* Osmanlıların ilk Beylik merkezleri ve bir bakıma ilk başkentleri Söğüt Kasabası'dır. Daha sonra sırasıyla Yenişehir, Bursa, Edirne ve İstanbul başkent oldu.
* Osmanlı tarihinde ilk savaş,1284 yılında Bizans tekfurlarıyla yapılan Ermeni Beli savaşıdır.
* Osman Bey'in ele geçirdiği ilk kale Kolca Hisar Kalesi'dir (1285).
* Osman Bey'in ilk askeri anlaşması 1306 yılında yılında Ulubad Tekfuru ile yapılan anlaşmadır.
* İlk fethedilen ada, 1308 yılında alınan İmrali Adası'dır.
* İlk barış anlaşması, 1330 yılında Orhan Gazi ile Bizans İmparatoru Üçüncü Andronikos arasında imzalanmıştır.
* "Rumeli" adı verilen Avrupa yakasında ilk ele geçirilen yer, Gelibolu'da Orhan Gazi'nin büyük oğlu Süleyman Paşa tarafından alınan Çimpe limanıdır.
* "Sikke" adı verilen ilk Osmanlı madeni parası Orhan Gazi adına 1327 yılında basılmıştır.
* İlk daima ordu 1328 yılında Orhan Gazi Bey'in emriyle kurulmuş olup bu orduya "Yaya" adı verilmiştir.
* Osmanlı tarihinde ilk şair padişah Fatih Sultan Mehmed'in babası İkinci Murad'dır.
* Osmanlı padişahlarından İstanbul'u ilk kuşatan 'Yıldırım Bayezıd'dır (1391).
* Osmanlı tarihinde savaş meydanında şehid olan ilk (ve tek) padişah Birinci Murad'dır (1389), 1. Kosovo Savaşı.
* İstanbul'a defnedilen ilk padişah Fatih Sultan Mehmed'dir.
* Fethin sembolü olan Ayasofya'da ilk Cuma Namazı fetihten üç gün sonra 1 Haziran 1453 günü Akşamseddin tarafından kıldırılmış olup cemaat arasında Fatih ve O'nun şanlı askerleri hazır bulunmuşlardır.
* Fatih Sultan Mehmed tarafından İstanbul'a tayin edilen ilk vali Karıştıran Süleyman Bey'dir.
* İlk İstanbul Kadısı Hızır Bey Çelebi olup; bugünkü Kadıköy semti O'na tahsis edildiği için bu adı almıştır.
* Devşirmelerden olup da Sadrazamlık makamına yükselen ilk kişi, fetihten sonra Fatih Sultan Mehmed tarfından tayin edilen Mahmud Paşa'dır.
* Önceleri Asya ve Avrupa'da toprakları bulunan Osmanlı İmparatorluğu'na ilk defa Afrika'da toprak kazandıran padişah Mısır Fatihi Yavuz Sultan Selim'dir.
* İstanbul'da öldürülen ilk padişah, "Genç Osman" adıyla bilinen İkinci Osman'dır.
* "Valide Sultan" adıyla anılan ilk padişah anası, İkinci Selim'in hanımı ve Üçüncü Murad'ın anası olan Nur Banü'dur.
* Osmanlılarda ilk matbaa, Üçüncü Ahmed zamanında ve 1327 yılında faaliyete geçen İbrahim Müteferrika Matbaası'dır.
* İlk vapur, İkinci Mahmud zamanında ve 1827 yılında satın alınmış olup halk arasında "Buğu gemisi" adıyla anılmıştır.
* İlk kıyafet kanunu 3 Mart 1829 yılında ve İkinci Mahmud zamanında yayınlanmıştır. Bu kanuna göre sarık ve cüppe ilmiye sınıfına ayrılmış olup devlet memurlarının fes, setre, pantolon ve kaput giymeleri kararlaştırılmıştır.
* İlk gazete yine İkinci Mahmud döneminde ve 1 Kasım 1831 Salı günü yayınlanan Takvim-i Vakayi'dir.
* Osmanlı tarihinde ilk borçlanma Sultan Mecid döneminde ve 1855 yılında olmuştur. 28 Haziran Perşembe günü Londra'da imzalanan anlaşma ile İngiltere ve Fransa'dan beş milyon İngiliz altını borç alınmıştır.
