SANAT VE KADIN - 2
Vasari, geçen hafta bahsettiğimiz metninde, kendi yaşadığı Rönesans dönemini klasik geçmişin resmen bir yeniden doğuşu olarak tasavvur ediyordu. Kadın sanatçıların varlığını yadsımasa da yine de erkek ve kadın sanatçılar arasında katı ve kesin bir ayrım yapıyordu. Erkekler yenilikçi ve kaşif diye betimlenirken, kadınlar en fazla özenli ya da duyarlı diye nitelendiriliyordu. Hatta Vasari'ye göre erkekler sanatları vesilesiyle soyluluk kazanırken, kadınlar ancak soylu doğabildikleri ölçüde sanat yapabilirlerdi.
Vasari'nin eserinde bahsettiği on üç kadın sanatçıdan dördü, tahmin edebileceğimiz gibi adları Rönesans hareketiyle birleşmiş Floransa ya da Roma şehirlerinden değil, Bolonya'dan çıkmıştır.
Properzia de Rossi, Lavinia Fontana, Elisabetta Sirani ve Artemisia Gentileschi
Peki neden kadın sanatçıların Rönesansı Bolonya'da oluşmuştur?
Çünkü Bolonya Üniversitesi öteden beri kadınların eğitim görmelerine izin veren bir kurumdu ve hatta meşhur ressam bir rahibesi dahi vardı. Ayrıca 1200 ve 1300'lü yıllarda üniversite ve sanat atölyeleri arasında organik bir bağ kurulmuş ve basım evleriyle minyatürcüler giderek çoğalmıştı.
İşte kadınlar da tam olarak bu koşullarda kendi sanatlarına bir alan bulabildiler. 16. ve 17. yüzyıllarda Bolonya'da Minyatür sanatı ile uğraşan kadınların sayısı yirmiyi geçmekteymiş, bunların arasından Lavinia Fontana ve Elisabetta Sirani tüm Avrupa'da nam salmışlardı. Hatta kimilerine göre Bolonyalı kadın sanatçılar şehrin kültürel yaşamına daha iyi entegre olduklarından ötürü çağdaş erkek meslekdaşlarına nazaran daha üretken ve başarılı olmuşlardı.
Fakat Kadın Sanat tarihinde en önemli isimlerden biri 18. yüzyılda yaşamış olan Angelica Kauffmann'dır. O erkek egemen akademideki tüm resim tarihine meydan okuyan ilk kadındır. Bu hırsının kanıtı olarak yaptığı büyük ölçekli çalışmalarda resim tarihinin temeli sayılan canlı nü modelden çalışmayı reddetmiştir.
Devamı haftaya...