Resim Ekle Dosya Ekle Video Ekle Soru Sor Bilgi Ekle
İlk Çağ Nedir
Tarih Devirleri'nin başlangıcını oluşturur. M.Ö. 3200 yazının bulunuşu ile başlayıp M.S. 375 Kavimler Göçü'ne kadar devam eden dönem olarak ele alınır. Başka bazı tarihçilerde bu bitiş tarihi Batı Roma İmparatorluğu'nun yıkılışıyla belirlenir. Nitekim Orta çağ olarak adlandırılan dönem bu tarihten itibaren ele alınmaktadır. Yazının bulunuşu Mezopotamya'da Sümer şehir devletleri zamanında sözkonusu olmuştur ve tarihi bilgilerin izinin sürülmesi bakımından genel bir eğilim olarak Tarih'in başlangıcı sayılmıştır.
İlk Çağın Önemli Gelişmeleri
Yazı dünyanın büyük bir bölümüne yayılmıştır.
Alfabe, para, takvim gibi tüm insanlığı etkileyen buluşlar gerçekleştirilmiştir.
İlk büyük devletler ve imparatorluklar kurulmuştur. (Avrupa'da Roma İmparatorluğu, Asya'da Büyük Hun İmparatorluğu ve Çin'de Han Hanedanı bunların en büyüğüdür.)
Kölecilik yaygın olarak ortaya çıkmıştır.
Tek tanrılı dinler ortaya çıkmıştır. (Musevilik ve Hıristiyanlık). Ancak devrin en yaygın dini çok tanrılı dinlerdir.
TARİH ÖNCESİ VE İLKÇAĞ TARİHİ
Tarih öncesi ilk devir kaba taş devridir. İlk araçlarda bu devirde yapılmıştır.
1- İlk resim ve heykel yontma taş devrinde yapılmaya başlanmıştır.
2- Ateş ilk defa taş devrinde bulundu.
3- İnsanlar ilk defa yerleşik hayata cilalı taş devrinde geçtiler.
4- İnsanlar hayvanları evcilleştirmeyi ilk defa cilalı taş devrinde öğrendiler.
5- İnsanlar ilk defa balıkçılığa cilalı taş devrinde başladılar.
6- İlk krallık ve beylik maden devrinde kurulmuştur.
7- İlk bulunan maden bakırdır.
8- İlk kez yazı demir devrinde kullanılmıştır.
9- Tarihte ilk defa aile hukuku Hititlerde görülmüştür.
10- Anadoluda kurulan ilk uygarlık Hititlerdir.
11- İlk tarih yazıcılığını Hititler yapmıştır.
12- Anadoludaki ilk siyasi birlik Hititlerdir.
13- Tarihte ilk defa meclisi Hititler kurmuştur.(pankus meclisi)
14- İlk sosyal örgütlenme maden devrinde mezopotamyadaki Sümerler tarafından gerçekleştirirdi.
15- Tarihte ilk defa Güneş Saatini Sümerler kullanmıştır.
16- Mezopatamyadaki ilk medeniyet Sümerler tarafından kuruldu.
17- İlk yazıcı (Çivi Yazısı) bılan Sümerlerdir.
18- İlk yazılı kanunlar Sümerlere aittir (Urgakina kanunları)
19- İlk ordu Sümer ve Akadlar tarafından kuruldu.
20- Tarihte ilk olarak asya ile Avrupa arasındaki kültürel etkileşimi meydana getiren olay İskender’in asya seferine çıkmasıdır.
21- İlk kez doğu-batı ticaretinin gelişmesine Lidyalılar neden olmuştur.
22- İlk parayı Lidyalılar kullandı.(m.ö. 700)
23- İlk anayasayı babiller yazmıştır.
24- İlk kanun kitabını babiller yazmıştır.
25- Tarihte ilk defa Güneş yılına dayalı takvimi mısırlar bulmuş ve gün, yıl ve mevsim olarak ayırmışlardır.
26- Tarihte ilk yazılı antlaşma kadeş antlaşmasıdır.
27- İlk hiyeroglif (resim) yazısını mısırlar bulmuştur.
28- İlk defa tıp ve mumyacığı mısırlar geliştirmiştir.
29- Sulama kanalları ve sulama işi ilk kez maden devrinde Mısırda kullanmaya başlanmıştır.
30- İlk defa alan ve hacim hesplarını bulan, daireyi 360 dereceye bölen Mısırlardır.
31- Tarım ile ilk defa mısırlar uğraşmışlardır.
32- Tarihte ilk defa ticaret kolonileri İonlar kurmuştur.
33- İlk modern tarih yunan medeniyetinde heredot tarafından yazıldı.
34- İlk posta örgütünü Persler kurmuştur.
35- Tarihte ilk alfabeyi bulanlar Fenikelilerdir.
36- Tarihte ilk denizciler Fenikelilerdir.
37- Tarihte ilk Yahudi İbranilerdir.
38- Tarihte ilk basın yayın hayatını romanlılar çıkartıkları günlüklerle başlattılar.
TARİH ÖNCESİ DEVİRLER ve TARİH DEVİRLERİ
İnsan topluluklarının o dönemde kullandığı ve günümüze kadar gelebilen kalıntılardan yola çıkılarak iki bölüme ayrılır.
1 - TAŞ DEVRİ
A. KABA TAŞ DEVRİ
İnsanlığın en ilkel ve en uzun dönemidir. Bu dönemde henüz araç ve gereç yapımı başlamamıştır. İnsanlar kendilerini korumak için doğadaki sivri taşları olduğu gibi kullanmıştır.
B. YONTMA TAŞ DEVRİ
Bu dönemde insanlar taşları yontarak ilk defa araç ve gereç yapmışlardır. Bu aletler savunma ve avlanma amacıyla yapılmıştır. İnsan doğanın asalağı durumundadır. Tüketici, avcı ve toplayıcıdır. Ekonomik etkinliklerden ötürü göçebe bir yaşam sürmüşlerdir Mağara duvarlarına hayvan resimleri yapmışlardır. Dönemin sonlarına doğru ateş denetim altına alınmıştır. (Ateş önce insanları soğuktan ve yırtıcı hayvanlardan korumuş, daha sonraki dönemlerde ise insanlığın gelişimine önemli katkılarda bulunmuştur. Toprak kapların yapımında madenlerin işlenmesinde olduğu gibi) Yontma Taş Devrinin sonlarına doğru buzullar çözülmüş, iklim yumuşamıştır.
C. CİLALI TAŞ DEVRİ
Bu dönemde alet yapımı gelişmiş sert ve düzgün aletler yapılmıştır. Taşın yanısıra ilk defa topraktan da araç gereçler yapılmıştır. (Toprakkaplar yapılmış, seramiksanatı ilerlemiştir.) İnsanlık için güzel bir dönemin başlangıcıdır. İnsan doğanın asalağı olmaktan kurtulmuş ilk defa üretim faaliyetlerini başlatmıştır. İlk defa tarım başlamış, hayat tarzı değişerek yerleşik yaşama geçilmiştir. Bunun sonucunda ilk köyler kurulmuş, hayvanlar evcilleştirilmiştir. Menhir ve Dolmen adı verilen anıtlar dikilmiştir. Bitki liflerinden elbiseler dikilmiştir.
2 - MADEN DEVRİ
A. BAKIR DEVRİ
İşlemesi kolay olduğu için ilk kullanılan madenler bakır, altın ve gümüştür. Ancak doğada fazla bulunduğu için bakırdan daha fazla araç ve gereç yapılmış ve döneme damgasını vurmuştur.
B. TUNÇ DEVRİ
Bakır ve kalayın karışımından tunç elde edilmiş ve böylece daha sert dayanıklı araç gereçler yapılmıştır. Bu dönemde karasaban bulunmuş ve tarımda gelişim sağlanmıştır. Tüketim fazlası üretim elde edilmiş bu da ticaretin gelişmesini sağlamıştır. İlk şehir ve devlet yapıları kurulmuştur.
C. DEMİR DEVRİ
Demirin yüksek ısıda işlenebilmeye başlanması ile sanayide önemli gelişmeler sağlanmıştır. Ticaret hızlanmış ve dönemin sonlarına doğru yazı icat edilmiştir.
TARİH DEVİRLERİ
Tarih, yazının icadı ile başlayan zaman dilimi içerisinde devirlere ayrılırken, insanlık tarihini etkileyen büyük ve önemli olay ve buluşlara göre dört bölüme ayrılır.
İLK ÇAĞ
Yazının bulunmasıyla başlayıp (M.Ö. 4000-3500) Batı Roma İmparatorluğunun yıkılışına kadar sürer. En uzun süren çağ olarak bilinir.
ORTA ÇAĞ
Batı Roma İmparatorluğunun yıkılışından (476), İstanbul'un Türkler tarafından fethine kadar (1453) sürer.
YENİ ÇAĞ
İstanbul'un fethinden, 1453 tarihinde başlayıp, 1789 tarihli Fransız İhtilaline kadar sürer.
YAKIN ÇAĞ
1789 Fransız İhtilali ile başlayıp, günümüze kadar sürer.
İlk Çağ Sunumları
-
Önizleme: 1 hafta önce
İlk Çağ Medeniyetleri Slayt Sunum Powerpoint PPTXİndir : 76_ilk-cag-medeniyetleri.pptx(Göster / Gizle) Sunum İçeriği: Düz metin (text) olarak..
