1 ÜRİNER SİSTEM (BOŞALTIM SİSTEMİ) 1-Metabolizma sonucu meydana gelen artıkları ve toksik maddeleri atmak 2-Vücutta su ve kan hacmini düzenlemek 3-Vücutta elektrolit dediğimiz iyon dengesini düzenlemek. 4-Kan basıncını düzenlemek. 5-Hormon salgılamak (renin ve eritropoietin). 6-Vücudun asit baz dengesini ayarlamak.
2 Üriner sistem : Böbrekler, Üreterler, Mesane ve Üretradan oluşmuştur. Böbrekler fasulye şeklinde organlar olup, kaburgaların hemen altında ve belkemiğinin her iki yanında yer alır.
3 ÜRETERLER İdrar yolları (Üreter), böbrekten başlayıp mesaneye kadar devam eden sağlı sollu iki borucuktur.böbreğin bir uzantısıdır.boyu cm dir.görevi böbrekten gelen idrarı mesaneye taşımaktır.
4
5 Mesane: (idrar kesesi) idrar borucuklarının sonlandığı yerde çatı kemiğinin hemen arkasında yer alan bir kesedir. İşeme fonksiyonunda beyinden gelen emirlere uyan kasları vardır. Kapasitesi 1.5 litredir. Bazen idrarın çıkmaması halinde bu kapasite 3 Litreye kadar-artabilir.
6 PROSTAT Mesane tabanında kestaneye benzeyen bir salgı bezidir. 3.5x2.5 cm ebatlarında bir organdır. Üretra Prostat içerisinden geçer. Prostat büyümelerinde bu kanalcık dıştan baskı nedeni ile tıkandığı için kişi idrar yapamaz. Prostat, üreme olayına yardımcı olan bir iç salgı bezidir. Salgılamış olduğu sıvı ile meni denilen sperma sıvısının akışkanlığını kolaylaştırır. Asit baz oranını ayarlar.
7 ÜRETRA Üretra, Mesaneden sonraki borucuk idrara tamamen dışarı atmaya yarayan organdır. Kadınlarda 4 cm boyunda, erkekte 20 cm boyundadır.
8
9 Böbreğin Yapısı İç bükey kısmında Hilum denen bölge bulunur.
10 Böbrek dışta korteks içte medulla 2 kısma ayrılır.
11 Üreterin genişlemiş kısmı renal pelvis. Renal pelvis 2-3 ana (major) kalis e bölünmüştür. Ana kalislerde minor kalislere bölünür.
12 Medulla tane konik şekilli medullar piramitden oluşur.
13 Medullar piramitlerin tabanında kortekse uzanan medullar ışınlar çıkar Medullar ışın, nefronlar ve toplayıcı kanallardan oluşur.
14 Medullar piramidlerin arasındaki doku bertini sütunları.
18 Proksimal Tubuller Apikal stoplazmalarında mikrovilluslar vardır.
19 Henle Kangalı Hipertonik idrar üretilmesini sağlar.
20 Distal Kıvrımlı Tubul Nefronun son kısmı
21 Toplayıcı Tubul ve Kanallar Medullada gerçekleşen idrar yoğunlaştırma işlemi burada olur.
22 Jukstaglomerular Apparatus 1- Distal tubulün maküla densa kısmı 2- Juksta glomerular hücreler. Afferent arteriolün modifiye düz kas hücreleri. Renin salgılar.
23 Renin Ne Yapar? Anjiotensin-I i Anjiotensin-II ye çevirir. Anjiotensin-II arteriolleri daraltır, hem d e a d r e n a l korteksde üretilen aldesteron (Na ve Cl emiliminib e r a b e r i n d e s u emilimini arttırır) salgısını arttırır ve kan basıncının düşmemesi sağlanır. Kanamalarda, dehidratasyonda, reninanjiotensin II-aldesteron düzeneği aktif hale gelir.
24 Böbrek Damarları Renal arter Segmental arter İnterlobar arter Arkuat arter İnterlobüler arter Afferent arteriol Efferent arteriol Peritubuler kapiller ağ İnterlobüler ven Arkuat ven İnterlobar ven Segmental ven Renal ven
26 Süzülme Glomerüldeki kandan, su, glikoz, amino asitler, tuz, üre, ürik asit, potasyum, fosfatlar ve sülfatlar idrar boşluğuna geçer.
27 Proksimal tubul Proksimal tüplerde geri emilimi olan maddelerden birisi Glikoz dur. Kanda glikoz miktarı normali aşarsa glikoz tübüllerden geri emilmez, idrarla dışarı atılır. Diğer geri emilen madde Sodyum dur. Süzüntüde bulunan sodyumun 7/8'i proksimal tüplerde geri emilerek kana geçer. Diğer önemli maddeler bikarbonat iyonları, fosfat ve potasyum dur. Su pasif emilirken diğer maddeler aktif emilir. Ayrıca yabancı maddeler ve ilaçlar sekresyonla kandan alınıp idrara verilir (salgılama).
28 Henle Kangalı Henle kolları nefronda oluşan idrarın yoğunlaştırıldığı yerlerdir. İnen kolu suya geçirgendir, su kana döner Cl idrara aktif olarak emilir, Na da Cl u izler. Çıkan kol geçirgen değil onun için su Na u takiben geri emilemiyor, idrar hipertonik yapılıyor.
29 Distal Tubuller Distal tüplerden geçen süzüntünün 15 ml. si dakikada geri emilmektedir. Na kana geri emilir, K idrara verilir. H+, NH2- idrara verilir (kanın asit-baz dengesinde önemlidir). Burada suyun geri emilişi, Aldesteron hormonuyla kontrol edilir. Aldesteronla Na ve beraberinde su kana geri emilir
30 Toplayıcı Tubuller Vücutta su azaldığında Hipofizden ADH (antidiüretik hormon) salgılanır ve toplayıcı tubuller suya geçirgen hale gelir. Su kana geçer.
