SELİM AYANOĞLU / İSTANBUL
Dünyanın en soğuk yerlerinden Sibirya da, en ıslak yerlerinden Amazon ormanları da halen yanıyor. Dünyanın dört bir yanı yanıyor. Güney Amerika ülkeleri, Amazon yağmur ormanlarında devam eden yangınlarla mücadele konusunu görüşmek üzere bir araya gelmeye hazırlanıyor.
BBC'nin farklı iddiaların doğruluğunu inceleyen Reality Check ekibi, uydu verilerinin yardımıyla Brezilya, Sibirya, Endonezya ve Orta Afrika'daki orman yangınlarını inceledi.
Yapılan bu inceleme, bu yıl çıkan yangınların doğada çok ciddi tahribata yol açmış olmasına karşın, geçmişte yaşanan yangınların yarattığı hasarın çok daha fazla olduğunu ortaya koydu. Brezilya Ulusal Uzay Araştırmaları Enstitüsü'nün (Inpe) verilerine göre, bu yıl Ocak ile Ağustos ayları arasında görülen yangınların sayısı geçen yılın aynı dönemine göre ikiye katlandı.
Konuyla ilgili ilk etapta yapılan haberlerde, Brezilya'da orman yangınlarının tüm zamanların en yüksek düzeyine ulaştığı belirtiliyordu. Ancak geçmişe dönük verilere bakıldığında bu iddianın doğru olmadığı anlaşılıyor.
Her ne kadar yılbaşından bu yana 27 Ağustos'a kadar geçen sürede yangınların sayısı yaklaşık 10 yılın en yüksek düzeyi olsa da, 2002 ile 2010 dönemine ait verilerin altında kalıyor.
Brezilya'nın Amazon bölgesinde her yıl orman yangınlarında yok olan alanlara ait uydu fotoğraflarına bakıldığında ise yine 2000'li yılların başında yok olan alanların çok daha fazla olduğu görülüyor. 2019 yılına ait veriler, Ağustos ayı sonuna kadar ve bu sekiz ay içerisinde yangında yok olan toplam alan 45 bin kilometrekare. Bu sayı, 2018 yılının üstünde. Ancak 2000'li yıllarda görülen rekor düzeylere ise bu yıl içerisinde çıkılması mümkün görünmüyor.
Sibirya yangınları da 2015'e göre daha az
Çevre örgütü Greenpeace, bu yıl içerisinde Rusya'nın Sibirya bölgesini saran yangınları bu yüzyılın en kötü felaketlerinden biri olarak tanımladı. Sibirya'da bu yıl sık sık yangın çıktı ancak rekor düzeylerde seyreden hava sıcaklıkları ve güçlü rüzgarlar da durumun iyice kötüleşmesine neden oldu.
Rusya Federal Orman Kurumu, yılbaşından bu yana 100 bin kilometrekarelik bir alanın yok olduğunu ve 2018 yılında ortaya çıkan hasarın üzerine çıktığını açıkladı. O dönemde, Rus medyası 2018'in orman yangınları açısından tarihin en kötü yılı olduğunu belirtiyordu. Ancak çıkan yangın sayısı verilerine göre, daha kötü dönemlerin olduğu ve özellikle 2003'te da durumun daha vahim olduğu anlaşılıyor.
Swansea Üniversitesi'nden Coğrafya Uzmanı Dr. Tadas Nikonovas, uydu verilerine göre, yılın bu dönemine kadar 20 binden fazla yangın tespit edildiğini söyledi. Ancak, bu sayı da, genellikle kuru hava taşıyan El Nino etkisinin görüldüğü 2015 yılına kıyasla daha düşük.