Mikroskop 1590’da keşfedildiğinde, aniden suyumuzda, yiyeceklerimizde ve burnumuzun altında canlının yeni bir dünyasını gördük. Ancak mikroskop kim icat belli değil. Bazı tarihçiler , en çok teleskop için ilk patenti hazırladığı için ünlü olan Hans Lippershey olduğunu söylüyorlar. Diğer kanıtlar, Hans ve Zacharias Janssen‘a işaret ediyor; bunlar baba oğul olup Lippershey ile aynı kasabada yaşayan bir gözlük yapımcısıydılar.
Hans Lippershey & Hans ve Zacharias Janssen
Hans Lippershey, 1570 yılında Almanya’nın Wesel şehrinde dünyaya geldi. Ancak Hollanda’nın altın çağı sayılan ve bilim ve sanatta bir çok yeniliğin olduğu bir dönemde Hollanda’ya taşındılar. Burada gözlük, dürbün ve en eski mikroskoplardan ve teleskoplardan bazılarını yaptığı Middelburg’a yerleşti.
Hans Lippershey Middleburg’a yerleşti ancak Hans ve Zacharias Janssen’de burada yaşıyorlardı. Tarihçiler, Hollandalı diplomat William Boreel’in mektupları sayesinde mikroskop icatını Janssens’e atfettiler.
1650’lerde Boreel, Fransız kralının doktoruna mikroskopu anlattığı bir mektup yazdı. Boreel, mektubunda Zacharias Janssen’ın kendisine 1590’ların başında bir mikroskop yapmaya başladığını söyledi. Bazı tarihçiler, Zacharias’ın 1590’larda gençken, Hans Janssen’ın mikroskop yapımına yardım ettiğini iddia ediyor.
Erken Dönem Mikroskopları
Janssen’in erken dönem mikroskopları, en azından iki mercek kullanan bileşik mikroskoplardı. Nesne objektifi objeye yakın konumlandırılmış ve göz merceüi adı verilen ikinci mercek tarafından çekilmiş ve büyütülmüş bir görüntü üretiyor.
Bir Middelburg müzesi, 1595 yılına tarihlenen en eski Janssen mikroskoplarından birine sahiptir. Farklı mercekler için üç kayar tüp kullanmış, tripod yok ve gerçek boyutun üç ila dokuz kat büyütülebiliyordu. Mikroskoplarla ilgili haberler Avrupa’da hızla yayılmıştır.
Galileo Galilei kısa sürede 1609 yılında bileşik mikroskop tasarımı geliştirdi. Galileo cihazını occhiolino veya “küçük göz” olarak adlandırdı.
İngiliz bilim adamı Robert Hooke de mikroskop geliştirdi ve kar tanelerinin, pirelerin, bitlerin ve bitkilerin yapısını keşfetti. “Küçük oda” anlamına gelen Latince cella’dan “hücre” terimini üretti, çünkü mantarlarda gördüğü hücreleri keşişlerin yaşadığı küçük odalardan 1665’te karşılaştırdı ve gözlemlerini “Mikrografi” adlı kitapta detaylandırdı
Erken bileşik mikroskoplar, tek lensli mikroskoplardan daha fazla büyütme sağladı; Ancak, aynı zamanda imajı fazla bozuyordu. Hollandalı bilim adamı Antoine van Leeuwenhoek, 1670’lerde yüksek güçlü tek lensli mikroskoplar tasarladı. Bunlarla köpekler ve insanlardan sperm (veya spermatozoa) tanımlayan ilk kişi oldu. Ayrıca maya, kırmızı kan hücreleri, ağızdan bakteriler ve protozoalar üzerinde çalıştı. Van Leeuwenhoek’in tek lensli mikroskopları gerçek boyuttan 270 kat daha büyük büyütülebilir. Tek gözlü mikroskoplar diğer türlü mikroskop geliştirildiğinde 1830’lara kadar popüler kaldı.
Bilim adamları ayrıca örneklerini hazırlamak ve karşı koymak için yeni yollar geliştiriyorlardı. 1882’de Alman hekim Robert Koch , tüberkülozdan sorumlu olan basil olan Mycobacterium tuberculosi’sinin keşfini sundu . Koch, kolera için sorumlu olan bakterileri izole etmek için boyama tekniğini kullanmaya devam etti.
En iyi mikroskoplar 20. yüzyılın başlarında icat edildi. Bu optik mikroskoplar görünür ışığın dalga boyundan daha küçük olan nesneleri çözemiyordu. Fakat 1931’de, Alman bilim adamları Ernst Ruska ve Max Knoll bu kuramsal engeli elektron mikroskopu ile üstesinden geldi.
Modern Mikroskopların Gelişimi
Ernst Ruska 1906 Noel Günü’nde, Heidelberg, Almanya’da beş çocuğun sonundan doğdu. Münih Teknik Üniversitesinde elektronik eğitimi gördü ve Berlin Teknik Lisesinde yüksek voltaj ve vakum teknolojisi üzerine çalışmaya başladı.
Ruska ve danışmanı Dr. Max Knoll ilk önce bir manyetik alan ve elektrik akımı “lensi” yarattılar. 1933 yılına gelindiğinde, çift, o sırada optik mikroskopun büyütme sınırlarını aşan bir elektron mikroskopu hazırladı.
Elektron Mikroskobu Hakkında Bilgi başlıklı makaleden daha fazla bilgi edinebilirsiniz.
Ernst, 1986 yılında Nobel Fizik Ödülü’nü kazandı. Elektron mikroskopu daha yüksek çözünürlük sağlayabilir, çünkü bir elektronun dalga boyu, görünür ışığın dalga boyundan daha küçüktür, özellikle elektron bir vakumda hızlandırıldığında.
20. yüzyılda elektron ve optik mikroskoplar daha gelişti. Günümüzde, laboratuarlar örnekleri görüntülemek için flüoresan etiketler veya polarize filtreler kullanabilir veya insan gözü tarafından görülemeyen görüntüleri yakalamak ve analiz etmek için bilgisayarları kullanırlar. Yansıtıcı mikroskoplar, faz kontrast mikroskoplar, konfokal mikroskoplar ve hatta morötesi mikroskoplar var.
Kaynak: wikipedia.org