Sözlükte "poliçe" ne demek?
Poliçe kelimesinin ingilizcesi
[police] n. civil service unit devoted to maintaining law and order; constables, officers of the law
v. keep watch, guard, supervise; patrol, maintain law and order
n. policy, insurance contract
Köken: İtalyanca
Poliçe ne demek? (Ekonomi)
(Drafts, bili of exchange) Köken olarak İtalyanca "polizza" kelimesinden gelir. Alacaklı tarafın borçlu taraf üzerine düzenlediği, onun belirli miktar parayı üçüncü bir şahsa veya hamiline ödemesini emreden bir senet, kıymetli evrak. Diyelim ki a nm B den alacağı vardır ve bu alacağının daha süresi dolmamıştır. Diğer yandan A, C den mal almıştır ve bunun bedelini ödemesi gerekmektedir. Bu durumda A, C ile anlaşarak bu ödemeyi bir poliçeyle yapabilir. Şöyle ki B üzerine, C lehine bir poliçe çeker. Bu poliçede belli bir süre sonra, belirli miktar parayı C ye veya onun emrine ödemesini emreder. Poliçe konusu Türk Ticaret Kanunu’nda düzenlenmiştir (TK, m. 583 - 687) Ancak ülkemizde poliçe nisbeten az kullanılan bir değerli kağıttır. Bununla birlikte Ticaret Kanunumuzda poliçeyi düzenleyen kuralların çoğu bonolara da uygulanır, bonolar ise ülkemizde yaygın olarak kullanılır. Hukuk dilinde poliçeyi düzenleyene "keşideci", üçüncü bir şahsa ödeme yapması istenen kişiye "muhatap", kendisine veya emrine ödeme yapılması istenen ve poliçede adı belirtilen kişiye de "lehtar" adı verilir. Lehtar dilerse poliçeyi devreder devralan da yeniden başkasına devredebilir. Böylece poliçe elden ele dolaşır. Poliçeyi hak sahibi olarak elinde bulunduran kişiye "hamil" (taşıyan) denir. Poliçenin yazılı biçimde düzenlenmesi ve kanunun emrettiği hususları içermesi gerekir. Yasaya göre bir senedin poliçe sayılabilmesi için, diğer hususlar yanında, hangi dilde yazılmışsa, o dildeki poliçe kelimesini taşıması zorunludur. Poliçede ayrıca, belirli miktarın kayıtsız şartsız ödenme emri, muhatap ve lehtann ad, soyad ve ticari ünvanları, ödeme yeri, keşide yeri, vade (varsa), keşide tarihi ve keşidecinin imzası gibi hususlar yer alır. Üzerinde bulunması gereken unsurlardan birisi eksik olursa o senet poliçe sayılmaz, adi senet olarak işlem görür. Vadeleri yönünden poliçeler, "görüldüğünde ödenecek poliçeler" (sight draft), görüldüğünden veya düzenlendiği günden belli bir süre sonra ödenecek poliçeler ya da belli bir tarihte ödenecek poliçeler diye gruplandınlabilirler. Son üç grup, "vadeli poliçe" (time draft) kapsamına girer. "Vadesiz poliçe"ler, poliçenin borçluya sunulduğu anda ödenmesi gereken poliçelerdir. Banka üzerine çekilen bir vadesiz poliçe çektir. Vadeli poliçeler, düzenlendikten veya çekildikten 30 gün, 60 gün, v.s. gibi belirli bir süre sonra ödenmesi gereken poliçelerdir. Poliçenin üzerinde vade belirtilmemişse, görüldüğünde ödenecek demektir. Vadeli poliçenin ledharı veya hamili, dilerse poliçeyi elinde tutar ve vadesi geldiğinde muhatabından parayı tahsil eder, ya da eğer hemen nakit paraya ihtiyacı varsa bir bankada bu poliçeyi iskonto ettirir ve gerekli nakte kavuşur. Banka, poliçeyi normal olarak bir faiz oranı üzerinden iskonto eder. Bu işleme halk dilinme "senet kırdırma" denir. Bu kez banka, vadesi dolduğunda, borçludan poliçenin bedelini tahsil eder. Poliçenin lehtarı üçüncü olarak bu poliçeyi kendi alacaklısına devreder, böylece poliçenin içerdiği alacak devralana geçirilmiş olur. Poliçe, Emre Yazılı Kıymetli Evraktan olduğu için normal olarak, ciro ve teslim yoluyla el değiştirebilir. Poliçe teslim edilmedikçe, devir gerçekleşmiş olmaz. Poliçenin borcuna, muhatap, keşideci veya cirantalardan biri veya birkaçı için kefil olunabilir. Poliçe borcuna kefil olan kişiye "aval veren" denir. Poliçenin kabulü yasal bakımdan önemlidir. Muhatap, poliçeyi kabul edinceye kadar poliçe borçlusu değildir. Kabul işlemi için poliçe muhataba sunulur. Buna "kabule arz" denir. Muhatap kabul ettiğini belirten kelimeler yazarak imza eder. Kabul eden muhatap, ödeme günü geldiğinde poliçeyi ödemekle yükümlüdür. Ödeme yapılınca poliçeden doğan ilişkiler sona ermiş olur. Poliçe ödenmezse iki iş günü içinde borçluya protesto çekilebilir. Diğer bazı poliçe türleri de şunlardır : (a) Vesikalı poliçe (documentary draft): Özellikle dış ticarette kullanılır. Satıcı malı gönderdikten sonra fatura, konşimento, sigorta poliçesi, v.s. gibi belgeleri poliçeye ekleyerek gönderir. Bunun gibi, herhangi bir ticari belgenin eklenmediği poliçelere de eksiz poliçe (cleandraft) denir, (b) Banka poliçesi: Bir bankanın başka bir banka veya kendi şubesi üzerine çektiği ve talep üzerine her an ödenebilecek olan poliçelerdir. Daha çok bankalar arasındaki fon transferleri ve borç ve alacakların mahsubu için kullanılırlar. (c) Döviz poliçesi (foreign draft): Yabancı para cinsinden çekilen poliçelerdir, özellikle dış ticaret bedellerinin ödenmesinde kullanılırlar. ihracatçı malını gönderdikten sonra yabancı alıcı adına bir poliçe çeker ve bunu öteki Sevk Evrakı ile birlikte bankasına teslim eder. Mahalli banka da bunu ithalatçının ülkesindeki muhabirine iletir. Muhabir de bunu ödemesi veya "kabul" etmesi için ithalatçıya sunar. İthalatçı (veya onun adına bankası) tarafından kabul edilen poliçenin lehtarı olan ihracatçı ise, ya vadenin bitmesini bekler ya da poliçeyi kendi bankasına kırdırır veyahut da bunu borçlarına karşılık başkalarına devreder.