İsteğe bağlı sigorta; kişilerin isteğe bağlı olarak prim ödemek suretiyle uzun vadeli sigorta kollarına ve genel sağlık sigortasına tâbi olmalarını sağlayan bir sigorta uygulamasıdır. İsteğe bağlı sigorta nedir? Kimler bu sigortadan yararlanabilir? İsteğe bağlı sigorta ödeyerek emekli olma imkanı var mıdır? Hangi sigorta kollarından emekli olunabilir? Ne zaman bu sigortalılık son bulur? İsteğe bağlı sigorta tutarı ne kadardır? İşte tüm bu soruların cevaplarına ilişkin detaylar.
İsteğe bağlı sigortalılık nedir?
İsteğe bağlı sigortalar, sigorta sahibinin risklerini azaltmak ve olası bir zarar durumunda maddi kayıplarını telafi etmek için yaptırılır. İsteğe bağlı sigortalar arasında, hayat sigortası, sağlık sigortası, konut sigortası, araç sigortası, seyahat sigortası, kaza sigortası, mesleki sorumluluk sigortası gibi birçok farklı sigorta türü bulunmaktadır.
İsteğe bağlı sigorta; kişilerin isteğe bağlı olarak prim ödemek suretiyle uzun vadeli sigorta kollarına ve genel sağlık sigortasına tâbi olmalarını sağlayan bir sigorta uygulamasıdır. Bu uygulamadan yararlanan bireyler, uzun vadede belli koşulları yerine getirmeleri durumunda, hayatları boyunca kendileri; ölümleri halinde ise, varsa hak sahipleri, zorunlu sosyal sigortanın uzun dönemli sigorta kollarının sağladığı tüm sigorta yardımlarından isteğe bağlı sigortalılık yoluyla yararlanma hakkını elde etmektedir.
Kimler isteğe bağlı sigortaya başvurabilir?
İsteğe bağlı sigortalı olabilmek için ( ikili sosyal güvenlik sözleşmelerinden doğan haklar saklı kalmak üzere) Türkiye’de ikamet edenler ile Türkiye’de ikamet etmekte iken sosyal güvenlik sözleşmesi imzalanmamış ülkelerdeki Türk vatandaşlarından aşağıdaki şartlar aranır:
- a) 5510 sayılı Kanuna tâbi zorunlu sigortalı olmayı gerektirecek şekilde çalışmamak (Banka sandıkları dahil)
- b) 4/a kapsamında sigortalı olarak çalışmakla birlikte ay içinde 30 günden az çalışmak yada tam gün çalışmamak
- c) Kendi sigortalılığı nedeniyle aylık bağlanmamış olmak,
- d) 18 yaşını doldurmuş bulunmak,
- e) İsteğe bağlı sigorta talep dilekçesiyle Kuruma başvuruda bulunmak.
İsteğe bağlı sigortalı olabilmek için T.C. vatandaşı olma şartı yoktur. Yasal olarak Türkiye’ de ikamet etme şartı vardır. Ölüm sigortasından gelir/aylık alanlar isteğe bağlı sigortalı olabilir. Yine kendi sigortalılığı nedeniyle gelir (aylık değil) bağlanmış olanlar isteğe bağlı sigortalı olabilirler.
Türkiye ile uluslararası sosyal güvenlik sözleşmesi imzalanmamış ülkelerde çalıştırılmak üzere götürülen Türk işçilerinden isteğe bağlı sigortalılık talebinde bulunanlardan Türkiye’de ikamet şartı aranmamaktadır. İkili sosyal güvenlik sözleşmesi imzalanan örneğin Fransa, İngiltere, İsveç, İsviçre’de bulunanlardan ikamet şartı aranmamaktadır.
5510 sayılı Kanunun 5 inci maddesinin (a), (b) ve (e) bentlerine tabi olan (tüm sigorta kollarına tabi olmayıp haklarında bazı sigorta kolları uygulanan sigortalılar) sigortalılık hali isteğe bağlı sigortalılık için engel teşkil etmez.
İsteğe bağlı sigorta ne zaman başlar ne zaman sona erer?