31 İDRAR TAHLİLİ : Böbrek ve idrar yolu hastalıklarının teşhisinde kullanılır. İdrar temiz olan ve mümkünse sterilize edilmiş kaplar içine alınmalıdır. İdrar verilmeden önce üretra ağzı temiz bir pet ile silinerek sterilize edilmelidir. Rutin idrar incelemelerinde sabah alınan ilk idrar örnekleri tercih edilmelidir. Alınan örnek hemen incelenemiyecek ise buzdolabında 0-4 C de saklanabilir.
32 24 SAATLİK İDRAR TOPLANMASI İdrardaki birçok metabolitin analizi 24 saatlik idrarda yapılır. 1 - Sabah ilk idrar atılarak mesane boş altılır. 2 - İkinci idrardan itibaren 24 saat süresince yapılan idrarların tamamı, idrar toplama kabı içine toplanır. Bu süre içinde toplama kabı serin bir yerde saklanır. 3 - Ertesi sabahki ilk idrar da toplama kabına alınarak en kısa zamanda laboratuvara ulaş tırılır.
33 İdrarda Yapılan Testler İdrarda Glukoz: İdrarda glukoz ölçümü ile gün içinde ne zaman idrarla glukoz atıldığını belirlenebilir. Bu yöntem böbrek eş ik düzeyinin bilinmesi açısından önemlidir. Böbreklerde üretilen idrarın tamamı mesanede karışır. Bunun anlamı, ölçtüğünüz idrardaki glukoz değeri en son idrara çıktıktan sonraki ortalama kan glukoz düzeyini göstermektedir. İdrarda glukozun negatif çıkması kan ş ekerinizin ne kadar düş ük olduğu hakkında bilgi vermez, sadece en son idrara çıktıktan sonra böbrek eş iğinin üzerine çıkmadığını gösterir.
34 Böbrek eş iği nedir? Böbrekler idrardan olabildiğince fazla miktardaki glukozu geri absorbe etmeye çalışır. Ancak kan glukozu belli bir düzeyin üzerine çıktığında böbrekler glukozu absorbe edemez ve glukoz idrarla dışarı atılır. Bunun olduğu düzeye böbrek eş iği denir. Bu seviye çocuklarda mg/dl, eriş kinlerde mg/dl. arasındadır. Böbrek eş iği genellikle yaş la birlikte yükselir.
35 İdrarda Keton: Hastalık, stres, diyabet vb. durumlarda kan ş ekerinin yükselmesine bağlı olarak idrarda keton görülebilir. İnsülin yetersizliğinde vücut enerji için glukozu kullanamaz ve yağları yakar. Yağların parçalanması sonucu vücutta ketonlar oluş ur. Kanda biriken ketonlar vücudumuzun dengesini bozar ve ketoasidoza sebep olurlar. Kanda biriken ketonların atılması idrar yolu ile gerçekleş ir.
36 İdrarda keton testini ne zaman yapılmalı? Kan glukozu 240 mg/dl.(13-14 mmol/l) den yüksek olduğu durumlarda Akut hastalık veya stres durumlarında Diyabetik gebelerde.
37 İdrarda keton ölçümü İdrarda keton cisimlerinin ölçümü için herhangi bir alete gerek yoktur. Bu ölçümler keton stripleri ile yapılabilir. Keton stripi idrara daldırılır, belirtilen süre kadar beklenir ve stripte oluşan renk değişikliği kutunun üzerindeki renk ile karşılaştırılarak sonuca varılır.
38 O=Normal += Fazla
39 Albüminüri İdrarda 2-3 ay içinde birbirini takip eden 3 testten en az ikisinde albuminin fazla çıkarılması anlamına gelir. Gündüz saatlerinde albümin atılımı geceye göre %25 daha fazladır. Ağır egzersiz yapılması, kan ş ekerinin çok yüksek seyretmesi, enfeksiyonlu hastalıklar, kalp yetmezliği, hipertansiyon atakları gibi durumlar böbreklerden atılan albümin miktarını değiş tirebilir. Sabah ilk idrar örneği kullanılmalıdır. Sonuç pozitif çıktıysa üriner enfeksiyon araş tırılmalı, enfeksiyon varsa tedavi olduktan sonra tekrar albümin ölçümü yapılmalıdır. Son yıllarda albüminüri basit test çubuklarıyla her yerde ve kısa sürede değerlendirilebilir.
40 BÖBREK TAŞLARI Ürolithiasis tibbi bir terim olup üriner sistemin herhangi bir yerinde taş olduğunu ifade etmek için kullanılır. Diğer terimler olan idrar yolları taşı ve nefrolithiasis aynı amaç için kullanılır.
41
42 BÖBREK TAŞLARI Esas olarak böbrek taşı, idrar içinde çöken kristallerin böbrek iç yüzeyine tutunmasından ve birikmesinden oluş ur. Normalde idrar içinde bu kristalleş meyi ve çökmeyi engelleyen ve İnhibitör denilen maddeler vardır. Bu inhibitörler her insanda yeterli miktarda olmayabilir ve bu da taş oluş umuna yol açar. Diğer bir neden ise idrarın asidik veya bazik oluş udur. Eğer oluş an bu kristaller ve kumlar yeteri kadar küçükse idrar yollarına takılmadan ve de herhangi bir probleme yol açmadan düş erler. Böbrek taş ları kimyasal yapıları bakımından birçok maddenin kombinasyonundan oluş muş tur. Ençok görülen taş tipi fosfat veya oksalat içeren kalsiyum kombinasyonlu taş lardır. Bu maddeler bir insanın normal günlük gıdalarında mutlaka bulunurlar.
43 Böbrek Taşlarının Oluşmasının Nedenleri Böbrek taş ları sıklıkla 20 ile 40 yaş arasında geliş ir. Ailesinde taş olan birisinin kendisinde de taş oluş ması olasılığı genetik faktörlere bağlı fazladır. İdrar yolları infeksiyonları, kistik böbrek hastalığı gibi bazı böbrek hastalıkları, paratiroid bezinin fazla çalışması (Hiperparatiroidizm) gibi durumlarda böbrek taşı oluş ması kolaylaşır.
