Tsunami Hakkında 20 Şaşırtıcı Bilgi!
Tsunami, okyanus ya da denizlerin tabanında oluşan deprem, yanardağ patlaması ve bunlara bağlı tektonik olaylar sonucu denize geçen enerji nedeniyle oluşan uzun periyotlu deniz dalgalarını temsil eder. Bu içeriğimizde tsunami hakkında bilmeniz gereken 20 gerçek bilgiyi listeledik.
1. Tsunamiye genellikle depremler neden olur ancak bir volkanik patlama, toprak kayması veya atmosfer basıncında hızlı değişikliklerden ötürü de tsunami meydana gelebilir.
2. Bir tsunami sadece bir büyük dalga değil, bir “dalga treni” denen bir dizi dalgadır. Dalgalar arasındaki süre “dalga periyodu” olarak adlandırılır ve birkaç dakika ile iki saat arasında sürebilir.
3. Yunan tarihçisi Tukiditler (MÖ 460–395) , Peloponez Savaşı Tarihinde tsunamileri su altı depremleriyle ilişkilendiren ilk kişi olmuştur.
4. Okyanusun en derin bölümünde tsunami dalgaları genellikle sadece 1 ila 3 metre boyundadır. Denizciler tsunami dalgalarının altlarından geçtiklerini bile fark edemezler.
5. Bir tsunami saldırısından yarım saat kadar önce, okyanus (ama her zaman değil) aniden süzülür gibi görünebilir. Suyun çekilmesi “dezavantaj” olarak görülür.
6. ABD'deki tsunamiler için en büyük risk Hawaii, Alaska, Washington, Oregon ve Kaliforniya gibi eyaletlerdir.
7. Rüzgar tarafından oluşturulan dalgalar saatte 3,2 ila 97 km arasında giderken, tsunami dalgaları bir jet uçağının hızı kadar yani saatte 970 km hızla hareket edebilir.
8. Bilim adamları bir asteroidin Hint Okyanusuna yaklaşık 4.800 yıl önce çarptığına inanıyorlar. Ortaya çıkan tsunaminin yaklaşık 180 metre yüksekliğe sahip olduğu teorileşmiştir.
9. Sahile hayat veren uzun çıplak gövdeli palmiye ağaçları tsunamilerde hep sağlam kalmıştır.
10. Bilim adamları, bir sonraki mega-tsunaminin Kanarya Adaları'nda meydana gelebileceğini varsayıyorlar. Mega tsunami Atlantik Okyanusu'nu geçebilir ve New York, Boston ve Miami gibi ABD kıyı şehirlerini 100 metreden fazla yüksekliğe ulaşarak tahrip edebilir.
11. Bir “mega-tsunami” son derece yüksek dalgalara sahip bir tsunamidir ve genellikle bir heyelandan kaynaklanır. 1958 yılında Alaska'nın Lituya Körfezi'nde bir mega-tsunami meydana geldi ve 534 metre ile şimdiye kadarki en yüksek tsunami olarak kayıtlara geçti. Mucizevi bir şekilde sadece iki kişi hayatını kaybetti.
12. Bir tsunami dalgasına yakalanırsanız yüzmeye çalışmak çok daha tehlikeli olacaktır. Akımın sizi taşımasına izin vermek daha mantıklı bir harekettir.
13. Bir tsunami için en büyük riske sahip devlet Hawaii'dir. Yedi yılda bir zarar verici tsunami gerçekleşmektedir.
14. Tsunamiler, sahile yaydıkları yüksek miktarda tuz ve yeraltı zehirleri ile toprağı zehirleyebilir. Bu yüzden binlerce insan tsunamiden uzun bir süre sonra bile açlıktan ve hastalıktan hayatını kaybedebilir.
15. Sadece iki büyük tsunaminin Avrupa'ya çarptığı bilinmektedir. Biri MÖ 1530'da Girit'e diğeri ise 1755'te Lizbon’a çarpmıştır.
16. Tsunami dalgaları normal dalgalara benzemez çünkü normal dalgalar gibi kırılmaz ve kıvrılmazlar. Suyun aşırı hızlı bir biçimde taşması ya da dev bir su duvarı gibi görünen dik bir dalga olarak tanımlanabilir.
17. Bir tsunami dalgası karaya yakın sığ suya yaklaştıkça, saatte yaklaşık 30-50 kilometre yavaşlar. Yavaşladığında, çok hızlı hareket eden suyun tamamı yukarı doğru çekilir ve dalganın daha yüksek bir hal almasına sebep olur. Kıyıya çarptığı zaman, bir tsunami dalgası 100 metre yüksekliğe ya da 10 katlı bir binaya kadar uzanabilir.
18. Tsunami, Çin’de neredeyse 4000 yıl öncesine kadar dayanan eski zamanlardan beri bilinmektedir.
19. Üç büyük okyanustan sadece Pasifik Okyanusu entegre bir çok uluslu tsunami uyarı sistemine sahiptir. 2004 yılında Hint Okyanusu'nda tsunami uyarı sistemi yoktu, ancak uzmanlar daha önce bir tane kurulması önerilmişti.
20. 2011 Japonya tsunamisinin tarihteki dünyanın en pahalı felaketi olduğu tahmin edilmektedir. Dünya Bankası, Japonya'nın tsunamiden etkilenen bölgelerinin yeniden inşasının 232 milyar dolara mal olacağını ve en az beş yıl süreceğini tahmin ediyor.
Önerilen İçerik; ''Güneş Hakkında 30 Şaşırtıcı Bilgi!''
NeOldu.com / Sosyal Fayda