St. Louis yolcuları son kez bir arada
St. Louis gemisinin ABDden geri çevrilmesinden 70 yıl sonra, bu yolculukta bulunmuş ve hayatta kalma şansına sahip olan göçmenleri, bir zamanlar özgürlüğe kavuşma haklarının tanınmadığı mekânda, belki de son kez bir araya geldiler
BDnin çeşitli kentlerinden, Kanada ve İsrailden gelen, yaşları 71 ile 91 arasında olan St. Louis gemisinin hayatta kalan 75 yolcusundan 33ü, bu ay bir pazar günü Miami Beachte bir araya geldiler. Bu yaşlı kişiler, ABD Senatosunun yayınladığı ve gemideki yolcuların acılarını ve trajik öykülerini resmen tanıdığı bir bildiriye imza atacaklar.
Babası, annesi ve iki kız kardeşi Auschwitzde öldürülen 83 yaşındaki Herb Karliner, her yıl giderek azalıyoruz, her halde bu yıl son kez toplanıyor olacağız demekte.
Holokost döneminde Yahudi yaşamlarını kurtarma yönünde kaçırılan fırsatlardan söz edildiğinde, St. Louisin öyküsünün anlatılması zorunludur.
ST. LOUİS GEMİSİ ÖYKÜSÜ
Nazi Almanyasından 938 Yahudi göçmeni taşıyan gemi, 1939 yılının 13 Mayıs günü Kübaya gitmek üzere Hamburg limanından yola çıktı. Niyetleri ABD vizesi edinene dek Kübada kalmaktı. ABDdeki Jewish Joint Distribution Committee (JDC) temsilcilerinin, yolcuların Havanada kalmasını sağlamak için Kübada yaptıkları görüşmeler sonuç vermedi. Küba hükümeti sadece bir avuç göçmeni topraklarına kabul edince, gemi güney Floridaya doğru yol aldı. Kübanın kabul ettiği 28 kişinin 22si Yahudiydi ve ABD vizesine sahiptiler. Bu arada basın, St. Louis öyküsünü ABD, Güney Amerika ülkelerinde ve Avrupada okurlara yansıttı. St. Louis ve yolcuları dünya basınının gündemine oturdu. Gemi Floridaya o kadar yaklaşmıştı ki yolcular Miaminin ışıklarını görebiliyorlardı. Yolcular Başkan Franklin D. Roosevelte telgraf çekerek sığınma hakkı istediler. Rooseveltten telgraflara yanıt gelmedi.
Ancak ABD güvenlik güçlerinin firkateynleri, St. Louisin kıyıya yaklaşmasına izin vermedi. Böylece gemi, sonradan çoğunluğu Naziler tarafından öldürülen yolcuları ile birlikte 6 Haziran tarihinde Belçikanın Antwerp limanına dönmek zorunda kaldı. JDC, yolculara vize vermeleri için dört Avrupa ülkesi ile görüşmelere başladı. İngiltere 288, Hollanda 181, Belçika 214 yolcu kabul etti, 224 yolcu Fransada barındı.
İngiltereye kabul edilenler hayatta kaldı. 87 kişi Avrupadan kaçmayı başardı. Avrupada kalan St. Louis yolcularının 278i hayatta kaldı, 254ü Naziler tarafından öldürüldü.
ST.LOUİS BELKİ DE BAŞLANGIÇTI
Senatör Herb Kohl tarafından düzenlenen ABD Senatosu bildirisi, simgesel olup ABDnin bu olayda doğru bir karar alınmadığını resmen kabulü olarak nitelendiriliyor. Olaydan 70 yıl sonra gerçekleşen bu tarihi buluşmaya ABD Ulusal Arşivi ve İsrail Hükümetinden temsilciler, ABDdeki çeşitli Yahudi kuruluşlarından yetkililer katıldı.
St. Louisin yaşlı yolcularından biri insanların St. Louis öyküsünün ardında yatan gerçek anlamı pek kavrayamadığına değindi ve Bu Holokostun başlangıcı oldu. Çünkü gemi Avrupaya geri dönünce Naziler, Avrupa Yahudilerinin öldürülmesinin kimsenin umurunda olmayacağını idrak ettiler demekte.
St. Louise bindiğinde 8 yaşında bir çocuk olan Phil Freund, ABD sahil güvenlik güçlerinin geminin yanaşmasını engellediğini ve Bizi niye geri yolluyorlar? Yahudi olduğumuz için mi? diye büyüklerine sorduğunu anımsıyor.
Bir gün St.Louisnin acı öyküsünü anlatacak hiçbir tanık kalmayacağını söyleyen Herb Karliner, geminin hayatta kalan yolcularından çoğunun öykülerinin, ABD Holokost Müzesi ve Steven Spielbergin Holokost Vakfı tarafından kayıt altına alınmış olmasından mutluluk duyuyor.