44 Böbrek Taşının Belirtileri Genellikle böbrek taşının ilk belirtisi ş iddetli ağrıdır. Ağrı taş idrar yolunu tahriş edince veya çoğunlukla tıkayınca geliş ir ve aniden baş lar. Hastalar tipik olarak taşın olduğu tarafta sırtta veya karnın alt kısmında keskin, kramp tarzında gelip giden ağrılar duyarlar. Daha sonra ağrı kasık bölgesine doğru yayılır. Bazen bu yakınmalara bulantı ve kusma eş lik eder. Devam-sonraki slayt
45 Böbrek Taşının Belirtileri-Devam Eğer taş düş emeyecek kadar büyükse idrar yolunun herhangi bir kesiminde takılır ve yerine göre farklı yakınmalara sebep olurlar. Mesaneye çok yaklaş mış taş larda hastalar sık idrara çıkma hissi duyarlar, bekledikleri kadar idrar yapamazlar. İdrar yaparken çok fazla ağrı ve yanma hissederler. Yine taş ların idrar yollarını irrite etmesi sonucu idrarda kanama görülür. Bu belirtilerle birlikte ateş de varsa,bu da infeksiyon belirtisidir.
46 Böbrek Taşı Teşhisi Yukarıdaki yakınmalar ile başvuran hastanın röntgen ve/veya ultrasonografik incelemeleri sonucu böbrek taşı saptanır. Bu tanı metodları ile taşın yeri ve büyüklüğü saptanır. Kan ve idrar testleri de hem taşın yapısı hem de gelişmiş olan böbrek fonksiyon bozukluklarının tesbitine yarar. IVP (intravenöz pyelografi) denilen tetkikle de böbrek fonksiyonları belirlenir.
47 Tedavi Sonrası Testler Taş tedavi edildikten sonra hastanın 24 saat idrar toplaması gerekir. Bu idrarın miktarı, içerdiği kalsiyum, sodyum, ürikasit, oksalat, sitrat ve kreatinin miktarı, asitlik derecesi ölçülür.
48 Taş Oluşumunun Engellenmesi Taş oluş umunu engellemek için yapılması en kolay ş ey bol su içmektir. Devamlı taş üreten hastalar günde en az 2 lt idrar çıkartacak kadar su içmelidirler. İdrarlarında fazla miktarda kalsiyum ve oksalat atılan hastalarda bu maddeleri içeren gıdaları daha az tüketmelidirler. Bazı kimseler fazla miktarda kalsiyumlu gıdalar almamalarına rağmen idrarlarında kalsiyum miktarı fazla çıkar. Yine kalsiyum içeren antiasitler (mide asidini azaltan ilaçlar) ve aşırı D vit alınmamalıdır. Devam-sonraki slayt
49 İLAÇLAR: Kalsiyum ve ürik asit taş larının oluş umunu engellemek için ilaçlar vardır. Bu ilaçlar taş oluş umunda anahtar rol oynayan idrar asitliğini ve alkaliliğini ayarlarlar. Allopurinol adı verilen ilaç sık kullanılır ve idrarda kalsiyum miktarını ve ürikasit miktarını azaltır. Bir diğer tedavi yolu kalsiyum taş larını önlemek için idrarda atılan kalsiyum miktarını kontrol altında tutmaktır. Bunun içinde içeriğinde hidroklorotiazid içeren idrar söktürücü ilaçlar kullanılır. Bu ilaç böbreklerden idrara geçen kalsiyum miktarını azaltır. Bazı barsak hastalıklarında görülen ve aşırı kalsiyum emilimine bağlı olan idrarda fazla kalsiyum atılmasını engellemek için barsaktan emilimi azaltan sodyum selüloz fosfat kullanılır. Bu ilaç kalsiyumu barsakta tutarak, kana geçmesini ve idrarla atılmasını önler. Yine deneysel olarak B6 vitaminin kullanılması faydalı olacağı bildirilmiş tir. Acetohidroamikasit (AHA) adındaki ilaç da kullanabilir.
50 Böbrek Taşlarının Tedavisi Extracorporeal shockwave lithotripsy (ESWL) üriner sistem taşlarının tedavisinde en sık ve güvenle kullanılan tedavi yöntemidir. ESWL cihazları vucut dışında oluşurulan ve vucuda gönderilen şok dalgalarının taşa çarparak onu kırması esasına dayanarak çalışırlar. Burada taşlar kum taneleri gibi parçalanırlar ve idrarla kolaylıkla atılabilecek hal alılar.
51 Perkutan Nefrolitotomi Bazen taşların çıkartılabilmesi için Perkutan Nefrolitotomi denilen cerrahi yönteme gerek duyulur.bu yöntem taşların büyük olduğu böbreğin özellikle alt kısmında yerleşmiş büyük taşlarda; taşla birlikte böbrek çıkışında daralma meydana gelmesi durumunda tercih edilir. Ürolog idrar yolunu rahatlatmak için ince silikon bir tübü idrar yoluna ( Mesaneden böbreğe) yerleştirir.
52 YENİDOĞANDA BÖBREK Normal zamanlarda doğan sağlıklı bebeklerin böbrekleri ve idrar yolları gelişimlerini tamamlamıştır ve görevlerini eksiksiz olarak yerine getirebilir. Ancak nadiren, bazı bebeklerin böbrekleri anne karnında hiç gelişmeyebilir, küçük ya da yapısı bozuk olarak kalabilir. Böyle bir bebek, böbrekleri çalışmasa bile doğuma kadar yaşayabilir, çünkü vücudunda biriken artık maddeler anne kanı ile temizlenir. Ancak, doğumdan sonra hayatını normal olarak sürdürmesi mümkün değildir; başka organları sağlamsa diyalize bağlı olarak yaşayabilir. Devam-sonraki slayt
53 İdrar yollarının gelişimi sırasında üreterin üst (renal pelvis) veya alt (mesane) ucunda darlık ortaya çıkabilir. Darlık, sadece sağ veya sol tarafta olabileceği gibi iki taraflı da olabilir. Bu darlıkların bir kısmını ameliyatla düzeltmek gerekir. Bazı darlıklar ise hafif derecelidir ve böbreğin çalışmasını bozmaz; dolayısıyla da ameliyat gerektirmez. Devam-sonraki slayt
54 Bazen, bebeklerin mesaneden sonraki idrar borularında (üretra) doğuştan bir perde bulunabilir. Böyle bir perde idrar akımını engeller. Bu bebekler idrarlarını fışkırtamazlar, damla damla yaparlar. İdrar, mesanede, üreterler ve böbrek havuzunda birikir, basınç artar ve böbreklerin çalışması bozulabilir. İşte buna idrarın geri tepmesi denir. Bu bebeklere en kısa zamanda müdahele edilerek peredenin ortadan kaldırılması gerekir.
