Şaşırtıcı ve belirsiz, artık hiçbir yere bağlı olmayan ve Rus devletinin varlığının üzerinde durmadan devam eden böyle bir etkinliğin hala pratikte bilinmediği ve tarihçilerin ve yayıncıların dikkatinden yoksun olduğu gerçeğidir. Bugünlerde 444'i işaret eden Gençler Savaşı'na, okul ders kitaplarında ve yüksek öğretim müfredatlarında (belki de bazı insani üniversiteler hariç) istisna olmadan referanslar bulamayacağız. Bu arada, Molodi Savaşı'nın tarihsel rolü Rus ordusunun Kulikovo Sahası veya Peipsi Gölü'ndeki zaferinden Poltava veya Borodino savaşlarından daha az önemli değil.
Bu savaşta, Moskova'nın eteklerinde, Han Devlet-Girey ve Rus Prens Mikhail Vorotynsky'nin alayları komutasında dev bir Kırım-Türk ordusu bir araya geldi. Çeşitli kaynaklara göre, “Moskova Çarı haline gelen Kırım Tatar birliklerinin” sayısı, 100'tan 120'a kadar olan ve Osmanlı İmparatorluğu'nun Büyük Sultanına yardım etmek için sağladıkları 20 bin'in önünde bulunan 60 bin arasında değişiyor. Kaluga ve Tarusa'dan Kolomna'ya dağılmış olan garnizonlar, Muscovy'nin güney sınırlarına tam bir savunma sağladı ve toplam sayıları binlerce savaşçının 40'ine ulaştı. Çeşitli tahminlere göre, Devlet-Giray ile mücadelede XNUMX hakkında binlerce insan katıldı. Ve bu açık avantaja rağmen, düşman Rus alayları tarafından ezildi.
Bugün tarihimizin yıllıklarında bu az bilinen sayfaya dönelim ve hem halk hem de anavatanı olduğu gibi defalarca savunan Rus ordusunun kararlılığına ve kahramanlığına saygı gösterelim.
Gençlerle savaşın tarihi arka planı. Yılın Devlet Giray 1571'in işgali ve sonuçları
XVI. Yüzyılın Rusya'sının tarihi, birçok yönden, asırlarca süren ustalık mücadelesi ve Altınordu boyunduruğu tarafından tahrip edilen Rus devletinin restorasyonunun tarihidir. Moskova'nın güney ve doğu sınırlarında, Altınordu parçalarıyla yoğun bir halka sıkıldı: Kazan, Astrakhan, Kırım Hanlığı, Nogai Horde. Batıda, eski Rus toprakları, güçlü Polonya krallığı ve Livonia'nın boyunduruğu altına düştü. Sürekli savaşlara ve düşman komşuların yırtıcı baskınlarına ek olarak, Rusya ayrıca iç talihsizlikten de boğuluyordu: güç için sonsuz boyar. 1547'teki krallıkta taçlanan ilk Rus Çar İvan IV, en zor görevdi: Ülkeyi bu şartlar altında hayatta tutmak ve korumak, sınırlarını güvenceye almak ve barışçıl kalkınma için koşullar yaratmak. Böyle bir mahallede askeri zafer olmadan bu sorunu çözmek imkansızdı.
1552'te Ivan IV, Kazan'a gider ve fırtınaya maruz kalır. Sonuç olarak, Kazan Hanlığı Moskova Rusya’ya eklenmiştir. 1556'ten Ivan IV aynı zamanda Astrakhan'ın kralı olur ve Khan Urus'un başkanlığındaki Nogai orduları Moskova'ya aşırı bağımlı oldu. Kazan ve Astrakhan'ın ilhak edilmesinin ardından, Sibirya Hanlığı kendisini bir Moskova mahkemesi olarak tanıdı. Buna ek olarak, Kafkas küçük prensleri Moskova Çarlarından kendilerini ve halklarını ve Kırım Tatarlarının baskınlarını ve Osmanlı saltanatının yetkisi altına girmeyi korumaya başladı.