1. Sayfa
İLKÇAĞ UYGARLIKLARITA®İH NOTLA®IÖZGÜ® GÜVE®CİNstyle.visibilityppt_wppt_hstyle.visibilityppt_xppt_ystyle.visibilityppt_xppt_y
2. Sayfa
MISIRMEZOPOTAMYAİRANANADOLUYUNANHİNTstyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibility
3. Sayfa
GENEL ÖZELLİKLERİ: Genellikle iklim ve yer şekillerinin uygun olduğu su kenarlarında kurulmuşlardır.Daha çok tarıma dayalı üretim vardır.Genellikle site (kent) devleti biçiminde oluşmuşlardır.(Polis, Nom, Site) Çok tanrılı din yaygındır.(ilk tek tanrılı din İbranilerdedir)Yönetim anlayışları tanrısal (teokratik)Bütünüyle tanrısal: Mısır (tanrı kral)Yarı tanrısal: Mezopotamya (rahip kral)style.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibility
4. Sayfa
İLKLERİlk Tarih Yazıcılığını HİTİT’ler başlatmıştır.(ANAL-YILLIK)İlk parayı LİDYALILAR kullandı.İlk yazıyı SÜMERLER kullandı (Çivi Yazısı).İlk Takvimi MISIR Medeniyeti kullandı (Güneş Yılı esaslı takvim).İlk Yazılı Kanunları yapan ve ilk Hukuk Devleti SÜMERLER dir. İlk Alfabeyi FENİKE liler kullandı. İlk yazılı antlaşma (Hitit-Mısır) KADEŞ Antlaşmasıdır.İlk atlı birlikleri oluşturan ASUR lulardır. style.visibilityppt_wppt_hstyle.visibilityppt_wppt_hstyle.visibilityppt_wppt_hstyle.visibilityppt_wppt_hstyle.visibilityppt_wppt_hstyle.visibilityppt_wppt_hstyle.visibilityppt_wppt_hstyle.visibilityppt_wppt_hstyle.visibilityppt_wppt_hstyle.visibilityppt_wppt_h
5. Sayfa
İlk Merkezi Devlet AKAD lardır.İlk büyük İmparatorluk AKAD lardır. İlk tek tanrılı din MUSEVİLİK’tir ve bu dini benimseyen kavim İBRANİLER’dir. İlk Federal Devlet URARTULAR’dır.İlk Cumhuriyet rejimi ROMA’da uygulandı. İlk siyasi örgütlenme SÜMER’lerde görülür. İlk Derebeylik ÇİN’dedir. İlk doğrudan demokrasi YUNAN’dadır.Anadolu’da ilk Siyasi Birliği kuranlar HİTİTLER’dir. Anadolu’da ilk Meşruti yönetim HİTİT’lerde.style.visibilityppt_wppt_hstyle.visibilityppt_wppt_hstyle.visibilityppt_wppt_hstyle.visibilityppt_wppt_hstyle.visibilityppt_wppt_hstyle.visibilityppt_wppt_hstyle.visibilityppt_wppt_hstyle.visibilityppt_wppt_hstyle.visibilityppt_wppt_hstyle.visibilityppt_wppt_h
6. Sayfa
“On iki levha kanunları” Avrupa hukukunun alt yapısını oluşturur. İlk kara koloniciliği ASUR, ilk deniz koloniciliği FENİKELİLER’de başlamıştır.İlk Çağ’da Kara Ticaretinin öncüleri: ASUR, PERS, LİDYA.Deniz ticareti: FENİKE, İYON, YUNAN.Pön Savaşları: Romalılar ile Fenike (Kartaca) arasında olmuştur. İlk boğazlar savaşı AKA’lar ile TRUVA’lılar arasında yapılmıştır. Tapates adındaki kilimler FRİGLER’de görülür.style.visibilityppt_wppt_hstyle.visibilityppt_wppt_hstyle.visibilityppt_wppt_hstyle.visibilityppt_wppt_hstyle.visibilityppt_wppt_hstyle.visibilityppt_wppt_hstyle.visibilityppt_wppt_hstyle.visibilityppt_wppt_h
7. Sayfa
MEZOPOTAMYA UYGARLIKLARI:Fırat ve Dicle arasındaki bölgeye denir.Bu bölgede çok önemli uygarlıklar kuruldu. Sebebi;Göç yolları üzerinde bulunması,Topraklarının verimli olması,İklimin elverişli olması,Irmaklarından sulama yapılabilmesiAşağı Mezopotamya (Kalde ülkesi): Bağdat-Basra körfezi arası.Yukarı Mezopotamya (Asur ülkesi): Toroslar-Bağdat arası.style.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibility
8. Sayfa
NOT: Mezopotamya’da kalıcı mimari eser bırakacak malzeme (taş) bulunmadığı için, o dönemden günümüze kadar eser kalmamıştır.
9. Sayfa
Sümerler (M.Ö.4000-2350):İlk defa yazıyı kullandılar (M.Ö.3200).İlk siyasal örgütlenme Site şehir devletleri oluşturuldu. (Ur, Uruk, Kiş, Lagaş)İlk yazılı kanunları yapmışlardır. (Lagaş kralı Urgakina) (İlk hukuk devletidir.)style.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibility
10. Sayfa
Sümer kanunları fidye, Hammurabi kanunları kısasa dayalıdır.Sümer kanunları şehir veya küçük bir bölgeyi idare etmek, Babil ve Asur kanunları ise büyük bir ülke veya devleti idare etmek için yapılmıştır(Merkeziyetçi olmak için). KISAS: Suç için verilen cezanın da aynı oranda ağır olması sistemidir. Kanunların sert olması suç oranını azaltıp, devletin daha uzun süre yaşamasını sağlamak içindir.
11. Sayfa
SümerlerBir yılı 354 gün olarak hesaplamışlar ve ay yılı takviminin temelini atmışlardır. Ziggurat adında tapınaklar yapmışlar. Son katı gözlemevi olmuş ve astronomi gelişmiştir. En önemli mülkiyet, su kanalları ve topraktır. Patesi denilen Rahip Kralları vardır. style.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibility
12. Sayfa
Gözlem evi (rasathane)İbadet Yeri(Tapınak-Mabet)Pazar Yeri (Ticaret)ZİGGURATstyle.visibilitystyle.visibilityppt_xppt_ystyle.visibilityppt_xppt_ystyle.visibilityppt_xppt_ystyle.visibilityppt_xppt_ystyle.visibilityppt_xppt_ystyle.visibilityppt_xppt_ystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibility
13. Sayfa
ZİGGURAT TAPINAKLAR
14. Sayfa
SÜMERLERDE ZİGGURATstyle.visibilitystyle.visibilityppt_wppt_h
15. Sayfa
Akadlar (M.Ö.2350-2150): * Bütün Sümer ülkesini ele geçiren Sargon ilk merkezi devleti (imparatorluk) kurdu.* İlk düzenli ordu kuruldu.*Başkent Sus’tur.*Sami kökenlidirler.*Madencilik, çömlek yapımı ve seramikçilik ile uğraştılar.Elamlar:style.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibility
16. Sayfa
Babiller Hammurabi kanunları ilk Anayasa kabul edilir. Daha sert ve “kısas”a dayanır. Devletin gücü din yerine orduya dayandırılmıştır. Rahip Kral özelliğine son verilmiş, ilk mutlak krallık kurulmuştur. Babil’in Asma Bahçesi ve Babil Kulesi ünlüdür.style.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibility
17. Sayfa
BABİL KULESİ
18. Sayfa
Babil’in Asma Bahçeleri
19. Sayfa
Asurlular Merkez Ninova.Ticaretle uğraştılar. Kolonicilik yapmışlardır.Anadolu’nun en eski yazılı belgeleri olan Kayseri Kültepe tabletleri, Asurlu tüccarlardan kalmadır.Ön Asya’da ilk atlı birlikleri oluşturmuşlardır.İlk sömürge imparatorluğudur. İlk kütüphane Ninova’da kurulmuştur.style.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibility
20. Sayfa
İRAN MEDENİYETİ:Düzenli posta örgütünü kurmuşlar.Zerdüştlük dinine inanmışlar.Satraplık denilen illere ayrılmıştır.Persler, M.Ö. 330 da B.İskender tarafından yıkıldı.MEDPERSstyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibility
21. Sayfa
İBRANİ UYGARLIĞI (Kıyı Kenanileri):Kudüs başkentli ilk Yahudi devletini kurmuşlardır.İlk tek tanrılı ve kutsal kitaplı dine inanmışlardır. (Musevilik, Yahudilik)Tarım, hayvancılık, bağcılık, zeytincilik.style.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibility
22. Sayfa
ANADOLU UYGARLIĞI:Hititler (Etiler, Nesiler):Başkent Hattuşaş.Anadolu da ilk siyasal birliği kurmuşlardır. Ülkeye “Bin tanrı ili” de denir.İlk meşruti yönetimi oluşturdular (Pankuş Meclisini kullanarak)style.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibility
23. Sayfa
Hititler:Çivi ve Hiyeroglif yazılarını kullanmışlardır.Aile ve Ceza (Medeni) hukuku gelişmiştir.İlk Tarih yazıcılığı (anal) başladı.Medeni hukukun temeli atılmıştır.İlk yazılı antlaşma Kadeş Antlaşması (M.Ö.1280) (Mısır-Hitit). Hitit, Kuzey Suriye’yi aldı. Tavananna (ana kraliçe) yönetimde etkili olmuştur.style.visibilityppt_wppt_hstyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibility
24. Sayfa
Kadeş Savaşı
25. Sayfa
KADEŞ BARIŞ ANTLAŞMASIKİL TABLET TARİHTE İLK YAZILI ANTLAŞMA
26. Sayfa
Kayseri Kültepe’de yapılan kazılarda Asurlulara ait ticari nitelikli kil tabletler bulunmuştur. Kültepe’de bulunan bu ilk yazılı belgeler, Anadolu ile ilgili aşağıdakilerden hangisine kanıt oluşturur? A. Değişik uygarlıkların kurulduğuna B. Anadolu’nun tarihi devirlere geçtiğine C. Siyasi birliğin sağlandığına D. Yerleşik hayatın Asurlularla başladığına E. Kabataş çağının kısa sürdüğüne
27. Sayfa
Kayseri Kültepe’de yapılan kazılarda Asurlulara ait ticari nitelikli kil tabletler bulunmuştur. Kültepe’de bulunan bu ilk yazılı belgeler, Anadolu ile ilgili aşağıdakilerden hangisine kanıt oluşturur? A. Değişik uygarlıkların kurulduğuna B. Anadolu’nun tarihi devirlere geçtiğine C. Siyasi birliğin sağlandığına D. Yerleşik hayatın Asurlularla başladığına E. Kabataş çağının kısa sürdüğüne
28. Sayfa
29. Sayfa
Frigler:Batı Anadolu ile Kızılırmak arasındaki bölgedir.Başkent Gordion(Polatlı). Krallarına Midas adı verilir.Hitit uygarlığı etkisinde kalmışlar.Tarım ve Hayvancılıkla uğraşmışlar.NOT: Tarımı korumak için sert kanunları vardır.style.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibility
30. Sayfa
FRİGLERTÜMÜLÜS (YIĞMA TEPE)KRAL MİDAS’IN MEZARI
31. Sayfa
Frigler:Kerestecilik, kuyumculuk, kaya mimarisi, maden işlemeciliği, seramik sanatı ve tapates adı verilen kilimleri vardırSu kanalları yapmışlardır.Doğa tanrılarına inanmışlardır.Bereket tanrıçası Kibele dir.style.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibility
32. Sayfa
KADIN FİGÜRÜ
33. Sayfa
Lidyalılar:Başkent Sard (Manisa) tır. Kurucu Giges tir.Kral yolunu yapmışlardır (Sard-Ninova).Parayı ilk kez kullanmışlardır.Paralı askerleri vardır.Not: Kolay yıkılmalarına sebep olacaktır.style.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibility
34. Sayfa
35. Sayfa
