Düş kurmak ya da çevresindekileri taklit etmek küçük çocukların dünyasının önemli bir parçasıdır. Bu davranışlar en fazla oyun etkinliklerinde gözlemlenir. Drama çocukların çevrelerini keşfetmelerini sağlarken, muhakeme ve problem çözebilme gibi zihinsel becerilerin gelişmesini de destekler. Farklı drama etkinlikleri içinde çocukların dil gelişimi de artar.
Sosyal ve duygusal davranışlar, planlama ve sorumlulukları kabul etme gibi işbirliği gerektiren durumlar oyun sürecinde gelişir. Çocuk duygu ve düşüncelerini drama yoluyla ifade eder. Çocuk drama yoluyla kendini tanır.
Dramatik etkinlikler çocukları farklı rollere ve farklı bir etkinliğe katarken, motor gelişimi için elverişli durumlar sağlar. Yaratıcı drama etkinlikleri için yaratılan araç-gereçler çocukların küçük kas becerilerini geliştirir. Araçlar ve materyaller, farklı kaynaklarla oluşturulan deneyimler çocukların estetik beğenilerini geliştirmek için olanaklar sağlar.
Dramatik deneyimlerin uygun öğrenme sağlayabilmesi için, dikkatlice planlanan çevreye ve uygun seçilen etkinliklere gereksinim vardır.
Dramatik Oyun ve Rol Oyunu
Dramatik oyun çocuk tarafından başlatılır. Dramatik oyun çok iyi bir planlamayla ve yaratıcı çevre ile desteklenebilir. Çeşitli araçlar taklit oyunlarını destekler.
Örnekler:
Postacı;
Postacı çantası, posta kutusu, mektup, paket
İtfaiyeci;
Hortum, itfaiye arabası, merdiven, şapka
Bakkal/ Manav;
Önlük, sepetler, oyuncak para, yazar kasa, konserve yiyecekler ve kutular, alışveriş çantaları ve el arabası
Fırıncı;
Tava, önlük, oklava, kaşıklar, kâseler, kurabiye kalıpları, şapka
Öğrenme çevrelerinin içinde bir giyinip, süsleme köşesi geliştirin. Bir ayna, çeşitli giysiler ve tuvalet masası sağlayın. Bu köşeye kutular, alışveriş çantaları ve bavul ekleyin. Hedefler ve konulara eşlik etmeleri için köşeye değişik malzemeler ekleyin. Evcilik köşesi rol oyunu için fırsatlar sağlar.
Evcilik köşesinde şunlar bulunabilir:
• Lavabo, raflı dolap, fırın ve buzdolabı, sandalyeler, masanın yer aldığı mutfak
• Oturulacak rahat bir yer, kitaplar, gazeteler, dergilerinde yer aldığı oturma odası
• Giysiler, sandık ve oyuncak bebek beşiği ile yatak odası
Oyuncaklar (etnik) yöresel karakterler gösteren giysilerle ve farklı ölçülerde olabilir.
Çeşitli araçlar dramatik oyunu teşvik edebilir.
Örnekler; Daktilo, eski fotoğraf makinesi, tamir araçları, saatler, süreölçer, el feneri, evrak çantası, süpürge, paspaslar, çöp kutusu, plastik yiyecekler, adres defteri, telefon rehberi, haritalar, pusula.
Rol oyunları için uygun bir blok köşesi tercih edilir.
Çeşitli inşa malzemeleri gibi bir birinin içine girebilen parçalı bloklar sağlayın. Yönlendirmek için yapı aksesuarları ekleyin. Arabalar, kamyonlar, uçaklar, trafik işaretleri, artık malzemeler, hayvanlar ve mobilyalar gibi aksesuarlar ekleyebilirsiniz. Rol oyunları için uygun hareket ve inşaat yapılabilecek açık alanlar hazırlayın.
AKTİF DRAMA (ÇIĞLIK ATALIM MI ?)
