Caesars'ın günlerinden beri ziyaretçileri Roma'ya çeken Campidoglio'ya veya Capitoline Tepesi'ne tırmanmak, bu dinamik şehre hala en iyi ve en ilham verici girişi sağlıyor. Bu, antik çağın yedi tepesinin en kutsalıydı ve İmparatorluk Çağında (MÖ 27-MS 476) Jüpiter Tapınağı zirvesini süsledi. Yüzyıllar boyunca bu noktaya hac ziyareti yapan gezginlerden biri, 1764'te bir sonbahar akşamı ziyaretinde, İmparatorluk Roma'sından ne kadar azının hayatta kaldığına şaşıran genç Edward Gibbon'du. Çıplak ayaklı fritözler Vespers söylerken melankolik kalıntıları incelerken, o zaman ve orada anıtsal tarihini yazmaya ilham verdi, Roma İmparatorluğunun Çöküşü ve Çöküşü .
Bu Hikayeden
Roma'nın yedi tepesinden biri olan Campidoglio, antik çağda Jüpiter Tapınağı tarafından taçlandırılmıştır ve şehrin dini ve politik merkezi olarak hizmet vermiştir. Bugün, dünyanın en eski kamu müzeleri olan Capitoline Müzeleri'nin yeridir.(Massimo Siragusa / Constrasto / Redux)
Şehir, Kolezyum'un cephesini restore etmek için sponsor arıyor.(Massimo Siragusa / Constrasto / Redux)
Ziyaretçiler hala Kolezyum'da aşağıya bakabilir ve yakınlardaki İmparator Nero'nun Altın Evi harabelerini gezebilir.(Massimo Siragusa / Constrasto / Redux)
Campidoglio'dan gelen manzara, 1764'te İngiliz Edward Gibbon'a anıtsal Roma tarihini yazması için ilham verdi.(Massimo Siragusa / Constrasto / Redux)
Bugün Romalıların şehrin klasik mekanlarını (Montemartini Müzesi'ndeki endüstriyel mimarinin ortasında bir heykel) ziyaret etmeleri yabancı turistler kadar muhtemeldir.(Massimo Siragusa / Constrasto / Redux)
İlgili İçerik
Gibbon, başyapıtında, Capitoline Tepesi'nin şehrin sonsuz gücünün sembolü ve Jüpiter Tapınağı'nın çarpıcı bir manzara olduğu MS ikinci yüzyılda, ihtişamının zirvesinde Roma'yı başlangıç noktası olarak aldı. Tapınağın altın kaplama çatısının altında, bilinen dünyanın dört bir yanından sanat eserlerine başkanlık eden Roma tanrılarının kralının devasa bir altın ve fildişi heykeli vardı. Ama hipnotize eden muhteşem manzaraydı. Eski gezginler, Campidoglio'nun yüce tepelerinden aşağıdaki zengin bir kentsel duvar halısına baktılar. Roma, dünyanın gördüğü en büyük metropoldü ve Yunan hatip Aelius Aristides'in MS 160 civarında gözlemlediği mermer yapıları ufku kar gibi kapladı.
Bugün, Campidoglio'ya, Michelangelo tarafından tasarlanan bir meydana bakan ikiz Rönesans sarayları olan yenilenmiş Capitoline Müzeleri hakimdir. Dünyanın en eski halk müzeleri, parıldayan koridorları Etrüsk bronzu gibi klasik şaheserlerle dolu. Dişi kurt şehrin simgesi olan ikizler Romulus ve Remus'u ve mermeri emzirmek Ölen Galyalı ve Kapitoline Venüs . Beşinci ve altıncı yüzyıllarda Jüpiter Tapınağı yağmacılar tarafından yerle bir edilirken, burası bir kez daha EternalCity'nin en muhteşem açık hava kafesi olarak İtalyanlar için zorunlu bir yer haline geldi. Çatı terasında duran ve günbatımında Roma'nın efsanevi kırmızı kiremitli çatılarına bakan yabancılar ve yerliler, tıpkı 2000 yıl önce yaptıkları gibi, dünyanın en güzel metropolünde oldukları için kendilerini tebrik ediyorlar. Büyüklüğünde Roma! şair Propertius'u Augustus Caesar döneminde yazdı. Yabancı, dolgun bak!