Lidyalılar MÖ VII.yüzyılda parayı bulmuşlardır.Bu bululun aşağıdakilerden hangisinde etkili olduğu söylenemez? A. Ticarette değiş-tokuş usulünün kalkmasında B. Ekonomik hayatın canlanmasında C. Ticaretin kolaylaşmasında D. Bölgelerarası ticaretin kolaylaşmasında E. Ticaretin ortaya çıkmasında
36. Sayfa
Lidyalılar MÖ VII.yüzyılda parayı bulmuşlardır.Bu bululun aşağıdakilerden hangisinde etkili olduğu söylenemez? A. Ticarette değiş-tokuş usulünün kalkmasında B. Ekonomik hayatın canlanmasında C. Ticaretin kolaylaşmasında D. Bölgelerarası ticaretin kolaylaşmasında E. Ticaretin ortaya çıkmasında
37. Sayfa
LİDYALILAR’IN BAŞKENTİSARD (MANİSA)
38. Sayfa
EGE ve LİDYA
39. Sayfa
İlkçağ’da ticaret hayatının gelişip yaygınlaşmasında aşağıdakilerden hangisinin katkısı olduğu söylenemez? A. Anadolu ile Mezopotamya arasındaki Kral Yolu’nun yapılmasıB. Paranın kullanılmaya başlanmasıC. Oligarşik cumhuriyetlerin kurulması D. Nüfus ve üretim artışıE. Kolonilerin kurulması
40. Sayfa
İlkçağ’da ticaret hayatının gelişip yaygınlaşmasında aşağıdakilerden hangisinin katkısı olduğu söylenemez? A. Anadolu ile Mezopotamya arasındaki Kral Yolu’nun yapılmasıB. Paranın kullanılmaya başlanmasıC. Oligarşik cumhuriyetlerin kurulması D. Nüfus ve üretim artışıE. Kolonilerin kurulması
41. Sayfa
Urartular:Başkent Tuşpa (van) dır.İlk federal devlettir.Çok tanrılı din vardır.Tarım ve Hayvancılık.Maden işlemeciliği, kaya oymacılığı ve kabartma sanatı ile uğraşmışlardır.style.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibility
42. Sayfa
İyonlarDor istilasından kaçan Aka’larca kurulmuştur.Ege bölgesinde 12 şehir devleti kurmuşlardır.Efes, Milet, Foça, İzmir önemli ticaret merkezleridir.Ticaret kolonileri: Karadeniz, Mısır, Fransa, İspanya Kıyıları. style.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibility
43. Sayfa
İyonlarMimaride İyon nizamı vardır.Tales, Pisagor, Hipokrat, Homeros gibi düşünürleri vardır.Anadolu da ilk demokrasi örneği olmuşlar.Tiranlık adında yönetim anlayışı bu medeniyete aittir.style.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibility
44. Sayfa
EGE UYGARLIKLARI:Roma ve Helenistik dönemin temellerini atmıştır. Farklı uygarlıklara ait bilgileri birleştirip geliştirmek önemli bir özelliğidir.GİRİTMİKENYUNAN(GREK)style.visibilitystyle.visibilitystyle.visibility
45. Sayfa
Girit Uygarlığı:Güçlü bir donanmaları vardır.Mısır, Kıbrıs ve Suriye ile ticaret yaptı.Knossos sarayını yapmışlardır.Kuyu mezarları ve vardır.Aka işgali ile yıkıldı.style.visibilitystyle.visibilityppt_wppt_hstyle.visibilityppt_wppt_hstyle.visibilityppt_wppt_hstyle.visibilityppt_wppt_hstyle.visibilityppt_wppt_h
46. Sayfa
Miken Uygarlığı:Orta Avrupa’dan Yunanistan’a gelen Aka’lar kurdu (Mora’da).Ev ve Kubbeli mezarları vardır.Çanakkale boğazını ele geçirme amacı ile Truvalılar ile savaşmışlardır.Girit yazısını kullandılar.Dor’lar son vermiştir.style.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibility
47. Sayfa
Yunan(Grek)Uygarlığı:Şehir devletleri (polis) kurmuşlardır.Şehir devletleri özgür ve bağımsızdır. Yasalarını kendileri oluştururlardı.Felsefe ve Sporda ileridirler (Aristo, Eflatun, Sokrat).Deniz ticareti ile Karadeniz, Akdeniz ve Sicilya da koloniler kurdular.Drakon yasaları vardır.Solon yasaları ile kölelik kaldırıldı.Klistenes reformları ile meclisin önemi artar. style.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibility
48. Sayfa
Yunanistan’da Solon yasaları ile, daha çok vergi verenlerin bir üst toplumsal sınıfa geçebileceğini kabul etmiştir. Buna göre bu yasala ile ilgili olarak; I. Üretim teşvik edilmiştir. II. Şehir devletleri arası mücadele sona ermiştir.III. Doğuştan soyluluk kaldırılmıştır. yargılarından hangilerine varılabilir? A. Yalnız I B. Yalnız II C. Yalnız III D. I ve III E. I, II ve III
49. Sayfa
Yunanistan’da Solon yasaları ile, daha çok vergi verenlerin bir üst toplumsal sınıfa geçebileceğini kabul etmiştir. Buna göre bu yasala ile ilgili olarak; I. Üretim teşvik edilmiştir. II. Şehir devletleri arası mücadele sona ermiştir.III. Doğuştan soyluluk kaldırılmıştır. yargılarından hangilerine varılabilir? A. Yalnız I B. Yalnız II C. Yalnız III D. I ve III E. I, II ve III
50. Sayfa
zeus
51. Sayfa
Yunan Kolonilerinin Kurulma Nedenleri:Tarıma müsait olmayan Yunanistan’ın dağlık arazisi yerine daha uygun yer arayışı. Nüfus artışı.Yunanistan’ın coğrafi konumu.Yeni Pazar arayışları.Toprağını kaybeden köylülerin köle olmamak için, yeni yurt arayışına girmesi. style.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibility
52. Sayfa
“Yunan şehir devletlerinde, güçlenen soylular kralın bazı haklarını kısıtlayarak yönetimde etkin hale gelmişlerdir. Daha sonra da orta sınıflar birleşerek halkın yönetime katılmasını sağlamışlardır.” Buna göre;I. Yunanistan’da siyasi birlik sağlanmıştır.II. Demokrasi anlayışı doğmuştur.III. Monarşinin yetkisi kısıtlanmıştır.yargılarından hangilerine varılabilir? A. Yalnız I B. Yalnız II C. Yalnız III D. I ve II E. II ve III
53. Sayfa
“Yunan şehir devletlerinde, güçlenen soylular kralın bazı haklarını kısıtlayarak yönetimde etkin hale gelmişlerdir. Daha sonra da orta sınıflar birleşerek halkın yönetime katılmasını sağlamışlardır.”Buna göre;I. Yunanistan’da siyasi birlik sağlanmıştır.II. Demokrasi anlayışı doğmuştur.III. Monarşinin yetkisi kısıtlanmıştır.yargılarından hangilerine varılabilir? A. Yalnız I B. Yalnız II C. Yalnız III D. I ve II E. II ve III
54. Sayfa
“Yunan şehir devletlerinde, güçlenen soylular kralın bazı haklarını kısıtlayarak yönetimde etkin hale gelmişlerdir. Daha sonra da orta sınıflar birleşerek halkın yönetime katılmasını sağlamışlardır.”Buna göre;I. Yunanistan’da siyasi birlik sağlanmıştır.II. Demokrasi anlayışı doğmuştur.III. Monarşinin yetkisi kısıtlanmıştır.yargılarından hangilerine varılabilir? A. Yalnız I B. Yalnız II C. Yalnız III D. I ve II E. II ve III
55. Sayfa
PİRAMİT & SFENKS
56. Sayfa
MISIR UYGARLIĞIMısır’ın kuzeyine Aşağı Mısır, güneyine Yukarı Mısır denir.Mısır; “Nom” denilen illere ayrılırdı. Çok tanrılı din vardı. Piramit denilen firavun mezarları vardır.Mumyacılık gelişti.(Tıp ve Eczacılığı geliştirdi)NOT: Mumyacılık, ölümden sonraki yaşama (Ahiret inancı) inandıklarının göstergesidir. style.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibility
57. Sayfa
58. Sayfa
mumya
59. Sayfa
FİRAVUN KAYIĞI
60. Sayfa
MISIR UYGARLIĞIResim yazısı (Hiyeroglif) ve kağıt türü olan Papirüs’ü buldular.Güneş yılı esaslı takvimi buldular.Geometri ve astronomide ileri gittiler.Kralın sözleri tanrı buyruğu kabul edildiği için Mısır’da yazılı hukuk gelişmemiştir. NOT: Etrafı çöller ve denizler ile çevrili olduğu için Mısır Uygarlığı, Mezopotamya dışındaki h i ç b i r medeniyetten etkilenmemiştir. style.visibilitystyle.visibilityppt_xppt_ystyle.visibilityppt_xppt_ystyle.visibilityppt_xppt_ystyle.visibilityppt_xppt_ystyle.visibilityppt_xppt_y
61. Sayfa
62. Sayfa
63. Sayfa
ROMA UYGARLIĞIİlkçağ’da, İtalya’da kuruldu.Mısır, Suriye, Filistin ve Anadolu topraklarına egemen olmuştur.Kavimler Göçü’nden sonra devlet zayıfladı. Roma’da çok tanrılı din vardı. Hz. İsa, Hıristiyanlığı yayarak Roma’da tek tanrılı din devrini başlattı. style.visibilityppt_wppt_hstyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibility
64. Sayfa
ROMA UYGARLIĞIKAVİMLER GÖÇÜ - 375BATI ROMA (476)DOĞU ROMA (BİZANS) (1453)
65. Sayfa
ROMA UYGARLIĞI313 Milano Fermanı ile Roma’da Hıristiyanlık serbest bırakıldı ve Resmi Din kabul edildi. Roma’da üç sosyal sınıf vardır (Patrici, Plep, Köleler). Yunanlılardan a l d ı k l a r ı alfabeyi düzenleyerek “Latin Alfabesi”ni meydana getirdiler. style.visibilityppt_wppt_hstyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibility
66. Sayfa
PATRİCİ ve PLEPÇATIŞMALAR“ONİKİ LEVHA KANUNLARI” “Bu kanunlar AVRUPA HUKUKU’nun temelidir.”
67. Sayfa
ROMA UYGARLIĞIÜlkemizde Romalılardan kalma bazı eserler bulunmaktadır;İstanbul’da; Bozdoğan Kemeri ve Çemberlitaş,Ankara’da; Augustus Tapınağı ve Roma Hamamı,Antalya’da; Aspendos Tiyatrosu’dur. style.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibility
68. Sayfa
Bizans UygarlığıBaşkenti İstanbul’dur.Bizans ordusunun çoğunluğu ücretli asker lerden oluşurdu. (Zayıf)Bizanslıların en önemli silahı, karada ve denizde yanabilen Grejuva (Rum Ateşi) idi. (Askeri gücü artırır)1453’te Fatih Sultan Mehmet’in İstanbul’u Fethi ile sona erdi.style.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibility
69. Sayfa
İSTANBUL İSİMLERİKONSTANTİNOPOLKONSTANTİNİYYEKONSTANTİNOPOLİSİSLAMBOLDERSAADETİSTANBUL
70. Sayfa
HİNT MEDENİYETİSık sık istilalara uğramıştır.KAST SİSTEMİ vardır.Brahmanlar (Din Adamları)Kşatriyalar (Soylular ve Askerler)Vaysiyalar (Zanaatkar, tacir, köylü)Südralar (İşçiler)Parya (En ağır işçi, köle)
71. Sayfa
HİNT MEDENİYETİNOT: Sık sık istilalara uğraması burada güçlü bir devlet ve önemli bir medeniyet kurulmasını önlemiştir, çok değişik din, dil, ırk, mezhepten insanların bulunmasına sebep olmuştur. NOT: KAST Sistemi olması, Hindistan’da millet anlayışının gelişmesini önlemiştir. NOT: İklimin sıcak olması da insanların savaşçılık özelliğinin kaybolmasına ve güçsüz bir devletin ortaya çıkmasına sebep olmuştur.
