Slayt ve Ciddi Konular ve Ciddi Konular Seviyeli Forum Forumunda Demiryolları Hakkında Bilgi Konusunu Okuyorsunuz..
-
17 Aralık 2012 18:18
Asel
Bayan Üye
Demiryolları Hakkında Bilgi
Demiryolları İle İlgili Bilgi
Demiryolu: Üzerinde trenlerin yol aldığı, paralel iki çelik raydan oluşan ulaşım yolu.
Bugün, bir yerden bir yere karadan gitmek için en kullanışlı yol, kuşkusuz demiryoludur. Yolcuya, karayollarının kazalarından ve tıkanıklığından uzak tam bir rahatlık ve güvenlik sağlar.
Bir toprak yolda, arabaların geçmesiyle açılmış olan izler, taşıtları, sürücünün karışmasına gerek kalmaksızın doğru yoldan götüren, gerçek rayların görevini yapar. Bununla birlikte birkaç günlük yağmur bu izleri silmeğe yetecektir.
Bunun için eski çağlarda, bazı Yunan yollarına tahta raylar döşenmişti. Bunlar araba tekerleklerine sağlam birer dayanak olan bir tür oluk gibiydi. Daha yakın bir dönemde, 1670′t e, İngilterede kömür madenlerinde (New Castle) aynı türden raylar kullanılıyordu. Maden ocaklarının yamru yumru zemininde bu sistem, maden filizi dolu ağır arabaların yürümesini kolaylaştırıyordu.
Tahta raylar çabuk aşındığından, onun yerine madenî ray döşemek tercih edildi (1776), sonra bu ilk demiryolları maden ocağından uzaklaşmağa, kömürü komşu fabrikalara kadar taşımağa başladı (1801). Ama vagon yerine geçen elarabaları hâlâ kol gücüyle itiliyor veya atlarla çekiliyordu.
.
Buhar Makinesi ve Elektrik
1800 yılına kadar, koşum hayvanlarının (at, katır, eşek veya öküz) yerini tutabilecek tek bir motor biliniyordu: buhar makinesi. 1803 yılında İngiliz Trevithick, buhar makinesine tekerlek takıp raylara oturtmayı akıl etti. Bu ilk lokomotif hemen, çok büyük bir başarıya ulaşıverdi.
İngilterede yolcular için ilk demiryolu 1825′te, Fransada ise 1828′de açıldı. 1869′da, Amerika Birleşik Dev-Ietlerinin doğu ve batı kıyılarından yola çıkan ray döşeme ekipleri Promontoryde birleştiler: böylece, Transamerikan demiryolu tamamlanmıştı. Kızılderililerin deyimiyle «demir at» artık bu yoldan geçebilecekti.
Çok uzun mesafelerde pek ağır yükleri taşıyabilecek tek ulaşım yolu olan demiryolu kısa zamanda sanayi ve ticaretin kalkınması için vazgeçilmez bir unsur haline geldi.
Bugün artık raylar üzerinde bunar makinesine rastlanmıyor: onun yerini dizel motorları (motorin yakan patlamalı motorlar) ve özellikle elektrikli trenler aldı.
Lokomotifin, içine kömür yığılan yardımcı vagona {tender) artık ihtiyacı yoktur; elektrik akımı demiryolu üzerindeki bir telden alınır, bu tel yer yer, katener adı verilen kemerlere tutturulmuştur. Lokomotif bu besleyici kabloya pantograf denen sırıklar üzerine yerleştirilmiş patenler yardımıyla sürtünür.
Görünmeyen Makasçı
Büyük bir gara giren tren yolcusu, hangi perona varacağını merak edebilir. Yan yana uzanan, birbirine dolanmış sayısız ray üzerinde, katarlar, ustaca yol alır, ansızın bir yoldan ötekine geçiverir. Trenleri hedefine sağ-salim ulaştıran bu esrarlı yol gösterici makas denilen bir hareketli raylar sistemidir.
Eskiden her makas, tren geçmeden önce kol ile çalıştırılması gereken bir kaldıraçla açılır kapanırdı. Şimdi, hepsi uzaktan kumandalıdır, havalimanlarının kontrol kulesini andıran merkezlerden yönetilir. Bu merkezlerde, trenlerin, birbirine girmiş ray demetleri arasında, çarpışmadan izleyecekleri hatlar önceden hazırlanır. Hatların her biri için, trenin geçeceği hat üzerindeki bütün makasları birden harekete geçirecek ayrı birer kumanda düğmesi bulunur.
Bir hat üzerinde aynı yöne giden trenler birbirlerini izler. Bunun için bir trenin ötekine yetişmesini önlemek gereklidir. Bu yüzden demiryolunun da karayolu gibi, «kırmızı ışıkları», yani hat boyunca düzenli aralıklarla sıralanmış semaforları vardır.
Birtakım işaret levhaları da zorunlu yavaşlamaları (sözgelimi makaslara yaklaşınca) belirtir. Tren geçerken otomatik olarak, demiryolu geçitlerindeki kapıları indiren ve kaldıran pedallara da bastığından, demiryolu geçidi kendiliğinden açılır ve kapanır.
Türkiyede Demiryolu
Demiryolu işletmeciliği Türkiyeye oldukça geç geldi. Osmanlı toprakları üzerinde ilk demiryolu 1854′te Kahire-İskenderiye arasında yapılmıştı. Bugünkü Türkiye topraklarında yapılan ilk demiryolu ise bir ingiliz şirketinin gerçekleştirdiği İzmir-Aydın hattı oldu. 1860′ta Köstence-Cernavo-da, 1865′te İzmir-Kasaba (Kemalpaşa), 1866′da Varna-Rusçuk hatları döşendi.
Devletin doğrudan doğruya yaptırdığı ilk demiryolu 1888′de gerçekleştirilen Îstanbul-Izmit demiryolu oldu. 1889′da Almanlarla ortaklaşa Anadolu Demiryolları Osmanlı Şirketi kuruldu. Bir Fransız şirketine de Alaşehir-Afyon yolunun yapımı verildi. 1893′te Almanlarla Ankara-Kayseri yolu için anlaşma yapıldı, Eskişe-hir-Konya arası da Fransızlara ihale edildi.
Türkiyede demiryollarındaki önemli gelişme Cumhuriyet döneminde oldu. Bu dönemin başında yabancı şirketlerin elinde bulunan demiryollarının toplam uzunluğu 2 352 km idi. 1924′te Devlet Demiryolları kuruldu ve bu kuruluş bir yandan yabancıların elindeki hatları satın alırken bir yandan da yeni demiryolları yapımına girişti. Kesintisiz sürdürülen bu çabanın sonucu olarak 1974′te Demiryolları İşletmesinin elindeki toplam demiryolu uzunluğu 8 252 kmyi buldu. Bunun yanı sıra Eskişehirde lokomotif ve motor sanayii, Sivasta demiryolu makineleri sanayii, Adapazarında vagon sanayii, Ankarada onarım işleri yapan bir demiryolu fabrikası kuruldu. Böylelikle 1975′te Türkiye, demiryollarıyla ilgili hemen bütün ihtiyaçlarını kendi kaynaklarından karşıladıktan başka yabancı ülkelere vagon ve dizel lokomotifi satacak duruma geldi.
-
07 Temmuz 2014 10:11
Demir yolları karadan daha çok tercih edilen bir seyahat biçimidir. Demir yollarının yapılması bir nevi kazalarında hafiflemesi demektir. Üzerinde trenlerin geçtiği, iki çelik raydan oluşmakta ve ayrıca paralel yapıya sahiptir.