Etkili Kitap Okuma Teknikleri
Kitabı okumak sadece okumak anlamına da gelmiyor. İçerisinde barındırdığı kilit kavramların anlamını özümsemek, tekrar üzerine düşünülmesi gereken kısımları iyice sindirmek için gerçek anlamda düşünerek, öğrenerek ve bir başkasına öğretebilecek seviyeye gelecek şekilde okuma yapmak bizim için en faydalı okuma biçimi olacaktır.
Kitap, kazandırdığı kelime dağarcığı ve okuma hızının yanı sıra kişide oluşturduğu entelektüel bilgi birikimi ve özellikle genç yaşlardaki okurlar için karakter gelişiminde bazen bir ebeveyn veya öğretmenden daha faydalı olabiliyor.
Yavaş okuyan bir okuyucu;
- Dakikada 100-200 kelime okur,
- Gözün her hareketinde bir kelime okur,
- Göze hakim olamadığı için, bilinçsiz göz kaymaları, görsel gezintiler, ileri-geri sıçramalar, geri dönüşlerle okuması yavaşlar, zaman kaybeder,
- Daha fazla zihinsel çaba harcar, çünkü her kelimenin anlamını bir sonraki kelimeye eklemek zorundadır,
- Gözü yorulur,
- Ağır ve sıçramalı okuduğu için sıkılır, dikkatini toplamakta güçlük çeker, bu da anlamasını zorlaştırır.
Hızlı okuyan bir okuyucu;
- Dakikada 600-800 kelimenin üstünde okur,
- Gözün her sabitleşmesinde boyutu beş kelimeyi içine alacak şekilde genişler,
- İleri-geri sıçrama, geri dönüş, göz kaymaları, görsel gezintiler azalır, zamanı iyi değerlendirir.
- Göz bir grup kelimenin üzerine sabitleştiğinden her kelimenin tek tek anlamı okunmaz. Kelimelerin meydana getirdiği cümlenin anlamı okunur,
- Hızlı ve sıçramasız okuduğundan sıkılmaz. Yoğunlaşarak okuduğundan dikkatini uzun süre devam ettirir. Metni daha iyi anlar.
Kitap Üzerine Nasıl Not Alınır?
Kitap üzerine not almak, metinle ilgili notlar çıkarmanın en iyi yoludur. Bu, kitabın ayrıntılı bir okumasını yapmanı, aynı zamanda da metinle ilgili düşüncelerinle veya metnin senin üzerinde bıraktığı etki ile ilgili not almanı sağlar. Bir ders için kitap üzerine not alman gerekebilir ya da okuma deneyimini derinleştirmeye karar verebilirsin. Not alma aracını seçerek başlayabilirsin. Daha sonra anahtar kelimelere, ifadelere, fikirlere ve sorulara odaklanarak kitap üzerine not alabilirsin. Böylelikle aldığın notlar anlaşılır olacaktır ve daha sonra gözden geçirmek kolay olacaktır.
Not Alma Aracını Seçme
Fosforlu kalem, tükenmez kalem ya da kurşun kalem ile not alabilirsin. Kitap üzerine not almanın en kolay yollarından biri, metnin üzerinde doğrudan fosforlu kalem ve tükenmez kalem ya da kurşun kalem kullanarak not almaktır. Sayfada okumanı kolaylaştıracak tonda bir fosforlu kalem seç, örneğin açık mavi veya turuncu renkte. Standart sarı tonda fosforlu kalem de işine yarayacaktır. Koyu renkte bir tükenmez kalem seç ki okumayı kolaylaştırsın.
Not alırken tek bir tonda fosforlu kalem kullanmaya çalış ki en sonunda fosforlu kalemle çizilmiş ama yeniden okumakta zorlandığın sayfalarla karşılaşmayasın.
Metni çizmek senin için sorun yaratmayacaksa fosforlu kalem, tükenmez kalem ya da kurşun kalem seç.
