TUZ TÜKETİMİ
Çok fazla sodyum tüketildiğinde vücutta ne gibi sorunlar oluşur?
Çoğu insan kan dolaşımı ve böbreklerindeki fazla sodyumu atmakta zorlanır. Sodyum biriktikçe, vücut fazla sodyumu seyreltmek için su kullanımı arttırır. Bu hem sıvıyı çevreleyen hücrelerin miktarını hem de kan dolaşımındaki kan hacmini artırır. Artan kan hacmi, kalp için daha fazla çalışma ve kan damarları üzerinde daha fazla baskı anlamına gelir. Zamanla, fazladan iş ve basınç kan damarlarını sertleştirebilir, bu da yüksek tansiyon, kalp krizi ve felce yol açar. Ayrıca kalp yetmezliğine de yol açabilir. Kan basıncını arttırmadan kalp, aort ve böbreklere çok fazla tuzun zarar verebileceğine dair bazı kanıtlar vardır ve kemikler için de kötü olabilir.
Yüksek tansiyon, kardiyovasküler hastalıkların en önde gelen nedenidir. Tüm inmelerin üçte ikisine ve kalp hastalığının yarısına yüksek tansiyonun sebebiyet verdiği bilinmektedir. Çin’de, yüksek tansiyon, yılda bir milyondan fazla ölümden sorumlu olan hastalıktır.
Çok düşük tuz alımı, yüksek seviyelerdeki tuz alımı kadar kötü olabilir.
Tuzun, çok düşük veya yüksek olduğu diyetlerde, çoğu insanda kalp sorunlarının arttığı uluslararası bir araştırma sonucunda gözlemlenmiştir.
Ulusal Sağlık Hizmeti (NHS), yetişkinlerin gµünde 6 gramdan fazla tuz tüketmemelerini ve bu seviyelerin üzerinde tuzun diyette yüksek tansiyon, kalp krizi ve felç riskine neden olacağı önerilmektedir.
Aslında bu çalışma, orta düzeyde alınan sodyumun, kardiyovasküler sağlıkta yararlı bir rol üstlenebileceğini, ancak çok düşük veya çok yüksek miktarlarda alındığında çok daha zararlı olabileceğinin kanıtlarının artmasına yarar sağlıyor.
Potasyumun önemi
Sodyum ve potasyumun kalp sağlığı üzerinde zıt etkileri vardır: Yüksek tuz alımı kalp hastalığına yol açabilen kan basıncını arttırırken, yüksek potasyum alımı kan damarlarını gevşetmeye, sodyum salgılamasına ve kan basıncını azaltmaya yardımcı olabilir.
Yüksek sodyum ve düşük potasyumlu gıdalarla beslenenlerde, kalp krizi veya herhangi bir sebepten dolayı ölme riski daha yüksektir.
İnsanlar risklerini azaltmaya yardımcı olmak için önemli bir diyet değişikliği yapabilirler: Örneğin Yüksek potasyum içeren, taze sebze ve meyve tüketimini arttırıp, işlenmiş et ürünlerin uzak durmak gibi.
Çalışmalara göre, yüksek sodyum alımına sahip kişilerin, herhangi bir nedenden ötürü, düşük sodyum alımına sahip olanlardan yüzde 20 daha yüksek ölüm riski olduğu gözlemlenmiştir. Yüksek potasyum alımına sahip olan insanların, düşük alım miktarına sahip olanlardan yüzde 20 daha düşük ölüm riski vardır. Fakat sağlık açısından daha önemli olan şey, diyette sodyumun potasyumla olan ilişkisidir: Diyetlerindeki en yüksek sodyum ve potasyum oranına sahip insanlarda, kalp krizi geçirme riskinin, herhangi bir sebebe göre %50 daha fazla olduğu görülmüştür.
Kalp-damar hastalığı
Yüksek tansiyona sebep olmasının yanı sıra, yüksek miktarda sodyum tüketmek inme, kalp hastalığı ve kalp yetmezliğine de yol açabilir.
Araştırmalar ayrıca sodyumun azaltılmasının uzun vadede kardiyovasküler hastalık ve ölüm oranlarını düşürdüğünü göstermektedir.