Araç segmentleri çoğunlukla ABD ve Avrupa eksenli olarak iki şekilde yapılmaktadır. Bu durum Amerika Birleşik Devletleri ile Avrupa’nın “boyut” anlayışının farklılığı ile ilgilidir.
ABD’deki araç segmentleri sınıflandırması aşağıdaki gibidir;
Karayolu Güvenliği Sigorta Enstitüsü (IIHS – Insurance Institute for Highway Safety): Amaca ve boyuta göre
Ulusal Karayolu Trafik Güvenliği Yönetimi (NHTSA – National Highway Traffic Safety Administration): Ağırlık bazında.
Amerika Birleşik Devletleri Çevre Koruma Ajansı (US-EPA -United States Environmental Protection Agency ): Kabin ve bagaj hacminin toplamına dayanmaktadır.
Avrupa’da araç segmentleri sınıflandırmaları aşağıdaki gibidir;
EuroNCAP: Kullanım amacı esas alınıyor.
British Market: Toplam kabin ve bagaj hacmine göre.
Avrupa Yeni Araç Değerlendirme Programı ve Avrupa Komisyonu ( European New Car Assessment Programme and European Commission): Arabanın büyüklüğü dikkate alınır.
Araba segmentleri en yaygın Avrupa Komisyonu tarafından belirlenen A, B, C, D, E, F, J, M, S segmentlerine göre belirlenmektedir. Bu sınıflandırmada, aracın amacı, büyüklüğü ve donanım özellikleri belirleyici faktörlerdir.
Genel olarak, arabalar segmentlerine ve kasa gövde tipine göre sınıflandırılmaktadır.
Segmentlerine göre Araba Çeşitleri
- A Segment: Mini arabalar
- B Segment: Küçük arabalar
- C Segment: Orta sınıf arabalar
- D Segment: Büyük sınıf arabalar
- E Segment: Üst sınıf arabalar
- F Segment: Lüks arabalar
- G Segment: Süper Lüks arabalar
- J Segment : SUV Spor donanımlı arabalar
- M Segment: Çok amaçlı arabalar (MPV)
- S Segment : Spor Arabalar
Gövde – Kasa Tipine Göre Araba Çeşitleri
- Sedan
- Hatchback
- Station Wagon
- SUV
- Crossover
- MPV
- Van – Kamyonet
- Coupe
- Cabrio -Convertible
- Limuzin
- Roadster
- Pick-up
Bir otomobil markası, bu sınıflardan birine uygun olarak kendi otomobil serisini sunar ve ürettiği otomobili kasa tasarımına göre ayırır.
Örneğin; Renault Megane C segmenti bir arabadır. Kasa tipine göre Hatcback veya Sedan olarak sunulmaktadır.
Kasa-gövde tipine göre çeşitlendirme kriterleri ise, arabada ki bölümler ve sütun sayısıdır. Bir taşıtta temel olarak motor, yolcu ve bagaj bölmesi olarak 3 bölüm vardır. Bu bölümlerin boyutlarının değiştirilmesi, bagaj bölümünün küçültülmesi veya uzatılması, aracın yerden yüksekseltilmesi gibi değişikliklerle ‘’sedan, hatcback, suv, station wagon gibi kasa yapıları oluşur.
Araba Segmentleri
A Segmenti Araçlar (Mini Sınıf Arabalar)
Boyutları 3 metre 70 cm (370 cm) ‘den küçük boyutta olan mini araç olarakta bilinen araba çeşididir.
Aracın boyutları genel olarak küçüktür. Yeterli baş ve diz mesafesi sunmazlar. Gövde olarak hafiftirler. Güvenlik donanımları yetersizdir. Ülkemizde çok fazla tutulmazlar. Gövde kasa tipine göre hatcback olarak üretilirler. Motorları genellikle güçsüzdür yakıt tüketimleri biraz fazladır.
En popüler A segmenti arabalar: Hyundai i10, Kia Picanto, Fiat 500, Citroen C1 ve Peugeot 107’dir.
Diğer A segmenti arabalar;
- ALFA ROMEO MITO
- CITROEN C1
- FİAT FIAT 500
- FİAT PANDA
- HYUNDAİ İ10
- KİA PICANTO
- OPEL ADAM
- PEUGEOT 107
- SKODA Citigo
- SUZUKI ALTO
B Segmenti Araçlar (Küçük Sınıf Arabalar)
A segmentine çok benzeyen fakat boyut ve özellik olarak ayrışan küçük arabalar çeşididir.
