

1. Şair Evlenmesi, Şinasi tarafından yazılan bir perdelik komedidir. 1860 yılında Tercüman-ı Ahval'de sertifika şeklinde yayınlanmış ve aynı yıl kitap halinde basılmıştır. Konu olarak görücü usulü evlenme âdetini işlemiştir. Olay basittir; fakat kuruluş sağlamdır. Vakanın başlıca iki karakter tarafından yürütülmesi, değişik halk tabakalarından yerli karakterlerin bulunması orta oyununa ait özellikleri içerirken belli bir edebî metin halinde olması, vakanın gelişme tarzı bakımından batılı tarzda bir eserdir.
Yukarıda özeti verilen Şinasi'nin Şair Evlenmesi adlı eseri hangi tür metindir?
A) Göstermeye dayalı edebî metin
B) Gazete etrafında gelişen edebî metin
C) Olay çevresinde gelişen edebî metin
D) Anlatmaya dayalı edebî metin
E) Coşku ve heyecana dayalı edebî metin
2. Aşağıdakilerden hangisi anlatmaya dayalı edebî metin türüdür?
A) Karagöz
B) Masal
C) Meddah
D) Köy seyirlik oyunları
E) Trajedi
3. Aşağıdaki metinler sanatsal ve öğretici metinler olarak sınıflandırılırsa hangisi dışta kalır?
A) Deneme
B) Hikâye
C) Mektup
D) Dram
E) Anı
4. Aşağıdakilerden hangisi öğretici metin türünde yazılmış bir eserdir?
A) Tercüman-ı Ahval Mukaddimesi
B) Çalıkuşu
C) Yaban
D) Başını Vermeyen Şehit
E) Müntehabat-ı Eş'ar
5. Bilimsel açıdan gelişmiş olan milletlerin ekonomik ve kültürel açıdan da geliştikleri, siyasi zeminde söz sahibi oldukları bilinen bir gerçektir. Bilimsel buluşlardan yararlanabilen ülkeler, vatandaşlarının gelir seviyelerini yükseltmekte ve onlar için daha modern bir hayat imkânı sağlamaktadırlar. Bu gerçekler dolayısıyla çağımız genellikle bilim çağı diye nitelendirilir. Bilimsel bakımdan gelişmek, bilimle ilgili kurumsal ortamın niteliğinden çok bilim dili olarak gelişmiş bir dile sahip olmaya bağlıdır. Bir milletin dili, her türlü fikir ve düşünceleri bütün ayrıntılarıyla ifade edebilecek bir zenginlikte değilse, o milletin bilimde ilerlemesi mümkün değildir. Gelişmiş ve zengin bir dil, her bilim dalının eğitim ve öğretiminde de büyük kolaylıklar sağlar.
Bu parçada anlatılmak istenen aşağıdakilerden hangisidir?
A) Bilimsel, ekonomik ve kültürel alanda gelişen ülkelerin siyasi alanda da söz sahibi oldukları
B) Bilimsel alanda gelişen ülkelerin halkları modern bir hayat yaşadıkları
C) Bir ülkenin bilimsel alanda gelişmesi için dilinin de bilim dili olarak gelişmesinin gerektiği
D) Her milletin dili, her türlü fikir ve düşünceleri ifade edebilecek seviyede olduğu
E) Gelişmiş ve zengin bir dilin eğitimde kolaylıklar sağlayacağı
6. Uluslararası bilim dili tezi hakkında Oktay Sinanoğlu şunları söyler: "Avrupa, Orta Çağ'da 'uluslararası' bir Latince ile bilim dili yapmaya çabalamış, fakat ancak Rönesans'ta ulusal dilleriyle çalışmaya başladıktan sonra bilimde yaratıcılığa geçebilmiştir. Ondan önce İslam dünyasının bilim eserlerinin Latinceye çevirisi ve ezberlenmesi ile yetinmek zorunda kalmıştır." Bir dilin zengin bir kültür ve bilim dili hâline gelmesi için işlenmesi gerekir. Türkçe aydınlarımız tarafından zaman zaman ihmal edilmiş olmasına rağmen, mevcut dünya dillerinin hiçbirinden geride kalan bir dil değildir. Esasen yapısı ve sistemi itibariyle bilim dili, "bilgisayar dili" olmaya en uygun dillerden biridir.
Bu parçada yazar aşağıdakilerden hangisinden söz etmemiştir?