72. Sayfa
FENİKE MEDENİYETİLübnan ve Suriye civarında kuruldu.Tarım pek gelişmemiş fakat DENİZ TİCARETİ oldukça gelişmiştir.KOLONİCİLİK yapmışlardır.(Kartaca kolonisi)NOT: Kolonilerine sadece ekonomik amaçlı gittikleri için uzun süre tutunamamışlardır.Alfabeyi (Harf Yazısı) ilk defa kullanmışlardır.Alfabeyi daha sonra İyon, Yunan ve Roma geliştirmiştir.FENİKE; Doğu ile Batı arasında kültürel bir köprü vazifesi görmüştür.
73. Sayfa
ALFABE (Harf Yazısı)Fenike*İyonİbraniLidyaYunanRoma (Latin Alfabesi)
74. Sayfa
HİYEROGLİF YAZI (RESİM YAZISI)Mısır*HititUrartuÇİVİ YAZISISümer*HititPers (İran)
75. Sayfa
ÇİN MEDENİYETİÇin’de iki türlü mimari gelişmiştir. Askeri mimari (Çin Seddi)Dini mimari (Budist tapınakları)Maden az bulunduğu için; Çinicilik, porselen, seramik gibi sanatlar gelişmiştir. Matbaa, kağıt, pusula, çini mürekkep ilk kez Çin’de bulunmuştur. Tarih yazıcılığı çok gelişmiştir (Türkler hakkında ilk bilgileri Çin kaynaklarından öğreniyoruz)
76. Sayfa
İSKENDER İMPARATORLUĞU (HELEN)Makedonyalı Büyük İskender’in Doğu(Asya) seferi sonucunda kuruldu. Doğu-Batı kültürünün kaynaşmasından sentez bir medeniyet olan “Hellenizm” doğmuştur.Doğu-Batı ticareti ve kültürel etkileşim artmıştır. Önemli şehirler kurulmuştur (İskenderiye, İskenderun)
77. Sayfa
78. Sayfa
İSKENDER İMPARATORLUĞU(HELEN MEDENİYETİ)Ptolemeler (Mısır) KrallığıSelevkoslar(Asya) KrallığıAntigonitler(Makedonya) KrallığıBergama KrallığıBitinya KrallığıPontus Krallığı
79. Sayfa
BERGAMA KRALLIĞI
80. Sayfa
TÜCCAR – KOLONİCİ – KÖPRÜ – ETKİLEŞİM LİDYA, YUNAN, FENİKE, ASUR, İYON
81. Sayfa
KENDİNE ÖZGÜ – ETKİLEŞİME KAPALIMISIR - ÇİN
82. Sayfa
SENTEZ – ORTAK KÜLTÜR – BİRLEŞİMİSKENDER (HELEN)
83. Sayfa
UYGARLIKLARIN ETKİLEŞİMİMEZOPOTAMYAMISIRANADOLU UYGARLIĞIYUNAN UYGARLIĞIROMADOĞUHELENİZMİSLAM UYGARLIĞIBATI UYGARLIĞI
84. Sayfa
MİMARİ DİNİ TİCARİ TARIMSALMABET HAN, KARUM(Pazar) SU YOLUSUNAK KERVANSARAY KANALTAPINAK LİMAN DEĞİRMENZİGGURAT ZİGGURAT ZİGGURAT ASKERİ Çin Seddi Kale, Sur,
85. Sayfa
TARIMSAL ALETLERSABANDEĞİRMEN TAŞIÖĞÜTME TAŞISU KANALI TIRPANORAK
86. Sayfa
MISIR’da MİMARİMEZOPOTAMYA’da ASTRONOMİ SÜMER’de ZİGGURATANADOLU’da (Hitit) TARİH YAZICILIĞI YUNAN’da OLİMPİYATLAR DİNİ İNANIŞ SAYESİNDE GELİŞMİŞTİR
87. Sayfa
ÖNCE SONRA TARIM Yerleşik Hayat YAZI Tarih Devirlerinin Başlaması PARA Takas Sisteminin Sona Ermesi Hayvanlar Ulaşım Kolaylaştı Evcilleşti ATEŞ BULUNDU -Isınma Sorunu Çözüldü -Yabani Hayvanlardan Korunma SağlandıAHİRET İNANCI Eczacılık ve Mumyacılık Gelişti
88. Sayfa
1.Hititlerde tarih yazıcılığı ile ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi, tarafsız tarih anlayışının bir göstergesidir?A)Yıllıkların Sümer çivi yazısıyla yazılmasıB)Yıllıkların, kralların yaptıkları işler konusunda bilgi vermek için yazılmasıC)Kralların, zaferleri kadar yenilgilerini de yıllıklara yazdırmış olmalarıD)Yıllıkların, özellikle ünlü kralların dönemlerini İçermesiE)Yıllıkların edebi dille yazılmış olması (1998)
89. Sayfa
1.Hititlerde tarih yazıcılığı ile ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi, tarafsız tarih anlayışının bir göstergesidir?A)Yıllıkların Sümer çivi yazısıyla yazılmasıB)Yıllıkların, kralların yaptıkları işler konusunda bilgi vermek için yazılmasıC)Kralların, zaferleri kadar yenilgilerini de yıllıklara yazdırmış olmalarıD)Yıllıkların, özellikle ünlü kralların dönemlerini İçermesiE)Yıllıkların edebi dille yazılmış olması (1998)
90. Sayfa
2. Anadolu ile Mezopotamya arasında Eski Çağ’da var olan ticaret ilişkilerinin Orta Çağ’da Anadolu Selçukluları döneminde de devam etmesi ve önemini korumasında, I. iki bölge arasında ulaşım kolaylıklarının olması, II. İki bölgenin üretimlerinin birbirinin gereksinimlerini karşılayacak nitelikte olması, III. İki bölge arasında siyasi sorunların bulunmasıdurumlarından hangilerinin etkili olduğu savunulabilir?A)Yalnız I B)Yalnız II C)I ve II D)II ve III E)I,II ve III
91. Sayfa
2. Anadolu ile Mezopotamya arasında Eski Çağ’da var olan ticaret ilişkilerinin Orta Çağ’da Anadolu Selçukluları döneminde de devam etmesi ve önemini korumasında, I. iki bölge arasında ulaşım kolaylıklarının olması, II. İki bölgenin üretimlerinin birbirinin gereksinimlerini karşılayacak nitelikte olması, III. İki bölge arasında siyasi sorunların bulunmasıdurumlarından hangilerinin etkili olduğu savunulabilir?A)Yalnız I B)Yalnız II C)I ve II D)II ve III E)I,II ve III
92. Sayfa
3.Bir kazıda ele geçirilen aşağıdaki buluntulardan hangisinin, tarih öncesi devirlere ait olduğu söylenemez? A)Mezar taşlarıB)Altın ve gümüş süs eşyalarıC)Kemikten yapılmış aletlerD)Demirden yapılmış silahlarE)Tahıl saklama kapları
93. Sayfa
3.Bir kazıda ele geçirilen aşağıdaki buluntulardan hangisinin, tarih öncesi devirlere ait olduğu söylenemez? A)Mezar taşlarıB)Altın ve gümüş süs eşyalarıC)Kemikten yapılmış aletlerD)Demirden yapılmış silahlarE)Tahıl saklama kapları
94. Sayfa
4. Urartuların mezarlarını oda ve ev biçiminde yapıp içine çeşitli eşyalar koymaları aşağıdakilerden hangisinin bir göstergesidir?A. Ticarette değiş-tokuş usulünü uyguladıklarınınB. Mimarlıkta geliştiklerinin C. Birden fazla tanrıya inandıklarınınD. Barış içinde yaşadıklarının E. Hayatın ölümden sonra da devam ettiğine inandıklarının
95. Sayfa
4. Urartuların mezarlarını oda ve ev biçiminde yapıp içine çeşitli eşyalar koymaları aşağıdakilerden hangisinin bir göstergesidir?A. Ticarette değiş-tokuş usulünü uyguladıklarınınB. Mimarlıkta geliştiklerinin C. Birden fazla tanrıya inandıklarınınD. Barış içinde yaşadıklarının E. Hayatın ölümden sonra da devam ettiğine inandıklarının
-
Önizleme: 1 hafta önce
İlkçağ Uygarlıkları Genel Bilgiler(Göster / Gizle) Sunum İçeriği: Düz metin (text) olarak..
1. Sayfa
TARİHİ RİSK!İLKÇAĞ UYGARLIKLARI
2. Sayfa
{5C22544A-7EE6-4342-B048-85BDC9FD1C3A}100100100100100100200200200200200200300300300300300300400400400400400400500500500500500500ANADOLU UYGARLIKLARIMEZOPOTAMYA UYGARLIKLARIUYGARLIKLAR İLKLERANADOLU TARİHİ YERLEŞİM YERLERİUYGARLIK BAŞKENTLERİ ÇEVRE UYGARLIKLARİLKÇAĞ UYGARLIKLARIstyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibility
3. Sayfa
Frigyalıların toprak ve bereket tanrısı?GERİKibelestyle.visibilitystyle.visibility
4. Sayfa
Hititlerde krala ülke yönetiminde yardımcı olan meclis?GERİPankuşstyle.visibilitystyle.visibility
5. Sayfa
Lidyalıların Anadolu ticaretini geliştirmek amacıyla Mezopotamya’ya kadar yaptıkları yol? GERİKral Yolustyle.visibilitystyle.visibility
6. Sayfa
İlk Çağ Anadolu uygarlıklarından tarımsal cezalarıyla ön plana çıkmış olan uygarlık?GERİFriglerstyle.visibilitystyle.visibility
7. Sayfa
Anadolu’da 12 şehir devleti şeklinde yaşayan ilk çağ uygarlığı?GERİİyonlarstyle.visibilitystyle.visibility
8. Sayfa
Sümerlerde şehir devletlerine verilen ad?GERİSitestyle.visibilitystyle.visibility
9. Sayfa
Sümerlerde çok katlı tapınaklara verilen ad? GERİZigguratstyle.visibilitystyle.visibility
10. Sayfa
İlk kanun kitabının yazıldığı Mezopotamya uygarlığı?GERİBabillerstyle.visibilitystyle.visibility
11. Sayfa
Anadolu’ya yazıyı getiren Mezopotamya uygarlığı?GERİAsurlularstyle.visibilitystyle.visibility
12. Sayfa
Mezopotamya hangi iki nehrin arasında kalan bölgedir?GERİFırat- Diclestyle.visibilitystyle.visibility
13. Sayfa
Mısırlılar ile Hititler arasında imzalanan ilk yazılı antlaşma? GERİKadeşstyle.visibilitystyle.visibility
14. Sayfa
Tarihte ilk yazılı yasaları oluşturan uygarlık?GERİSümerlerstyle.visibilitystyle.visibility
15. Sayfa
Tek tanrılı inanca sahip olan ilk toplum?GERİİbranilerstyle.visibilitystyle.visibility
16. Sayfa
Tarihte ilk demokratik uygulamaların görüldüğü uygarlık?GERİYunanistanstyle.visibilitystyle.visibility
17. Sayfa
Resim yazısını kullanan ilk uygarlık?GERİMısırstyle.visibilitystyle.visibility
18. Sayfa
Yazılıkaya ve İvriz kabartmaları hangi Anadolu uygarlığına aittir?GERİHititlerstyle.visibilitystyle.visibility
19. Sayfa
Türkiye ve Güneydoğu Avrupa’da kurulan Diyarbakır yakınlarındaki ilk köy yerleşim yeri?GERİÇayönüstyle.visibilitystyle.visibility
20. Sayfa
İnsanlık tarihinin ilk şehir yerleşim yeri olarak kabul edilen Konya yakınlarındaki tarihi bölge?GERİÇatalhöyükstyle.visibilitystyle.visibility
21. Sayfa
Türkiye’de bakır dönemine ait önemli bilgilere ulaştığımız Çorum’daki antik merkez?GERİAlacahöyükstyle.visibilitystyle.visibility
22. Sayfa
Yozgat ili sınırları içinde bulunan demir çağına ait izlerin bulunduğu tarihi merkez?GERİAlişarstyle.visibilitystyle.visibility
23. Sayfa
Hitit uygarlığının başkenti? GERİHattuşaşstyle.visibilitystyle.visibility
24. Sayfa
Urartu uygarlığının başkenti?GERİTuşpastyle.visibilitystyle.visibility
25. Sayfa
Frigya uygarlığının başkenti?GERİGordionstyle.visibilitystyle.visibility
26. Sayfa
Lidya uygarlığının başkenti?GERİSardesstyle.visibilitystyle.visibility
27. Sayfa
Asur uygarlığının başkenti?GERİNinovastyle.visibilitystyle.visibility
28. Sayfa
Frigya uygarlığının başkenti?GERİGordionstyle.visibilitystyle.visibility
29. Sayfa
Alfabeyi bulan uygarlık?GERİFenikestyle.visibilitystyle.visibility
30. Sayfa
Kast sisteminin görüldüğü ilk çağ uygarlığı?GERİHindistanstyle.visibilitystyle.visibility
31. Sayfa
İlk Çağ’da Yunanistan’da şehir devletlerine verilen isim?GERİPolisstyle.visibilitystyle.visibility
32. Sayfa
Patrici ve plepler arasındaki çatışmaları önlemek için çıkarılan Roma Kanunlarına verilen ad?GERİ12 Levha Kanunlarıstyle.visibilitystyle.visibility
33. Sayfa
Tarihte ilk düzenli posta teşkilatın görüldüğü uygarlık?GERİPerslerstyle.visibilitystyle.visibility
-
Önizleme: 1 hafta önce
İLKÇAĞ EKONOMİLERİ SLAYT SUNUM PPTXİndir : 51_ilkcag-ekonomileri.pptx(Göster / Gizle) Sunum İçeriği: Düz metin (text) olarak..