* Türkiye'de ilk telgraf da yine Sultan Mecid döneminde kurulmuş, 9 Eylül 1855 Pazar günü faaliyete geçmiştir.
* Avrupa seyahatine çıkan ilk ve tek Osmanlı Padişahı Sultan Aziz'dir 21 Haziran 1867 tarihinde başlayan bu yolculuk 44 gün sürmüştür.
* Türkiye'nin yurt dışında katıldığı ilk sergi 1851 yılında Lonra'da düzenlenen Tarım ve Sanayi Ürünleri Sergisi'dir.
* Türkiye'de ilk sergi ise 27 şubat 1863 tarihinde Sultan Ahmed Meydanı'nda Sultan Abdülaziz'in de katıldığı bir törenle açılan "Sergi-i Osmani" dir. Çeşitli el sanatları ile tarım ve sanayi ürünlerinin yer aldığı bu sergiye İmparatorluk sınırları içinde kalan ülkelerden olduğu gibi bazı Avrupa ülkelerinden de katılımlar oldu.
* İstanbul'a ilk tünel yine Sultan Abdülaziz zamanında Fransız Mühendis Emile Gavand tarafından yapıldı ve bu tünel 17 Ocak 1874 günü hizmete girdi. Dünyanın üçüncü yeraltı treni olan bu tünel 575 metre uzunluğunda ve 7 metre genişliğindedir.
* Türkiye'de Meşrutiyet'in ilk ilanı, 23 Aralık 1876 (Sultan İkinci Abdülhamid).
* İlk olarak Sultan İkinci Abdülhamid döneminde açılan okullar: Mekteb-i Hukuk-i Şâhâne (Hukuk), Mekteb-i Tıbbiye-i Şâhâne (Tıp), Mekteb-i Mülkiye-i Şâhâne (Siyasal Bilgiler), Mekteb-i Şâhâne Hendese-i Mülkiye (Teknik Üniversite), Halkalı Yüksek Ziraat Mektebi, Orman ve Madenler Mektebi.
* Haydarpaşa - İzmit - Ankara demiryolu ilk olarak 1888 yılında İkinci Abdülhamid'in Almanya'dan aldığı mâli destekle gerçekleştirildi. Ankara - Bağdat demiryolu hattının yapımına girişildi.
* İlk Boğaziçi Köprü Projesi de Sultan İkinci Abdülhamid döneminde yapıldı. 1900 yılında, Anadoluhisarı ile Rumeli Hisarı arasında bir köprü kurulması için Bosphorus Railroad Company adlı şirket çalışmalara başladı. Köprü üzerine demiryolu döşenmesi de planlanmıştı. Böylece, Avrupa,dan kalkan bir tren Bağdat'a kadar gidebilecekti. Ancak iç karışıklıklar ve Sultan Abdülhamid'in tahttan indirilmesi o zaman için bu projenin gerçekleştirilmesine engel oldu.
Osmanlı tarihinde ilk şair padişah Fatih Sultan Mehmed'in babası İkinci Murad'dır.
Osmanlı tarihinde savaş meydanında şehit olan ilk (ve tek) padişah Birinci Murad'dır. 1389 yılında, 1. Kosova Savaşı'nda şehit düşmüştür.
Osmanlı Devleti'nin toprak kaybettiği ilk antlaşma Karlofça'dır. Karlofça Antlaşması ile Banat ve Temeşvar hariç, bütün Macaristan ve Erdel Beyliği Avusturya'ya, Ukrayna ve Podolya Lehistan'a, Mora ve Dalmaçya kıyıları Venediklilere bırakıldı.
İlk Boğaziçi Köprü Projesi de Sultan İkinci Abdülhamid döneminde yapıldı. 1900 yılında, Anadoluhisarı ile Rumeli Hisarı arasında bir köprü kurulması için Bosphorus Railroad Company adlı şirket çalışmalara başladı. Köprü üzerine demiryolu döşenmesi de planlanmıştı. Böylece, Avrupa'dan kalkan bir tren Bağdat'a kadar gidebilecekti. Ancak iç karışıklıklar ve Sultan Abdülhamid'in tahttan indirilmesi o zaman için bu projenin gerçekleştirilmesine engel oldu.
