Yumuşak Doku Sarkomu Tedavisi
Yumuşak doku sarkomu tedavisi; tümörün büyüklüğü, türü ve konumu, hastanın genel sağlığı ve tercihlerine bağlı olarak planlanır.
a) Ameliyat
Ameliyatın amacı, yumuşak doku tümörünün yerini tespit etmek ve tamamen çıkarmaktır. Ardından ek tedavi gerekip gerekmediği ve kanserin tekrarlama riskini azaltmak amacıyla çıkarılan tümör analiz edilir. Sarkomun tümör bozulmadan çıkarılması için, ameliyat kapsamlı planlama ve anatomiye ilişkin detaylı bilgi gerektirir.
Yumuşak doku sarkomları için uygulanan başlıca cerrahi yöntemler; geniş lokal eksizyon, amputasyon ve laparoskopik cerrahidir.
Yumuşak doku sarkom tümörleri vücudun neredeyse her yerinde oluşabileceğinden, tedavi planının bir parçası olarak kullanılabilecek çok sayıda yumuşak doku sarkomu cerrahi yaklaşımı vardır. Laparoskopik cerrahinin mümkün olmadığı karın içinde bulunan tümörler için, tümörü çıkarmak amacıyla açık abdominal cerrahi girişim (daha büyük bir insizyonla yapılan cerrahi) uygulanacaktır. Kondrosarkom gibi göğüs duvarı sarkomları için cerrahi onkoloji ekibi açık göğüs cerrahisi ile tümörü çıkaracaktır.
Bazı vakalarda, sarkomlar toraksın içindeki göğüs, kalp veya yakını, akciğerler, yemek borusu veya diğer organlarda oluşur. Torasik cerrahi ile bu tümörler torakoskopik cerrahi veya açık cerrahi yaklaşım ile çıkarılabilir. Akciğerler sarkomun yayılması için en yaygın lokalizasyon olduğundan, akciğer sarkomları (akciğerde kitle görünümünde metastaz yapan sarkomlar) genellikle vücudun başka bir bölgesinden metastazın bir sonucudur.
Yumuşak doku sarkomlarının yaklaşık yüzde 2’si lenf nodlarına yayılmıştır. Bu nadir vakalarda, etkilenen lenf nodlarını almak için sentinel lenf nodu biyopsisi ve/veya bölgesel lenfadenektomi yapılabilir. Kanser akciğerler, karaciğer veya diğer organlara yayılırsa; metastazları çıkarmak için de ameliyat planlanabilir.
Ayrıca Bakınız: Yumuşak Doku Sarkomu Belirtileri
Amputasyon
Yumuşak doku sarkomu için amputasyon ameliyatı, ekstremitelerde (uzuvlar) oluşan sarkomların birincil tedavisi olarak kullanılır. Bununla birlikte, cerrahi tekniklerdeki gelişmeler ve neoadjuvan radyoterapi ve kemoterapi kullanımı, yeni tedavi seçenekleri sunmaktadır.
Halen, amputasyon temel sinirler, arterler ve/veya kasların tümörden etkilendiği sarkom vakaları için ayrılmıştır ve bu nedenle iyileşmesi olanaksız görünen ekstremitenin kesilip alınması gerekir. Bazı durumlarda, tümör ekstremiteyi kesmeden güvenli bir şekilde çıkarılabilir ve sınırlı bir işlev bırakılır.
Ayrıca Bakınız: Yumuşak Doku Sarkomu Nedenleri
Geniş Lokal Eksizyon
Ekstremite kurtarma cerrahisi olarak da adlandırılan ekstremite koruyucu cerrahi, geniş lokal eksizyon yöntemidir. Bu tür cerrahi girişimde, orijinal tümörün biraz daha büyük ya da daha yüksek dereceli olduğu anlamına gelir.
Ekstremite (uzuv) koruyucu cerrahi ile ekstremite amputasyonu veya kritik sinirler veya kan damarlarının kesilerek faydasız kalmasından kaçınılır.
Genellikle neoadjuvan radyoterapi ve/veya kemoterapi, tümör büyükse veya önemli sinirlerin, kan damarlarının veya diğer kritik yapıların veya organların yakınında bulunuyorsa, tümörü küçültmek amacıyla kullanılacaktır.
Ayrıca Bakınız: Yumuşak Doku Sarkomu Teşhisi
Laparoskopik Cerrahi
Bu minimal invaziv cerrahi, gastrointestinal stromal tümörler (GIST) yanı sıra, karında bulunan diğer sarkomlar için de sıklıkla kullanılabilir. Göğüs içerisinde bulunan tümörler için torakoskopik cerrahi benzer şekilde uygulanır. Ancak cerrahi karın yerine göğüs kafesi içinde yapılır.
Yumuşak Doku Sarkomu HIPEC (Sıcak Kemoterapi) Tedavisi
Liposarkomlar ve pleomorfik undiferansiye sarkomlar gibi rahim veya karında bulunan yumuşak doku sarkomları için HIPEC uygun bir tedavi seçeneği olabilir.
