Formüler > Enfeksiyonlar > Antibakteriyel İlaçlar > Tüberküloz İlaçları > Rifampisin
Etken Madde(ler): Rifampisin
Piyasa Şekilleri:


150 mg: 16 kapsül


300 mg: 60 kapsül


300 mg: 16 kapsül
, 300 mg: 500 kapsül, , lük blister ambalajlarda.
Kullanım Şekli: Tüberkülozda günlük doz erişkinler için tek doz halinde 600 mg ve 12 yaşına kadar olan çocuklarda 10 mg/kg'dır (Çocuklarda günlük doz 600 mg'dan fazla olmamalıdır). Diğer enfeksiyonlarda günlük doz erişkinler için 2x300 mg (şiddetli olgularda 2x450-600 mg'a kadar çıkılabilir) ve çocuklarda 2x10 mg/kg'dır.
Endikasyonları: Rifampisin özellikle hızlı üreyen ekstraselüler organizmalara etkili olmakla birlikte, intraselüler olarak ya da yavaş ve intermitan üreyen M. tuborculosis üzerinde de bakterisidal etki gösterir. İn vitro olarak Mycobacterium avium Complex, M. kansasli ve M. Leprae'ya da etkilidir. Rifampisin in vitro olarak pek çok Gram-pozitif ve Gram-negatif mikroorganizmaya da etkilidir. Bunlar arasında Neisseria meningitidis, Neisseria gonorrhoeae, Staphylococcus aureus, Proteus türleri, Staphylococcus epidermidis, H. influeanzae, E. coli, Pseudomonas aeruginosa, Legionella pneumophila, Brucella türleri ve Streptococcus pyogenes bulunmaktadır. Penisilinaz üreten ve üretmeyen türlerle Beta-laktamaza dirençli olan Stafilokoklar rifampisine duyarlıdır. Tüberküloz: Rifampisin pulmoner tüberküloz ve diğer tüberkülozlarda kullanılır. Rifampisin en az bir diğer antitüberküloz ajanla (INH, pirazinamid, etambutol vb.) birlikte kullanılmalıdır. Lepra: Rifampisin multibasiler veya polibasiler lepranın tedavisinde en az bir diğer lepra ilacıyla birlikte kullanılmalıdır. Metisiline dirençli Stafilokok enfeksiyonları: Rifampisin metisiline dirençli Stafilokokal enfeksiyonlarının tedavisinde kullanılır. Bu gibi durumlarda uygun bir antibiyotikle kombine edilmelidir. Ciddi Stafilokok enfeksiyonları: Rifampisin ciddi Stafilokok enfeksiyonlarının tedavisinde diğer bir uygun antibiyotikle birlikte kullanılır. Bruselloz: Rifampisin bruselloz tedavisinde de kullanılabilir. Bu durumda doksisiklinle kombine edilmelidir. Meningokok taşıyıcıları: Rifampisin N. meningitidis'in asemptomatik taşıyıcılarının tedavisinde kullanılır (Dirençli organizmaların hızla oluşma olasılığından dolayı rifampisin menenjit tedavisinde endike değildir). Haemophilus influenzae: Rifampisin H. influenzae'nin asemptomatik taşıyıcılarının tedavisinde ve mikroorganizmaya maruz kalmış 4 yaş veya altındaki çocukların kemoprofilaksisinde kullanılır. Dİğer enfeksiyonlar: Stafilokok, Streptokok, N. gonorhoeae, Proteus türleri. H. influenzae, E. coli ve Legionella türleri rifampisine duyarlı mikroorganizmaların neden olduğu enfeksiyonların tedavisinde kullanılır. Rezistan organizmaların oluşmasına engel olmak için rifampisin organizmanın duyarlı olduğu diğer bir antibakteriyel ajanla birlikte verilmelidir.
Kontrendikasyonları: Rifamisinlerden herhangi birine daha önce duyarlılık göstermiş kişilerde, sarılıkta, porfirili hastalarda ve gebeliğin ilk üç ayında kullanılmamalıdır.
Uyarılar: Karaciğer yetmezliği olan hastalarda doktor kontrolu altında çok gerekliyse kullanılmalıdır. Bu hastalarda karaciğer fonksiyonları dikkatle izlenmeli ve özellikle serum SGPT ve SGOT miktarları tedaviden önce ve tedavi sırasında her iki ya da dört haftada bir kontrol edilmelidir. Eğer hepatoselüler bozukluk oluşursa, rifampisin tedavisi kesilmelidir. Rifampisin karaciğer hücrelerinden bilirubin itrahını azaltabilir ve bilirubinemiyi yükseltebilir. Bilirubin ölçüm yöntemlerini bozduğu için bazı olgularda yanlış olarak hiperbilirubinemi teşhisine yol açabilir. Bilirubin ve/veya transaminaz miktarlarının bir miktar artmış olduğunu gösteren tek bir rapor tedavinin kesilmesini gerektirmeyebilir. Testlerin tekrarlanması ve sonuçların hastanın durumuna göre değerlendirilmesi daha uygun