Moskova, Rusya'yı Güney ve Doğu'dan çevreleyen Müslüman devletler üzerindeki etkisinin sınırlarını gittikçe daha fazla zorladı. Jeopolitik kilo alan kuzey komşusu, Osmanlı İmparatorluğu ve vassası için gerçek bir sorun haline geldi: Moskova krallığı boyunca yer alan Müslüman devletlerin jeopolitik çıkarlarının bir alanı olduğunu düşünen Kırım Hanlığı.
Rus krallığı için bir başka tehlike batı sınırlarına asıldı. 1558'te Ivan IV, başlangıçta Moskova otokratı için oldukça başarılı bir şekilde gelişen Livonia ile savaşa başladı: Narva ve Dorpat da dahil olmak üzere çok sayıda kale ve şehir saldırıya uğradı. Moskova Çarının başarıları Livonia’yı askeri-politik ittifaklar aramaya zorladı ve 1561’te Livonia Konfederasyonu, Livonia’nın vokal olduğu Litvanya Prensliğine girdi. Ve 1569’te, Litvanya Büyük Dükalığı ve Polonya Krallığı, tek bir Polonya-Litvanya Topluluğu’nda birleşti. Kuvvetlerin askeri-politik uyumu, Moskova lehine değil, kökten değişti ve bu İsveç’in savaşa katılmasıyla daha da kötüleşti. Askeri eylemler uzun süren bir doğayı edindi, bu yüzden Korkunç İvan'ın Baltık Devletlerinde 16. yüzyılın başlarında Rus ordusunun önemli kuvvetlerini elinde tutması gerekiyordu.
Bu nedenle, 16. yüzyılın başında 70, Ivan IV'ün ana askeri kaynakları batı askeri harekat tiyatrosu ile ilişkilendirildi. Kırım Hanlığı ve Osmanlı Devleti için, kullanamayacakları çok uygun bir politik yapılandırma ve askeri kaynakların konuşlandırılması ortaya çıktı. Rusya krallığının güney sınırlarında giderek daha huzursuz hale geliyordu. Kırım Tatarlarının sık sık baskınları, Rus yerleşimlerine harabiyet getirdi, esir erkekler, kadınlar, çocuklar Karadeniz'in her iki tarafındaki köle pazarlarında kârlı bir mal oldu.
Bununla birlikte, sınır baskınları Nogai Horde ve Siberian Hanlığı'nın bağımlılığından çekilemedi, Kazan ve Astrakhan'ı Rusya krallığından koparamadı. Bu, ancak Moskova’nın askeri çatışmaları ölçeklendirme yeteneğini kırarak başarılabilir. Ve bunun için muzaffer bir savaşa ihtiyacımız vardı.
1571'te Kırım Han Devlet-Girey kırk bin kişilik bir orduyu toplar ve Moskova'ya ilerler. Ciddi bir direnmeyle karşılaşmayan tahkimat zincirinin etrafında dolaşıp (“çapraz çizgiler” denir), Moskova'nın eteklerine gitti ve şehri ateşe verdi. Tüm başkentin yandığı yangınlardan biriydi. Bu korkunç yangında herhangi bir hasar istatistiği bulunmamakla birlikte, ölçeği, pratikte yalnızca Moskova Kremlin ve birkaç taş kilisenin yangından kurtulduğu gerçeğiyle değerlendirilebilir. İnsan fedakarlığı binlerce kişiden oluşuyor. Buna hem Moskova'ya yapılan saldırıda hem de yolda giderken alınan çok sayıda Rus dolusu eklenmelidir.
Rusya krallığının başkentinin yakılmasını düzenleyen Devlet Giray, kampanyanın temel amacını başardı ve bir ordu kurdu. Kırım Tatar ordusu, onlarla birlikte ele geçirilen binlerce Rus (bazı kaynaklar 150 hakkında “yaşayan mallar” olarak ele geçirilen binlerce insan) ve çalınan malların nakliyesini alarak Kırım'a geri döndü. İhlal edilen küçük düşürmeyi vurgulamak için Devlet-Girey, Moskova Çar'a bir bıçak gönderdi, "İvan kendini katletti."
