Menenjit Tedavisi
Menenjit Tanısı
Hastanın yaşadığı belirtiler, doktorun menenjit tanısı koyabilmesi için oldukça etkili olabilmektedir. Diğer yandan, sonuçların kesin olması için uygulanabilecek bazı tanı yöntemleri şunlardır:
Bazen belden su alma olarak bilinen bir prosedür tanının doğrulanmasına yardımcı olmaktadır. Küçük bir omurilik sıvısı örneği elde etmek için omurgadaki iki kemik arasına bir iğne uygulanmaktadır. Bu sıvı normalde berrak olmalıdır, ancak bulanık görünüyorsa ve irin hücresi içeriyorsa, menenjit olabilmektedir.
Laboratuvar analizi, hangi spesifik menenjit tipinin var olduğunu belirlemeye yardımcı olmaktadır. Böylece, menenjitin bakteriyel, viral veya fungal olup olmadığı anlaşılmaktadır. Kan ve idrar örnekleri ya da burun veya kulaktan salgılar da alınabilmektedir. Hastalık çok hızlı ilerleyebildiği için testlerin sonuçları tam olarak çıkmadan bile tedavi hemen uygulanmaya başlamaktadır. (1)
Menenjit nasıl geçer? Doktor muayenesinden ve yapılan testlerden sonra uygulanabilecek tedavi yöntemleri genellikle menenjitin nedenine bağlı olarak değişebilmektedir. Menenjit tedavileri genel olarak şunları içermektedir:
Bakteriyel Menenjit Tedavisi
Akut bakteriyel menenjit hemen intravenöz antibiyotiklerle ve kortikosteroid ilaçlarla tedavi edilmelidir. Böylece, hastanın iyileşmesi sağlanabilmektedir. Tedavinin erken başlaması, beyin şişmesi ve nöbetler gibi komplikasyonların oluşma riskini azaltmaya da yardımcı olmaktadır.
Antibiyotik veya antibiyotik kombinasyonu, enfeksiyona neden olan bakterilerin türüne bağlı olarak değişebilmektedir. Menenjitin kesin nedenini belirlenene kadar geniş spektrumlu bir antibiyotik tedavisi reçete edilebilmektedir. (2)
Viral Menenjit Tedavisi
Viral menenjit vakalarında antibiyotik tedavisi uygulanmamaktadır. Genellikle de, çoğu hasta birkaç hafta içinde kendi kendine iyileşebilmektedir. Daha hafif geçen viral menenjit vakalarında uygulanabilecek bazı tedavi yöntemleri şunlardır:
- Yatak istirahati yapmak
- Bol miktarda sıvı almak
- Ateşi azaltmaya ve vücut ağrılarını hafifletmeye yardımcı olması için ağrı kesiciler almak
Beyinde meydana gelen şişliği azaltmak için kortikosteroidler ve nöbetlerin kontrol altına alınması için antikonvülsan ilaçlar reçete edilebilmektedir. Herpes virüsü nedeniyle oluşan menenjit durumunda ise antiviral bir ilaç da kullanılabilmektedir. (3)
Diğer Nedenlerin Tedavileri
Menenjit bilinmeyen başka bir nedenle gelişmemişse, doktor genellikle antiviral ve antibiyotik tedavisi uygulamaktadır.
Kronik menenjit, altta yatan nedenine bağlı olarak tedavi edilmektedir.
Antifungal ilaçlar mantar enfeksiyonu nedeniyle oluşan menenjiti tedavi edebilmektedir.
Alerjik reaksiyona veya otoimmün hastalığa bağlı olarak bulaşıcı olmayan menenjit kortikosteroidlerle tedavi edilebilmektedir. Bazı durumlarda herhangi bir tedavinin uygulanmasına gerek duyulmayabilmektedir. Hastalık zamanla kendi kendine geçebilmektedir.
