Sponsorlu Bağlantılar
Fosfor elementinin özellikleri ve yararları...
Canlıların kuru ağırlığının yüzde üçünü oluşturan fosfor kalsiyumdan sonra en fazla bulunan elementtir ve canlılığın devamı için zorunludur. Hücrenin hayati işlemlerinin görülmesinde çok önemli görevlere sahiptir. Fosfatlar dönüştürülebilir olmalarından ötürü, birçok koenzim sisteminin ve metabolizma fonksiyonlarının işlemesi için gerekli bileşiklerle birleşme yeteneğine sahiptir.
Fosforun görevleri:
- Kemik ve diş oluşumu,
- Enerji üretimi (ATP: Adonezin three phosphat),
- Kalp kasının kasılması,
- Böbrek işlevleri,
- Vitaminlerin kullanımına yardım edilmesi,
- Sinir ve kas hareketlerinin sağlanması,
- Hücrenin büyümesi, onarımı ve bütün enerji döngüsü bu maddeye dayanır.
- Hücremizin bilgi bankası olan DNA'nın ve RNA'nın temel yapıtaşıdır. Yağlarda, proteinlerde ve şekerlerde bulunur.
- Zarların ve bilgiyi oluşturan harflerin üretiminde rol alır.
- Fotosentezde, solunumda ve pek çok enzimin kontrolünde kullanılır.
- Sayısız enzim, fosforu hücre için gerekli bileşikleri yapabilmesi için kontrollü olarak diğer atomlarla birleştirir.
Fosforu vücuda kazandıran ve yöneten bakterilerdir. Bakteriler, fosforun %85 kadarını kemikte fosfat zincirleri halinde depo ederler. Ayrıca bakterilerde fosfatın hücre içine alımı için özel kapılar yaratılmıştır. Üstelik bu kapılar, farklı ihtiyaç durumlarına göre farklı özelliklerle düzenlenmiştir. Eşerişya Coli adlı bakteride yapılan araştırmalar, ortamda fazla miktarda fosfat bulunduğunda bakterinin PitA adlı bir sistemle alındığını ortaya koymuştur. Pek çok bakteride ise fosfat miktarında azalma olduğunda pstSCAB adlı ikinci bir sistemin devreye girdiği görülmüştür.
Fakat fosfor, okside edici kimya maddeleri ile karıştırıldığı zaman son derece yanıcı olan beyaz fosfora dönüşür.
Bomba yapımında da kullanılan beyaz fosfor, oksijenle temas ettiği andan itibaren yanmaya başlar ve vücudu kalınlığının 5-10 katı kadar yakar. Bu nedenle, üretiminden itibaren oksijenle temasının kesilmesi gerekir. Böylelikle yıllarca saklanabilir. Fosfor bombası insanların üzerine yapışarak yanmalarına neden olmaktadır. Beyaz fosforun yanma reaksiyonunun sadece su içerisinde durdurulabilir ancak sudan çıkıldığı andan itibaren yeniden yanmaya başlar ve reaksiyon bitene kadar da yanma devam eder. Çünkü, reaksiyon bir kere başladı mı bunu geri döndürmek imkansızdır.
Vücudumuzda da bulunan fosfor, bizim yaşamımızın yapı taşlarından biriyken, okside edildiğinde vücudu harabeye çeviren korkunç bir madde haline geliyor.
Bu durum ne kadar hassas sistemler üzerine yaratıldığımız kanıtlarından biridir.