55 Anne karnındaki bebeklerde böbrek ve idrar yolu hastalıklarını teşhisi Günümüzde kullanılan modern ultrasonografi cihazları ile gebeliğin üçüncü ayından itibaren anne karnındaki bebeğin böbreklerinde ve idrar yollarındaki şekil bozuklukları görülebilmektedir. Ultrasonografi incelemesi ile, böbrek dokusunun normal gelişip gelişmediği izlenebilir ve idrar yollarındaki darlıklara veya 'perde' ye ait belirtiler saptanabilir. Böylece, bu bebekleri, doğumdan sonra henüz hastalık bulguları ortaya çıkmadan tedavi etmek mümkün olmaktadır.
56 İdrar Yolu İltihabı İdrar yolu iltihabı; mesanenin, bazen de böbreklerin iltihabıdır. Mesanenin iltihabına sistit, böbreklerinkine pyelonefrit denir. İdrar yolu iltihabını tedavi etmek, böbrekleri korumak açısından önemlidir. İltihaplanma, idrar kesesinde sınırlı kalabilir veya bazı durumlarda böbreklere kadar da yayılabilir. Sık idrar yapma, gece ve gündüz idrar kaçırma, ateş, karın ağrıları ve kusma gibi değişik belirtiler verebilir. Böbreklerin sık sık yetersizliğine yol açar.. iltihaplanması, sonunda böbrek
57 İdrar Yolu İltahabı Neden olur? İdrar yolu iltihaplarının etkeni bakterilerdir. Bakteri mesaneye, üretra denilen idrar yollarının dış girişinden girer. İdrar yolları iltihaplarının ender görülen bir nedeni de, yollarda idrarın akışına bir engel (kist, taş, darlık) olmasına bağlı olarak mesanenin tam boşalamamasıdır.
58 İDRAR YOLU İLTAHABININ TEDAVİSİ Antibiyotikler : idrar yolu iltihabının tekrarlamasını önlemek için antibiyotiği en az 10 gün (ya da doktorunuzun önerdiği süre kadar) kullanılır. Fazla sıvı alımı : iltihabı temizlemek için bol su içmeye teşvik edin. Ağrı ve ateş profili : Ağrılı işeme veya ateş için ağrı kesici kullanılır. Tıbbi Takip : Antibiotiğe başladıktan 2 gün sonra, idrar kültürü sonucunu ve şikayetlerin antibiyotiğe cevap verdiğinden emin olmak gerekmektedir. 2 hafta sonra yeni idrar kültürü yapılır. Tedavi ile, ateş ve şikayetler antibiyotik başladıktan 48 saat sonra geçecektir.
59 NEFRİT Nefrit, normalde vücudumuzun savunma sisteminde görev yapan bazı madde ve hücrelerin böbrek dokusunda birikmesi sonucunda ortaya çıkar. Başlıca iki çeşit nefrit vardır: I. Kısa süreli (akut) nefrit II. Uzun süreli (kronik veya müzmin) nefrit
60 Akut nefrit, çocuklarda sık rastlanılan bir hastalıktır. Bademcik ve cilt iltihaplarından sonra görülür. Kanlı idrar, göz kapaklarında, yüzde ve bacaklarda şişlik ile kendini belli eder. Tansiyon yükselmesi ve geçici böbrek yetersizliği ortaya çıkabilir. Hastalık, genellikle 1-2 hafta içinde düzelir ve çoğu defa böbreklerde kalıcı hasar bırakmaz. Kronik nefritler, bazen hiç belirti göstermeden sinsi bir şekilde başlar; bazı hastalarda ise kanlı idrar ve vücutta şişlik görülebilir. Hastalık yıllarca sürebilir.
61 Diyaliz Tedavisi Diyaliz tedavisi iki şekilde yapılabilir. I. Makine ile diyaliz (hemodiyaliz) II. Karın zarından diyaliz (periton diyalizi)
62 Hemodiyaliz için, hastanın haftada 2-3 defa 3-4 saat süreyle hastanede makineye bağlanması gerekir. Damara iğne ile girilerek vücut dışına çekilen kan filtrelerden geçirilerek temizlenir. Periton diyalizi ise evde uygulanan bir yöntemdir. Hastanın karın boşluğuna yerleştirilen bir borudan sıvı alıp verilerek yapılır. Periton diyalizi hastaneden uzakta bir yaşam imkanı sağladığı ve damar girişimi gerektirmediği için çocuklara daha uygun bir diyaliz yöntemidir.
63 BÖBREK TRANSPLANTASYONU Böbrek nakli ( transplantasyon ), son dönem böbrek yetersizliğinin en başarılı tedavi şeklidir. Böbrek nakli için gereken böbrek 2 kaynaktan sağlanabilir. 1- Canlı vericiden 2- Kadavradan.
64 Uygun böbrek seçimi: 1- Böbrek transplantasyonu yapılabilmesi için alıcı ile verici arasında kan grubu sisteminde uyum olmalıdır; uyum kuralları kan naklindeki gibidir ( O grubu genel verici, AB grubu genel alıcı ); yani O kan grubu herkese böbrek verebilir, AB kan grubu herkesten böbrek alabilir. Devam-sonraki slayt
65 2- Alıcı ile verici arasında uyum aranan ikinci sistem, doku grubu olarak bilinen HLA (human leukocyte antigents) sistemidir. HLA sistemi 6. kromozomun kısa kolu üzerinde yerleşmiş doku uygunluk antijenlerini içerir. HLA bölgesindeki antijenler 1. sınıf ( A,B,C ) ve 2. sınıf ( D,DR,DP,DQ ) olmak üzere ikiye ayrılır. Böbrek transplantasyonunda en iyi sonuç doku uygunluk antijenlerinde tam uyum olduğu durumlarda alınmaktadır; vericide alıcıda olmayan A, B, DR antijenleri arttıkça alıcının böbreği reddetme olasılığı artmaktadır.