A) Uluslar, ulusal dilleri ile çalışmaya başladığında bilimsel alanlarda gelişme gösterdiği
B) İslâm dünyasındaki bilimsel eserlerin Latinceye çevrildiği
C) Bir dilin zenginleşebilmesi için o dilin işlenmesi gerektiği
D) Dili işleyerek zenginleştiren kişilerin sanatçılar olduğu
E) Türkçenin yapısı ve sistemi bakımından bilgisayar dili olmaya uygun bir dil olduğu
7. Eğitim, büyük ölçüde, dil aracılığı ile bilgi, tecrübe ve değerler aktarma süreci olduğuna göre, iletişim aracı olan dilin bu süreci kolaylaştırması ya da zorlaştırması mümkündür. Öğrencinin ilk kez karşılaştığı bir terim, eğer onun zihninde yakın anlamları uyandırabiliyor, ana dilindeki bilgi ve sezgileri ile ilişki kurma olanakları veriyorsa öğrenme işlemi kolaylaşacaktır.
Bu parçada dilin hangi özelliği üzerinde durulmuştur?
A) Eğitimin büyük ölçüde dil ile yapıldığı
B) Dilin bir iletişim aracı olduğu
C) Dilin eğitimi kolaylaştırabileceği gibi zorlaştırabileceği
D) İlk kez karşılaşılan terimle ana dildeki kavramlarla ilişki kurulabiliyorsa öğrenmenin kolaylaşacağı
E) Ana dille öğrenmenin daha kolay olduğu
8. İçinde anlaşılmayan bir kelime bulunan cümleleri bile öğrenciler algılayamadıkları için ezberleme yoluna gitmekte; o cümledeki fikir veya düşünceyi kendi cümleleri ile ifade edememektedirler. Bir tek kelimenin bile anlaşılmaması, cümlenin bütünüyle anlaşıl-mamasına yol açmaktadır. Sonuçta düşünmeyen, kavramayan, anlamayan; anlamadıkları için de anlatamayan, konu hakkında kendilerine ait düşünce ve görüşleri oluşmayan, yorum ve değerlendirme yapamayan, üreticilikleri ve yaratıcılıkları bulunmayan; sadece ve sadece ezberleme yoluna başvuran öğrenciler ortaya çıkar. Anlaşılmayan bir kelime yüzünden cümleyi kavramayan, ezberciliğe yönelen öğrencinin, tamamen yabancı dille yapılan bir eğitim ve öğretim sonunda yaratıcı ve üretici olması, bilime katkı sağlaması ne kadar beklenebilir?
Bu parçada anlatılmak istenen aşağıdakilerden hangisidir?
A) Okudukları metinde anlamını bilmedikleri sözcüklere rastlayan öğrencilerin ezber yaptığı
B) Metinde yer alan bir sözcüğün bile anlaşılmamasının cümleyi anlaşılmaz kıldığı
C) Ezberleme tekniğine başvuran öğrencilerin yorum yapamadıkları, üretici ve yaratıcı olamadıkları
D) Birçok öğrencinin ezber yaptığı
E) Yabancı dille yapılan eğitim ve öğretimin yaratıcılığı ve üreticiliği engellediği
9. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir bilgi yanlışlığı vardır?
A) Anlatmaya bağlı metinler öğretici ve sanatsal metinler olarak gruplandırılır.
B) Metinler, kullanılan anlatım türleri bakımından gruplandırılır.
C) Metinler, kullanılan dilin işlevlerine göre gruplandırılır.
D) Dilin şiirsel işlevi tarihi eserlerde karşımıza çıkar.
E) Anlatmaya bağlı metinlerde öyküleme anlatım biçimi yaygın olarak kullanılır.
10. Aşağıdakilerden hangisinde öğretici metinlerle ilgili olarak bir bilgi yanlışlığı vardır?
A) Okuyucuya bilgi verme amacı vardır.
B) Olaylar kurmacadır.
C) Açıklayıcı anlatım türüyle kaleme alınır.
D) Sade bir dille yazılır, üslup kaygısı yoktur.
E) Sanat kaygısı taşımaz.
Cevaplar: 1-A 2-B 3-D 4-A 5-D 6-D 7-D 8-E 9-D 10-B
Metinlerin sınıflandırılması konusuyla ilgili canlı canlı test çözmek için tıklayınız...