İNGİLTERE hükümeti dün İskoçya’ya bağımsızlık referandumu hakkı vereceğini açıkladı. Hazine Bakan Yardımcısı Danny Alexander,
Londra’daki meclisten geçirecekleri yasayla, Birleşik Krallık’a bağlı yarı özerk bir yönetim olan İskoçya’da bağımsızlık için gelecek 18 ay içinde yapılacak bir halk oylamasını zorunlu kılacaklarını duyurdu. Halk oylamasından İskoçyalılara sadece bağımsızlık isteyip istemedikleri sorulacak ve cevap olarak evet-hayır şıkları yer alacak.
İskoçya’da iktidar bulunan İskoçya Ulusal Partisi’nin Londra’ya bağlı “Birinci Bakanı” Alex Salmond, İskoçların İngilizleri yendiği Bannockburn Savaşı’nın 700’üncü yıldönümü olan 2014’te bir bağımsızlık referandumu düzenleme sözü vermişti. Ama İskoç milliyetçiler, Londra’nın 300 yıllık Birleşik Krallık’ı parçalayabilecek referandum kararını hemen almasından memnun değil. Salmond’ın yardımcısı Nicola Sturgeon, “İngiltere Başbakanı David Cameron’ın amacı acele bir oylamayla bağımsızlık çabamızı baltalamak” dedi. Boşanmanın bedeli ağır
“Ben İngiltere’nin değil, Birleşik Krallık’ın başbakanı olarak kalmak isterim” diyen Cameron’ın manevrası başarılı olmazsa, Çekoslovakya gibi bir “kadife boşanma” olasılığı gündeme gelecek. Daily Mail köşeyazarı James Chapman gibi İngiliz muhafazakârlar, “boşanma” durumunda İskoçya’nın AB’ye yeniden üye olmak ve Euro’ya geçmek zorunda kalacağını savunarak komşularını korkutuyorlar. Telegraph’a yazan siyasetbilimci Neil O’Brien da İskoçya ayrılırsa İngiltere’nin BM Güvenlik Konseyi daimi üyeliğini ve İskoçya’daki denizaltı üsleri ile nükleer stoklarını kaybedeceğini, ordunun bölüneceğini ve doğal kaynakların paylaşımında anlaşmazlıklar çıkacağını yazıyor.
Geçen hafta The Guardian’ın sol eğilimli köşe yazarı Suzanne Moore bile “Kendimi Britanyalı değil, İngiliz hissediyorum” demişti.
İngiltere, İskoçya ve Kuzey İrlanda ile birlikte Birleşik Krallık’ı oluşturan en küçük üye Galler’de dahi “ayrılıkçılık” tartışması başladı. Galler hükümetinin iki numarası David Melding “birlik yanlılarının umutsuz olduğunu” ve “Birleşik Krallık’ın 2020’yi göremeyebileceğini” söyledi.
İskoçların referandum için istediği tarih, İngilizleri yendikleri Bannockburn Savaşı’nın 700’üncü yıldönümü olan 2014. İskoçya’nın Bannockburn köyü yakınlarında, 1314’te savaşın yapıldığı yerde şimdi büyük bir anıt var. Anıtın bir parçası da, İngiltere Kralı İkinci Edward’ı yenip ilk bağımsızlık savaşını İskoçlara kazandıran Kral Robert the Bruce’un heykeli.
Şu anda İskoç halkının sadece yüzde 38’i bağımsızlık istese de, bu oran giderek artıyor ve 2014’te yüzde 50’yi aşması bekleniyor.