ÇOCUKLARDA TUVALET EĞİTİMİNE NASIL BAŞLANIR?
‘Çişini ne zaman öğretmeliyim’ diye kendinize sormaya başladığınız an doğru zaman. Bebeğinizden bazı sinyaller alıyorsunuzdur. Altını ıslattığında, kakasını yaptığında bunu sesli ya da hareketli olarak belirtiyordur. Kakasını yaparken yüzünü buruşturuyor, zorlanma hareketleri yapıyor ya da saklanıyordur. Bezi en az bir saat kuru kalıyordur.
Tüm bu belirtiler artık tuvalet eğitimi almaya hazır olduğunu gösterir.
Tuvalet eğitimi iki basamak şeklinde öğretilir. Birincisi tuvalet kontrolünün sağlanması, ikincisi tek başına tuvaletini yapması.
- Aşama Tuvalet Kontrolünün Sağlanması,
- Kaka kontrolü, çiş kontrolünden önce gelişir. Tuvalet eğitimine; kakayı tuvalete yapma basamağı ile başlamak uygun olacaktır.
- Gündüz saatlerinde çiş ve kaka kontrolü daha önce gelişir. Geceleri bez kullanmaya devam edin.
- Soyunma, giyinme- tuvalet temizliği, taharet musluğu kullanma, tuvalet kâğıdı ile silinme gibi becerileri tuvalet eğitiminden sonra öğretin.
- Aşama Tek Başına Tuvaletini Yapması
- Giyinme soyunma becerilerini öğreterek başlayın.
- Çocuğa övgüler söyleyerek yaptığı işten memnuniyetinizi belirtin, övgüleriniz tuvalet işlerini tek başına sürdürmesini saylayacaktır.
- Kuruluk süresine göre 2-3 saatte bir hatırlatın.
- Başlarda temizlenmek için sizi çağırdığında mümkün olduğu kadar erken yanında olun.
- Temizlenmeyi, kurulanmayı, sifon çekmeyi anlatarak beraber yapın, tek başına yaptığından emin olana kadar yardımı sürdürün.
- Temizliğini kendi yapmasa da mutlaka çıkışta ellerini sabunlatın.
Aylara Göre Tuvalet Eğitimi Basamakları
- 18-24 ay: Kaka kontrolü vardır. Gündüz saatlerinde 2-3 saat süre ile çişini tutar.
- 2-3 yaş: Jest ve mimiklerle tuvaletinin geldiğini belli eder. Ses ve söz ile tuvaletinin geldiğini belli eder. Tuvalette pantolonunu kendi başına indirir. Anne babasının denetiminde tuvaleti kullanır.
- 3-4 yaş: Gece boyunca kuru kalır. Yönlendirildiğinde poposunu siler. Yönlendirildiğinde sifonu çeker. Yönlendirildiğinde kendi başına tuvalete gider.
İlk tuvalete oturma nasıl olmalı? Tuvalet eğitimi sırasında anne baba neler yapmalı?
-Çocuk için güvenli lazımlık ya da klozet kapaklarından edinerek başlayın.
-Yönergelerinizi işaretlerle birlikte verin. Örneğin, pantolonu indir derken elinizle pantolonu indirme hareketi yapın.
-İlk zamanlar yetişmeye çalışırken heyecanlanabilir. Tuvalete yetişemeyip altına kaçırırsa anlayışlı olun. Bir dahaki sefer için onu cesaretlendirin.
-Tuvalet eğitimi boyunca çocuğun rahatça soyunacağı kıyafetler giydirin.
-El yıkatma ve tuvalet temizliğiyle ilgili hem anlayışlı hem de ısrarcı olun.
Özel Eğitim Uzmanı
Hatice Çokan