Gaia BH1: Dünya'ya En Yakın Kara Delik Rekoru Kırıldı!
Harvard & Smithsonian Astrofizik Merkezi ve Max Planck Astronomi Enstitüsü'nde görev alan Kareem El-Badry ve ekibi, Gaia uzay aracından gelen veriler doğrultusunda Dünya'ya en yakın kara deliği keşfettiklerini duyurdu!
Dünya'ya sadece 1560 ışık yılı uzaklıkta bulunan ve Güneş'ten 10 kat daha fazla kütleye sahip olan Gaia BH1, Dünya'ya en yakın kara delik rekorunun eski sahibine göre Dünya'ya yaklaşık iki kat daha yakın. Araştırmacılar, yıldız kütleli bu kara deliğin "kozmik arka bahçemizde" sayılabilecek kadar yakın mesafede olduğunu söylüyor.
Ancak Gaia BH1'i özel kılan tek şey bu değil. Kara delik; kendisine hemen hemen Dünya ile Güneş arasındaki mesafe kadar uzaklıkta bulunan, Güneş benzeri bir yıldız ile birlikte bulunuyor. El-Badry bu konuda şöyle konuşuyor:
Güneş Sistemi'ni alın, Güneş'in olduğu yere bir kara delik koyun, Dünya'nın olduğu yere de Güneş'i koyun; yeni bulduğumuz sistemi elde edeceksiniz. Bunun gibi sistemlerin tespit edildiğine dair birçok iddia olmasına rağmen bu keşiflerin neredeyse tamamı daha sonradan çürütülmüştü. Bu, galaksimizdeki yıldız kütleli bir kara deliğin etrafında geniş bir yörüngede dönen Güneş benzeri bir yıldızın ilk kesin tespitidir.
Gaia BH1'in Keşfi
Gaia BH1'in bize en yakın kara delik olmasına rağmen henüz keşfedilmesinin en büyük sebebi "beslenmeyen bir kara delik" olmasıdır. Doğalarından ötürü kara delikleri keşfetmek oldukça zordur. Ancak etrafındaki materyalleri içine çekerek beslenen bir kara delik, ironik şekilde evrendeki en parlak cisimlerden biri haline gelir. Öyle ki yaydığı ışınlar, milyonlarca ışık yılı uzaklıktan tespit edilebilir.
Bu yüzden araştırmacılar, Gaia BH1'i tespit edebilmek için yeni bir alternatif yöntem kullandılar. Galaksimizin üyeleri olan 2 milyar yıldızın konumlarını, hızlarını ve yörüngelerini detaylı olarak haritalayan Avrupa Uzay Ajansı (ESA) 'ya ait Gaia uzay aracı tarafından toplanan verileri incelediler. Araştırma ekibinin başındaki El-Badry şunları söyledi:
Son dört yıldır çok çeşitli veri kümeleri ve yöntemler kullanarak hareketsiz kara delikleri arıyorum. Bana (ve başkalarına) ait önceki girişimler ancak kara delik kılığına giren bir ikili sistem yelpazesi ortaya çıkarabildi, ancak bu sefer aramamız ilk kez meyve veriyor.
Bu çalışmada hakkında veri toplanan yıldızlardan birisi de Gaia BH1 ile birlikte bir ikili sistem oluşturan bu yıldızdı. Kuzey Gemini Gözlemevi'nin de doğruladığı veriler, çok büyük ve görünmeyen bir cismin yıldızın yörüngesinde düzensizliklere sebep olduğunu ve bu cismin her 186 Dünya gününde bir sistemin kütle merkezinin etrafındaki yörüngesini tamamladığını göstermektedir. El-Badry bu konuda şunları söylemiştir:
Sistemin bir kara delik içerdiğine dair ilk belirtileri aldığımızda iki nesnenin yörüngelerindeki en yakın mesafeye gelmesine sadece bir hafta vardı. Cisimlerin birbirine en yakın olduğu noktada yapılan ölçümler, ikili bir sistemde doğru kütle tahminleri yapmak için gereklidir. Bu nedenle Gemini'nin kısa bir zaman ölçeğinde gözlem sağlama yeteneği, projenin başarısı için kritik öneme sahipti. Mesafenin en aza indiği o kısa dönemeci kaçırmış olsaydık bir yıl daha beklememiz gerekecekti.
