-
birçok hayvan türünde, cinsel açıdan doymuş erkeğin ortama yeni bir dişinin gelmesiyle beraber libidosunda patlama yaşamasına, performansının birden yükselmesine verilen isimdir. en başta farelerle yapılan deneylerle gözler önüne serilmiştir bu olgu: yeni bir dişi fareyle aynı kafese konulan erkek fare ilk anda çılgınca bir çiftleşme davranışı içine girerken bir süre sonra net bir biçimde ilgisini yitirmekte, ama kafese yeni bir dişi farenin koyulmasıyla yeniden son derece abartılı sayılarda birleşmeye başlamakta, ve hatta farklı farklı dişiler sözkonusu ise cinsel eylemlerine yorgunluktan ölene kadar devam edebilmektedir. bilhassa boğa ve koçların partnerleriyle ikinci defa seks yapmaya gayet isteksiz oldukları da bilinen bir gerçektir. bu sebepten, tek bir boğa ve tek bir koç çiftliğinizdeki tüm inek ve koyunlara yetecektir. bunun dışında kediler ve domuzlar da coolidge effect'in deneysel olarak üzerlerinde kanıtlandığı hayvanlardandır. insanlar konusunda ise deneyden ziyade gözlemler aynı sonucu vermektedir: "iktidarsız" oldukları iddiasıyla eşleri tarafından seks terapilerine zorlanan erkeklerin terapistlerine gizli gizli aslında metresleriyle, sekreterleriyle hiçbir sorunları olmadığını söylemeleri yerinde bir örnektir buna zannederim ki. evrimin erkekleri mümkün olduğu kadar çok sayıda kadını döllemeye programlamış olmasıyla açıklanabilir coolidge etkisi bir ihtimal; ama şu da vardır ki, erkekler kadar olmasa da dişilerde de gözlenen bir davranıştır bu. misal "cinsel hayatınızdaki değişikliğin ne yönde olmasını istersiniz" sorusunu erkekler yüzde kırk oranında "daha fazla partner" şeklinde yanıtlarken, kadınlarda da yüzde yirmi civarında da olsa aynı cevap vardır.
fenomenin ismi ise başrolünü eski amerika başkanlarından calvin coolidge'in oynadığı bir anekdottan gelmektedir. great depression'a giden yılların başkanı coolidge ve eşi bir gün kentucky'de bir devlet çiftliğini ziyaret eder ve ayrı ayrı gezdirilmeye başlanırlar. önce bayan coolidge geçecektir horoz kümeslerinin önünden, ve ordaki görevliye soracaktır, "bir günde ne sıklıkta çiftleşiyor bu horozlar?". "düzinelerce defa" cevabını alan mrs. coolidge "bunu başkana söyleyin" deyip uzaklaşacaktır. aynı yere geldiğinde kendisine bırakılan mesajı alan coolidge ise görevliye "hep aynı tavukla mı?" diye soracaktır. "hayır, hep farklı tavuklarla" cevabının üzerine ise "bunu bayan coolidge'e söyleyin" diyecek, bu şekilde seksüel bilimlere bu kavramın hoş, neşeli adını hediye edecek, eşiniz, sevgiliniz sizi aldattığını, terk ettiğini söyleyip, "elimde değil, coolidge etkisi" diye eklediğinde bol bol beddua alacaktır.
(teşekkürler saruman)
-
olayın temelinde yatan madde dopamin.
dopamin, bizim ilkel beynimizin baş aktörlerinden. yeme, uyuma, seks gibi temel yönelimlerde hep o var. yeni bir partnerle karşılaşan erkek veya dişide, artan dopaminle, hissedilen arzu ve zevk artmakta. madde bağımlılığında da suçlanan yine dopamin (alkol, eroin, kokain vs).
beyinde dopaminimiz artınca, sağladığı iyilik haline bağımlı oluyoruz. dopaminde düşüş başlayınca, farkında olmadan tekrar artması için, çikolata yemeye, zengin karbonidratlı gıda almaya, kumar oynamaya, internette porno seyretmeye veya seks yapmaya başlıyoruz.
yapılan bir çalışmada eroin alımı ve orgazm kıyaslanmış, ikisinde de beyin metabolizmasındaki değişim benzer bulunmuş. yani ikisinde de alınan haz benzer. orgazm aslında bağımlılık potansiyeli taşıyan bir şey.
aynı partnerle devam eden ilişkide beyinde dopamin artışı olmadığından veya az olduğundan, orgazm şiddeti, yani alınan zevk azalıyor. fakat partner değişirse, beyin daha cömertce dopamin salıyor ve alınan zevk artıyor. seks bağımlılarında, aşırı partner değiştirme istemi bu şekilde açıklanmış.
sonuçta olayın temeline bakınca, insanla fareyi ayıran en önemli şey, insanın seks sonrası refrakter yani bekleme döneminin uzun olması. fakat şu gösterilmiş ki, eğer boşalmış bir erkek, yeni bir partnerle karşılaşırsa, dopamin artmakta ve bu iki ilişki arası beklenen zaman kısalmakta.
özet geç lan mod: aynı kadınla gecede iki en fazla üç, farklı kadınlarla gecede çok daha fazla, en önemlisi daha fazla zevk.
bu başlığı okuyan birisinin ilgisini çekebileceğinden;
(bkz: bruce etkisi)
-
"birçok hayvan türünde, ortamda yeni dişilerin bulunmasının erkeklerin cinsel performansını artırma ve uzatma eğilimi göstermesi. terim adını abd başkanı calvin coolidge ile karısının bir çiftlik ziyaretine ilişkin bir anektoddan almıştır. rivayete göre ziyaret sırasında horozların bir tavuktan diğerine koştuğunu gören 'first lady,' başkanın dikkatini bu muhteşem 'performansa' çeker. başkan da, 'ama asla aynı tavukla değil!' diyerek, karısının kendi 'performansı' konusundaki imasını bertaraf eder." *
-
sanırım beynimiz olduğu halde doğa düzenine karşı bir hiç olmamızı açıklayan şeylerden biri. doğa ne isterse sen onu yaparsın, oraya doğru gidersin.hiç farkında bile olmazsın.
-
momus'un is there sex in marriage? şarkısında eğlenceli bi tekerlemeyle özetlenmiş (alakalı anekdot özetlenmiş gerçi, etki değil):
calvin coolidge at the rooster farm
the good mrs coolidge on his arm
asked the farmer just how come
the rooster could perform so many times
the farmer said to mrs coolidge "my cock's harder!"*
"tell that to calvin," she said, "he lacks ardour"
"well that may be," the president replied
"because it's not the same hen each time."
-
-
aldatmanin bilimsel aciklamasi. insanoglu icin bu etkiyi kisitlayan faktorler etik anlayisi, hukuk veya din kurallari, empati, sadakat, irade ve sevginin gucu.