Tang İmparatorluğu'nun başkenti Chang'an'ın Batı Bölgeleri'ndeki kopyası olarak adlandırılan Koçu (İdikut) kalıntıları, Tanrı Dağları'nın güney yamacında, Turfan Vadisi'nin kuzey kenarındaki bir yeşil vadide bulunuyor.
Kalıntılarda görülen surlar, geniş sokaklar, zarif tapınaklar yolculara Koçu (İdikut) Uygur Kağanlığı'nın görkemini gösteriyor.
M.Ö. 1. yüzyılda Koçu (İdikut) kentini, Batı Han Hanedanlığı'nın Batı Bölgeleri'ne gönderdiği ordu inşa etmiş. Batı Han ordusu, burada çorak toprakları tarıma açıyormuş.
Kentin boyutu durmadan genişleyince kent, İpek Yolu üzerindeki ünlü kentlerden biri haline gelmiş. Burada sırayla Koçu vilayeti, Koçu Kağanlığı, Koçu Uygur Kağanlığı gibi yönetimler kurulmuş.
Kent M.S. 14. yüzyılda savaşta tahrip edilmiş ve terk edilmiş. Bugünkü kalıntıların esası Koçu (İdikut) Uygur Kağanlığı döneminden kalma.
Koçu (İdikut) öteden beri çeşitli milliyetlerin iç içe yaşadığı, farklı dinlerin bulunduğu ve farklı kültürlerin kaynaştığı bir bölgeymiş. Buradan Çince, eski Türkçe, eski Pers dili, Uygurca ve Moğolca yazılan belgeler ve dini öğretiler çıkarıldı.
Tang döneminde ünlü rahip Xuanzang, Koçu (İdikut) kentinde Budizm'i tanıtmış, Koçu Kağanıyla kardeşlik kurmuş.
Kısacası, Koçu (İdikut) Çin'in orta bölgelerini Orta Asya'ya ve Avrupa'ya bağlayan bir kavşakmış.
Dünya mirası olan Koçu (İdikut) kalıntılarının öneminden dolayı, koruma çalışması hiç durmadı. Şimdiye kadar, Koçu (İdikut) kalıntılarında 5 aşamada koruma ve onarım çalışması yürütüldü, toplam yüz milyon yuandan fazla bütçe ayırıldı.
Örneğin, tarihi kentin etrafındaki tarlalarda yapılan sulama işinin kentin surlarını aşındırmasını önlemek için yerel yönetim bütçesinden bütçe tahsis ederek tarlaları toplamış.
Tarihi eserleri koruma uzun vadeli bir görevdir. Koçu (İdikut) kalıntılarındaki herhangi bir onarım işi de basit değil.
Antik kentin tarihi ve kültürü üzerinde yapılan kapsamlı araştırmalar için dinamik ve kimya gibi bilimlerin uzmanlığı gerekiyor. Yerli koruma elemanları gerçek bir Koçu (idikut) Uygur Kağanlığı'nı yaşatmak için çabaları sürdürüyor.
Xinjiang'da 2 bin yıl önceye ait kurban atlar bulundu
Xinjiang'da 2 bin yıl önceye ait kurban atlar bulundu
Xinjiang Uygur Özerk Bölgesi'nin kuzeyinde yer alan Altay bölgesine bağlı Haba Nehri ilçesindeki Karasu mezarlığının M15 numaralı mezarından 13 kurban at çıkarıldı, atların üzerinde çok sayıda süs eşyası keşfedildi.
Xinjiang Tarihi Eserler ve Arkeolojik Araştırma Enstitüsü'nden Ju Jianjun, atların çıkarıldığı mezarın 2010 yılında düzenlenen 3. tarihi eserler sayımı sırasında keşfedildiğini söyledi.
Bu yılın Mayıs ayında bölgede yapılacak alt yapı tesisleri inşası öncesinde 53 mezarda kazı yapıldı, çok sayıda tarihi eser çıkarıldı.
Bu mezarlar Savaşan Devletler, Han İmparatorluğu, 7. yüzyılın Sui ve Tang hanedanlarına kadar geniş bir zaman yelpazesine sahip.
Kurban atların keşfedildiği mezarın Savaşan Devletler'in geç döneminden Han Hanedanlığı'na kadar uzanan bir döneme ait olduğu savunuluyor. Mezar içinden atlar dışında bronz ayna, altın ve demir eşya çıkarıldı.
Atlar iki kat şeklinde diziliyor, üst katta 10 at ve alt katta 3 at. Atlar altın, bronz, demir ve kemikten malzemelerle süslü. M15'ten sonra diğer birkaç mezardan da 40 at çıkarıldı.
M15 numaralı mezarın iki sahibinin soylu veya aşiretin askeri lideri olabileceği tahmin ediliyor.
Potala Sarayı'ndaki tarihi eserleri kaydetme çalışması
Tibetlilerin kutsal mekanı olan Potala Sarayı'ndaki taşınabilir tarihi eserleri kaydetme çalışması başlatıldı. 100 bine yakın tarihi eser için kayıt çalışmasının 2 yıl içinde tamamlanması bekleniyor.
1990'lı yıllardan önce Potala Sarayı'ndaki tarihi eserler düzensiz şekilde saklanıyordu. 1991 yılında tarihi eserleri sınıflandırma ve kaydetme çalışması başlatıldı, 2008 yılında 80 bin tarihi eseri kaydetme çalışması tamamlandı.
Geçen yılın Kasım ayında Tibet yönetimi bölgedeki taşınabilir tarihi eserler için 3 yıl süreyle sayım çalışması başlattı. Bu seferki kaydetme çalışmasında modern bilişim teknolojisi kullanılacak.
Sayım çalışması sonucu her tarihi eserin adı, ait olduğu kategori, tarihi, büyüklüğü, şimdiki durumu dahil 14 endeks kaydedilerek, kapsamlı bir arşiv oluşturulacak.