ASTRONOT « Meslekler
Son, yıllarda, aya ve öbür gök cisimlerine Yeryüzünden ulaşılabilmek yolunda yapılan çalışmalarda, uzay uçuşu yapacak şekilde özel olarak yetiştirilen elemanlara verilen ad. Astronotların. bu uzay yolculukları sırasında bindikleri peyk de genel olarak uzay kapsülü adı ile anılmaktadır .
İkinci Dünya Savaşı sonunda, bir taraftan Amerika Birleşik Devletleri, öbür taraftan Sovyet Rusya tarafından yürütülmekte olan uzay araştırmaları sonunda, uzaya gönderilen sun'î peykleri, pek çok yeni bilgiler ve sonuçlar elde edilmiş bunlar da 1961 yılında, uzaya insan gönderebilmenin mümkün olabileceği sonucunu doğurmuştu.Rusların köpeklerle Amerikalıların maymunlarla yaptıkları denemeler, uzaya canlıların gönderilebilmesini sağlamıştır.
Bu denemelerden sonra Amerika Birleşik Devletleri ve Sovyet Rusya, uzaya insan gönderilmesinde de başarıya ulaştılar. 1961 den 1963 yılının ilk yarısına kadar geçen iki yıl içinde, her iki devlet tarafından uzaya altışar kişi gönderildi.
Amerikan kapsülleri:
Freedom 7-5 Mayus 1961 de atılan ilk insanlı Amerikan kapsülüdür. İçinde astronot Alan B. Shepard'ın bulunduğu kapsül, 15.22 dakikada 200 kilometre ye çıktı ve 500 km. ye yakın yol aldı.
Liberty Bell 7-21 Temmuz 1961 de atıldı. İçinde asronot Girissom vardı. 15.22 dakika uzayda kaldı.
Friendship 7-20 Şubat 1962 de atıldı. İçinde astronot John Glenn vardı. Dünya çevresini dolaşan ilk Amerikan kapsülü oldu. Dünya çevresinde 3 defa dolaştı. 4 saat 56 dakika uzayda kaldı.
Aurora 7 - 24 Mayıs 1962 de fırlatıldı. İçinde astronot Scott Carpenter bulunuyordu. 4 saat 56 dakika uzayda kaldı ve dünya çevresini 3 defa dolaştı.
Sigma 7 - 3 Ekim 1962 de fırlatıldı. İçinde de astronot Walter Schirra bulunuyordu. 250.000 km. den fazla yol aldı. 6 defa dünya çevresini dolandı ve uzayda 9 saat 11 dakika kaldı.
Faith 7 - 15 Mayıs 1963 te fırlatıldı. İçinde astronot Gordon Cooper bulunuyordu. Bir milyon km. ye yakın yol aldı. Dünya çevresini 22 kere dolaştı. Uzayda 34 saat 19 dakika kaldı. Rus kapsülleri:
Vostok I, - 12 Nisan 1961 de fırlatıldı. İçinde, ilk defa uzaya çıkan insan olarak Yuri A. Gagarin bulunuyordu. Dünya çevresinde bir kere dolandı, uzayda 1 saat 48 dakika kaldı.
Vostok II, - 2 Ağustos 1962 de fırlatıldı. İçinde astronot German Titov vardı. Dünya çevresinde 17 defa dolaştı, 25 saat 15 dakika uzayda kaldı.
Vostok III - 11 Ağustos 1962 de fırlatıldı. İçinde astronot A. Nikolayev bulunuyordu. 64 defa dünyayı dolaştı. 95 saat uzayda kaldı.
Vostok IV, - 12 Ağustos 1962 de fırlatıldı. İçinde astronot Fepel Popoviç bulunuyordu. Dünya çevresini 48 defa dolaştı. 71 saat uzayda kaldı.
