Doğum öncesi rutinlerinizin büyük bir bölümünü; sizin ve gelişmekte olan bebeğinizin durumunu kontrol etmek amacıyla yapılan kontroller, testler ve muayene kontrolleri oluşturur.
Başlangıçta:
Birinci doğum öncesi kontrollerininiz uzun sürer. Hamileliğin 8. ve 12. haftalarında yapılır ve doktor tarafından gözden geçirilir. Bunun yanı sıra ultrasonda bebeğinizi ilk defa görme şansına da sahip olursunuz.
Ultrasonda; katı objelere çarpınca seken(geri dönen) yüksek frekanslı ses dalgaları kullanılıyor. Bunun sonucunda da rahminizin, bebeğinizin ve plasentanın görüntüsü monitörde oluşuyor.
Taramalar; iki boyutlu, üç boyutlu (daha iyi bir görüntü- anormal iteleri daha iyi gösterir- için) ve dört boyutludur.
Bu sizin durumunuza ve ihtiyacınıza göre değişir. Sizinle ilgilenen doktorunuza seçeneklerinizi ve taramalarda ne aradıklarını sorun.
Aşağıdaki zamanlardan herhangi birinde muayene olmanız tavsiye edilebilinir:
Hamileliğin ortalarına doğru bebeğin cinsiyetini öğrenmek mümkündür. Eğer gerçekten öğrenmek istiyorsanız doktorunuza o tarihler arasında sorabilirisiniz ( eğer öğrenmek istemiyorsanız bunu da doktorunuza söylemelisiniz). Yalnız bazı hastanelerde bebeğin cinsiyetinin söylenmemesi için oluşturulmuş bir kural vardır. Bunların dışında; her ne olursa olsun aklınızdan kesinlikle çıkarmamanız gereken tek bir şey vardır ki o da; bebeğin cinsiyetini öğrenmede kullanılan yöntemlerin % 100 güvenilir olmadığıdır.
Hamileliğin başındaki taramalar için bol miktarda su tüketmeniz istenir. Çünkü bol su; mesanenizin şişirerek rahminizin yukarıya doğru itilmesine yardımcı olur, böylelikle de taramalar daha iyi yapılır. İlk başlardaki taramalar vajinal yolla da yapılabilir.
Siz uzanmış yatarken, doktor karnınızın üzerine jel sürer ve muayene aletini o bölge üzerinde gezdirir. Böylelikle görüntüler monitöre aktarılır. Bunlar print edilebileceği gibi, diğer notlarınızla beraber saklanabilirde. Bunların yanı sıra görüntüler; videoya ya da CD'ye kaydedilebilir.
Muayenelerin aslında güvenli olmadığına ilişkin sağlam bir fikir birliği vardır. Fakat son araştırmalara göre; taramalardan geçerek doğan çocukları büyük bir çoğunluğu solak olarak dünyaya gelmiştir, buna göre belki de taramalar beyni olumlu yönde etkileyebilir de diyebiliriz.
Normalde; ilk hamilelik başvurunuzda az bir miktar kan örneği alınır. Daha sonraki hamileliklerinizde ise tekrar kan vermeniz istenebilir.
İlk test sizin;
Kan testi acısız ve ağrısız yapılmalı ve sadece 1 dakika sürmelidir. Yalnız tabii birkaç gün kolda çürüklük olabilir.
Kan testleri aynı zamanda Down Sendromu riskinin olup olmadığını belirlemede de işe yarar.
Kan örneği 16. haftada alınarak içindeki üç maddenin miktarı ölçülür;
Anne adayından uygun gebelik haftasında alınan kanda ölçülen hormonlar hCG (human chorionic gonadotropin) hormonu, büyük kısmı bebeğin karaciğerinden salgılanarak anne adayının kanına geçen AFP (alfa fetoprotein) hormonu ve uE3 (konjuge olmayan estriol) adlı hormondur. Bu hormonların anne adayı kanındaki değerleri gebelik haftalarına göre önemli değişiklikler gösterir.