Yılın yıkıcı 1571 istilasından sonra, Moskova Rusya artık yükselemez gibi görünüyordu. 36 şehirleri katledildi, yakılan köyler ve çiftliklerin hiç bir hesabı yoktu. Açlık harap olmuş bir ülkede başladı. Ayrıca, ülke batı sınırlarına savaş açtı ve orada önemli askeri güçler bulundurmaya zorlandı. Kırım 1571 işgalinden sonra Rusya, kolay bir av gibi görünüyordu. Osmanlı Saltanatının ve Kırım Hanlığının önceki planları değişti: Zaten Kazan ve Astrakhan Hanlarının restorasyonu çok azdı. Nihai hedef tüm Rusya'nın fethi idi.
Osmanlı Devleti'nin desteğiyle Devlet Girey, Kırım Tatar askerlerinin yanı sıra, Türk yeniçeri ve Nogai süvari birliklerinden seçilmiş alayları da içeren daha büyük bir orduyu topladı. Haziran ayının başlarında 1572, yüz bininci Kırım Tatar ordusu Perekop kalesinden Moskova'ya taşındı. Kırım Hanlığı'ndan esinlenilen Başkirler, Cheremis ve Ostyaks ayaklanması, askeri kampanya planının bir parçası oldu.
Yüzyıllardır Rusya ile savaşan hemen hemen herkes tarafından yapılan Rus toprakları, zaten Han Muryalıları arasında bölünmüştü. O zamanki yıllarda söyledikleri gibi, Kırım Han gitti “... Rus topraklarında birçok kuvvetle ve o dati'nin Batu'da olduğu gibi bütün Rus topraklarını boyadı.”. Devlet-Girei, kendisi hakkında “krallığa Moskova'ya gittiğini” ve her şeyde kendisini Moskova tahtında görmüş olduğunu söyledi. Esirin kaderi için Çar Ivan IV hazırlandı. Her şey önceden belirlenmiş bir sonuç gibi görünüyordu ve yalnızca son ölümcül darbeyle uğraşmak zorunda kaldı. Beklemek uzun sürmedi.
Битва
Moskova’yı, geçen yılki Kırımların işgaliyle tahrip edilen yaraları iyileştirmeyen, böyle bir kuvvete karşı çıkacak ne olabilirdi? Birlikleri, İsveçliler ve İngiliz Milletler Birliği ile sürekli çatışmaların yaşandığı batı yönünden çıkarmak mümkün değildi. Başkente olan yaklaşımları koruyan Zemsky garnizonları, güçlü bir düşman içerecek kadar açık değildi.
Tatar-Türk ordusunu karşılayacak olan Rus kuvvetlerinin emri için, Korkunç İvan Prens Mikhailo Vorotynsky'yi çağırıyor. Bu seçkin kişinin tarihi kişiliğine kısaca dikkat çekmek gerekir.
Chernigov prenslerinin eski Rus şubesinin soyundan olan Prens Mihail İvanoviç Vorotynsky'nin kaderi basit değildi. Kazan'ın ele geçirilmesinden sonra, sadece bir boyar rütbesini değil, aynı zamanda tüm boyar isimlerinin üzerinde yükselme anlamına gelen bir Çar hizmetkarının en üst rütbesini aldı. Orta Çar Duma'nın bir üyesiydi ve 1553'ten Mikhail İvanoviç, Sviyazhsk, Kolomna, Tula, Odoev, Kashira, Serpukhov ile aynı zamanda bir vesile oldu. Ancak, Kazan'ın ele geçirilmesinden on yıl sonra kraliyet lehine utanç verici hale geldi. Prens Alexey Adashev ile ihanet ve çarpışmadan şüphelenildi, daha sonra Korkunç İvan ailesini Belozersk'e sürgün etti.
... yaklaşan ölüm tehlikesi karşısında, Korkunç İvan, rezil prensin emrini çağırıyor, Zemsky ve Oprichny birimlerini bir orduya sokuyor ve onları Vorotynsky altına alıyor.