ÜRİNER SİSTEM ANATOMİ ve FİZYOLOJİSİ İdrar oluşturmak... Üriner sistemin ana görevi vücutta oluşan metabolik artıkları idrar yoluyla vücuttan uzaklaştırmak ve sıvı elektrolit dengesini korumaktır. Üriner
BÖBREK HASTALIKLARI Prof. Dr. Tekin AKPOLAT Böbrekler ne işe yarar? Böbreğin en önemli işlevi kanı süzmek, idrar oluşturmak ve vücudun çöplerini (artık ürünleri) temizlemektir. Böbrekte oluşan idrar, idrar
NEFRİT Prof. Dr. Tekin AKPOLAT Genel Bilgiler Böbreğin temel fonksiyonlarından birisi idrar üretmektir. Her 2 böbrekte idrar üretimine yol açan yaklaşık 2 milyon küçük ünite (nefron) vardır. Bir nefron
Boşaltım Sistemi Fizyolojisi 1 Boşaltım sistemi (üriner sistem) Homeostasise katılan en önemli organ sistemlerinden biridir. Vücut sıvılarının hacim ve içeriğinin kontrolü Kan basıncının düzenlemmesi ph
ÜNİTE 8 Boşaltım Sistemi Fizyolojisi Bu üniteyi çalıştıktan sonra, Amaçlar Nefronların yapısını ve idrar oluşumunu, Glomerul filtrasyon hızı ve klirens kavramını, Jukstaglomeruler aparatus ve renin-anjiotensin
BOŞALTIM SİSTEMİ BOŞALTIM NEDİR? O Vücudumuzda gerçekleşen olaylar sonucunda oluşan karbondioksit, üre, tuz, fazla miktarda bulunan su gibi atık maddelerin dışarı atılmasına boşaltım denir. BOŞALTIM SİSTEMİ
MULTİPL MYELOM VE BÖBREK YETMEZLİĞİ Dr. Mehmet Gündüz Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Hematoloji B.D. Multipl Myeloma Nedir? Vücuda bakteri veya virusler girdiğinde bazı B-lenfositler plazma hücrelerine
BÖBREK NAKLİ Prof. Dr. Tekin AKPOLAT Böbrek nakli modern tıbbın en büyük başarılarından birisidir ve böbrek yetmezliği olan hastalarda tercih edilen tedavi şeklidir. Hastalar böbrek nakli olsa bile yaşamlarının
TÜRKİYE ENDOKRİNOLOJİ VE METABOLİZMA DERNEĞİ DİABETES MELLİTUS ÇALIŞMA VE EĞİTİM GRUBU TEMD DİABETES MELLİTUS ÇALIŞMA VE EĞİTİM GRUBU HASTA EĞİTİM KİTAPÇIKLARI SERİSİ 09 Diyabette böbrek sorunları Diyabet
KAZANIMLAR; BOŞALTIM SİSTEMİ. KARACİĞER: Proteinlerin kullanılması sonucunda amonyak açığa çıkmaktadır. Zehirli olan amonyağı daha az zararlı olması için üreye dönüştürmektedir. 1. Boşaltım sistemi ile
PROSTAT BÜYÜMESİ VE KANSERİ PROSTAT BÜYÜMESİ Prostat her erkekte doğumdan itibaren bulunan, idrar torbasının hemen altında yer alan bir organdır. Yaklaşık 20 gr ağırlığındadır ve idrar torbasındaki idrarı
ÜRİNER SİSTEM 1-BÖBREK(2) 2-ÜRETER(2) 3-İDRAR KESESİ 4-ÜRETHRA ÜRİN Üre Ürik asit Kreatinin Belirli yabancı maddeler ve onların parçalanma ürünleri Elektrolitler Su(Değişik miktarda) BÖBREĞİN ÖNEMLİ Ürin
POTASYUM K+; Potasyum yaşam için gerekli önemli bir mineraldir. Hücre içinde bol miktarda bulunur. Hücre içindeki kimyasal ortamın ana elementidrir. Hergün besinlerle alınır ve idrarla atılır. Potasyum
BOŞALTIM SİSTEMİ Metabolizma (yapım- yıkım olaylarıdır) sonucu hücrelerde ortaya çıkan zararlı artık maddelerin dışarı atılması olayına boşaltım denir. Boşaltım sistemleri canlılardaki yararsız ve zararlı
Op.Dr. Tuncer GÜNEY Göz Hastalıkları Uzmanı GÖZ HIRSIZI GLOK M (=GÖZ TANSİYONU) HASTALIĞINI BİLİYOR MUSUNUZ? Glokom=Göz Tansiyonu Hastalığı : Yüksek göz içi basıncı ile giden,görme hücrelerinin ölümüne
İDRAR YOLU ENFEKSİYONU Üriner Enfeksiyon; UTİ; İdrar Yolu İltihabı; İdrar yollarının mikrobik enfeksiyon hastalığıdır. Mikroplar idrar yollarına girer, burada çoğalmaya başlar ve iltihaba neden olur. Enfeksiyon
BOŞALTIM SİSTEMLERİ Solunum ve sindirim olayları ile aktif hücresel metabolizma sonucunda meydana gelen artık ürünlerin organizmadan dışarı atılması olayına boşaltım denir. Omurgasız ve omurgalı hayvanlarda
GEBELİK VE LOHUSALIK ANA SAĞLIĞI Sağlık hizmetleri açısından doğurganlık çağındaki (15-49 yaş arası) tüm kadınlara ana denir. 15-49 yaş doğurganlık çağındaki kadınlar nüfusumuzun % 27 sini oluşturmaktadır.