1. Sayfa
ÜNİTE 2İLKÇAĞ EKONOMİLERİ
2. Sayfa
İLK MEDENİYETLERDEN KLASİK DÖNEME İLK ÇAĞ EKONOMİLERİ Mezopotamya Mısır Medeniyetin Yayılması Yunan Ekonomisi İlkçağ Ekonomilerinde Değişme ve Gerileme ROMA İMPARATORLUĞUNUN EKONOMİSİ Genişleme Döneminde Roma Ekonomisi Roma Ekonomisinin Gerilemesi ve Çöküşü
3. Sayfa
Tarihin başlangıcındaki Sümer toplumundan, Ortaçağa kadar uzanan Roma İmparatorluğuna kadar geçen yaklaşık 3500 yıllık bir süre genel olarak İlkçağ olarak adlandırılmaktadır. Doğal olarak, bu toplumların bütün özellikleriyle birbirine benzemesi beklenemez. Bunlar arasında büyük farklar olabilir.
4. Sayfa
Ancak, bütün bu eski çağ toplumlarının en belirgin ve ortak özelliği tarımsal karakterleridir. Marjinal prodüktivitesi çok düşük tarımsal nüfusun, tarım dışı nüfusu besleme kapasitesi ise çok sınırlıydı. Yine bu toplumların ortak bir özelliği de doğal afetlere, kuraklık v.s. gibi dış etkenlere karşı çok kırılgan olmalarıydı. Bu ünitede bu çağın toplumlarının iktisadi yapılarını ve özelliklerini yukarıdaki perspektif çerçevesinde ele almış olacağız.
5. Sayfa
İLK MEDENİYETLERDEN KLASİK DÖNEME İLK ÇAĞ EKONOMİLERİ Neolitik tarım yöntemleri nüfus kitlelerinin sürekli bir yerleşim alanı oluşturmalarına dünyanın büyük bir bölümünde imkan vermiyordu. Yalnızca yıllık su baskınlarının tarlaları verimli hale getirdiği bazı nehir vadilerinde sürekli tarım yapılabiliyordu.
6. Sayfa
Tarımın ilk geliştiği bölgelerden yalnızca iki vadi böyle bir imkanı sağlıyordu: Fırat ve Dicle nehirleri arasındaki bölge (Mezopotamya)
7. Sayfa
ve Mısır’ın Nil Vadisi
8. Sayfa
Ancak, bu bölgelerden yararlanılabilmesi için kanallar, bentler ve göletler yapılmalıydı. Çünkü her iki vadi de hem sık sık su baskınlarına uğruyor, hem de ürünün olgunlaşma döneminde yağmurlar tamamen kesiliyordu. Öte yandan bu bölgelerdeki nehirler ve vadiler doğal bir ulaşım ve taşıma aracı oluşturuyordu.
9. Sayfa
Bir kez sulama tesisleri kurulduktan sonra toprağın yüksek verimliliği daha fazla yiyecek yetiştirmeye imkan veriyor ve bu fazlalık hem ticaretin gelişmesini, hem de çiftçilik dışı mesleklerle uğraşan din adamlarının, yöneticilerin, esnaf ve tüccarın ortaya çıkmasını mümkün kılıyordu. Mezopotamya ve Mısır bu özellikleriyle şehir inkılabının da öncüleri oldular ve ilk şehirlerle birlikte ilk medeniyetler de bu bölgelerde ortaya çıktı.
10. Sayfa
Mezopotamya
11. Sayfa
MezopotamyaM.Ö. 6 000 ile 3 000 yılları arasında ortaya çıkan bir dizi sosyal değişim ve teknik ilerleme küçük neolitik yerleşim yerlerinin şehirlere dönüşmesini sağladı. Bu dönemde ortaya çıkan en önemli teknik ilerlemeler yazının icadı, bakırın eritilmesi ve dökülmesi, hayvan gücünün saban ve tekerlekli araçlara koşulması, yelkenli gemilerin ve çömlekçi tekerleğinin bulunmasıydı.
12. Sayfa
Şehirlerin ortaya çıkması, çok sayıda insanın çabalarının koordinasyonunu mümkün kılacak bir sosyal organizasyona gerek gösteriyordu. Bu işbirliği olmaksızın teknik hünerlerin geliştirilmesi mümkün olamazdı. Daha önemlisi Mezopotamya vadisinin ekimi için zorunlu olan sulama sistemleri büyük ölçekli bir sosyal dayanışma olmaksızın gerçekleştirilemezdi.
13. Sayfa
Böylece neolitik köyün basit organizasyonu, ilk şehirlerin sosyal hiyerarşisine dönüştü. Daha 3000’lere gelmeden köleler, kiracı çiftçiler, esnaf, tüccar, din adamları ve yöneticiler ayrı sosyal gruplar olarak ortaya çıktı.
14. Sayfa
İlk Sümer kayıtları, Mezopotamya bölgesindeki verimli topraklarda bazı bağımsız şehir devletlerinin doğduğunu göstermektedir.
15. Sayfa
Bu şehir devletleri arasında toprağın ve su kaynaklarının kontrolü için sürekli savaşlar oluyordu. Ayrıca, bu zengin şehirler, dağlık bölgelerde ve çöllerde yaşayan yarı göçebelerin sürekli saldırısı, tehdidi altındaydı. Bu mücadeleler, Mezopotamya hayatının değişmez bir özelliğiydi.
16. Sayfa
Uzak mesafeli ticaret Mezopotamya’da önemli ve hayati bir rol oynuyordu. Madenler, kereste ve diğer hammaddeler Suriye, Kıbrıs, Anadolu ve daha uzak bölgelerden ithal ediliyordu. Ticari koloniler oluşturulmuştu. Ticaret yollarının korunması ve açık tutulması için savaşlar bile yapılıyordu.
17. Sayfa
Hukuk kuralları oldukça gelişmiş ticari ilişkilere temel olabilecek ölçüde karmaşık bir düzeye ulaşmıştı. Tüccar ve temsilcileri, borçlu ve alacaklılar, toprak sahibi ve kiracılar arasındaki sözleşmelerin esasları ayrıntılı şekilde düzenlenmişti. Gümüş, para şeklinde olmasa bile bir değişim aracı ve değer ölçüsü olarak kullanılıyordu.
18. Sayfa
Mısır
19. Sayfa
MısırMısır’ın gelişmesi Mezopotamya’nın gelişmesi ile paralellikler göstermekle birlikte, önemli bir fark vardı. O da aşılmaz çöllerle Mısır’ın istilalara karşı korunmuş olmasıydı. Bu nedenle barbar istilası Mısır için ciddi bir problem teşkil etmiyordu.
20. Sayfa
Mezopotamya’da topraklar özel mülkiyet altındayken Mısır’da firavun, tüm Mısır topraklarının sahibiydi. Bu toprakları kullananlar ise kiracı durumundaydı.Vergiler ya da kiralar tüm ekili topraklardan düzenli bir şekilde firavun adına toplanıyordu. Kamu binalarında binlerce insan çalıştırılıyordu.Ekonomik hayat merkezi olarak kontrol altındaydı. Ticaret, firavunun adamlarının tekelindeydi. Mezopotamya’da olduğu gibi bağımsız bir zengin tüccar sınıfı doğmamıştı.
21. Sayfa
Mısır’da üretim, büyük ölçüde merkezi bürokrasi tarafından planlanıyordu. Bazı değerli mallarda hükümet, tam bir tekel kurmuştu ve üreticiden sabit bir fiyatla satın aldığı bu malları içerde ve dışarıda daha yüksek fiyatlarla satıyordu.
22. Sayfa
Medeniyetin Yayılması Mezopotamya ve Mısır kendi özgün medeniyetlerini geliştirirken, yarı göçebe çiftçilik ve hayvancılığa dayanan neolitik köy hayatı dünyanın daha geniş bir alanına yayılmağa başladı.
23. Sayfa
Avrupa’da Tuna Vadisi’ne kadar, Afrika’nın kuzey kıyısı boyunca İspanya’ya ve Batı Avrupa’nın yakın bölümlerine doğru genişledi. Amerika bu gelişmeden etkilenmedi. Çok daha sonra Orta ve Güney Amerika’da bağımsız olarak ortaya çıkan tarım, Avrasya ve Afrika’dakinden daha farklı bitkilere ve hayvanlara dayanıyordu.
24. Sayfa
4. binyıl boyunca Ortadoğu’da çiftçiler ürün rotasyonu, nadasa bırakma ve hayvan pisliği, kül ve deniz kabukları ile toprağı gübreleme gibi verimliliği artırmayı sağlayan tedbirleri öğrendiler. Böylece iki büyük nehir arası vadileri çevreleyen topraklarda daha fazla yiyecek üretildi ve yerleşik bir hayat tarzı yaygınlaştı.
