Zebra Nasıl Bir Hayvandır? Zebraların Çizgileri Hakkında Bilgi
Zebra nasıl bir hayvandır ve özellikleri nelerdir? Siyah beyaz çizgileriyle şahsına münhasır hayvanlardan biri olan zebra, atgiller familyasındandır. İnsanlar tarafından asırlar öncesinde evcilleştirilmiş olan at ve eşek gibi akrabalarının aksine zebralar evcilleştirilememiştir.
Zebra kelimesinin kökeni Latinceden gelir. Latincedeki at anlamına gelen equus ve yabani anlamına gelen ferus kelimelerinden türemiştir. Yani Türkçedeki karşılığı yaban atıdır. Equiferus kelimesi İber dillerine “enzebro” olarak geçmiş ve zamanla “zebra” kelimesine evrilmiştir. Antik Roma ve Antik Yunan kaynaklarında kullanılan ve at kaplanı anlamına gelen hippotigris kelimesi, zebralar için günümüzde de kullanılmaya devam etmektedir.
Doğada üç zebra türü vardır. Bunlar;
- Dağ Zebrası
- Bayağı zebra
- Gravy zebrası
Gravy ve dağ zebrasının nesli tehlike altındadır.
Zebra Nasıl Bir Hayvandır? Özellikleri Nelerdir?
En karakteristik özellikleri elbette siyah beyaz çizgileridir. Bu çizgiler yapı ve sayısı bakımından her zebrada farklılıklar gösterir.
Sosyal hayvanlardır ve büyük sürüler halinde yaşarlar.
Boyu ortalama 1,3 metre, gövde uzunluğu ise ortalama 2 metre kadar olan zebranın ağırlığı ise 350 kg.a kadar ulaşabilir.
Zebraların çizgileri boyun ve kafa bölgeleri ile ön tarafta dikey iken, bacaklarında ve arka taraflarındakiler yataydır.
Dörtnal, eşkin, tırıs ve adeta olmak üzere dört temel yürüyüş biçimleri vardır. Atlardan daha yavaş olsalar da dayanıklı hayvanlardır. En önemli savunma mekanizmaları kaçmaktır. Kaçarken sağa sola zikzaklar yaparlar ve bu da av olmalarını zorlaştırır. Köşeye sıkıştıkları zaman şahlanmak, çifte atmak ve ısırmak diğer savunma mekanizmalarıdır.
Görme, işitme, koku ve tat alma duyuları gelişmiştir.
Dağ zebrası ve bayağı zebra harem adı verilen küçük gruplar halinde yaşarlar. Bu grupta bir erkek ve altı dişi ile onların yavruları bulunur. Grevy zebraları diğer türler kadar sosyal değildirler. Anne ve yavrular birlikte yaşarken erkek gravy zebraları genellikle yalnız yaşar. Eşleşmemiş olan gravy zebraları ise bir arada gruplar halindedir.
Zebralar tıpkı yakın akrabaları atlar gibi ayakta uyurlar. Ancak sadece gündüzleri ayakta uyurlar. Geceleri ise yatarak uyurlar ve günde ortalama 7 saatleri uykuda geçer.
Otçuldurlar. Genellikle ot ve sazlarla beslenirler. Ayrıca ağaç kabukları, yapraklar, meyve ve kökler de zebraların besin kaynakları arasındadır.
Bir zebra ve atın çiftleşmesinden doğan yavruya zebrat denir.
Vahşi hayvanların saldırısına uğradıklarında yavrularını ortalarına alarak korurlar.
Atlardan farklı olarak zebraların ön bacakları arka bacaklarından uzundur.
Yaklaşık 1 yıllık bir gebelik sürecinin ardından genellikle tek bir yavru dünyaya getirirler. Doğan yavru sadece bir saat sonra koşmaya başlayabilir. Anne zebra yavrusunu 1 yıl boyunca emzirebilir.
Zebralar Nerede Yaşar?
Afrika kıtasına özgü bir hayvan olan zebraların bu kıtada farklı yaşam alanları vardır. Orman ve otlaklarda da yaşarlar, dağ ve tepelerde de.
Kurak mevsimlerde daha nemli yerlere göç ederler. Örneğin bayağı zebralar diğer türlere göre nemli bölgeleri daha çok severler ve bu nedenle Namibya ve Botsvana arasında 500 km.lik mesafeye göç ettikleri kayıtlara geçmiştir.
Gravy zebraları susuzluğa 1 hafta dayanabilirler. Ancak bu, her gün su içmedikleri anlamına gelmez.
Zebraların Çizgileri Ne Renk?
Zebraların gövde rengi siyahtır. Dolayısıyla çizgileri beyazdır. Bazı zebraların karın bölgelerinin beyaz olması, gövdelerinin beyaz ve çizgilerinin ise siyah olduğu yanılgısını doğurmuştu. Ancak yapılan araştırmalar gösterdi ki zebraların rengi aslında siyahtı ve karın bölgelerindeki beyaz renk ve beyaz çizgiler sonradan oluşuyordu.
Zebraların çizgileri bireye özgüdür ve hepsinde farklıdır.
Zebraların çizgileri ile ilgili pek çok teori ortaya atılmıştır.
- Zebraların bir arada durarak beraber hareket etmeleri çizgilerinin göz yanılsamasına sebebiyet verdiği ve bunun da vahşi hayvanlara karşı korunmada etkili olduğu öne sürülmüştür. Çünkü zebralar birlikte hareket ederken çizgiler, hareketin tersi yönünde göz yanılsamasına yol açtığı ve bunun da avcıyı şaşırttığı belirtilmektedir.
- En kuvvetli teorilerden biri sinekler ile ilgilidir. Yapılan araştırma ve deneylere göre çeçe ve sığır sineklerinin, zebraların çizgilerinden dolayı bu hayvanlara pek de fazla yaklaşmadığını göstermiştir.
- Zebraların siyah çizgilerinin ışığın emilimini sağladığı, beyaz çizgilerin ise yansıttığı öne sürülür. Böylece havanın siyah çizgiler üzerinde hızlı hareket ederken beyaz çizgiler üzerinde daha yavaş hareket ettiği ve böylece konveksiyon akımları ile zebranın serinlediği belirtilir. Çizgiler, zebranın vücut ısısının kontrol edilmesinde yardımcıdır.