Asya kaplan sivrisineği veya literatürdeki Latince ismiyle Aedes albopictus, ortalama 6-7 mm uzunlukta, siyah-beyaz renklerine sahip bir sivrisinek türüdür. Menşei Güneydoğu Asya bölgesidir, ancak zaman zaman batı bölgelerini de istila edebilir. “Kaplan sivrisineği” ismini de hem siyah hem de beyaz renklere aynı anda sahip olmasından ötürü almıştır. Kafasının ve sırtının orta bölümünden aşağıya uzanan beyaz bir şerit ve bacaklarında da beyaz bantlara sahiptir.
Bu sivrisinek türü; yumurtalarını doğal ortamda bulunan ağaç veya insan artıklarında oluşan boşluklara bırakırlar, hendek veya bataklıklara bırakmazlar. Asya kaplan sivrisineği, genelde üreme alanının en fazla 1 km kadar uzağına uçar. Üreme alanından uzaklaşmayı pek sevmez.
Asya Kaplan Sivrisineği Yaşam Döngüsü ve Özellikleri
Solucan benzeri görünüme sahip olan sivrisinek larvaları, kıvrılarak yüzerler. Yumurtadan çıktıkları andan yaklaşık 10 gün sonra larvalar 6-7 mm uzunluğa ulaşırlar ve büyümelerini neredeyse tamamlarlar. Larvalar, suyun içindeyken rahatsız edildiklerinde virgülü andıran bir şekilde kendilerini pupa halindeyken büzerler. Pupa aşaması, sivrisineklerin gelişiminin tamamlanmasını sağlar. Erişkin bir Asya kaplan sivrisineği, yumurtadan çıktıktan yaklaşık 10-14 gün sonra pupa evresinden de sıyrılır.
Asya kaplan sivrisinekleri kışın yumurta formundadırlar, ilkbahar ve yaz aylarında yumurtaların suyla temas etmesiyle beraber larva haline geçiş yaparlar. Bu larvalar, suda yaşayan mikroorganizmalar ve küçük besin kırıntılarıyla beslenirler.
Erkek bir Asya kaplan sivrisineği, bitki özleriyle beslenir ve ısırmaz. Dişi sivrisinekler ise, yumurtalarının gelişimi için kana gereksinim duyarlar. Bu sivrisinek türü, diğer çoğu sivrisineğin aksine geceleri değil gündüzleri beslenir. Koyu renkli giysiler, ter, karbondioksit ve diğer bazı kokular, sivrisinekleri kendine çeker. Sincaplar, köpekler, geyikler, diğer hayvanlar ve insanlar; Asya kaplan sivrisineklerinin kurbanlarıdır. Dişi bir sivrisinek, kanla beslendikten yaklaşık 4-5 gün sonra yumurtalarını ağaç delikleri, kova, sert kenarlı lastik kaplara bırakır. Bu kaplar yağmurla veya başka bir şekilde suyla kaplandığında, yumurtalar larvaya dönüşürler.
Asya Kaplan Sivrisineğinin Önemi
Asya kaplan sivrisineği, Güneydoğu Asya bölgesine özle bir sivrisinek türüdür. Ancak bu bölgeden daha sonra dünyanın batı bölgelerine de yayılmıştır. Bu sivrisinek, özellikle Asya’da önemli bazı hastalıkların taşıyıcısı konumundadır. La Crosse ensefaliti, Batı Nil ateşi gibi ensefalite (beyin iltihabı) neden olabilen etkenlerle enfekte olabilir. Ayrıca Asya kaplan sivrisineklerinin, Dang ateşi, Zika, sarı humma gibi hastalıkların bulaşmasına da neden olabildikleri biliniyor.