İsteğe bağlı sigortalılık, müracaatın Kurum (SGK) kayıtlarına intikal ettiği tarihi takip eden günden itibaren başlar. İsteğe bağlı sigortalılığın başladığı tarihten itibaren, aynı zamanda 5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesine göre sigortalı olmayı gerektirecek çalışması bulunduğu tespit edilenlerin isteğe bağlı sigortalılıkları, 5510 sayılı Kanuna tabi sigortalılıklarının sona erdiği tarihi takip eden günden başlatılır. Bunların zorunlu sigortalılıkla çakışan sürede isteğe bağlı sigorta primi ödenmişse, bu süreye ilişkin ödedikleri isteğe bağlı sigorta primleri talepleri halinde ilgililere iade veya doğacak borçlarına mahsup edilir.
İsteğe bağlı sigortalılık;
İsteğe bağlı sigortalılığını sona erdirme talebinde bulunanların, primi ödenmiş son günü takip eden günden,
- Aylık talebinde bulunanların, aylığa hak kazanmış olmak şartıyla talep tarihinden,
- Ölen sigortalının ölüm tarihinden, itibaren sona erer.
- Türkiye’de ikamet etmekte iken isteğe bağlı sigortalı olanlardan sosyal güvenlik sözleşmesi imzalanmamış ülkede bulunanların isteğe bağlı sigortalılıkları aksine bir talep olmadığı sürece devam eder.
İsteğe bağlı sigorta için nasıl nereye başvurulur?
İlk defa isteğe bağlı sigortalı olmak isteyenlerin e-devlet üzerinden veya “İsteğe Bağlı Sigorta Giriş Bildirgesi” ile ikametgahlarının bulunduğu yerdeki SGK ünitelerine başvurmaları gerekmektedir. Tekrar isteğe bağlı sigortalı olmak isteyenlerin ise talep dilekçesi ile müracaat etmeleri gerekmektedir.
SGK uygulamasına göre;
- Adi posta veya Kuruma doğrudan yapılan başvuru ve bildirimlerde, başvuru veya bildirimin Kurumun gelen evrak kayıtlarına intikal tarihi;
- Taahhütlü, iadeli taahhütlü, acele posta servisi, PTT Alo Post veya PTT Kargo ile yapılan başvuru ve bildirimlerde ise başvuru veya bildirimin postaya veya kargoya verildiği tarih; başvuru veya bildirim tarihi olarak kabul edilecek.
- 5434 sayılı Kanunun mülga 12 nci maddesi uyarınca isteğe bağlı iştirakçilik başvuruları, Sigorta Primleri Genel Müdürlüğü Sigortalı Tescil Daire Başkanlığı Mithatpaşa Caddesi No:7 Sıhhıye/ANKARA adresine yapılacaktır.
İsteğe Bağlı Sigorta prime esas kazancın ne kadarıdır?
İsteğe bağlı sigorta primi, prime esas kazanç alt sınırı ile üst sınırı arasında sigortalı tarafından belirlenen prime esas kazancın %32’sidir. Bunun %20 si MYÖ, %12’ si genel sağlık sigortası primidir.
Ay içindeki çalışması 30 günün altında olanlar ile kısmi süreli iş sözleşmesi ile çalışanlardan ay içindeki çalışmasını 30 güne tamamlamak için isteğe bağlı sigortalı olanlar aynı zamanda işsizlik sigortası kapsamında olup, prim oranları toplam %35’ dir.
İsteğe bağlı sigorta nasıl belirlenir?
İsteğe bağlı sigortalılar ne kadar prim öder? İsteğe bağlı sigorta primi, prime esas günlük kazanç alt sınırı ile üst sınırı arasında kalmak şartıyla, sigortalı tarafından beyan edilen günlük kazanç tutarına göre belirlenmektedir.
İsteğe bağlı sigorta primi 2023 ne kadar oldu?
İsteğe bağlı sigortalılıkta ödenecek prim tutarını kişi kendi belirlese de primin üst ve alt sınırı var. En az brüt asgari ücretin yüzde 32’si, en çok da brüt asgari ücretin 7,5 katının yüzde 32’si kadar prim ödenebiliyor.
Asgari ücrete yüzde 34,04 zam gelmesinden dolayı en düşük isteğe bağlı prim 4292 lira oldu. En yüksek prim ise yüzde 34,04 zam ile 32 bin 195 liraya yükseldi.
İsteğe Bağlı Sigorta Kaç Yıl Ödenir?
