Verdunsky müzesinin sergilendiği 75 modelinin "Schneider" firmasının Fransız 1897 mm tabancası Janmad Resimleri
O zamanki “trend belirleyici”, yılın 75 modelinin Fransız Schneider 1897 mm topuydu. Dünyada ilk defa, tabanca yapımında bir hidropnömatik geri tepme freni kullanıldı. Artık vagon her atıştan sonra hareket etmedi ve topçular namlunun orijinal pozisyonuna döndükten hemen sonra yeniden yüklenmeye başlayabildiler.
Rusya'da ayrıca, hızlı ateş alan silahı için taktik ve teknik gereksinimlerini de geliştirdiler. Bunun üç inç kalibrelik bir tabanca (76,2 mm) olacağı ve bir kütlenin 1900 kg'dan fazla olmayan istifleme konumunda olduğu varsayılmıştır.
Test sonuçlarına göre, Putilov fabrikasının silahı en iyisi olarak kabul edildi. Hizmetteki yılın 1877 modelinin saha silahıyla karşılaştırıldığında ileriye doğru atılmış büyük bir adım olmasına rağmen, taşıyıcı varil kanal ekseni boyunca geri dönmediğinden (fransız topunda olduğu gibi) ancak çerçeveye paralel olduğundan eski tasarımını korudu. Boks isyanını bastırmak için bu tür silahlarla donanmış bir batarya Çin'e gittiğinde, 1900 yılında ateş vaftizini aldı.
76-mm silah modeli 1900, Hämeenlinna'daki Finlandiya Topçu Müzesi'nin sunumunda
Topçu sisteminin orduda çalıştırılması, silah taşıma sisteminin tasarımının değiştirilmesi gerektiğini ortaya koydu. Üstün bir topçu bilim adamı Nikolai Zabudsky'nin rehberliğinde, silahın geliştirilmiş bir versiyonu geliştirildi. İlk kez hikayeler Rus kara topçu geri tepme namlu ekseni boyunca oluştu. Askeri testlerden sonra, topçu sistemi "yılın 3-inç tarla silahı modeli 1902" adı altında kabul edildi.
1903'ten bu yana seri üretim artmıştır. Rus-Japon Savaşı’nın tecrübesi, silah ustalarını korumak için bir kalkan kurulmasını talep etti. Bir diğer sonuç, cephaneye yüksek patlayıcı bir el bombası getirmesiydi, daha önce de topçu sisteminin ana mühimmatı 260 mermileriyle doldurulmuş şarapneldi. Bu tür bir mühimmatı ateşleyen 8 üç inçlik tabanca bataryası, piyade taburu veya süvari alayını “önden iki kilometreye kadar olan bir alanda ve 1000 'in derinlikli adımlarından daha fazla bir sürede) yok edebilir. Ancak şarapnel, en hafif barınaklarla bile korunan düşmana karşı tamamen iktidarsızdı.
Birinci Dünya Savaşı sırasında, yılın 3 modelinin 1902 inç tabancası, Rus topçu silahlarının ana aracı haline geldi. Zaten ilk düşmanlık aylarında, mermilerin tüketimi savaş öncesi hesaplamaları tekrar tekrar aştı. 1915'te "kabuk açlığı" patlak verdi. Bununla birlikte, 1916 tarafından Rusya fabrikalarında, yurtdışındaki aktif alımlarla birlikte üretimdeki artış, mermi rezervlerinin cephenin ihtiyaçlarını önemli ölçüde aşmaya başlamasına neden oldu. Bu nedenle, "üç inç" cephanenin bir kısmı uzun süreli depolama için saklandı ve ardından Büyük Vatanseverlik Savaşı sırasında bile kullanıldı.
76-mm silah modeli 1900 yılın Terre Kazak Ordusu'nun bataryalarından biri olan 1914 yılı hizmetinde
Birinci Dünya Savaşı, birlikler "denizden denize" yerle birleştiğinde çok hızlı bir şekilde pozisyonel bir karakter edindi. Mevcut durumda, döşeme ateşi için tasarlanan “üç inç” olanların değeri azaldı - Howitzler liderlik etmeye başladı. Ancak İç Savaşın patlak vermesi son derece manevra kabiliyetine sahipti ve bu, yine “savaş alanının kraliçesi” yılın 76 modelinin 1902 mm topunu yaptı. Tüm savaşçılar tarafından aktif olarak kullanıldı.