Eğer kitapta metnin altını çizemiyorsan yapışkan not kâğıdı veya işaret bandı kullan. Kitabın sayfalarını çizmek istemiyorsan yapışkan not kâğıtları ya da yapışkan işaret bantları iyi birer seçenek. Not alırken bu işin bir parçası olarak, renkli yapışkan not kâğıtları ya da işaret bantları kullan.
Farklı renklerde yapışkan not kâğıtları ve işaret bantları ara. Kitap üzerine not alırken daha sonra renkli not kâğıtları veya işaret bantları kullanabilirsin.
Bir elektronik not alma programı kullanmayı deneyebilirsin. E-kitap okuyucuda okuduğun kitap üzerine not alıyorsan indirebileceğin birçok farklı not alma programı var. Skim ve Marvin gibi programlar, e-kitap okuyucuda metnin üzerine not almayı senin için kolaylaştıracaktır.
E-kitap okuyucudaki uygulama marketinden elektronik not alma programlarını indirebilirsin.
Anahtar Kelimeleri, İfadeleri ve Bölümleri Not Alma
- Dikkatini dağıtabilecek şeyleri ortadan kaldır. Okulda sessiz, yalnız kalabileceğin kütüphane ya da çalışma salonu gibi bir yere git. Evdeysen odanın kapısını kapat ve evdekilere rahatsız edilmek istemediğini söyle.
- Kitabı yavaş ve dikkatli bir şekilde oku. Bir kitap üzerine düzgün not alabilmek için okumaya zaman ayırman ve kitabı yavaşça okuman gerekir. Metindeki her bir kelimeye dikkat et. Okumaya devam etmeden önce dur ve metindeki bir paragraf hakkında düşün. Metni yavaş bir şekilde okurken hiçbir şeyi gözden kaçırmazsın ve metnin üzerine daha iyi not alabilirsin.[4]
- Anahtar ifadelerin altını çiz. Önemli olduğunu hissettiğin herhangi bir ifadenin altını çizerek başlayabilirsin. Genellikle anahtar ifadeler cümlenin en sonunda yer alır. İki nokta üst üsteden veya virgülden sonra da gelebilir. Metinde birçok kez tekrar eden ifadelere bak çünkü onların daha önemli olması muhtemeldir.
- Metinde sadece çok önemli olduğunu düşündüğün ifadelerin altını çizmeye çalış. Çünkü daha sonra baktığında hangisinin önemli olduğunu ayırt etmek zor olacağından altı çizilmiş ifadelerle dolu sayfalarla karşılaşmak istemezsin.
- İlgini çeken veya beğendiğin ifadelerin de altını çizebilirsin. Eğer bir cümle gözüne çarptığında veya dikkatini çektiğinde o cümlenin altını çizersen daha sonra o cümleye geri dönüp bakabilirsin.
- Anahtar kelimeleri daire veya kutucuk içine al. Yazar için önemli olduğunu düşündüğün kelimelere bak. Bir bölümde ana fikir ile ilgili bağlantı kuran kelimeleri daire içine alabilirsin. Kitapta birçok kez tekrar eden kelimelerin çevresine bir kutucuk da çizebilirsin. [6]
- Mesela “güç” kelimesinin metinde birçok kez geçtiğini fark ettiysen not olarak belirtmek için bir daire veya kutucuk içine al.
- Yazar, metni okurken bazı kelimeleri aklında tutmanı söyleyebilir. Notlarının bir parçası olarak bu kelimeleri daire veya kutucuk içine aldığından emin ol.
- Önemli bölümleri parantez içine al. Bir bölümde birden fazla satırın önemli olduğunu düşünüyorsan metinde bunu göstermek için parantez kullan. Parantez içine alırken yalnızca bazı satırları ya da metnin kısa bölümlerini seçmeye çalış. Uzun bölümleri parantez içine almak, nota geri dönmeni zorlaştırabilir. Ayrıca bu bölümü neden parantez içine aldığını da tam olarak anlamayabilirsin. [7]
- Mesela metinde önemli bulduğun ya da ilgini çeken belirli bir olay incelemesine odaklanan bir bölüm varsa onu not olarak eklemek için kenarlardan bir parantez kullan.
