Portekiz’in, Makao yarımadası ile Taipa ve Coloane adalarından oluşan denizaşırı eyaleti.
Küçük Bir Yarımada
Dar bir kum diliyle Asya kıtasına bağlı küçük bir kayalık yanmada olan ve Çince Aomen olarak adlandırılan Makao (Macao ya da Macau olarak da yazılır) Kanton ırmağının batısında yer alır. Bol yağış (yıllık toplamı t 914 mm) ve buna göre de yüksek bir bağıl nem (% 77) sağlayan yaz musonları nedeniyle yörede sıcak (yıllık ortalama 22°C) ve nemli bir iklim egemendir.
Büyük çoğunluğu göçmen Çinlilerden oluşan nüfusun ancak 8 000 kadarını Avrupalılar oluşturur. Halk özellikle pek çok bakımdan Portekiz özelliklerini korumuş olan merkezde toplanmıştır: Eski Aziz Paulus Katedrali’nin (XVI. yy.) ana kapısı ve ozan Camoens’in yaşadığı ev özellikle görülmeye değer. Kent XVII. yy’dan kalma surlarla çevrilidir. Bu küçük dünyada üç dil kullanılır (portekizce, İngilizce, cince). Makao’ da başlıca etkinlik olan balıkçılık sayesinde, kuru ve tuzlu balık dışsatımı çok gelişmiştir. Havai fişek ve kibrit yapımında, tütün işlemede (puro ve sigara) uzmanlaşmış sanayiden sağlanan gelirler, kapanmalarına kadar son derece hoşgörülü bir yasadan yararlanan oyun salonlarının sağladığı büyük kazanca ulaşamamaktadır. Makao’ya her yıl 200 OOO’e yakın turist gider.
Portekizin Varlığı
Çin’deki Batılı kuruluşların ilki olarak 1557’de kurulan Makao, başlangıçta Portekiz’in, önce Ming, daha sonra da Mançu hükümdarlarına vermek zorunda olduğu yıllık haraç karşılığında teslimedildkÇin hükümeti Makao’ nun Portekiz’e ait olduğunu ancak 1887’de tanıdı, ama Hong Kong’un 1843’te İngiltere’ye bırakılmasıyla Çin’in dış ticaret lekeli zaten elinden çıkmış durumdaydı.
Çin Halk Cumhuriyeti’nin ilan edilmesinden sonra. Portekiz-Çin ilişkileri 1966’da gerginleşti: Görünüşte Çin rejimine karşı olanlarla bunu benimseyenler arasında 15 Kasım ile 3 ve 4 Aralık günleri patlak veren ve Portekiz yetkililerinin acımasız bastırmasına yol acan ayaklanmaların çıkması üstüne. Çin hükümeti 11 Aralıkta Makao yetkilileriyle. Çin topluluğu temsilcileri ve Pekin hükümetinden bir heyet arasında görüşmelerin başlamasını sağladı. 29 Ucak 1967’de Portekiz’in, Ma- kao’da Çin Halk Cumhuriyeti’ne karşı yürütülen hiçbir eylemi hoş görmeyeceği konusunda güvence veren bir anlaşma imzalandı. 1987’de imzalanan anlaşmayla da, adanın 1999’ da Çin’e verilmesi kararlaştırıldı.