Bogota
Bizi Kolombiya'ya götüren, bu ülkenin yıllardır süren, ağır, yüzbinlerin hayatına mal olan, kaos ve şiddeti sıradanlaştıran bir çatışma yaşaması... Ve 60 yıllık bu çatışmayı sonlandırmak için başlatılmış çözüm süreci...
Bir ülkenin kültürel ve ekonomik zemini, tarihsel öyküsünü bilmeden oraya dair bir çatışmayı anlamak zordur. Kolombiya bu zorluğun yüksek olduğu ülkelerden birisi...
İlk temasta göze çarpan üç özelliği var Kolombiya'nın.
İlki derin ülkeye sinmiş bir şiddet ve korku kültürü...
İkincisi dünyanın gelir dağılımı en bozuk ülkelerinden birisi olması...
Üçüncüsü uyuşturucunun (ekimi, üretimi, mafyasıyla) ülke hayatında, ekonomisinde, siyasi şiddette, finanse ederek çatışma sürecinde hayati bir rol oynaması...
Heyet olarak bizi yemeğe davet eden Türkiye'nin zarif Kolombiya Büyükelçisi Engin Yürür, “bu ülkede terörden etkilenmemiş insan yok, sokağa korku sinmiş durumda, 6-7'den sonra başkentte bile hala herkes evine çekiliyor” diyordu verdiği brifingte.
Ülkenin Kolombiya adıyla siyasi sahneye çıkması 1830 yılında. O tarihten bugüne geçen 185 yıl içinde iç savaşın, şiddetin hüküm sürmediği tek blok barış periyodu sadece 30 yıl.
1840'larda başlayan kanlı çatışmalar onlarca yıl sürüyor 1899-1903 arasında iç savaşta ölü sayısı yüzbinlerle anılıyor. 1948 “la violencia” dönemi olarak anılan ve 1958'e dek devam eden iç savaşta 300 bin kişi hayatını kaybediyor. 1948'de iç savaşın ilk günü başkent Bogota'da bir gecede 5 bin kişi katlediliyor. 1960'larda sol grupların, gerillaların ortaya çıkmasıyla başlayan ve hala süren çatışma ise 200.000 kişinin ölümüne yol açmış durumda, kayıtlı mağdur sayısı 7 milyon. Göç etmek zorunda kalan sayısı 5 milyon. Kaçırılan insan 24.000. Zorla kayıp 36.000 kişi...
İnanılmaz rakamlar bunlar...
Peki neden?
İlk ve temel neden sınıfsal...
Yoksulluk, mülkiyet, en önemlisi köylülük meselesi ülkenin tüm tarihinde can alıcı bir sorun oluşturuyor. İspanyol sömürgecilerin torunları, toprakların, madenlerin, servetin sahibi olmayı sürdürüyorlar.
Nitekim 1800'lerin ortalarındaki ilk çatışmalar da yönetim tarzı, verimli topraklar ve madenlerle dair mülkiyet ve paylaşım meselesi üzerinden, toprak reformunu savunan liberaller ile hakim güce dayanan muhafazakarlar arasında çıkmış.
Ancak Kolombiya çatışma tarihinin, belki de tarihinin en kritik anlarından birisi, 1950'lerde kırsal meselenin patlaması.
1948-1957 arası süren iç savaş döneminde, topraksız, fakir ya da topraklarını büyük arazi sahiplerinin baskısıyla kaybeden köylüler, ülkenin başka bölgelerine göç ederek buralardaki boş araziler üzerinde koloniler kuruyorlar.
Bu “dinamik”, zaman içinde, Küba devriminin dönemin sol rüzgarlarının etkisiyle Kolombiya'daki gerilla hareketini üretmiş, bugün devletle masada olan, Kolombiya Devrimci Silahlı Kuvvetleri (FARC) yoksul köylülüğe dayanarak kurulmuş, 60 yıllık çatışmayı başlatarak ve yıllarca devrim peşinde koşmuş.
Uyuşturucu meselesine gelince...
Kokain ülke için dev bir sorun. Koka bitkisinin yüzde 90'ı Kolombiya'da üretiliyor. Uyuşturucu ticaretinde ise ana pay yüzde 56'yla yine bu ülkenin…
15 yılda elinden 40 milyar dolar geçtiği düşünülen ünlü uyuşturucu baronu Escobar'ın, 1986'da siyasete girebilmek için Kolombiya devletinin tüm borcunu ödemeyi önerdiğini hatırlatalım. Uyuşturucu kartelleri bu güçlerini korumak inanılmaz bir yozlaşma düzeni kurmuş ve başka bir şiddetin kaynağı olmuşlar. 1991'de bu ülkede kriminel cinayet sayısı 25.000'le, ertesi yıl 26.000'le inanılmaz seviyelere yükselmiş.
Uyuşturucu ticaretinin çatışma üzerinde de ciddi bir etkisi var. FARC, ELN gibi gerilla örgütleri, onlara karşı kurulan para-militer örgütler hakim oldukları bölgelerde uyuşturucu ticareti yaparak bunu savaşın finansmanın da olarak kullanıyorlar.
Tüm bu faktörlerin iç içe girmesiyle 60 yıllık çatışma sonunda ülke o hale gelmiş ki, bugün toprakların bir kısmını devlet, bir kısmını gerillalar kontrol ediyor.
Kolombiya bugün barış görüşmelerinde, daha doğrusu yeniden yapılanma arayışında...