Bununla birlikte, 1920-lerin ortasında, tabanca, özellikle atış menzili açısından, artık zaman gereksinimlerini karşılamıyordu. Akut bir modernleşme sorunu vardı. Atış menzilini arttırmanın en mantıklı yolu, merminin kalibresi ve ağırlığında bir artış oldu. Özellikle, seçkin topçu silah tasarımcısı Rostislav Durlyakhov, 1923'ta, 85 mm'lik bölü silahlarına geçmeyi teklif etti. Ancak, ekonomik argümanlar teknik olanlara üstün geldi. Son zamanlarda azalan İç Savaşa rağmen, 76 mm'lik devasa üretim öncesi mermilerin büyük stokları depolarda kaldı. Bu nedenle, tasarımcıların mevcut mühimmatı ateşleyebilecek bir top yaratmaları istendi.
Nikolai Aleksandrovich Zabudsky
İlk aşamada, o zamanlar yerli sanayinin mütevazı olanakları, kendilerini yalnızca mevcut araçların modernizasyonuyla sınırlandırmayı gerekli kıldı. Vladimir Sidorenko önderliğinde Motovilikhinsky tesisinin tasarım bürosu tarafından önerilen versiyonda durduk. Ayırt edici özelliği, hem eski modeli (hem kalibrede 30 uzunluğunda) hem de yeni 40 kalibresini kullanma yeteneğidir. Yeni topçu sistemi "76-mm bölü silah modeli 1902 / 30" adını aldı. 30 kalibreli namlulu silahlar yalnızca 1931 yılında üretildi, ardından 40 kalibreli silahlara geçti. Sonuç olarak, atış menzili, 13 km'ye yükselmiştir.
Maalesef, modernize edilmiş top, eski topçu sisteminin eksikliklerinin çoğunu korudu, bunun ana, yatay kılavuz açılarını ve mil tekerleği tahrikini sınırlayan tek çubuklu bir taşıyıcı olarak kabul edilmesi gerekir. 76 mm 1902 / 30 model silahların üretimi 1937 yılında tamamlanmış olmasına rağmen, topçu sistemi önemli bir süre hizmette kalmaya devam etti. II. Dünya Savaşı'nın başlangıcında, bu tür 4475 silahları Sovyet birimlerindeydi.
Batarya 76-mm silahları, Birinci Dünya Savaşı'nın cephelerinden birinde 1902 yılını örneklemektedir
İyileştirilmiş performansa rağmen, yılın 76 mm 1930 model tabancası askeri liderliği tatmin etmedi. Menzili yetersiz olarak kabul edildi ve namlunun küçük bir yükselme açısı barınakların arkasında bulunan piyadelere ateş etmesine izin vermedi. 1931'ta Kızıl Ordu Silahlanma Şefi görevine atanan Mikhail Tukhachevsky, evrensel (bir top ve obüs gibi ateş edebilen) 76 - 102 mm'lik bir silah almak istedi. Depolarda mevcut olan 76-mm üniter mühimmatın tasarımının basitçe "obüs" te ateş etmek için gerekli olan değişken yüke izin vermediğinden, böyle bir fikrin doğal olarak hatalı olduğu belirtilmelidir. Her ne kadar o zaman bazı ülkelerde saha silahlarının “ölçülmesinden” etkilenmiş olsalar da, belki de sadece nispeten başarılı deneylerle ilgili olabilecek Almanya'daki 75 mm FK 16 nA topunun yaratılmasıdır. Fakat ilk önce Almanlar önce üniter değil, ayrı kollu yükleme kullanılmış, ikincisi ise silahlarını rezerv oluşumları için “ersatz” olarak kabul ederken, ilk sıradaki birimler hemen 105-mm uluyanları yerleştirmeyi planlıyorlardı. Ancak, bu tür tartışmalar, çeşitli maceralı kararlara yatkın olan M.N.'yi durdurmadı. Tukhaçevski ve sonraki olayların gösterdiği gibi, savaşlar arası dönemin Sovyet topçularının “kötü dehası” olduğunu iddia edebilir.
Görevi, daha önce belirtilen V.N. Sidorenko, bir 76 / 50 obüsünün 122-mm obüsünde X-NUMX-uzun kalibreli örtüşme ile 1910-mm'lik bir varil üretti. Sonuç olarak, 30 / 1902 model topuyla karşılaştırıldığında atış menzili, 30 km'ye oldukça önemsiz bir şekilde artmıştır ve bu değişiklikler, silahın savaş pozisyonundaki 13,58 kg ağırlığındaki bir artış fiyatıyla satın alınmıştır. Bununla birlikte, Kızıl Ordu’nun silahları, topçu sistemine “yılın 300 modelinin 76 mm bölüm silahı” adı altında kabul edilmesini ve seri üretime geçmesini emretti.