Bir zamanlar ilgisiz çalışanları, düzensiz programları ve teşhir etiketlerinin eksikliğiyle tanınan Roma'nın tüm klasik mekanlarında yeni bir ruh yaşıyor. Bazı favoriler onlarca yıldır kapalıydı; Capitoline'da bile ziyaretçiler hangi odaların açık olacağını veya depoda hangi sergilerin gömülü olduğunu asla bilemezlerdi. Artık Roma müzeleri dünyanın en zarif tasarımlı ve arkeolojik alanları en kullanıcı dostu olan müzeler arasındadır. 35 yaşındaki arkeolog Nicola Laneri, 1980'lerin ortalarındaki Roma ile karşılaştırıldığında, iyileşmenin inanılmaz olduğunu söylüyor. Ve bir başka büyük değişiklik daha var: Kültürel gelişmelerden yararlananlar sadece yabancı turistler değil. Çok sayıda İtalyan şimdi onları ziyaret ediyor.
Aslında, Roma yeni bir arkeoloji çağının tadını çıkarıyor - şehrin modern tarihinde üçüncü. İlki 1870'lerde Roma'nın yeni birleşik İtalya'nın başkenti olduğu ve Kral II. Victor Emmanuel'in Kolezyum ve Forum'un enkazdan temizlenmesini emrettiği zaman meydana geldi. Daha sonra 1920'lerde ve 1930'larda Mussolini, Roma'nın merkezini büyük bir bölümünü talan etti ve yanlış yola sapmış girişimlerine halkın desteğini kazanma kampanyasının bir parçası olarak, şehrin antik çağdaki ana limanı olan Ostia limanını açığa çıkardı (her ne kadar neredeyse Roma'daki kadarını da yok etse de). kurtardı). Mevcut, daha bilimsel çaba, 1990'larda, 2000 yılındaki Grand Jubilee bin yıllık şenlikleri için şehri donatmak için fonlarla desteklenmeye başladı. Jübile, yenilemelere eşi görülmemiş milyonlarca dolar harcamakla kalmadı, aynı zamanda tartışmalı belediye, ulusal ve Vatikan bürokrasilerinin uzun süredir uykuda olan birkaç projeyi tamamlaması. UCLA'da mimarlık profesörü ve Virginia Üniversitesi profesörü Bernard Frischer ile birlikte Roma Forumu'nun sanal olarak gözden geçirilmesine izin verecek etkileşimli bir dijital model oluşturmak için çalışan Diane Favro, yıldönümünün Roma'daki değişim için büyük bir katalizör olduğunu söylüyor. site. Dijital devrimle birlikte antik kenti anlamamızda büyük bir ilerleme oldu.
Sitelerin finansmanı konusundaki tartışmalar azalmadan devam etse de, eski geçmişe ilginin yeniden canlanması çok az azalma belirtisi gösteriyor. Geçen ay İtalyan yetkililer, imparator Augustus tarafından MÖ 9'da adanan 28 fit yüksekliğindeki muhteşem bir kurban sunağının açılışını yaptı. Pax Romana'nın gelişini kutlamak için. (Ara Pacis veya Barış Altar olarak adlandırılan, ilk olarak 20. yüzyılın başlarında kazılan ve daha sonra Mussolini'nin arkeologları tarafından restore edilen ünlü anıt, altı yıl boyunca koruyucu bir örtü altındayken, onu tutmak için Amerikan tarafından tasarlanan yeni bir müze pavyonu. Mimar Richard Meier, yapım aşamasındaydı. Sergiler, bir kütüphane ve bir oditoryum içeren köşkün gelecek yıl açılması planlanıyor.) Popüler talebe yanıt veren Roma'nın bir zamanlar gizli olan Arkeoloji Müfettişliği şimdi en son keşifleri internette yayınlıyor. Yeni kazılar İtalyan basınında yakından takip ediliyor ve kafelerde hararetle tartışılıyor.