Hazır mısınız önce sessiz, sonra da sesli
Veee hep beraber kollarımızı öne uzatalım , avuç içlerimiz birbirine bakıyor, avuçlarımızı birbirine vurmadan yaklaştırıyoruz ve uzaklaştırıyoruz, bir kaç kez tekrar edelim ve şimdi ellerimizi çırpalım. Alkış, alkış, alkış…
Veee şimdi oturduğumuz yerden ayaklarımızı havaya kaldıralım, iki ayağımızı birden yere yaklaştırıyoruz ve uzaklaştırıyoruz, bir kaç kez tekrar edelim, şimdi ayaklarımızı yere vuralım. Vur, vur , vur…
Şimdiii ellerimizi yumruk yapalım, dirseklerimizden bükelim ve karnımızın hizasına çekelim. Bağırmak istiyoruz ağzımızı açtık fakat sesimiz çıkmıyor, bir kaç kez tekrar edelim, veeeee şimdi hazır mısınız yumruklarımız sıkılmış, çok sesli ÇIĞLIIIIIIIIIIIIIIIIKKK. AAAAAAAAAAAAAAAAAA…
DENGELİ BESLENME
*Öğretmen her çocuğa en sevdiği yemeği sorar ve söylenen yemekleri yansılar.
*Kahvaltıda süt içenler, akşam yemeğinde balık yiyenler, sabah reçel yiyenler gibi ayrımla gruplar oluşturulur .Sabah kahvaltıda neler yedikleri sorulur ve her çocuk söylenenlerden biri olur. İlk çıkan ”ben peynirim”, diğeri” ben zeytinim” vb…
*Aynı çalışma öğle yemeği içinde yapılabilir.
*”Meyve sepeti” oyunu yalnızca kahvaltıda, öğle yemeğinde, akşam yemeğinde yediklerimiz olarak dönüştürülür ve oynanır.
Örnek
Çocuklar kahvaltıda yenen süt, peynir, ekmek vb. Yiyecekleri seçerler. Bir kişi ebe olur. İki yiyecek ismi söyler, onlar yerlerini değiştirirken ebe de kendine bir yer yapmaya çalışır. ”Kahvaltı masası” denilince herkes yer değiştirir, açıkta kalan ebe olur.
*Bir lokanta canlandırması yapılır. Lokantada görev alan aşçı, garson, müşteri vb.. roller dağıtılır. Doğaçlama yapılır. Eve dönülür. Çocuklar akşam evde sütlerini içip uyurlar.
Çocuklardan gözleri kapatılarak elleri ve kollarını serbest bırakarak derin nefes almaları ve öğretmeni dinlemeleri istenir.
Bir ilkbahar günü, güneşli bir gün.
Bahçeye çıkıyoruz. Çimenler yeni kesilmiş. Her yer çimen kokuyor.
Çimenlere uzanıyorum. Güneş her yerimi ısıtıyor.
Gökyüzüne bakıyorum. Büyük ve beyaz bulutlar var.
Hiç kıpırdamıyorum.
Bir mavi kelebek geliyor.(Kıpırdadığım zaman uçar kıpırdamıyorum)
Mavi kelebek başıma kondu. Hiç kıpırdamıyorum çünkü uçar.
Şimdi çeneme kondu. Mavi kelebek göğsüme kondu.
Şimdide karnıma kondu.
Yavaş yavaş bacaklarıma doğru geliyor. Hiç kıpırdamıyorum yoksa uçar.
Şimdi ayağımda ve ayak parmaklarıma kondu. Hiç kıpırdamamaya çalışıyorum.Kıpırdarsam uçar.
Ve mavi kelebeğim uçtu.
Çimenlerin kokusunu duyuyorum.
Şimdi 7’ye kadar sayacam ve gözlerimizi açacağız.
( Gözler açıldıktan sonra çocuklara neler hissettikleri ile ilgili sorular sorularak bu konu üzerinde konuşulur.)
ISINDIRMAÖğretmen sınıfa üzerinde yüz ifadelerinin bulunduğu kartlar getirir.Çocuklarla birlikte bu kartlar incelenip taklitleri yapılır.
DRAMA
Öğretmen sınıfı iki gruba ayırır. Bir grup mutlu canavarın ,bir grup ise üzgün kusun taklidini yapar . Öğretmen mutlu yüz kartını kaldırdığında mutlu canavarlar oynamaya ve kahkaha atmaya başlarlar. Öğretmen üzgün yüz kartını kaldırdığında üzgün kuşlar ortaya gelirler. Öğretmen müziği kapattığında herkes yerine geçip oturur.
OLUŞUM
Öğretmen sizi mutlu eden durumları ve sizi üzen durumlara örnek verin der.