POTASYUM K+; Potasyum yaşam için gerekli önemli bir mineraldir. Hücre içinde bol miktarda bulunur. Hücre içindeki kimyasal ortamın ana elementidrir. Hergün besinlerle alınır ve idrarla atılır. Potasyum
FİZYOLOJİ LABORATUVAR BİLGİSİ VEYSEL TAHİROĞLU Fizyolojiye Giriş Temel Kavramlar Fizyolojiye Giriş Canlıda meydana gelen fiziksel ve kimyasal değişikliklerin tümüne birden yaşam denir. İşte canlı organizmadaki
HİPERTANSİYON Prof. Dr. Tekin AKPOLAT Yüksek tansiyon (hipertansiyon) nedir? Kan basıncının normalden fazla olmasıdır. Büyük tansiyon 140 mm Hg veya küçük tansiyon 90 mm Hg dan fazla ise yüksek tansiyon
SİNÜS - AĞRI, BASINÇ, AKINTI Yardım edin sinüslerim beni öldürüyor! Bunu daha önce hiç söylediniz mi?. Eğer cevabınız hayır ise siz çok şanslısınız demektir. Çünkü her yıl milyonlarca lira sinüs problemleri
Bilinen, 5000 den fazla fonksiyonu var KARACİĞER NEDEN ÖNEMLİ 1.Karaciğer olmadan insan yaşayamaz! 2.Vücudumuzun laboratuardır. 500 civarında görevi var! 3.Hasarlanmışsa kendini yenileyebilir! 4.Vücudun
KALP KRİZİ UZ.DR.MUHAMMET HULUSİ SATILMIŞOĞLU Türkiye ulusal düzeyde ölüm nedenleri arasında ilk sırayı 205.457 ölümle kardiyovaskülerhastalıklar (tüm ölüm nedenlerinin %47,73 ü) almaktadır. Kardiyovasküler
Kreatinin yüksekliği genellikle böbrek yetmezliği göstergesi olarak bilinir ama birçok testte olduğu gibi farklı hastalıkların da tanısında kullanılır ve testi etkileyen faktörler yine her testte olduğu
392 G. EKLERLE İLGİLİ AÇIKLAMA Kitabın sonuna pratikte yararlı olabilecek 7 ek konmuştur. 1.ekte hastalar için bir kimlik kartı tasarlanmıştır. Hastaların başka bir hemodiyaliz merkezine kısa süreli gittikleri
Erkek üreme sisteminin önemli bir üyesi olan prostatta görülen malign (kötü huylu)değişikliklerdir.erkeklerde en sık görülen kanser tiplerindendir. Amerika'da her 5 erkekten birinde görüldüğü tespit edilmiştir.yine
Pankreas, midenin arkasında karın içine yerleşmiş bir organdır. Gıdaların sindirim ve kullanımında büyük rol alır. Vücut için önemli hormonlar üretir. Bunların başında insülin gelmektedir. İnsülin, pankreastan
SEVELAMER HEMODİYALİZ HASTALARINDA SERUM ELEKTROLİT DÜZEYİ, METABOLİK VE KARDİOVASKÜLER RİSKLERİ VE SAĞKALIMI ETKİLER Siren SEZER, Şebnem KARAKAN, Nurhan ÖZDEMİR ACAR. Başkent Üniversitesi Nefroloji Bilim
Kalp Krizini Tetikleyen Durumlar ve Tedavisi Doç. Dr. Bülent Özdemir Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi Kardiyoloji Anabilim Dalı Kalp Krizini Tetikleyen Durumlar ve Tedavisi KALP KRİZİ Kalp krizi (miyokard
MYOLOGIA CRUSH SENDROMU Dr. Nüket Göçmen Mas Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Anatomi AD Kas hücresi ve kas dokusu Kısalma özelliğini taşıyan hücreye kas hücresi denir. Bunların oluşturduğu dokuya
HEMODİYALİZ HEMŞİRESİ GENEL SERTİFİKA SINAVI SORULARI 1. Böbreklerin anatomik yerleşimiyle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğrudur? a. Böbrekler periton önünde yer alırlar b. Böbrekler periton içinde
Üriner Sistem Taş Hastalığında Metabolik Değerlendirmede Kullandığım Algoritmler Hikaye: aşağıdaki özellikler sorulmalıdır. Diyet ve sıvı alımı ( et, süt, sodyum, potasyum, askorbik asit ) İlaç alımı :
BÖBREK SAĞLIĞI ve KORUNMASI Böbrekler vücudun en önemli organlarından ikisidir. Kandan atık ürünlerin süzülüp temizlenmesinden ve sıvı fazlasının idrar şeklinde atılmasından sorumludurlar. Böbrekler, aynı
DİSFONKSİYONEL İŞEME (İŞEME FONKSİYON BOZUKLUĞU) NEDİR? Tuvalet eğitimi döneminde, nörolojik olarak normal bazı çocuklarda yanlış edinilmiş işeme alışkanlıkları neticesinde ortaya çıkan işeme fazındaki
ÇEVRESEL SİNİR SİSTEMİ SELİN HOCA Çevresel Sinir Sistemi (ÇSS), Merkezi Sinir Sistemine (MSS) bilgi ileten ve bilgi alan sinir sistemi bölümüdür. Merkezi Sinir Sistemi nden çıkarak tüm vücuda dağılan sinirleri
HİPERKALSEMİ Meral BAKAR Ankara Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi Tıbbi Onkoloji Gündüz Tedavi Ünitesi Tanım: Hiperkalsemi serum kalsiyum düzeyinin normalden (9-11 mg/dl) yüksek olduğunda meydana gelen
SİSTİNOZİS KAYIT SİSTEMİ VERİ ALANLARI (*) ile belirtilen alanların doldurulması zorunludur. Hasta Demografik Bilgileri Adı Soyadı*... Hastanızın ad, ikinci ad (varsa) ve soyadının baş harflerini giriniz
