2 OYUNUN ÖZELLİKLERİVoleybol, file ile ikiye bölünmüş bir oyun alanı üzerinde iki takım tarafından oynanan bir spordur. Oyunun çok yönlülüğünün herkese sunulabilmesi amacıyla özel durumlar için farklı uyarlamalar bulunmaktadır. Oyunun amacı, topu filenin üzerinden göndererek rakip takımın oyun alanında yere değmesini sağlamak ve rakip takımında aynı amaca ulaşmasını önlemektir.
3 Takımların rakip alana gönderirken topa üç kez vurma hakkı vardır (blok teması dışında). Top oyuna servis ile sokulur, servisi atan oyuncu topu filenin üzerinden rakip alana gönderir. ralli, topun oyun alanına değmesi, harice gitmesi veya bir takımın hata yapmasına kadar devam eder. Voleybolda bir ralli kazanan takım bir sayı alır (Ralli Sayı Sistemi). Servisi karşılayan takım ralli kazandığında bir sayı ve servis kullanma hakkı kazanır ve oyuncuları saat yönünde bir pozisyon dönerler.
4 OYUN SAHASIOyun sahası, oyun alanı ve serbest bölgeyi kapsar. Bu saha dikdörtgen ve simetrik olmalıdır.ÖLÇÜLEROyun alanı, 18x9 m ölçülerinde bir dikdörtgendir ve her yönde en az 3 m genişliğinde olan bir serbest bölge ile çevrilmiştir. Oyun sahasının üzerinde bulunan serbest oyun boşluğu, her türlü engelden arındırılmış olmalıdır. Serbest oyun boşluğu, oyun sahası yüzeyinden ölçüldüğünde en az 7 m yüksekliğinde olmalıdır. FIVB, Dünya ve Resmi Müsabakalarında serbest bölge yan çizgilerden ölçüldüğünde en az 5 m ve dip çizgilerden ölçüldüğünde en az 8 m genişliğinde olmalıdır. Serbest oyun boşluğu ise oyun sahası yüzeyinden ölçüldüğünde en az 12.5 m yüksekliğinde olmalıdır.
6 TAKIMLARTAKIMIN OLUŞUMUBir maç için bir takım en fazla 12 oyuncu ile birlikte; aşağıda belirtilen antrenör ve tıp görevlilerinden oluşur. Antrenör kadrosu: 1 koç, maksimum 2 yardımcı koç, Tıbbi kadrosu: 1 takım terapisti, 1 tıp doktoru Sadece yazı cetveline isimleri yazılı olan takım mensupları müsabaka ve kontrol sahasına girebilir, resmi ısınma ve maça iştirak edebilirler.FIVB Dünya ve Resmi Müsabakalarında tıp doktoru ve terapist, FIVB tarafından önceden yetki verilmiş olmalıdır.
7 TAKIMIN YERLEŞİMİOyunda olmayan oyuncular takımın oturma sıralarında oturmalı veya kendi ısınma sahalarında bulunmalıdırlar. Koç ve takımın diğer mensupları da takımın oturma sıralarında oturmakla birlikte buradan geçici olarak ayrılabilirler. Takımların oturma sıraları yazı hakemi masasının yan taraflarında ve serbest bölgenin dışında yer alır. Maç esnasında sadece takım mensuplarının takımlarının sırasında oturmalarına ve resmi ısınma devresine katılmalarına müsaade edilir. Oyunda olmayan oyuncular topsuz olarak aşağıdaki gibi ısınabilirler. Oyun esnasında: ısınma sahalarında, Molalarda ve teknik molalarda: kendi oyun alanlarının arkasındaki serbest bölgede.
9 TAKIM LİDERLERİHer iki takım kaptanı ve koç kendi takım mensuplarının davranış ve disiplininden sorumludur. Liberolar takım kaptanı olamaz.KAPTANMaç öncesi takım kaptanı müsabaka cetvelini imzalar ve kurada takımını temsil eder.Maç esnasında ve oyun alanında olduğu sürece, takım kaptanı oyundaki kaptandır. Takım kaptanı oyunda olmadığı zaman koç veya takım kaptanı oyun alanındaki oyunculardan libero dışındaki bir oyuncuyu oyundaki kaptan rolünü üstlenmek üzere tayin eder. Bu oyundaki kaptan, değiştirilene, takım kaptanı oyuna dönene veya set bitene kadar takım kaptanının sorumluluklarını üstlenir. Topun oyun dışı olduğu zamanlarda sadece oyundaki kaptan hakemlerle konuşma hakkına sahiptir. Kuralların uygulanması ve yorumu hakkında açıklama ister ve aynı zamanda takım arkadaşlarının istek veya sorularını da iletir. Eğer oyundaki kaptan baş hakemin açıklamalarını kabullenmezse, bu karara itiraz edebilir ve derhal baş hakeme maçın sonunda müsabaka cetveline resmi bir itiraz kaydettirme hakkını saklı tuttuğunu belirtir.
