Köpek Memesi Hastalığı / Hidradenitis Suppurativa (HS) Nedir?
- Hidradenitis Suppurativa (HS) bir diğer adıyla Köpek Memesi Hastalığı olarak bilinen deri altında küçük-büyük şeklinde farklı boyutlu ve ağrılı şişliklerin (nodül) oluşmasına sebebiyet veren bir cilt hastalığıdır.
- Derideki şişlikler; özellikle ter bezlerinin yoğun olduğu ve derinin katlantı yaptığı bölgeler olan koltuk altı, kasıklar, genital bölge, anüs ve meme çevresi gibi bölgelerde sık görülür.
- Koltukaltı, kasıklar, genital bölge, genital bölge ile anüs arası (perianal), anüs etrafı, göbek, memelerin arası ve memelerin alt bölgelerinde gelişen bu deri altındaki iltihaplı şişlikler ve yumrular zamanla yaraya dönüşüp kötü kokulu akıntılara neden olur.
- Bu yaralar da akabinde oyuklara dönüşüp cilt bütünlüğünü bozan kozmetik açıdan ciddi iz bırakabilir.
Köpek Memesi Hastalığı Nedeni Nedir?
- Köpek Memesi Hastalığının kesin nedeni bilinmemektedir, ancak bilinen en yaygın oluşum şekli tıkanmış saç veya kıl köklerinin bir sonucu olarak gelişir.
- Sigara içmek ve şişmanlık, köpek memesi hastalığı ile güçlü bir şekilde ilişkilidir ve şişmansanız ve/veya sigara içiyorsanız, şikâyetlerinizi daha da kötüleştirecektir.
- Köpek Memesi hastalığı genellikle ergenlik döneminde başlar, ancak her yaşta ortaya çıkabilir.
- Ergenlikten önce ve menopozdan sonra daha az yaygındır, bu da hormonlarının rol oynadığını düşündürebilir.
Köpek Memesi Hastalığının Belirtileri Nelerdir?
- Küçük sivilce ile başlayan hastalık cildinize ilk durumda fazla rahatsızlık vermeyebilir.
- Daha sonra deri altında küçük küçük şişlikler olarak ortaya çıkan iltihaplar, zamanla büyüyüp çevresindeki dokuları da etkileyebilir.
- Şişliklerin çevresinde çöküntüler ve bu çöküntülerde siyah nokta benzeri tıkalı gözenek kümeleri görülebilir.
- Bu süreçte tedavi edilmezse zamanla apseye dönüşebilir ve bu apseler kendiliğinden patlayabilir.
- Zamanla kanlı, ağrılı akıntılı çıbanlar oluşturur.
- İlerleyen süreçlerde deri altındaki yumrular arasında tüneller meydana gelir ve bu tünellerin açtığı yaraların iyileşmesi epeyce uzun sürer.
- Cilt altı yumrular iltihaplı olduğundan yaralarda kötü kokulu akıntı meydana gelir.
Hidradenitis Suppurativa Hastalığının Sık Göründüğü Vücut Bölgeleri Nelerdir?
- Şikâyetler en sık koltuk altı, kasık, genital bölge, anüs ve meme altlarında veya memeler arasında görülebilir.
- İlk başta genellikle ergenlik çağında çıkan basit sivilcelere benzediğinden karıştırılıyor, hafife alınıyor ancak aşağıda belirtilen bölgelerde bu yaralar çıkarsa dikkat edilmesi gerekir:
- Koltuk altlarında
- Kasıklarda (özelikle iç çamaşırın lastiği/dikişi geldiği kıvrımlar)
- Erkeklerde yumurtalık torbasında
- Kalçalarda (özelikle yağ tabakasının yoğun olduğu kalçada)
- Kuyruk sokumunda
- Göğüs aralarında (bayanların göğüs arası ve cilt katlanmasının olduğu meme altlarında)
- Göbek ve göbek çevresinde (yoğun kilodan dolayı cilt katlantılarının olduğu)
- Kemer bölgesinde
- Ense ve yüz bölgesi (yanaklarda, sakal bölgesinde)
- Sırt bölgesinde
- Dikkat edilmesi gereken bir diğer nokta, köpek memesi hastalığı bir veya birden fazla bölgeyi etkileyebilir. Hastalık sürekli aynı bölgede durmaz, sürekli bakteriler kendileri için elverişli olan bölgeleri seçerler orada üreyerek çoğalırlar ve hastalığın ilerlemesine neden olurlar.
Köpek Memesi Hastalığı Nasıl Tedavi Edilir?
- Hastalık, kişilerin psikolojik, sosyal ve iş hayatına olumsuz etki ettiğinden tedaviye olabildiğince erken başlanmalıdır.
- İlaçlar, cerrahi müdahale ve yaşam tarzı değişiklikleri tedavide bir arada kullanılabilir.
- Kullanılacak olan tedavi yöntemi hastanın yaşına, yaşam koşullarına ve hastalığın hangi aşamada olduğuna göre çeşitlilik gösterebilir.
- Bu hastalık genellikle tekrar edici, hayat boyu sürebilen özellikte de olabilir.
İşyerinde Hidradenitis Suppurativa Tanılı Çalışan için İşyerinde Alınabilecek Önlemler
Alınabilecek önlemleri kabaca ikiye ayırabiliriz. Mekanik Tahrişi (irritasyonu) önleyen önlemler ve Kimyasal Tahrişi (İrritasyonu) önleyen önlemler.