Vostok VI, -16 Haziran 1963 te fırlatıldı. İçinde astronot V. Bikovski bulunuyordu. Uzayda 4 gün 23 saat 54 dakika kaldı. 3.500.000 km. ye yakın yol aldı. Vostok VI, . 16 Haziran 1963 te fırla tıldı. İçinde, uzaya gönderilen ilk kadın astronot olan Valentin Tftreçkova bulunuyordu. 2 gün 22 saat 49 dakika uzayda kaldı 1.200.000 km. ye yakın yol aldı.
MOSKOVA « Dünya Coğrafyası
Sovyet Sosyalist Cumhuriyetleri Birliği'nin başşehri. Volga üzerinde tarihi bir şehirdir. Nüfusu 4.839.000 dir. Petersburg' un kurulmasından önce imparatorluğun da başşehri olmuş, 1918 yılından sonra da Sovyetler Birliği'nin Başşehir olmuştur. Rusya'nın en büyük ve en bayındır şehirlerinden biridir.
DÖRTGENLER « Matematik
Dört kenarlı çokgenlere verilen ad. Başlıca beş çeşit dörtgen vardır: Kare, dikdörtgen,paralelkenar, eşkenar dörtgen, yamuk. Bunların iç açılan toplamı 360 derecedir. Hepsinde de karşılıklı açılar ve karşılıklı kenarlar bulunur. Karşılıklı köşeleri birleştiren doğrular da köşegenlerini meydana getirir.
Kare : Bütün açıları ve kenarlara birbirlerine eşit olan dörtgenlere verilen ad. Köşegenlerin birleştiği nokta, karenin alanı, iki kenarının birbiriyle dar açı da birbirine eşit olduğuna göre, karenin alanı, iki kenarının birbiriyle çarpımına eşittir.
Dikdörtgen : Bütün açıları ve karşılıklı kenarları birbirine eşit olan dörtgendir. Bu duruma göre, açıları doksanar derecedir. Bir dikdörtgenin alam, tabanı ile yüksekliğimi çarpımına eşittir.
Paralelkenar : Karşılıklı açıları ve karşılıklı kenarları birbirine eşit olan dörtgenlerdir. Bu duruma göre, karşılıklı iki açısı doksanar dereceden küçüktür. Alanı, tabanı ile yüksekliğinin çarpımına eşittir.
Eşkenar dörtgen : Karşılıklı açılan birbirine eşit, kenarları da birbirine eşit dörtgendir. Bu duruma göre, karşılıklı iki açılardan birisi doksanar dereceden küçüktür. Alanı, köşegenlerin çarpımının yarısına eşittir.
Yamuk : iki kenarı birbirine paralel olan dörtgendir. iç açılarının toplamı 360 derecedir, fakat, birbirlerine eşit olmayabilir. Yamuğun paralel kenarlarına taban, iki taban arasındaki dik çizgiye yükseklik denir. Taban açılara eşit olan yamuklara ikizkenar yamuk adı verilir. Bir yamuğun alanı, iki taban toplamının yükseklik ile çarpımının yarısına eşittir.
ASETİLEN « Kimya
Renksiz, sarımsak kokusunda, hidrokarbonlu bir gaz. Havagazında serbest halde bulunur. Suda az asetonda çok erir. -80 derecede sıvı haline gelir. Çok isli bir alevle yanar. Oksijeni fazla ocaklarda ise, parlak bir alev verir. Bu özelliğinden faydalanılarak, aydınlatmada kullanılır.
IRK « Toplum ve Toplum Yapısı
İnsan türünün belli başlı ve devamlı çeşitlerinden her biri. Yeryüzünde yaşayan insanlar, çok çeşitlilik gösterirler. Fakat bu çeşitlilik içinde, belli başlı ve devamlı eş özellikler taşıyanlarını, belli gruplar içinde toplamak mümkün olmuştur. Devamlı ve eş özellikler olarak, ilkin, aynı coğrafya bölgeleri içinde yaşayan insanları, aynı gruplar altında toplamak düşüncesinden hareket edilmiştir. Fakat, bu ayrıntının, gerçek bir gruplaşmaya pek yardım edemeyeceği anlaşıldığından, devamlı ve eş özellikler olarak, derinin, saçların, gözlerin renkleri, başın biçimi, yüzdeki çizgiler, vücudun çeşitli organları arasındaki oranlar göz önünde tutularak gruplaşmalar yapılmıştır.