- Bilmediğin kelimelerin listesini çıkar. Bilmediğin ya da sana yabancı gelen kelimeleri sürekli olarak tuttuğun bir liste yap. Bu kelimeleri ayrı bir kâğıt parçasına veya metnin sonuna yaz. Daha sonra terimlere sözlükten bakıp ne anlama geldiklerini öğrenmiş olursun. Terimin anlamını, kitapta geçtiği yerin bağlamına göre düşün.
- Kolayca ve hemen hatırlayamadığın kelimelerin anlamına bakabilmek için elinin altında bir sözlük bulundur.
Önemli Fikirler ve Sorular ile İlgili Not Alma
- Bunları kitaptaki kenar boşluklarında belirt. Kitabı okurken kenarlara düşüncelerini ve izlenimlerini yazarak metinle iletişim kur. Düşüncelerine işaret edecek bir veya iki kelime yazabilirsin. Aklına gelirse kısa ifadelerle kenarlara not düşebilirsin.
- Kitabı okurken kendine şöyle sorular sor: "Yazar, okuyucu olan bana ne anlatmaya çalışıyor?" "Neden bu paragraf bu metinde yer alıyor?" "Metne duygusal açıdan nasıl karşılık verebilirim?"
- Kitapla ilgili sorularının bir listesini oluştur. Kitabı okurken metinle ilgili aklına bir soru takıldığında o listeye yaz. Kenarlara ya da sayfanın altına not düş. Kafanı karıştıran kelimeler veya ifadelerle ilgili kendine sorular sor. Katılmadığın ya da kavramakta zorlandığın fikirler hakkında sorular yönelt.
- Mesela şöyle sorular sorabilirsin: "Yazar neden kitapta bu örneği verdi?" "Bu paragrafta yazarın amacı ne?" "Yazar burada ne söylemek istiyor?"
- Soruları kısa tutarsan kenarlara sığabilirler, anlamadığın paragrafların yanına basitçe bir soru işareti koyabilirsin. Ya da soruları kısa tutmak için şu şekilde yazabilirsin: "Yazarın amacı?" "Ne söyleniyor?"
- Soruları ayrı bir not defterine ya da bir kâğıt parçasına da yazabilirsin. Böylelikle kitabın sayfalarındaki kenarları tıka basa doldurmamış olursun.
- Düşünceleri ok işaretleri kullanarak birleştir. Metindeki fikirleri ve temaları birbiriyle ilişkilendirmek için ok işaretleri ya da çizgiler kullan. Aynı sayfadaki anahtar kelimeleri daire içine alabilir ve daha sonra onları ok işaretleri ile birbiriyle ilişkilendirebilirsin. Veyahut bir paragrafın altını çizebilir, sayfanın alt tarafındaki başka bir paragrafa ok işareti çizerek onları ilişkilendirebilirsin.
- Düşünceleri birleştirmek, metin hakkında eleştirel olarak düşünmene yardımcı olacaktır. Metin üzerindeki açıklamaları ve notları da anlamsal olarak derinleştirecektir.
- Her bir bölümü sayfanın altında özetle. Kitabın bir bölümünü bitirdiğinde birkaç anahtar kelime kullanarak ana fikri ve düşünceyi kısaca yazmaya çalış. Bu anahtar kelimeleri sayfanın altına yazarsan daha sonra dönüp yazdıklarına bakabilirsin. [9]
- Örneğin kitaptaki bir paragrafı “güç”, “kadın cinselliği” ve “Freud vaka çalışması” gibi anahtar kelimelerle özetleyebilirsin.
- Ayrı bir not defterine ya da bir kâğıt parçasına da özetleyebilirsin, böylelikle kenarlar notlar ile tıka basa dolmamış olur.
