İsyan, aynı ortamda kâin bir kategori kişinin (genellikle askeri personel veya gemi mürettebatı, çırçıplak olsa da) kanunen itaat etmesi müstelzim emirlere karşı gelmesi hasebiyle konulenen kezç. Eskiden birhayli ülke, ayaklanmayı idam cezası cezası kadar bek cezalarla cezalandırmıştır.[literatür belirtilmeli]
Askerlerin komutanlarına karşı gelmesi, erî başkaldırı türüne bir örnektir. MÖ 327’bile Hindistan’a yazılmak talip İskender, cenklardan yorulmuş ve bıkmış askerlerinin karşı gelmesi üzerine Hindistan’a girememiştir. Bu başkaldırı sonucunda İskender, Hindistan’a girmekten vazgeçmiştir.
1520’bile Ferdinand Macellan, Dünya çevresini turlamak amacı ile çıktığı seyahatte, Amerika açıklarında gemi mürettebatının başkaldırıı ile karşılaştı. İsyancılardan birini idam cezası etti, öbhasılatü bile sahilda bıraktı.
Içtimai sorunların menşe evetğu isyanlara en leziz örneklerden birisi, MÖ 73’te İtalya’da Spartaküs önderliğindeki köle ayaklanmasıdır.