COVID-19 Aşısı Olduktan Sonra Dikkat Edilmesi Gerekenler Neler? Aşıdan Sonra Maske Kullanımı ve Sosyal Mesafe Sonlandırılabilir mi?
CDC, Uzun Süredir Beklenen ve Aşı Olmuş Kişilerin Uyması Gereken Yönergeleri Nihayet Yayınladı!
Özgün Nedir?
Bu yazı, Evrim Ağacı'na ait, özgün bir içeriktir. Konu akışı, anlatım ve detaylar, Evrim Ağacı yazarı/yazarları tarafından hazırlanmış ve/veya derlenmiştir. Bu içerik için kullanılan kaynaklar, yazının sonunda gösterilmiştir. Bu içerik, diğer tüm içeriklerimiz gibi, İçerik Kullanım İzinleri'ne tabidir.
Bu haber 8 ay öncesine aittir. Haber güncelliğini yitirmiş olabilir; ancak arşivsel değeri ve bilimsel gelişme/ilerleme anlamındaki önemi dolayısıyla yayında tutulmaktadır. Ayrıca konuyla ilgili gelişmeler yaşandıkça bu içerik de güncellenebilir.
COVID-19 aşıları Dünya genelinde hızla uygulanmaya devam ediyor ve sahadan gelen veriler, akademik çalışmaların gösterdiği üzere, aşıların salgınla mücadelede çok etkili araçlar olduğunu doğruluyor. Buna bağlı olarak, aşıyı olanların neler yapıp, neler yapamayacakları konusu da gündeme gelmeye başladı: Aşı olanlar maskeleri çıkarabilecek mi? Sosyal mesafelendirmeye devam etmeleri gerekiyor mu? Amerikan Hastalık Kontrol ve Önlem Merkezi (CDC), nihayet bu konudaki yönergesini duyurdu.
Aşılanmış Kişilerin Yapabilecekleri
Bu yönergeye göre, tek dozluk aşıları olanlar veya iki dozluk aşılarının 2. dozunu olan kişiler, aşılanmalarından itibaren (iki dozluk aşılarda 2. dozdan itibaren) 14 gün geçtikten sonra "tam aşılanmış" veya "tam koruma altında" sayılıyorlar. Yönergeye göre, tam koruma altında olan kişiler, artık şunları yapabiliyor:
- Tam koruma altında olan diğer kişilerle, maske takmaksızın iç mekanlarda buluşabilirsiniz.
- Tek bir aileye mensup ve aşı olmamış kişilerle, maske takmaksızın ve sosyal mesafe uygulamaksızın temasa geçebilirsiniz. Bir diğer deyişle, eğer siz aşı olduysanız ve en yakın arkadaşınızın ailesi henüz aşı olmadıysa, arkadaşınızı görmek üzere bu ailenin evini ziyaret etmeniz halinde, COVID-19'a yakalanıp hastalığı ağır geçirme ihtimaliniz çok ama çok düşük (aşı olmayan kişiler için bu risk çok yüksek). Bu sayede, örneğin aşı olmuş nine ve dedeler, aşı olmamış çocuklarını ve torunlarını nihayet özgürce görebilecek.
- İstisna: Görüşeceğiniz bu aile bireylerinden hiçbirinin ağır COVID-19 geçirebilecek risk gruplarında olmaması gerekmektedir.
- Eğer COVID-19 geçirmiş biriyle temas edecek olursanız ve herhangi bir semptom geliştirmezseniz, 10-14 gün boyunca karantinaya girmek zorunda değilsiniz.
- İstisna: Eğer bu bulaşma, hapishaneler veya grupların bir arada yaşadığı evler gibi virüsün çok hızlı yayılabileceği bir ortamda yaşanırsa, aşılanmış kişilerin de 14 gün karantinaya girmesi ve test yaptırmaları gerekiyor.
Eğer tam aşılanma üzerinden 2 hafta geçmediyse, henüz tam olarak korunmadığınızı unutmayınız!
