

Uranüs ve Neptün'de Elmas Okyanusları Var!


Neptün
Bilim adamları, yeni bir araştırma sonucu, Uranüs ve Neptün gezegenleri üzerinde ''elmas okyanusları''nın olabileceğini ortaya koydu.
"İngiliz Telegraph" gazetesinin haberine göre, NASA'dan bilim adamları, elmasın erime noktasını bulmak için yaptığı araştırmadan tesadüfen Neptün ve Uranüs'teki okyanusların ve hatta okyanus üzerindeki buzdağlarının bile elmastan olduğunu buldu. Elmasın erime noktasına dair ilk detaylı araştırmada, elmasın erime ve donma sırasında su gibi davrandığı ve katı formunun, sıvı formu üzerinde yüzebildiği ortaya konuldu.
Bilim insaları, büyük bir elmas okyanusunun varlığının her iki gezegenin tuhaf yapısına bir açıklama getirebileceği görüşünde. Bu iki gaz devi gezegenin, Dünya'dan farklı olarak manyetik kutupları bulunmuyor. Uzmanlar her iki gezgenin de %10 kadarının, gezegenin eksenindeki sapmaya yol açan karbon ve sıvı bir elmas okyanusunun varlığından kaynaklandığını düşünüyor.
Bilim insanları laboratuvar koşullarında bu gezegenlerdeki basınç düzeylerini simule etti. Araştırmacılar yarım milimetre çapında, kıratın onda biri ağırlığında bir elması, lazer yardımıyla tıpkı Uranüs ve Neptün'deki gibi yüksek basınç altında patlattı. Elmas, Dünya'daki deniz seviyesinden 40 milyon kat daha büyük bu basınç altında sıvılaştı ve bu noktada bilim insanları yavaşça sıcaklığı ve basıncı düşürdü. Basınç, Dünya'daki deniz seviyesinden sadece 11 milyon kat büyük olacak hale düşürüldüğünde ve sıcaklık 50 bin derece olduğunda, sıvı elmasta, katı elmas külçeleri oluşmaya başladı. Basınç daha da düşürülmeye devam ettiğinde daha fazla katı elmas kütlesi oluştu ve bunlar sıvının içinde batmadı.
California'daki Lawrence Livermore Ulusal Laboratuvarı Fizik ve Biyoloji bölümünden Dr Jon Eggert:
"Yüksek basınçta, yüksek sıcaklıkta karbonun, bu tür gezegenlerin yapısıyla ilgili tahminde bulunmak için gerekli olduğu artık kabul ediliyor. Bir elmas okyanusu, Uranüs ve Neptan'ün manyetik alanlarının oryantasyonunun açıklamaya yardımcı olabilir. Elmas, Dünya'da bulunan bir madde. Ama erime noktası daha önce ölçülmemişti. Sadece sıcaklığı artırarak onu eritemiyorsunuz, aynı zamanda çok yüksek basınç gerekiyor. Bu da sıcaklığı ölçmeyi zorlaştırıyor" diye konuştu.
Bilim insanlarının yeni araştırmalarına ilişkin makale, "Nature Physics" dergisinde yayınlandı.
Güncelleme: 23/01/2010
Kaynak: "'Oceans of diamonds' on Uranus and Neptune", telegraph.co.uk, yaklasansaat.com, 22/01/2010.