20'e kadar olan en büyük Rus kuvvetleri binlerce Zemstvo ve Oprichnich askeriyle Serpukhov ve Kolomna'da sınır muhafızları vardı. Rus ordusu, 7 tarafından, Heinrich Staden’ın savaşında savaşan binlerce Alman asker tarafından güçlendirildi ve az sayıda “layık onay” (halkın milisleri) de vardı. Mikhail Cherkashin komutasındaki 5 bin Kazak kurtarmaya geldi. Bir süre sonra Ukrayna Kazakları yaklaşık bin kişiye ulaştı. Devlet Giray ile savaşması gereken toplam asker sayısı, 40'in binlerce insanıydı - Moskova krallığının düşmanı kovmak için toplayabileceği şeydi.
Tarihçiler farklı olarak Genç savaşının başlama tarihini belirler. Bazı kaynaklarda, 26'a Temmuz 1572 adı verilir, ilk silahlı çatışma gerçekleştiğinde, çoğu kaynak Temmuz 29'i ana savaş olaylarının başladığı tarih olarak kabul eder. Biriyle ya da diğeriyle tartışmayacağız. Sonuçta, tarihçilerin kronoloji ve olayların yorumlanması ile ilgilenmesine izin verin. Rusların iki katından daha fazla, kampanyalardaki güçlü ve test edilmiş bir orduyla acımasız ve becerikli bir düşmanın, endikasyonlarla direnecek gücü olmayan ölümcül yaralı ve harap olmuş ülkeyi kırmasını engelleyebilecek olanı anlamak çok daha önemlidir. Hangi güç kaçınılmaz görünüyordu durdurabilirdi? Sadece zaferin değil, aynı zamanda üstün bir düşmanın tam bir yenilgisinin kaynağı neydi.
... Don’a gelince, Temmuz 23’ta, Temmuz 1572’te, Tatar-Türk ordusu Oka’da, X Temmuz’da durdu. Kırımlar nehri zorlamaya başladı. İlki, Teberdey-Murza'ya liderlik eden Kırım ordusunun 27 bininci avangardını geçti. Sadece 20 askerlerinin bulunduğu "boyar çocuklarının" küçük bir gardiyan ekibi tarafından karşılandı. Bu ayrılma Prens Ivan Petrovich Shuisky tarafından yönetildi. Shuisky'nin takımı umutsuzca savaştı, ancak güçler çok eşitsizdi, bu savaşta neredeyse takımın bütün askerleri öldürüldü. Bundan sonra, Teberdey-Murza'nın avangard alayları bugünkü Podolsk yakınlarındaki Pakhra Nehri'ne ulaştı ve orada ana güçlerin yaklaşmasını bekliyordu. 200 Temmuz gecesi, Tatar-Türk ordusunun ana güçleri de Oka Nehri'ni geçti.
Prens Nikita Odoyevsky ve Fyodor Sheremetev'in "sağ el" alaylarını kanlı bir savaşta reddeden Devlet Giray, Tarusa ve Serpukhov'u atlayarak Moskova'ya taşındı. Ondan sonra Prens Khovansky'nin alayını ve Prens Khvorostinin'in açık alayını kabul etti. Rus birliklerinin ana güçleri Serpukhov'daydı. Aynı yerde, Vorotynsky bir “yürüyüş şehri” (mobil ahşap kale) yerleştirdi.
Böylece, ilk bakışta garip bir düzenleme vardı: avangard ve Kırımların ana güçleri Rus başkentine doğru ilerliyordu ve Ruslar ayak izlerini takip ediyorlardı. Tatar-Türk ordusunun Ruslar arasında Moskova'ya giderken hiçbir gücü yoktu. “Bilinmeyen Borodino. Yılın 1572 Molodinsk savaşı "А.Р. Andreev, Rus askerlerinin Tatar ordusunun ayak izlerini takip ettiği bildirildiği tarihin metnini veriyor. “Çok daha kötüsü, onu arkadan takip ettiğimiz kral; ve Moskova’yı koruyor ... ".
Mikhail Vorotynsky alaylarının eylemlerinin tuhaflığı, aslında Rus askerlerinin cesaret ve umutsuz korkusuzluğu ile birlikte Rus ordusunun zafere götüren planının bir parçasıydı.
