Nazi Nedir? Nasyonal Sosyalist Partisi ve Hitler Almanyası
Nazi Nedir? Şu sıralar okuduğum her kitapta bir satırda olsa, sayfalar dolusu da olsa Nazilerden, Hitler Almanya’sından bahsediliyor. Bende bu kadar fazla karşılaşınca araştırmak istedim ne ki bu Nazi? Hitler ne yapmış? Neden sürekli adı anılıyor? Ama bildiğim tek şey, eğer ismin çok fazla geçiyorsa, ya herkes çok seviyordur, yada çok nefret ediyordur. Hitler bunlardan hangisi acaba?
Nedir bu Nazi?
5 Ocak 1919’da bir işçi partisi olarak kuruldu. İsmi o sıralar Alman İşçi Partisi (DAP)’ydi. Partinin asıl kurucuları Karl Harrer ve Anton Drexler’di. Siyasi görüşleri milliyetçi ve sosyalist ilkelere dayanıyordu. Almanya milliyetçi bir politika üzerinde çalışacak ve ekonomide ise sosyalizm etkili olacaktı. Adolf Hitler’i partiye çeken şey ise partinin görüşleri ve izleyeceği yol oldu.
Eski bir asker ve devlette muhbir olan Adolf Hitler, bu parti hakkında bilgiler edinerek rapor vermesi üzerine görevlendirildi. Hakkında bilgiler almak için gittiği partinin ilk üyelerinden birisi oldu. 24 Şubat 1920’de Alman İşçi Partisi ilk büyük toplantısını gerçekleştirdi, konuşmacı ise Adolf Hitler’di.
Hitler, partide oldukça hızlı ilerleme kaydederek 21 Temmuz 1921’de parti başkanı oldu. Partinin adı Nasyonal Sosyalist Alman İşçi Partisi (NSDAP) olarak değişti. Nasyonal Sosyalistler kendilerine kısaca “nazi” dediler.
Naziler 1923 yılına geldiklerinde üye sayıları da oldukça artmıştı. Artan bu sayı ile birlikte dışarıdan aldıkları destekleri kullanarak partinin merkezi olan Münih’le beraber Bavyera eyaletinin yönetimini ele geçirmek isteyen Hitler, bir ayaklanma başlatır. Tarihte Birahane darbesi olarak adlandırılan bu darbe girişimi başarısız olur ve Hitler 5 yıl hapis cezasına çarptırılır. Fakat 9 ay sonra serbest bırakılır bu 9 ay boyunca “kavgam” (Mein Kampf) ismini verdiği kitabını yazmıştır.
1932’de yapılan seçimlerde çoğunluğu sağlayabilen bir parti olmamıştır. Ama en çok sandalye sayısına sahip olan parti Nazilerdir. Bazı önderler Hitler’i desteklemiş ve başbakan olmasında öncü olmuşlardır. 1933’e gelindiğinde ise 35 bölgenin 33’ünü Nazi Partisi etkisi altına almıştır.
Nazi yönetimi, kendisine karşı olabilecek hiçbir düşüncenin varlığına izin vermedi ve kısa süre içinde Nazi dışındaki tüm partiler kapatıldı. Ülkede ki her şey Nazi düşüncelerine uygun olarak değiştirildi. Önce Almanya toprakları sonrasında ise işgal ettikleri diğer topraklarda kendilerine karşı olan herkesi öldürdüler. Yaptığı planlar ile devlet içerisinde yer alan üst düzey askerleri öldürüp yerine başkalarını yerleştirdi ve bu sayede ordu üzerinde ki tüm hakimiyeti ele geçirdi.
Ekonomik olarak da dengeyi ele geçirmek isteyen Hitler, Nazilere bağlı olarak yeni sendikalar kurdu ve işçiler ile işverenleri bir araya getirdi. Yahudilere ait olan şirketlere el konularak, Yahudilere ait olan her mülkiyeti kamulaştırdı. Almanya’da bu sayede işsizlik sıfırlandı ve gün geçtikçe zenginleşmeye başladı. Hitlerin halka aşıladığı şey ise herkesten üstün bir ırk oldukları idi.
Kendilerinden aşağı gördükleri ırkları, özelliklede Yahudiler ve Çingeneleri toplu şekilde gaz odalarında öldürdüler yada ölü yakma fırınlarında yaktılar. Parti, 2. Dünya savaşı boyunca Almanya’daki faaliyetlerine hız kesmeden devam etti.
1945’te Rus ordusunun Berlin’i ele geçirmesi ile umutsuzluğa kapılan Nazilerin başkanı Hitler intihar etti. Mayıs 1945’te Almanya Müttefik Devletlere teslim olmasıyla parti dağıldı. Nazi Partisi lağvedildi ve bütün yan organları yasaklandı. İleri gelen Nazi üyeleri savaş suçundan dolayı idam edildi. Batı Almanya ve Doğu Almanya olarak ikiye ayrılan ülkede Nazilerin yeniden oluşması ve Nasyonal Sosyalizm yasaklandı.
Daha önce paylaşmış olduğum Zülfü Livaneli’nin Serenad kitabında da yine Naziler ve Hitler Almanya’sından bahsedilmişti. Ayrıca birkaç güne paylaşmayı düşündüğüm Stefan Zweig’in Santraç isimli kitabında da Nazilere değinilmiştir. Bu kitapları okuyarak Naziler ve Hitler hakkında daha çok bilgiye ulaşabilirsiniz ve yaptıkları faaliyetlere tanık olabilirsiniz.