Hızlı Ve Etkili Okumanın Faydaları
- Kısa sürede daha fazla kitap okuma
- Okuduğunu anlama oranının yükselmesi
- Analiz ve yaratıcı düşünmenin gelişmesi
- Daha az zaman harcayıp daha çok şey öğrenebilmek
- Kariyer ve kişisel gelişime katkı
- Sevilen yazarlara daha çok vakit ayırabilme
- Sosyal faaliyetler için daha fazla zaman kazanma
- Sınavlara hazırlanırken daha hızlı okuma ve daha çok anlama
- Aynı anda birden fazla objeyi görebilme
- Aktif görme alanının genişlemesi
- Gündemi yakından takip edebilme
- Güncel yazıları ve hit kitapları okuyabilme
- Okul başarısının artması
- İş yaşamındaki engelleri daha kolay aşma
Kaç Yaşındasınız ?
|İmsak||05:23|
|Güneş||06:48|
|Öğle||13:01|
|İkindi||16:23|
|Akşam||19:04|
|Yatsı||20:23|
|Takımlar||O||P|
|1. Galatasaray||2||6|
|2. Alanyaspor||2||6|
|3. Göztepe||2||4|
|4. Karagümrük||2||4|
|5. Beşiktaş||2||4|
|6. Antalyaspor||2||4|
|7. Hatayspor||2||4|
|8. Fenerbahçe||2||4|
|9. Kasımpaşa||2||3|
|10. Erzurumspor||2||3|
|11. Sivasspor||2||3|
|12. Kayserispor||2||3|
|13. Konyaspor||1||1|
|14. Gaziantep FK||2||1|
|15. Trabzonspor||2||1|
|16. Gençlerbirliği||2||1|
|17. Malatyaspor||2||1|
|18. Denizlispor||2||1|
|19. Ankaragücü||1||0|
|20. Çaykur Rizespor||2||0|
|21. Başakşehir||2||0|
|Takımlar||O||P|
|1. Ankara Keçiörengücü||2||6|
|2. Samsunspor||2||4|
|3. Adana Demirspor||2||4|
|4. Adanaspor||2||4|
|5. Tuzlaspor||2||4|
|6. Balıkesirspor||2||3|
|7. Bursaspor||2||3|
|8. Altınordu||2||3|
|9. İstanbulspor||2||3|
|10. Bandırmaspor||2||3|
|11. Ankaraspor||2||3|
|12. Ümraniye||2||3|
|13. Altay||2||1|
|14. Boluspor||2||1|
|15. Akhisar Bld.Spor||2||1|
|16. Eskişehirspor||2||1|
|17. Giresunspor||2||1|
|18. Menemen Belediyespor||2||1|
|Takımlar||O||P|
|1. Leicester City||2||6|
|2. Everton||2||6|
|3. Arsenal||2||6|
|4. Liverpool||2||6|
|5. Crystal Palace||2||6|
|6. Tottenham||2||3|
|7. Man City||1||3|
|8. Brighton||2||3|
|9. Aston Villa||1||3|
|10. Leeds United||2||3|
|11. Chelsea||2||3|
|12. Wolverhampton||2||3|
|13. Newcastle||2||3|
|14. Burnley||1||0|
|15. M. United||1||0|
|16. West Ham||2||0|
|17. Sheffield United||2||0|
|18. Fulham||2||0|
|19. Southampton||2||0|
|20. West Bromwich||2||0|
|Takımlar||O||P|
|1. Granada||2||6|
|2. Real Betis||2||6|
|3. Villarreal||2||4|
|4. Celta de Vigo||2||4|
|5. Valencia||2||3|
|6. Osasuna||2||3|
|7. Getafe||1||3|
|8. Cádiz||2||3|
|9. Real Sociedad||2||2|
|10. Real Madrid||1||1|
|11. Eibar||2||1|
|12. Huesca||2||1|
|13. Real Valladolid||2||1|
|14. Atletico Madrid||0||0|
|15. Barcelona||0||0|
|16. Elche||0||0|
|17. Sevilla||0||0|
|18. Levante||1||0|
|19. Deportivo Alaves||2||0|
|20. Athletic Bilbao||1||0|