Tüm bu yenilenen coşkunun tarihsel bir simetrisi var: Favro, antik Romalıların da kendi şehirlerinin tutkulu hayranları olduğunu ve bir anıttan diğerine akın eden taşralı turist kalabalığına katıldıklarını söylüyor.
Aslında, İmparatorluk Roması hem vatandaşlarını hem de ziyaretçilerini etkilemek için özel olarak tasarlandı: ilk imparator Augustus (MÖ 27-MS 14), hırslı bir güzelleştirme programı başlattı ve bu, kafa karıştırıcı apartman kargaşasının üzerinde birbiri ardına görkemli yapılara yol açtı. . Roma, ilk kez bir dünya başkenti gibi görünmeye Augustus döneminde başladı: Zengin renkli mermerden yontulmuş görkemli anıtları, MS 70'de Yaşlı Pliny, dünyanın şimdiye kadar gördüğü en güzel binalar olduğunu yazdı. MS 80'de Kolezyum'un ve MS 113'te İmparator Trajan'ın devasa Forumu'nun tamamlanmasıyla, bugün taşıdığımız Roma imajı neredeyse tamamlanmıştı. Bir milyondan fazla nüfusuyla, megalopolis antik çağın en büyük harikası haline gelmişti: Kıtaların ve halkların tanrıçası, Ey Roma, hiçbir şeyin eşit olamayacağı ve hatta yaklaşamayacağı! Şair Martial'ı MS ikinci yüzyılın başlarında fışkırttı.
1930'da Sigmund Freud, modern Roma'yı, aynı fiziksel alanda birçok hafıza seviyesinin bir arada bulunabileceği insan zihniyle ünlü bir şekilde karşılaştırdı. Bu, klasik gezginlerin anlayacağı bir kavramdır: Eski Romalıların rafine bir algı anlayışı vardı. SSC , ya da yer ruhu ve Roma'nın sokaklarını geçmişin ve bugünün bulanıklaştığı büyük bir tarih deposu olarak gördü. Bugün, şehrin yenilenen alanları geçmişi hayata geçirmek için akla gelebilecek her yolu kullandığından, benzer şekilde canlı bir tarihsel süreklilik duygusu hissedebiliyoruz.
Tarihe yaratıcı bağlantılar her yerdedir. Şehrin güneyindeki Roma'nın Karayolları Kraliçesi olan antik Appian Yolu, en iyi bisikletle keşfedilen on mil uzunluğunda bir arkeoloji parkına dönüştürüldü. Yol kenarındaki görüşler antik çağlardan beri pek değişmedi, tarım arazileri hala koyunlarla dolu olduğu kadar, bir zamanlar size hayattan benden daha çok zevk almanızı tavsiye ettiğim gibi Romalı soyluların mozolelerini de taşıyordu ve doktorlardan sakının. beni öldürdü.
Şehrin tarihi merkezinde, hala İmparatorluk Çağı'nın kayan yazı simgesi olan Kolezyum, ayakta kalan dış duvarının bir kısmını temizledi ve gladyatörler ve vahşi hayvanlar tarafından kullanılan bir dizi yeraltı geçidi halka açıklandı. (Eski turistler için de, sabahları suçluların parçalara ayrıldığını veya çarmıha gerildiğini, ardından öğle yemeği için verilen aradan sonra öğleden sonra erkeklerin birbirini boğazladığını görmek, burayı ziyaret etmek zordu; Circus Maximus'ta araba yarışları yuvarlandı. eğlenceler dışında.) Pantheon'un bir zamanlar Batı Avrupa'nın en büyüğü olan 142 fit yüksekliğindeki geniş kubbesi restorasyondan geçiyor. Ve İmparator Nero'nun Altın Evi olan Domus Aurea, on yıllık bir tadilattan sonra 1999'da büyük bir tantana ile yeniden açıldı. Ziyaretçiler artık tavan fresklerinin yakın çekimlerini ve birkaç odanın bilgisayarla yeniden yaratımlarını gösteren avuç içi kılavuzları olan video kılavuzları kiralayabilirler. Bunlar sayesinde, MS 1. yüzyılda gömülü olan sarayın karanlık iç kısmında, Nero'nun gördüğü gibi, mücevherler ve sedeflerle kaplı, çeşmelerle çevrili ve evcil vahşi hayvanlarla çevrili duvarlar tasavvur edilebilir. bahçeleri geziyor.
