Histerektomi Ameliyatı Nedir? Nasıl Yapılır?
Birtakım jinekolojik problemler ve uzun süreli sorunlarının teşhisi sonrasında, tedavi olarak histerektomi planlaması gerekebilir. Rahimin alınması ile ilişkili olan bu prosedür, tıbbi çalışmalarla birlikte geliştirilmektedir. Problemin türüne ve bireysel ihtiyaçlara göre şekillenebilen histerektomi ameliyatlarında ağrı, yara izi ve iyileşme süresini kısaltmak adına genellikle minimal invaziv yöntemler tercih edilmektedir.
Histerektomi nedir?
Histerektomi; rahimin cerrahi olarak vücuttan çıkarılmasıdır. Gerekli durumlarda rahimle birlikte yumurtalıklar ve fallop tüpleri de alınabilir.
Rahim, baş aşağı bir armut gibi şekillenmiş kaslı bir organdır. Fetüsü, doğuma kadar besler ve bebeğin doğumuna yardımcı olur. Ayrıca, aylık adet periyodunu üretir. Rahim astarı olarak tanımlanan endometrium kalınlaşır ve yumurtlamadan sonra döllenen bir yumurtanın yerleşebilmesi için hazır hale gelir.
Yumurtalıkların ise iki ana işlevi vardır. İlki yumurta üretimi, diğeri adet dönemi ve cinsellik için gerekli olan hormonların / kimyasalların salınımıdır. Aylık adet döngüsü sırasında serbest bırakılan yumurta döllenmezse, rahim astarı kanama ile dökülür.
Histerektomiden sonra bir kadının hamile kalması ve adet periyodunun devam etmesi mümkün olmayacaktır. Yumurtalıklar genellikle hormon üretmeye devam eder; ancak bazı durumlarda aktivitesi azalmış olabilmektedir.
Histerektomi nedenleri nelerdir?
Histerektomi, birçok hastalığın tedavisi için geliştirilen bir operasyondur. Amacı; kadının yaşam kalitesini artırmak, kronik durumları ve rahatsızlığı gidermektir.
Histerektomi yaygın nedenleri şöyledir:
-
Rahim veya yumurtalık kanseri:
Hayatı tehdit eden kanser hastalığını durdurmak için kanserleri hücrelerin bulunduğu organların çıkarılması gerekir. Bazı durumlarda bitişik organlardan her ikisi de çıkarılmalıdır.
-
Miyomlar:
Miyomlar, rahimde bulunan iyi huylu tümörlerdir ve histerektomi operasyonun en yaygın nedenidir. 35 yaşın üzerindeki birçok kadının miyomu vardır, ancak çoğu zaman rahatsızlık verici belirtiler bulunmamaktadır. Bununla birlikte miyomlar ağır kanama, pelvik rahatsızlık, ağrı, diğer organlar üzerinde baskıya neden olabilir. Oluşan semptomlar için öncelikle ilaç tedavisi veya yalnızca miyomların çıkarılması amaçlanan miyomektomi ameliyatı önerilir. Bu seçenekler yeterli olmadığında histerektomi yapılmalıdır.
Detay için buraya bakabilirsiniz: Miyom Nedir, Miyomlar Kısırlık Yapar mı?
-
Endometriozis:
Histerektomi önerilmesinin diğer bir yaygın nedenidir. Endometriozis, rahim duvarındaki endometrium tabakasına ait hücrelerin rahim dışındaki diğer organlarda büyümesiyle oluşur. Büyüme genellikle yumurtalıklar, fallop tüpleri, mesane, bağırsak dahil olmak üzere diğer pelvik yapılarda görülür. Bu nedenle ağrı, rahatsızlık, adezyonlar ve kısırlık gibi problemler meydana gelebilir. Semptomların giderilmesi için ilaç tedavisi ya da diğer operasyonlar etkili olmadığında histerektomi tercih edilir.
-
Organ sarkmaları:
Yaşın ilerlemesiyle vajinayı destekleyen kaslar güçlülüğü kaybetmeye ve aşağı doğru sarkmaya başlar. Prolapsus olarak adlandırılan bu durum ile mesane, rektum ve rahim yer değiştirebilir. Sarkmanın şiddetlenmesiyle kadınlarda ağrı, bağırsak fonksiyonunu kontrol etme problemleri veya de organlardan birinin vajinal açıklıktan görünmesi gibi sorunlar görülebilir. Ciddi vakalarda genellikle destekleyici yapıların onarımıyla yapılan histerektomi önerilir.
