“Boz Radagast?! […] Kuş terbiyecisi Radagast! Saf Radagast! Salak Radagast! Yine de ona biçtiğim rolü oynayacak kadar aklı varmış.”
-Saruman [1]
Kısaca:
Boz Radagast –Aiwendil olarak da bilinir- Sauron’un Orta Dünya’daki amaçlarıyla mücadele etmek için gönderilmiş 5 Istari’den biridir. Yavanna’nın bir Maia’sıdır ve hayvanlara özel bir yakınlığı bulunmaktadır. Uzun bir süre, Anduin Nehri’ndeki Gladden Kırları’nın yakınlarında, Kuyutorman içindeki Rhosgobel‘de yaşamıştır.
İlk Zamanları:
Aiwendil, zamanın öncesinden Maia taifesine tabi bir Ainu idi ve Valie Yavanna’nın, Yeryüzü’nün Kraliçesi’nin bir hizmetkarıydı.
Númenor’un Çöküşü’nden sonra Manwë hala Orta Dünya halklarını kendi kaderlerine bıraktıkları için endişeliydi. Bir Valar Konseyi topladı ve Orta Dünya’ya elçiler göndermeye karar verildi. Aulë Curumo’yu (Saruman), Oromë Alatar’ı, Manwë Olórin’i (Gandalf) ve Yavanna da Aiwendil’i seçti.
3.Çağ’ın 1000 yılı civarında Istari, Orta Dünya kıyılarına yaşlı insan görünümleriyle ulaştılar ve halklarca “Büyücüler” olarak bilindiler. Saruman hepsinden önce ilk ve yalnız olarak geldi, Radagast ise Gandalf’la beraber vardı. (Bu 5 büyücünün Orta-Dünya’ya varış tarihleriyle ilgili net bilgi olmamakla beraber, Istari başlığından ayrıntılı bilgiye erişebilirsiniz.)
Orta Dünya Seyahatleri:
Büyücüler Orta Dünya’ya geldiklerinde görevleri gereği gezer halde oldular, fakat Radagast fazla seyahat etmedi. Bu yüzden onun seyahatleri hakkında pek fazla anlatılacak bir şey yoktur. 3.Çağ’ın sonlarına doğru nihayet Rhosgobel’de yerleşik hayata geçmiştir. Kuyutorman’da hayvanlarla tanışan Radagast onlarla iletişim kurmuş ve beraber yaşamayı öğrenmiştir. Bu sayede çok yakınında bulunan Dol Guldur’dan yayılan kötülüğe karşı gözcülük yapmıştır. Hayvanlar ve kuşlarla yakınlaşmış, Yüce Kartallar’la da dost olmuştur. Buna rağmen komşusu Beorn asosyal ve içine kapanıktır ve çok sık görüşmemişlerdir. Beorn onu bir büyücüye göre “fena değil” diye nitelendirmiştir.
3.Çağ’ın 2851 yılında Ak Konsey tekrar toplanmış ve bundan sonra Saruman Tek Yüzük’ün Gladden Kırları’nda olduğunu düşünerek aramaya koyulmuştur. Radagast Saruman’ın niyetinin yüzüğü kendine almak olduğunu bilmediğinden kuşları ve hayvanları ona yardımcı olarak göndermiştir. Neyse ki Saruman başarılı olamamıştır.
Yüzük Savaşı zamanlarında Radagast Rhosgobel’de kalmamıştır. 3.Çağ’ın 3018 yılında Saruman Gandalf’a yardım etmek istediğini söylemiş ve Radagast onun adına Gandalf’ı aramaya koyulmuştur. Radagast Eriador coğrafyasını pek bilmese de Gandalf’ın Shire’da olacağını düşünmüş ve yakınlarında bulmuştur.
Aslında, Yaz Ortası Günü’nde Radagast Bree yakınlarında, Yeşil Yol’un kenarında atıyla beraber dinlenirken, Gandalf yoldan geçmiş ve onu bulmuştur. Radagast onu etrafta kara süvari biçiminde Nazgul olduğuna ve Shire’dan haber topladığına dair uyarmıştır. Ayrıca Gandalf’a Saruman’ın davetiyesini vemiş ve bazı kuş ve hayvanlarını haber götürmesi için göndermiştir. Daha sonra Kuyurorman’a geri dönmüştür.
