Yaşayan, nefes alan her insanın bir kalp atışı vardır, peki kayalık gezegenimizin de bir kalp atışı var mı? New York Üniversitesi'nden (NYU) araştırmacılar, Dünya'nın da nabzı olduğunu öne sürüyor.
Çalışmalar, Dünya üzerindeki jeolojik aktivitenin 27.5 milyon yıllık bir döngüyü takip ettiğini ortaya koyuyor. Bilim insanları yaklaşık 260 milyon yıllık büyük jeolojik olayları analiz etti ve bu şekilde kabaca her 27.5 milyon yılda bir tekrarlayan jeolojik aktivite kümeleri fark etti.
NYU Biyoloji Bölümü'nde bir jeolog ve profesör olan çalışmanın baş yazarı Michael Rampino şunları söylüyor:
"Birçok jeolog, jeolojik olayların zaman içinde rastgele olduğuna inanıyor. Ancak çalışmamız, ortak bir döngü için istatistiksel kanıtlar sağlayarak, bu jeolojik olayların birbiriyle ilişkili olduğunu ve rastgele olmadığını gösteriyor.”
Son 50 yılda, giderek daha fazla bilim insanı, dünyanın volkanik aktivite, toplu kara veya deniz yok oluşları gibi büyük jeolojik olaylar döngüleri yaşadığı teorisine yakınlık duymaya başladı. Ancak uzmanlar bu döngülerin kesin zaman çerçevesini tartışmaya devam ediyor. Tahminler, 26 milyon ila 36 milyon yıllık döngüler arasında değişiyor.
İnsanlık güvende
Bu zaman çizelgesine göre insanoğlu medeniyeti bir sonraki döngü noktasından hala çok uzakta.
Kesin zaman birimleri belirlenememesinin nedeni on milyonlarca yıl önce meydana gelen olayları incelemenin oldukça zor olması. Bugüne kadar teknolojik sınırlarımız geçmişteki jeolojik olayları doğru bir şekilde tarihlendirme çabalarını büyük ölçüde engelledi. Son yıllarda ise radyo-izotop tarihleme tekniklerinde büyük gelişmeler görüldü.
Sonuç olarak, Prof. Rampino ve ekibi son teknikleri kullanarak son 260 milyon yılda meydana gelen büyük jeolojik olayları güncelledi ve daha doğru bir kaydı bir araya getirebildi. Bu başarıldıktan sonra da yeni bir analiz yapıldı.
89 adet büyük jeolojik olay incelendi
Ekip, son çeyrek milyar yılda meydana gelen tarihi oldukça keskin şekilde belirlenmiş 89 adet büyük jeolojik olayın yaşlarını değerlendirdi. Bunlara örnek olarak büyük volkanik lav taşmaları, okyanuslardaki oksijeni tüketen olaylar, karasal yok oluşlar, deniz seviyesindeki değişimler ve Dünya'nın tektonik plakalarındaki değişiklikler sayılabilir.
Bu analiz sonucunda da, büyük küresel jeolojik olayların son 260 milyon yıl içinde sadece 10 farklı noktada meydana geldiği ve her bir kümenin ortalama 27.5 milyon yıl arayla gerçekleştiği görüldü.
En son küme yaklaşık 7 milyon yıl önce meydana geldi ve insanların yaklaşık 20 milyon yıl daha büyük jeolojik faaliyetlerin bir sonraki nabız atışı hakkında endişelenmelerine gerek olmadığını gösterdi.
Döngülere ne sebep oluyor?
Yapılan çalışmada bu nabız atışına nelerin yol açtığının belirlenemediği kaydedilse de birkaç teori mevcut.
Bu teoriler arasında en güçlü olanı gezegenin alt katmanlarında yaşanan aktiviteler ve bu aktivitelerin yer çekim, basınç ve ısı nedeniyle belli bir doyum noktasına gelip biriken enerjinin deşarj olması. Tektonik tabakaların hareketi ve iklim değişiklikleri ile yaşanan ısı değişimleri bunun tetikleyicisi olabilir.