olur. Karaciğer yetmezliği olan hastalarda beslenme yetersizliği olan yaşlılarda ve 2 yaşın altındaki çocuklarda rifampisinin izoniazidle birlikte kullanımında dikkatli olunması önerilir. Rifampisinle PAS birlikte kullanılacaksa en az 8 saat arayla veilmelidir. Tüberküloz olmayan enfeksiyonların tedavisinde tüberküloz şüphesi varsa tüberküloz oluşumunu maskelememek ve mikobakteriyel rezistans gelişimini uyarmamak için teşhis konmadan rifampisin kullanılmamalıdır. İmmünolojik reaksiyon daha çok aralıklı tedaviyle ortaya çıkar (haftada 2 veya 3 kezden az); hasta yakından izlenmelidir. Hastalar, tedavi rejimini bozdukları takdirde immünolojik reaksiyonların ortaya çıkabileceği konusunda uyarılmalıdır. Eğer böbrek yetmezliği, trombositopeni veya hemolitik anemi oluşursa, tedavi bırakılmalı ve yeniden başlanmamalıdır. Rifampisin (tek başına veya diğer antitüberküloz ajanlarla birlikte) plasenta bariyerini aşarak kordon kanına geçtiği halde insan fetüsü üzerindeki etkisi henüz bilinmemektedir. Ancak gebeliği sırasında 150-250 mg/kg/gün dozda, oral yolla rifampisin verilen farelerin yavrularında, Spina bifida ve yarık damak başta olmak üzere konjenital malformasyonlarda artış görülmüştür. Gebelik olasılığı olan kadınlarda yarar/zarar oranı dikkate alınmalıdır.
Yan Etkileri: Genellikle iyi tolere edilir. Nadiren gastrointestinal bozukluklar (genizde yanma, bulantı, kusma, gaz, kramplar, ishal vb.) gözlenmiştir. Ateş, ürtiker, ciltte kızarıklık gibi olası immünolojik yan etkiler, bazı böbrek rahatsızlıkları ve trombositopeni gibi hematolojik değişiklikler genellikle aralıklı, düzensiz veya tekrarlayan tedaviler sırasında gözlenir. Özellikle diğer antitüberküloz ilaçlarla birlikte tedavi gören bazı hastalarda sarılık ve/veya serum transaminazlarda artış gözlenmiştir. Bazan tedavinin ilk günlerinde karaciğerin hücre düzeylerindeki atılımı yolaklarında rifampisinle bilirubin yarışması sonucu hiperbilirubinemi gözlenebilir. Rifampisin tedavisi sırasında hepatitis ve karaciğer fonksiyon testlerinde bozukluk oluşabilir. Bu nedenle tedavi sırasında karaciğer fonksiyonları izlenmelidir. Rifampisinin genellikle tekrarlayan dozlarda verilmesiyle oluşan ve olasılıkla immünolojik kaynaklı yan etkileri: Flusendrom (rifampisin tedavisinin 3. ve 6. aylarında kemiklerde ağrıyla ortaya çıkar ve ateş, üşüme, titreme, baş ağrısı, baş dönmesi gibi semptomlarla karakterize bir sendromdur), soluk almada kısalma ve hırıltılı solunum, kan basıncında azalma, genellikle akut tübüler nekroz veya akut interstisyel nefrite bağlı akut renal yetmezlik.
İlaç Etkileşimleri: Rifampisin, karaciğer enzimlerini indükleyici özelliği dolayısıyla oral antikoagülanlar, kortikosteroidler, siklosporin, dijital müstahzarları, kinidin, oral kontraseptifler, oral hipoglisemik ajanlar, dapson, narkotik ve analjeziklerin etkinliğini azaltabilir. Rifampisinle birlikte alındığında methadon, diazepam, verapamil, Beta-adrenerjik blokerler, klofibrat, progestinler, dizopramid, meksiletin, teofilin, kloramfenikol ve antikonvülsanların etkilerinde azalma olduğu bildirilmiştir, dozlarının ayarlanması gerekebilir. Oral kontraseptif kullananların rifampisin tedavisi sırasında hormonsuz doğum kontrol yöntemlerini tercih etmeleri önerilir. Antasitlerle rifampisin absorpsiyonunun engellendiği gösterilmiştir. Halotanla rifampisin birlikte kullanıldığında her iki ilacın da hepatotoksisitesi artar. Ketokonazolle her ikisinin de serum konsantrasyonları azalır. Rifampisinin terapötik dozları serum folat ve B12 vitamininin standart mikrobiyolojik tayinlerini engeller. Bromsulfalein ve serum bilirubin miktarlarında geçici yükselmeler görülebilir. Bu nedenle bu testler rifampisinin sabah dozundan önce yapılmalıdır. Ayrıca, delta amino levulinik asit sentetaz enzimini indükler. Bu nedenle rifampisin verilmesiyle porfiria şiddetlenebilir.