yaklaşık 10 yıldır hedefinde ilerlemekte olduğum yatırım şekli. tabi ki ilk başladığım zaman tam anlamıyla amacım bu değildi fakat geçen yıllar içinde avantajını görüp, portföyümün omurgasını temettü hisseleriyle oluşturmaya devam ettim.
1) öncelikle temettü nedir?
temettü, şirketlerin o sene ettikleri karın belli bir kısmını, yönetim kurulu onayıyla, hissedarlarına dağıtmasıdır. temettü "kar payı" demektir.
2) şirketler enayi mi? neden halka para ödüyor?
bir şirket düşünün. mesela colbert çimento. colbert çimentonun ortaklık yapısı şöyle olsun
51% colbert holding
29% singapur yatırım ajansı
20% halka açık (borsada işlem gören)
colbert çimento mesela 2019'da 1.25 milyar tl net kar etti ve bu yönetim kurulu toplantısında bu karın 80%'inin temettü olarak dağıtılmasına karar verildi.
1.25 milyar tl net karın 80%'i, yani dağıtılacak kar olan 1 milyar tl'nin 51%'i ana ortak olan colbert holding, 29%'u singapur yatırım ajansına giderken kalan 20% bizlere, yani borsadaki yatırımcılara gider.
yani şirketler temettü öderken aslında sadece biz yatırımcılara değil, ortaklarına da temettü öderler.
gerçek bir örnek üzerinden gidersek, tüpraş'ı düşünün. sahibi koç holding. ama ömer koç, tüpraşın finans müdürüne gidip "ordan bana 100 milyon ateşle moruk" diyemiyor, diyemez... bu yüzden şirketler, ana ortaklarına nakit akışı sağlamak için de temettü vermek zorunda.
3) şirketler ne kadar temettü ödüyor?
bu noktada temettü verimi kavramını basitçe anlatmam lazım. mesela bir hisse var ve fiyatı 20 tl. o şirket o sene 2 tl temettü verme kararı alırsa temettü verimi 10% olur.
şirketlerin ve sektörlerin temettü verimleri farklıdır ve o seneki kar miktarlarına bağlıdır. fakat şahsım adına 5% ila 10% arası temettü gayet iyi ve kabul edilebilirdir.
4) ben bankadan zaten 12-18% mevduat faizi aliyorum. neden 5%-10% getiri için temettü yatırımı yapayım ki?
gene kendimle ilgili bir örnek ile açıklamak istiyorum. ben 9 yıl kadar önce tüpraşı aldığımda fiyatı 43 tl idi. şimdi kayıtlardan baktım tüpraş o sene yaklaşık hisse başına 3.9 tl temettü ödeme kararı almış. yani kabaca 9% temettü verimi olmuş.
hesap kolaylığı olması açısından, diyelim ki o zaman tanesi 43 liradan 1000 tüpraş almış olayım. bana maliyeti 43.000 tl.
o sene hisse başına 3.9 tl temettü dağıttığı için banka hesabıma (brüt-net hesabını atlıyorum) 3900 tl temettü yatırıldı.
peki aradan geçen 9 sene de ne oldu? tüpraş 2019'da nerdeyse 145 tl fiyata yükseldi ve geçen sene hisse başına 12tl temettü dağıttı. siz tüpraşı 120 tl den almış olsaydınız 12 tl size kabaca 10% temettü verimi ifade ediyor, oysa ben 43 tl den aldığım için benim için geçen sene 27% temettü verimi oldu.
yani 1.000 hissemin değeri en zirve zamanın 145.000 oldu ve banka hesabıma temettü geliri olarak 12.000 tl yatırıldı.
yani tüpraş geçen sene başlangıçta yatırdığım paranın 27% sini bana kar payı olarak verdi ki. bunun yanında ana param 43tl den 145 tl seviyelerine kadar 300% büyümüş oldu. belki bundan 10 sene sonra tupras 250 tl olacak ve hisse başına 25 tl temettü verecek.. neden olmasın?
bu örneğimiz, temettü yatırımının uzun vadede çok ama çok karlı olduğunu göstermekte.
