-
22
Tem
-
Sağlıkla ilgili çalışmaların doğru yürütülebilmesi için objektif sayısal değerlere gereksinim vardır. Örneğin bir yörede yaşayan belirli sayıdaki insanın ne kadarında beslenme yetersizliği görülür? Verem hastalığı ne orandadır ve yıldan yıla ne kadar değişir? Bağırsak enfeksiyonları ne oranda ve ne zamanlarda görülür?
Yöredeki nüfus artış hızı, doğum oranı, ölüm oranı, ortalama yaşam süresi nedir? Doğan her çocuktan ne kadarı yaşar? Bu sorular, yapılacak araştırmalar sonunda ulaşılan sayısal değerlerle ifade edilebilir.
Bu da bize sağlığın ölçülebilir bir kavram olduğunu gösterir. Sağlık ölçütleri denilen ve kayıtları düzenli olarak tutulan bu sayısal değerler sayesinde sağlık hizmetleri planlanabilir; insanların problemlerine ve gereksinimlerine uygun hizmetler ekonomik olarak gelişebilir.
Sağlık ölçütlerinden tüm dünyada ortak olarak kullanılanlar; sağlıkla ilgili harcamalar, nüfus artış oranı, ana ölüm hızı, bebek ölüm hızı, kaba doğum hızı ve kaba ölüm hızıdır.Sağlık ölçütleri bir ülkenin sağlık düzeyini gösterir. Sağlık ölçütlerini aşağıdaki gibi kısa-kısa tanımlayabiliriz:
Ana ölüm hızı; toplumdaki analardan bir yılda, gebelik, doğum ve lohusalığa bağlı olarak ölenlerin sayısının, aynı yılda gerçekleşen canlı doğumlara bölümünün on bin ya da yüz bin katıdır. Kadınların, yaşamlarında sağlık problemleriyle en çok karşılaştıkları ve en hassas oldukları dönem olan gebelik, doğum ve lohusalıktır.
Bu nedenle doğurganlık döneminde ki kadınlara özgü sağlık hizmetleri ne kadar ileri düzeyde ise, anaların ölüm oranı o kadar düşük biz hızda seyreder. Bu da sağlık hizmetlerine verilen önemin ölçütüdür. Ana ölüm hızı, gelişmiş ülkelerde, gelişmekte olan ülkelere göre daha düşüktür. Örneğin Afganistan’da %1,7 olan ana ölüm hızı, Japonya’da %0,08 dir.
Bebek ölüm hızı; bir yıl içinde canlı doğan ve o yıl içinde ölen bebeklerin sayısının, o yılki canlı doğum sayısına bölümünün bin katına denir. Bebeklik döneminde ölüm riski yüksek olduğundan bebek ölüm hızı önemlidir.
Kaba doğum hızı; bir yıldaki toplam canlı doğum sayısının yıl ortasındaki nüfusa bölümünün bin katıdır.
Kaba ölüm hızı; bir yıldaki ölüm sayısının, yıl ortasındaki nüfusa bölümünün bin katıdır.
Kaba doğum hızı ve kaba ölüm hızı ülkede insan sağlığına verilen önemi gösteren ölçütlerdir. Türkiye bu konuda Hindistan’dan sonra gelir…
No related posts.2 Yorum