Antik çağda, Roma'nın en gösterişli anıtları, kutsal Campidoglio'nun bile yanlarına sıkıştırılmış konutlarla kentsel dokunun bir parçasıydı; Antik kalıntıları çevrelerindeki mahallelerden izole eden Mussolini'ydi. Bugün, şehir plancıları ezilmeyi yeniden canlandırmak istiyor. Arkeolog Nicola Laneri, Roma'nın bir müze olmadığını söylüyor. Floransa daha çok böyle. Roma'yı oluşturan insanlardır. Bireysel yaşamlardaki tarihin derinliğidir.
Roma Forumu ücretsiz olarak halka açıldı ve şehrin orijinal meydanı olarak eski rolüne geri döndü: bugün, Romalılar ve turistler yine saygıdeğer taşların arasında dolaşıyor, Senato Binası harabelerinin yakınında mozzarella panini üzerinde piknik yapıyor ya da hayal kuruyorlar. Bir zamanlar Vestal Virgins tarafından bakılan bir türbe tarafından. Birkaç blok ötede, MS 2. yüzyılda çok katlı bir alışveriş merkezi olarak yaratılan Trajan Pazarları, şimdi çağdaş sanat için bir galeri alanı olarak ikiye katlanıyor. Satıcıların bir zamanlar Kızıldeniz'den Arap baharatları ve incileri sattıkları ve on mil öteden sahilden pompalanan tuzlu suda balıkların taze yüzdükleri tonozlu pasajlardan oluşan bir labirentte, dükkanlar metal heykeller, video enstalasyonları ve mankenlerle dolu. en son tasarımcı modalarını sergiliyor.
Her Pazar, İmparatorluk Forumları'nın yanından Kolezyum'a doğru uzanan stratejik Via dei Fori Imperiali, motorlu taşıtlara kapatılıyor - bu nedenle yayaların artık otobüslerden ve Vespa'lardan kaçması gerekmiyor. Modern cadde, 1930'larda Faşist hükümet tarafından Roma'nın kalbinden patlatıldığından, bir tepeyi yerle bir ettiğinden ve tüm bir Rönesans mahallesini yok ettiğinden beri sorunlu olmuştur. Mussolini kendisini eski imparatorluğun ihtişamını yeniden canlandıran Yeni bir Augustus olarak gördü ve konuşmalarını yaptığı Piazza Venezia'dan büyük İmparatorluk ikonlarına doğrudan görüş hatları istedi. Temmuz 2004'te, Arkeoloji Müfettişliği, İmparatorluk Forumları üzerinde yürüyüş yolları inşa etmek için bir teklif yayınladı ve Romalıların bölgeyi geri almasına izin verdi. Belirsiz bilim kurgu tasarımının eleştirmenleri olsa da - ve proje çizim tahtasından daha ileri gitmedi - birçok şehir vatandaşı, Mussolini'nin insan düşmanlığını düzeltmek için bir şeyler yapılması gerektiğini düşünüyor.