Böylece, Devlet Giray'ın avangard ordusu, Pakhra Nehri boyunca (Moskova yakınlarındaki modern Podolsk'un kuzey banliyölerinde) zaten gerilmiş ve arka koruma Molodi köyünün (Moskova Bölgesi'nin modern Çehov bölgesi) yakınında Rozhayka'ya zorlukla ulaşmıştı. Bu gerginlik ve Rus birliklerinden faydalandı.
Temmuz 29 Mikhail Vorotynsky, genç oprichnogo voyvodası Prens Dmitry Khvorostinin Tatar ordusunun alayının arkasına düzenlenen saldırıya atıldı. Han'ın ordusunun muhafazası, güçlü ve iyi silahlanmış ayak alaylarından, topçu ve seçici Han süvarilerinden oluşuyordu. Devlet Giray’ın iki oğlunun aleyhine emir verdi. Düşman açıkça Rusların beklenmedik bir saldırısına hazır değildi. Şiddetli bir savaşta, han birimleri neredeyse imha edildi. Atılan kurtulanlar silâhkaçtı. Khvorostininsky muhafızları, Kırım ordusunun ana güçleriyle çarpışana kadar kaçan ve onu süren düşmanın peşinden koşmaya koştu.
Rus muhafızlarının darbesi o kadar güçlüydü ve beklenmedik bir durumdaydı ki Devlet Giray yürüyüşü durdurmak zorunda kaldı. Kırım Han, Rusich'lere bir savaş vermek için orduyu dağıtmaya karar verdi, çok sayıda Rus kuvvetini geride bırakarak, korunmasız arka tarafında geride bırakmak, Moskova'ya ilerlemek tehlikeliydi. Vorotynsky'nin güvendiği şeydi.
Bu arada, Dmitry Khvorostinin muhafızları, Han ordusunun ana güçleri ile şiddetli bir bölümde buluştu. Ruslar umutsuzca savaştı ve Devlet Giray yürüyüşlerini sürdürerek birimlerini daha fazla savaşa sokmaya zorladı. Ve böylece Ruslar ayrıldı ve ayrılmaya başladı. Vorotynsky’nin planı, daha sonra Khvorostinin’in Han ordusunu takip etmesi için zorla geri çekilmesiyle bir savaş başlatmaktı. Böylece oldu. Başarıyı geliştirmek isteyen Devlet Giray ordusu, geri çekilmekte olan Rus’u takip etmek için acele ediyor.
... Khvorostyninsky'nin gardiyanları, Tatar-Türk ordusunun ve Han oğullarının arka taraflarını yıkarken, Molodi köyü yakınlarındaki uygun bir tepede, Vorotynsky'yi geliştiren Kırımlıların ana güçleriyle savaştılar. Rus surları güvenilir bir şekilde Rozha Nehri tarafından kaplandı (şimdi bu nehire Rozhayka deniyor).
Ve böylece Temmuz 30 Khvorostinin'in hazır bir manevra ile ayrılması, Devlet-Girey’in kasırga ateşinde, “yürüyüş kentinde” ve Rus birliklerinin tepesinin eteğinde yer alan avuç içi ateşine yol açıyor. Gerçek kıyma makinesi başladı. Kırımların ezici güçleri defalarca Rus raflarına yuvarlandı, ancak savunmaya giremedi. Kavga sürdü. Bu olaylar için Devlet Giray hazır değildi.
Temmuz 31 Kırım Han, bütün gücü ile “yürüyüş şehri” saldırısına koşuyor. Giderek daha fazla sayıda yeni asker saldırıya giriyor, ancak Rus alaylarının savunma oluşumlarını kırmak mümkün değil. “Ve o gün, mnosi tabanlarının duvar kâğıtlarından ve kanla karıştırılmış sudan büyük bir savaş gelirdi. Akşamları alaylar trende, Tatarlar da kamplarında keşfedildi. ". Devlet-Girey, çok büyük kayıplar yaşıyor, Teberdey-Murza, komutasındaki Kırım ordusunun öncüsü olan saldırılardan birinde öldü.
