İhbar Tazminatı
İhbar tazminatı usulsüz fesih sonucunda ödenmesi gereken bir tazminat olarak karşımıza çıkmaktadır. Belirsiz süreli bir iş akdi taraflarca bildirim süresi verilmeksizin veya eksik verilerek feshedilmiş ya da peşin ödemeyle fesihte bildirim sürelerine ilişkin ücret ödenmemiş veya eksik ödenmişse bir usulsüz fesih ortaya çıkar.
Belirsiz süreli iş akitlerinin sona erdirilmesinde fesih bildiriminde bulunma zorunluluğu yerine getirmeyen işveren gibi işçi için de söz konusu olabilir. Bildirim şartına uymayan taraf, bildirim süresine ilişkin ücret tutarında tazminat ödemek zorundadır. İhbar tazminatı olarak adlandırılan bu tazminat sadece belirsiz süreli iş akitlerinin usulsüz feshinde söz konusu olur. İhbar tazminatı sadece sürekli iş akitlerinde uygulanır. Usulsüz fesihte bulunan işçi de bu tazminatı ödemekle yükümlüdür.
İçindekiler
- 1 Fesih Bildirim Süreleri
- 2 İhbar Tazminatı Nedir?
- 3 İhbar Tazminatı Nasıl Hesaplanır?
- 4 İhbar Tazminatına Hak Kazanılamayacak Durumlar Nelerdir?
- 5 İhbar Tazminatında Zamanaşımı
- 6 Örnek Yargıtay Kararları
- 7 İşçi alacağı davaları ne kadar sürer?
- 8 İş Hukuku Avukatı Vekalet Ücreti Ne Kadardır?
Fesih Bildirim Süreleri
İhbar süreleri işveren ya da işçinin fesih bildiriminin diğer tarafa ulaşmasından başlayarak işlemeye başlayan süredir. Bu süreler kanunda işçinin o işyerinde çalıştığı sürelere göre değişmektedir.
Bu süreler:
- İşi altı aydan az sürmüş olan işçi için, bildirimin diğer tarafa yapılmasından başlayarak iki hafta sonra,
- İşi altı aydan birbuçuk yıla kadar sürmüş olan işçi için, bildirimin diğer tarafa yapılmasından başlayarak dört hafta sonra,
- İşi birbuçuk yıldan üç yıla kadar sürmüş olan işçi için, bildirimin diğer tarafa yapılmasından başlayarak altı hafta sonra,
- İşi üç yıldan fazla sürmüş işçi için, bildirim yapılmasından başlayarak sekiz hafta sonra, feshedilmiş sayılır.
İhbar Tazminatı Nedir?
İhbar tazminatı bildirim süresine ilişkin ücret tutarında olmak üzere götürü olarak saptanmıştır. O halde, klasik sorumluluk hukuku ilkelerinden farklı bir biçimde usulsüz feshe maruz kalan tarafın zararı bildirim sürelerine ilişkin tutarın altında da olsa, hatta işçinin derhal daha yüksek ücretle yeni bir iş bulması durumunda olduğu gibi bu fesih nedeniyle hiçbir zararı olmasa bile bu tazminat yine istenebilir. Yasa ihbar tazminatını kesin ve götürü bir miktar olarak belirlendiğinden bu tazminatı elde edebilmek için zararın ispatlamasına gerek yoktur. Sadece bildirim koşuluna uymadan iş akdinin feshedildiğinin ispatı yeterlidir.
İhbar Tazminatı Nasıl Hesaplanır?
Bu tazminat işçinin fesih anındaki brüt ücreti üzerinden ve İş Kanununa göre temel ücrete ek olarak para veya para ile ölçülmesi mümkün sözleşme ve kanundan doğan menfaatler de göz önünde tutularak belirlenir. Bu itibarla, ihbar tazminatının hesaplanmasında esas alınacak işçi ücretinin içine, para ve ayni biçimde yapılan her türlü ödeme girer. Ancak ihbar tazminatının belirlenmesinde arızi olmayıp, devamlılık arz eden ödemeler nazara alınır. Sözleşme ile bildirim süreleri artırılmışsa, ihbar tazminatının bu artırılmış sürelere göre hesaplanması gerekir.
İhbar Tazminatına Hak Kazanılamayacak Durumlar Nelerdir?
- İşyeri Devrinde işçi ihbar tazminatı talep edemez
- İşveren tarafından haklı sebeple fesih halinde işçi ihbar tazminatı talep edemez
- İşçi tarafından haklı nedenle fesih halinde ihbar tazminatı talep edilemez
- Belirli süreli sözleşmede ihbar tazminatı talep edilemez
İhbar Tazminatında Zamanaşımı
İşçi ya da işveren açısından hak doğabilmesi için ihbar tazminatı ile ilgili davalar hakkında zamanaşımı süresine uyulması gerekir. İhbar tazminatı alacağı zamanaşımı süresi 5 yıldır. İşçi ve işveren arasında oluşan uyuşmazlıklarda arabuluculuk hizmeti alındığında bu süreye arabuluculukta geçen zaman da eklenir. İhbar tazminatları ile ilgili olarak zamanaşımı başlangıç tarihi fesih tarihi baz alınarak hesaplanır.
İhbar Tazminatının Zamanında Ödenmemesi
İhbar tazminatının zamanında ödenmemesi halinde uygulanacak faiz konusunda yasada özel bir düzenleme bulunmamaktadır. Bu nedenle, davalı, daha önce temerrüde düşürülmemişse dava tarihinden, ihtarname çekilerek temerrüde düşürülmüşse ihtarnamedeki sürenin bitimi tarihinin ertesi gününden itibaren yasal faiz yürütülür.
