Gebelikte baş dönmesi ve bayılma hissi
anne adaylarının sık yaşadığı bir durumdur. Gebelikte baş dönmesi ve bayılma hissi normal olabileceği gibi altta yatan farklı bir nedeni de olabilir bu nedenle mutlaka araştırılmalıdır.
Gebelikte baş dönmesi ve bayılma hissi nin nedenleri nelerdir?
- Gebeliğin ilk trimesterında (ilk 3 ay) anne adayının damarları bir miktar genişler (dilate olur). Oluşan bu duruma dolaşım sistemindeki kan hacmi dolaşım sistemine yeterli gelmez ve bunun sonucunda anne adayında baygınlık hissi ve baş dönmesi görülebilir.
- Gebeliğin ikinci trimesterinde (ikinci 3 ay) ise büyüyen rahimin umbilikal artere (ana damar) yaptığı basınç artar bu nedenle kadında baş dönmesi ve baygınlık hissi görülebilir. Özellikle anne adayı sırt üstü yattığında bu damar üzerine basınç artar. Kadın yatarken aniden kalktığında tansiyon düşebilir. Bu duruma Postural Hipotansiyon (Durumsal Kan Basıncı Düşüklüğü) denir. Nedeni aniden yerinden kalkan annenin kan basıncının birdenbire düşmesi ve beyne daha az kan gitmesidir.
- Gebelikte anne adayının kanındaki şekerin bir kısmı bebeğe gittiği için, anne adayının kan şekeri düşer ve sık sık acıkır. Kan şekerinin düşmesi anne adaylarında baş dönmesi ve baygınlık hissinin ortaya çıkması için önemli bir sebeptir. Kan şekerinin düşmemesi için kadınların uzun süre aç kalmaması ve yeterli besini alması gerekir.
- Baş dönmesi ve bayılma hissi sıcak havalarda veya sıcak bir duş alırken de görülebilmektedir. Çünkü sıcakla ciltteki damarlar genişler ve kalbe giden kan akımı azalır.
- Ayrıca stres, yorgunluk, kansızlık gibi durumlar da baş dönmesi ve baygınlık hissinin başlıca sebepleri arasındadır.
Gebelikte baş dönmesi ve bayılma hissini önlemek için neler yapılmalıdır?
- Durumsal Kan Basıncı Düşüklüğünü (Postural Hipotansiyon) önlemek için anne adayı her zaman yavaşça ayağa kalkmalı. Ani hareketlerden kaçınmalıdır. Mümkün olduğu kadar sırt üstü yatmamalı sol yan pozisyonda yatmalıdır.
- Kan şekerini dengelemek oldukça önemlidir. Bunun için anne adayı uzun süre aç kalmamalı ve proteince zengin beslenmelidir. Az ve sık yemeli öğün aralarında tam tahıllı ekmek, yulaflı kraker, meyve vs. tüketmelidir.
- Kan dolaşımını sağlamak amacıyla, özellikle vücudun alt bölümünde, anne adayı aktif olmalıdır. Yavaş yürüyüşler önerilir.
- Özellikle günün erken saatlerinde bol su tüketmelidir.
- Anne adayı çok kalabalık ve sıcak ortamlarda bulunmamalıdır. Oturduğu odayı iyice havalandırmalıdır. Duş alacağı su çok sıcak olmamalı ve uzun süre duşta kalmamalıdır.
- Ayrıca gebelikte kullanması gereken ve doktorunun tavsiye ettiği demir ilaçlarını da düzenli kullanmalıdır.
Annenin baş dönmesi ve baygınlık hissi durumunu doktoruna anlatmasında fayda vardır. Özellikle gerçek bayılmalar oldukça önemlidir. Baş dönmesi ve baygınlık hissinin şiddetli olması ve buna karın ağrısı ve vajinal kanamanın eşlik etmesi durumunda hemen doktora başvurulmalıdır. Çünkü dış gebeliğin (ektopik gebelik) habercisi olabilir.
Anne adayı sersemlik hissediyorsa öncelikle kan basıncını arttırmaya çalışmalıdır. Bunun için yere uzanıp ayaklarını havaya yükseltmesi yeterlidir.
Şeyma Aracı