Türkiye'yle karşılaştırınca, biz öykümüz içinde bir çatışma yaşıyoruz, Kolombiya'nın kendisi bizzat çatışma...
Onlar barışa doğru yol alabiliyorsa, biz haydi haydi alırız.
- BIST 1.112
- Altın 474,037
- Dolar 7,5495
- Euro 8,9548
- İstanbul 23 °C
- Diyarbakır 36 °C
- Ankara 26 °C
- İzmir 31 °C
- Berlin 21 °C
- Fransa Maliye Bakanı Koronavirüs’e yakalandı
- Macron'dan Türkçe açıklama: Türkiye'ye net bir mesaj gönderdik
- ABD, Rojava’ya radar ve zırhlı araçlar gönderdi
- BM Komiseri Megally: Türkiye destekli SMO grupları Efrin ve Sere Kani’de suç işliyor
- Moody's, 8 Türk şirketin notunu kırdı
- Malatya’da 4.5 büyüklüğünde deprem
- Fuad Hüseyin: Komşu ülkeler içişlerimize karışmasın
- Leyla Güven, gözaltına alındı: 'Barış çağrısı gerekçe gösterildi'
- Kürtçe ödev veren akademisyenin sözleşmesi sonlandırıldı
- Osman Baydemir hakkında kırmızı bülten ve iade talebi
- Fransa: Libya’ya yeni bir fırkateyn göndereceğiz
- Libya Başbakanı Sarrac Ekim sonunda görevini bırakıyor
- Deprem uzmanı Naci Görür uyardı: ‘Bu fay stres biriktiriyor’
- TTB’den Bahçeli’ye yanıt: Sözlerimizin arkasında, görevimizin başındayız
- Karamollaoğlu: 82 Musul, 83 Kerkük kafasıyla giderseniz ...
- Fotoğraflarla Kürdistan’a dönen ilk hacı kafilesi
- Başkent Hewler’de huzurevi
- IŞİD’in son mevzisinden kaçış...
- Kürdistan Parlamentosu'nun yeni üyeleri yemin etti
12345678
- Sait Çürükkaya...
- Antep'te sokak düğününe bombalı saldırı
- Cizre'deki bodrumlarda ne yaşandı?
- Nizamettin Ariç - Xakî Bîngol - Çîyayê Şengalê
12345678
RÖPORTAJ
- PSDK lideri: Kürtler ABD’yle doğrudan görüşmeliKürdistan Sosyalist Demokrat Partisi (KSDP) Genel Sekreteri Muhammed Haci Mahmud, Bağdat’la yaşanan bazı sorunlar konusunda kesin sonuçlar alınması için Kürtlerin ABD’yle doğrudan görüşmesi gerektiğini söyledi.
- Demirtaş: Bize Kürt milliyetçisi denildiğinde …Edirne Cezaevi'nde tutuklu olan eski HDP Eş Genel Başkanı Selahatin Demirtaş Cumhuriyet'ten Enver Aysever'in sorularını yanıtladı.
- Akşener: Erdoğan'ın masasında erken seçim planı varİYİ Parti Genel Başkanı Meral Akşener, Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın masasında ekim, kasım aylarında erken seçim yapma planını olduğuna inandığını söyledi.
- Prof. Naci Görür’den deprem ve tsunami uyarısıBilim Akademisi Üyesi Prof. Dr. Naci Görür, bir kez daha Kanal İstanbul projesi ile bağlantılı deprem riskine karşı uyarıda bulundu.
ÖZEL MAKALE
- Mesud Barzani: Kerkük; anılar, düşler ve düşüncelerBarzani, “Saddam Kerkük’ün Kürtlerin hakkı olduğunu kabul ediyor muydu?” şeklindeki soruya, “Şahsen kendisi bana, ‘Kerkük Kürt kentidir’ dedi."
- İngiltere’nin Kürt Politikası (1918-1932)"Kadere ister inanalım ister inanmayalım, kesin olan bir şey var ki o da Kürtlerin kaderinin kötü yazılmış olmasıdır."
- 'Newroz, topyekûn dirilişi tetikleyen ilahî bir starttır'"Abartılı gelebilir ama inancım o ki, Newroz, yaratılışa üflenen bir ruh, topyekûn dirilişi tetikleyen ilahî bir starttır. " Yazarımız Abdullah Can'ın gündeme ilişkin yazısını yeniden yayınlıyoruz.
- İlksel Yüzleşmeler"Onur. Kendisini tutsak edenlerin işkencecilerin suratına onurlu bir söz söyleyerek ölmesini gerektirir."
KÜLTÜR SANAT
- ‘Suç ve Ceza’ Kürtçe’ye çevrildiDostoyevski’nin baş yapıtı sayılan Suç ve Ceza romanı, Nûbihar Yayınevi tarafından Kürtçe’ye çevrildi.
- Nûbihar dergisinin 152. sayısı çıktıNûbihar dergisinin bu son sayısında da farklı konularda yazılmış yazılar var.
- Yazar Adalet Ağaoğlu, Ankara'da toprağa verildiEdebiyatın önde gelen isimlerinden Adalet Ağaoğlu, Ankara'da düzenlenen cenaze töreninin ardından Cebeci Asri Mezarlığı'nda toprağa verildi.
- Mehmet Atlı'dan yeni albüm: Morî MırcanMüzisyen Mehmet Atlı’nın yeni albümü “Morî Mırcan” Kom Müzik etiketiyle yayımlandı. Atlı’nın sosyal medya hesabından duyurduğu albüm dijital platformlardan dinlenebiliyor.