Neşeli ve yetenekli çocuklar yetiştiren anne ve babaların pek çok ortak noktası vardır.
Tüm ebeveynler, çocuklarının beladan uzak durmasını, okulda başarılı olmasını ve büyürken iyi ve faydalı bir şeyler yapmasını ister. Ne yazık ki mutlu ve başarılı bir çocuk yetiştirmenin bir rehberi yok. Ancak psikologlar, başarıyı öngören faktörlere işaret edebiliyor. Ve hepsi, birçok ortak noktası olan ebeveynler ve ailelerle ilgilidir.
Çocuklara sosyalleşme becerilerini öğretiyorlar
Pennsylvania Üniversitesi ve Duke Üniversitesi’ndeki araştırmacılar, 20 yıl boyunca Amerika’nın dört bir yanından 700’den fazla çocuğu gözlemlediler ve çocuklukta sosyal becerilerin gelişimi ile 25 yaşındaki başarı arasında bir bağlantı buldular.
Uzun süreli araştırmalar, akranlarıyla nasıl işbirliği yapacağını bilen, duygularını anlayan, başkalarına yardım etmeye ve sorunları kendi başlarına çözmeye hazır olan çocukların daha çok yüksek okul bitirebldikleri, diploma aldıklarını ve kalıcı bir iş bulduklarını göstermiştir.
Çocuklukta başkalarıyla iletişim kurmakta zorlanan çocukların, yetişkinlikte kendilerini hoş olmayan durumlarda bulma olasılıkları çok daha yüksek olmaktadır, genel olarak şuç işleme şansı daha yüksek bir sosyal statüye sahip olamıyorlar.
“Bu çalışma, ebeveynlerin çocuklarına sosyal beceriler ve duygusal zeka geliştirmelerinde yardımcı olmaları gerektiğini gösteriyor. Bunlar, bir çocuğun geleceğe hazırlanması gereken en önemli becerilerden bazıları ”diyor araştırmayı finanse eden Robert Wood Johnson Vakfı’nın program direktörü Kristin Schubert. “Küçük yaşlardan itibaren, bu beceriler bir çocuğun okuyacağını mı yoksa suç işleyeceğini, bir iş mi bulacağını veya zararlı bağımlılığına mı kapılacağını belirler.”
Ebevynler Bir Çocuktan Çok Şey Beklerler.
Profesör Neal Halfon ve Los Angeles California Üniversitesi’nden meslektaşları, 2001 yılında doğan 6.600 çocuk üzerinde yapılan ulusal bir anketten elde edilen verileri kullanarak, ebeveynlerin beklentilerinin, çocuklarının gelecekte ne elde edecekleri üzerinde büyük bir etkisi olduğunu bulmayı başardılar.
Profesör, “Çocuğunun gelecekte üniversiteye gitmesini bekleyen ebeveynler, aile geliri ve diğer faktörlerden bağımsız olarak onu bu hedefe yönlendirmiş görünüyor” dedi.
Bu, Amerikalı psikolog Rosenthal tarafından açıklanan sözde Pygmalion etkisi ile doğrulanır. Özü, herhangi bir gerçeğe kesin olarak ikna olmuş bir kişinin, bilinçsizce, güveninin gerçek bir onayını alacak şekilde hareket etmesi gerçeğinde yatmaktadır. Çocuklar söz konusu olduğunda, bilinçsizce ebeveynlerinin beklentilerini karşılamaya çalışırlar.
Çalışan Anneler
Psikologlar, çalışan annelerin kızlarının bağımsız yaşam deneyimi ile okula gittiklerini bulmuşlardır. Gelecekte bu tür çocuklar, annelerinin çalışmadığı ailelerde büyüyen, tüm zamanlarını evde ve ailede geçiren yaşıtlarına göre ortalama %23 daha fazla kazanıyor.
Çalışan annelerin çocuklara ve ev işlerine bakma konusunda daha güçlü bir eğilim gösterirler: Araştırma, çocuklarına bakmak ve ev işlerine yardım etmek için haftada 7,5 saat daha fazla zaman harcadıklarını buldu.
Harvard Business School profesörü Kathleen McGinn, araştırmanın baş yazarı, “Bir durumu modellemek bir sinyal göndermenin bir yoludur: Nasıl davrandığınız, ne yaptığınız, kime yardım ettiğiniz açısından neyin uygun olduğunu gösterirsiniz” diyor.
Daha yüksek bir sosyoekonomik statüye sahiptirler.
Ebeveynlerin geliri ne kadar yüksek olursa, çocuklarının değerlendirmeleri de o kadar yüksek olur – bu genel bir kalıptır. Bu veriler bizi üzebilir, çünkü birçok aile büyük bir gelir ve geniş fırsatlara sahip olmayabilir. Pekala, psikologlar diyor ki: bu durum çocuğun potansiyelini gerçekten sınırlıyor.
