Canan Hocamız kitaplarında sağlıklı yağları yemezsek fazla yağlarımızı yakamayacağımızı açık olarak anlatıyor. Buna rağmen hala beslenme uzmanları yağların kalorisine değiniyor, çok sınırlı yağ veriyor hatta yağlı olduğu için zeytin ve kuruyemiş gibi gıdaları da kısıtlıyorlar. Biz de Cleveland Clinic Fonksiyonel Tıp Merkezi Direktörü, çok satan kitapların yazarı ve koruyucu hekimliğin önemini vurgulayan Dr. Mark Hyman'ın aşağıdaki yazısını okuduğumuzda mutlaka paylaşmak istedik.
"YAĞ YEMEK NEDEN SİZİ YAĞLANDIRMAZ?
"Bütün kaloriler aynıdır" miti yağı suçlu haline getiriyor. Kalori perspektifinden bakıldığında 1 gram yağda 9 kalori, 1 gram karbonhidrat veya proteinde 4 kalori var, daha az yağ yerseniz daha az kalori alırsınız. Maalesef bu teori pek çok nedenle çalışmıyor. Bu görüş bizim hasta ve kilolu olmaya devam etmemizin nedenidir. Laboratuar ortamında vakum içinde yakılırsa tüm kaloriler aynı olabilir. Ancak vücut laboratuar değildir, aynı anda binlerce sürecin cereyan ettiği, karmaşık bir organizmadır.
Beslenme her şeyi kontrol ediyor. Beslenme hastalıklara neden olan veya hastalıkları önleyen gen işlevlerini etkiliyor. Beslenme sağlık genlerini veya hastalık genlerini aktive ediyor, genlere yağları yakmalarını veya depolamalarını söylüyor. Beslenme, hormonlarımızı, beyin kimyamızı, bağışıklık sistemini, hatta bağırsak florasını etkiliyor.
Yağ yemek daha fazla kalori yakılmasına yardımcıdır!
Ulusal Sağlık Enstitüleri'nden Kevin Hall, daha fazla yağ yiyenlerin aynı kaloriyi karbonhidrattan alanlara göre günde 100 kalori fazla yaktığını hesaplamış. Bir senede bu hiç egzersiz yapmadan yaklaşık 5 kilo vermek demek olur. Hall, beyin görüntüleme çalışmalarından da örnek vererek daha fazla yağ yemenin beyindeki açlık merkezlerini kapattığının gösterildiğini belirtmiş.
JAMA'da (Amerikan Tıp Derneği Dergisi) yayınlanan bir makalede Harvard profesörlerinden Dr. David Ludwig obezite ve metabolizma konusunda çok farklı bir görüş ileri sürüyor. Dr. Ludwig'e göre daha fazla yediğimiz ve daha az egzersiz yaptığımız için yağlanmıyoruz. Tam tersi daha kilolu (yağlı) olmanın daha fazla yemeye ve daha az egzersiz yapmaya neden olduğunu belirtiyor. Yağ hücrelerimiz acıkıyor ve bizi fazla yemeye itiyor.
Nasıl kilo alıyoruz: Aç yağ hücreleri
Düşen ilk domino taşı şeker ve ekmek gibi şekere dönüşen karbonhidratların yağ depolayan hormon olan insülini zıplatmasıdır. Bu noktada fazla kilolu olmanız da gerekmez. İnsülin, kan dolaşımında bulunan tüm yakıtı yağ hücrelerine yönlendirir, özellikle de karın bölgesindeki hücrelere. Bu beyni daha fazla yemek için uyarır.
Kilo vermenin ilk akla gelen yolunu, daha az kalori alıp daha fazla egzersiz yapmayı seçtiğinizde, vücut kıtlığa giriliyor diye alarme oluyor. Bu yorgun hissetmenize ve enerji tasarruf etmek için daha az hareket etmenize yol açıyor, sizi acıktırıyor ve daha fazla yiyorsunuz. Evrimsel olarak bu mantıklı, tekrar yiyecek bulana kadar ölmeyesiniz diye metabolizma yavaşlıyor. Ancak günümüz için geçerli değil.
Çoğu kişide kilo vermek için az yemek çok hareket etmek işe yaramıyor. Verdikleri kiloyu bir sene bile koruyamıyorlar çünkü sürekli aç ve yorgun olmak kolay değil. Böylece kilo verme, sonradan geri alma döngüsü başlıyor.
İlginç olan yanlış yiyecekleri yiyerek de vücudu kıtlık moduna sokabilirsiniz. Çok fazla şeker ve rafine karbonhidrat tüketirseniz de vücutta kıtlık algısı oluşur. Bir sürü kalori ve yiyecek varken kıtlık algılanması ilginç. Kan şekerini yükselten besinler aldığınızda yağ depolayan hormon insülin zıplıyor ve yedikleriniz yağa dönüşüyor, bu tekrar acıkmanıza neden oluyor ve kısır döngü böyle oluşuyor.
Yüksek yağlı beslenmeyle metabolizmanızı hızlandırın!
İnsanlar üzerinde yapılan çalışmalarda fazla yağ tüketenlerin metabolizmalarının daha hızlı çalıştığı gösterildi. Harvard Üniversitesi'nden Dr. Ludwig ve arkadaşları yüksek yağ - düşük karbonhidrat ve düşük yağ - yüksek karbonhidrat beslenmelerini karşılaştırmışlar. Bu çalışmaya katılanların tüm yiyecekleri araştırmacılarca sağlanmış ve yüksek yağ ile beslenenlerin daha fazla yaktıklarını belirlemişler.
Aynı araştırmacılar daha sonra çapraz bir çalışma yapmışlar, aynı katılımcılardan oluşan iki grubun beslenme programlarını değiştirmişler. Böylelikle beslenmenin metabolizma üzerine nasıl etki ettiğini aynı kişilerde farklı beslenme programları uygulayarak görme imkanı bulmuşlar. Her iki grubun da aldıkları toplam kalori miktarı aynıymış.
Sonuçlar şaşırtıcı olmuş. Yüksek yağ grubu düşük yağ grubuna göre günde 300 kalori daha fazla yakmışlar. Yüksek yağ grubunun LDL kolesterolleri ve trigliseridleri daha düşük olmuş, bir inflamasyon göstergesi olan PIA-1 de daha düşük olmuş. İnsülin dirençleri veya pre diyabet durumları da daha iyiye gitmiş.
Buradan çıkarılacak sonuç, yağ hücre biyolojisinin yediklerimizin kalitesi ve çeşitleriyle ilgili olduğudur. Bu da neden sağlıklı yağlar yememiz, rafine karbonhidratlardan uzak durmamız, düşük glisemik indeksli, yüksek lifli beslenmemiz gerektiğini açıklıyor. Beslenmemizde avokado, hindistancevizi yağı, zeytinyağı, kuru yemişler, tohumlar ve yumurtaya bolca yer vermeliyiz."
Dr. Mark Hyman
Çeviri: Nurçin Çağlar