DEĞERLENDİRME
Sizce kuşumuz neden mutsuz ,sizce canavarımız neden mutlu olduğu hakkında konuşulur.
Siz uçmak isteyen çocuğun öyküsünü hiç duydunuz mu? Şimdi size bu çocuğun öyküsünü anlatmak istiyorum.
Birge, tatlı mı tatlı, akıllı mı akıllı, bir o kadar da meraklı bir kızmış. Ama en büyük merakı, en büyük isteği neymiş biliyor musunuz? Uçmak. Gece gündüz, oynarken, uyurken, yolda yürürken hep uçmayı düşlermiş.
Bir gün gökyüzüne bakıp hayaller kurarken, aklına bir fikir gelmiş. Neden bir balona binip uçmayı denemiyorum? Diye düşünmüş. Hemen evlerinin altındaki oyuncakçıya gidip birkaç tane balon almış. Büyük bir heyecanla balonlarını şişirmeye başlamış. Ama o kadar heyecanlıymış ki, balonlarını bir türlü şişiremiyormuş.
Birge’ye biraz yardım edelim mi? Haydi hep beraber üfleyelim. (hep beraber üfleme hareketi yapılır, bir balonu üflüyormuş gibi.) Bir ses duyuyorum, galiba balonlar patlak. Dinleyin, bakın fıss, fıss. (Fıss, fıss) Tekrar şişirelim (üfleme). Yine olmadı (fıss, fıss).
Birge kızmış ve balonu yere atmış. O sırada aklına bir şey gelmiş. Zaten kendi şişirdiğim balonla uçamam ki, bir uçan balon bulmam gerekir diye düşünmüş. Tam bu sırada uzaktan geçen baloncuyu görmüş. Hem de baloncu uçan balonlar satıyormuş. Baloncuya doğru koşmaya başlamış. (Olduğu yerde koşma hareketi) Baloncu amcanın yanına gelmiş. Ama doğrusu nefes nefese kalmış. (kesik kesik nefes alıp verme) Biraz dinlendikten sonra baloncu amcadan tam beş tane balon almış. Artık uçmam için hiçbir engel kalmadı diye düşünmüş.
Balonları eline almış ve kollarını yukarı doğru uzatmış. Uzatabildiği kadar yukarı uzatmış, ayaklarının üzerinde yükselmiş, yükselmiş. (ayak ucunda yükselerek elleri yukarı doğru uzatma) ellerini uzattıkça uzatıyormuş; ama gücü kesilmiş ve birden yere doğru eğilmiş. (nefes bırakıp, kollar aşağıda, belden eğilme). Tekrar uzanmış (uzanma), eğilmiş (eğilme), uzanmış, uzanmış, uzanmış. Galiba oldu derken, aslında hala ayaklarının yerde olduğunu fark etmiş. Birge nasıl üzülmüş, size anlatamam. O kadar üzülmüş ki, yanındaki duvarın üzerine oturmuş. Bu işi nasıl yapabileceğini düşünürken yakınlardan geçmekte olan trenin sesiyle kendine gelmiş. Tren çuh, çuh, çuh (çuh, çuh,) sesleriyle geçmiş gitmiş.
Trenin arkasından bakarken bahçedeki güzel çiçekleri görmüş. Güzel bir çiçek kokusu insanı her zaman mutlu eder diye düşünmüş. Çiçekleri koklamaya başlamış. (derin derin koklama). Ne yazık ki çiçeklerde Birge’yi mutlu edememiş. Birge hala mutsuzmuş.
Sizce ona ne yapmasını söyleyebiliriz? (Çocuklar kendi fikirlerini söylerler. Aralarından biri uçak fikrini söylemezse eğitimci bunu hatırlatabilir.) Çocuklar, uçağa ne dersiniz? Niye daha önce aklımıza gelmedi. Uçmanın en kolay ve en güzel yolu bu.
Evet Birge de aynı bizim gibi, böyle düşünmüş ve koşarak annesine gitmiş. Olanları anlatınca annesi gülmüş ve ona sıkıca sarılmış. (Kendi kendine sarılma).