İstanbul'a ilk tünel yine Sultan Abdülaziz zamanında Fransız Mühendis Emile Gavand tarafından yapıldı ve bu tünel 17 Ocak 1874 günü hizmete girdi. Dünyanın üçüncü yeraltı treni olan bu tünel 575 metre uzunluğunda ve 7 metre genişliğindedir.
İlk kıyafet kanunu 3 Mart 1829 yılında ve İkinci Mahmud zamanında yayınlanmıştır. Bu kanuna göre sarık ve cüppe ilmiye sınıfına ayrılmış olup devlet memurlarının fes, setre, pantolon ve kaput giymeleri kararlaştırılmıştır.
İstanbul'a defnedilen ilk padişah Fatih Sultan Mehmed'dir
İstanbul'da öldürülen ilk padişah, "Genç Osman" adıyla bilinen İkinci Osman'dır.
İlk daimi ordu 1328 yılında Orhan Gazi Bey'in emriyle kurulmuş olup, bu orduya "Yaya" adı verilmiştir.
Osmanlı padişahlarından İstanbul'u ilk kuşatan 1391 yılında Yıldırım Bayezid olmuştur.
İlk telgraf da Sultan Mecid döneminde kurulmuş, 9 Eylül 1855 Pazar günü faaliyete geçmiştir. Kırım'dan İstanbul'a çekilen ilk telgrafta Kırım şehri olan Sivastopol'un Rus işgalinden kurtarıldığı bildirilmekteydi.
Osmanlı Devleti'nde ilk tershane Yıldırım Bayezid devrinde Gelibolu'da oluşturulmuştur.
"Rumeli" adı verilen Avrupa yakasında ilk ele geçirilen yer, Gelibolu'da Orhan Gazi'nin büyük oğlu Süleyman Paşa tarafından alınan Çimpe limanıdır.
Osmanlıların ilk Beylik merkezleri ve bir bakıma ilk başkentleri Söğüt Kasabası'dır. Daha sonra sırasıyla Yenişehir, Bursa, Edirne ve İstanbul başkent oldu.
İlk barış anlaşması, 1330 yılında Orhan Gazi ile Bizans İmparatoru Üçüncü Andronikos arasında imzalanmıştır.
"Valide Sultan" adıyla anılan ilk padişah anası, İkinci Selim'in hanımı ve Üçüncü Murad'ın anası olan Nur Banu dur.
Asil adi, Ebu Nâsir Ismail bin Humad'ul Cevherî'dir. Cevherî Horasanin Farab sehrinde, milâdin onuncu asrinda dunyaya gelmistir. Ilk tahsilini dayisi Ibrahim Farabî'den almistir. Daha sonra Farab medreselerinde bircok ilimleri tahsil etmistir. Nisabur'da yuzlerce talebeye ders vermistir. Derslerden sonra evine cekilen Cevherî, bir cok hesaplar yaparak ucmanin carelerini arastirmistir. Sonunda bu maksadina ulasmak icin birtakim kanatlar yapmistir. Ilk zamanlar, evinin bahcesinde tecrubeler yapip sonra da hazirladigi bir takim tahtalari, Ipleri ve kanatlanarak Nisabur'daki Ulu Caminin minaresine cikti. Camiin kubbesinden havalanarak ucmaya basladi. Dunyanin ilk ucan insani, insanoglunun ilk tayyaresini yapan Farabli Cevherî, havada epeyce dolastiktan sonra yere inmek istedi. Fakat buna muktedir olamadi. Birdenbire duserek parca parca oldu (M. 1010)
2. ILK PARASUTCU:
Anadolu Selcuklu Devletinin kurucusu Kutalmis oglu Suleyman Sah'in oglu Kilic Arslan'i, Bizans Imparatoru Manuel Komnen Istanbul'a davet etmisti. Imparator, Kilic Arslan serefine hipodromda tantanali senlikler icra ettirmisti. Bizanslilar bu meydanda butun hunerlerini gosterdiler. Bu esnada Kilic Arslan'la beraber gelen bir Turk, Atmeydanindaki Dikilitas uzerinden havaya ucacagini bildirdi. Bu adam, yuksek Dikilitas uzerine cikti. Sirtinda gayet uzun ve genis beyaz bir elbise vardi. Bu beyaz elbise bir parasut gibi sisiyordu. Gercekten bir muddet havada uctu, fakat biraz sonra yere duserek parca parca oldu (M. 1159). Bizans tarihleri onu "Serakino" yani "Sarkli" diye kaydetmektedirler. Adi malum olmayan bu Turk de ilk parasutcudur.