İsteğe bağlı sigortalı olan kişiler 4B’li yani diğer bir deyişle Bağ-Kur’lu olur. Bu sebeple emeklilik hesaplama işlemi yapılırken Bağ-Kur koşulları geçerlidir. Özellikle ev hanımları isteğe bağlı sigorta ile ilerleyen zamanlarda emekli maaşını hak etmek için araştırma içine girer. Emeklilik için ev hanımlarında prim, yaş ve yıl olarak 3 şart aranır. Yılı ve primi tamamlamak için belirli bir süre sigortalı olma şartı vardır.
- Eğer ilk sigorta girişiniz 8 Eylül 1999 öncesindeyse 3600 gün prim ve 10 yıllık sigorta süresi şartı aranır.
- İlk sigorta girişi 9 Eylül 1999 ve 30 Nisan 2008 arasındaysa 25 yıl sigortalı kalma süresinin dolması, 60 yaş şartının karşılanması ve 4500 gün prim ödenmesi gerekir.
- İlk sigorta girişi 1 Mayıs 2008 sonrasındaysa 5400 gün prim ve 63 yaş koşulu aranır.
- İsteğe bağlı normal emeklilik için 9000 gün prim koşulu bulunur.
Ayrıca ev hanımları eğer ilk sigorta girişinden sonra doğum yaptıysa doğum borçlanması yapabilir. Erkekler de askerlik yaptığı süreyi borçlanabilir. İsteğe bağlı sigorta uygulamasına başvurarak siz de primleri kendiniz ödeyerek emekli olabilirsiniz.
İsteğe bağlı sigortalı ne kadar maaş alır?
İsteğe bağlı sigorta emeklisi ne kadar maaş alır sorusunun cevabı emekli olunacak sigorta kolu ve pirim ödenen dönemlere, primlerin düşükten mi yoksa yüksekten mi ödendiğine göre farklılık gösterir. Prim ödemeleri hep asgariden ödenenler için 2022 yılında en düşük isteğe bağlı emeklilik maaşı 3500 TL oldu.
İsteğe bağlı bağkur emekli maaşı 2023
Pek isteğe bağlı Bağkur maaşı ne kadar? İsteğe bağlı Bağkur kapsamında prim ödeyenler Ek-5 sigortasına göre biraz daha yüksek emeki maaşı alabilirler.
2022 yılında en düşüki isteğe bağlı 4b Bağkur maaşı 7500 TLʼdir.
Ek-5 isteğe bağlı sigortalı emekli maaşı ne kadar 2023
Ek 5 tarım sigortası tarım ve orman işçileri için dışarıdan sigorta ödemesi yapılabilen sigorta kollarından birisidir. Bu kapsamda emekli olacaklar için;
2022 yılında en düşük emekli aylığı 7500 TLʼdir.
SGK 4A en yüksek emekli maaşı ne kadar?
En yüksek emekli maaşı dye br şey yoktur. Yukarıda da belirtiğimiz gibi ortalama prime esas kazanç, güncelleme katsayısı ve aylık bağlama oranı esas alınarak emekli maaşı hesaplaması yapılmaktadır.
- Sigortalıların prime esas kazanç tavanı brüt kazancın en fazla 7,5 katı kadar olablimektedr.
- Primler tavandan ödenenler için her yıl geçerli tavan kazanç üzerinden bildirim yapılır.
- Dolayısıyla bu yıllara at kazançlar güncellendikten sonra aylık bağlama oranına göre aylık bağlanmaktadır.
Yurt Dışında Çalışan Türk İşçiler Bakımından İsteğe Bağlı Sigortalılık
5510 sayılı Kanunun 5 inci maddesinin (g) bendi kapsamında Ülkemiz ile sosyal güvenlik sözleşmesi olmayan ülkelerde iş üstlenen işverenlerce yurt dışındaki işyerlerinde çalıştırılmak üzere götürülen Türk işçileri bu kapsamdaki sigortalılıkları devam ettiği sürece isteğe bağlı sigortalı olabileceklerinden, bu sigortalıların takibinin doğru bir şekilde yapılabilmesini teminen sigortalı dosyaları önceden olduğu gibi sosyal güvenlik sözleşmesi imzalanmamış ülkelerde iş üstlenen işverenin işyeri sicil dosyasının işlem gördüğü sosyal güvenlik il müdürlüğü/sosyal güvenlik merkezinde bulunacaktır.