Hidradenitis Suppurativa tedavisi için genel önlemler şunları içerir:
- Kilo kaybı
- Sigarayı bırakmak
- Bol giysiler
- Emici pansumanlar
- Ağrı kesici ilaçlar
Mekanik Tahrişler (İrritasyon) Kısıtlanmalıdır:
- Terleme mekanizmasını arttıran sıcak-yüksek nemli alanlarda ve güneş altında çalışma gerektiren işlerden kaçınılmalı veya kısıtlanmalıdır.
- Dış cephe çalışanı,
- Boya Kabini çalışanı,
- Fırıncılar,
- Dökümhane işçileri vb.
- Çalışma ortamının Termal Konforu şartları sağlanmalıdır.
- Ortam ısısını arttıran endüstriyel aydınlatma, lambalar, fırınlardan uzak alanlarda çalışılmalı.
- İhtiyaç halinde lokal fanlar, soğutucular kullanılmalı.
- Çalışan için daha esnek çalışma saatleri olması önerilir.
- Hastalıkta sık sık alevlenmeler nedeniyle sıklıkla tekrarlayan tedaviler, istirahatler ve ağrı atakları nedeniyle, çalışma süreleri ayarlanmaya açık olmalıdır.
- Masa başı çalışan, sürekli oturmayı gerektiren işlerde çalışan (Ofis çalışanı vb.) var ise, inguinal (kasık bölgesi) ve perianal (makat bölgesi ve çevresinde) bölgede HS lezyonları mevcut ise:
- Lokal basıları azaltacak yumuşaklıkta süngerli ped ’li ofis sandalyesi temin edilmeli.
- Lumbar yastıklar.
- Eğer oturma sorunları mevcut ise ayakta veya yarı ayakta çalışabilecek şekilde boyu ayarlanabilir masa sağlanmalıdır.
- Çalışma ortamı klima ile termal konforu sağlanmalıdır.
- Lokal basıları azaltacak yumuşaklıkta süngerli ped ’li ofis sandalyesi temin edilmeli.
- Mesai saatlerinde uzun süre yürüme, hızlı yürüme, koşma vb. özellikle kasık içi bölgede sürtünmeyi arttıran işler kısıtlanmalıdır.
- Postacı vb.
- Çalışan kilolu ise, kilo vermesi konusunda uzman diyetisyene yönlendirilerek kilo vermelidir.
- Tekrarlayıcı sürtünmeye neden olan sıkı kıyafet ve terlemeyi önleyen–geciktiren İş Kıyafeti ve KKD (Tulum vb.) kullanımı gerektiren işlerden kaçınılmalı.
- Örnek: Kasık bölgesinde yoğun ve tekrarlayan HS yaraları olan bir inşaat işçisinin sürekli Yüksekte Çalışma Ekipmanları kullanması halinde, sürtünmeye ve sıkı kıyafete bağlı hastalığını alevlendirebilir, şiddetlendirebilir veya tedaviyi geciktirebilir.
- Terlemeyi ve cilt tahrişini arttıran ağır efor ve yoğun fiziksel aktivite gerektiren işler kısıtlanmalıdır.
- İş kıyafetleri daha bol, gevşek ve terleme halinde ciltte yapışmayan cinsten olmalı.
- Mümkün olduğunca kıyafetler sentetik olmamalı.
- Modifiye edilebilir iş kıyafet opsiyonu olmalı.
- İdeal sutyen tasarımları, ince askıları, sıkı elastiki ve metal telleri olmayan sutyenlere sahip spor sutyenleri veya kaşkorse kullanılmalıdır.
- İç çamaşırı, kasık kıvrımlarında veya karın boyunca sıkı bantlar veya dikişler olmadan gevşek olmalıdır.
- Tercih edilen kumaşlar, selülozdan üretilen suni ipek kumaşlar, bambu lifleri, nem emici kumaş, gümüş emdirilmiş kumaş ve pamuktur.
- İnce askılı veya sıkı lastikli Sütyenler HS’yi şiddetlendirebilir.
- Dar külotlar kasık bölgelerinde aşırı sürtünmeye neden olabilir.
- Dâhili kablosuz sütyen ve spor sütyenleri olan kaşkorse, basıncın boşaltılmasına yardımcı olabilir.
- Karın ve sutyen gömlekleri drenajı emmeye yardımcı olabilir.
- Kadınlar için “erkek şortları” ve erkekler için bol boxer’lar sürtünmeyi en aza indirebilir.
- İdeal sutyen tasarımları, ince askıları, sıkı elastiki ve metal telleri olmayan sutyenlere sahip spor sutyenleri veya kaşkorse kullanılmalıdır.
Kimyasal İrritasyon Kısıtlanmalıdır:
- Kimyasal maruziyetin yoğun olduğu boya, duman, yoğun toz iş ve alanlardan kaçınılmalı.
-
Özellikle yüz bölgesine ve açıkta olan HS nodülleri olan işçiler için.
- Kimyasal maske kullanımı gerektiren işlerden kaçınılmalı veya kısıtlanmalı.
- Özellikle yüz bölgesinde HS lezyonları olan kişilerde tıraş ve hijyen sorunlarına neden olacağından KKD maske kullanımında uygunsuz kullanım olacaktır.
- Ayrıca söz konusu KKD’ler:
- Terlemeyi arttıracaktır.
- Temas bölgesinde mekanik tahrişi artıracaktır.
- Kimyasal maske kullanımı gerektiren işlerden kaçınılmalı veya kısıtlanmalı.
-