TARİHÇE:
İlk kaykaylar scootera benziyordu. Birkaç çocuk scooterın tekerlek
sayısını 4'e çıkarmış ve sokaklarda gezmeye başlamıştı. Alt kısmı
kaykaya benzese de dönüşler için bir gidon gerekliydi. 1950 de bu
sorun çözüldü. Tekerleği tahtaya tutturan kısım esneyerek dönüşleri
sağlayabilecek hale geldi. Artık manevra çok daha rahat
yapılabiliyordu. Tabi zevki de o ölçüde arttı. Yine bu dönemlerde,
insanlar bazı gençlerin tekerlekli sörf tahtaları ile sokaklarda
gezdiklerini görüyorlardı. Bundan etkilenen Bill Richards, 1958'de
sidewalk surfboards adıyla tekerlekli sörf tahtaları satmaya
başladı. Bu boardlar, bir süre sonra tepelerden iniş ve slalom
yarışlarında kullanılan kaykaylara(longboard) dönüştü. İşte kaykayın
gerçek çıkış noktası. 1963'te Lerry Stevenson ilk profesyonel
kaykayı piyasaya sürdü. İki sene sonra ilk şampiyona yapıldı. Artık
kaykay Amerika'da tahtına oturmuş, 50 milyon adet üretilmişti.
Her yeni tarz, her yeni sporcu ya da tasarımcı kaykayda
değişiklikler yapıyordu. 1960'ların sonunda tepelerden aşağı inen 1
metrelik, ince, düz longboardlar, 70'lerin başlarında kısalıp,
genişledi. Artık kaykayların burun ve kuyruklarında kicktail denilen
yukarı doğru eğimler vardı. İnsanlar, boş havuzlarda ve kaykay
parklarında havada uçuyordu. 1978 yılında Allen 'Ollie' Gelfand
bulduğu temel ollie hareketiyle ortadaki ismini aldı.
1979, kaykay sokaklara geri döndü. Artık her köşe başında, ollie
yapan birileri vardı. Bu yıllarda kaykay pek çok spora esin kaynğı
oldu (BMX, snowboard). 1981'de uluslararası kaykay federasyonu
kuruldu (NSA). Bu tarihten sonra belli standartların gelişmesi
kaykayın spor olarak gelişmesinde büyük rol oynadı. Serserilerin
sokaklarda sorun olan eğlencesi spor olarak tanındı. Özel
kompleksleri açıldı. Tony Hawk 14 yaşında bir ortaokul
öğrencisiyken, ilk evini aldı. Tabi kaykay sayesinde. Günümüzde 50
milyon skater, en büyük extreme spor organizasyonu X-GAMES'i takip
ediyor. Ve kaykay gelişiyor. Onunla birlikte yeni bir jenerasyon
da...
MALZEME:
Kaykay tahtası yani Deck ya da Board: Bu parça, ince akçaağaç
dilimlerinin kalıp içinde preslenmesi ile oluşturulur. Bu katlara,
ağacın orijinal ismi olan maple adı verilir. Gereksiz bir bilgi de
verelim; Kanada bayrağındaki şekil, bu ağacın yaprağıdır. Üretim
aşamasında, kullanıcının tercihleri tahtanın farklılaşmasına yol
açar. Örneğin; iniş(Downhill) yarışlarında ince, uzun ve düz deckler
kullanılır. Bu kaykaylara "longboard" denir. Rampa veya havuzda ise,
baş ve kuyruk kısımları kalkık bir tahta, hareketlerde büyük
kolaylık sağlar. Kaykay tahtasının boyutları da önemli bir etkendir.
Kısa bir tahta hafif ve hassas olur. Bu yüzden daha fazla teknik
gerektirir, tecrübe ister. Uzun bir tahta ise, daha stabildir ve
güçlü olur. Bu da onu yeni başlayanlar için ideal kılıyor.
Tekerlekler: Bu malzeme de, deck gibi sürüş stiline göre değişkenlik
gösterir. 52 mm'lik küçük tekerlekler sokak gibi düz zeminlerde
hareket yapmayı kolaylaştırırken, büyük tekerlekler rampa için
tercih edilir.
Truck: Tekerlekleri tahtaya bağlayan parça olup, seçimi tamamen
sizin deneyiminize bağlıdır. Pek çok marka var. Zaman geçtikçe
kendinize en uygununu bulacaksınız.
Rulman: Tekerlerin iç kısmına takılan halka şeklindeki parça. Pek
çok yoyonun içinde de bu parçayı görmek mümkün. Rulman, sayıyla
belirtilen ABEC adlı bir kritere göre farklılaşır. Sayının düşük
olması rulmanın yavaş, yüksek olması ise hızlı döneceği anlamına
gelir. Son olarak belirtelim; bu parçanın fiyatı kalitesinde büyük
rol oynamakta. Küçük bir tavsiye, rulmanlarınızın suyla temasını
engellemek, bu parçanın sağlığı açısından önemli.