Gastrointestinal stromal tümörler (GİST) sindirim sisteminde oluşmasına rağmen, bu tümörler standart kemoterapiye iyi yanıt vermez. GİST’li hastaların yumuşak doku sarkomu sıcak kemoterapi (HİPEK) tedavisinden yararlanma olasılığı düşüktür.
Ayrıca Bakınız: Sıcak Kemoterapi Nedir?
Rekonstrüktif Cerrahi
Bazı hastalar için rekonstrüktif cerrahi, ekstremite koruyucu cerrahi veya amputasyon cerrahisi ile aynı prosedür sırasında uygulanabilir. Plastik ve rekonstrüktif cerrahi ile tümörün büyüklüğüne ve konumuna bağlı olarak, vücudun başka bir bölümündeki kas ve/veya diğer dokular tümörün çıkarıldığı bölge için kullanılabilir.
b) Radyoterapi
Teşhis edilen yumuşak doku sarkomu türüne ve tümörün derecesine bağlı olarak, yumuşak doku sarkomu tedavi planı radyoterapi içerebilir.
Yumuşak doku sarkomu için genellikle başlıca tedavi yaklaşımı ameliyat olmasına rağmen; ameliyat öncesinde (neoadjuvan tedavi) veya ameliyat sonrası (adjuvan tedavi) radyoterapi kullanılabilir.
Yumuşak doku sarkomları çok nadirdir ve teşhis konabilen 50’den fazla farklı tip mevcuttur. Ayrıca sinirler ve kan damarları gibi hassas dokularla çevrelenebilirler ya da akciğerler veya kalp gibi yaşamsal organların yakınında bulunabilirler. Bunun için yumuşak doku sarkomu radyoterapi tedavisinin etkisini en üst seviyeye çıkarmak ve çevredeki sağlıklı dokulara hasarı olabildiğince en aza indirgemek için ileri radyoterapi teknikleri planlaması önemlidir.
c) Kemoterapi
Yumuşak doku sarkomları tedavisinde tümörün ameliyattan önce küçültülmesi için kemoterapi, ameliyattan önce (neoadjuvan tedavi) radyoterapi ile birlikte kullanılabilir. Kemoterapi, ameliyattan sonra da (adjuvan tedavi), kalan tüm kanser hücreleriyle savaşmaya devam etmenin yanı sıra, hastalığın tekrarlanmasını önlemek amacıyla da kullanılabilir.
Yumuşak doku sarkomu kemoterapi tedavisi bireysel bakım planının bir parçasıysa, ileri düzeyde kemoterapi tedavileri kullanılır.
Yumuşak doku sarkomları için kemoterapi genellikle ameliyat ve radyoterapi gibi diğer tedavi seçenekleri ile kombine edilir. Kemoterapi ve radyoterapinin birlikte uygulanması, kemoradyoterapi tedavisi olarak bilinir.
d) Hedefe Yönelik Tedavi
Vücuttaki tüm hücreleri etkileyebilecek standart kemoterapi ilaçlarından farklı olarak, hedefe yönelik tedavi ilaçları çevreleyen sağlıklı hücreleri koruyarak, belirli kanser hücrelerini bulmak ve öldürmeyi hedef alarak tasarlanmıştır.
Hedefe yönelik kanser tedavileri tek başına bir seçenek olabilir. Ya da diğer hedefe yönelik tedaviler veya kemoterapi, radyoterapi ve ameliyat gibi yumuşak doku sarkomu tedavileri ile kombinasyon halinde kullanılabilir.
Yumuşak Doku Sarkomu Karaciğer Metastazı
Bazı vakalarda, yumuşak doku sarkomu ilerlemiş olur ve karaciğere metastaz yapar. Yumuşak doku sarkomu karaciğer metastazı için girişimsel radyoloji ile karaciğere yönelik veya tümöre yönelik gelişmiş tedaviler ve prosedürler sunulması amaçlanır.
TheraSphere Yöntemi
Bu yenilikçi tedavi ile karaciğerdeki tümörlere doğrudan radyasyon sunmak için mikro cam küreler kullanır. İnsan saçı çapının üçte biri ölçeğindeki minik mikroküreler, kanser hücrelerini öldürmeye yardım etmek amacıyla radyoaktif element ile gömülürler.
Radyoterapi bir kateter vasıtasıyla bir tümöre iletilir, karaciğerin ana kan damarı olan hepatik artere yönlendirir. Yerleştirildikten sonra, mikroküreler, karaciğer tümörünü tedarik eden daha küçük kan damarlarına girebilecekleri kateter içine sokulur ve kan akışını bloke eder. Daha sonra, mikroküreler, sağlıklı karaciğer dokusunu korurken, tümördeki kanser hücrelerini yok etmek için radyasyon yayarlar.
Kemoembolizasyon
Bu tedavi ile kemoterapi ilaçları doğrudan bir karaciğer tümörüne iletilir. Bu yöntem bulantı ve kusma gibi yan etkileri en aza indirirken; ilaçların kanser hücrelerini öldürme özelliklerini en üst düzeye çıkarır.
Kemoembolizasyon, yüksek dozda kemoterapi ilaçlarının tüm vücudu ilaçların etkisine maruz bırakmaksızın yalnızca karaciğerin kanserli kısmına daha uzun süre hedef olmasını sağlar.