76-mm tabanca modeli 1902 / 30, Hämeenlinna'daki Finlandiya Topçu Müzesi'nin sergilenmesinde
Bir fantezi M.N. Tukhachevski anahtarı yenmeye devam etti. Dairesel ateşi olan evrensel bir top ve dairesel ateşi olmayan yarı-evrensel bir taktiksel ve teknik gereksinim geliştirme talebinde bulundu. Bu durumda “evrensellik” yalnızca yer hedeflerinde değil, aynı zamanda hava hedeflerinde de ateş etme kabiliyeti olarak anlaşıldı. Bir çekiç ile bir kızak çekiçinin işlevlerini aynı anda birleştiren bir alet edinme çabası!
"Red Putilovets" fabrikasında geliştirilen ilk örnek 76-mm üniversal tabancası. Açıkçası yanıltıcı gereklilikleri yerine getirme arzusu, muharebe pozisyonunda 3470 kg kütlesinde bir artışa neden oldu - bu değer, bölü silahları için kabul edilemez. Daha fazla iş durdu. Benzer bir kaderi başka projelerden de etkilendi.
Kırık 76-mm bölmeli tabanca modeli 1933 yılı ölü hesaplamalı, 1941 yılı. "Savaş Albümü" sitesinden fotoğraflar (waralbum.ru)
GKB-38'in gelişiminin kaderi biraz farklıydı. İki tabanca tasarladılar: evrensel A-52 ve yarı evrensel A-51 ve No. 8 ve No. 92 fabrikalarının her biri bir prototip üretti. 1933’te GKB-38 tasfiye edildi ve bina ve ekipmanlar geri tepme silahlarının geliştiricilerine devredildi. Gerçekten de, o zaman M.N. Tukhachevsky, yeni fantezisiyle koşuyordu - tüm topçuları dinamo aktif (geri tepmesiz) silahlarla donatmak için çalışıyordu ve çok sayıda projenin “geri tepmesiz” silahlarının “akla” getirilmesinden değil, gelen 76-mm dinamo silahlarının askerlere getirilmesinden utanmıyordu. Leonid Kurchevsky'nin tasarımları çok hızlı bir şekilde son derece düşük savaş niteliklerini gösterdi.
Ocak ayında, tasfiye edilen GKB-1934 çalışanlarının 38'i, 92 "New Sormovo" tesisinin tasarım bürosunu kurdu. Takım daha sonra genç ve acemi tasarımcı Vasily Grabin'e atandı. İlk aşamada, yeni F-51 endeksini alan yarı evrensel A-20 topunu iyileştirmeye başladılar. Ancak çok geçmeden, iyi bir topçu sisteminin F-20'tan çıkması muhtemel olmadığı ve aynı zamanda yeni bir F-22 topu geliştirmeye başladıkları ortaya çıktı. 14 Haziran ayında, SSCB’nin liderliğinde Joseph Stalin'in başkanlığında bir silah gösterisi gösterildi. Ve bir sansasyon vardı! Saygın tasarımcıların sayısız gelişimini atlayan, o zamanlar az bilinen VG tarafından tasarlanan F-22, en iyi silah olarak ortaya çıktı. Grabin ve hatta kendi inisiyatifiyle. Nisan 22’in 1936’i tarafından askeri denemeler tamamlandı ve F-22 “Yılın 76 modelinin 1936-mm bölme tabancası” adı altında hizmete girdi. Üç fabrikada aynı anda brüt üretim gerçekleştirildi.
Vasily Gavrilovich Grabin
Petersburg'daki Askeri Tarih Topçu Müzesi, Mühendislik Birlikleri ve Haberleşme Birlikleri sergisinde, yılın 76 modelinin 1936 mm bölme tabancası (F-22). Fotoğraf Saiga20K
M.N.'nin tutuklanmasından sonra Tukhaçevski'nin bölünme topçu evrenselliği düşüncesi kendi isteğiyle öldü. Ve F-22'in ordudaki çalışması sırasında, 1902 / 30 model tabancaya kıyasla daha fazla ağırlık gibi bir tasarım hatası ortaya çıktı. Gerçekte, ordunun, 40 / 1902 tipinde bir 30 kalibre silahının balistik özelliği ile 1500 kg'dan fazla olmayan bir savaş konumunda olan bir topa ihtiyacı vardı. Acil bir siparişte V.G. Grabin, F-22 SPM fabrika endeksine atadığı, sadece F-22'i geliştirdiğini vurgulamaya çalışan yeni bir topçu sistemi tasarlamaya başladı. Aslında, SPV tamamen farklı bir örnekti. Ve yine, yetenekli tasarımcı tüm yarışmacıların etrafında dolaştı. Silah, "76-mm bölünme tabancası modeli yılın 1939 modeli" adı altında kabul edildi ve seri üretime geçti, ancak 1150'in başında 1941 kopyaları yapıldıktan sonra, daha büyük kalibreli - 107 mm bölmeli silahlara geçmesi planlandığı için, üretim durduruldu.
