Kademeli Toplum Mühendisliği
Kademeli Toplum Mühendisliği (piecemeal social engineering) Filozof Sir Karl *Popper, Tarihselciliğin Sefaleti (The Poverty of Historicism, 1957) adlı eserinde, geleceği önceden görmeye yönelik *tarihsici (özellikle *nist ve faşist) girişimleri eleştirmiş ve bu kuramlara dayanan bütüncül toplumsal tecrübelerin başarısızlığa mahkûm olduğunu, çünkü insan tarihinin istikametinin, bilginin artmasından yoğun biçimde etkilendiğini ve bizim (akılcı ya da bilimsel olarak) bilimsel bilginin artışının geleceği konusunda kehanetle bulunamayacağımızı savunmuştur. Popper bunun tersine, kademeli deneylerin bilim içindeki temel rolüyle bir benzerlik kurarak, toplum mühendisliğinin akılcı yoldan haklı gösterilebilecek tek biçiminin küçük ölçekli, artışsal ve deneyimin ışığında sürekli düzeltilen bir biçim olduğu görüşündedir. Bu yaklaşımın can alıcı noktası, sabık bir tarihsici görüşten ziyade deneme-yanılma yöntemine dayanması; ya da, Popper’in ifadesiyle söyleyecek olursak, “sadece ve sadece hatalarımızdan ders çıkarmaya; hatalarımızın farkına varmaya ve dogmatik biçimde onlarda ısrar etmek yerine, eleştirel bir süzgeçten geçirmeye hazır olursak ilerleyebiliriz” düşüncesidir. Dolayısıyla kademeli toplum mühendisliği, (Popper’ın anlayışındaki) bilimsel yöntemlerin planlanması ve siyasete aktarılmasından farklı bir şey değildir.