1 Ağustos Rus alaylarının ve “şehir yürüyüşünün” fırtınası, Kırım Hanından sonra ordudaki ikinci adam Divey-Murza tarafından yönetildi, ancak saldırıları başarısız oldu. Ayrıca, Divey-Murza başarılı bir Rus baskını altına girdi ve kovalamaca sırasında Alalykin'in oğlu Suzdal Temir-Ivan Shibaev tarafından ele geçirildi. İşte bu bölüm, metni “The Unknown Borodino. Molodinsk savaş 1572 gda "A.R. Andreev: “... argamak (ata binme doğu ırklarından biri - EM) altına girdi ve oturmadı. Ve burada, Evo zırh giymiş Argamak İsa'yı aldı. Tatar örtüşmesi eskisinden daha zayıflaştı ve Rus halkı harekete geçti, kaçtı, dövüldü ve bu savaşta Tatarlar çok yendi ”. O gün baş komutana ek olarak, Devlet Giray'ın oğullarından biri yakalandı.
Vorotynsky birlikleri “yürüyüş şehri” tutarken her zaman ne yemek ne de sudan oluşan bir vagon treni olmadan duruyorlardı. Hayatta kalabilmek için açlıktan tüketilen Rus ordusu atlarını katletmek zorunda kaldı. Devlet-Girei’yi bilir, taktiklerini değiştirebilir ve “yürüyüş şehri” ni kuşatmaya zorlayabilir. Bu durumda savaşın sonucu farklı olabilir. Ancak Kırım Hanı açıkça beklemek niyetinde değildi. Rusya Krallığı'nın başkentinin yakınlığı, taş haline gelen Vorotynsky alaylarını alamadığı için zafer ve kötülük susuzluğu Han'ın aklını bulanıklaştırdı.
Geldi 2 Ağustos. Gömülü Devlet Giray, yine “yürüyüş şehri” üzerine yaptığı saldırıların çığını gönderdi. Han beklenmedik bir şekilde süvarilerin sökülmesini emretti ve Türk yeniçeriyle birlikte yaya olarak "yürüyen şehir" saldırısına devam etti. Ancak Ruslar hala aşılmaz kaldı. Açlıktan iltihap duyup susuzluk çeken Rus savaşçıları ölümüne durdu. Aralarında ne umutsuzluk ne de korku vardı, çünkü neye değer olduğunu biliyorlardı, dirençlerinin bedelinin gücünün varlığıydı.
Prens Vorotynsky Ağustos 2, savaşın sonucunu önceden belirleyen riskli manevralar üstlenir. Savaş sırasında, arkada bulunan büyük bir alay gizlice “yürüyüş kentini” terk etti ve çukurdan arkaya doğru Kırımların ana kısımlarına geçti. Orada askeri bir formasyonda ayağa kalktı ve şartlı bir sinyal bekledi.
Planda öngörüldüğü gibi, topçu, "yürüyüş şehri" nden gelen güçlü bir voleybolu ve oprichnaya prens valisi Dmitry Khvorostinin alayı ve Ruslarla savaşan Alman askerlerinin alayı ile savunma hattını terk edip bir savaş başlattı. Bu zamanda, büyük bir Prens Vorotynsky alayı, Tatar-Türk ordusunun arkasına isabet etti. Şiddetli eğik çizgi başladı. Düşman, güçlü takviyelerin Ruslara ulaştığını düşündü ve kaçtı. Tatar-Türk ordusu kaçtı ve savaş alanına düşen dağları terk etti. O gün, Tatar savaşçılarına ve Nogais’e ek olarak, neredeyse tüm 7’in binlerce Türk yeniçeri öldürüldü. İkinci oğlunun Devlet-Girey'in yanı sıra torunu ve kayınpederinin de bu savaşa düştüğü söyleniyor. Silahlar, pankartlar, çadırlar, Tatar ordusunun vagon trenindeki her şey ve hatta Kırım Hanının kişisel silahı Vorotynsky alayları tarafından ele geçirildi. Devlet Giray kaçtı, birliklerinin dağınık kalıntıları Ruslar tarafından Oka ve ötesine sürüldü.