-
Endometriyum kanseri:
Rahim astarı olan endometriyumun aşırı büyümesi, düzensiz veya aşırı kanamaya neden olur. Aşırı büyümüş astar, genellikle hormon tedavisi ve büyüyen dokuyu temizlemek için yapılan basit bir operasyonla giderilebilir. Tedaviye cevap vermeyen vakalarda endometriyumun büyümesi rahim kanserine yol açabileceğinden, histerektomi tercih edilen tedavi olacaktır.
-
Pelvik adezyonlar:
Karın astarının tahriş olması, etkilenen organları birbirine bağlayan adezyonlara (yara izi) neden olabilir. Adezyonlar endometriozis, enfeksiyon veya yaralanmadan kaynaklanabilir. Semptomlar ağrı, bağırsak ve mesane problemleri ve kısırlığı içerebilir. Çok ciddi vakalarda histerektomi önerilmektedir.
-
Olağandışı ağır kanamalar:
Adet akışının miktarı ve uzunluğunun kadından kadına değişir. Aşırı miktarda ve ağır kanamaların temel nedenleri miyomlar ve hormonal değişikliklerdir. Teşhise bağlı olarak ilaç tedavisi veya küçük cerrahi operasyonlar yapılabilir. Rahimden kaynaklanan durumlarda histerektomi uygulanmalıdır.
Histerektomi ameliyatı türleri nelerdir?
Histerektomi tedavisi için birkaç farklı cerrahi yaklaşımı vardır. Hangi prosedürün uygulanacağı rahimin büyüklüğü, yapılan teşhis, hastanın yaşı ve doğurganlık durumu gibi birkaç faktöre bağlı olarak belirlenir.
Abdominal histerektomi nedir?
Klasik histerektomi yöntemi olan abdominal histerektomi, açık ameliyat olarak da bilinir. Rahim ve diğer üreme organlarını çıkarmak için en yaygın yaklaşımdır. Ameliyatın kapsamına bağlı olarak dikey veya yatay bir kesi yapılır. Dikey kesik göbekten kasık çizgisine, yatay kesi ise doğrudan kasık çizgisine doğru uzanır. Abdominal histerektomi yaklaşımı, daha uzun iyileşme süresi ve daha belirgin dış skarla sonuçlanır; ancak daha az cerrahi beceri gerektirir.
Laparoskopik vajinal histerektomi nasıl yapılır?
Laparoskopik yardımlı vajinal histerektomi, rahmi vajinadan çıkarırken cerraha daha fazla görünürlük sağlamak için video teknolojisini kullanır. Laparoskopik destekli yaklaşım göbekte ve alt karın bölgesinde olmak üzere üç küçük kesi gerektirir. Kesiler, laparoskop ve cerrahi aletlerin kullanımı için gereklidir. Bu yöntem, hızlı iyileşme süresi, daha az fark edilebilir yara izi ve daha az ağrı nedeniyle tercih edilebilir. Daha uzun zaman gerektirmesi ve ekstra elektronik ekipman kullanımı nedeniyle diğerlerinden maliyetli olabilir. Laparoskopik destekli vajinal yaklaşımla ilişkili riskler, mesane yaralanması ve idrar yolu enfeksiyonu riski içerir.
Vajinal histerektomi nasıl uygulanır?
Vajinal histerektomi, rahimin vajinadan çıkarıldığı cerrahi bir prosedürdür. Operasyon sırasında bir veya her iki yumurtalık, fallop tüpü de çıkarılabilir. Bu cerrahi yaklaşım görünür skarlaşmayı önler ve tipik olarak daha hızlı iyileşme sağlar. Diğer histerektomi türlerine oranla daha komplikasyonlar riski oldukça düşüktür. Vajinal histerektomi, ameliyat yöntemleri arasında en uygun maliyetli tedavi yöntemidir.
Laparoskopik histerektomi nedir?
Laparoskopik yardımlı abdominal histerektomide, rahmin çıkarılması için tek bir kesi yapılır. Bu yaklaşım yalnızca supraservikal histerektomi için uygundur. Büyük miyomları ve rahmi bulunan kadınlar laparoskopik histerektomi için aday olmayabilir. Ayrıca, daha sağlıklı bir işlem yapılabilmesi için abdominal histerektomiye geçilmesi gerekebilir.
Supraservikal histerektomi ne için yapılır?
Rahim ağzının sağlıklı olduğu, yalnızca rahimin çıkarılması gereken durumlarda supraservikal histerektomi uygulanır. Bu yöntemle miyom veya endometriozis gibi kanserli olmayan durumlar tedavi edebilir.