda, bir kadının endokrin sistemi, menopoz sonrası dönemde daha istikrarlı bir süreç izler. Bir kadının yumurtalığındaki yumurta sayısı anne rahmindeki belirli bir sayıyı geçemez, ancak doğumdan sonra yüzlerce yumurta içerir. Ergenlik döneminde her ay birkaç yumurta gelişir ve bunlardan biri rahme salınır. Aylık kanama ile yumurtalık hücreleri yavaş yavaş tükenir ve yaşla birlikte yumurtalıklarda gelişmeye uygun yumurta sayısı önemli ölçüde azalır. Menopoz yaşı, 50 yaş civarında bu duruma yol açan hormonal dalgalanmalar ile birlikte adet döngüsünde değişiklik, kanama sıklığının azalması veya artmasıdır.
Bu dönem perimenopoz (perimenopoz) olarak kabul edilir ve menopozun ilk belirtilerinden biri olarak sayılabilir. Kanamanın tamamen durması ve 12 ay kanama olmamasının ardından menopoz sona erer. Menopoz sonrası kadınlar artık adet görmezler. Menopoza girenlerin yorumları; hemen hemen tüm bayanların menopoz yorumu, ateş basması rahatsızlığı ve agresif bir yapıda olması şeklinde gelmektedir.
İdrar İle Yapılacak Olan Menopoz Testleri Var mı?
Menopoz teşhisi için en güvenilir ve önerilen yöntem, kandaki hormon düzeylerini ölçmek ve fizik muayene ile birlikte değerlendirmektir. Menopoz teşhisi için en faydalı hormonal yöntem 3. Günde yapılan kan FSH ölçümüdür. Menopozda FSH ve diğer hormonların değerlendirilmesi hakkında detaylı bilgiye buraya tıklayarak ulaşabilirsiniz. İdrarla evde menopoz testi için uygun test kitleri vardır, bu test şeritleri idrardaki FSH hormonundaki artışa duyarlı olacak şekilde yapılmıştır.
Menopoz yaklaştıkça veya menopoz başladığında, FSH hormonunun kan seviyeleri yükselir ve bunun sonucunda idrarla atılan FSH miktarı da artar. Kan hormonu testleri, FSH düzeylerini mililitredeki birim sayısını açıkça gösterecek şekilde ölçer. İdrar testleri birim olarak bir değer vermez, sadece FSH’nin yüksek olup olmadığını gösteren sonuçlar verir. Bu testler idrarda gebelik testlerine benzer bir mantıkla çalışır. Ancak menopoz teşhisi, hamilelik teşhisinden çok farklıdır.
Bu nedenle evde menopoz testlerine güvenilmemeli, doktorunuza danışılmalıdır. Çünkü menopoz için yapılan idrar testi negatif çıksa bile (henüz menopoza girmemiş), kişi menopozda olabilir. Menopoz teşhisi konan bir kadın için kanda FSH ve bazen başka hormonlar ölçülür, ayrıca fiziki ve ultrasonografik değerlendirme yapılır ve hastanın semptom ve şikayetlerinin toplu olarak değerlendirilmesi gerekir. Tanı ancak FSH testi veya menopozal idrar tahlili ile konulabilir.
İdrar menopoz testleri, bir kadının doğurganlığı veya bir çiftin kısırlık sorunları hakkında bilgi sağlamaz. Çünkü bu konulardan haberdar olmak için öncelikle FSH ve diğer bazı hormonların değerini bilmeniz gerekiyor. Ayrıca kısırlık, doğurganlık, yumurtalık kapasitesi gibi konularda bilgi almak için sadece hormonal değerler yeterli olmayıp muayene, ultrason ve diğer bazı yöntemler gerektirir.
Kadınlar Menopoza Ne Zaman Girer?
Kadınlar, herhangi bir anormallik olmadığı durumda 55 ila 60 yaş arasında menopoza girerek adet görmeyi bırakmaktadır.
Erken Menopoz Belirtileri Nelerdir?
Bazı kadınlarda beklenmedik anormallik durumunda aşağıdaki durumlar belirebilir:
– Otoimmün hastalık
– Radyasyon tedavisi
– Kemoterapi
– Enfeksiyon
– Kürtaj ve düşük
– Çevresel nedenler
– Sık gebelik
gibi durumlar erken menopozun uyarıcılarıdır.
Yalancı Menopoz Belirtileri Nelerdir?
Yalancı menopozun durumlarında aslında menpoza girmeyecekken sizi girmiş gibi hissettiren durumlardır. Bunlar ise:
– Sıcak basması
– Gece terlemesi
– Vajinal kuruluk
– Cinsel ilişkide isteksizlik
– Cilt kurulupu
– Eklem ağrısı
– Panik atak gibi durumlardır.
Bu içerik hazırlanırken tr.wikipedia.org/wiki/Menopoz adresinden faydalanılmıştır.