Araştırmacılar, tarihteki en eski güneş tutulmasının ne zaman gerçekleştiğini buldular. M.Ö. 30 Ekim 1207’de gerçekleşen bu olaydan İncil’de de bahsedilmiş. Aynı zamanda antik dünyanın kronolojisi için yardımcı olacak gibi görünüyor.
İncil metinleri ve eski bir Mısır metnini kullanarak, araştırmacılar Mısır firavunlarının tarihlerini ve özellikle de Büyük Ramses dönemini araştırdılar. Araştırmanın sonuçları, Royal Astronomical Society dergisinin Astronomi ve Jeofizik sayısında yayımlandı.
Söz konusu İncil metni, Yuşa’nın Eski Antlaşma kitabından geliyor ve bu yüzyıllar boyu bilim adamlarının kafasını karıştırmıştı. Bu olay, Yuşa’nın İsrail halkını Kenan Ülkesi(Günümüzdeki İsrail ve Filistin’i kaplayan eski Yakın Doğu bölgesi)’ne almasından sonra gerçekleşti. Yuşa şu şekilde dua etmişti: ”Ey Güneş! Gibeon’da öylece dur ve Ey Ay! Ayalon Vadisi’nde kal.” “Güneş öylece kaldı ve Ay ise insanlar düşmanlarından intikam alana kadar durdu. ”
İncil ve bilim ilişkisi konusunda araştırmalar yapan, Cambridge Üniversitesi Metalurji ve Malzeme Bilimleri Bölümünden Prof. Dr. Sir Colin Humphreys:
“Bu sözler gerçek bir gözlemi tanımlıyorsa o zaman büyük bir gök olayı yaşanmış demektir. Asıl anlamamız gereken şey ise metnin tam olarak ne anlama geldiğidir.”
Aynı zamanda Selwyn Koleji’nin bir üyesi olan Humphreys: ” Kral James’in 1611 yılındaki çevirisini takip eden modern İngiliz çevirilerinde, Güneş ve Ay hareketsiz kaldılar şeklinde çevrilmiş. Fakat Orijinal İbranice metne baktığımızda, aslında burada anlatılanın Güneş’in parlamayı durdurması olduğuna karar verdik. Bu bağlamda İbranice kelimelerin anlattığı şu ki: Ay, Dünya ve Güneş’in arasından geçerken bir güneş tutulması yaşanıyor ve Güneş parlamasını durduruyor. Bunun yorum farklılığın nedeni ise, “hareketsiz kalmak” olarak tercüme edilen İbranice kelimenin, eski astronomik metinlerde kullanılan ve ”tutulma” anlamına gelen Babilce bir kelimeyle aynı kökene sahip olmasıdır.”
Humphreys ve yardımcı yazarı Graeme Waddington, İncil metinlerin tutulmaya atıf yapabileceğini öne süren ilk kişi değiller, ancak önceki tarihçiler daha zahmetli hesaplamalar gerektiği için bu olaslılığı araştırmanın mümkün olmadığını iddia etmişti.
Ünlü Ramses’in oğlu Firavun Merneptah döneminden kalma bir Mısır metni olan Merneptah Dikili Taşı, İsraillilerin MÖ 1500 ila 1050 yılları arasında Kenan’da bulunduğuna dair bağımsız kanıtlar sunabilir. Kahire Mısır Müzesi’nde bulunan büyük granit blok, Merneptah’ın hükümdarlığının beşinci yılında oyulmuş ve Kenan’da İsrail halkını yenen bir savaştan bahsediyor.
İlgili Yazılar
Daha eski tarihçiler bu iki metni muhtemel tutulma tarihlerini belirlemek için kullandılar, ancak yalnızca tam tutulmalara baktıkları için başarılı olamadılar. Ki bu tutulmalarda, Ay’ın Dünya ve Güneş’in arasından geçerken Güneş Diski’ni tamamen örtüldüğü görülüyor. Bu tarihçilerin kaçırdığı şey ise, Ay’ın doğrudan güneşin önünden geçtiği, ancak diski tamamen kaplayacak kadar uzakta olduğu ve bu yüzden de ateş halkası gibi göründüğü. Antik dünyada, aynı kelime hem ‘tam tutulma’ hem de ‘halkalı tutulmalar’ için kullanılmıştır.
Araştırmacılar, zaman içinde Dünya’nın rotasındaki değişimleri dikkate alan yeni bir tutulma kodu geliştirdiler. Bu hesaplamalar sayesinde, M.Ö. 1500-1050 yılları arasında Kenan’dan görülen tek halkalı tutulmanın 30 Ekim 1207’nin öğleninde gerçekleştiğini tespit ettiler. İddialar ispatlanırsa, bu yalnızca tarihteki en eski güneş tutulması olma özelliğini taşımayacak, aynı zamanda araştırmacılara Büyük Ramses ve oğlu Merneptah hükümdarlığı dönemi için de kolaylık sağlayacak.
Humphreys: “Güneş tutulmaları, antik dünyadaki olayların tarihini belirlemek için kullanılıyor.” Bu yeni hesaplamalar sayesinde, Merneptah hükümdarlığının M.Ö. 1210 ya da 1209’da başladığı öğrenildi. Mısır metinlerinden kendisinin ve babasının ne zamandan beri hüküm sürdüğü de bilinmekte. (MÖ 1276-1210) Firavunların kesin tarihleri, Mısır Bilimciler arasında bir muamma olarak kalmıştı ancak bu yeni hesaplama, kabul edilirse, birkaç hükümdarlığın tarihini belirlemeye ve onların tam olarak ne zaman yaşadığını bilmemize yardımcı olabilir.
Çeviri: Özge Sertbaş
Orijinal Kaynak: University of Cambridge. “Oldest recorded solar eclipse helps date the Egyptian pharaohs.” Science Daily Dergisi 29 Ekim 2017
Yazımızı Beğendiyseniz Mutlaka Bunlara da Göz Atmalısınız
Kaynak Ancient-Origins