Büyük fırtına yaklaşırken - Kemal Atmî
Akdeniz'den Arap Körfezi'ne kadar ("Persian Gulf" demek için zerre kadar nedenimiz yok), Yemen'i ve İran'ı içine alacak şekilde odak noktası Kürdistan olmak üzere çok büyük bir fırtınanın bir hurricane'in yaklaştığını rahatlıkla söyleyebiliriz. Kuşkusuz çok da uzak olmayan bir gelecekte aktörleri başta İsrail ve İran olmak üzere bölgedeki neredeyse tüm ülkeleri ve ABD'yi ve hatta bir şekilde Rusya'yı da içine alacak bir savaş ile karşı karşıya olduğumuzu rahatlıkla söyleyebilirim.
Bunun ilk işaretini başkan seçildikten sonra Trump vermişti. Trump 2015 yılında aralarında ABD ve İran'ın da bulunduğu altı ülke arasında imzalanan İran nükleer anlaşmasını geçersiz ilan edeceğini duyurdu. Bu anlaşma İran'ın nükleer silah yapmasına yol açacak kritik miktar ve kalitede uranyum ve plutonyum üretmesini engellemeyi amaclamaktadır. Ancak İsrail bu anlaşmanın İran'ın atom silahı yapmasını önlemeye yetmeyeceğini savunmaktadır. Kaldı ki 2015'te anlaşmadan önce İran'ın elinde, zenginleştirildikten sonra 9-10 kadar atom bombası yapmaya yetecek miktarda düşük kalite uranyum olduğu varsayılıyordu.
İsrail'in İran konusunda son derece huzursuz olmasına yol açacak başka nedenler de var tabii. En başta Lübnan'daki Şii Hizbullah örgütünü söyleyebiliriz. Bu örgüt 1985'te, Güney Lübnan İsrail işgali altında (1982) iken kuruldu ve İsrail'in Lübnan'dan çekilmesinde önemli rol oynadı. Tamamen İran'ın kontrolü altında olan Hizbullah'ın artık Lübnan ordusundan da daha güçlü olduğu söylenmektedir. Bir ara Bosna'daki savaşa da katılan Hizbullah'ın, Suriye ve Irak'taki savaşlarda önemli tecrübeler edindiğini söyleyebiliriz.
İran gerek Hizbullah gerek direkt olarak sadece İsrail üzerinde bir tehdit oluşturmamaktadır. Bölgede başta S. Arabistan olmak üzere diğer Arap ülkeleri de tehdit altındadır. Yemen'in bir bölümü, Suriye ve Irak'ın neredeyse tamamı, İran egemenliğine girmiştir. Hal böyle olunca ABD açısından tehlike çanları çalmaya başlamıştır.
İran devleti, köklerindeki Fars milliyetçiliğini İslam maskesi ile örtmeye çalışan, beğenmediğine Amerikan damgası vurup her türlü kötülüğü yapabilen, görüşme bahanesi ile Kürd liderlere her seferinde tuzaklar kurup vahşice katleden faşist bir devlettir.