Teorik Modellerdeki Potansiyel Eksiklikler
Bu ilgi çekici keşif, birçok soruyu da beraberinde getiriyor. Bilim insanlarına göre Gaia BH1'i oluşturan ata yıldız Güneş'ten 20 kat daha kütleli olmalıdır. Ancak eğer bu doğruysa, yıldız sadece birkaç milyon yıl yaşamalıdır. Bu bir yıldız için çok kısa bir ömürdür. Ayrıca bu varsayıma göre yıldızın, süpernova geçirip kara deliğe dönüşmeden önce süperdev evresinde iken kendisine eşlik eden komşusunu yutmuş olması gerekirdi. Ancak gözlemlerde de açıkça görülebileceği gibi, yutulmuş olması gereken yoldaş yıldız hala orada.
Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, sitemizin/uygulamamızın çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, %100 reklamsız ve çok daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.Kreosus
Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.
Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.Patreon
Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.
Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.YouTube
YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.
Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.Diğer Platformlar
Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.Giriş yapmayı unutmayın!
Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.
Bu durum, teorik modellerimizde bazı eksiklikler olabileceği anlamına geliyor. El-Badry bu konuda şunları söylüyor:
Bu sistemin standart ikili sistem evrimi modelleriyle uyum sağlamaması ilginçtir. Bu durum, bu ikili sistemin nasıl oluştuğu ve bu hareketsiz karadeliklerden kaç tanesinin orada olduğu hakkında pek çok soru ortaya çıkarıyor.
ABD Ulusal Bilim Vakfı üyesi ve Gemini Gözlemevi çalışanı Martin Still de bu konuya şöyle değiniyor:
Bu durum galaksimizde varlığını tahmin ettiğimiz hareketsiz karadeliklerin ileride keşfedilebileceğini müjdelese de gözlemler, aynı zamanda çözülmesi gereken bir gizemi ortaya çıkarıyor: Bu ikili sistemdeki refakatçi yıldız, ortak bir geçmişi paylaştığı komşusunun egzotikliğine rağmen neden tamamen normal bir hayat sürüyor?
İçeriklerimizin bilimsel gerçekleri doğru bir şekilde yansıtması için en üst düzey çabayı gösteriyoruz. Gözünüze doğru gelmeyen bir şey varsa, mümkünse güvenilir kaynaklarınızla birlikte bize ulaşın!
Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.Soru & Cevap Platformuna Git
- 35
- 15
- 9
- 6
- 6
- 3
- 2
- 1
- 0
- 0
- 0
- 0
- P. S. Anderson. Earthsky | Closest Black Hole Is In Our Cosmic Backyard. (13 Kasım 2022). Alındığı Tarih: 3 Aralık 2022. Alındığı Yer: EarthSky | Arşiv Bağlantısı
- M. Wall. Record Breaker! Newfound Black Hole Is Closest Known To Earth. (4 Kasım 2022). Alındığı Tarih: 3 Aralık 2022. Alındığı Yer: Space | Arşiv Bağlantısı
- K. El-Badry, et al. (2022). A Sun-Like Star Orbiting A Black Hole. Monthly Notices of the Royal Astronomical Society, sf: 1057-1085. doi: 10.1093/mnras/stac3140. | Arşiv Bağlantısı
Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?
Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:
kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci
Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 27/01/2023 01:19:58 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/13473
İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.
- Bilim Ağacı> Doğa Bilimleri> Fizik> Astronomi> Galaktik Astronomi
- Bilim Ağacı> Doğa Bilimleri> Fizik> Görelilik> Genel Görelilik> Karadelikler
- Bilim Ağacı> Beşeri Bilimler> İletişim> Gazetecilik (Habercilik)> Bilim Haberciliği
- Güneş Dünya Bilim Haber Yıldız Habercilik Astronomi Kara Delik