Pil 76-mm bölme tabancaları, 1939 yılı, savaş pozisyonları için ayrılmadan önce 1942 yılı (SPV) örneklemektedir. "Savaş Albümü" sitesinden fotoğraflar (waralbum.ru)
76-mm bölme tabancası modeli yılın 1942'i (ZIS-3)
Ancak, V.G. Grabin, 107-mm topunun bölme seviyesi için çok ağır olacağını anlamıştı. Bu nedenle, 1940'in sonunda, belki de en dikkat çekici fikri olan 76-mm'lik bir 40-mm tank tankı silahı ZIS-57'in taşınmasında 2-mm'lik bir namlunun dayattığı en önemli fikrini uygulamaya başladı. Böyle bir çözüm hemen birçok olumlu sonuç verdi: Topçu sisteminin güvenilirliği arttı, hesaplama işi kolaylaştırıldı, üretim oldukça basitleştirildi ve ucuzlandı, topçu üretimi tarihinde ilk kez silahların üretimi için koşullar yaratıldı.
Prototip, yılın Haziran 1941’inde hazırdı ve bir ay sonra saha testinden geçti. 22 Temmuz ayında Mareşal Grigori Kulık'a gösterildi. Gösterinin mükemmel sonuçlarına rağmen ordunun yeni bir silaha ihtiyacı olmadığını söyledi. Bu davadaki mareşal mantığı makul herhangi bir açıklama yapmaz - sonuçta Kızıl Ordu topçu parkının feci zararları SSCB'ye başarısız olan Büyük Vatanseverlik Savaşı'nın başlamasından dolayı biliniyordu.
Berlin, 3 yılı yaklaşımlarına ateş eden ZIS-1945 hesaplaması
Sırp Albay Vinko Pandurevich, denetleyen Amerikalı memurlar IFOR'a, yılın Şubat 3'ına ZIS-1996 silahını gösteriyor
Bu durumda, Vasily Grabin ve fabrika müdürü No. 92 Amo Elyan benzeri görülmemiş derecede cesur bir karara vardı - gönüllü olarak seri üretime başladılar. Olayların nasıl daha da gelişebileceği bilinmemektedir, ancak Ağustos 10 I.V. Stalin şahsen tesisi çağırdı. Böyle alışılmadık bir adım için ağır nedenleri vardı - cephelerde durum çok zor olmaya devam etti, ordunun silahları müzelerden bile alındı. Yüce, kalitenin düşmesine karar verirken, üretilen silah sayısında keskin bir artış talep etti. Ve burada yeni silahın en iyi şekilde karşılandığı ortaya çıktı. Bu, bitkinin, 1941 tarafından üretilen 5,5 tarafından üretilen silah sayısını artırmasına izin verdi. Savaşın sonuna kadar, yerli sanayi, bu yılın 48 bin silahını üretti ve bu yılın 76 modelinin (ZIS-1942) "3 mm bölme tabancası" adını aldı.
Polonya Devlet Başkanı Lech Kaczynski'nin tabutuyla tabutta ZIS-3, 2010 yılı. Fotoğraf Krakowska Studencka Agencja Fotograficzna AGH
Ancak, seri üretim uğruna, kalite düşüşü, I.V. Stalin, bu olmadı iken. Silah, sadece bölücü değil, aynı zamanda bir tank karşıtı silah olarak da savaşlarda kendini kanıtlamıştır. Almanlar ZIS-3'e "sıçan patlaması" adını verdiler çünkü mermi atış sesi gelmeden önce hedefi vurmuştu ve Krupp şirketi topçu birliği profesörü Wolf'un baş mühendisi İkinci Dünya Savaşı'nın en iyi silahı olarak algılanmak zorunda kaldı.
Çağımızda, ZIS-3 yalnızca kahramanlar topçularının onuruna bağlı kaidelerde görülemez. Bu tür silahların bir kısmı birkaç ülkede hizmet vermeye devam ediyor.