Stanford Üniversitesi’nde araştırmacı olan Sean Reardon, zengin ve fakir ailelerden gelen çocukların başarısındaki istatistiksel farkın giderek arttığına dikkat çekiyor. 1990 doğumlularla 2001 doğumluları karşılaştırırsanız bu farkın %30’dan %40’a çıktığını görebilirsiniz.
Karmaşık maliyetli önlemlerin yanı sıra, ailenin sosyoekonomik durumu da çocukları çalışmalarında daha fazlasını başarmaya motive eder.
Mezun Oluyor
Araştırma, genç annelerden doğan çocukların okuldan mezun olma ve üniversiteye gitme olasılıklarının daha düşük olduğunu buldu.
Psikolog Sandra Tang tarafından yürütülen bir 2014 araştırması, lise ve kolejden mezun olan annelerin, aynı zamanda mezun olan bir çocuk yetiştirme olasılığının daha yüksek olduğunu buldu.
Çocuğun isteklerinin sorumluluğu en azından kısmen ebeveynlerin omuzlarındadır.
Psikolog Eric Dubow, çocuklarının 8. doğum gününde ebeveyn eğitiminin önümüzdeki 40 yıl için çok önemli olduğunu buldu. Bu, çocuğun gelecekteki başarısının büyük ölçüde ona bağlı olduğu anlamına gelir.
Çocuklarına küçük yaşlardan itibaren matematik öğretiyorlar.
Amerika Birleşik Devletleri, Kanada ve İngiltere’de 2007 yılında yapılan 35.000 okul öncesi çocuğun davranışının bir analizi, matematiksel yeteneklerin erken gelişiminin gelecekte çocuk için büyük bir avantaj haline geldiğini gösterdi. Bunun neden böyle olduğu çok açık değil, ama gerçek devam ediyor. Küçük yaşlardan itibaren sayıları ve en basit matematiksel kavramları anlayan çocuklar daha hızlı okumayı öğrenirler.
Çocuklarıyla ilişkiler geliştirirler.
2014 yılında yapılan bir araştırma, hayatlarının ilk üç yılında anlayışlı ve saygılı davranılan çocukların sadece okulda daha iyi performans göstermediğini, aynı zamanda başkalarıyla sağlıklı ilişkiler kurabildiklerini buldu. 30 yaşına geldiklerinde çoğu daha başarılı ve eğitimli insanlardır.
Çocuğuna karşı duyarlı ve özenli ebeveynler, daha fazla gelişmesi ve çevrelerindeki dünyayı keşfetmesi için ona gerekli güvenlik hissini verir.
Daha az streslidirler.
Bilimsel araştırmalar, annelerin 3 ila 11 yaş arasındaki çocuklarıyla yalnız geçirdikleri sürenin onların gelişimi için çok az değeri olduğunu gösteriyor. Ancak aktif, yoğun ve zorlayıcı annelik yıkıcı olabilir.
Bir anne iş ve aileyi dengelemeye çalışmaktan stres altında olduğunda, çocukları için kötüdür. Gerçek şu ki, duyguların “bulaşıcılığının” psikolojik bir fenomeni var. İnsanlar tıpkı üşütmek gibi birbirlerinin duygularını anlayabilirler. Bu nedenle, ebeveynlerden biri ahlaki olarak tükendiğinde veya üzgün olduğunda, bu kasvetli duygu çocuğa geçer.
Başarısızlık korkusuna değil, çabaya değer verirler.
Stanford Üniversitesi’nde psikolog olan Carol Dwek, onlarca yıldır çocukların (ve yetişkinlerin) başarıyı iki şekilde ölçebildiğini bulan araştırmalar yaptı. Bunlardan ilki sabit düşünme olarak adlandırılır . Böyle düşünen insanlar yeteneklerini, zekalarını ve yeteneklerini artık değiştirilemeyecek bir şey olarak değerlendirirler. Buna göre, onlar için başarı sadece bu değerle ölçülür ve tüm güçlerini sadece hedeflerine ulaşmak için değil, aynı zamanda herhangi bir şekilde hatalardan kaçınmak için de harcarlar.
Ayrıca meydan okumayı üstlenme konusunda ileri görüşlülük var. Böyle bir kişi için başarısızlık, daha fazla büyüme ve kendi yetenekleri üzerinde çalışmak için bir “sıçrama tahtası” dır. Bu nedenle, çocuğunuza “matematikte her zaman iyi olduğu” için testi geçtiğini söylerseniz, ona sabit düşünmeyi öğretmiş olursunuz. Ve her çabayı gösterdiği için başardığını söylerseniz, çocuk anlayacaktır: yeteneklerini geliştirebilir ve sonraki her çaba yeni bir sonuç getirecektir.