25. Sayfa
Sürekli köyler teşekkül ettikten sonra ticaret yollarının kesiştiği noktalarda ya da idari ve dini merkezlerde yeni şehirler kuruldu. Kuzey Mezopotamya’da, Suriye’de, Filistin’de, Anadolu’da ve İran platosunda 4. binyılın sonlarında şehirler görülmeye başlandı.
26. Sayfa
Yunan Ekonomisi Yunanistan’ın toprağı dağlıktı. Bu yüzden deniz ana ulaşım yoluydu. Bu coğrafi durum hem Yunanlıları denizciliğe teşvik etmiş, hem de küçük bağımsız şehir devletlerinin teşekkülünü desteklemiştir. İlk Yunan tüccarları, esas olarak Doğu medeniyetlerinin gelişmiş merkezleri ile Akdeniz çevresinin geri kalmış ülkeleri arasında aracı rol oynadılar. Lidyalılardan öğrenilen para, ticarette büyük bir kolaylık sağladı.
27. Sayfa
Gümüş paralar yalnız dış ticarette değil, içerde de değer ölçüsü olarak önem kazandı ve Yunan şehirlerinde pazar ekonomisinin ve ihtisaslaşmanın gelişmesini teşvik etti. Atina'da basılmış bir madenî para, üzerinde baykuş simgesi
28. Sayfa
Yunan tarımında başlangıçta çiftçilik ve hayvancılık, toprak kullanımının ana şekilleriydi. Toprak kıt bir faktör haline geldikçe, verimli otlaklar ekilmeye başlandı ve yalnız dağlık araziler otlak olarak kaldı. Ancak, elverişli bütün topraklarda ekim yapıldığı halde, pek çok şehir, sakinlerine yeterli hububat arzını gerçekleştiremiyordu.
29. Sayfa
Bazı şehirler bu problemi ihtisaslaşma yoluyla çözümlediler. Toprakların büyük bir bölümünü bağcılığa ve zeytinciliğe ayırdılar. Zeytinyağı ve şarap ticareti yoluyla daha fazla tahıl elde edebildiler. Daha sonraki yüzyıllarda zeytincilik ve bağcılık tipi tarım, Akdeniz dünyasının büyük bir bölümüne yayıldı.
30. Sayfa
Pazar için zeytinyağı ve şarap üreten bölgelerle tahıl fazlası bulunan bölgeler arasındaki değişim, klasik dünyanın ekonomik temelini teşkil etti. İhtisaslaşmanın büyük önem kazandığı bu ekonomi tipi, hiç şüphesiz şehirlilerin normal olarak yiyecekleri için kendi çevrelerindeki topraklardan yararlandıkları Doğu medeniyetlerinin ekonomik yapısından önemli bir farklılık gösteriyordu.
31. Sayfa
M.Ö. 800-500 yılları arasında ihtisaslaşma ve işbölümü arttı. Hem iç hem de uluslararası ticaret gelişti ve bunu da para ekonomisinin yaygınlaşması izledi. M.Ö. 5. yüzyılda Atinalıların Persleri yenmeleri ile Atina’nın altın çağı başladı. Atina tüm Yunan dünyasına hükmeder hale geldi. Ekonomik olarak da giderek büyüyen iç ticarete ve uluslararası ticarete dayanan bir refah dönemi başladı.
32. Sayfa
Buğday, kereste, esir ve bazı lüks mallar ithalatı gümüş, zeytinyağı, çanak çömlek ve diğer ihracat mallarıyla karşılanıyordu. Atina parası, ayarı ve ağırlığıyla uluslararası bir ödeme aracı oldu. Atina barbar devletlerle ve Karadeniz bölgesindeki Yunan şehirleri ile yürütülen çok karlı bir ticarette hemen hemen tekel durumuna geldi. Şehrin giderek daha bağımlı hale geldiği tahıl ithalatının kesintisiz olarak sağlanabilmesi için çeşitli düzenlemeler yapıldı ve bu ticaret koruma sistemi altına alındı.
33. Sayfa
Atina’nın ekonomik refahının en önemli nedeni, üretim faktörleri üzerinde etkin bir mülkiyet hakları sistemi kurmayı ve buna uygun bir hukuki çerçeve meydana getirmeyi başarmasıydı. Atina tipi polis, bir yandan modern iktisadi sistemin temelinde yatan fiyat tayin edici pazarların, öte yandan da uluslararası ticaretin gelişmesinin ilk örneğini vermiş oldu.
34. Sayfa
M.Ö. 334’te Makedonyalılar, İskender’in önderliğinde, Türkistan, Mısır ve Hindistan’a kadar fetihlere giriştiler. Bütün Yakındoğu’yu ve Ortadoğu’yu ellerine geçirdiler. İskender’in ölümünden Roma dönemine kadar geçen ve Helenizm dönemi adı verilen bu üç yüzyıllık sürede, Yunan ve Doğu medeniyetlerinin karışmasından oluşan yeni bir medeniyet anlayışı doğdu.
35. Sayfa
Helenistik Krallıklar
36. Sayfa
Helenistik çağda ekonominin en göze çarpan özelliği, üretim ve bölüşüm üzerinde Doğu’ya özgü devlet kontrolü uygulamasının benimsenmesiydi. Öte yandan İskender’in fetihleri ile gerçekleşen coğrafi yayılma, Helen dünyasının Hindistan ile doğrudan ticaret ilişkileri kurmasını sağladı. Çin ile ticaret de önem kazandı.
37. Sayfa
İlkçağ Ekonomilerinde Değişme ve Gerileme Buraya kadar İlkçağ ekonomilerinin başarılarını özetledik. Ancak ne kadar başarılı olursa olsun bu ekonomiler eninde sonunda değişme, gerileme ve çöküşün acı tadını tatmak zorunda kaldılar. Bu değişme ve gerilemenin ekonomik nedenleri nelerdi?
38. Sayfa
Tarımın ortaya çıkışından sonra nüfus önemli ölçüde artmaya başlamıştı. Bu nüfus artışını destekleyici yönde bir ekonomik genişlemenin iki kaynağı vardı: bir yandan tarıma açılabilecek yeni toprak ve kaynaklar üretime sokuluyordu, öte yandan da tarımda gerçekleştirilen teknolojik değişmelerle prodüktivite artışı sağlanıyordu.Fakat bu kaynaklardan birincisinin nihai bir sınırı vardı. Çünkü yeni toprak ve kaynak arzı bir ölçüde sürekli olabilirdi. Aynı şekilde ikinci kaynağın, yani teknolojik değişmenin, nüfus artışına paralel bir verim artışını sağlayacak ölçüde gelişmesini garanti edecek bir mekanizma mevcut değildi.
39. Sayfa
Bu nedenlerle artan nüfusa, ekonomik imkanların ayak uydurması bazen başarılı olmuş ve bu ekonomiler önemli ölçüde gelişme gösterebilmişlerdir. Ancak eski toplumların nüfus artışına her zaman aynı başarılı cevabı verdikleri söylenemez. Bu yüzden de nüfus artışı ve bunu izleyen azalan verim hadisesi, geçmiş ekonomilerin çöküşünün ilk hazırlayıcısı olmuştur.
40. Sayfa
ROMA İMPARATORLUĞU’NUN EKONOMİSİ Roma İmparatorluğu’nun çekirdeğini oluşturan Roma şehir devleti başlangıcında aristokratik bir karakter arz ediyordu. Roma toplumu, başında bir kral ve yönetimi elinde bulunduran askeri patrici zümresi ile küçük toprak sahipleri, kiracı çiftçiler, esnaf ve tüccarın meydana getirdiği pleb sınıfından meydana gelmekteydi.
41. Sayfa
Roma şehir devleti önce diğer İtalyan şehirlerini egemenliği altına aldı. En büyük siyasi rakibi Kartaca’yı bertaraf ettikten sonra bir Akdeniz imparatorluğu haline geldi. Böylece bir şehir devletinden bürokratik bir imparatorluğa geçilmiş oldu. Aşağı yukarı İlkçağ’da oluşan bütün uygar dünya, Roma’nın hakimiyeti altına girdi.
42. Sayfa
43. Sayfa
Büyüyen imparatorluğun askeri temelini genişletme çalışmaları, pleb zümresinin de giderek artan ölçüde askeri kadrolara girmesine ve böylece siyasi temsil hakkına kavuşmasına yol açtı. Ancak siyasi yapı demokratik bir nitelik kazanmadı. Zenginleşen plebler, devletin idaresinde patricilerin arasına katılarak etkinlik kazanabildi. Böylece siyasi yapı aristokrasiden oligarşiye dönmüş oldu.
44. Sayfa
Genişleme Döneminde Roma Ekonomisi Nüfus İmparatorluğun nüfusu 2. yüzyılda en yüksek düzeyine ulaşmıştı. Bu tarihten itibaren Batı Roma’nın yıkılışına kadar nüfus düştü. İmparatorluğun son döneminde kronik bir nüfus yetersizliği olduğuyla ilgili kanıtlar çok fazladır.İmparatorluğun nüfusu 2. yüzyılın ortasında 60 milyon civarındaydı. Ortalama nüfus yoğunluğu 16 kişi idi. İtalya, imparatorluğun en yoğun nüfuslu bölgesi olmakla birlikte nüfusu 6 ya da 8 milyonu aşmıyordu.
45. Sayfa
Ölüm oranı yüksek, hayat süresi kısaydı. Yetişkinler için ortalama hayat süresi 30-35 yıldı. çocuk ölüm oranı çok yüksekti. Nüfusun büyük bir bölümü kırsal bölgelerde yaşıyor ve toprakta çalışıyordu. Gelirler geçimlik bir düzeyde bulunuyordu.
46. Sayfa
Tarım İmparatorluk nüfusunun büyük bir bölümü tarımla uğraşıyordu. Tahıllar yaygın üretimi yapılan ürünlerdi. İmparatorlukta deniz yoluyla yürütülen uzak mesafeli ticaret, mahalli ihtisaslaşmaya imkan veriyordu.İmparatorluğun genişlemesiyle yeni fethedilen bölgelerden Roma’ya bol ve ucuz olarak hububat akması üzerine İtalya’da karlı olmaktan çıkan tahıl üretiminin önemi azalırken, geniş alanlar hayvancılığa ayrılmış, verimli topraklarda ise bağcılık ve zeytincilik önem kazanmıştı. Tarımsal ihtisaslaşmanın diğer önemli bir örneği Sicilya, Kuzey Afrika ve Mısır’daki buğday tarımıydı. Bu bölgelerin tahıl tarlaları, Roma ve İstanbul’u besliyordu.
47. Sayfa
Teknik açıdan Roma tarımı geriydi. Kölelik yeniliği önleyici bir faktördü. Ancak işgücü fazlalığının emekten tasarruf sağlayıcı yenilikleri gereksiz kıldığı söylenemez. Aksine imparatorluğun son döneminde şiddetli bir işgücü kıtlığı çekiliyordu. İtalya’nın kırsal nüfusu büyük ölçüde kendi sahibi ya da kiracısı oldukları toprakları işleyen bağımsız köylülerden oluşuyordu. Pön Savaşları ve özellikle de Anibalin seferleri, bu sosyal yapıda önemli bir değişmeye yol açtı.
