Amerika Birleşik Devletleri'nde siyahi George Floyd'un Derek Chauvin isimli beyaz bir polis tarafından gözaltına alınırken öldürülmesi sonrası başlayan ve giderek alevlenen gösterilere Başkan Donald Trump'ın tepkisi sert oldu.
Sürekli olarak medyayı ve provokatörleri suçlayan Trump son olarak gösterilerin sorumlusu olarak gösterdiği Antifa'yı terör örgütü olarak ilan edeceğini açıkladı.
Peki Antifa nedir ve nasıl ortaya çıktı?
Antifa nedir ve terör örgütü ilan edilebilir mi? Antifa kelimesi anti faşistlerin kısaltılmasından türetilmiş bir isim. Faşizm karşıtı aşırı solcu aktivist ağı olarak bilinen Antifa'nın belirli bir lideri ve hiyerarşik yapısı ve üyelik tanımı bulunmuyor.
Daha belirli filozofi ve taktikleri benimsemiş birbirleri ile zayıf bağlantıları olan aktivist hareketi olarak biliniyor.
Antifa üyeleri kendilerini ilk olarak 2017 yılında Charlottesville'de neo-nazi ve beyaz ırkın üstünlüğünü savunanlar tarafından organize edilen Sağı Birleştir (Unite The Right) yürüyüşüne karşı başlatılan protestolarda duyurdu.
Fakat federal hükümetin kanunen yabancı organizasyonlarda yaptığı gibi tamamen yurt içinde kurulmuş bir organizasyonu terörist olarak ilan etme yetkisi bulunmuyor. Ayrıca Antifa'nın tam bir organizasyon olarak görülmeyen yapısı da bunun önünde bir engel gibi duruyor.
Antifa üyeleri kimlerden oluşuyor?
Grup üyeleri protestolar sırasında taktıkları maskelerle kimliklerini polisten ya da protesto ettikleri kişilerden gizlemeler ile biliniyor.
Fakat kendilerini Antifa üyesi olarak tanımlayan kaç kişi olduğunu bilmek mümkün görünmüyor. Takipçileri hareketin gizli bir yapısı olduğu ve resmi liderleri olmadığını belirtiyor. Ülke geneline yayılmış hücrelerin çoğu zaman birbirinden bağımsız hareket ettiği tahmin ediliyor.
Son yıllarda aşırı sağcı hareketlere karşı bir araya gelen topluluklardan biri olduğu belirtiliyor.
Antifa üyeleri otoriter, homofobik, ırkçı ve yabancı düşmanı olarak gördükleri hareketlere karşı eylemler düzenliyor.
Antifa üyeleri ayrıca yerel düzeyde benzer alanlarda faaliyet gösteren "Black Lives Matter" ve "Occupy movement" gibi hareketlere de katılıyor.
Antifa'nın hedefleri neler?
Antifa destekçileri genel olarak faşist ve ırkçı olarak tanımladıkları aşırı sağcı grupların görüşlerini yaymak için kullandıkları platformları engellemeye çalışıyor.
Antifa, bu fikirlere sahip kişilerin halka açık gösteriler düzenlemesinin azınlıkların, kadınların ve LGBT topluluğu üyelerinin daha da marjinalize edilmesine yol açtığını savunuyor.
Antifa neden eleştiriliyor?
Grup gösteriler sırasında etraftaki mallara zarar vermeleriyle biliniyor. Berkeley Üniversitesi'nde aşırı sağcı Milo Yinnopoulos'a karşı yapılan gösterilerde siyah kıyafetler içerisindeki protestocular molotof kokteylleri atarak öğrenci merkezinin pencerelerini kırdı.
Eski bir Antifa organizatörü olan Scott Crow üyelerin şiddeti bir savunma mekanizması olarak kullandığını ve mala verilen zararı şiddet olarak görmediğini belirtiyor.
Antifa hakkında bir kitap yazan Darmouth Üniversitesi öğretim üyelerinden Mark Bray de grubun faşistlerin tarih boyunca sebep olduğu şiddet nedeniyle bugün yapılanları aslında bir savunma olarak gördüğünü vurguluyor.
Birçok Antifa üyesi barışçıl gösterilerde yer alsa da protestolarda şiddete başvurulmasını mazur görüyor çünkü "faşistlere imkan verilmesi halinde marjinalize edilen grupların eninde sonunda şiddete maruz kalacağını" savunuyor.
Hareketin çıkış kaynağı neresi?
Antifa kelimesi ilk olarak 1946 yılında Almanya'daki Nazi hareketine karşı kullanılan Almanca bir sözcükten İngilizceye geçirildi. Fakat hareketin takipçi sayısı Trump'ın 2016 yılında başkan seçilmesinin ardından sonra hızla arttı.
Antifa kelimesini ülkede ilk kullanan hareketlerden birisini 2007 yılında Portland şehrinde kurulduğunu belirten Rose City Antifa hareketi. Sosyal medya çok sayıda takipçisi olan grup daha çok haberler paylaşırken zaman zaman aşırı sağ hareket içerisinde yer alan kişilerin kimliklerini ve kişisel bilgilerini ifşa ediyor.
Politikacıların Antifa'ya karşı tutumu nasıl?
Antifa hareketini her iki ana akım siyasi partiden isimler de eleştiriyor. 2017 yılındaki Berkeley gösterileri sonrası Temsilciler Meclisi'nin Demokrat Başkanı Nancy Pelosi "kendilerini Antifa olarak tanımlayan kişilerin şiddet içeren hareketlerini" kınayara bu kişilerin tutuklanması gerektiğini belirtti.
Cumhuriyetçiler arasında Başka Trump da dahil olmak üzere çok sayıda siyasetçi sık sık Antifa'yı eleştiren açıklamalar yapıyor.