Zamanın bir kronik olduğunu “Ağustos akşamı 2'ta, kral, Kırım Kralı'nın bataklığında üç bin cılız insanı geri çekmek için Kırım Kralı'ndan ayrıldı ve kralın kendisi geceyi koştu ve Oka Nehri aynı geceye tırmandı. Ve valiler sabahleyin, Kırım Kralı'nın kaçtığını ve diğer tüm insanların tepeye çıktığını ve tüm bu toptarların Oka Nehri'ne çarptığını öğrendi. Fakat Oka Nehri'nde, Kırım kralı, onu korumak için iki bin kişiyi terk etti. Ve bu tatar binlik bir adam tarafından dövüldü ve birçoğu da yenildi ve diğerleri Oka'nın ötesine geçti. ”.
Oka'nın önünden geçmeden önce Kırımlı alt kesicilere uygulanan zulüm sırasında, kaçanların çoğu öldürüldü, buna ek olarak, görevi Tatar ordusunun kalıntılarının üstünü örtmek olan 2 bininci Kırım muhafızının imhası oldu. En fazla 15 bin savaşçı Kırım'a döndü. bir "TürklerAndrei Kurbsky'nin Molodinsk savaşından sonra yazdığı gibi, hepsi kayboldu ve dönmedi, demek ki Konstantinopolis’te değil..
Savaşın sonucu
Molody'de kazanılan zaferin değerini abartmak zor. 1571 yılında Devlet-Giray'nin yıkıcı baskısından ve Moskova'nın yakılmasından sonra, yıkımın yol açtığı yıkımdan sonra, Rus krallığı zar zor ayağa kalktı. Bununla birlikte, Batı'da devam eden savaş koşullarında, Moskova bağımsızlığını savunmayı başardı ve uzun süre Kırım Hanlığı'nın yarattığı tehdidi ortadan kaldırdı. Osmanlı Devleti, orta ve alt Volga bölgesini kendi çıkarları alanına girme planlarından vazgeçmeye zorlandı ve bu bölgeler Moskova'ya atandı. Astrakhan ve Kazan Hanlığı bölgeleri artık nihayet ve kalıcı olarak Rusya'ya dahil edildi. Moskova, sınırlarının Güneyindeki ve Doğusundaki etkisini güçlendirdi. Don ve Desna'daki sınır tahkimatı, 300'ten güneye Güney'e yönlendirildi. Ülkenin barışçıl kalkınması için şartlar yaratıldı. Çernobil bölgesinde ekilebilir alanların gelişiminin başlangıcıydı, daha önce Yabani Alanın göçebelerine aitti.
Başarılı olursa, Devlet-Girey’nin Moskova’ya yönelik kampanyasında Rusya’nın büyük olasılıkla Osmanlı İmparatorluğu’nun siyasi bağımlılığı altındaki Kırım Hanlığı’nın bir parçası haline gelmesi bekleniyor. Tarihimizin gelişimi tamamen farklı bir vektörde ilerleyebilir ve şu anda hangi ülkede yaşayacağımızı kim bilebilir.
Ancak bu planlar, bu unutulmaz savaşta Rus devletini savunan savaşçıların kararlılık ve kahramanlıklarını kırdı.
Ülkenin tarihinde, Molodi savaşının kahramanlarının isimleri - prensler Shuisky, Khovansky ve Odoyevsky, Khvorostinin ve Sheremetev - Minin ve Pozharsky, Dmitry Donskoy ve Alexander Nevsky isimlerinin yanında durmalıdır. Ayrıca, “yürüyüş kentinin” topuna liderlik eden Alman Heinrich Staden askerlerinin hatırasına haraç ödenmesi gerekiyor. Ve elbette, komutanın yetenekleri ve Prens Mihail İvanoviç Vorotynsky'nin bu büyük zaferinin sahip olamayacağı büyük cesaret cesaretini sürdürmeye değer.
Kaynaklar:
Andreev A.R., Bilinmeyen Borodino. Molodinsk savaş 1572 yıl.
Buganov V.I. 1572 yılında Kırım Tatarlarına karşı kazanılan zaferin öyküsü // 1963 yılı için Arkeografik Yıllığı.
V. Kargalov, XVI-XVII. Yüzyılların Rus valileri. M.: Rusça kelime, 2011.