Direkt Bilirubin
Bilirubin, vücutta kırmızı kan hücreleri parçalandığında yapılan bir maddedir. Bu normal bir süreçtir. Bilirubin ayrıca karaciğerinizin yediğiniz yiyecekleri sindirmeye yardımcı olmak için yaptığı safranın bir parçasıdır.
Kanınızdaki az miktarda bilirubin normaldir. Sağlıklı yetişkinler her gün 250 ila 350 miligram (mg) bilirubin üretir.
Bilirubinin bir kısmı , kandaki belirli bir proteine (albümin) bağlanır. Bu tip bilirubin, konjuge olmayan veya indirekt bilirubin olarak adlandırılır. Karaciğerde bilirubin, vücudunuzun kurtulabileceği bir forma dönüştürülür. Buna konjuge bilirubin veya direkt bilirubin denir. Bu bilirubin karaciğerden ince bağırsağa geçer. Çok küçük bir miktar böbreklerinize geçer ve idrarla atılır. Bu bilirubin ayrıca idrara kendine özgü sarı rengini verir.
Bu test genellikle hepatit gibi karaciğer problemlerini veya safra taşı gibi tıkanıklıkları aramak için yapılır.
Direkt Bilurubin Testi Neden Yapılır ?
Karaciğeriniz olması gerektiği gibi çalışmıyorsa bu teste ihtiyacınız olabilir. Belirtiler şunları içerir:
Cildinizin ve göz beyazlarınızın sararması (sarılık), koyu sarı idrar, açık gri veya kil renkli dışkı, mide bulantısı, kusma, şiddetli yorgunluk (yorgunluk), karın ağrısı veya şişmesi
Düzenli olarak çok fazla alkol alırsanız olası karaciğer hasarını kontrol etmek için de bu testi yaptırabilirsiniz. Çok fazla alkol içmek zamanla karaciğere zarar verebilir.
Doktorunuz aşağıdakilere sahip olabileceğinizi düşünüyorsa, bu teste de ihtiyacınız olabilir:
Hepatit. Karaciğeriniz, hepatit virüsü enfeksiyonu ve aşırı uyuşturucu veya alkol kullanımı gibi farklı nedenlerle iltihaplanabilir. Karaciğer hücreleri hepatitten zarar gördüğünde, karaciğer hem indirekt hem de direkt bilirubini kan dolaşımına salabilir. Bu daha yüksek seviyelere neden olur.
Safra taşları. Safra kanalı, safrayı ince bağırsağa taşıyan bir tüptür. Bilirubin veya kolesterol, kanalı tıkayan taşlar oluşturabilir. Bu, bilirubinin (çoğunlukla direkt bilirubinin) kan dolaşımınızda yükselmesine neden olur.
Safra kanalı iltihabı. Kanınızdaki daha yüksek direkt bilirubin seviyeleri, safrayı ince bağırsağa taşıyan tüpteki iltihaplanmadan kaynaklanabilir.
Direkt bilirubin testi nasıl yapılır?
Test alınan kan örneğinde direkt bilirubin düzeyi ölçülerek yapılır. Kolunuzdaki veya elinizdeki bir damardan iğne kullanılarak kan alınır.
Direkt bilirubin sonucunuzun çok düşük olması ne anlama gelir?
Kandaki düşük direkt bilirubin seviyesi endişe nedeni değildir. Bilirubin düzeylerinin düşmesine neden olabilecek bazı ilaçlar (C vitamini gibi) vardır, ancak bununla ilişkili zararlı etkiler yoktur.
Direkt bilirubin test sonuçları
Yetişkinler ve çocuklar
Esas olarak konjuge olmayan (indirekt ) bilirubin olan total bilirubin şu durumlarda artabilir:
Alışılmadık sayıda kırmızı kan hücresi (RBC) parçalanır ve yok edilir (örn. hemolitik veya zararlı anemi, kan transfüzyon reaksiyonu)
Karaciğer bilirubini işleyemez (yani siroz veya kalıtsal problemler gibi karaciğer hastalığı olanlarda)
Konjuge bilirubin üreten enzimin düşük seviyeleri nedeniyle Gilbert sendromu adı verilen nispeten yaygın bir kalıtsal durumunuz varsa ,
Konjuge (direkt) bilirubin, konjuge olmayan (indirekt ) bilirubinden daha fazla yükselirse, tipik olarak bilirubinin karaciğer hücreleri tarafından eliminasyonunun azalmasıyla ilişkili bir sorun vardır. Buna neden olabilecek bazı koşullar şunlardır:
Viral hepatit (hepatit A, hepatit B, hepatit C), ilaç reaksiyonları, alkolik karaciğer hastalığı
Konjuge (direkt ) bilirubin, karaciğer bilirubini işleyebildiğinde ancak safra kanallarında tıkanıklık olduğunda, konjuge olmayan (indirekt ) bilirubinden daha fazla yükselir. Bu, örneğin aşağıdakilerle ortaya çıkabilir:
Safra kanallarında bulunan safra taşları, tümörler, safra kanallarının skarlaşması, Rotor, Dubin-Johnson ve Crigler-Najjar sendromları gibi anormal bilirubin metabolizmasına neden olan nadir kalıtsal bozukluklar da bilirubin düzeylerinin artmasına neden olabilir.
Düşük bilirubin seviyeleri genellikle bir endişe kaynağı değildir ve izlenmez.
Yeni doğanlar
Artmış total ve konjuge olmayan bilirubin seviyeleri, doğumdan sonraki ilk birkaç gün içinde yenidoğanlarda nispeten yaygındır. Bu bulguya “yenidoğanın fizyolojik sarılığı” denir ve yenidoğanın karaciğerinin henüz bilirubini işleyecek kadar olgunlaşmamış olması nedeniyle oluşur. Genellikle yenidoğanın fizyolojik sarılığı geçicidir ve birkaç gün ile iki hafta arasında düzelir.
Bununla birlikte, bilirubin seviyesi kritik derecede yüksekse veya hızla yükseliyorsa, doktorunuz nedeni teşhis edecek ve mümkün olan en kısa sürede uygun tedaviye başlanabilecektir.
Artan bilirubin seviyeleri, aşağıdakilerden dolayı kırmızı kan hücrelerinin hızlandırılmış parçalanmasından kaynaklanabilir:
Anne ve yenidoğan arasında kan grubu uyuşmazlığı, yenidoğanın hemolitik hastalığına neden olur (HDN), bazı konjenital enfeksiyonlar, oksijen eksikliği (hipoksi), karaciğeri etkileyebilecek hastalıklar
Bu durumların çoğunda sadece konjuge olmayan (indirekt ) bilirubin artar.
Direkt bilirubin testiyle birlikte başka hangi testleri yaptırabilirim?
Bu testi muhtemelen bir karaciğer panelinin veya ilgili karaciğer testleri grubunun bir parçası olarak yaptıracaksınız. Total bilirubin seviyesi de yapılabilir. Karaciğeriniz hasar gördüğünde karaciğer enzimleri kanınıza sızabilir. Aşağıdakiler gibi başka kan testlerine ihtiyacınız olabilir:
Alkalin fosfataz veya ALP
Aspartat transaminaz veya AST
Alanin transaminaz veya ALT
Gama-glutamil transferaz veya GGT
Albümin gibi karaciğer proteinlerinin seviyelerini kontrol etmek için de bir teste ihtiyacınız olabilir.