Gandalf’ı Orthanc’a göndermekle Radagast, istemeden onun esir düşmesine sebep olmuştur. Gandalf’ın esir düşmesi Saruman’ın mesajının bir tuzak olduğunu kanıtlamış olsa da, Gandalf Radagast’ın Saruman’ın planının bir parçası olduğunu düşünmemiştir. Hatta, Radagast Kartal Gwaihir’i Orthanc’a gönderip Gandalf’ın kurtulmasını sağladıktan sonra Gandalf teşekkür etmiştir.
Radagast‘ın savaş sırasında ve sonrasında ne yaptığı bilinmemektedir. Elrond’un Konseyi’nden sonra bir çok yere izciler gönderilmiştir. Bazıları Sisli Dağlar’ı geçip Rhosgobel’e kadar bile gelmiş, ancak Radagast’ı orada bulamamışlardır.
Görevi:
5 Istari’nin her birine verilen görev aynıdır, açık ve nettir. Farklı özellikte olsalar da hepsinin amacı Orta Dünya Halklarına önderlik etmek olmalıdır. Bu konda Gandalf başarılı olmuştur, Alatar ve Pallando ise kuvvetle muhtemel görevlerinin gereğini yerine getirmişlerdir. Saruman açıkça başarısız olmuş, güç uğruna yoldan çıkıp karanlığa boğulmuştur. Radagast ise aralarında en tartışmalı olanıdır, çünkü yaptığı işler iyi amaçlı olsa da her zaman iyi sonuçlar vermemiş ve görevin asıl gereği olan önderlik kısmını atlayıp kendi içine kapanmıştır.
Bu yüzden Radagast’ın bilinen hayatına bakarak başarısız olup olmadığı konusunda kesin bir sonuca varılamamaktadır. Ancak saf olarak tanımlanması, iyiliğe meyilli olduğu ve isteyerek kötülük yapmayacağı kanısına ulaştırabilir.
Valinor’a sadece Gandalf’ın döndüğü açıkça belirtilmiştir. Yani Radagast Valinor’a ya hala hayatta olduğu için dönmemiş ya da dönememiştir. Yine de Radagast’ın 4.Çağ’da ne yaptığı bilinmediğinden onu kötü tarafa geçmekle itham etmek doğru olmaz.
Karakteri:
“Radagast da elbette değerli bir büyücüdür, şekillerin ve renk değişimlerinin ustasıdır; ayrıca otlar ve hayvanlar hakkında gayet derin irfana sahiptir ve hele kuşlarla çok iyi anlaşır.”
-Gandalf [2]
Radagast’ın kişiliği hakkında az şey bilinir. Saruman 5 Büyücü içinde en güçlüsü iken, Gandalf ondan sonra gelir; Radagast ise onlara göre daha az bilge ve daha az güçlüdür.
Yavanna’nın bir Maia’sı olarak Radagast, Kelvar ve Olvar’a (Bunlara hareket eden ve sabit yaşayan doğal varlıklar diyebiliriz) büyük ilgi duyar. Hayvanlara ve kuşlara ise arkadaşlık eder.
Radagast bazı yönlerden saf gözükmektedir. Saruman’a körkütük güvenmesi ve istemeden de olsa planlarına dahil olması, Saruman’ın onu kullanması yüzündendir. Bu yüzden Saruman onu saf ve aptal olarak tanımlamıştır.
Etimoloji:
Tolkien’ın 1954 notlarına göre, Radagast ismi Númenorean dili Adûnaic’da “Hayvan Bakıcısı” anlamına gelmektedir. Ayrıca bazı hayran teorilerine göre, Tolkien bu ismi Slav Mit’indeki “Radegast” isimli tanrıdan esinlenmiştir. Bir başka teori ise eski ingilizcedeki “Rudugást” yani “Kahverengi Ruh” kelimesinden esinlendiği yönündedir.
Aiwendil ise, Quenya’da “Kuş Sevdalısı” anlamına gelmektedir. “Aiwe-“ (kuş) “-(n)dil” (sevmek, bağlı olmak) kelimelerinin birleşiminden oluşur. Kuşlara olan yoğun ilgisinden dolayı bu şekilde çağırılmıştır.
[1] Yüzük Kardeşliği; Sayfa 314
[2] Yüzük Kardeşliği; Sayfa 313