Panik Atak Nedir?
Panik atak, sıradan, tehdit oluşturmayan durumlara yanıt olarak ani, kısa korku duygularına ve güçlü fiziksel tepkilere neden olur. Panik atak geçirirken çok terleyebilir, nefes almakta güçlük çekebilir ve kalbinizin çarptığını hissedebilirsiniz. Kalp krizi geçiriyormuşsunuz gibi hissedebilirsiniz.
Panik bozukluğu, başka bir panik atak geçirme konusunda çok endişelendiğinizde veya panik ataktan kaçınmak için davranışlarınızı değiştirdiğinizde ortaya çıkabilir.
Panik Atak Risk Faktörleri Nelerdir?
Herkes panik atak yaşayabilir. Bu faktörler rol oynar:
- Yaş: Panik ataklar genellikle ilk olarak ergenlik çağında veya erken yetişkinlik yıllarında ortaya çıkar. Ancak çocuklar dahil her yaştan insan panik atak geçirebilir.
- Cinsiyet: Kadınların panik bozukluğu geliştirme olasılığı erkeklerden iki kat daha fazladır.
Panik Ataklara Ne Sebep Olur?
Uzmanlar, bazı insanların neden panik atak geçirdiğini veya panik bozukluğu geliştirdiğini bilmemekteler. Beyin ve sinir sistemi, korku ve kaygıyı nasıl algıladığınız ve bunlarla nasıl başa çıkacağınız konusunda önemli roller oynar. Aşağıdaki durumlarda panik atak geçirme riskiniz artar:
- Genetik faktörler: Panik bozuklukları da dahil olmak üzere anksiyete bozuklukları, genellikle ailelerde görülür. Uzmanlar neden olduğundan emin değil.
- Akıl sağlığı sorunları: Anksiyete bozuklukları, depresyon veya diğer akıl hastalıkları olan kişiler panik atak geçirmeye daha yatkındır.
- Madde bağımlılığı sorunları: Alkol ve uyuşturucu bağımlılığı panik atak riskini artırabilir.
Panik Atağın Belirtileri Nelerdir?
Panik ataklar aniden ve uyarı yapılmadan gerçekleşir. Panik atağı başladıktan sonra durdurmanın bir yolu yok. Semptomlar genellikle bir atak başladıktan sonra 10 dakika içinde zirve yapar. Kısa süre sonra kaybolurlar.
Panik atak belirtileri şunları içerir:
- Göğüs ağrısı.
- Titreme.
- Boğulma hissi.
- Nefes almada güçlük.
- Kontrolü kaybetme korkusu.
- Ölecekmişsin gibi hissetmek.
- Bulantı.
- Terlemek.
- El veya ayak parmaklarında karıncalanma veya uyuşma.
Panik Ataklar Nasıl Teşhis Edilir?
Kalp hastalığı, tiroid hastalığı ve solunum problemleri gibi ciddi sağlık sorunları panik ataklara benzer semptomlara neden olur. Sağlık uzmanınız fiziksel bir sorunu ortadan kaldırmak için testler yapabilir. Fiziksel bir neden yoksa, uzmanınız semptomlarınıza ve risk faktörlerine göre tanı koyabilir.
Panik Ataklar Nasıl Tedavi Edilir?
Psikoterapi, ilaçlar veya bunların bir kombinasyonu panik atakları durdurmada çok etkilidir. Tedaviye ne kadar süre ihtiyaç duyacağınız, probleminizin ciddiyetine ve tedaviye ne kadar iyi yanıt verdiğinize bağlıdır. Seçenekler şunları içerir:
- Psikoterapi: Bilişsel davranışçı terapi (BDT) bir tür psikoterapi veya konuşma terapisidir. Düşüncelerinizi ve duygularınızı lisanslı bir danışman veya psikolog gibi bir akıl sağlığı uzmanıyla konuşursunuz. Bu uzman, panik atak tetikleyicilerini belirlemeye yardımcı olur, böylece düşüncelerinizi, davranışlarınızı ve tepkilerinizi değiştirebilirsiniz. Tetikleyicilere farklı tepki vermeye başladığınızda, saldırılar azalır ve nihayetinde durur.
- Antidepresanlar: Bazı antidepresan ilaçlar panik atakları daha az sıklıkta veya daha az şiddetli hale getirebilir.
- Anti-anksiyete ilaçları: Benzodiazepinler, panik atakları tedavi etmek ve önlemek için en sık reçete edilen anti-anksiyete ilaçlarıdır. Anksiyeteye yardımcı olurlar ancak bağımlılık riskleri vardır.
Panik Atakların Komplikasyonları Nelerdir?
Panik ataklar oldukça tedavi edilebilir. Ne yazık ki çoğu insan utandıkları için yardım istemekten vazgeçiyor. Tedavi edilmeyen panik ataklar veya panik bozukluk, hayattan zevk alma yeteneğinizi etkileyebilir. Gelişebilirsin:
- Beklenti kaygısı: Panik atak geçirme olasılığı aşırı kaygıyı tetikler.
- Fobiler: Bir fobi, belirli bir şeye karşı aşırı, mantıksız bir korkudur. Örneğin, akrofobi yükseklik korkusudur, klostrofobi ise kapalı alan korkusudur.
- Agorafobi: Panik bozukluğu olan kişilerin yaklaşık üçte ikisi agorafobi geliştirir. Bu anksiyete bozukluğu, panik atağın olabileceği yerlerde veya durumlarda olmaktan korkmanıza neden olur. Korku o kadar aşırı hale gelebilir ki, evinizi terk etmekten çok korkarsınız.
Panik Atakları Nasıl Önleyebilirim?
Sağlık uzmanınız panik ataklara neden olan tetikleyicileri belirlemenize yardımcı olabilir. Psikoterapi sırasında, tetikleyici olayları yönetmek ve bir saldırıyı önlemek için stratejiler öğrenirsiniz. Panik atak geçirme olasılığınızı düşürmek için şu önlemleri de alabilirsiniz:
- Kafeini azaltın.
- Düzenli egzersiz yapın.
- Sağlıklı diyetle beslen.
- Stresi yönetin.
- Bitkisel takviyeleri veya reçetesiz satılan ilaçları almadan önce doktorunuzla konuşun. Bazı maddeler kaygıyı artırabilir.