Çocuğunuz yalan söylediğinde verdiğiniz tepkinin bu davranışı bir alışkanlık haline getirip getirmemesini etkilediğini biliyor muydunuz? Yalan söylemesinin altında tepkinizden korkması veya doğruyu söylerse istemediği bir sonuca varacağını düşünmesi gibi farklı sebepler olabilir. Bu nedenle, çocuğunuzun size yalan söylediğini fark ettiğinizde yıkıcı tepkiler vermek yerine sakin kalarak yapıcı olmayı tercih etmelisiniz.
Çocuğunuz ile aranızda sağlıklı bir ilişki kurmak ve yalan söylediğinde onunla nasıl konuşacağınızı bilmek bu davranışı durdurmanıza yardımcı olabilir. “Yalan söyleyen çocuğa nasıl davranmalı?” sorusuna faydalı olabilecek cevapları sizler için derledik.
İçindekiler
Çocuklarda Yalan Söyleme Nedenleri
Bir çocuğun yalan söyleme nedeni yaşına bağlı olarak değişebilir, fakat en yaygın sebeplerden biri anne babasının tepkisinden korktuğu için yaptığı bir şeyin üstünü örtmektir. Başka bir neden ise çocuğun dikkat çekmek için yaşadığı bir hikayeyi daha heyecanlı hale getirmek istemesi ya da tamamen başka bir hikaye anlatma hevesidir. Çocuklar istedikleri şeyi almak için de yalana başvurabilir. Bir ebeveyn olarak çocuğunuzun yalan söylediğini anladığınız anda altındaki nedeni araştırmanız onlara nasıl davranmanız gerektiği konusunda yol gösterici olabilir.
Çocuğum Yalan Söylüyor Nasıl Davranmalıyım?
Çocuğunuzun yalan söylediğini fark ettiğiniz durumlarda doğruyu söylemesi için onu cesaretlendirmeniz faydalı olabilir. Cezalandırmak ileride daha ciddi yalanlara ve kızgınlıklara yol açabilir. Bu yüzden sakin kalarak yalan söylemenin neden yanlış bir davranış olduğunu açıklayabilirsiniz. Böylece aranızda dürüst bir ilişki kurabilirsiniz. Yalan söyleyen çocuğa yaklaşım yöntemleri olarak şunları deneyebilirsiniz:
- Yalanlara gerçeklerle cevap verin. Yalanlarıyla çelişecek kanıtlar ortaya koymanız hikayeyi baştan ve dürüst bir şekilde anlatmasını sağlayabilir.
- Çocuğunuzu dürüstlük konusunda cesaretlendirin. Bu durumda kendinizden örnekler verebilir ve çocuğunuzun sizi örnek almasını sağlayabilirsiniz. Örneğin; “Bugün işte bir hata yaptım. Sonra patronuma yaptığım hatayı söyledim ve birlikte düzelttik”. Böylece çocuğunuzun sizi örnek alarak doğruları anlatmaya başlamasına yardımcı olabilirsiniz.
- Çocuğunuz yanlış bir şey yaptığında ona kızmak yerine doğrusuna yönlendirip desteklemeyi tercih edebilirsiniz. Örneğin; “Bana ne olduğunu söylediğin için çok teşekkür ederim. Hadi gel birlikte düzeltelim.”
Çocuğunuz Yalan Söylediğinde Paniğe Kapılmayın
Çocuğunuz yalan söylediğinde bu davranışın kalıcı bir hale geleceği konusunda paniğe kapabilirsiniz. Fakat buna gerek yoktur. Çocuklar büyürken doğruyu ve yanlışı ayırt etmeye başlarlar. Bu durumda sizin onlara karşı davranışınız çok önemlidir. Yanlış bir şeyin aslında düzeltilebileceğini, sorun olmadığını, bazı ahlaki değerleri sakin ve neşeli bir şekilde anlatmalısınız. Yalan söyleyen çocuğa nasıl yaklaşmalı sorusuna verilen en güzel örneklerden biri de çocuğa kendinizi onun yerine koyarak cevap vermektedir. “Ben olsam doğruyu söylerdim” gibi cümlelerle onlara yol gösterebilirsiniz.
Çocuğunuzun Yanında Olduğunuzu Hissettirin
Çocuklarda yalan söyleme davranışı sık bir hale geldiğinde, bunun altında yatan nedenleri çözmelisiniz. Örneğin yalan söyleyen bir arkadaşı vardır ve onu örnek alıyordur. Hiç arkadaşı olmayan yalnızlık çeken ve öz güveni düşük çocuklar da yalanlara sığınabilir. Ciddi psikolojik sorunlar ile boğuşan bir çocuk için uzman bir çocuk psikoloğundan yardım alabilirsiniz. Erken yaşta çözeceğiniz sorunlar çocuğunuzun yetişkinlik döneminde psikolojik açıdan rahat olmasını sağlar. Anne babalar olarak her ne olursa olsun çocuklarınızın yanlarında olacağınızı onlara hissettirmelisiniz. Çocukların yalan söylemesi durumunda doğruyu söylerlerse güvende olduklarını bilmek onları dürüstlüğe yönlendirebilir.