Yemen barış müzakerelerinin yeni turu başlarken
Yemenli gruplar arasında yeni tur barış görüşmeleri bugünden itibaren İsveç'in başkenti Stockholm'da başlıyor.
Suudi koalisyonun Yemen'e karşı savaşı 25 mart 2015'te başladı. Suudi Arabistan'ın haftalar içinde bu savaşı kendi lehine bitireceğini ileri sürdüğü günler üzerinden yıllarca geçti.
Bugün Yemen savaşı üzerinden 45 ay geçerken Suudi Arabistan savaşı durdurmak için en yoğun baskılara maruz kalmıştır.
Şimdiye kadar Yemenli gruplar, BM'nin aracılığıyla defalarca müzakere masasına oturmuşlar. Müzakerelerin ilk turu ocak 2016'da Cenevre'de BM'nin o dönemki Yemen Temsilcisi Ahmed Veled eş Şeyh'in gözetiminde düzenlendi, ancak bir sonuç çıkmadı.
Müzakerelerin ikinci turu da Kuveyt'te Veled Şeyh'in gözetiminde 100 gün süreyle düzenlendi, ancak bu görüşmelerden de bir sonuç çıkmadı.
Ağustos 2016'dan beri Yemenli gruplar arasında herhangi bir müzakere yapılmadı. Barış görüşmelerinin sonuçsuz kalmasının esas nedeni, eski hükümete bağlı heyetin bağımsız olmayışı ve Suudi Arabistan'a bağımlı oluşu ve de müzakereler devam ederken Suudi savaş uçaklarının Yemen'i bombalamasıydı.
Bugün ise Yemen barış görüşmeleri BM'nin yeni Yemen Özel Temsilcisi Martin Griffiths'in çabalarıyla İsveç'te başlıyor. Yemen'in eski hükümetine bağlı 12 kişilik bir heyet, Riyad'dan Stockholm'a gitti.
Bugün başlayan müzakereleri önceki müzakerelerden ayıran 3 konu var. Birincisi; 45 aylık savaş ve bombardıman sonucu, Yemen'in dünyanın en büyük insani felaketine maruz kalmış olmasıdır. Savaşın sürmesi, hastalık ve açlıktan kaynaklanan ölüm dominosunu hareket ettirebilir. İkinci konusu ise, Suudi Arabistan'ın savaşa son vermek için en yoğun küresel baskı altında olurken Yemen ordusu ve halk güçlerinin savunma gücünün artmasıdır.
Ve üçüncüsü ise, Cenevre ve Kuveyt görüşmelerinin aksine Ensarullah hareketi ile eski hükümet, müzakereler başlamadan önce 1500-2000 esirin takası konusunda anlaşıp, bu anlaşmanın uygulanmasını İsveç müzakereleri sonrası ertelemiş olmalarıdır.
Londra'da yayınlanan el Arabi el Cedid gazetesinde bir yazı kaleme alan Beşri el Muktari şöyle bir değerlendirmede bulundu: İç ve bölgesel gelişmeler, Yemen'in siyasi sürecini yeni bir mecraya götürüyor. Savaş meydanlarındaki dengenin yanısıra, uluslararası camia her zamankinden ziyade Yemen halkının acı ve çileli durumundan yorulmuştur."
Yemen krizinin çözümü için yeni bir ortam gelişip, Batılı aktörlerin savaşın son bulmasını istediklerine dair bazı işaretler görülse de, İsveç görüşmelerinin en önemli özelliği, bu müzakerelerden sonuç çıkması ile ilgili "güven olmayışı"dır.
Bu doğrultuda, BM Güvenlik Konseyi'ndeki bir diplomatik kaynak, Fransız haber ajansına yaptığı açıklamada, bu müzakerelere karşı pek bir ümidin olmadığını, müzakerelerde somut ilerlemelerin sağlanması konusunda az bir şansın olduğu kaydetti.
Bu güven olmayışın esas nedeni ile, İsveç'teki Yemenli gruplar müzakere masasına oturduğu bir sırada, Suudi koalisyonun Yemen'in muhtelif noktalarına yoğun saldırılar gerçekleştirmesidir.
İsveç'teki müzakereye katılan Yemen'in eski hükümeti, savaşı sonlandırmak için kendisin bir irade sahibi olmaması burada esas meseledir. Suudi Arabistan ve müttefikleri, Yemen'e karşı savaşırken eski hükümet en zayıf konumda bulunuyor.