Melia Antik Kenti Mykale dağının kuzeyinde, Sisam (Samos) boğazına hâkim bir yerde kale niteliğindedir; kuzeyinde Efes, güneyinde Miletos yer alır. Batıda kayalıklarla korunan, fakat bugün dolmuş bir limanı vardı.
G.Kleiner başkanlığında 1957, 1958 ve 1960’ta kazılar yapıldı. Kalenin yamacında teras duvarlarına, tahkimat kalıntılarına ve antik yerleşme izlerine rastlanıldı.
Doğuda anıtsal bir kapı yer alır. Kapı duvarları, düzgün olmayan kireçtaşı bloklarından yapılmıştır; teras ve tahkimat duvarı vazifesi görür. Kalenin güneydoğusunda M.ö.VII. yy.a ait 12X9 m boyutunda oval bir yapı (ev) yer alır.
Güneyde de sur duvarına bitişik ve megaron planlı ikinci bir ev daha vardır. Duvar tekniği bakımından bu evin M. ö. VI. yy.a ait olduğu ve IV. yy.a kadar kullanıldığı anlaşıldı. Tepede ikinci bir kale daha vardır ve elips şeklinde bir sur duvarıyla çevrilidir.
Kalenin ana kapısı doğudadır; çevresinde M.ö. VI. yy’a ait bir yazıt bulundu. Ana kapının güneyinde, sonradan sura bitiştirilen bir kule vardır.
Tahkimat sisteminin, seramik ve diğer buluntulardan M.ö. VII.-VIII. yy.a ait olduğu anlaşıldı. Aynı yüzyıllarda şehir, Kimmerlerin istilâsına uğrayarak tahrip edildi.
Tepenin kuzeydoğusundaki eğimli alanda nekropolis (mezarlık) yer alır. Winter tarafından bulunan arkeoloji bölgesi Wigant tarafından araştırıldı (1897); G. Kleiner’in yaptığı kazılarda protogeometrik ve geometrik seramik parçalarıyle insan kemikleri ele geçirildi.