1- Genel Açıklama
Bu hesap, izleyen yıldan sonraki yıllarda indirim konusu yapılabilecek olan peşin ödenen vergiler ile fonların kayıt ve takip edildiği hesaptır. Bilindiği üzere, yıllara yaygın inşaat ve onarım işi yapanlara (kurumlar dahil) ödenen istihkak bedellerinden, istihkak sahiplerinin (yani inşaat firmalarının) gelir veya kurumlar vergilerine mahsuben (avans ya da malzeme olarak ödenenler dahil) % 3 oranında vergi kesintisi yapılmaktadır.
İnşaat ve onarım işinin başladığı yılda bitmesi durumunda, ödenen istihkaklardan %3 vergi kesintisi yapılmaz. Kesintinin yapılabilmesi için, inşaatın başladığı yıldan sonraki bir yılda bitmesi gerekmektedir. İnşaatın başladığı yıldan sonraki bir yılda bitip bitmeyeceği, sözleşmesinden anlaşılabilir. Sözleşmesine göre, yıllara yaygın olmayan ancak çeşitli nedenlerle (Örneğin geçici kabulün gecikmesi, süre uzatımı vb. nedenlerle), işin bir sonraki yıla yaygın olması durumunda, ödenen istihkakların tamamı üzerinden değil, bir sonraki yıla yaygın olduğu tarihten itibaren ödenen istihkaklardan vergi kesintisi yapılır.
Burada sözü edilen “yıllara yaygın olma” deyiminden bir yıllık yani 360 günlük sürenin anlaşılmaması gerekir. Süresi bir yıldan az dahi olsa, bazı inşaat ve onarım işleri yıllara yaygın olabilir. Örneğin, 15 Aralık 2004 tarihinde başlayan inşaat işinin, sözleşmesine göre 15 Temmuz 2005 tarihinde bitecek olması halinde, ilk bakışta “yedi aylık” bir inşaat işinin sözkonusu olduğu, bunun da bir yıldan az olduğu o nedenle de vergi kesintisi yapılmayacağı düşünülebilir. Oysa bu düşünce doğru değildir.
2004’de başlanılan bir inşaat işinin, 2005 yılında bitmesi işin başlangıcında yapılan “sözleşme” ile öngörülmüş olduğundan, ödenen ilk hakedişten itibaren vergi kesintisi yapılması gerekecektir.
İstihkaklardan kesilen vergiler, işin devamı süresince aktifleştirilir. İşin bitiminde, beyan edilen ya da kurumlar vergisi matrahı üzerinden hesaplanan vergiden mahsup edilir.