Stronsiyum Baryuma çok benzeyen toprak alkali maden.Stronsiyum, atom numarası 38, atom ağırlığı Sr= 87,63 olan kimyasal elementtir.
1790’da Crawford tarafından, Strontian (îskoçya) kurşun ocaklarından çıkarılan bir mineral içinde keşfedilmiş ve 1808’de Davy tarafından bu mineralden ayrılmıştır.
Stronsiyum Özellikleri
Toprakta, karbonat (stronsiyanit) ve sülfat (selestin) şeklinde bulunur. Deniz suyunda ve bazı maden sularında düşük oranlarda rastlanır.
Hava temasında oksitlenerek hemen esmerleşen beyaz bir madendir. Yoğunluğu 2,5’tir, 800°C’ta ergir. Çok çabuk yükseltgenir, soğukta suyu ayrıştırır, ametallerin birçoğuyla birleşir; asitlerle çeşitli tuzlar verir, bu tuzlarda stronsiyum iki değerlidir.
Oksidinin alüminyumla indirgenmesinden veya ergimiş klorürünün elektrolizinden elde edilir.
Baryum tuzlarına benzeyen tuzları, alevi kırmızıya boyar; nitratı da havai fişeklerde kullanılır. Bazı tuzları tıpta uygulanır. Hidroksiti olan stronsiyan Sr (OH)2, şekeri melastan ayırmak için kullanılır ve şekerle çözünmeyen bir bileşik meydana getirir.
Stronsiyum, baryum karbonatla birleştirilerek, vakum lambalarının oksit katotlarının yapımında kullanılır; bu lambalarda bir regülatör rolü oynar.
Bromür ve iyodür, tıpta potasyum iyodür ve potasyum bromürle aynı şekilde kullanılır ve vücut tarafından genellikle daha iyi kabul edilir; stronsiyum laktat nefritlerde (günde 2 ila 6 gr ve daha fazla dozlarda) sidikteki albümin miktarını azaltmak için verilir.
Radyoaktif stronsiyum Sr 90, radyoaktif döküntülerin ana maddelerinden biridir; metabolizması kalsiyumunkine benzer; bununla beraber bitkiler stronsiyumu kalsiyuma göre üç misli fazla tutar.
Bu yüzden Sr 90 bulaşmış bitkileri yiyen insan ve hayvanlarda radyoaktif kemik stronsiyumunun arttığı görülür
Dünyada en büyük rezervleri İspanya, Meksika, Çin, Türkiye ve İran’da bulunmaktadır. Roskill lnformation Services’in 1999 yılında yaptığı araştırmaya göre dünya rezervlerinin 12 milyon ton olduğu tahmin edilmektedir.
Dünyada en fazla tüketen ülkeler ABD ve Japonya’dır. Stronsiyum karbonat olarak TV tüplerinde kullanımı en yaygın tüketim şeklidir.
ABD ve Japonya’da üretilen renkli TV tüplerinde daha yüksek voltajlar kullanıldığından bu ülkelerde Sr kullanılmaktadır. Avrupa’da daha düşük voltajlı renkli TV’ler üretilmekte ve genelde Ba kullanılmaktadır.
Diğer bir kullanım alanı ile ferritlerdir. Ferritler seramik olarak otomotiv sanayinde, demir cevheri seperatörlerinde, fotokopi makinalarında ve özel alaşımlarda kullanılmaktadır.
Ayrıca aleve verdiği kırmızı renk dolayısıyla havai fişekler ve sinyal maddeleri üretiminde; cam, boya, ilaç sanayiinde; çinko elektrolizinde; kuru fırın ve uçak motoru gibi makinelerde kullanılan mil yataklarını yağlayıcı olarak kullanılmaktadır. Genelde tüketimi stronsiyum karbonat şeklinde olmaktadır.