Şu son bir kaç ay içinde Ortadoğu'da çok hızlı gelişen olaylar, çok büyük bir çalkantının yaşanacağını haber vermektedir. ABD, YPG/SDG'nin temizlediği alanlarda süratle askeri üsler inşa etmektedir. Rakka'nın kurtarılmasından henüz iki hafta bile geçmeden orada da üs kurduğu gelen bilgiler arasında. Şu anda Kobani'nin güneyinde büyütmekte olduğu üsle beraber ABD Rojava'da on kadar üs kurmuştur. Ayrıca ABD'nin son yıllarda özellikle S. Arabistan ve diğer körfez ülkelerini yoğun bir şekilde silahlandırdığını da özellikle belirtelim. Öte yandan İran ise Lübnan'da Hizbullah, Suriye'de rejim ve Irak'ta Haşdi Şabi ile manevra kazanmaya çalışmaktadır. Suriye -Irak sınırı nerdeyse boydan boya Fars devleti'nin egemenliğine girmiştir. ABD basını İran'ın İsrail'i füzelerle vuracak şekilde Şengal'de bir üs kurmakta olduğunu yazmaktadır. Fars devleti büyük bir telaşla kendi sınırından uzaklarda hem bir savunma hattı, hem de taa Akdeniz'e kadar bir ikmal hattı oluşturma peşindedir. Bu arada İsrail ise boş durmamaktadır. İsrail'in yıllardır İran'a saldırı planlarını hazır beklettiği herkesçe biliniyor. Ayrıca, henüz bir hafta kadar önce İsrail, güneyindeki bir askeri üste ABD, Fransa, Almanya, İtalya, Yunanistan, Polonya, Hindistan savaş uçaklarının katıldığı "Mavi Bayrak 17" tatbikatını gerçekleştirdi. İsrail bu yolla uluslararası alanda manevra yeteneğini arttırmaya çalışmaktadır.
Olası İran savaşı Kürdler açısından hayati önem taşımaktadır. Bir kere Kürdistan bu savaşın neredeyse ortasında kalmaktadır. Öte yandan Güney Kürdistan'ın son zamanlardaki trajik kayıplarını da bu çerçevede değerlendirmek gerekir. ABD açısından bagımsız Kürdistan (şimdilik) hayati derecede önemli değildir; oysa ABD'nin çıkarları, İsrail'in güvenliği, Körfez'deki diğer zengin dostlarının geleceği tehdit altındadır. Böyle bir durumda ABD için Kürdistan'ı rolantide çalışır halde bırakmak daha uygundur. Olası İran savaşinda Irak'ın tavrının Arap ülkelerinin tek sesliliği açısından önem kazandığından ABD, İbadi'ye muhtaç kalmıştır. Belki ABD Kerkük kartı ile İbadi'yi dizginlemeye, yoldan çıkmamasını saglamaya çalışacaktır. Kerkük'ü tekrar kaybetmek İbadi için iktidarı kaybetmesi olacağından ABD'nin sözünden çıkmayacaktır. Ancak yine de böyle bir savaşta Irak'ın büyük karışıklıklara sahne olacağına inanıyorum. Çünkü İbadi'nin, İran'ın Irak'taki yandaşlarını Kürd desteği olmadan etkisiz hale getirmesi nerdeyse mümkün değildir. Bu ise Kürdlere büyük bir pazarlık kozu sağlayacaktır. Güneyli Kürdler kaybettiklerinin yasını tutatcaklarına, bir an evvel ulusal ordulaşmayı mutlaka gerçekleştirmek zorundadırlar. Bu son derece önemlidir.
Öte yandan Rojava da elde ettiği kazanımlarını sağlamlaştırmalıdır. Olası İran savaşında, ABD ve dünyanın dikkati İran ile meşgul iken Türk devleti büyük bir ihtimalle Afrin'i hedef alacaktır. Henüz geçenlerde Türk ordusu Suriye sınırına büyük bir sevkiyat gercekleştirmiştir. Genellikle Türk basını bu tip gelişmeleri süsleyip anlatırken, bundan bahsedilmemesi düşündürücüdür. Buna karşılık Rojava'nın da Afrin'i savaşçı ve silahla güçlendirmekte olduğu yolunda gelen haberler sevindiricidir.
Fars devletinin Kürd düşmanlığında en son geldiği mertebe Kürdlerin hafızasına şiddetle kazınmıştır. Kürdler sağlam adımlar atarak, çelişkileri izleyip değerlendirerek, devletlerarası çıkarları duygusallığa başvurmadan hesap makinalı titizlikle iyice hesaplayarak, ama en önemlisi ulusal orduyu oluşturacak birlikteliği mutlaka sağlayarak birşeyler yapmak zorundadır.
Kemal Atmî