Küme tipi baş ağrısı
ICD kodları: G44 G44.0 ICD kodu nedir?
Küme tipi baş ağrıları kendini sık, şiddetli ve her zaman tek taraflı baş ağrısı ataklarıyla gösterir. Genellikle şakak veya göz bölgesinde görülürler. Çoğu zaman, bazı migren ilaçları veya saf oksijen solumak ağrıyı hafifletebilir.
Bir bakışta
- Küme tipi baş ağrıları, çoğunlukla şakak veya göz bölgesinde olmak üzere, her zaman tek taraflıdır.
- Ataklar evreler halinde gerçekleşir.
- Küme tipi baş ağrıları, göz yaşarması, burun akıntısı veya hafif sarkık göz kapağı gibi semptomların eşlik etmesiyle diğer baş ağrılarından farklıdır.
- Bazı migren ilaçları veya saf oksijen solumak genellikle ağrıyı hafifletebilir.
- Erkeklerin küme tipi baş ağrısından etkilenme olasılığı kadınlardan üç kat daha fazladır.
Not: Bu yazıdaki bilgiler bir doktor muayenesinin yerini tutamaz ve kişinin kendi kendine teşhis yapabilmesi veya tedavi etmesi için kullanılmamalıdır.
Küme tipi baş ağrıları nedir?
Küme tipi baş ağrısı olan insanlar genellikle şiddetli baş ağrısı atakları yaşar. Bunlar her zaman tek tarafta, genellikle de göz veya şakak bölgesinde meydana gelir.
Diğer baş ağrısı türlerinin aksine, küme tipi baş ağrılarına eşlik eden tipik semptomlar vardır. Bunlar gözlerin yaşarması (genellikle yine tek taraflı), burun akıntısı veya hafif sarkık göz kapağıdır.
Küme tipi baş ağrısı tanımı, şikayetler belirli evrelerde daha sık ortaya çıktığı için kullanılır - (İngilizce cluster = gruplanma, birikme). Etkilenen kişiler, bu evrelerin arasında genellikle semptom göstermez. Küme tipi baş ağrılarının nedeni bilinmemektedir.
Tıp uzmanları, küme tipi baş ağrılarını birincil baş ağrılarından biri olarak tanımlar. Diğer birincil baş ağrıları, küme tipi baş ağrılarından çok daha yaygın ancak daha az ağrılı olan migren ve strese bağlı baş ağrılarıdır.
Yaygın baş ağrısı türleri nelerdir?
Aşağıdaki videodan, baş ağrılarının yaygın türlerini ve bunların belirtilerini öğrenebilirsiniz.
Bu ve başka videolar YouTube kanalında da mevcutturŞimdi izleyin
Bu sitede yayınlanan veri koruma bildirimleri geçerlidir.
Küme tipi baş ağrısı semptomları nelerdir?
Küme tipi baş ağrılarında tek göz bölgesinde delici, batan veya yakıcı ani ağrılar oluşur. Ağrı çok şiddetlidir ve şakak bölgesinde ve bitişik alın bölgesinde de ortaya çıkabilir. Bazı kişiler ağrı sırasında göze bir çivi batıyormuş gibi hissettiklerini söylemektedir.
Etkilenen göz genellikle kızarır ve yaşarır. Diğer olası etkiler şunlardır:
- Burun akıntısı veya tıkalı burun
- Gözbebeğinde küçülme
- Alın ve yanaklarda terleme
- Sarkık veya şişmiş göz kapağı
- Sese veya ışığa karşı aşırı duyarlılık
Küme tipi baş ağrısı olan birçok kişi, hareket ağrının bir kısmını hafiflettiği için bir atak sırasında huzursuzdur veya etrafta dolaşır. Bir ağrı nöbetinin süresi 15 dakika ile üç saat arasındadır. Bu sürenin sonunda, ağrı genellikle geldiği kadar hızla geçer. Çoğu insanda her zaman başın aynı tarafını etkiler.
Küme Baş Ağrıları neyle tetiklenir?
Küme tipi baş ağrılarının nedeni bilinmemektedir. Doktorlar örneğin aynı zamanda gündüz-gece ritmini düzenlemekten sorumlu olan beyindeki sinir hücrelerinin aşırı aktif olabileceğinden şüphelenmektedir. Bazı ailelerde küme tipi baş ağrıları daha yaygın olduğundan, kalıtım da rol oynuyor olabilir.
