Son derece "tuhaf" davranan bir çift yıldızlı sistem bulundu
Bilim insanları yıldız çiftinin "10 milyarda bir görülen" bir sistem olduğunu söylüyor.
Araştırmacılara göre yeni keşfettikleri çok nadir bulunan çift yıldızlı bir sistem çok tuhaf davranışlar sergiliyor.
Sistem o denli sıradışı ki muazzam büyüklükteki Samanyolu galaksimizde ondan sadece yaklaşık 10 adet bulunduğu düşünülüyor.
Bu sistem bir kilonovayı, yani nötron yıldızları çarpıştığında meydana gelen patlamayı tetikleyerek evren boyunca saptanabilen ultra güçlü bir şok dalgasını harekete geçirmek için tüm koşullara sahip.
NOIRLab'de gökbilimci olan, yeni çalışmanın ortak yazarı André-Nicolas Chené, "Samanyolu'nun en az 100 milyar ve muhtemelen yüzlerce milyar yıldız içerdiğini biliyoruz. Bu olağanüstü çift yıldızlı sistem esasen 10 milyarda bir görülür. Çalışmamızdan önce, Samanyolu gibi sarmal bir galakside bu tüden sadece bir veya iki sistemin bulunabileceği tahmin ediliyordu" diyor.
Bu ikiz yıldızları bulan gökbilimciler, sistemin X-ışınlarıyla parladığını ve kütlesinin büyük olduğunu söylüyor. Fakat bu özellikle olağandışı çünkü gökbilimciler, iki yıldızın birbirlerinin etrafındaki yörüngede "tuhaf bir dairesel" rotada döndüğünü söylüyor.
Sözkonusu sistem olağan ve etkileyici bir patlamadan ziyade, bir yıldız patlamasının yani süpernovanın sönmesiyle oluşmuş gibi görünüyor.
Yıdızların tuhaf yörüngesi sayesinde araştırmacılar, iki yıldızdan birinin "tükenmiş" bir süpernova olduğunu buldu. Bu, yakıtı tükenip çekirdeği çöktüğünde yıldızın nispeten zayıf bir patlama geçirdiği anlamına geliyor.
Bu patlama yıldızları genellikle uzun bir eliptik yörüngeye sokar. Ancak bu yıldızda böyle bir patlama meydana getirmek için bile yeterli enerji kalmadığından iki yıldız bunun yerine dairesel bir yörüngede yakınca hizalanmış.
Zamanla bu iki yıldız, kozmos boyunca güçlü kütleçekimsel dalgalar gönderip gümüş ve altın gibi ağır elementleri arkasında bırakarak birleşecek.
Bu yıldız çifti kendi başına bile yeterince tuhaf. Ancak bilim insanları bunun gibi sistemleri bulmanın kilonovaları daha iyi anlamaya yardımcı olabileceğini umuyor. Bu etkileyici patlamaların evrendeki altının kaynağı olduğu da düşünülüyor.
Chené, "Uzunca bir süre, gökbilimciler nihayetinde bir kilonovaya yol açabilecek kesin koşullar hakkında tahminler yürüttü. Bu yeni sonuçlar en azından bazı durumlarda iki kardeş nötron yıldızının, biri klasik bir süpernova patlaması olmadan meydana gelse bile birleşebileceğini gösteriyor." diyor.
CPD-29 2176 diye bilinen bu çift yıldızlı sistem, Dünya'dan yaklaşık 11 bin 400 ışık yılı uzaklıkta bulunuyor. İlk olarak NASA'nın Neil Gehrels Swift Gözlemevi'nin tespit ettiği sistemin olağandışı doğası, daha sonra Şili'deki 1,5 metre çaplı SMARTS teleskobu kullanılarak yapılan gözlemlerle doğrulandı.
Bulgular, Nature adlı bilimsel dergide dün yayımlanan "A high-mass X-ray binary descended from an ultra-stripped supernova" (Çok düşük maddeli bir süpernovadan türeyen yüksek kütleli bir X-ışını ikilisi) başlıklı yeni bir makalede açıklanıyor.
Yorumlar
Dikkat!
Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.