... konulu sunumlar: "CÜMLEDE ANLAM Cümle anlamı, verilen bir cümlenin anlamını bulup ifade edebilmekle ilgilidir. Yani bir cümleyi aynı anlama gelecek şekilde biraz daha farklı."— Sunum transkripti:
1CÜMLEDE ANLAMCümle anlamı, verilen bir cümlenin anlamını bulup ifade edebilmekle ilgilidir. Yani bir cümleyi aynı anlama gelecek şekilde biraz daha farklı olarak, birkaç değişik ya da yeni kelimeyle söyleyebilmek cümledeki anlamı bulmak demektir.
2Cümle anlamında verilen bir cümlenin anlamca özdeşi, karşıtı veya yerine konulabilecek cümle sorulur. Bu konu için atasözü ve deyimler de kullanılabilir.Örnek“Konuyu oldukça genel yönleriyle ele almışsınız.” cümlesinin anlamca yerini tutabilecek uygun bir cümle:
3Konuyu ayrıntılara inmeden işlemişsiniz. Örnek“Yazdıklarımda hep gerçeğe bağlı kalırım; çünkü ancak bu nitelikte bir yapıt yüzyıllar boyunca değerini koruyabilir.”
4cümlesine anlam bakımından en yakın cümle: Beğenilen, kalıcı yapıtlar, her şeyi olduğu gibi yansıtanlardır.
6Analık kadına güç verir. Cevap:Analık kadına güç verir.
7NOT:Verilen bir cümleyle ilgili soruyu cevaplamadan önce o cümlenin anlamını iyi kavramak gerekir. Bir anlamda cümlenin ana fikrini tespit etmek... Ancak bu arada kişisel duygu, düşünce ve bilgilerimizi göz ardı etmeliyiz.
8Örnek“Herkes insanlığı değiştirmeyi düşünür, ama hiç kimse önce kendini değiştirmeyi düşünmez.” Tolstoy
9Bu sözün iki yönü vardır: 1. Kişinin insanlığı değiştirmek istemesi2. Ama kendini değiştirmemesi
10O hâlde bu sözü daha farklı şekillerde dile getirebiliriz: İnsanlığı değiştirmek isteyenler önce kendilerini değiştirmelidirler.İnsanlar kendilerini değiştirmeyi düşünmeden insanlığı değiştirmeye kalkışmaktadırlar.
111) CÜMLEDE EŞ ve YAKIN ANLAM "Konuyu oldukça genel yönleriyle ele almışsınız.“cümlesinin eş anlamlısı.
12-Konuyu ayrıntılara girmeden işlemişsiniz. "Eskiden çok vakti yoktu, onun için uzun yazılar yazardı, şimdi vakti bol; daha kısa ve güzel yazılar yazıyor."
13-Kısa ve özlü yazmak için uzun zamana ihtiyaç vardır.
142) NEDEN-SONUÇ CÜMLELERİ: Neden-sonuç cümleleri iki bölümden oluşur.Birinci bölüm neden (sebep),ikinci bölüm ise sonuç bildirir.Bu tür sorularda eylemin hangi nedenle maydana geldiği bizim için önemlidir. Daha çok "için, -den, -diğinden, ile" gibi edatlarla sağlanır.
15Malzeme yetersizliğinden inşaat yarım kaldı. Seni ziyaret edemedim, çünkü hastaydım.Yağmurun yağmasıyla herkes içeri kaçıştı.Yorgun olduğu için işi erken bıraktı.Kazanamama korkusuyla gece gündüz çalışıyor.
164) KARŞIT ANLAMLI CÜMLELER Anlam bakımından birbirinin zıddı olan sözcüklerin kullanıldığı cümlelerdir. Bu tür cümlelerde konu genellikle aynı, fakat konuya bakış açısı farklıdır.
17Derin boğazlara girdiğinde coşup köpüren ırmaklar, düze inince miskinleşiyor. Adamın yüzündeki yumuşak ifade bizimle konuşurken birdenbire sertleşmişti.
185) ŞARTLI CÜMLELER (BİR KOŞULA BAĞLI CÜMLELER) Bazı cümlelerde temel yargının gerçekleşmesi bir şarta bağlanır. Buna göre birinci bölüm koşul, ikinci bölüm ise o koşula bağlı olarak ortaya çıkan sonuçtur.
19Lodos eserse hava temizlenir. Ne demek istediğimi, bu kitabı okursan anlarsın.Yardım edersen işimi çabuk bitiririm.İstediğin arabayı alırım, yeter ki sınavı kazan.
20NOT :Bazı cümlelerde aslında istek anlamı vardır, ama yine de ikinci yargının gerçekleşmesi birinciye bağlıdır:
21İzin verse de görüşlerimizi açıklasak. Kar yağmasa da otobüsle gitsek.
226)KARŞILAŞTIRMA CÜMLELERİ İki kavram, nesne, eser, kişi arasında yapılan kıyaslamaya karşılaştırma denir. Karşılaştırmada benzerlik, farklılık, üstünlük gibi değişik durumlar ifade edilir. Yani karşılaştırmanın hangi yönden yapıldığı ortaya konur. Bu durumda benzetme ve karşılaştırma edatları kullanılır.
23Adnan yaşça Ahmet’ten büyük(tür). Yeni şiirler eski şiirlere göre daha anlaşılır bir dille; ama daha anlaşılmaz imgelerle yazılmaktadır.Sağlığım geçen haftaya göre daha iyi.Televizyon da sinema kadar etkilidir.Dinlemek de konuşmak kadar önemlidir.
247) TAHMİN, İHTİMAL, OLASILIK CÜMLELERİ İhtimal, olasılık ve tahmin, bazı verilere dayanarak gelecekteki bir şeyi, bir olayı kestirmek, onun olabilme ihtimalini göz önünde bulundurmaktır.Bu tür cümleler, gerçekleşme şansı, ihtimali, tehlikesi olan bir durumu veya olayı ifade ederler.Tahmin cümlelerinde olayların akışından hareketle sonuç görülmeye çalışılır. Kesinlik taşımayan, öznel yargılardır; cümleyi söyleyenin kendince ulaştığı bir sonuçtur.
25Bu kış, şiddetli geçebilir. (bir ihtimal, belki) Dün beni arayan Hakan olmalı. (büyük ihtimalle odur)Adnan Beyin yanındaki kardeşi olacak. (galiba)
26“belki, galiba, sanırım,sanıyorum, zannederim, sanki, gibi” vb sözcüklerle ve “-ebil-” ekiyle de cümlelere olasılık anlamı katılabilir.Yarın sizi ziyarete gelebiliriz.Bu akşam geç kalabilirim.Kim bilir belki yarın, belki yarından da yakın.Sanıyorum o konu anlatılmadı.Zannederim bu konuyla ilgileniyorsunuz.Geç kaldık; sanırım o gitmiştir.