Kalın bağırsağın mukoza adı verilen iç yüzeyinin zayıf noktalardan dışarı doğru kese şeklinde fıtıklaşmasına veya cepleşmesine, bağırsak divertikülü adı verilir. Birden çok divertikülün yer aldığı durumlara
NÖROMUSKÜLER HASTALIKLAR Yayın Yönetmeni Prof. Dr. Rana Karabudak TND Beyin Yılı Aktiviteleri Koordinatörü Türk Nöroloji Derneği (TND) 2014 Beyin Yılı Aktiviteleri çerçevesinde hazırlanmıştır. Tüm hakları
Sağlıklı Kan Basıncı Sağlıklı Kalp Atımı 17 MAYIS 2013 Dünya Hipertansiyon Ligi Girişimidir. 17 MAYIS 2013 Dünya Hipertansiyon Ligi Girişimidir. Hipertansiyon Nedir? Çoğunlukla yüksek kan basıncı olarak
Kansızlık (anemi) kandaki hemoglobin miktarının yaş ve cinsiyete göre kabul edilen değerlerin altında olmasıdır. Bu değerler erişkin erkeklerde 13.5 g/dl, kadınlarda 12 g/dl nin altı kabul edilir. Kansızlığın
FOKAL SEGMENTAL GLOMERÜLOSKLEROZ (FSGS) VAKA SUNUMU ÖZGE ÖZEROĞLU NEFROTİK SENDROM VE FOKAL SEGMENTAL GLOMERÜLOSKLEROZ (FSGS) Nefrotik sendrom yoğun proteinüri sonucu gelişen hipoalbüminemi ve yaygın ödem
Varisler BR.HLİ.92 Venöz Hastalıklar (Toplardamarlar) Varis Hastalığı: Bacaklarımızda kirli kanı yukarı taşımak üzere görev alan iki ana ven sistemi bulunur. Yüzeyel ve derin ven sistemi olarak adlandırılan
DOLAŞIM SİSTEMİ TERİMLERİ Müge BULAKBAŞI Yüksek Hemşire Dokuların oksijen ve besin ihtiyacını karşılayan, kanın vücutta dolaşmasını temin eden, kalp ve kan damarlarının meydana getirdiği sisteme dolaşım
BMT209 TIBBİ CİHAZ TEKNOLOJİSİ II Ders Notları Öğr. Gör. Alper TONGAL DERS içerik Hemodiyaliz Cerrahi aspiratörler Hastabaşı monitörleri Solunum-destek cihazları Anestezi sistemleri Koroner ve yoğun bakım
YAŞLILIKTA SIK GÖRÜLEN HASTALIKLAR Prof. Dr. Mehmet Ersoy DEMANSA NEDEN OLAN HASTALIKLAR AMAÇ Demansın nedenleri ve gelişim sürecinin öğretmek Yaşlı bireyde demansa bağlı oluşabilecek problemleri öğretmek
Nebile ÖZDEMİR Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Organ Nakli Merkezi TÜRKİYEDE BÖBREK NAKLİ 1975 yılında canlı 1978 yılında kadavra E.Ü.T.F Hastanesi Organ Nakli Uygulama ve Araştırma Merkezi 1988
ÜRİNER SİSTEM HİSTOLOJİSİ Prof.Dr.Yusuf NERGİZ SUNUM PLANI Üriner sistem hakkında genel bilgi Böbrek kan dolaşımı Böbrek histofizyolojisi Böbreklerin morfolojik yapısı (Kapsula,korteks,medulla nefron ve
DEKAN T. C. İZMİR KÂTİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ 2012-2013 EĞİTİM - ÖĞRETİM YILI DÖNEM II IV. DERS (ENDOKRİN ve ÜROGENİTAL SİSTEM) KURULU (11 MART 2013 18 NİSAN 2013) BAŞKOORDİNATÖR DÖNEM II KOORDİNATÖRÜ
10. SINIF KONU ANLATIMI 16 ÜREME BÜYÜME GELİŞME Döllenme ve Aile Planlaması Soru Çözümü DÖLLENME Dişi üreme sistemine giren sperm hücreleri yumurta hücresinin salgıladığı FERTİLİZİN sayesinde yumurta hücresini
Anjiyografi Bilgilendirme Formu BR.HLİ.082 Koroner anjiyografi nedir? Koroner anjiyografi, özel bir kamera ile kalbinizin atar damarlarının röntgen film çekimi ile incelenmesidir. İşleminiz kateter laboratuvarında
ACİL HASTA,HASTA YAKINI VE ÇALIŞANI İLİŞKİSİ-İLETİŞİM-HASTA MEMNUNİYETİ HASTA GÜVENLİĞİ ŞUBAT CPR (ŞOK VE ARREST YÖNETİMİ) MART HBTC KULLANIMI MAYIS TRİYAJ HAZİRAN ATIK AYRIŞTIRMASI EYLÜL YANIKLAR EKİM
BOfiALTIM S STEM Besinlerin hücrelerimizde kullan lmas sonucu karbondioksit, amonyak, üre, ürik asit, madensel tuz gibi vücut için zararl maddeler oluflur. Bu zararl maddelerin vücuttan uzaklaflt r lmas
Su / Hasta Değil Susuzsunuz adlı kitapta suyun önemi anlatılıyor ve yazara göre vücudumuz tam 46 nedenle suya ihtiyaç duyuyor. 1- Hiçbir şey susuz yaşayamaz. 2- Göreceli su yetersizliği vücudun bazı fonksiyonlarını
RENOVASKÜLER HİPERTANSİYON ŞÜPHESİ OLAN HASTALARDA KLİNİK İPUÇLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ DR. NİHAN TÖRER TEKKARIŞMAZ 20.05.2010 Giriş I Renovasküler hipertansiyon (RVH), renal arter(ler) darlığının neden
Böbrekler Yapısı ve işlevi İnsanda bir çift böbrek, omurganın her iki yanında yer alır ve yaklaşık alt kaburgaların hizasında bulunur. Her böbrek insan boyuna doğru orantılı olarak ortalama 9-12 cm uzunluğunda,
VÜCUT BAKIMI 1. İnsan vücudunun ölçülerini konu edinen bilim dalı aşağıdakilerden hangisidir? A) Anatomi B) Fizyoloji C) Antropometri D) Antropoloji 2. Kemik, diş, kas, organlar, sıvılar ve adipoz dokunun