Migrene benzer şekilde, küme tipi baş ağrılarının da ağrı nöbetleri için belirli tetikleyicileri vardır. Bunlar örneğin farklı maddeler veya durumlardır. Birçok kişide alkollü içecekler küme tipi baş ağrılarına neden olabilmektedir. Diğer olası tetikleyiciler şunlardır:
- Çok yüksek rakımlarda bulunmak
- Nitrogliserin içeren ilaçlar, örneğin koroner kalp hastalığında kullanılan göğüs sıkışması karşıtı ilaçlar
Bunların tetiklediği nöbetler, sadece etkilenen kişi küme tipi baş ağrılarının sıklıkla meydana geldiği aktif bir evrede ise tetiklenir.
Bazı kişiler, belirli kokuların kendilerinde küme tipi baş ağrılarına neden olabileceğini bildirmektedir. Bazı peynir türleri veya sosis ürünleri gibi yiyecekler de sıklıkla hastalıkla ilişkilendirilir. Ancak bu tür gıdaların ağrı nöbetlerini tetikleyebileceği bilimsel olarak kanıtlanmamıştır.
Küme tipi baş ağrılarının görülme sıklığı nedir?
1000 kişiden sadece yaklaşık birinde küme tipi baş ağrıları görülür. Bu nedenle bu tip baş ağrısı, strese bağlı baş ağrıları ve migrene kıyasla çok nadir sayılır.
Erkeklerin küme tipi baş ağrısından etkilenme oranı kadınlardan üç kat daha fazladır. Küme tipi baş ağrıları genellikle ilk kez 20 ila 40 yaşları arasında ortaya çıkmaktadır. Ama her yaşta ortaya çıkabilirler.
Küme tipi baş ağrısı nasıl seyreder?
Küme tipi baş ağrıları genellikle yalnızca belirli evrelerde ortaya çıkar. Bu evrelere kümeler veya bölümler de denir. Süreleri birkaç gün ile birkaç hafta arasındadır. Küme tipi baş ağrısından etkilenen kişiler, bu evreler arasında uzun bir süre, hatta bazen yıllarca, herhangi bir şikayet yaşamaz. Ağrı nöbetlerinin olduğu evreler genellikle ilkbahar veya sonbahardadır.
Bir küme tipi baş ağrısı evresinde, ataklar iki günde bir veya günde birkaç kez meydana gelebilir. Ağrı genellikle tekrar tekrar, özellikle sabahın erken saatlerinde veya uykuya daldıktan bir veya iki saat sonra ortaya çıkar.
Küme tipi baş ağrıları nasıl önlenebilir?
Küme tipi baş ağrılarını önleyebilecek bir yöntem henüz bilinmemektedir. Bununla birlikte, nöbetleri önlemek için, etkilenenler tetikleyicileri bulup mümkün olduğunca onlardan kaçınmaya çalışabilir. Etkilenenlerin, diğer şeylerin yanı sıra, nöbetten önce ne yediklerini, içtiklerini veya ne yaptıklarını yazdıkları bir günlük tutmaları yararlıdır.
Bazı ilaçlar sık nöbetleri önlemeye yardımcı olabilir. Tedavide en sık kullanılan etken madde verapamildir. Ancak verapamilin kalp ritmi düzensizliği gibi yan etkileri olabilir. Ayrıca, bu aktif bileşen, Almanya'da küme tipi baş ağrılarının tedavisi için resmi olarak onaylanmamıştır. Bazı durumlarda doktorlar hala verapamil reçete edebilmektedir (kullanım amacı dışı kullanım olarak).
Lityum veya kortizon da bazen önleme amacıyla kullanılmaktadır.
Küme tipi baş ağrısı nasıl teşhis edilir?
Doktorlar ayrıntılı bir görüşme (anamnez) ve fiziki muayene ile söz konusu şikayetin küme tipi baş ağrısı olup olmadığını belirler. Muayenede, diğer şeylerin yanı sıra, dokunma ve kas kuvveti algısı da nörolojik olarak incelenir.
Baş ağrısının nedeni olarak diğer hastalıkları elemek için genellikle başın manyetik rezonans tomografisi (MRT) yapılır.
Küme tipi baş ağrısı nasıl tedavi edilir?