Örnek Yargıtay Kararları
Yargıtay 22. Hukuk Dairesi E. 2017/6672, K. 2017/7343, T. 3.4.2017:
“İhbar tazminatı, belirsiz süreli iş sözleşmesini haklı bir nedeni olmaksızın ve usulüne uygun bildirim öneli tanımadan fesheden tarafın, karşı tarafa ödemesi gereken bir tazminattır. Buna göre, öncelikle iş sözleşmesinin Kanun’un 24 ve 25. madde yazılı olan nedenlere dayanmaksızın feshedilmiş olması ve Kanun’un 17. maddesinde belirtilen şekilde usulüne uygun olarak ihbar öneli tanınmamış olması halinde ihbar tazminatı ödenmelidir.”
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E. 2016/12990, K. 2020/2336, T. 17.2.2020:
“Mahkemece, davalı tarafça iş akdi feshinin haklı veya geçerli nedene dayandığının ispatlanamadığı gerekçesiyle kıdem ve ihbar tazminatı taleplerinin kabulüne karar verilmiştir. Dosya içeriğine göre davalı tarafça iş sözleşmesinin davacı işçi tarafından sona erdirildiği savunulmuş ve yazılı bir istifa dilekçesi sunulmamışsa da yargılama sırasında dinlenen davacı tanıklarının çelişkili beyanlarda bulundukları, önce davacının sigortası düşük yatırıldığından kendisinin işten ayrıldığını beyan ettikleri,
sonra da hasılatı beğenmediği için davalının iş akdini feshettiğini beyan ettikleri görülmüş olup davalı tanıklarından …’in ise beyanında davacının kendisine aracı bırakacağını söylediğini beyan ettiğinden iş akdini feshedenin davacı olduğu anlaşılmakla haklı nedenle dahi olsa iş akdini fesheden davacının kıdem tazminatına hak kazanmakla birlikte yukarıdaki yasal düzenlemeler ve ilke kararındaki açıklamalardan anlaşılacağı üzere ihbar tazminatı hakkı bulunmamaktadır. Mahkemece ihbar tazminatı talebinin reddi gerekirken yazılı şekilde kabulüne karar verilmesi bozmayı gerektirmiştir.”
İşçi alacağı davaları ne kadar sürer?
Adalet Bakanlığı tarafından yargıda hedef süreler belirlenmiştir. Bu süreler davanın konusu ve niteliği uyarınca belirlenmiş olup İstinaf ve Yargıtay aşamaları bu süre içinde değerlendirilmez. Pratik uygulamalara göz atıldığında;
- Dilekçelerin tam ve eksiksiz olması
- Tebligat süreleri
- Varsa tanıkların dinlenmesi gibi süreçler dava içeriğine göre değişiklik gösterir.
Genel ortalamalara bakıldığı zaman tazminat davalarının ortalama olarak 12 ila 24 ay arasında sonuçlandığı söylenebilir. İlk derece mahkeme kararının ardından başlayan İstinaf ve Yargıtay aşamaları hesap edildiğinde bir davanın 3-4 yıla kadar uzaması mümkündür.
İş Hukuku Avukatı Vekalet Ücreti Ne Kadardır?
İş avukatı ücreti, hakkınızda yürütülecek işlem ve dava üzerinden belirlenmektedir. Bilindiği üzere her yıl Türkiye Barolar Birliği tarafından hazırlanan “Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi” yasalaşarak yürürlüğe girer. Türk hukuku kapsamında görülen davalarda avukat vekalet ücreti, bu tarifede belirtilen ücretin altında bir tutar olarak belirlenemez. Dolayısıyla iş hukuku avukatı vekalet ücreti her zaman sabit ve kesin değildir. Bununla birlikte Baro tarafından belirtilen asgari ücret tarifesinin üzerinde bir avukatlık ücreti belirlenmesi mümkün olabilir. (2023 Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi için tıklayınız.)
İlgili yazılarımız;
- İhbar tazminatı
- Kıdem tazminatı
- Arabuluculuk Nedir?
- İş hukuku şirket danışmanlığı
- Ücret alacağı davası
- Hizmet tespiti davası
- İş sözleşmelerinin hazırlanması, düzenlenmesi, feshi
- İşçi alacağı davası
- Fazla mesai, UBGT, hafta tatili ve yıllık ücretli izin alacağı
- Bakiye ücret alacağı
- İş akdinin haklı nedenle feshi
- İşe iade davası
- İhbar tazminatı nedir?
- Kıdem tazminat nedir?
- İş kazasından kaynaklanan tazminat davaları
- İşe iade davaları başta olmak üzere iş hukuku kapsamında düzenlenen dava ve takip işlemlerini yürütmekteyiz.
Bizimle nasıl iletişime geçebilirsiniz?
Her türlü avukatlık ve hukuki danışmanlık hizmetleri hakkında bilgi almak için 0545 588 0258 numaralı telefondan numarası üzerinden tarafımıza ulaşabilir, her türlü sorunuz için email@example.com adresine mail gönderebilirsiniz. Ücretli danışmanlık veya avukatlık hizmeti almak için tarafımız ile iletişime geçebilirsiniz. (Avukatlık Kanunu uyarınca ücretsiz danışmanlık ve bilgi verme hizmetimiz bulunmamaktadır.)
AV.İREM BİKE DEMİRHAN