18 Eylül Perşembe günü İskoçya'da yapılacak referandumda bağımsızlığa "evet" oyu çıkması durumunda İskoç sporunu bekleyen en büyük sınav, Brezilya'nın evsahipliğinde düzenlenecek 2016 Rio Olimpiyat Oyunları olacak. 2012 Londra Olimpiyatları'na Büyük Britanya takımının bünyesinde 55 sporcu gönderen İskoçya'nın Rio'da mücadele edip edemeyeceği konusunda fikir ayrılıkları yaşanıyor.
Referandumdan "evet" çıkması halinde İskoçya ile İngiltere arasındaki müzakereler 2016 yılının mart ayına kadar devam edecek. Bazı uzmanlar ve önde gelen spor yöneticileri, İskoçya'nın mart ayından olimpiyatların düzenleneceği ağustos ayına kadar olimpik ve paralimpik komitelerini yetiştiremeyeceğini savunuyor.
Birleşik Krallık takımının 2012 Londra Olimpiyatları'nda kazandığı 65 madalyadan 13'ünde imzası bulunan İskoç sporcuların önünde çeşitli seçenekler bulunuyor. Olimpik atletler, Rio Olimpiyatları'nda Birleşik Krallık takımını seçebilirler, İskoçya takımının yetişmemesi halinde Uluslararası Olimpiyat Komitesi (IOC) bayrağı altında mücadele edebilirler ya da olimpiyatlara katılmamayı tercih edebilirler.
IOC'nin İskoç başkan yardımcısı Craig Reedie, 2016 Rio Olimpiyatları öncesinde İskoçya'nın önce Birleşmiş Milletler üyesi olması gerektiğine inanıyor. Reedie, bağımsız olması durumunda İskoçya için 2020 Tokyo Olimpiyatları'nın daha gerçekçi bir hedef olduğunu ileri sürüyor.
"Evet" kararı iki ülkeyi de etkileyecek
Uzmanlar, bağımsız olması halinde çok sayıda İskoç sporcunun İngiltere'deki tesislerden ve imkanlardan yararlandığını göz önünde bulundurarak İskoçya'nın bu durumdan olumsuz etkileneceği kanısını taşırken, Birleşik Krallık'ın da uluslararası organizasyonlarda gücünün azalacağı yorumları yapılıyor.
İskoçya bölgesel hükümetinin başbakanı ve ayrılıkçı İskoç Ulusal Partisi'nin (SNP) lideri Alex Salmond, bağımsız İskoçya'nın uluslararası spor sahnesinde çok önemli bir rolü olacağını savunuyor. Salmond hükümeti, bağımsızlık öncesinde İngiltere ile yaklaşık 1,5 yıl sürecek müzakereler süresinde spor için bütçeden 350 milyon sterlinlik pay almaya çalışacağını açıkladı. İskoç bölgesel hükümetinin spor bakanı Shona Robison da geçişin yumuşak olacağını, şu anda Birleşik Krallık'a vergi veren mükelleflerin İskoçya'ya verdiği vergilerle spora önemli katkıda bulunacaklarını söyledi.
Elit sporcular rengini belli etmiyor
Referandum tartışmalarında sık sık isimleri gündeme gelen dünyaca ünlü İskoç sporcular Andy Murray ve Chris Hoy, referanduma ihtiyatlı yaklaşıyor. 2012 Londra Olimpiyatları'nda tek erkeklerde altın, karışık çiftlerde gümüş madalya kazanan, geçen yıl ise Wimbledon Tenis Turnuvası'nda Britanya'nın 77 yıllık şampiyonluk özlemine son veren İskoç tenisçi Andy Murray, referandumla ilgili yorum yapmaktan kaçınıyor.
İngiliz basınına "Bağımsız İskoçya için oynamaya hazırım" yönündeki ifadeleri yansıyan Murray, 2013 yılında Wimbledon'da şampiyon olduğunda Alex Salmond'ın "kraliyet locası"nda İskoç bayrağı açmasının hatırlatılması üzerine Salmond'ın kendisini bu tartışmalara karıştırmamasını istemişti. 27 yaşındaki sporcu, Times gazetesine verdiği demeçte de "İskoç olmaktan gurur duyuyorum. Britanyalı olmaktan da gurur duyuyorum. Bunlar çelişen şeyler değil" demişti.
Kariyerinde 6 olimpiyat altın madalyası bulunan ve Kraliçe 2. Elizabeth tarafından nişanla ödüllendirilen "Sir" unvanlı bisikletçi Chris Hoy da referandum öncesi taraf olmayan isimlerden. Edinburgh doğumlu 38 yaşındaki sporcu, birçok İskoç sporcunun İngiltere'de yaşadığını ve buradaki tesislerden faydalandığını, bağımsızlık halinde bu sporcuların ne yapacağının belirsizliğini koruduğunu ifade etti.
İskoç futbolu kaldığı yerden devam edecek
FIFA ve UEFA nezdinde tanınan İskoçya'nın bağımsız olması halinde sıkıntı yaşamayacağı spor branşlarından biri futbol. Tarihinde 8 kez Dünya Kupası finallerine katılan İskoçya, en son 1998 yılında Fransa'da mücadele etmişti. 2 kez Avrupa Futbol Şampiyonası finallerinde boy gösteren İskoçya Milli Takımı, 1992 yılında İsveç'te düzenlenen şampiyonada son 8 takım arasına girmeyi başarmıştı.
Referandum, İskoçya'daki futbol takımları ve futbol adamlarını da ikiye böldü. Manchester United'ın eski teknik direktörleri "Sir" unvanlı Alex Ferguson ile halefi David Moyes'in de aralarında yer aldığı bazı isimler açıktan "hayır" kampanyasına destek veriyor.
Ferguson, referandumla ilgili görüşünün sorulması üzerine, "Büyük Britanya'nın diğer bölgelerinde çalışıp yaşayan benim gibi 800 bin İskoç var ve kendilerini yabancı bir ülkede hissetmiyorlar" yorumunu yaptı. İskoç teknik adam Moyes ve Liverpool'un efsanelerinden Alan Hansen'ın yer aldığı toplam 16 eski İskoç sporcu da hayır kampanyasına destek verdiklerini açıkladı.
İskoçya'nın bağımsız olması halinde ülkenin iki önemli futbol takımı Celtic ve Rangers'ın İngiltere Premier Lig'de oynama beklentileri de gerçekleşmeyecek. Daha önce bu iki takımın Premier Lig'de oynaması yönündeki teklif Premier Lig yönetiminin önüne gelmiş ancak 14 kulübün başkanı onaylamadığı için kabul edilmemişti.
18 Eylül'de İskoç halkına, "İskoçya bağımsız bir ülke olmalı mı" sorusu yöneltilecek. "Bağımsızlığa evet" sonucunu çıkması halinde varlıkların paylaşımı ile ilgili Londra ile Edinburgh yönetimleri arasında yürütülecek müzakerelerin ardından, İskoçya 24 Mart 2016'da Birleşik Krallık'tan resmen ayrılacak.