Kanserle ilişkili menenjit için bireysel kanser tedavisi uygulanması gerekir. (4)
Kronik Menenjit Tedavisi
Kronik menenjitin tedavisi nedenine bağlı olarak değişmektedir ve aşağıdaki içerebilmektedir:
- Sarkoidoz nedeniyle kronik menenjit genellikle birkaç hafta boyunca kortikosteroidlerle (prednizon gibi) tedavi edilmektedir.
- Kansere bağlı kronik menenjit kemoterapi, radyasyon tedavisi veya her ikisi ile tedavi edilmektedir.
- Enfeksiyona bağlı olarak oluşan kronik menenjitin tedavisi organizmaya bağlıdır. Bir mantar enfeksiyonu nedeniyle gelişen kronik menenjit genellikle intravenöz veya ağızdan verilen antifungal ilaçlar ile tedavi edilmektedir. Sıklıkla amfoterisin B, flutosin ve flukonazol kullanılmaktadır. (5)
Menenjit İçin Hangi Doktora Gidilir?
Menenjit teşhis ve tedavisi için acil servis doktoruna, çocuk doktoruna, aile hekimine, başvurulmaktadır. Hastalığın uzmanları ise nörolog ya da enfeksiyon hastalıkları ve klinik mikrobiyoloji uzmanıdır. (6)
Menenjit Nedir?
Menenjit, beyin ve omuriliği çevreleyen meninks isimli zarların iltihaplanması durumudur. Menenjit şişmesi tipik olarak baş ağrısı, ateş ve boyun sertliği gibi belirtilere yol açmaktadır.
Çoğu menenjit vakasında, bu durum genellikle viral bir enfeksiyondan kaynaklanmaktadır, ancak bakteriyel ve fungal enfeksiyonlar da menenjite neden olabilmektedir. Bazı menenjit vakaları birkaç hafta içinde tedavi olmaksızın iyileşmektedir. Diğer durumlarda ise hayatı tehdit eden boyutlara varabilmekte ve acil tedavi edilmesi gerekmektedir.
Menenjit şüphesi durumunda derhal tıbbi yardım istenmelidir. Bakteriyel menenjit vakalarında erken tanı ve tedavi ciddi komplikasyonları önleyebilmektedir. (7)
Menenjit Belirtileri
Menenjit nasıl anlaşılır? Menenjit başlangıcı belirtileri aniden ya da birkaç gün içinde ortaya çıkabilmektedir. Genel olarak, belirtiler enfeksiyondan sonraki 3 ile 7 gün içinde belirginleşmektedir.
Menenjit başlangıcı belirtileri şunlardır:
- Mide bulantısı ve kusma
- Ateş
- Baş ağrısı ve boyun tutulması
- Kas ağrısı
- Işığa karşı duyarlılık
- Karışıklık
- Eller ve ayaklarda soğukluk
- Cilt lekeleri ya da cilt döküntüsü
İlerlemiş olan belirtiler ise nöbet ve komayı içermektedir.
Bebeklerde ortaya çıkabilecek menenjit belirtileri ise şunlardır:
- Hızlı nefes alma
- Yemek yemeyi reddetme
- Aşırı ağlama
- Sert hareketler ya da sarsıntılı hareketler yapma
Bazı bebeklerde fontanel şişlik (bıngıldak şişmesi) meydana gelebilmektedir. (8)
Menenjit Nedenleri
Menenjit neden olur? Menenjit genellikle, kulakta, sinüslerde veya üst solunum yollarında olduğu gibi vücudun başka yerlerinde başlayan bakteriyel veya viral bir enfeksiyondan kaynaklanmaktadır. Menenjitin daha az görülen nedenleri arasında ise mantar enfeksiyonu, bağışıklık sistemi bozuklukları ve bazı ilaçların kullanımı bulunmaktadır. (9)
Bazı faktörler menenjit geliştirme riskini artırabilmektedir. Menenjit risk faktörleri şöyle sıralanmaktadır:
- Aşıların atlanması
- Yaş
- Çevresel faktörler
- Hamilelik
- Zayıflamış bağışıklık sistemi (10)