Bisiklet ayarlamaları, bisikletin bisikletçi konfigürasyonunu optimize etmeyi amaçlayan bir yöntemdir. Bisiklet ayarlamalarının iki ana hedefi, aşırı kullanımdan kaynaklanan yaralanma riskini azaltmak ve performansı arttırmaktır. Bisiklet ayarlamaları, bisikletin boyutlarını bisikletçinin antropometrik ölçümleriyle ilişkilendirerek veya bisiklet konfigürasyonunu amaçlanan eklem açılarıyla ilişkilendirerek gerçekleştirilebilir. Bu amacı gerçekleştirmek için, bisikletin konfigürasyonu, genellikle gidon ve selenin konumu, eklem açıları hedef değerlere uyuncaya kadar ayarlanarak değiştirilir.
Sprint sırasında maksimum hıza ulaşmak için, bisikletçilerin genellikle sürtünme kuvvetlerini azaltmak amacıyla üst vücut konumlarını düşürmeleri önerilir. Bununla birlikte, minimum sürtünmeye ve maksimum güç üretimine izin veren optimum üst gövde pozisyonunun bulunması, gidonların pozisyonunda çeşitli ayarların test edilmesini içermelidir. Bu prosedür daha sonra, gidon yüksekliği ve erişiminin çeşitli kombinasyonlarını kullanarak bisiklet sürerken gövde / kalça açısının ölçülmesini içerir. Tam pedal çevrimi sırasında ortalama açıların ve hareket aralığının analizi, bisiklet üzerindeki vücut konumlarındaki değişikliklere duyarlıdır. Bu ölçümler, sprintler sırasında, özellikle de gidon pozisyonları değiştiğinde bugüne kadar değerlendirilmemiş olan omurga ve alt ekstremite kinematiğindeki değişikliklerin belirlenmesine izin verir
Konu ile ilgili bilimsel çalışmalar ne diyor?
Savelberg, Van de Port ve Willems (2003), bisiklete binme sırasında gövdenin öne eğiminin arttırılmasının ayak bileği dorsifleksiyonunu, gövde fleksiyonunu ve kalça fleksiyonunu arttırdığını göstermiştir. Bu sonuçlar, alt ekstremite kas aktivitesinin gövde oryantasyonundaki değişikliklerden etkilenebileceğini göstermektedir.
Yapılan başka bir çalışmaya en az iki yıllık sprint bisiklet eğitimi yapan on üç (2 kadın,11 erkek) rekabetçi bisikletçi katılmıştır. Vücut kütlesi, boy, kol açıklığı, omuz ve pelvis genişliği, kalça, diz ve ayak bileği yükseklikleri ve ayak uzunluğu ölçümleri yapılmış, bundan sonra tam vücut hareketini izlemek için önceden tanımlanmış gövde segmentlerine 17 kablosuz hareket izleme sensörü yerleştirilmiştir.
Bisikletçiler ergometrenin üzerine yerleştirilmiş ve 60 rpm'de pedal çevirmeleri ve 100 W tutmaları istenmiş, uyluk ve pelvis arasındaki açılar gerçek zamanlı olarak değerlendirilmiştir.Tüm sprintler otururken gerçekleştirilmiş ve tercih edilen bacak saat 3'te krank konumuna yakın olan statik bir pozdan başlamıştır. İkinci bir test oturumunda, hareket izleme sisteminden gelen kablosuz sensörler bisikletlilere sabitlenmiş ve döngü ergometresi önceden tanımlanmış kalça açılarını elde etmek için gereken boyutlara yapılandırılmıştır. Katılımcılar, ilk seansta belirlenen her pozisyonda, bisiklet üzerinde 5 dakikalık pasif dinlenme ile ayrılmış, rastgele sırayla iki adet 6-s sprint gerçekleştirdiler. Sözlü teşvik sağlanmış ve bisikletçilerden tüm denemelerde maksimum performans göstermeleri söylenmiştir. Katılımcılara, pelvisini sele üzerinde döndürerek ve sprintler boyunca minimum dirsek fleksiyonu tutarak elde edilen tutarlı bir omurga pozisyonu sürdürmeleri söylenmiştir. Döngü ergometresinin ana ünitesinden her sprintten sonra pik güç çıkışı kaydedilmiştir.Ek olarak, tüm pedal çevrimleri için pelvisin omurga (pelvis-omurga), kalça fleksiyonu/ ekstansiyonu, diz fleksiyonu / ekstansiyonu ve ayak bileği dorsi / plantar fleksiyonuna göre açıları ve hareket aralığı için ortalama değer belirlenmiştir. Pelvisin sagital düzlemdeki konumu, ortalama pelvis-omurga açısının ortalama kalça fleksiyon açısından çıkarılmasından türetilmiştir.
Bu çalışma, dinamik submaksimal bisiklet ayarlaması sırasında elde edilen hedef kalça eklemi açılarının maksimum sprintler boyunca korunmadığını tespit etmiştir. Gidonların yükseklik ve erişim değişiklikleri nedeniyle uygulanan çok çeşitli hedef kalça fleksiyon açıları (70 ° ila 110 ° arasında), 6 saniyelik sprint bisiklet performansını etkilememiştir. Ek olarak, alt ekstremite açıları (kalça dışında) farklı gidon pozisyonlarına sahip çalışmalarda tutarlıydı. Bu eğitimli bisikletçiler, optimum egzersiz performansını korumak için bisiklet üzerindeki vücut konumlarında akut değişiklikler yapmış olabilirler. Bisiklet bağlantısı özellikle sprint bisikletçileri için yüke özgü olmalıdır. Bisiklet konfigürasyonundaki değişikliklerin en yüksek çalışma oranlarını veya pedal çevirme kadansını etkilemediği sonuçlar, sporcuların egzersiz performansını sürdürmek için kas koordinasyonunda akut optimizasyon kullandığını düşündürmektedir. Mevcut bulgular, bu çalışmadaki bisikletçilerin, bisiklet konfigürasyonundaki değişikliklerin neden olduğu hedef kalça açısındaki büyük değişikliklere rağmen vücut pozisyonlarını optimize ederek benzer sprint performanslarını tekrarladıkları bu görüşü destekleyen yeni kanıtlar sunmaktadır. Bu bulgu doğrultusunda, bisiklete binmeden önce eklem açılarında 10 ° değişiklik yapan önceki çalışmalar, maksimal egzersiz yoğunluğundaki eklem kinetiklerindeki farklılıkları gözlemlememiştir.
Klinik Çıkarım: Bisiklet konfigürasyonundaki değişiklikler, kas koordinasyonunda akut optimizasyona neden olmaktadır.
Hazırlayan: Abdulsamet Celayır
Referans: Bini, R., Daly, L., & Kingsley, M. (2020). Changes in body position on the bike during seated sprint cycling: Applications to bike fitting. European Journal of Sport Science, 20(1), 35-42.