48. Sayfa
Askeri seferlere katılan köylüler topraklarını terk ederek tarım yapmaktan vazgeçtiler. Böylece zenginler, bu toprakların büyük bir bölümünü Latifundia (geniş topraklar) denen çiftliklerine kattılar. Bu büyük işletmelerde piyasaya dönük olarak kar amacıyla üretim yapılıyor ve işgücünün büyük bölümü kölelerce sağlanıyordu.
49. Sayfa
İmparatorluk döneminde de küçük üretici köylü nüfus azalmaya devam etti. Onları topraklarından koparacak bir sefer yoktu. Ancak ağır vergileme aynı etkiyi yaptı. İmparatorlukta temel vergi ekili arazi üzerindeydi. Şartlara göre nominal değeri değişmeyen sabit bir miktar olarak tespit edilmiş olan bu vergi, ürün hava şartları ya da insani tahribatla yok olsa da ödenmeliydi.
50. Sayfa
Enflasyonun, sabit bir verginin reel olarak değerini düşürmesi beklenebilirdi. Ancak 3. ve 4. yüzyıllardaki enflasyon, artan ölçüde ayarı bozulan gümüş paralardaydı.Vergiler ise değeri değişmeyen altın para ile tarh edilmişti. Böylece köylüler, altın olarak sabit kalan vergiyi gümüş parayla değerlendirildiğinde daha fazla olarak ödemek zorundaydılar.
51. Sayfa
Ayrıca pek çok köylü vergi dışında toprakları için kira ödüyordu. Bütün bu ağır ödemeler, köylünün durumunu oldukça kötüleştirmişti. Son çare olarak köylü, vergisini ödemek için işletmesini satıyor ve başkasının toprağında kiracı olarak çalışıyor; karşılığında da nakdi ve ayni ödemelerde bulunuyor ve bazı hizmetler icra ediyordu.
52. Sayfa
ŞehirlerRoma uygarlığı bir şehir uygarlığı idi. Şehirlerin önemli bir fonksiyonu mahalli yönetim merkezleri olmalarıydı. Kırsal çevrenin ürünlerinin satıldığı bir pazar durumunda olan şehirler buna karşılık onların bazı basit mamul mal ihtiyaçlarını sağlıyorlardı. Bazı şehirler ise askeri bir fonksiyona sahipti.En büyükleri dışında tüm şehirlerde tarım önemli bir ekonomik faaliyetti. Şehir nüfusunun önemli bir bölümünü tarım işçileri oluşturuyordu. Şehirlerin çoğunluğu büyükçe köylerden ibaretti. Ortalama şehir büyüklüğü 6 000 kişiden fazla değildi.
53. Sayfa
Roma şehri, dönemin şartlarına göre oldukça büyük bir şehirdi. Nüfusu muhtemelen yarım milyonla bir milyon arasındaydı. Şehir esnafı Roma halkının bazı basit mamul mallar için olan talebini karşılıyordu. Ancak önemli bir mal ihracı söz konusu değildi. Bu yüzden şehir halkının gerek duyduğu tahıllar, zeytinyağı ve şarap vergi gelirleriyle karşılanıyordu.
54. Sayfa
Ticaret Roma İmparatorluğu gibi büyük ölçekli siyasi-ekonomik birliklerin sağladığı ticari avantajlardan Roma vatandaşları da yararlandı. Ticaret, imparatorluğa hayatiyet kazandıran ve zenginliğinin temelinde yatan unsurdu. İyi düzenlenmiş yollar, ulaşıma elverişli nehirler ve hepsinden de önemlisi Akdeniz, ticareti ve mal hareketlerini teşvik ediyordu.
55. Sayfa
Ancak imparatorluğun büyük bir bölümünde geçerli olan geçimlik ekonomi büyük bir ticaret hacminin doğmasına imkan vermiyordu. Bu yüzden ticaret, Roma’nın ihtiyaçlarının sağlanması dışında büyük ölçüde zengin kesimin lüks ihtiyaçları ile ordunun taleplerini karşılamaya yönelikti.
56. Sayfa
İmparatorluk geniş bir yol ağına sahipti. Daha çok askeri amaçlarla düzenlenen bu yollar üzerinde malların hareketi yavaş ve yüksek maliyetliydi. Deniz trafiği önemliydi. Bu trafik rüzgar gücünün sağladığı imkanlara bağlı olarak yelkenli gemilerle yürüyordu. Ancak, yılın üçte birinde gemiler limanlarda bekliyordu; kalan üçte birinde ise denizler tehlikelerle doluydu. Bu yüzden trafik yazın 4 ayında yoğunlaşıyordu. Gemiler küçüktü, pek azının kapasitesi 200 tonu aşıyordu. Gemicilik karlı bir iş de değildi.
57. Sayfa
Akdeniz ticaretinin en önemli kalemi tahıldı. Diğer önemli kalemler zeytinyağı ve muhtemelen şaraptı. Mısır ve Kuzey Afrika buğdayın ana kaynağıydı. Zeytinyağı büyük ölçüde Güney İspanya’dan gelmekteydi. İnşaat malzemeleri, özellikle de mermer, Mısır, Anadolu ve Yunanistan’dan geliyordu. Kara ticareti daha değerli mallarla sınırlıydı. Çanak çömlek, cam eşya, kaliteli yün, çeşitli süs eşyaları kara taşımasının yüksek maliyetlerini kaldırabilen başlıca mallardı. Odun ve kereste yalnız inşaat faaliyetlerinde değil, yakıt olarak da kullanılıyordu.
58. Sayfa
Diğer önemli bir ticaret konusu kölelerdi. Önceleri fetihlerle çok sayıda sağlanıyordu. Ancak imparatorluk nihai sınırlarına ulaşınca köle arzı daraldı ve fiyatları yükseldi. Köleler büyük çiftliklerdeki işgücü ihtiyacının önemli bir bölümünü karşılıyordu. Zenginler çok sayıda köleye sahipti. Roma İmparatorluğu’nun kapsadığı coğrafi alanın genişliği ve bu bölgelerin ürünlerinin çeşitliliği ona otarşik bir ekonomik yapı kazandırmış olmakla birlikte, toplumun aristokrat kesimi Uzakdoğu’nun lüks mallarına aşırı bir talep göstermekteydi. Suriyeli ve daha sonra Yahudi tüccarlar, Batılı müşterilerine Doğu’nun ipek, baharat ve süs eşyaları gibi lüks mallarını sağlıyorlardı.
59. Sayfa
Ancak, Avrupa’daki bölgeler, Doğu’dan ithal ettikleri bu lüks mallara karşı kıymetli madenler dışında ihraç edebilecekleri bir fazlaya sahip değillerdi. Bu yüzden ticaret açıklarını Doğu’da daima aşırı bir talebi olan altın ve gümüş gibi madenlerden yapılmış paralarla ödüyorlardı.İmparatorluk, Avrupa’da komşusu barbar kavimlerle ticareti teşvik etmiyordu. Askeri ve stratejik önemi olan malların imparatorluk dışına gönderilmesi yasaktı. Bu bölgede çoğu Roma ihracatı lüks nitelikteydi. Çanak çömlek ve bronz eşyalar en çok ticareti yapılan mallardı. Bu ticaret karşılığında imparatorluğa barbar dünyadan hayvan, orman ürünleri ve en önemlisi de köle geliyordu.
60. Sayfa
Roma bu gelişmiş ticarete aracılık edebilecek istikrarlı ve sağlam bir para düzeni kurmuştu. Roma’nın altın parası Aureus, gümüş parası ise Denarius idi. Ayrıca daha küçük değerli bakır paralar bulunuyordu. Bu paraların ayar ve ağırlığında uzun süre önemli bir değişme olmamıştı.
61. Sayfa
İmalat Faaliyetleriİmparatorlukta önemli sanayi dallarından biri yaygın inşa faaliyetlerinden ötürü taş ocağı işletmeciliğiydi. Diğer önemli bir sanayi kolu da madencilikti. Kurşun, boru yapımında, bakır ve kalay, bronz yapımında; altın ve gümüş ise para basımında kullanılıyordu. Diğer gelişmiş bir sanayi kolu çanak çömlek sanayii idi. Bazı malların saklanması ve taşınması için gerek duyulan kapların imali, bu imalat kolunun büyük bir gelişme göstermesine yol açmıştı.Önemli sanayi kollarından bir diğeri olan dokuma daha çok bir ev endüstrisi durumundaydı. Ancak, bazı gelişmiş dokuma imalat merkezleri de bulunmaktaydı.
62. Sayfa
Roma dünyasını meydana getiren Doğu ve Batı bölgeleri arasında imalat faaliyetlerinin gelişme düzeyi bakımından önemli bir farklılık görülüyordu. Doğu eyaletleri zengin bir sınai geleneğe sahip mamul mal üreticisi bölgelerdi. Buna karşılık imparatorluğun Avrupa’daki Batı eyaletleri, daha çok hammadde yetiştiricisi bölgeler durumundaydı.
63. Sayfa
Büyük şehirlerde aynı meslekten esnaf grupları loncalarda toplanmıştı. Collegia adı verilen bu dernekler, ekonomik olmaktan çok sosyal amaçlı kuruluşlardı. Sosyal dayanışma, yoksullara yardım, ölen üyelerin dini merasimlerinin icrası bu amaçların başlıcalarıydı. Roma dünyası, insan faaliyetinin diğer alanlarında oldukça başarılı olmasına rağmen, sınai teknoloji alanında hareketsiz kalmıştı. Bu teknolojik kısırlık, İlkçağ medeniyetlerinin kültürel parlaklığıyla tam bir çelişki göstermektedir. Bu konuda ilginç bir örnek su değirmenleridir. Romalılar su değirmenlerinden haberdardılar. Fakat, çok az su değirmeni inşa ettiler. Bunun yerine insan ve hayvan gücüne dayanan değirmenleri daha yaygın olarak kullandılar.
64. Sayfa
Roma’nın bu teknolojik başarısızlığının açıklaması onun sosyo-ekonomik yapısında yatmaktadır. Çoğu üretken faaliyetler, köleler ya da köleden farklı olmayan köylülerce yapılıyordu. Onlar, teknolojik gelişmeyi başarma imkanına sahip olsalar bile, daha yüksek bir gelir düzeyi ya da daha az çalışma şeklinde ortaya çıkacak teknolojik ilerlemenin nimetlerinden yararlanma şansına sahip değillerdi.
65. Sayfa
Buna karşılık küçük bir imtiyazlı sınıfın üyeleri, kendilerini savaşa, yönetim işlerine, sanata, bilime ve gösteriş tüketimine hasretmişlerdi. Üretim araçları ile ilgilenmek için ne gerekli tecrübeye, ne de herhangi bir isteğe sahiptiler. Bu nedenle Roma gibi köleliğe dayalı bir toplumda büyük sanat ve edebiyat şaheserleri ortaya konabilirdi, ancak ekonomik büyüme başarılamazdı.