10 Aşağıdaki konularda istekte bulunmaya yetkilidir : a) Malzemenin bir kısmının veya tamamının değiştirilmesi,b) Takımların pozisyonlarının tetkikic) Zemin, file ve top, vs. kontrolü, Koç takımın başında olmadığı zaman mola ve oyuncu değişikliği talebinde bulunur.Maç sonunda takım kaptanı : Hakemlere teşekkür eder ve sonucu tasdik etmek için müsabaka cetvelini imzalar, Baş hakeme zamanında bildirilmiş olması halinde, hakemin kuralları uygulaması veya yorumlaması ile ilgili resmi bir itirazı teyit edip müsabaka cetveline kaydedebilir.
11 KOÇKoç, maç süresince takımının oyununu oyun alanının dışından yönlendirir. Başlangıç pozisyonlarını, oyuncu değişikliklerini belirler ve molaları alır. Bu görevlerde temas kuracağı yetkili yardımcı hakemdir. Maçtan önce koç kendi oyuncularının isim ve numaralarını müsabaka cetveline kaydeder veya bunları kontrol eder ve daha sonra müsabaka cetvelini imzalar
12 Maç esnasında koç: Her setten önce pozisyon kağıdını düzgün bir şekilde doldurarak imzalar ve yardımcı hakeme veya yazı hakemine verir, Takımının sırasında, yazı hakemine en yakın yerde oturur; ancak yerini terk edebilir, Mola ve oyuncu değişikliği taleplerinde bulunur, Diğer takım mensupları gibi oyun alanındaki oyunculara direktif verebilir. Koç bu direktifleri maçı engellemeden ya da geciktirmeden, takımının oturma sıralarının önünde, hücum çizgisinin uzantısından ısınma sahasına kadar olan serbest bölgede ayakta durarak veya yürüyerek verebilir.
13 VAKIFBANK SPOR KULÜBÜ VOLEYBOL ANTRENÖRÜ GIOVANNI GUIDETTI
14 OYUNUN SEYRİOYUNDAKİ TOP: Başhakemin servis atışına izin veren düdüğü çalmasından sonra servis için topa vurulduğu andan itibaren top oyundadır.OYUN DIŞI TOP: Top, hakemlerden biri tarafından belirlenen bir hata için düdük çalındığı anda; hata olmadığı zaman ise, düdük çalındığı anda oyun dışıdır.DAHİL TOP: Topun bir kısmı zeminle teması anında, sınır çizgileri de dahil olmak üzere oyun alanına temas ediyorsa top dahildir.
15 HARİÇ TOP :Top şu koşullarda “hariçtir” : Topun zemine temas eden kısmı oyun alanının sınırlarını belirleyen çizgilerin tamamen dışındaysa, top oyun alanı dışında bir cisme, tavana veya oyun dışındaki bir kişiye değerse, top antenlere, kablolara ve direklere veya filenin yan bantlar dışındaki kısmına değerse.TOPLA OYNAMA: Her takım kendi oyun sahası ve oyun boşluğunda oynamalıdır . Bununla beraber top serbest bölgenin dışından da geri çevrilebilir.
17 SERVİS Servis, topun servis bölgesinde bulunan geri hattın sağındaki oyuncu tarafından oyuna sokulması hareketidir.PERDELEMEServis kullanan takımın oyuncuları kişisel veya grup perdelemesi yaparak rakiplerinin servis atan oyuncuyu ve topun geliş yönünü görmelerini engellememelidirler. Servis kullanan takımın bir ya da bir grup oyuncusu, servis kullanıldığı sırada kollarını sallar, sıçrar veya her iki yöne hareket ederek servis atan oyuncuyu ve topun geliş yönünü gizlemek için grup halinde durursa, perdeleme yapmış olur.