Asya kaplan sivrisineklerinin ısırıkları normal bir sivrisinek ısırığı gibidir, ancak bu sivrisinekler oldukça ısrarcı bir şekilde sürekli ısırırlar ve ısırdıkları bölgede yaralar meydana getirirler. Dış ortamda bulunan, içinde su olan pek çok kapta türeyebildikleri için, bir istila gerçekleştirdikleri takdirde kolaylıkla ortama uyum sağlayabilirler. Nadir de olsa zaman zaman, özellikle şu sıralar ülkemizde İstanbul başta olmak üzere çeşitli yerlerde Asya kaplan sivrisinekleri görülmekte.
Asya Kaplan Sivrisineğinden Korunmak İçin Öneriler
Özellikle yaz aylarında artan sivrisinekler, hepimiz için büyük bir sorun teşkil ediyor. Sinek ısırıklarından korunmak ve ısırıkların iyileşmesini hızlandırmak için bazı öneriler:
- Kapı ve pencerelerin çerçeveye tam oturduğundan, sivrisineklerin evinize giremeyeceğinden emin olun. Pencerelere sineklik taktırmanız, size epey bir yardımcı olacaktır.
- Açık havada, havaların da müsait olması durumunda kendinizi sivrisinek ısırıklarına karşı koruma altına almak için cibinlik kullanabilirsiniz.
- Koyu renkli giysilerden kaçının, özellikle dışarı çıkarken açık renkli kıyafetler tercih edin.
- Sivrisinek ilaçlarını ve diğer kimyasal ürünleri tercih edebilirsiniz, ancak bu ürünleri tercih etmeden önce mutlaka bir uzman görüşüne başvurun. Dışarı çıkarken, sivrisineklerin size yaklaşmasını önleyecek spreyler kullanabilirsiniz, ancak bu spreyleri kullanırken de mutlaka ama mutlaka bir uzmandan görüş alın.
- Özellikle büyük veya küçük, içinde su bulunan birikinti alanlarına çok yaklaşmamaya çaba sarf edin. Evinizin ve yaşam alanınızın çevresinde, bu sivrisineklerin yumurtalarını bırakmalarını kolaylaştıracak, içinde su birikintisi oluşabilecek kaplar bulundurmayın.
- Sivrisineklerin normalde aktif oldukları gece saatlerinde ve Asya kaplan sivrisineklerinin daha çok aktif olduğu öğle-ikindi saatlerinde; dışarıya çıkacaksanız mümkün olduğu ölçüde vücudunuzun ısırılmaya müsait bölgelerini giysilerinizle örtmeye özen gösterin. Uzun çorap, pantolon, uzun kollu gömlek vs gibi kıyafetler, sizi az da olsa koruyacaktır.
- Kıyafetlerinizin, sivrisineklerin ısırmasını engelleyecek sıkılıkta olması size epey yardımcı olabilir. Ancak yine de sizin için sivrisineklere karşı cibinlik gibi mükemmele yakın bir koruma sağlamaz.
- Çok sık bir şekilde terliyorsanız, bu da sizi sivrisineklere karşı açık bir hedef haline getirebilir. Fazla terleyen bir vücut yapısına sahipseniz, dışarıya çıkarken yanınıza yedek kıyafetler alabilirsiniz.
Bütün bu önlemler, Asya kaplan sivrisineklerine karşı size önemli ölçüde koruma sağlarlar. Mümkün olduğu ölçüde bütün bu önlemleri uygulamanız, yararınıza olacaktır. Bir Asya kaplan sivrisineği veya herhangi bir sivrisinek tarafından ısırılmanız durumunda; yara bölgesine bal, tuz-limon, elma sirkesi gibi doğal ürünler sürerek olumlu bir etki elde edebilirsiniz. Ancak bu doğal ürünler her zaman işe yaramayabilir, böyle durumlarda bir uzman tarafından önerilen ilaçları ısırık bölgesine uygulayabilirsiniz.
Asya Kaplan Sivrisineği Nedir?
Asya kaplan sivrisineği; Batı Nil ateşi, sarı humma, Dang ateşi, Zika virüsü gibi pek çok salgın hastalık etkenini bulaştırabildiği için oldukça önemli bir sivrisinek türüdür.