2020/21 Sayılı SGK Genelgesi‘nde yapılan değişikliklere göre Türkiye’de ikamet etmekte iken ikametini uluslararası sosyal güvenlik sözleşmesi imzalanan ülkelere (Fransa, İngiltere, İsveç ve İsviçre hariç) taşıyanların isteğe bağlı sigortalılığı ikametin yurt dışına taşındığı tarihten itibaren sona erecektir. Ancak ikametini uluslararası sosyal güvenlik sözleşmesi imzalanmamış ülkelere taşıyanların isteğe bağlı sigortalılıkları sigortalının aksine bir talebi olmadığı sürece devam ettirilecektir.
Bu şekilde prim ödenen süreler 4/A kapsamında sayılır.
İşveren Yönünden Ay İçinde 30 Günden Az Çalışıp İsteğe Bağlı Sigortalı Olanların Bildirimi Kanunun 50 nci maddesi ile ay içinde 30 günden az çalışan veya tam gün çalışmayanlar isteğe bağlı sigortaya müracaat etmeleri halinde kalan sürelerini isteğe bağlı sigortaya prim ödeyerek 30 güne tamamlama hakkına sahiptir.
Ay içinde 30 günden az çalışarak isteğe bağlı sigortalılık uygulamasından yararlanan sigortalılar aylık prim ve hizmet belgesindeki eksik gün nedeni 06 (Kısmi istihdam), 07 (Puantaj kayıtları), 17 (Ev hizmetlerinde 30 günden az çalışma), 12 (Birden fazla) ve 13 (Diğer) olanlar dikkate alınacaktır. Bu sigortalıların zorunlu sigortalılık süresinin isteğe bağlı sigortaya beyan ettiği gün sayısından az olması halinde, eksik ödemiş oldukları aylara ilişkin hizmet, prim farkını ödemeleri halinde dikkate alınacaktır. Zorunlu çalışmalarının beyan ettikleri gün sayısından fazla olması halinde ise fazla ödenen tutarlar prim borçlarına mahsup edilebileceği gibi talepleri halinde sigortalılara iade edilecektir.
- Örnek. Aylık prim ve hizmet belgesinde her ay 12 gün çalışan ve eksik gün nedeni 06 (Kısmi istihdam) olan sigortalı, 25/5/2020 tarihinde ay içinde 30 günün altında olan süresini isteğe bağlı sigortalı olarak tamamlamak için müracaat etmiştir. Bu durumda sigortalının isteğe bağlı sigortalılığı 13/5/2020 tarihi itibariyle başlatılacaktır.
Bu şekilde prim ödenen süreler 4/A kapsamında sayılır.
İsteğe Bağlı Sigortalılık ile İlgili Dikkat Edilmesi Gereken Hususlar
- İsteğe bağlı sigorta primi ödenmiş süreler, malullük, vazife malullüğü, yaşlılık ve ölüm sigortaları ile genel sağlık sigortası hükümlerinin uygulamasında dikkate alınır ve bu süreler 5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında sigortalılık süresi olarak kabul edilir (istisnalar yukarıda belirtilmiştir).
- İsteğe bağlı sigortalılıktaki prime esas kazançlar ile prim ödeme gün sayıları kısa vadeli sigorta uygulamalarında dikkate alınmaz.
- İsteğe bağlı sigortalı olanlar, bakmakla yükümlü olunan kişi olsa dahi, 5510 sayılı Kanunun 60 ıncı maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında genel sağlık sigortalısı sayılır ve genel sağlık sigortası primini de ödemekle yükümlüdürler.
İsteğe bağlı sigorta nasıl sona erer?
- İsteğe bağlı sigortalılık İsteğe bağlı sigortalılığını sona erdirme talebinde bulunanların, primi ödenmiş son günü takip eden günden,
- Aylık talebinde bulunanların, aylığa hak kazanmış olmak şartıyla talep tarihinden,
- Ölen sigortalının ölüm tarihinden itibaren sona erer.
Kadınlarda ve erkeklerde emeklilik yaşı ve şartları SGK tarafından paylaşıldı: Ne Zaman Emekli Olurum?
Yetim aylığı ne kadar? Kimler yetim maaşı alabilir?
Personel giderlerinde aslan payı eğitime gitti: Kamu çalışanlarına 2,6 trilyon nakdi ödeme yapılacak
2024 IMEI kayıt ücretleri belli oldu: Yeni yılda kayıt ücretlerinde yüzde 58'lik artış
Deprem bölgesindeki üniversite öğrencilerinden katkı payı ve öğrenim ücreti alınmayacak