Basınç ülserleri (basınç ülserleri veya yatak yaraları olarak da bilinir) , cilt üzerinde uzun süreli baskının neden olduğu cilt ve alttaki dokuların lezyonlarıdır .
Bir kişi yatalak olduğunda, vücudun ağırlığı, kemikler ve yatak arasındaki deriye baskı uygular.
Bu, aşağıdakilere neden olabilir:
- Cilt dokusuna azalmış veya engellenmiş kan akışı
- Cilde oksijen kaynağı eksikliği
Yatak yarası riski taşıyan cilt bölgeleri, kas veya tendon bulunmadığından vücudun kemikleriyle doğrudan temas halinde olan bölgelerdir, örneğin:
- Topuk
- kalçalar
- Epalda (sakral bölge)
Yaşlılar veya yaşlılar, özellikle aşağıdaki hastalıkları varsa, basınç ülseri geliştirme riski daha yüksektir:
- Uzun süre yatakta kalmaya zorlanırlar.
- Pozisyon değiştirme yeteneğinizi sınırlar
Benzer şekilde, engelli çocuklar veya bebekler de aşağıdakilerden dolayı bası yaraları geliştirebilir:
- hareket edememe
- Çoğu zaman aynı pozisyonda yatmak
Çok nadiren, bir hastada kırık nedeniyle uzun süre alçı kullanmaktan ülser gelişebilir .
Yatak yaraları hızla gelişebilir ve tedavisi genellikle zordur.
Basınç ülserlerini önlemeye ve iyileşmelerini desteklemeye yardımcı olabilecek farklı stratejiler vardır.
Yatak yaralarının aşamaları
Aşama 1 . Yaralar açık yara değildir. Cilt zarar görebilir, ancak kesik veya kırılma yoktur.
Cilt kırmızı görünür ve ağartmaz (yani üzerine bastırıp parmağınızı kaldırdığınızda rengi pek değişmez).
Koyu tenli kişilerde bölge kırmızı değil, çevredeki deriden farklı bir renkte görünebilir.
Cildin sıcaklığı genellikle daha sıcaktır.
İlk aşamada ülserler şunlar olabilir:
- Acı verici
- Çevredeki alandan daha zor
2. Aşama . Cilt kırılır, yıpranır veya genellikle ağrılı bir ülser oluşturur.
Yara, dermise kadar cildin daha derin katmanlarına uzanır.
Görünüşü şuna benzer:
- aşınma
- Kabarcık (safra kesesi)
- Deride yüzeysel delik (boşluk)
Bazen ikinci aşama, berrak sıvı dolu bir kabarcık oluşumu ile karakterize edilir. Çevreleyen cildin bazı kısımları şunlar olabilir:
- kızardı
- sinirli
Aşama 3. Ağrı kötüleşir ve derinin altındaki dokuya yayılarak daha derin bir krater oluşturur.
Deri altı dokusunun bazı kısımları onarılamaz şekilde hasar görebilir ve ölebilir.
Yaralanma ayrıca kas dokusunu da etkiler.
4. Aşama . Ülser çok derindir, kas ve kemiğe ulaşır ve dokunun büyük bir kısmında nekroza (hücre ölümü) neden olur.
Daha derin doku yaralanmaları meydana gelebilir, örneğin:
- tendonlar
- eklemler
En ciddi yaralar şu durumlarda görülür:
- sakral kemik
- topuklu ayakkabılar
Şüpheli derin doku yaralanması
Bazen yatak yaraları bu aşamalardan herhangi birine karşılık gelmez.
Bazı durumlarda, derin ağrılı bir yaradan şüphelenilir ancak teyit edilemez.
Açık yara olmadığında ve yüzeyin altındaki dokular hasar gördüğünde yaraya derin doku yaralanması denir . Cilt alanı renklendirilebilir:
-
- Menekşe
- Koyu Kırmızı
- Kanla dolu bir kabarcık oluşabilir
Evrelemesiz lezyonlar
“evre dışı” bası yaraları da vardır, yani durum hala tanımlanmamıştır.