Bu esaslar göz önünde tutularak, insan türü, başlıca dört ana ırka ayrılmıştır: Beyaz ırk, sarı ırk, kırmızı ırk. Beyaz ırk, çoklukla Asya'nın batısında, Avrupa'da yaşayan insanların ırkıdır. Fakat dörtyüz yıldan beri bu ırkın insanları, göç ve çeşitli sebeplerle dünyanın her tarafına yayılmışlardır. Bu ırka, yanlış bir deyimle, Avrupa ırkı da denir.
San ırk, Asya'nın doğusunda yaşayan insanların ırkıdır. Bu ırk içinde Çinliler, Japonlar, Moğollar yer almaktadır.Buna Asya ırkı da denir.
Siyah ırk, Afrika'da ve ekvatoral , bölgelerde yaşayan insanların ırkıdır. Bu ırka da yanlış bir deyimle, Afrika ırkı denir.
Kırmızı ırk, Amerika'nın yerli halkının ırkıdır. Bugün çoklukla Güney Amerika'da ve Kuzey Amerika'nın bazı bölgelerinde bulunurlar.
ANKARA « Türkiye Coğrafyası
Türkiye'nin başşehri ve Ankara ilinin merkezi, 779,794 nüfusu ile Türkiye'nin İstanbul'dan sonra ikinci büyük şehridir.Ankara şehri, İç Anadolu'nun kuzey -batısında Sakarya'nın kollarından olan Ankara çayırım ortasından geçtiği ovanın Doğu kenarını kaplayan dik meyilli yamaçlar üzerinde kurulmuştur. Şehrin eteklerinde denizden yükseklik 835, Kale'nin bulunduğu yerde 978 metredir.
Tarihi : Ankara'nın kuruluşu çok eski tarihlere kadar uzanır. Ankara ve çevresinde Yontma taş devrinden beri oturulduğunu gösteren eserler vardır. Özellikle Ziraat Fakültesi ve Gazi Eğitim Enstitüsü taraflarında bu çağların eserlerine rastlanmıştır. M. Ö. ikinci bin yılda bu çevrede Hititler'in yerleşmiş olduklarını gösteren eserlerden başka, Frig'ler (Phryg) devrinde oturulduğunu gösteren eserler vardır.
Hellenistik çağ'da burada Lidya'lılar, Med'ler ve Pers'ler yerleşmişler, Büyük İskender zamanında burası üs olarak kullanılmıştır. M. Ö. ikinci yüzyılda Ankara ve çevresinde Roma çağı başlamıştır. İmparator Augustus zamanında Ankara, (Augustus şehri) olmak şerefini kazanmış, siyasi bakımdan da büyük önem kazanarak Gençlik Parkı, Türkocağı, Hacettepe, Bentderesi çevrelerini içine alan büyük bir şehir olmuştur.
Roma İmparatorluğunun 395 tarihinde Theodosios tarafından ikiye bölünmesinden sonra Bizans (Doğu Roma) İmparatorluğuna bağlanan Ankara, sönük bir eyalet merkezi olarak kalmış ve XI. yüzyılda Türk -Selçuk akınlarına kadar, yapılan çeşitli savaşlar yüzünden büyük zararlara uğramıştır.
Malazgirt'te Bizans ordularının yenilgiye uğramasından (1071) sonra, Anadolu, Türk -Selçuk akınlarına sahne olmuş ve bu arada Ankara birkaç yıl Selçuklular'ın egemenliğine geçmiştir. Bir ara Haçlı kuvvetlerinin geçiş yolu da olan Ankara, Bizans İmparatorluğunun, bir uç kalesi olmakta devam etmiş, fakat Selçukluların eline geçtikten sonra stratejik ve ekonomik bakımlardan önemli merkezlerden biri olmuştur. Selçuklu egemenliği boyunca askerlik bakımından da önemini koruyan Ankara'ya Selçuklu hükümdarlar özel bir ilgi göstermişler ve şehri, surları onarmışlardır.