Tabii Birgeciğim sen uçmayı bu kadar çok istiyorsan babanla konuşup bir şeyler yapabiliriz. Belki ilk gezimize uçakla gideriz. Hem sana gökyüzünden göstermek istediğim o kadar çok şey var ki, demiş. Ve Birgeler ilk gezilerine uçakla gitmişler. Birge gökyüzünde çok mutlu olmuş ve uçmanın gerçekten çok güzel bi şey olduğuna bir kez daha karar vermiş.
NOT
Eğitimci öykü anlatırken rahatlama çalışmalarını önce kendisi yaparak model olur. Her çalışma birkaç kez yapılmalıdır. Ancak amacın jimnastik değil, rahatlama ve nefes açma çalışmaları olduğu unutulmamalıdır. Parantez içindeki bilgiler (hareket ve ses çıkarma) çocuklara uygulattırılır.
BALONCU
6 kişi seçilir ve balon rolleri dağıtılır ve yazan sözler ezberletilir.
-offf çok sıkıldım
-gidelim
-Ayy bende burada çok sıkıldım
-Kaçıp gidelim arkadaş
-Yaa birde kaçmayı çıkartmayın
-Baloncu çok üzülür.
Der ve kaçarlar….apartmanların arasında yeşil çayırlarda dolaşırlar güneş çok ısıtmıştır dünyayı ve balonların ince bedenleri buna daha fazla dayanamaz ve tek tek sönerler.
Baloncu :Balonlarım balonlarım nerdesiniz?Baloncu balonları bulur ve her birine dokunur ve balonlar canlanır.
-Eğer benden habersiz dışarı çıkarsanız başınıza böyle şeyler gelir der ve biraz da kızar.
Sonra bir bayan gelir ve
-İyi günler efendim ben bu balonlardan almak istiyorum.
Baloncu:
-Bunlar ikinci kez yapıldı hemen patlayabilir der .
-Ben zaten onları süs olarak alacağım
-Peki o zaman der ve balonları veririr.
Bayan eve döner ve çocuğu der ki:
-Anneciğim bu balonları ne için aldın ?
-Doğum günün için aldım yavrum ben şimdi pasta almaya gidiyorum der ve evden çıkar
çocuk balonları tek tek eller ve balonlar söner
çocuk çok üzülür ve başlar ağlamaya,annesi gelir ve;
-Ne oldu neden ağlıyorsun
-Balonlarım patladı..
O sırada baloncu gelir ve
-Balonlarım patladı diye üzülme yeter ki bombalar patlamasın..
Baloncu hepsine dokunur ve dokunduğu balonlar canlanır tüm çocuklar el ele tutuşur ve
BALONLAR PATLAMASIN ÇOCUKLAR AĞLAMASIN
Anneler Günü Armağanı
Kız: bugün anneler günü anneme çok değerli bir armağan vermek istiyorum.anneme acaba ne hediye etsem?
(karşısına bir tavşan zıplayarak gelir)
Kız: merhaba tavşan kardeş
Tavşan: merhaba küçük kız burada ne yapıyorsun
Kız: bugün anneler günü anneme çok değerli bir hediye vermek istiyorum
tavşan: benim en değerli şeyim havucum ,istersen bunu hediye edebilirsin
Kız: teşekkür ederim,ben daha değerli bir şey istiyorum(tavşan sahneden ayrılır,daha sonra köpek gelir)
köpek: hav hav hav merhaba küçük kız,
Kız: merhaba köpek kardeş.bugün anneler günü anneme çok değerli bir şey hediye etmek istiyorum
köpek: benim en değerli şeyim kemiğim istersen bunu hediye edebilirsin
Kız: hayır ben daha değerli bir şey hediye etmek istiyorum teşekkürler
köpek…..tamam o zaman görüşürüz küçük kız
(en son maymun gelir)
Kız: merhaba maymun kardeş,bugün anneler günü ama anneme ne hediye edeceğimi bulamadım
maymun: benim en değerli şeyim muzum,istersen bunu hediye edebilirsin
Kız: hayır teşekkür ederim,daha değerli bir şey olmalı
maymun: umarım istediğin hediyeyi bulursun,görüşürüz
Kız: görüşürüz sahnede dolaşır,dolaşırken çiçekleri görür. aaaaaaaaaa ne güzel çiçekler.buldum! Anneme ne hediye edeceğimi buldum. Bu güzel çiçeklerle birlikte anneme sevgimi de vereceğim bundan daha değerli ne olur.