66. Sayfa
Roma İmparatorluğu’nun Gerilemesi ve Çökmesi M.S. 3. yüzyıla kadar Roma’nın askeri üstünlüğü tartışma götürmezdi. Hatta 5. yüzyılın başlarında bile küçük Roma birlikleri, büyük barbar ordularını mağlup edebiliyordu. Fakat, üstünlük marjı giderek daralıyordu. Barbarların artan askeri yetenekleri, Roma’nın mukayeseli üstünlüğünün azalmasına yol açıyordu.
67. Sayfa
Askeri üstünlükteki bu nisbi düşüşle birlikte imparatorluğun masrafları da artmaktaydı. Roma’nın barbar kavimlerle olan sınırlarının korunması artan bir mali yükün doğmasına neden oluyordu. Barbarların istilalarını önlemek için verilen haraç miktarları artırılmış, askeri masraflar olağanüstü ölçüde yükselmişti. Öte yandan artan savunma ihtiyaçları, eyaletler üzerindeki imparatorluk kontrolünün daha da sıklaştırılmasını gerektirdiğinden bürokrasi hem güç kazanmış, hem de kadrosu genişlemişti.
68. Sayfa
Harcamalar böylece artar ve vergi ihtiyacı yükselirken, verginin kaynağı süratle aşınıyordu. İçteki siyasi karışıklıklar, sınırdaki güvensizlikler iktisadi faaliyetlerin felce uğramasına yol açmıştı. Tarlalar işlenemiyor, atölyeler işletilemiyor, ocaklar çalıştırılamıyordu. Karayolları bakımsızdı, denizler korsanlarla doluydu, ticaret sekteye uğramıştı. Ekonomik faaliyetlerdeki bu gerilemenin beraberinde getirdiği kıtlıklar ve salgınlar, savaşlardan daha fazla olarak insanların kırımına yol açıyordu. Böylece imparatorlukta bir işgücü kıtlığı da doğmuştu.
69. Sayfa
Ticaretin sekteye uğraması şehirlerin gerek duydukları malları temin etme ve ürettikleri malları satma imkanlarından mahrum kalmaları sonucunu doğurmuştu. Ürettikleri malları satamayan şehir sanayileri üretimlerini azaltmıştı. Öte yandan Doğu ile yapılan dış ticaretin sürekli açık vermesi, bu açığın kıymetli maden ihracı ile karşılanmasını gerektiriyordu. İmparatorluk karşılaştığı yeni mali güçlükler karşısında bu ticareti sürdürme imkanından da yoksun kalmıştı. Böylece bir yandan şehir ile kır, öte yandan da bölgeler arasındaki ekonomik bağımlılık, yerini bölgesel yeterliliğe bırakmıştı.
70. Sayfa
İmparatorluk karşılaştığı bu problemlerin üstesinden gelebilmek için sonuçta ekonomiyi daha da zor şartlara iten çeşitli tedbirlere başvurdu. Öncelikle artan gelir ihtiyacını karşılayabilmek için vergiler ağırlaştırıldı. Ağır ve çoğu zaman da adaletsiz vergileme, köylülerin ve esnafın durumunun kötüleşmesine ve zengin ile yoksul arasındaki mesafenin açılmasına neden oldu.
71. Sayfa
İmparatorluğun, karşı karşıya olduğu mali problemi çözmeye vergi gelirleri yetersiz kalınca, bir çare olarak paranın ayarıyla oynayarak değerini sürekli düşürdü.Üçüncü yüzyıl boyunca süren bu ayarlamalar, yüzyılın sonunda denarius’un satın alma gücünün enflasyondan önceki değerinin yüzde birine düşmesine yol açtı. Buna karşılık fiyatlar ve ücretler üzerinde kontrol getirilerek duruma bir çözüm getirilmeye çalışıldı; ancak bu da başarısız oldu.
72. Sayfa
Enflasyon, bakır paralar tamamen değersiz hale gelinceye kadar devam etti. Dördüncü yüzyılın sonunda çok az gümüş ve bakır para basıldı. Sonuçta imparatorluk tamamıyla altın bir para sistemine geçti. İmparatorluğun çöküş döneminde iki önemli ekonomik problem enflasyon ve para ayarının bozulmasıydı. Bu hızlı enflasyon karşısında bir çare olarak devlet, vergileri ürün ya da hizmet şeklinde toplama yoluna gitti. Vergiler ayni olarak toplanınca, ödemeleri de ayni yapma zorunluluğu doğdu. Askerler ve memurlar maaşlarını ve bir kısım şehir halkı sosyal yardımlarını ayni şekilde almaya başladılar. Böylece piyasa ekonomisi kaynak dağılımını düzenleme, para ise bir değişim aracı olma fonksiyonunu önemli ölçüde kaybetti.
73. Sayfa
İmparatorluk, mali politikalarındaki bu değişimlere paralel olarak iktisadi faaliyetlerin cereyan ettiği hukuki çerçeveye de geniş müdahaleler yaptı. Bu müdahaleler sonunda sosyal yapı artan ölçüde katılaşırken, Roma ekonomisinin daha önce gösterdiği dinamizmin temelinde yatan ve Roma hukukunda ifadesini bulan mülkiyet hakları sistemi de geniş kısıntılara uğradı. Bu ise sosyal hareketliliği sınırlayarak ferdi teşebbüs gücünü yok etti.
74. Sayfa
Ekonomik hayatın her yönünü etkileyen bu müdahaleci iktisat politikası çok çeşitli bürokratik kontrol mekanizmalarını kapsıyordu. Öncelikle esnafın ve tüccarın mesleki özgürlüğü kısıtlandı. Devlet, başkentin yiyecek ihtiyacını karşılayan tüccar ve gemi sahiplerini bir dernek halinde örgütleyerek bazı vergi bağışıklıklarını da kapsayan ayrıcalıklar tanıdı ve buna karşılık meşguliyetlerini babadan oğula geçer hale getirdi.
75. Sayfa
Yine vergi gelirlerinin daha kolay toplanabilmesi için her meslekten esnafın bir esnaf cemiyetine girmesi mecburi kılındı. Böylece esnaf cemiyetleri resmi birer devlet organı haline geldi.Esnaf üyesi bulunduğu bu derneği terk edemezdi. Bu kişilerin servetlerinin aynı meslek grubu içinde kalabilmesi için evlenme hakları da kısıtlanarak çocukların baba mesleğine devamı zorunlu hale getirildi.
76. Sayfa
Aynı bürokratik kontrol mekanizmaları, tarım sektörüne de uygulandı. İmparatorluk köylerden şehirlere göçü önlemek ve kırsal kesimden tahsil ettiği vergileri garanti altına almak için çiftçileri bulundukları topraklara bağlayıcı tedbirler getirdi. Bu uygulama, özellikle latifundiya’larda köle işgücünün yanında serbest sözleşmeyle çalışan köylüleri etkiliyordu. Bunlar sözleşmeli olarak çalıştıkları toprakları terk edemez oldular
77. Sayfa
Kolonluk sistemi adı verilen bu uygulamaya göre topraklarını terk edenler 30 yıl içinde bulundukları yerlerden zorla eski topraklarına geri getirtilebilecekti. Böylece hür köylü toprağa bağlı köylü haline geldi. Zamanla bu kişilerin şahsi hürriyetlerini kısıcı başka sınırlamalar da getirildi. Kolon bir köylüden doğan çocukların aynı topraklarda kalabilmesi için kolonların evlenme hakları kısıtlanarak hür bir kadınla ya da toprakları dışından evlenmeleri yasaklandı. Buna karşılık daha önce köle durumunda olanlar statü açısından yükseldi. Böylece hür köylü ile köle arasındaki fark azaldı ve toplum, Ortaçağın serflik sistemine doğru kaymaya başladı.
78. Sayfa
Bütün bu gelişmelerin sonucu olarak Roma İmparatorluğu gibi dünya çapında bir siyasi-ekonomik birliğe sahip olmanın vatandaşlarına sağladığı kazançlar azalırken, vergiler arttı, ticarette elde ettikleri korunma kayboldu. Bölgesel küçük birlikler Roma İmparatorluğu’ndan daha fazla güvenlik ve korunma sağlar hale geldi. İmparatorluğun koruma fonksiyonunu tam olarak yerine getirememesi, mahalli güçlerin bu boşluğu doldurmasına; adli, mali ve hatta siyasi bağımsızlık kazanmalarına yolaçtı. Nihayet Batı Roma İmparatorluğu’nun 476’da Cermen istilacıları karşısında yıkılması, bu süreci tamamlayarak Batı Avrupa’da küçük ölçekli siyasi-ekonomik birliklerin Ortaçağ boyunca bin yıl sürecek egemenliğini başlattı.
79. Sayfa
Batı ve Doğu Roma İmparatorlukları
80. Sayfa
Yalnız imparatorluğun doğu ve batı bölgeleri farklı bir gelişme seyri izledi. Doğu imparatorluğu düşmedi. Bu farklılığın çeşitli nedenleri vardı. Doğu eyaletleri Batı’ya göre daha zengin ve daha yoğun nüfusluydu. Bu yüzden savunma harcamalarını ve imparatorluğun bürokratik yapısının yükünü daha kolaylıkla taşıyabildi. Doğu eyaletleri, ihraç edilebilir bir tahıl fazlasına ve mamul mallara sahipti. Batı Roma İmparatorluğu daha yoksul ve daha seyrek nüfuslu olmasına karşın daha büyük bir askeri tehdit altındaydı. Batı, Germenlerin ve 5. yüzyıldan itibaren de Hunların baskısı altındaydı. İkinci yüzyılın ortalarından itibaren hemen hemen sürekli savaş vardı. Ayrıca Batı Roma İmparatorluğu’nun karşı karşıya olduğu sosyal problemler daha ciddi ve daha derin temellere dayanıyordu.
İlk Çağ Videoları
-
1 hafta önce
YKS tarih konu anlatımı ile karşınızdayız. Bu videomuzda ilk çağ medeniyetleri ile ilgili sizlere bilgiler vereceğiz. Bu video ardından ilk çağ uygarlıkları 2 ile ilgili videomuzu izleyebilirsiniz. İyi seyirler diliyoruz. Bu dersimizde aşağıdaki başlıkları inceleyeceğiz. Anadolu Medeniyetleri Çin Medeniyeti Hint Medeniyeti İskit(Saka) Medeniyeti Mezopotamya Medeniyeti İran Medeniyeti İbrani Medeniyeti Fenike Medeniyeti Mısır Medeniyeti Ege Medeniyeti Hellen Medeniyeti Roma Medeniyeti
-
-
İlk Çağ Soru & Cevap
Bu yazı hakkında ilk soru soran sen ol..
02 | Orta Çağ
03 | Yakın Çağ
04 | Yeni Çağ
05 | Geçmişten Günümüze Çağları
06 | Yakın Çağ Hangi Yüzyılları Kapsar
07 | Yeni Çağın Özellikleri
08 | Demir Çağı
09 | Bronz Çağı
10 | Yontma Taş Devri
11 | Maden Devri
12 | Cilalı Taş Devri
13 | Antik
14 | Karanlık Devir
15 | Antik Çağ
16 | Cilalı Taş Çağı
17 | Çağ
18 | Yontma Taş Çağı
19 | Tarihi Devirler
20 | Tunç Çağı
21 | Demir Devri
22 | Antikite
23 | Çağlar