6) kazandığım temettüleri çatır çatır yemeli miyim?
yiyebilirsiniz ama yememeniz daha doğru olur çünkü dananın kuyruğu burda kopuyor. tüpraşı aldığımız sene 9-10 sene önce. her sene ortalama 10% temettü geliri elde ettik ya? bunlarla tekrar tüpraş hissesi aldığımızı düşünelim.
başlangıç paramız aklınızda olsun 1.000 adet hisse ve 43.000 tl...ilk sene 3.900 tl temettü geldi ve bu parayla tekrar tüpraş aldık. kabaca hisse sayımız 1.100 oldu. bir sonraki sene gene 10% daha arttırdık sonraki sene gene 10%.
10 senenin sonunda elimizde yaklaşık 2200-2300 adet tüpraş hissesi oluyor....
yani 10 sene önce 43 tl den 1.000 adet tüpraş alan birisi, 2019'da 12.000 tl temettü (nakit kar payı) alırken, 10 senedir aldığı her temettüyle, tüpraş hisse sayısını 10% arttıran bir arkadaş toplamda 2.300 adet hissesine karşılık 27.600 tl temettü geliri elde etti.
temettü emekliliğinin sistemi tam olarakta budur. sadece doğru hisseleri bulup, temettü almak değil. o temettüleri tekrar sisteme dahil ederek, emekli olmayı düşündüğünüz zamana kadar temettü gelirlerinizi maksimize etmek.
5) her temettü veren hisse iyi midir?almalı mıyız?
hayır. zaten bu kadar kolay bir formül olsa herkes zengin olurdu. düzgün yönetilen, yatırım yapan, karını arttıran ve borçlansa da borçlarını kapatan şirketler tercih edilmelidir. zaten çok kısa bir araştırma sonucunda piyasada bilinen düzgün temettü hisselerine ulaşabilirsiniz.
burdaki kilit noktalardan biri de asla tüm yatırımınızı tek bir hisseye yapmamak. portföyünüzün büyüklüğüne göre en az 4 ila 10 arası hisse seçip riskinizi dağıtmak en güzelidir. zira şirketler kötü yıllar geçirebilir, ülke olarak kötü yıllar geçirebiliriz. doğal olarak dağıtılacak bir kar olmazsa, şirketler de o sene temettü ödememeyi tercih edebilir. o yüzden her zaman riski yaymak en doğrusudur.
edit:
talep üzerine dolar getirisi ile karşılaştırmam istendi. bu karşılaştırmayı yaparken farkettim ki tüpraşı aslında ilk aldığım maliyet daha da düşükmüş. yıllar içinde eklemelerim sonucu maliyetim yükselmiş. bazı bankalar temettü ödemeleri sonrası hisse fiyatından o miktarı düşüp ilk maliyeti revize ederken benim kullandığım garanti bankası malesef bunu yapmıyor. neyse karlılaştırmamıza dönersek:
2014'te ortalama dolar kuru 2.18 tl imiş. başlangıçtaki 43.000 tl birikimimiz ile 19.724 amerikan doları aldık.
2014'ten bu yana dolar faizleri çok değişmiş. kimi zaman 2% kimi zaman 4.5% seviyeleri görülmüş. ben hesap kolaylığı olması açısından 3.5% olarak kabul edeceğim.
2014'teki 19.724 dolarımız 2019 yılında, sadece dolar faizi geliriyle 23.425 dolara karşılık geliyor. bunun 2019 ortalama dolar kuru ile (5.67 tl) çarpımı sonucunda karşımıza çıkan miktar 132.819 tl etmekte. hadi diyelim feci bir yatırımcısınız ve dolarınızı tam 7 tl den, en tepesinden satabildiniz. o zaman da 163.975tl etmektedir.
bunu yukarıdaki 6 numaralı maddedeki hesabımızla (temettülerin çatır çatır yenmeyip her sene temettülerle tekrar hisse senedi alındığı) karşılaştırırsak
2.300 adet tüpraş hissemiz olmuştu elimizde. 2019'da gördüğü maksimum rakam olan 145 tl ile çarparsak 335.000 tl etmektedir.
yani uzun vadede temettü yatırımcılığı, dolar getirisini de yeniyor gibi gözükmektedir.
(bkz: ytd
)