Aşılanmış Kişilerin Uymaya Devam Etmesi Gerekenler
Aşılanmış kişiler için diğer yönergeler halka açık alanlarda halen geçerli. Genel olarak, tam olarak aşılanmış olsanız bile:
- Kendinizi ve diğerlerini korumak için, maske takmaya, diğer insanlardan en az 2 metre uzakta durmaya ve kalabalık mekanlar ile iyi havalandırılmamış iç mekanlardan uzak durmaya devam etmeniz gerekiyor. Özellikle dikkat etmeniz gereken mekanlar:
- Halka açık alanlar
- Birden fazla ailenin bir araya geleceği, bireylerin aşılanmadığı toplantılar
- Ağır COVID-19 geçirme ihtimali olan ve aşılanmamış kişilerle (veya bunlarla yaşayan kişilerle) görüşmeler
- Örneğin eğer tamamen aşılanmış biri, aşılanmamış ve risk grubunda bulunan (örneğin 70 yaşındaki) bir arkadaşını ziyaret edecek olursa, bu ziyaret maske takarak, sosyal mesafeye uyarak ve dış mekanlarda olmalı.
- Orta büyüklükte ve büyük toplantılardan uzak durmalısınız.
- Acil durumlar ve ihtiyaç olmadıkça, diğer ülkelere seyahatlerin kısıtlanması gerekiyor; özellikle de farklı ülkelerde evrimleşen virüs soy hatlarının aşılar üzerindeki etkisi netleşene kadar...
- COVID-19 semptomlarını takip etmeye devam etmelisiniz; özellikle de COVID-19 hastası birilerinin yanında bulunduysanız. Eğer COVID-19 semptomları gösterirseniz, hemen test yaptırmalısınız ve evde kalıp, diğer insanlardan uzak durmalısınız.
- İşyerinizdeki kurallara uymaya devam etmelisiniz.
Diğer Ülkelerin Dikkat Etmesi Gerekenler
Burada dikkat edilmesi gereken kritik nokta, bu yönergenin ABD aşı uygulamasına göre geliştirilmiş olması ve dolayısıyla farklı ülkelerde farklı önlemlerin gerekebilecek olması. Örneğin Türkiye gibi Pfizer veya Moderna aşısı uygulamayan ülkelerin, uygulanan aşının türü, koruyuculuğu ve aşılama hızına bağlı olarak kendi kararlarını alması gerekiyor. Ancak genel olarak, CDC tarafından yayınlanan yönergelerin diğer ülkelerin sağlık politikalarını derinden etkilediği düşünülecek olursa, COVID-19 salgını süresince aşı ve maske yönergelerinin de bunu etkileyeceği düşünülebilir.
Şu anda, COVID-19 aşılarının COVID-19 hastalığını ağır geçirme veya ölümle sonuçlanma ihtimalini etkili bir şekilde önlediğini biliyoruz. Ancak yeni COVID-19 varyantlarının aşıyı nasıl etkilediği konusundaki araştırmalar devam ediyor. Eldeki veriler, aşıların bu varyantlara karşı da etkili olduğuna işaret ediyor; ancak öğrenmemiz gereken daha çok şey var.
Maske, sosyal mesafe ve karantina gibi uygulamaların COVID-19 ile mücadelede etkili olduğunu biliyoruz. Ancak COVID-19 aşısı olanların bu mücadeleyi nasıl etkilediği konusunda öğrenmemiz gerekenler var. Eldeki erken bulgular, COVID-19 aşılarının hastalığın bulaşma ihtimalini azalttığını gösteriyor; fakat daha fazla veriye ihtiyaç var.
Hepsinden önemlisi, COVID-19 aşılarının insanları ne süreyle koruduğu konusunda halen belirsizlikler mevcut. Dolayısıyla daha fazla verinin toplanıp analiz edilmesi için bilim insanlarına süre tanınması gerekiyor.
Aslında maddi destek istememizin nedeni çok basit: Çünkü Evrim Ağacı, bizim tek mesleğimiz, tek gelir kaynağımız. Birçoklarının aksine bizler, sosyal medyada gördüğünüz makale ve videolarımızı hobi olarak, mesleğimizden arta kalan zamanlarda yapmıyoruz. Dolayısıyla bu işi sürdürebilmek için gelir elde etmemiz gerekiyor.