Murat I. zamanında Ankara'nın kesin olarak Osmanlı devletine katılmasından (1361) sonra şehir, öbür şehirlere örnek olacak şekilde gelişmiş ve Osmanlı Devletinin iç olaylarında önemli yeri olan şehirlerden biri olmuştur. Fakat XVI. yüzyıldan itibaren Ankara büyük ekonomik ve sosyal sarsıntılar geçirmiş, uzun yıllar Celâli ayaklanmalarının hücum yeri olmuş ve zaman zaman yapılan iç savaşlarla ve Celali'lere vermek gereken haraçlarla çok sarsılmıştır. 1892 de bir tren yolu ile İstanbul'a bağlanmasına rağmen, Ankara, gerek bu iç ayaklanmalara sahne olması yüzünden, gerekse çıkan birkaç büyük yangın yüzünden Osmanlılar devrinde esaslı bir canlılık kazanamamıştır.Fakat, 19 Mayıs 1919 da Samsun'a çıkarak Millî Kurtuluş hareketine başlayan Mustafa Kemal'in, Sivas ve Erzurum Kongrelerini topladıktan sonra 27 Aralık 1919 da Ankara'ya gelmesi ve 23 Nisan 1920 de Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin Ankara'da açılması, buranın önemini İstiklâl Savaşı boyunca arttırmış 13 Ekim 1923 de Büyük Millet Meclisi'nin çıkardığı bir kanunla devletin idare merkezi olmuş tur.
Adı : Ankara, çeşitli çağlarda çeşitli adlar almıştır. Bilinen en eski ad, Frig'ler devrine kadar uzanan Ankyra' dır. Sonraları bu ad Ankura, Angur, Ankuria, Engürü, Engüriye, Angora, Ancora şekillerini almıştır.
Bölümleri : Başşehir olduğundan bu yana her yıl biraz daha gelişen ve büyüyen Ankara, gittikçe yayılan banliyölerinden başka altı ana bölüme ayrılır:
1- Eski Ankara : Kalenin bulunduğu tepenin üstünde, yamaçlarında ve eteklerinde oturanları içine alan bir bölümdür. Bugünkü Ankara'nın çekirdeğini meydana getirmiştir. Son yıllarda açılan geniş cadde ve meydanlarına, birçok modern yapılarına rağmen, dar sokaklara sokulmuş eski evler, bu bölümün özel görünüşünü, zamanımıza kadar getirmiştir. Es ki Ankara evleri iki katlı, kerpiç duvarlı ve damları kiremitle örtülüdür. Çok dar olan sokaklar zor geçit veren ve çoğu zaman taşıtların girmesine uygun olmayan durumdadır. Kale, Augustus tapınağı Arkeoloji Müzesi, Etnografya Müzesi, Eti Müzesi gibi tarihî eserleri kendinde toplayan bu bölüm, Kale ve çevresindeki mahalleleri, Atpazarı, Koyunpazarı semtlerini ve Kale'nin eteklerindeki semtleri içine alır. Evvelce mevcut dış surların İstanbul kapısı yakınındaki Ulus Meydanı, bugünkü Ankara'nın en canlı merkezidir. Ortasında Zafer Anıtı'nın yükseldiği bu meydandan türlü yönlere dört büyük cadde ayrılır. Bunlardan biri, gara doğru uzanan büyük bul vara, ikincisi, Atatürk Bulvarı ile Yenişehir'e, öbürleri Ziraat Fakültesi'ne doğru uzanan Çankırı Caddesine ve Samanpazarına doğru uzanan Anafartalar caddesine açılır. Çevresine aldığı bankalar, çeşitli binalar, mağazalar ve bitmek üzere olan modern işhanları ile burası, Ankara'nın en canlı merkezi olma özelliğini devam ettirmektedir.