Ayakkabı: Her ne kadar deckin yüzeyi kaymayan malzemeyle kaplanmış
olsa da; tabanı düz, az kayan modeller tercih edilmeli. Bu tarz pek
çok ayakkabı mevcut. Zaten ayakkabılarda artık teknoloji ve
güvenlikten çok moda ağır basmakta.
Bunların dışında güvenlik amacıyla kullanılan malzemeler var. Hafif,
görüşü kısıtlamayan bir kask edinilmeli. Diz ve dirsek
koruyucularının yanı sıra bilekler için de koruyucu malzemeler
üretilmekte. Yetmez diyenlere, özel kaykay eldivenleri, omuz
koruyucuları bulunmakta. Bunların, vücudunuza uygunluğu ve hareket
kabiliyetini kısıtlamaması büyük önem taşıyor. Dikkat edin.
NEREDE YAPILIR?
Bunun için kaykay çeşitlerine göre ayrım yapmak en iyisi...
Sokak kaykayı(Street skate): Türkiye'de arnavut kaldırımı
döşenmemiş, trafikle boğuşmak zorunda olmadığınız her yerde
yapabilirsiniz. Beşiktaş ve Ataköy sayabileceğimiz isimlerden.
Rampa(Vert skate - Halfpipe): Vert skate, kaykay için özel dizayn
edilmiş rampa ve eğimli yapıların bulunduğu alanlarda yapılır.
Halfpipe ise yarım daire şeklinde, ortasında kısa bir düzlüğü
bulunan rampadır. Bu iki tarz genelde kaykay parkı dediğimiz
alanlarda yapılabiliyor. Türkiye'de ise bu tarz yerler bir elin
parmaklarını geçmiyor. İzmir, Ankara ve Mersin'de bulunuyor.
İstanbul'da bir zamanlar vardı bir tane. Kapandı sonra.
Havuz(Pool): 1960'lı yıllarda çok popüler olan, şu an vert skate
içinde sayılabilecek bir tür. Türkiye'de köşeli havuz sistemi bu
tarzın yapılmasını imkansız kılmakta. Ama yurtdışındaki skate
parklarda bolca bulunabilir.
İniş (Downhill): Bu tarzı Türkiye'de yapan görmedik doğrusu. Bu
türün tarzı iniş ve slalom. California'nın tenha yokuşlarında hala
çok tutuluyor. Ama, bizde yokuş mu yok diyenler trafiksiz bir yolda
deneyebilirler. Olmaz gibi geliyor ama... Neden olmasın?
Bilgisayar: Kaykaydan yeni döndün. Yorgunsun. Ama aklında hala o
var. O zaman bunları dene. Gerçeği kadar olmasa da çok zevkli. Tony
Hawk Pro Skater, Mtv skateboarding...
FAYDALI BİLGİLER:
1) Aklınızda bulunsun, zor hareketler özenli bir çalışma ve sabır
ister. Yapamıyorum diye sakın vazgeçmeyin. Söylemesi kolay...
2) Asla trafik olan yerlerde kaymayın. Amaç eğlenmek, ölmek değil.
3) Kaza halinde, nasıl düşüleceğini bilmek yaralanma riskini
azaltır.
4) Güvenlik malzemelerini es geçme, sonuç olarak extreme bir spor
yapıyorsun.
5) Düşerken yükü ellerle karşılamamak gerekir, yuvarlanmak daha
iyidir. Kaba etlerin olduğunu aklında bulundur ve kullanmaktan
çekinme. Mor bir kalça, kırık bir bilekten çok daha hızlı iyileşir.
KAYKAY HAREKETLERİ
Ollie: Kaykayda temel harekettir. Kaykayın arkasına parmak uçlarınla
bastıktan sonra, ön ayağını ön tekerleğin hemen arkasına koy.
Dizlerini kırıp, arka ayağınla boardun ucuna vur. Arka kısım yere
değdiğinde, diz ve kollarını yukarı doğru savur. O sırada havalanmış
olacaksın.(kimbilir kaç denemede?) Bu sırada kaykayı yere paralel
indirmek için öndeki ayağını yavaşça öne bastır. Ve işte kaykayın
temel hareketini yapmış oldun. Bunun ters sıralaması yani önce
buruna vurup sonra arkayı dengelediğimize de Nollie deniyor.
Kickflip: Ollie hareketine başlayın. Bundaki fark ön ayağınızı biraz
sürterek kaykayın kenarına bir darbe vurmak. Bu kaykayın yere
paralel dönmesini sağlayacak. Tam turdan sonra, arka ayağınızla
boardu yakalayın ve olliedeki gibi inin.
Alıntı