Boyutları 3 metre 70 cm ila 4 metre arasındadır. A segmentinden daha büyük ve ağırdırlar. Güvenlik donanımları yeterlidir hatta bir üst sınıfından bile daha iyi olabilir. Ortalama diz ve baş mesafesi sunarlar. A segmentine göre çok çeşitli kasa tipleri vardır. Bunlar, hatcback, sedan, station wagon, suv vb.
En popüler B segmenti araç modelleri: Renault Clio, Opel Corsa, Ford Fiesta, Seat Ibıza ve Volkswagen Polo’dur.
C Segmenti Araçlar (Orta Sınıf Arabalar)
Ülkemizde en çok tercih edilen alım satımı yapılan araba segmentidir. Aile arabası olarak bilinir.
Boyutları bireysel veya 4 kişilik bir aile için yeterlidir. Motor gücü ve performansı marka modele göre farketsede genelde yeterli seviyededir. Çok fazla çeşit olduğundan bu segmentte rekabet fazladır.
Alım satımı diğer segmentlere göre daha kolaydır. Son zamanlarda ülkemizde yükselen araba fiyatlarından dolayı alım satımda kolaylık B segmentine geçmiştir.
Hatchback, sedan, coupe, cabriolet, roadster, CC, SUV, CUV ve MVP gibi kasa- gövde tipleri C segmentinde bulunabilir.
En popüler C-Segment araç modelleri: Volkswagen Golf, Ford Focus, Toyota Corollo, Hyundai i30, Opel Astra, Peugeot 308’dir.
D Segmenti Araçlar (Büyük – Üst Orta sınıf arabalar)
Geniş aile aracı olarak bilinir. C segmentine göre daha büyük boyutlar, diz mesafesi, baş mesafesi, bagaj hacmi sunarlar. Güvenlik donanımları en üst seviye olabilirler. Sağlam güven veren kasaları bulunmaktadır. Özellikle uzun süreli yolculuklarda daha konforludurlar.Ülkemizde en fazla satış rakamına ulaşmış D segmenti araba Volkswagen Passat’tır.
BMW 3.20, Mercedes C serisi, Honda Accord, Volkswagen Passat ve Mazda 6 en popüler D segmenti araçlarıdır.
E segmenti Araçlar (Üst sınıf arabalar)
Üst lüks sınıf segmentidir. Bu araçlar daha çok yönetici aracı olarak bilinirler. Performansları çok güçlüdür. İç ve dış tasarımları üst sınıftır. Fiyatları oldukça pahalıdır. Kasa kalitesi, güvenlik donanımları üst seviyedir.
En popüler E segmenti araba modelleri: Mercedes E Serisi, Audi A5, BMW 5 Serisidir.
F Segmenti Araçlar (Lüks sınıf arabalar)
Teknolojik özellikleri, performans verileri ve tasarımsal özellikleriyle dikkat çekerler. Çok yüksek fiyatları vardır. Fiyat ile paralel teknolijik özellikleriyle de göz doldururlar.
En popüler F segmenti araç modelleri: BMW 7 serisi, Mercedes S-Class ve Audi 8’dir.
G Segmenti Araçlar (Süper Lüks Araçlar)
Performans ağırlıklı araç modellerinden oluşan bu segmente G segmenti denir. G segmentli araçlar; coupe, roadster, cabrio gibi farklı kasa-gövde tiplerinde mevcuttur. Bu segmentin en popüler modelleri: Ferrari, Lamborghini, Porsche ve Maserati’dir.
J Segmenti Araçlar ( Suv Arabalar)
Arazi spor arabaları olarak bildiğimiz J-Segment araçları, bir spor otomobilin performansına ve bir off-road aracının gücüne sahiptir. SUV kısaltması ‘’Sport Utility Vehicle‘’ yani spor amaçlı araba anlamına gelir. Yüksek yakıt tüketimine sahip bu modellerin son dönemde daha ekonomik olması amaçlanmakta ve üreticiler 4 çekerden 2 çeker sistemine yönlenmektedirler.
