Zenci, antropolojide insanların ayrıldığı ırklardan biri. Genel olarak zenci sözcüğü yalnızca bir ırkı değil, derileri kara olan tüm insanları kapsar. Zenci sözcüğü yerine siyah ya da siyahî sözcükleri de kullanılır. Batılı devletlerde yaygın olarak kullanılan Afro (Afrikalı) ve Karayipli sözcükleri de zaman zaman Türkçe'de kullanılır.
Zenci sözcüğü Türkçe'ye Arapça'dan geçmiştir. Arapça zenc sözcüğü "siyah" anlamına, zenci sözcüğü "siyahî" anlamına gelir. Günümüzde hakaret kabul edilerek kullanılmayan "negro" sözcüğü Latince niger (siyah) sözcüğünden İspanyolca ve Portekizce'ye geçmiştir. Köle ticareti ile özdeşleşen bu sözcük Türkçe'ye zaman zaman zenci olarak çevirilse de Arapça kökenli "zenci" (siyahî) sözcüğü ile "negro" sözcüğü arasında anlam benzerliği haricinde bir dilbilimsel ilişki yoktur ve zenci kelimesi Türkçe'de hakaret anlamı taşımaz. Bununla birlikte zaman zaman kullanımından kaçınılır. Zenci ırıkın en belirgin oratak özelliği, derinin, iris vetüylerin bol miktarda melamin boya maddesi içermesi nedeniyle koyu renkli oluşudur. Renk sarı-kahverengi ya da kırmızdan, abanoz siyahına dek değişir. Bu koyu renkler Güneş ışınlarını soğurarak deri altındaki dokuları korurular. Öte yandan vücuttaki çok sayıdaki ter bezleri ısının dağılmasını sağlar. Deride çok az kıl bulunur.
Saçlar genellikle kıvırcık, bazen de biber tanesi biçiminde örgülüdür. Ağız bölümleri oldukça etli, dişleri ise çok kuvvetlidir; çene kemikleri çok sağlam olup, uzun ve dışarı çıkıktır. Dudakları kalın ve sarkık; kulaklar küçüktür. Burnun aşırı geniş oluşu da sıcak ve özellikle nemli-nemli sıcak ortama uyma özelliğine bağlanır. Zenciler, ekvator ortamı ve bu ortamın orman, savan, çöl gibi çeşitli değişikliklerine uyma bakımından kendi içinde derin farklılıklar gösterir. Afrika, Asya ve Avustralya?ya yayılımış olan zecilerde birbirinden farklıdır.
Beyaz ırkta ve Sarı(Çin ve benzeri) ırkta olduğu gibi, Zencilerde de melezler görülür. Buna karşın zenciler, dünyada en az karışan, büyük göçlerle ana karakterini yitirmeyen ırklardan biridir. Zencilerin ana yurdu Afrika anakarası olmakla birlikte, tarih öncesi zamanlardaki göçlerle birçok kol, Güney Asya ve Avustralya ile Büyük Okyanus?taki adalara geçti. Zencilerin ayrıldığı başlıca soy dalları şunlardır: Batı kıyılarında yaşayan Zencilerin derileri koyu kahverengi ile siyah arasında değişir. Bunların kafası küçük ve uzunca, yüzleri basık, boyları ve kolları uzuna yakın, bacakları kısadır. Liberya?daki Kru, Nijeryadaki İbo ve Lvajlar bu soyun tipik örnekleridir. Aşağı Nil bölgesindeki Zenciler, Batı Afrikalı Zencilere benzer. Bir bölümü, beyaz ırktan olan hami soyuyla karışıktır. Nile çevresinde yaşayan bu Zencilere Nilotik adı verilir.
Nil boylarında byaz ırkla karışan Zencilerin bir kolu da Mısır Halkının bir bölümünü oluşturan Fellahlardır. Kuzeydoğu Afrika?da, özellikle Kenya?da yaşayan Zenciler de Nilotiklere benzer. Bunlardan Masai, Nandi ve Suk boyları Hami soyuna ait özellikler gösterir. Bu arada Kuzeydoğu Afrika ile, Kuzeybatı Afrikada Sudan ve Senegal boyları, Zenci ırkının tipik örnekleridir. Bunların boyları daha uzun, vücuttları biçimli, derileri koyu kahverengidir. Asya Zencileri: Genellikle başka ırklara karışmıştır. Hindistan?daki Toda, Tamil ve Vedalar Beyaz ırk ile Zenci ırkın karışmasından ortaya çıkmadır. İnce çizgili, ince dudaklı ve düz saçlıdırlar. Malay Yarımadası?ndaki Semanglar ile Filipinler'deki Aetalar, kısa boylu ufak yapılıdırlar. Bunlara Asya Pigmeleri adı verilir. Bu arada Yeni Gine ile Borneoda yaşayanlar da Zenci ırkındandırlar.
Okyanusya Zencileri: Burada yaşayan Zenciler her iki ırkla da karışıktırlar. Yeni Gine ve Borneoda olduğu gibi bunlar da Küçük Zenci koluna Bağlıdırlar. Negrito adı verilen bu Zencilerden Samoa, Solmon ve Havai Adaları?nda yaşayanlar Sarı ırk(Çin ve benzeri) ve Beyaz ırkla karışmıştır. Renkleri açık kahverengi, boyları uzun ve düzgündür. Avustralya yerlileri de Zenci-Beyaz karışımıdır. Amerika Zencileri: Zenciler ayrıca Güney ve Kuzey Amerikada da önemli topluluklar oluştururlar. Bunlar anakaranın yerlisi değil, köle ticareti yoluyla götürülen Zencilerdir.