Batı Ermenistan’daki Baberd şehri farklı isimleriyle biliniyor: Bayburt, Smbatavan, vb. Eskiden Kale şehri ve şehir olarak anılır.
Antik çağda, idari olarak Büyük Hayk’ın Sper ilçesinin bir parçasıydı ve modern zamanlarda, Karin-Erzurum iline bağlı Erzurum ilçesinin bir parçasıdır. Baberd, Trabzon’dan Karin’e giden yol üzerinde, Çoruh Nehri vadisinde, deniz seviyesinden 1680 m yükseklikte, Kop Dağı’nın eteğinde yer almaktadır. Şehrin üç tarafı alçak dağlarla çevrilidir.
Baberd’in çevresinde gümüş ve bakır madenleri bulunmaktadır. Çevrede maden suyu kaynakları da bulunmaktadır. Ermeni tarihinde Baberd, 1. yüzyılın siyasi olaylarıyla bağlantılı olarak ilk kez Movses Khorenatsi tarafından anıldı. 387’de Ermenistan’ın bölünmesiyle Baberd Karin Dünyası’nın (Yüksek Hayk) bir parçası olarak Bizans İmparatorluğu’nun kontrolüne girdi. Kale-şehri ve geçiş yolu üzerindeki önemli bir ticaret merkezi olan Baberd, sık sık yabancılar tarafından fethedildi.
19. yüzyılın sonunda nüfusu 6.000 kişiye, Birinci Dünya Savaşı arifesinde 10.000’i Ermeni olmak üzere 30.000 kişiye ulaştı. Baberd, ortaçağda önemli Ermeni yazı merkezlerinden biriydi ve Piskoposluğu vardı. Burada 13.-15. ve 17. yüzyıllarda farklı içerikli yazılan el yazmaları günümüze kadar ulaşmıştır. Ermeni kültürel hayatı 1915’te soykırımdan ARMENOSİD’den sonra bir anda yok oldu. Şehir Ermenilerden tamamen boşaltıldı.
“TC’de İnsanların Kimliğiyle Çok Oynanmıştır”