J segmentli araçlar, küçük SUV’lar, orta SUV’lar, büyük SUV’ler ve premium SUV’ler dahil olmak üzere farklı tipte şasilere sahiptir.
J segmentindeki en popüler modeller: Kia Sportage, Nissan Qashqai ve Range Rover modelleridir.
M Segmenti Araçlar – MPV Çok Amaçlı Taşıtlar)
Ayrı ayrı segment öelliklerinin bir araya gelmiş çok amaçlı kullanılabilen segment çeşididir. Dünyada çok fazla satış adetine ulaşsada ülekmizde çok fazla tercih edilmemektedir.
M segmenti araba ilk olarak Ford markasıyla üretildi. Bu segmentteki en popüler araçlar arasında Ford C-Max, Citroen Picasso ve Opel Zafira bulunuyor.
Kasa-Gövde Tipine Göre Araba Çeşitleri
Sedan
Genellikle 4 kapılı olup 3 ayrı bölümden oluşan kasa tipine sedan araçlar denir. Motor bölümü, yolcu bölümü ve bagaj bölümü birbirinden ayrılmıştır. A,B ve C sutunu bulunur. Bagaj kapağı araçtan ayrıdır. Yolcu bölmesinden ulaşılamaz ve yukarı doğru açılır. Bazı araba modelleri 2 kapılı sedan modelelleride üretmiştir. Bu modelleri sedan coupe olarak satışa sunmaktadırlar. Audi A5 ve Mercedes CLS Class örnek olarak verilebilir.
Hatcback
Hatcback sedan kasa tipinin alt çeşidir. Sedan kasa tipinde motor, yolcu ve bagaj olarak 3 bölüm bulunurken hatcback kasa arabalarda motor, yolcu+bagaj olmak üzere 2 bölme bulunur. Bagak kısmına sedan kasanın aksine yolcu bölümünden ulaşılabilir. En çok satan hatcback kasa araba Volkswagen Golf’tür.
Station Wagon
Gözle görülür şekilde büyük bagajlara sahip olan statin wagon araçlar çok bagaj ihtiyacı olan kalabalık aileler için tasarlanmışlardır. Ülkemizde çok fazla tercih edilmeyen kasa tipidir.
Aracın motoru, donanımı ve orta ön gövde tasarımı, sedan ile tamamen aynı, arka bölüm C-D sütunları ve bölmeleri değiştirilmiştir.
Suv
SUV; Spor donanımlı arabalar anlamına gelir. Karakteristik özellikleri 4 çekerdir. 4 tekerlekli tahrik sistemi sürekli veya opsiyonel olabilir. Yüksek ve geniş olması , kötü yol koşullarında iyi bir görüş ve kolay sürüş sunarken güven duygusu verir. Büyük bagaj ve geniş iç alan konfor ve pratiklik sağlar.
Araç Sınıfları
Araba segmentleriyle çok fazla karıştırılan bir konuya da açıklık getirmek istiyorum. Araba sınıfları daha çok ücretli köprü ve otoyollarda HGS ile geçiş yapan sürücü araçlarının ücret ödeme sınıflandırmalarıdır. Bu araçlar 6 sınıf üzerinden ücretlendirilmektedir.
1.Sınıf araçlar
Aks aralığı yani dingil mesafesi 3.20 metrenin altında olan arabalar 1.sınıf olarak kabul edilir. Bu ölçüyü arabanın ön ve arka tekerlek arasında ki mesafe olarak düşünebilirsiniz. 1 sınıf araçlar ise otomobil, ve arazi taşıtlarıdır. Kamyonet ve minibüslerin 3.20 metre altında dingil mesafesi olanlarda dahildir.
2.Sınıf araçlar
Dingil mesafesi yani daha önce dediğimiz ön ve arka lastiklerin arası 3.20 metre üzerinde olan araçlar 2. Sınıf olarak kabul edilir. Minibüs, kamyonet ve otobüsler bu gruba girer.
3.Sınıf araçlar
Dingil sayısı 3 olan araçlar bu gruba girer.
4.Sınıf araçlar
Dingil sayısı 4 ve 5 olan araçlar bu gruba girer.
5.Sınıf araçlar
Dingil sayısı 6 ve daha fazla olan araçlar bu gruba girer.
6.sınıf araçlar
Motosikletler bu gruba girer.