3. IBN-I FERNAS:
Enduluslu olan Ibn-i Fernas da kanatlar takarak ucmaya tesebbus eden ilklerdendir. Prof. Hamidullah'in ifadesine gore Ibn-I Fernas (vefati 388) bir cihaz icad etmis ve onunla uzun bir mesafe ucmustu.
4. KARTAL KANATLI HEZARFEN AHMED CELEBI:
Bin fen bilen manasina gelen Hezarfen vasif ve sohretini alan Ahmed Celebi 17. yuzyilda yasamis bir Turk âlimidir. Kendisinden once yasamis âlimlerin Ilimlerinden, bilhassa Bîrûnî ve Ibn-i Sina ile ayni devirde yasamis olan Farabli Ismail Cevherînin ucus tecrubelerinden faydalanmistir. Hezarfen Ahmed Celebi, Cevherînin basari akimlarini ve denge unsurlarini hesapladi; ucmak icin kartali ornek almak gerektigini dusundu. Asil buyuk denemeye girismeden once, o devirde cok buyuk bir spor alani olan Istanbul'daki Okmeydani'nda tam dokuz deneme yapti. Her denemede bir duzeltme yaparak kendisini ucuracak kanatlara son seklini verdi. Nihayet bir gun Galata Kulesinden Bogaz'in sularini asti. Uskudar'da Dogancilar adini tasiyan semte bir kus gibi suzulerek indi. Bu hâdisenin gorgu sahidlerinden biri olan Evliya Celebi, bu ucusun tarihini belirtmeden IV. Murad zamaninda gerceklestigini soylemekle yetiniyor. IV. Murad 1623-1640 yillari arasinda hukumdarlik yaptigina gore, ucusun bu tarihler arasinda gerceklestigi kesindir. Konuyu arastiran tarihciler bunun, saltanatin ilk yillarina rastladiginda birlesiyorlar. Hezarfen Ahmed Celebi icin baslica kaynak Evliya Celebi Seyahatnamesidir. Evliya Celebi ondan "Ilk olarak Okmeydaninin minberi Uzerinde, ruzgarin siddetiyle kartal kanatlariyla sekiz dokuz kere havada pervaz ederek ta'lim etmistir. Daha sonra Sultan Murat Han Sarayburnunda Sinan Pasa Koskunden temâsâ ederken Galata Kulesinin tâ en ust zirvesinden lodos ruzgâriyl ucarak Uskudar'da Dogancilar meydanina inmistir." diye bahsetmektedir. (2) IV. Murad, Hezarfen'i bir kese altinla mukafatlandirmistir.
5. LAGARÎ HASAN CELEBI
Lagari Hasan Celebi Dorduncu Murad devrinde elli okkalik barut ma'cunu ile calisan 7 kollu bir roketin atis gucunden istifade ederek dunyanin ilk insan tasiyan roketini yapmisti. Roket kendi yardimcilari vasitasiyla ateslenip havalanacak ve kendisi denize inecegini tasarlamis ve nihayet tasarisinda muvaffak olmustu. Bir yandan kendisi havalanirken denizde birkac gemi ve icinde dalgiclar oldugu halde kendisini bekliyorlardi. Her ihtimâle karsi da araci muhkem sekilde yapilmisti. Roketlerin ateslenmesiyle fezaya dogru havalanmis dairevî sekil cizerek denize inmisti. Fakat malum olan bir sey varsa bu tarihten sonra Avrupa'da buna benzer tecrubeler yapilmaya baslamis, kimi kendine kanat takmis ve kimi de tayyâre yapmaya calismisti.. Bu sahada calisanlarin yalniz batililar oldugu anilir iken Endulus'lu Abbas bin Fernas ve Farabli Ismail Cevheri, Hezarfen Ahmed Celebi ve Lagari Hasan Celebi ismi hic soylenmez.