Alfa-fetoprotein (AFP), unkonjüge estriol ve human chorionic gonadotropin. Annenin yaşına bağlı olarak bunların oluşma risklerinin olup olmadığı belirlenir. AFP'nin miktarı ayrıca nöral tüp defektleri(spina bifida) 'in olup olmadığını tayin etmede yardımcıdır.
Amniyosentez ve koryon villus örneklemesi (CVS)gibi testler düşük riski taşırlar, bu kesinlikle doktorunuzla konuşmanız gereken bir konudur.
Testler sizin hamileliğinizin tadını çıkarmanıza engel mi teşkil ediyorlar?
Ya da siz öğrenebileceğiniz her şeyi öğrenmeyi mi tercih edersiniz?
Peki ya her şeyin yolunda olduğunu bilmek sizin bütün endişelerinizi geçirecek mi?
Bu tür şeyleri eşinizle, diğer anne-baba adaylarıyla ve doktorunuzla konuşmanız gereklidir.
Düzneli Kan basıncı kontrolü
Doğum öncesi ölçülen kan basıncınızda preeklemsi belirtileri ya da hamileliğe bağlı oluşabilecek hipertansiyon belirtileri aranır.
Kilo takibi
Hamileliğin başlangıcında kilo almanız normal ama sürekli kilo almamaya özen gösterin. Doğum öncesi klinikleri her gidişinizde sizi tartacaktır. Normal olanı her bayanın hamileliğinde ortalama 10–12,5 kilo almasıdır.
İdrar testleri
Doğum öncesi başvurunuzda, idrar örneğinizi isteyeceklerdir. Genelde örneğin içine test çubuğu sokularak protein ya da şeker varlığı kontrol edilir. Protein preeklemsi işaretidir. Diğer bir taraftan da idrardaki i şeker ise, gebelik diyabeti işaretidir.
Ölçümler
Karnınızın üstünde uterusunuzun yüksekliğinin ölçülmesi sizin için çok yeni ve heyecen verici bir duygu olacaktır. Ne de olsa bu olay sadece sizin ve bebeğinizin arasında olan bir şeydir.
Doppler testi
Bu hamilelik boyunca doktorunuz tarafından rutin bir şekilde bebeğinizin kalp atışlarını dinleyerek yapılacak olan bir testtir. Bu test genelde bebeğinin hareket etmediğinden kuşkulanan anne-babaları rahatlatan bir testtir.
Bir de, size başka bir kan testi yaptırmanız önerilebilinir ki; bunun amacı geçmişte olan ya da hala devam eden ciddi bir hastalığınızın – örn. Sitomegalo virüs (CMG virüs) ya da tokzoplazma – olup olmadığını araştırmaktır.
Bunların dışında durumlara göre yapılabilecek standartların üstünde daha başka testler ve incelemeler de vardır.
Çoğu insan (%80 gibi bir oran) Rh(+) kana sahiptir; geri kalanlar ise Rh(-). Eğer eşlerden ikisi de kanlarında ayni Rh faktörünü taşıyorlarsa hiçbir problem yoktur. Eğer anne Rh(+) baba Rh(-) ise, yine bir problem yoktur. Fakat eğer anne Rh(-) ve baba Rh(+) ise bebeğinde Rh (+) olma ihtimali vardır ki; işte o zaman tehlikeli bir durum baş gösterir.
İlk hamilelikle bu durumun can sıkıcı bir tarafı yoktur aslında çünkü genelde doğuma kadar ( ya da düşüğe – tabii eğer gerçekleşirse- ) anne ve bebeğin kanları birbirine tam olarak karışmaz. Ama yine de bebeğin bazı hücreleri annenin kan damarına girer ve annenin Rh faktörünü uyarır. İkinci hamilelikte antijen üretilir ki bunlar bebeğin kanına girerek bebekte ciddi bir kan problemi yaşanmasına neden olur.
Bunu önlemek için ilk hamilelikten sonra anneye immunoglobinler enjekte edilerek kanından antijenlerin oluşumuna fırsat vermeden Rh(+) li kan hücreleri temizlenmelidir.