2-Cebeci : Ankara'nın güney -doğu bölümünde uzanır. Batıda İncesu'ya, doğuda Tıp Fakültesi Hasta-hanesine, kuzeyde demiryoluna doğru genişlemiş olan bu semt, güneyde uzanan tepelere doğru hızla genişlemektedir. Burası, gittikçe yaygın bir durum alan apartmanları, son yıllarda daha da genişleyen caddeleri ve dükkânları ile ayrı bir şehir özelliğini kazanmağa başlamıştır. Bir ucu, Anafartalar Caddesi ile Ulus Meydanında bağlı olan ve demiryoluna paralel olarak geçen geniş Cebeci Caddesi, öbür ucu ile Atatürk Bulvarına ulaşır. Bu cadde üzerinde Refik Saydam Hıfzıssıhha Enstitüsü, Hukuk Fakültesi, Siyasal Bilgiler Fakültesi sıralanır. Şehrin kenarına düşen bir yerinde de Tıp Fakültesi ile Ankara Hastanesi yer almıştır. Eski Ankara ile Cebeci semti arasında kalan geniş bölgede de Samanpazarı, Hamamönü ve Numune Hastanesine uzanan mahalleler yer almıştır.
3 -Yenişehir : Eski Ankara'nın güneyinde bulunmaktadır. Cumhuriyetin ilk yıllarında ıssız bir bölge olan Yenişehir, kısa zamanda yapılan modern binaları ile, yeni Ankara'nın en önemli yerlerinden biri olmuştur, Ulus Meydanından güneye uzanan 6 kilometre uzunluğundaki geniş ve ağaçlıklı Atatürk Bulvarı, Yenişehir'in belkemiği olacak şekilde uzar. Atatürk Bulvarı'nın iki tarafında Ulus Meydanından başlayarak birçok mağazalar, bankalar, Büyük Postane, Genç Zafer Anıtı Gençlik Parkı, Büyük Tiyatro, Türk Hava Kurumu, Radyo Evi, Kız Enstitüsü, Dil ve Tarih - Coğrafya Fakültesi.,Etibank ,Sağlık Bakanlığı, Orduevi Danıştay, Kızılay Merkezi sıralanmıştır. Çankaya'ya kadar devam eden Atatürk Bulvarı, çeşitli geniş caddelerle şehrin her bölümüne birleşmektedir. Bu bulvar, yalnız Yenişehir'in değil, Ankara şehrinin de belkemiği durumundadır.
4 -Bahçelievler : Gar'ın güney -batısında serpilmiş bulunan bir ya da iki katlı, bahçe ortasındaki evlerin meydana getirdiği bir semttir. Son yıllarda Küçükevler, Tasarrufevleri, Emekevleri, Anıttepe çevresindeki evlerle ayrı bir şehir özelliğini taşımaktadır.
Gazi Eğitim Enstitüsü, Fen Fakültesi, Banknot Matbaası, Sanat ve Yapı Enstitüleri Öğretmen Okulu ve başka yüksek okullar bu bölgenin yapılan arasındadır.
5 -Yenimahalle : Ankara'nın kuzey - batısında bulunan ve son bir kaç yılda meydana gelen modern bir şehir özelliğini taşımaktadır, iki üç katlı ve birkaç tipli yeni yapılan ile-bu bölge, Ankara'nın en kalabalık bölgelerinden biri olmuştur.
6 -Kuzey mahalleleri: Bentderesi'nin kuzeyine düşen bir bölümdür.
Kayalık çıplak tepelerin dik yamaçlarında serpilmiş bulunan Atıfbey, Altındağ, Yenidoğan mahalleleri, bir ya da iki katlı, kerpiç duvarlı evlerden meydana gelmiştir. Buraları Ankara'nın nüfusunun dörtte birinden fazlasını barındırmaktadır.
