Aralık 2010’da, İrlanda’da 76 yaşındaki bir adam, oturma odasının zemininde duran ateşten öldü. Yaklaşık bir yıl sonra, bir adli tabip, onun garip bir fenomenden öldüğüne resmen karar verdi: spontan insan yanıkları.
Bu olgu, yüzyıllardır anlaşıldığı şekliyle, bir cismin herhangi bir dış kaynak tarafından tutuşturulmadan aniden alev alması olarak açıklanır. Adelaide Üniversitesi’nden bir patolog olan Roger Byard, Insider’a İrlandalı adamın durumunda, sağlık görevlilerinin kurbanın ellerinin ve ayaklarının sağlam olduğu, gövdesinin ve kafasının ise küle dönüştüğü bir sahneyle karşılaştığını söyledi. Bu tür olaylarda olduğu gibi, yakındaki mobilyalar minimum düzeyde hasar gördü.
Byard, insan yanmasının kendisi gerçek bir fenomense, neden daha sık gerçekleşmiyor sorusunun cevabını aradı. Çünkü son 300 yılda 200’e yakın böyle bir olay yaşandı.
Byard, açıklamasında şöyle diyor: “Gerçek şu ki, insanlar yanar – ama kendiliğinden değil.”
Yüzyıllardır “kendiliğinden insan yanması”
14. yüzyılın sonlarında, Polonus Vorstius adlı bir şövalye, alevler içinde kalmadan önce bir gece şarap içti ve İtalya’dan yeni gelmişti. Sonuç olarak, bir kişinin aniden alevler içinde kalması fikri genellikle aşırı alkol tüketimi ile ilişkilendirilmiştir.
Charles Dickens, 1853 tarihli “Kasvetli Ev” adlı romanında efsane hakkında yazarak mitin alevlerini körükledi. Alkolik olan Krook adlı bir karakter, kendiliğinden alev aldı ve yanarak öldü.
Bu tür olaylar yüzyıllardır Tanrı’nın ziyaretine, obeziteye veya bağırsak gazına ve ayrıca alkole atfedilmiştir. Ancak Byard, bu teorilerin aşırı derecede bilimsel olmadığını söylüyor ve ekliyor: “Birkaç rivayete göre insan yanıkları makul ve doğru olsa da, bunun re’sen olduğu fikri yanlıştır. Evet, insanların vücutları yanar, ancak kesinlikle buna dair hiçbir kanıt yoktur. bu bir yanık olarak meydana geldi.”
Byard, hemen hemen her olayın altında harici bir alev kaynağı olduğunu söylüyor. En yaygın hatalar sigara, lamba veya mum yakmaktır.
Bilim, vücutların bir mum gibi davranabileceğini söylüyor
İnsanların kendilerinin yanmasına ilişkin son zamanlardaki yaygın bilimsel açıklama, fitil etkisi olarak bilinir ve insanların mum gibi davranabileceğini öne sürer.
1998’de, bir BBC televizyon programının parçası olarak, Birleşik Krallık’taki bilim adamları emsali ölü bir domuzla tekrarladılar. Ateşe vermeden önce domuzu bir battaniyeye sardılar. Domuzun ayakları geride bırakıldı – tıpkı rapor edilen birçok yanıkta görüldüğü gibi.
Fitil teorisi, yağın bir yakıt kaynağı gibi davrandığını ve bir insan vücudunun tutuştuktan sonra kendi yağıyla yanabileceğini ileri sürer. Bu arada battaniyeler ve giysiler mum fitili görevi görür.
Byard, “Battaniyelere sarılı, alkol içen ve temelde benzin veya benzinle hızlandırıcı görevi gören alkollü içecekler döken insanları hayal edebilirsiniz” diye ekliyor Byard. “Bu büyük alkol havuzuna bir sigara atıyorlar, sonra tutuşuyor ve çok yavaş yanıyor. Petrolün aslında çok düşük sıcaklıklarda yanabileceğini biliyoruz.”
Eller ve ayaklar daha az yağ içerdiğinden, alev tarafından tamamen tüketilecek kadar yakıt sağlayamazlar.
Son olarak Byard, “insanlar şehir efsanesine inanıyor” diyor ve sözlerini “altta yatan mekanizma ilahi müdahaleden çok ama çok daha basit” diyerek bitiriyor.