Bu gerçekten Roma'nın asırlık mücadelesi: Modern şehrin ihtiyaçlarını tarihsel kimliğiyle nasıl dengelersiniz? Vatikan Müzesi'ndeki eski eserler küratörü Paolo Liverani diyor. Antik Roma'nın kalıntılarını yok edemeyiz ama modern şehri de mumyalayamayız. Dengeleme eylemi imkansız olabilir, ama denemeliyiz! Seçeneğimiz yok.
Etkili bir dengeleme parçası, duygusal mermer figürlerin, terk edilmiş bir binada yükselen metal türbinlerle yan yana getirildiği Montemartini Müzesi'nde gerçekleşti.inciyüzyıl elektrik tesisi. 1997'de açılan serginin aslında geçici olması gerekiyordu, ancak o kadar popüler oldu ki kalıcı hale getirildi. Modern ve klasiği karıştırmaya yönelik diğer girişimler, evrensel olarak daha az beğenildi. Richard Meier'in Ara Pacis'i barındıran müzesi en tartışmalı olanıdır. Mussolini'nin günlerinden beri Roma'nın tarihi merkezindeki ilk yeni yapı, birçok Romalı'nın eski şehrin havasını bozduğunu düşündüğü, keskin köşeli traverten ve cam tasarımı nedeniyle yuvarlak bir şekilde eleştirildi. Ünlü bir saldırıda, Kültür Bakanlığı müsteşarı Vittorio Sgarbi, müzenin kutu şeklindeki formunu Dallas'taki bir benzin istasyonuna benzetti ve binayı kukla gibi ateşe verdi; diğer Meier eleştirmenleri Roma'nın Los Angelization'ından yakındılar.
Elbette geçmişle bugünü karıştıranlar sadece mimarlar değil. Bir örnek olarak, Gruppo Storico Romano veya Roman Tarihsel Grup, banka memurlarından banka memurlarına kadar herkesi cezbeder.
Appian Yolu'ndaki gladyatörler için okuluna kamyon şoförleri. Okulun genel merkezini ziyaret etmek bile insanın sinirlerini sınar. Loş bir avluda oluklu demir bir çitin arkasında, yarım düzine öğrenci tunikler ve miğferler giyiyor ve trident ve hançer gibi uğursuz görünümlü aksesuarlar alıyor. 36 yaşındaki öğretmen Carmelo Canzaro, gündüzleri bir giyim mağazası işletiyor ama güneş battığında Spiculus oluyor. Eski metinlerde gladyatörlerin eğitim tekniklerini tanımlayan hiçbir şey olmadığını, bu yüzden doğaçlama yapmamız gerektiğini kabul ediyor. Hepsi erkek öğrenciler tahta kılıçlarla sallanmaya ve savuşturmaya başlayınca Spiculus şunları ekliyor: Tüm dikkatinizi vermeniz gerekiyor. Bir atlama ve dengeden yakalanabilirsin. (Akşamı dışarıda oturuyordu, yakın zamanda yapılan bir gösteri maçında oluşan kırık bir ayak bileğinden kurtuldu.)
Dinlenme döneminde, 26 yaşındaki genç bilgisayar programcısı Massimo Carnevali, namı diğer Kyros, okulun çekiciliğini açıklıyor. Tarihi fiziksel egzersizle birleştiriyor, diyor. Disiplini seviyorum. Philadelphia'lı bir opera sanatçısı olan 26 yaşındaki başka bir öğrenci Ryan Andes, 'Buraya gelip insanları kılıçla doğramak bir rüyanın gerçekleşmesiydi.
Edward Gibbon bu çekiciliği anladı. Gladyatör dövüşlerinin hayranı olmamasına rağmen -bu uygulamayı insanlık dışı ve korkunç buluyordu- Roma'ya ilk ziyaretinin genç hayal gücü üzerinde bıraktığı izlenimi her zaman hatırlayacaktı. Otobiyografisinde yazdığı gibi: Yirmi beş yıl sonra, ebedi şehre ilk yaklaştığımda ve girdiğimde zihnimi harekete geçiren güçlü duyguları ne unutabiliyorum ne de ifade edebiliyorum. Uykusuz bir gecenin ardından, Forum'un harabelerini heybetli bir adımla yürüdüm; Romulus'un durduğu, Tully'nin konuştuğu ya da Sezar'ın düştüğü her unutulmaz nokta hemen gözümün önündeydi ve soğukkanlı ve ince bir araştırmaya inmeden önce birkaç günlük sarhoşluk kayboldu ya da keyfini çıkardım.