Ankara, bu genel bölümlerinin dışında Etlik, Keçiören, Ziraat ve Veteriner Fakülteleri, Kalaba, Dikmen, Çankaya, Kavaklıdere Balkehriz Akdere, Topraklık, Mamak, Kayaş, Gazi Orman Çiftliği Etimesgut bölgeleri ile çok geniş bir şekilde çevrilmiş gibidir.
Ankara'nın yeni yapılarının artması ile modem bir şehir olması, Türkiye merkez olması ile beraber başlamıştır. Her yıl, biraz daha genişleyen ve gelişen durumu ile de Türkiye'nin en büyük ve modern şehirlerinden biri olmuştur.
Ankara'nın anıtları: Ankara'da, Cumhuriyet devrinde, başlıca şu anıtlar yapılmıştır: Cumhuriyet anıtı: Ankaradaki anıtların en büyüğüdür ve Ulus Meydanı'nda bulunur. Bu anıtta Atatürk, yüksek bir kaideye oturtulmuş bir at üzerinde, Başkomutan elbisesi iledir.
Heykelin üçgen şeklinde bulunan kaidesinin üç tarafında birer heykel vardır. Bunlardan biri, mermi taşıyan bir Türk kadınını, öbürü, düşmanı gözetleyen bir Türk askerini, üçüncüsü de cephede arkadaşlarına hücum emri veren bir çavuşu heykelleştirilmiştir. Kaidenin her yüzünde Kurtuluş Savaşı ile ilgili kabartmalar vardır. Atatürk Hey keli: Etnografya Müzesi önünde bulunmaktadır. Bu, heykelde Atatürk, asker kıyafetinde ve at üzerindedir. Yenişehirde, Atatürk Bulvarı üzerinde, Çankayaya yönelmiş, ayakta, asker üniforması ile duran bir Atatürk heykeli daha vardır. Güven Anıtı: Kızılay ile Bakanlıklar arasında bulunan parkın içindedir. Bu anıtın Bakanlıklara bakan yüzünde Atatürk, Kurtuluş Savaşı ve Devrim arkadaşları ile birlikte görülmektedir. Kızılay'a bakan yüzünde iki ayrı heykel vardır. Bu heykelin kaidesinde Atatürkün Türk, Öğün, Çalış, Güven sözü bulunmaktadır. Bunların dışında, Ankara'nın çeşitli yerlerinde Atatürk'le ve başka kimselerle ilgili heykeller daha vardır.
ANKARA İLİ
İç Anadolu'nun kuzeybatısındadır. Konya'dan sonra Türkiye'nin en geniş topraklı ilidir. Merkezi, aynı zamanda Türkiye Cumhuriyetinin de merkezi o-l&n Ankara şehridir. Yüzölçümü 32.394 kilometrekare, nüfusu 1.316.423 tür.
Ankara, Kızılırmak ve Sakarya nehirlerinin ve kollarının geçtiği engebeli bir yüzeydir. Ankara yaylası üzerinde kurulmuştur. Kuzeyden Çankırı, kuzeybatıdan Bolu, batıdan Bilecik, Eskişehir, güneyden Konya, güney-doğudan Kırşehir, Yozgat, Çorum ile sınırlıdır. Genel görünüş ve yüzey şekilleri bakımından geniş bir tarım bölgesidir. Topraklarında % 95 oranında tahıl ekimi yapılmaktadır. Kapladığı alan bakımından olduğu gibi, ilçe sayısının fazla oluşu ve köy sayısı bakımından da önde giden illerimizden biridir. İlçeleri şunlardır:
Ankara merkez ilçesi, Altındağ (merkezde), Ayaş, Balâ, Beypazarı, Çamlıdere, Çankaya (merkezde), Çubuk, Elmadağ, Güdül, Haymana, Kalecik, Keskin, Kırıkkale Kızılcahamam, Nallıhan, Delice, Koçhisar, Polatlı, Yenimahalle (merkezde), Sulakyurt. Bu ilçelere bağlı 1.226 köy vardır.