Meclis Başkanlık Divanı Nedir? Meclis görüşmelerinin iyi bir biçimde yürütülmesinde, Meclis Başkanlık Divanına önemli görevler düşmektedir. Meclis Başkan ve Başkan Vekillerinin yansız bir biçimde Meclis İçtüzüğünü uygulamaları, Meclis görüşmelerini bir düzen ve hakkaniyet içinde yönetmeleri, milletvekillerinin, parti gözetmeden, söz haklarını sağlamaları gerekir. Bu nedenle. Anayasa, Başkanlık Divanı ile ilgili bazı kurallar koymuş, ayrıntıların düzenlenmesini Meclis İçtüzüğüne bırakmıştır. Anayasaya göre, Meclis Başkanlık Divanı, milletvekilleri kendi içinden seçtiği Meclis Başkanı, Başkanvekilleri, kâtip üyeler ve idare amirlerinden oluşmaktadır, (m. 94/1).
Anayasa, 1961 Anayasası gibi, Meclis etkinliklerinin iyi bir biçimde yürümesini, Meclis Başkanlık Divanının yansızlığında görmüş ve 1961 Anayasasınca bu alanda alınmış olan önlemleri aynen korumuştur. Bu önlemler, aşağıdaki gibi sıralanabilir:
a) 1924 Anayasasına göre, Meclis Başkanı ve Başkanvekilleri bir yıl için seçilirdi. Bu süreyi 1961 Anayasası, Meclis oturumlarını yönetecek olanların, her yıl yeniden seçilebilmek için, çoğunluğa hoş görünme eğilimlerini önlemek amacı ile iki yıla çıkarmıştır. 1982 Anayasası ise, seçim dönemini beş yıla çıkarmasına karşın, yine bir yasama dönemi için, iki seçim yapma ilkesini korumuştur. İlk seçilenler iki yıl, ikinci dönem için seçilenler üç yıl görev yapar.
b) İkinci önlem, Başkanlık Divanının, Meclisteki siyasi parti gruplarının üye sayısı oranında, Başkanlık Divanına katılmalarını sağlayacak biçimde kurulmasıdır (m. 94/2). Böylece Anayasa, Başkanlık Divanının tek bir partinin elinde olmasını, yalnız iktidar milletvekillerinden oluşmasını istememiştir.
Anayasanın bu düzenlemesinden açıkça anlaşıldığı gibi, Başkanlık Divanında, siyasal partiler güçleri oranında değil, Meclisteki siyasal parti grupları, güçleri oranında temsil edilecektir. Grubu ne kadar küçük olursa olsun, parti grubu oluşturan her partinin, Başkanlık Divanında temsil edilmesi zorunludur.
c) Meclis Başkan ve başkanvekillerinin yansızlığını sağlayacak bir önemli kural daha Anayasada yer almıştır. Buna göre, Meclis Başkanı ve Başkanvekilleri, üyesi bulundukları partinin veya parti grubunun Meclis içinde veya dışındaki etkinliklerine, görevlerinin gereği olanlar dışında, Meclis tartışmalarına giremezler. Başkan ve başkanvekili, oy kullanamaz (m. 94/6).