Bunda elbette ki hiçbir sakınca yok; kimin, ne şartlar altında yayın yapmayı seçtiği büyük oranda bir tercih meselesi. Ne var ki biz, eğer ana mesleklerimizi icra edecek olursak (yani kendi mesleğimiz doğrultusunda bir iş sahibi olursak) Evrim Ağacı'na zaman ayıramayacağımızı, ayakta tutamayacağımızı biliyoruz. Çünkü az sonra detaylarını vereceğimiz üzere, Evrim Ağacı sosyal medyada denk geldiğiniz makale ve videolardan çok daha büyük, kapsamlı ve aşırı zaman alan bir bilim platformu projesi. Bu nedenle bizler, meslek olarak Evrim Ağacı'nı seçtik.
Eğer hem Evrim Ağacı'ndan hayatımızı idame ettirecek, mesleklerimizi bırakmayı en azından kısmen meşrulaştıracak ve mantıklı kılacak kadar bir gelir kaynağı elde edemezsek, mecburen Evrim Ağacı'nı bırakıp, kendi mesleklerimize döneceğiz. Ama bunu istemiyoruz ve bu nedenle didiniyoruz.
Lütfen bu konular netleşene kadar, sadece aşınıza güvenerek risk toleransınızı arttırmayın. Kendinizi ve sevdiklerinizi korumaya devam edin. Sona yaklaşırken, bu işi elimize yüzümüze bulaştırmayalım.
Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.
İlginizi Çekebilecek Sorular
- Peygamber Mezarları Neden Açılmıyor ?
- Neden insanlar astroloji, din gibi konularda karşılarına bilimsel kanıtlar sunmamıza rağmen kendi bildiklerini canları pahasına korur?
- Dağlar yeryüzünü dengelermi? Dağlar yeryüzüne faydalı mıdır? Neden?
- 12
- 4
- 4
- 1
- 0
- 0
- 0
- 0
- 0
- 0
- 0
- 0
- L. H. Sun. What The Cdc Says You Can Do Now That You’re Vaccinated. (08 Mart 2021). Alındığı Tarih: 08 Mart 2021. Alındığı Yer: The Washington Post | Arşiv Bağlantısı
- Centers for Disease Control and Prevention. When You’ve Been Fully Vaccinated. (08 Mart 2021). Alındığı Tarih: 08 Mart 2021. Alındığı Yer: Centers for Disease Control and Prevention | Arşiv Bağlantısı
Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?
Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:
kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci
Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 30/11/2021 06:24:37 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/10249
İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.
- Bilim Ağacı> Uygulamalı Bilimler> Sağlık Bilimleri> Tıp> Epidemiyoloji
- Bilim Ağacı> Doğa Bilimleri> Biyoloji> Mikrobiyoloji> Temel Mikrobiyoloji> Viroloji
- Bilim Ağacı> Sosyal Bilimler> Siyaset Bilimi> Kamu Yönetimi> Kamu Sağlığı
- Bilim Ağacı> Beşeri Bilimler> İletişim> Gazetecilik (Habercilik)> Bilim Haberciliği
- Eğitim Hastalık Salgın Antikor Virüs Bilim Sağlık Haber Araştırma Tıp Mikrop Habercilik Korona Virüsler Enfeksiyon Aşı Aşılar Viroloji Terapi Hasta Viral Viral Enfeksiyon Önlem Göğüs Göğüs Hastalığı Klinik Mikrobiyoloji Sars 2019-Ncov Koronavirüs Coronavirus Şehir Hastanesi Yeni Koronavirüsü Covid-19 Sars-Cov-2 (Covid19 Koronavirüs Salgını) Covıd-19 Epidemik Pandemik Küresel Salgın Koronavirüs Salgını Önlemler Maske Hastalık Kontrolü Hastalık Dağılımı Hastalık Yayılımı Dağılım Yayılım