19 HÜCUM VURUŞUNUN ÖZELLİKLERİ Servis ve blok hariç olmak üzere, topu rakip takıma yönelten bütün vuruşlar hücum vuruşu olarak değerlendirilir. Hücum vuruşu esnasında topa net bir şekilde vurulur ve tutulmaz veya fırlatılmazsa, tip (plase) yapmaya izin verilir. Topun tamamı file dikey düzlemini geçtiği veya top bir rakip oyuncuya temas ettiği anda hücum vuruşu tamamlanmış olur.
21 BLOK YAPMABlok, fileye yakın olan oyuncuların rakipten gelen topu durdurmak için file üst kenar seviyesinden daha yükseğe uzanarak yaptıkları hareket olup, blokçunun topla temas ettiği yüksekliğin önemi yoktur. Sadece ön hat oyuncularının bloğu tamamlamasına izin verilir, ancak topla temas edildiği anda, vücudun herhangi bir kısmının file üst kenar seviyesinin üzerinde olması gerekir.
22 TOPLA OYNAMA HATALARIDÖRT VURUŞ: Bir takımın geri göndermeden önce topa dört defa vurmasıdır.YARDIMLI VURUŞ: Bir oyuncunun topa vurmak için oyun sahası içinde takım arkadaşından, herhangi bir yapıdan veya cisimden destek almasıdır.TUTULMUŞ TOP: Top, vuruştan sonra sekmezse, tutulmuş ve/veya fırlatılmıştır.
24 ÇİFT VURUŞ: Bir oyuncunun topa art arda iki defa vurması veya topun vücudunun çeşitli yerlerine art arda temas etmesidir.OYUNCULARIN FİLEDEKİ HATALARIBir oyuncu rakibinin hücum vuruşunun öncesinde veya esnasında rakibinin oyun boşluğundaki topa veya rakibine dokunursa, bir oyuncu, filenin altından rakibin oyun boşluğuna girerken, rakibin oyununu etkilerse, bir oyuncunun ayağının (ayaklarının tamamı), rakibinin oyun alanına girerse hata kabul edilir.
25 SERVİS ATIŞI ESNASINDA YAPILAN HATALAR Servis atışı hataları:Rakip takım pozisyon hatası yapıyor olsa bile bir servis değişikliğine yol açar. Servis atan oyuncu: servis sırasını ihlal ederse, servis atışını kurallara uygun şekilde yapmazsa. Servis vuruşundan sonra yapılan hatalar: Topa kurallara uygun şekilde vurulduktan sonra (bir oyuncunun pozisyon hatası yapmaması kaydıyla) aşağıda gösterilen hallerde servis hatalı kabul edilir. Eğer top : servis kullanan takımın oyuncularından birine değer veya file dikey düzlemini geçiş boşluğunun tamamen içinden geçmezse, oyun alanının dışına giderse hatalıdır.
27 HÜCUM VURUŞU HATALARIBir oyuncu rakip takımın oyun boşluğu içindeki topa vurursa, Bir oyuncu topu harice vurursa, vuruş anında top file üst kenar seviyesinin tamamen üzerindeyken, bir geri hat oyuncusu ön bölgeden hücum vuruşunu tamamlarsa, top ön bölgede ve file üst kenar seviyesinin tamamen üzerindeyken bir oyuncu rakibinin servisine hücum vuruşunu tamamlarsa, vuruş anında top file üst kenar seviyesinin tamamen üzerindeyken, Libero bir hücum vuruşunu tamamlarsa, bir oyuncu, kendi ön bölgesinde bulunan liberonun parmak pasından gelen topa file üst kenar seviyesinin tamamen üzerindeyken, bir hücum vuruşunu tamamlarsa hatalıdır.
28 BLOK YAPMA HATALARIBlokçu rakibinin hücum vuruşundan önce veya aynı anda rakibin oyun boşluğundaki topa değerse, bir geri hat oyuncusu veya Libero bir bloğu tamamlar veya tamamlanmış bir bloğa katılırsa, rakibin servisine blok yapılırsa, top bloktan harice gönderilirse, anten dışından rakibin oyun boşluğundaki topa blok yapılırsa, libero oyuncusu ferdi ya da kolektif blok teşebbüsünde bulunursa.SERVİSE BLOK YAPMA Rakibin servisine blok yapmak yasaktır.