SON DÖNEM BÖBREK YETERSİZLİĞİNDE TEDAVİ SEÇENEKLERİ KRONİK BÖBREK HASTALIĞI: Kronik böbrek hastalığı değişik nedenlere bağlı olarak ortaya çıkan, süregen hale gelmiş böbrek hastalıklarına verilen genel
Homeostasi - Değişen dış koşullara rağmen nispeten sabit bir iç fizyolojik ortamı sürdürme sürecidir. -Böylece vücut organlarının, normal sınırlarda verimli bir şekilde çalışması sağlanır. İki ana kontrol
Lösemi Nedir? Lösemi bir kanser türüdür. Kanser, sayısı 100'den fazla olan bir hastalık grubunun ortak adıdır. Kanserde iki önemli özellik bulunur. İlk önce bedendeki bazı hücreler anormalleşir. İkinci
Her yıl milyonlarca kişiyi etkileyen bir solunum yolu enfeksiyonu olan grip, hastaneye yatışı gerektirecek kadar ağır hastalık tablolarına neden olabiliyor. Grip ve sonrasında gelişen akciğer enfeksiyonları
Prostat kanserine karşı erken teşhis için Prostat Erkeğin hassas noktasi Sayın Erkekler, Almanya da her yıl 40.000 den fazla erkek yeniden prostat kanserinden hastalanıyor. Ancak tüm erkeklerin % 15 ile
Sigaranın Vücudumuza Zararları Sigaranın vücudumuza olan zararları ve sigarayı bıraktıktan sonra vücudumuzdaki değişimler burada anlatılmaktadır. Sırt ve Bel Ağrısı: Sigara içmek bel ile ilgili hastalıkların
BÖBREK YETMEZLİĞİ TANI VE TEDAVİ SEÇENEKLERİ DR MÜMTAZ YILMAZ EÜTF İÇ HASTALIKLARI NEFROLOJİ BİLİM DALI Kronik böbrek hastalığı-tanım Glomerül filtrasyon hızında (GFH=GFR) azalma olsun veya olmasın, böbrekte
RENAL REPLASMAN TEDAVİLERİNDEN EV HEMODİYALİZİ Dr. Hatice ASLAN Kütahya Kamu Hastaneleri Birliği Genel Sekreterliği D.P.Ü. Evliya Çelebi Eğitim Araştırma Hastanesi Hemodiyaliz Ünitesi EV HEMODİYALİZİ NEDİR
Gençlerde Bel Ağrısına Dikkat! Bel ağrısı tüm dünyada oldukça yaygın bir problem olup zaman içinde daha sık görülmektedir. Erişkin toplumun en az %10'unda çeşitli nedenlerle gelişen kronik bel ağrıları
SOLİT ORGAN TRANSPLANTASYONU ve BK VİRUS ENFEKSİYONLARI Doç. Dr. Derya Mutlu Güçlü immunsupresifler Akut, Kronik rejeksiyon Graft yaşam süresi? Eskiden bilinen veya yeni tanımlanan enfeksiyon etkenleri:
KADAVRADAN ORGAN ALINMASI Özlem ERGİNBAŞ Ameliyathane Hemşiresi KADAVRADAN ORGAN ALINMASI Beyin ölümü kararı verilmiş donörlerden (vericilerden) usulüne uygun olarak başka kişiye nakledilmek üzere organların
Normal doğurgan çiftlerde, normal sıklıkta cinsel ilişki durumunda aylık gebe kalma oranı % 25 dir. Bu oran 1 yıl sonunda % 85, 2 yıl sonunda ise % 90 civarındadır. Gebelik nasıl oluşur? Gebeliğin oluşması
ÜN TE 15 Canlıların iç dengelerini kararlı tutmak için bazı maddeleri belirli oranlarda atmalarına boşaltım denir. Boşaltımda amaç homeostasiyi sağlamaktır. y CO2 y H2 y O2 Tuz Üre Ürik asit Amonyak Safra
DIABETES MELLITUS NEDİR? NEDENLERİ VE SONUÇLARI DEDBT01944 Lilly Deutschland GmbH Werner-Reimers-Straße 2 4 61352 Bad Homburg Mümkün olduğunca normal bir yaşam www.lilly-pharma.de www.lilly-diabetes.de
Nörovasküler Cerrahi Öğretim Ve Eğitim Grubu Beyin-Omurilik Arteriovenöz Malformasyonları ve Merkezi Sinir Sisteminin Diğer Damarsal Bozuklukları Hasta Bilgilendirme Formu 5 AVM ler Ne Tip Sağlık Sorunlarına
Dr. Mehmet İnan Genel Cerrahi Uzmanı 1 Ameliyat Yapılmadan İlgilendiği Konular: Sıvı ve Elektrolit tedavisi Şok Yanık tedavisi 2 Travma Hastaları Kesici karın travmaları: Karın bölgesini içine alan kurşunlanma,
Suçiçeği Nedir? Su çiçeği varisella zoster adı verilen bir virüs tarafından meydana getirilen ateşli bir enfeksiyon hastalığıdır. Varisella zoster virüsü havada 1-2 saat canlı kalan ve çok hızlı çoğalan
KEMOTERAPİ NEDİR? Kanser hücrelerini tahrip eden kanser ilaçları kullanılarak yapılan tedaviye kemoterapi denir. Bu tedavilerde kullanılan ilaçlara antikanser ilaçlar da denir. Kanserin türüne göre kemoterapinin
MENSTURASYON VE HORMONLAR İLK ADET KANAMASI" Çocukluk çağından ergenlik çağına geçiş döneminde, ortalama olarak 12.5 yaşında kız çocuğu ilk adet kanamasını görür. Bu "ilk kanama" henüz yumurtlama süreci
Sayın meslektaşlarım, Kişisel çalışmalarım sonucu elde ettiğim bazı bilgileri, yararlı olacağını düşünerek sizlerle paylaşmak istiyorum. Çalışmalarımı iki ana başlık halinde sunacağım. MADDE BAĞIMLILIĞI
Amino Asit Metabolizması Bozuklukları Yrd. Doç. Dr. Bekir Engin Eser Zirve Üniversitesi EBN Tıp Fakültesi Tıbbi Biyokimya ABD Amino Asit Metabolizması Bozuklukları Genelde hepsi kalıtsal ve otozomal resesifir