Bu durumlarda, boğaz kalın bir tabaka ile kaplanır:
- Diğer kumaşlar
- Malzeme pürülan
Atık, renklendirilebilen bir eskar (nekrotik doku) oluşturur:
- Sarı
- Gri
- yeşil
- Kahverengi
- zenci
Doktor, evresini belirlemek için ülserin tabanını göremez.
Yatak yaralarının nedenleri
- Hasta hareket edemiyorsa ve bu nedenle uzun süre aynı pozisyonda (lateral, pron veya ventral) kalırsa basınç ülserleri ortaya çıkar.
- Genelde insanlar uyurken bile sürekli hareket halindedirler.
Bu, yaraların gelişmesini engeller.
- Hareket edemeyen kişiler uzun süre vücudun aynı bölgelerine baskı uygularlar.
- Sürekli olarak yatakta veya tekerlekli sandalyede kalmaya zorlanan hasta bir kişide yatak yaraları oluşabilir.
Basınç ülseri geliştirme riskini artıran farklı faktörler vardır, örneğin:
- Yaşlılık veya hastalık nedeniyle kolayca hareket edememe
- Kilo kaybı veya yetersiz beslenme – kemik bölgelerini koruyan yağ kütlesi azalır
- Bir yatakta veya sandalyede aşağı kayma – cilt farklı yönlere çekilirken cilt üzerindeki basınç kan akışını engeller
- Cildin, örneğin çarşaflara sürtünmesi veya sürtünmesi
- Önleme doğru bir şekilde yapılmış olsa bile, bir hasta yaşamın son 2 veya 3 gününde yaralar geliştirebilir .
- obezite
- sağlıksız beslenme ; Doğal tıp teorisine ve kan grubu diyetine göre ülser oluşumunu teşvik eden besinler bulunurken, doğal besinler bu rahatsızlığı önlemeye yardımcı olur.
- Sıvı eksikliği ( dehidrasyon )
- nemli cilt – örneğin terleme veya idrar tutamama nedeniyle ;
- Diğer hastalıklar , örneğin:
- Diabetes mellitus (kan dolaşımını ve yara iyileşmesini azaltır)
- Böbrek yetmezliği
- Kalp veya solunum yolu hastalıkları (dolaşım sorunlarına neden olur)
Yatak yaralarının belirtileri
Basınç ülseri belirtileri şunlardır:
- Zamanla kötüleşen cilt kızarıklığı
- Etkilenen bölgede bir kabarcık oluşumu ve ardından açık bir yara
- Yara enfeksiyonu durumunda ateş
Yatak yaralarının cilt üzerindeki sonuçları
Tedavi edilmediği takdirde, bir basınç ülseri aşağıdakiler de dahil olmak üzere birkaç ikincil hastalığa yol açabilir:
- Sepsis (kan dolaşımına bakteri girişi)
- Enfeksiyöz selülit (şişme ve kızarıklığa neden olan dokuların iltihabı)
- Kemik (osteomiyelit) ve eklem ( sinovit ) enfeksiyonları
- Apse (pürülan materyalin birikmesi)
- Skuamöz hücreli karsinom (Marjolin ülseri)
- Fistül
- Dokuların sınıflandırılması
Derideki eskarın değerlendirilmesi
Ülserin değerlendirilmesi için doktor şunları yapmalıdır:
- Ağrının boyutunu ve derinliğini belirleyin
- Yarada enfeksiyona işaret edebilecek sıvı veya kalıntı olup olmadığını kontrol edin.
- Enfeksiyonu veya ölü dokuyu gösterebilecek kokuları kontrol edin
- Herhangi bir doku hasarı belirtisi için yaranın etrafına bakın
- Vücudun diğer bölgelerinde ülser arayın