İbuprofen veya parasetamol gibi ağrı kesiciler, akut küme tipi baş ağrılarına karşı etkili değildir. Bununla birlikte, saf oksijen solumak birçok kişiye yardımcı olmaktadır. Bunun için solunum maskesi ile bir oksijen cihazı kullanırlar. Yeterli oksijen konsantrasyonuna ulaşılması önemlidir. Bu nedenle kullanılan solunum maskesi ağzınızı ve burnunuzu kapatmalıdır.
Triptan ilaç sınıfından bazı migren ilaçları da akut küme tipi baş ağrılarını hafifletebilir. Şırınga veya burun spreyleri, tabletlere göre daha etkilidirler. Tedavinin başlangıcında hastaneye yatış gerekebilir.
Bir ağrı nöbeti sırasında nelerin faydalı olacağına dair daha ayrıntılı bilgiyi gesundheitsinformation.de sitesinde bulabilirsiniz.
Küme baş ağrıları olan insanlar için günlük yaşam nasıldır?
Küme tipi baş ağrıları genellikle dayanılmaz olarak tanımlanır. Bir nöbet sırasında başka şeylere konsantre olmak, günlük faaliyetleri yürütmek veya trafikte yer almak genellikle mümkün olmaz. İş ve aile hayatı da etkilenmekte ve boş zaman etkinlikleri daha da zorlaşmaktadır.
Etkilenenler ayrıca, nöbetlerin genellikle geceleri meydana gelmesinden ve bazen uykuyu saatlerce kesintiye uğratmasından şikayet etmektedir. Etkilenen birçok kişi, uzun süre küme tipi baş ağrıları olduğunu bilmez ve ölümcül riski olan bir hastalıkları olmasından korkar. Hatta bazı kişiler küme tipi baş ağrıları nedeniyle yaşama isteklerini bile kaybetmektedir.
Küme tipi baş ağrısının teşhisi ve etkili tedavisi olduğunun bilinmesi genellikle insanları rahatlatır. Terapiye bağlı olarak, belirli değişiklikleri gerçekleştirebilmek önemlidir. Örneğin, etkilenen kişinin oksijen maskesini nasıl kullanacağını veya kendi başına cilt altına nasıl ilaç enjekte edeceğini öğrenmesi gerekebilir.
Küme tipi baş ağrıları olan kişilerin deneyimlerini gesundheitsinformation.de'de bulabilirsiniz.
- Gaul C, Diener HC, Müller OM. Cluster headache: clinical features and therapeutic options. Dtsch Arztebl Int 2011; 108(33): 543-549. doi: 10.3238/arztebl.2011.0543. Epub 2011 Aug 19.
- Gemeinsamer Bundesausschuss (G-BA). Tragende Gründe zum Beschluss des Gemeinsamen Bundesausschusses über die Änderung der Arzneimittel-Richtlinie (AM-RL): Anlage VI - Off-Label-Use Verapamil zur Prophylaxe des Clusterkopfschmerzes. 2012.
- Hacke W (Ed). Neurologie. Springer: Berlin 2016.
- Hoffmann J, May A. Diagnosis, pathophysiology, and management of cluster headache. Lancet Neurol 2018; 17(1): 75-83. doi: 10.1016/S1474-4422(17)30405-2.
- International Headache Society (IHS). Die Internationale Klassifikation von Kopfschmerzerkrankungen. 3. Auflage – ICHD-3. Aufgerufen am 21.10.2022.
- May A, Evers S, Brössner G, Jürgens T, Gantenbein AR, Malzacher V et al. Leitlinie zur Diagnostik, Therapie und Prophylaxe von Cluster-Kopfschmerz, anderen trigeminoautonomen Kopfschmerzen, schlafgebundenem Kopfschmerz und idiopathisch stechenden Kopfschmerzen. Nervenheilkunde 2016. 35: 137-151.
- Robbins MS, Starling AJ, Pringsheim TM et al. Treatment of Cluster Headache: The American Headache Society Evidence-Based Guidelines. Headache 2016; 56(7): 1093-1106. doi: 10.1111/head.12866.
Institut für Qualität und Wirtschaftlichkeit im Gesundheitswesen (Sağlık Hizmetlerinde Kalite ve Verimlilik Enstitüsü) (IQWiG) ile birlikte hazırlanmıştır.Tarih: