Barzanilerin yolsuzluğunda ikinci perde!
Dosya Haberleri —
7 Nisan 2022 Perşembe - 20:00
- Gazeteci Zack Kopplin, daha önce de Mesrur Barzani’nin ABD’deki gayrimenkul varlığını araştırmış ve belgelerle paylaşmıştı. Kopplin, Barzani ailesine ait ABD’nin Kuzey Virginia eyaleti başta olmak üzere birçok elit noktada yaklaşık 300 mülk ve milyon dolarlarca servetin tespit edildiği önemli bir yolsuzluk dosyasını daha ortaya çıkardı.
ZACK KOPPLİN / BASMA HUMADİ-Çeviren: Serap Güneş
Federe Kürdistan Bölgesi'nde halk yoksullukla boğuşurken Barzani ailesine ait ABD’nin Kuzey Virginia eyaleti başta olmak üzere birçok elit noktada yaklaşık 300 mülk ve milyon dolarlarca servetin tespit edildiği önemli bir yolsuzluk daha ortaya çıktı. Virginialı emlak avukatı Dan Withers, web sitesinde paranızı görünmez hale getirebildiğini iddia ediyor. Offshore şirketlerinden özel yedieminlere kadar, "anonimliğinin ve sorumluluktan korunmanın kritik önemde olduğu" mega zengin müşterilerine "yenilikçi yasal stratejiler" sunuyor.
Yozlaşmış politikacılar
Servet gizlemek, genellikle vergi kaçırma ve kara para aklama gibi yasa dışı nedenlerle ya da en azından, birinin vergi faturasını düşük tutmak için yasal boşlukları kullanmak gibi nedenlerle yapılır. Bu hizmet, özellikle de, yönetimleri altındaki vatandaşlarının, kendilerinin ne kadar para çaldığını öğrenmesini engellemesi gereken yabancı diktatörler ve yozlaşmış politikacılar için çekicidir. Rusya'nın Ukrayna'yı işgalinden bu yana, finansal gizlilik endüstrisinin yol açtığı zarar daha fazla dikkat çekti, ancak parası saklanacak tek grup Rus oligarkları ve savaş suçluları değil.
Miami'de yatırım
Withers'ın müşterilerinden birinin Federe Kürdistan Başkanı Neçirvan Barzani'nin ailesi olduğu görülüyor. Aile, Kuzey Irak'taki bu yarı bağımsız bölgeyi nesiller boyu yarı monarşi olarak yönetti ve yolsuz olduğu iddia edilen petrol, telekom ve emlak anlaşmalarından büyük bir servet biriktirdi. Aralık ayında The American Prospect, Kürt Cumhurbaşkanı'nın bölge başbakanı olarak görev yapan kuzeni Mesrur Barzani'nin Miami'deki 8 haneli bir emlak yatırımını gizlemek için Amerikan kurumsal gizlilik yasalarını nasıl istismar ettiğini ortaya çıkardı.(Barzani bu iddiaları yalanladı.)
WikiLeaks sızdırdı
Barzaniler komşu bir ülkeyi işgal etmemiş olabilir, ancak WikiLeaks tarafından sızdırılan Dışişleri Bakanlığı belgeleri, Kürt devletinin sistematik yolsuzluk üzerinde nasıl işlediğini belgeledi. Kürt Cumhurbaşkanı kuzeni gibi offshore gizli mülklerle bağlantılı. Ancak ismi doğrudan mülk sahipliği belgelerinin hiçbirinde görünmüyor. Bunun yerine, bu varlıklar, çalışanlar, arkadaşlar ve aile dahil olmak üzere karmaşık bir yediemin ve aracı sisteminin arkasına gizlenmiş durumda. Bunun için de avukat Withers’a ihtiyaçları var.
Laranja endüstrisi ile gizlenmiş
Finansal gizliliği kolaylaştıran veya gerçek sahibi gizlemek için bir şirket veya mülkün üzerine isimlerini yazdıran kişileri tanımlamak için İngilizce'de isabetli bir ifade yok. Sanat tacirlerinden muhasebecilere kadar çok çeşitli insanlar bu hizmetleri sağlayabiliyor ve yaptıkları işin gerçek işleyişi hukuk dili içinde kamufle ediliyor. Ancak yolsuzluk geçmişi olan başka bir ülkenin, Brezilya vatandaşları, bu işi tanımlamak için bir ifade buldu. Bu tür finansal aracılar, Portekizce'de "portakallar" anlamına gelen laranjas olarak biliniyor. Brezilya veya Amerika Birleşik Devletleri'nden Rusya ve Irak Kürdistanı'na kadar, birçok yolsuzluk planının ortak noktası, bunların laranja endüstrisi ile gizlenmiş olması.
300 mülk tespit etti
Amerika Birleşik Devletleri, kleptokratların, uyuşturucu kaçakçılarının ve silah tacirlerinin isimsiz parasıyla ağzına kadar doldurulmuş bir sonraki Birleşik Arap Emirlikleri olmak istemiyor. Ne Withers ne de Neçirvan Barzani'nin temsilcileri yorum taleplerine yanıt verdi ve herhangi bir yasanın çiğnenip çiğnenmediği açık değil, ancak Kürt Cumhurbaşkanı'nın çok sayıda laranjası var gibi görünüyor. The American Prospect, McLean, Virginia ve Dubai arasında, akrabaları ve ortaklarıyla bağlantılı 9 hane aralığında bir birleştirilmiş değere sahip yaklaşık 300 mülk tespit etti.
Ömür boyu yedieminlik!
İz, Kuzey Virginia'da, bir Konfederasyon askerinin adını taşıyan bir cadde olan Mottrom Drive'da başlıyor. Görünüşe göre laranja avukatı Withers, bu caddede toplu olarak 20 milyon dolardan fazlaya satın alınan bitişik dört mülkün sahiplerini gizlemek için büyük çaba sarf etti. Birkaç gizlilik katmanı söz konusu. İlçedeki emlak değerlemecisinin web sitesinde, sahiplerin isimleri ya Withers’ın bir yediemin olarak kontrol ettiği ya da "istek üzerine alıkonuldu" şeklinde kaydedilmiştir. 4 mülkün fiziksel tapusu, birbiriyle ilişkili iki ömür boyu yedieminlik olan Mottrom Trust ve Dulany Trust ve anonim bir şirket tarafından kontrol edildiğini gösteriyor. Bu aparatın tamamı Withers tarafından kurulmuş ve işletilir durumda.
İkinci adı Nebile Barzani
Bu etkili bir sis perdesi, ancak eski kayıtlar, satın almalarla bağlantılı gerçek bir kişinin adını ortaya koyuyor. Mülklerden biri, Nabila Mustafa adlı biri tarafından Mottrom Trust'a devredilmiş. Ancak bu bile bir gizleme çabası. Mustafa'nın bir diğer adı da Nebile Barzani'dir. Kürt cumhurbaşkanının eşidir. Benzer bir ağ, çevredeki diğer varlıkların alım satımıyla ilgili. Aynı avukatın yardımıyla, 3 milyon dolar değerinde en az iki mülk daha Blue Ridge Trust adlı bir aracıdan geçti. Yine, sahiplerinin isimleri çevrimiçi olarak saklandı, ancak bu yediemin Cemil Sindi adında bir adam tarafından işletiliyordu. Barzanileri tanıyan bir kaynak, Sindi'nin Kürt Cumhurbaşkanı'nın bir çalışanı olduğunu doğruladı ve bu da onu neredeyse kesinlikle başka bir laranja yapıyor. Sindi ayrıca avukat Withers'a üçüncü bir mülkü 1 milyon dolara yakın bir fiyata satın alması için bir vekaletname verdi. Son mal grubu gibi bunlar da Neçirvan Barzani'nin yakın bir akrabasıyla bağlantılı. Blue Ridge Trust'a mülk aktaran belgelerde, kardeşlerinden birinin adı geçiyor.
288 farklı gökdelen dairesi
24 milyon dolar çok iyi para, ancak yurtdışında tutulan başka bir laranja mülkü grubuna kıyasla bozukluk sayılır.
Gelişmiş Savunma Araştırmaları Merkezi tarafından ele geçirilen Dubai mülk verilerinin sızdırılmış bir muhasebe kaydına göre, Kürt Cumhurbaşkanı'nın merhum teyzesinin kocası Salar Hakim, şehirdeki en büyük mülk sahibi. The Grand'dakilerin yaklaşık altıda biri de dahil olmak üzere, şehir genelinde en az 288 farklı gökdelen dairesiyle bağlantılı Hakim. (İletişime geçildiğinde, Hakim, mülklere sahip olduğunu doğruladı, ancak başka yorum yapmayı reddetti.)
16 milyon dolar değerinde
Bu varlıklara kesin bir fiyat vermek zor, ancak Hakim'e ait olanlarla karşılaştırılabilir en ucuz mülkler yüz binlerce dolar değerinde. Diğerleri çok daha pahalı. Kürt Cumhurbaşkanı'nın bu akrabasının tüm hisseleri kesinlikle en az 100 milyon doların üzerinde ve her ay milyonlarca dolar kira getirebilir. Hakim'in bu servete sahip olması için meşru bir sebep hayal etmek zor. Başarılı bir bankacı ve Kürdistan Uluslararası İslam Bankası'nın başkanı, ancak bankanın kamu mali belgeleri, kâr elde ettiğini veya liderliğine bu satın alımları yapacak türden bir maaş ödediğini göstermiyor. Mülklerin meşru bir banka yatırımı olması da makul görünmüyor. Bankanın en yakın tarihli yıllık raporu, sahip olduğu tek mülkün Irak Kürdistanı'nda olduğunu ve yaklaşık 16 milyon dolar değerinde olduğunu gösteriyor.
30 milyon dolar hisse sattı
Ancak, hileli sigorta piyasalarından, petrol kaçakçılığından veya sahte sözleşmelerden para saklamaya yönelik bir laranja planı tam olarak böyle görünebilir. Hakim'in mali durumu, akrabalarınınkiyle derinden iç içedir. Kürt Cumhurbaşkanı'nın kardeşlerinden bir diğeri, Hakim'in bankasının bir kısmına sahip ve cumhurbaşkanının oğlu, bankanın 30 milyon doların üzerinde hissesini sattı.
Servetlerini ABD'de saklıyorlar
Amerika Birleşik Devletleri, kleptokratların, uyuşturucu kaçakçılarının ve silah tacirlerinin isimsiz parasıyla ağzına kadar doldurulmuş bir sonraki Birleşik Arap Emirlikleri olmak istemiyor. Ancak Kürt Cumhurbaşkanı'nın ailesinin gizli Amerikan mülklerini biriktirmek için kullandığı stratejiler, Amerikalılar ve Ruslar da dahil olmak üzere diğer oligarkların burada kendi servetlerini saklamak için kullandıklarıyla aynı. Suç ve yolsuzluk için başka bir büyük uluslararası sığınak olma yolundayız.
ENABLERS Yasası
Neyse ki, bazı reformlar masada. Laranjaları yasaklamak ve Amerika Birleşik Devletleri'ndeki her mülkün ve şirketin intifa hakkı sahiplerinin tam olarak kamuya açıklanmasını talep etmek en iyi adım olacaktır, ancak ENABLERS Yasası da bu hedefe bizi yaklaştırabilir. Pandora Belgelerinin yayınlanmasından sonra birkaç Kongre üyesi tarafından hazırlanan ENABLERS Yasası, laranjaların müşterileri üzerinde araştırma yapmasını gerektirecek. ABD Uluslararası Şeffaflık Bürosu Direktörü Scott Greytak, "Bir müşteri kapınıza girer ve sizden bir şirket kurmanızı veya bir mütevelli olarak hizmet vermenizi isterse, kiminle uğraştığınızı bilmelisiniz" diyor. "Bu, en azından, kara para aklama ve yolsuzluğun finansmanına karşı korunmak için kullanmak üzere, onlar hakkında önemli bilgileri toplayıp Hazine'ye raporlamak anlamına geliyor."
Kirli paralar...
Batı'nın Putin ve oligarklarına para sağlama konusunda oynadığı rol, yolsuzluğu kolaylaştırmak için kullanılan mali gizliliğin, küçük bir iyi hükümet sorunundan çok daha fazlası olduğunu her türlü şüphenin ötesinde kanıtladı. Adalet Bakanlığı, Rus yolsuzluğuna odaklanmak için yeni bir görev gücü oluşturdu, ancak süreçte diğer kleptokratları hedef almaları için her türlü neden var. Greytak, "Bu çabaların, belirli bir ülkenin yozlaşmış liderlerinin kirli paralarına ve varlıklarına el koymakla bitmesine izin vermeyelim" diyor. "Halklarından çalan ve bu parayı Amerika Birleşik Devletleri'ne aklayan tüm insanların peşine düşelim” diye ekliyor.
İlk perde!
Gazeteci Zack Kopplin, daha önce de Mesrur Barzani’nin ABD’deki gayrimenkul varlığını araştırmış ve paylaşmıştı. Zack Kopplin, “Cowboy Drugstore” (Kovboy Eczanesi) adlı makalesinde, Kaliforniya ve Virginia’daki malikaneler de dahil olmak üzere toplam değeri 75 milyon doları bulan dört gizli mülkü deşifre etmişti. Kopplin’e göre; bu yatırımlar, ailenin ABD’deki gizli servetinin sadece küçük bir kısmıydı. Kopplin’in American Prospect’te yayınlanan son makalesi, Barzanilerin Amerikan topraklarındaki gizli serveti hakkında yayınlanan ilk belgeli kanıt olmuştu.
Lübnan’da Barzanilerin gizli serveti
Lübnan hükümeti geçen hafta Lübnan Merkez Bankası’nın iflas ettiğini duyurdu. Dilot Şirketi, Kürdistan Bölgesi’nin petrol geliri olan 310 milyon Euro ve 294 milyon doların o bankada olduğunu ve banka iflas ettikten sonra paranın bloke edildiğini açıkladı.
Kürdistan Bölgesi Maliye ve Ekonomik İşler Komisyonu üyesi Şêrko Cewdet ise Rojnews’e yaptığı açıklamada, “Kürdistan Bölgesi’ndeki petrol gelirlerinin akıbeti şeffaf değil. Kürdistan Bölgesi’ndeki tüm çalışanların maaşlarını karşılayabilecek miktardaki bu para bloke edilmeyene kadar, kimsenin haberi yoktu. Bu, Kürdistan Bölgesi Yönetimi’nin bölgenin geliri üzerindeki rüşvet, yolsuzluk ve plansızlıkların sonuçlarından biridir” dedi.
Paranın akıbetiyle ilgili olarak Şêrko Cewdet, “Lübnan Merkez Bankası iflasını açıkladığı için Kürdistan Bölgesi’nin bu parası yok oldu. Kürdistan Bölgesi’nin bloke edilen 637 milyon doları artık iade edilemez” dedi.
* Zack Kopplin, Devlet Hesap Verebilirlik Projesi'nde araştırmacı. Basma Humadi, Kuzey Virginia'da yaşayan serbest bir gazeteci.
Kaynak: prospect.org