2021’de Yunanistan’a gaz ithalatı duracak
Türkiye’de, yılda 45-50 milyar metreküp doğal gaz tüketiliyor. Türkiye, petrol ve doğal gaz gereksiniminin hemen hemen tamamına yakın bölümünü ithalat yoluyla karşılıyor. İthalatta, ikili yöntem izleniyor. Rusya, İran ve Azerbaycan’dan boru hatları üzerinden uzun dönemli sözleşmelerle doğal gaz satın alınıyor. ABD, Katar, Cezayir ve Nijerya’dan da sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) ithal ediliyor.
Azerbaycan Şah Deniz I sahasında üretilecek olan doğal gazın Gürcistan üzerinden Türkiye’ye taşınması amacıyla inşa edilen Azerbaycan – Türkiye (Şah Deniz I) Doğal Gaz Boru Hattı, 2007 yılında işletmeye alındı. BOTAŞ, bu hattan ithal edilen gazın bir bölümünü, “re-export hakkı” olarak adlandırılan madde gereğince Yunanistan’a ihraç ediyor.
Yunanistan’la, bu amaçla 23 Aralık 2003 tarihinde bir sözleşme imzalandı. Buna göre Türkiye, Yunanistan’a yılda 750 milyon metreküp gaz ihraç ediyor. Sözleşme, 2021 yılı sonunda bitecek.
Türkiye, söz konusu sözleşmeyi yenilemeyecek ve 2021 yılında Yunanistan’a gaz ithalatı duracak. Yunanistan’ın bu gazın yarattığı boşluğu doldurmak için Azerbaycan’la masaya oturması ve Azerbaycan’ın milli petrol şirketi SOCAR ile anlaşma yapması bekleniyor.
BOTAŞ ve Yunan gaz şirketi DEPA, fiyatla ilgili olarak ortaya çıkan anlaşmazlık nedeniyle bugüne dek birkaç kez tahkimlik oldu. Anlaşmazlık, uluslararası tahkime taşındı. Bu davalardan birini Türkiye, diğerine de DEPA kazandı.