Gıybet, bir kimsenin arkasından hoşuna gitmeyecek şeyleri söylemek, başka bir deyimle, kendimize söylendiği zaman hoşlanmayacağımız bir şeyi, din kardeşimiz hakkında arkasından konuşmamız anlamına gelir. Halk arasında dedikodu, gıybet ile aynı anlamda kullanılır.
Fakat istisnalar vardır…
Şuralarda gıybet câizdir:
İslam uleması gıybet ve ifşanın hangi durumlarda caiz veya gerekli olduğu konusunda önemli açıklamalar yapmışlar, hatta kitaplar yazmışlardır. Bu açıklamalarda caiz olan durumlar şöyle sıralanmıştır:
Haksızlığa uğrayan bir kimse, hakkını alabileceğini, zulmü engelleyebileceğini umduğu şahıslara durumu anlatabilir.
Dine ve ahlaka aykırı bir davranışını gördüğü kimsenin bu durumunu gören ve bilenler, düzeltmesi muhtemel olan kimselere aktarabilirler.
Dince yanlış davrandığına inandığı bir kimsenin davranışını, dini bilen bir kimseye (mesela müftüye) anlatarak doğru bilgi (fetva) alma teşebbüsünde bulunabilir.
Halkı korumak, onlar için hayırlı olacağı kanaatiyle ilgililere bildirmek için ayıplar ve günahlar açıklanabilir; bazı durumlarda bu caiz değil, gerekli (farz) olur. Mahkemede şahitlik edecek şahısların da “yalan söylemekten çekinmeyeceklerini gösteren” kusurları hakime bildirilir.
Bir kimse diğeri ile evlenmek, ortak veya komşu olmak, ona bir şeyi emanet etmek, onunla bir iş yapmak, ondan din ilmi öğrenmek… istediğinde kendini korumak isteyen taraf, karşı tarafı tanıyan birisine “onun nasıl bir kimse olduğunu” sorarsa, bildiği kusurlarını açıklaması gerekir.
Kamu görevinde istihdam edilen bir kimse ya buna ehil değilse veya görevini kötüye kullanmaktan çekinmeyeceğini gösteren bir günahı ve ahlaki kusuru varsa, bunları bilen kimse, o şahsın amirine –kamuyu korumak maksadıyla- durumu bildirmekle yükümlüdür.
Günahını ve kusurunu gizlemeyen, açıkça yapan ve gösteren kimsenin bu davranışlarını konuşmak, haram olan gıybete girmez.
Bir kimsenin “topal, kel, kör, köse” gibi bir lakabı varsa ve o kimseyi anlatmak (tarif etmek, tanıtmak) için bunları zikretmek gerekiyorsa mesela “Topal Osman” denir ve bu haram olan gıybete girmez.
Bütün bu istisnaların ayetlerde ve hadislerde dayanakları vardır.
Örneğin bu hususta bir Hadis-i Şerif şöyle;
Açıktan günah işleyenleri anlatmaktan niçin çekiniyorsunuz? İnsanlar onları ne zaman tanıyacak? Onların kötü eylemlerini anlatın ki, insanlar onlardan sakınsınlar, zarar görmekten korunsunlar. (Beyhaki)
Başka bir misal;
Müşriklerin ileri gelenleri, Ebû Talib’e gelerek;
Ey Ebû Talib; yeğenin putlarımıza ve dinî inançlarımızı kötüledi, akılsız olduğumuzu, babalarımızın, dedelerimizin yanlış yolda gitmiş olduklarını söyleyip durdu. Şimdi sen, ya onu bunları yapmaktan ve söylemekten alıkoy veya aradan çekil.” dediler.
Bu ve diğer haberler Peygamberimize (sallallahu aleyhi vesellem) ulaşınca:
“Bunu bilesin ki, ey amca! Güneşi sağ elime, ayı da sol elime verseler, ben yine bu dinden, bu tebliğden vazgeçmem. Ya Allah, bu dini hâkim kılar, yahut ben bu uğurda canımı veririm.” demiştir. (bk. Sîretu İbn Hişam, 1/266; İbnu Seyyid’n-nas,Uyunu’l-eser, 1/132; İbn Kesir, es-Sîretu’n-Nebeviye, 1/474; Beyhakî, Delail’u’n-Nübüvve-şamile- 2/63; Taberî, 2/218-220).
Bizim yanlış yaptığımızı iddia edenlere soruyorum, haşa Peygamberimiz (sallallahu aleyhi vesellem) de mi yanlış yapmıştır?
Ayrıca “bu müşrikler zamanında bizi diğer kavimlerin saldırısından korumuştur, o halde bunlara ses çıkarmayayım” dememiştir.
Herkes bundan ders alsın.
O halde bize de şunu demek düşüyor; “Bunu bilesiniz ki, ey insanlar! Güneşi sağ elimize, ayı da sol elimize verseniz, biz yine bu dinden, bu tebliğden vazgeçmeyeceğiz. Ya Allah, bu dini hâkim kılar, yahut biz bu uğurda canımızı veririz.”
Booze içki to Booze içki içmek Eat, drink, and be merry, for tomorrow they may cancel your VISA. Ye, iç, keyfine bak; çünkü bakarsın yarın kredi kartını iptal etmişler Give strong drink unto him that is ready to perish, and wine unto those that be of heavy hearts. Let him drink, and forget his poverty, and remember his misery no more.Kahrolmuşlara kuvvetli bir içki ver; yüreği yüklü olanlara şarap... Bırak içsinler, unutsunlar yoksulluğu, çaresizliklerini artık hatırlamasınlar... (Serbest çeviri)
Alcohol is the anesthesia by which we endure the operation of life. Alkol, sayesinde hayat ameliyatına katlanabildiğimiz anestezi maddemizdir..
Hukuk ya da resmi başvurular her zaman olumlu sonuçlanmayabiliyor. O zaman ne yapacaksınız? Bu konuda yine de yapılabilecek bir şeyler var. Eğer dikkatle ve ciddiyetle bu konu üzerine eğilirseniz, bilgi / içerik silinmese bile gözönünden kaybedilebilir, internetin dehlizlerinde derinlere gömülebilir. Bu yazıda buna dair önerileri okuyacaksınız.
Arama motorlarında aradığınızda çıkan bilgiler arasında kendiniz ya da şirketiniz hakkında, memnun olunmayacak bir şeyler varsa, ne yapacaksınız? Son yıllarda bu tür bilgileri yönetmek için "itibar yönetimi" denilen şirketler türedi ve bu şirketler, başvuran firma ya da kişilerle ilgili olarak internet üzerinde yayınlanmış olan istenmeyen bilgileri sildirmek için genellikle hukuki ya da resmi yollardan hareket ediyorlar.
İngilizce İltifatlar Bazı durumlarda hayatınızı kurtaracak dersem abartı olmaz an gelir bir iki kelime size bakış açılarını değiştirebilir istediğine :) ulaşırsın ben senin yerinde olsam çıktısını alır ezberlerim olmadı yanımda gezdiririm Benmi ewet tamda dediğim gibi yaptım öğrendim yaniii işime yaradı sıra sende.
Bu ne güzel sürpriz! What a nice surprise!
Teşekkürler Thank you!
Çook teşekkür ederim Thank you very much
çok naziksiniz That’s very kind of you.
çok düşüncelisiniz That’s very thoughtful of you.
çok zahmet etmişsiniz, You shouldn’t have
çok kibarsınız Thank you, that’s very kind of you.