HBO'NUN ROMA
Görkemli anıtlarına rağmen, İmparatorluk Roma'sının çoğu, tüccarlar, satıcılar ve yayalarla dolu on metrelik sokakları kaplayan çökmekte olan kiralık evlerin yanı sıra ara sıra düşen tuğla veya bir çömleğin içindekilerle dolu sefil bir labirentti. Meyhane kapılarından şarap sürahileri sarkıyordu. Sokak gürültüsü sağır ediciydi. (Bana uyumana izin veren odayı göster! hicivci Juvenal'i gözlemledi. Burada ölümlerin çoğuna uykusuzluk neden oluyor.) Zengin ve fakir, imparatorluğun her köşesinden gelen göçmenlerle birlikte sıkıştırıldı - Yunanistan'dan profesörler, Parthia'dan (modern Irak) fahişeler. , Dacia'dan (Romanya) köleler ve Etiyopya'dan boksörler. Forumları hayvan eğitmenleri, akrobatlar, itfaiyeciler, aktörler ve hikaye anlatıcıları doldurdu. (Bana bir bakır ver, bir nakarat gitti ve sana altın bir hikaye anlatacağım.)
Roma'daki son günümde, şehrin derinliklerini keşfettim: Romalıların sıkışık, penceresiz, suyu olmayan odalarda yaşadığı kasvetli Subura'da yalpalayarak ilerledim ve kendilerini sildikleri unisex tuvaletlerinden birine baktım. ortak bir süngerle. Bir köşeyi dönünce, bir kavganın sürmekte olduğu derme çatma bir arenaya rastladım: Parçalanmış cesetler arabalara atılırken ve uzuvları kan havuzlarında yatarken, yırtık pırtık, kirli tunikler giymiş 400 Romalı kahkahalarla uludu. Bir köpek kopmuş bir eli kapmak için atıldı.
Kısa süre sonra, kargaşanın ortasında, ince, Gucci giyimli bir İtalyan kadın, ekstralardan birinin makyajına rötuş yapmak için kanlı kumlarda stilettolarla sendeledi. Bu, bazılarının antik yaşamın görüntüleri için dünyanın en büyük fabrikası olarak adlandırdığı, Roma'nın eteklerinde genişleyen film stüdyosu Cinecittà'ydı. gibi klasikler Quo Vadis , Ben Hur ve Kleopatra hepsi burada vuruldu, hem de Fellini'nin Satyricon'u .
HBO, (28 Ağustos'ta yayınlanmaya başlayan) 100 milyon dolarlık Roma'yı, Cumhuriyetin son günlerinde şehri yeniden yaratan beş dönümlük bir sette çekiyor. Şovun ortak yaratıcısı Bruno Heller, HBO'nun 2004 Deadwood'unun Eski Batı için yaptığını dizinin antik çağda yapacağını umuyor: onu mitolojiden arındır.
Heller, dönem üniformaları ve aksesuarlarıyla dolu bir sürü geri dolaşırken, antik Romalıların gerçekten gündelik anlamda var olduklarına inanmak bizim için bazen zor, dedi. Ama onlar gerçek, içgüdüsel, tutkulu insanlardı. Seri, Romalıları modern, Hıristiyan ahlakına göre yargılamadan göstermeye çalışır. Heller, kendi kültürümüzde başkalarının acılarından açıkça zevk almak, insanları sizin iradenize boyun eğdirme arzusu, kölelerin suçsuz kullanımı gibi bazı şeylerin bastırıldığını ekledi. Bütün bunlar Romalılar için oldukça normaldi. —T.P.