Mevsimsel Grip ile Mide Gribi Arasındaki Farklar Nelerdir?
İnsanların genellikle grip veya influenza ile mide gribi arasındaki farklar konusunda kafaları karışır. Bunlar aslında tamamen farklı ve ilgisiz iki hastalıklar. Gerçek grip influenza virüsünden kaynaklanır ve çoğunlukla üst solunum yolu problemlerine neden olur, mide gribi ise ishal ve kusma gibi mide-bağırsak sorunlarına neden olabilir. Bir mide gribini tanımlanırken, “grip” kelimesi bir miktar yanlış olur. Tamamen tıbbi açıdan, grip (grip), öncelikle solunum sistemini etkileyen, ateş, üşüme, titreme, kas ağrıları, öksürük ve tıkanıklık gibi semptomlarla kendini gösteren yaygın bir viral enfeksiyondur. Gripten ayrılan yanı gastroenterite yani mide gribine bakteri, virüs, parazit ve hatta bazı mantarların neden olmasıdır. Çocuklarda genellikle rotavirüs ve yetişkinlerde norovirüsler ile veya Campylobacter bakterileri ile ilişkilidir. İşte influenza (mevsimsel grip) ile mide gribinin karşılaştırılması:
İnfluenza (Grip)
Grip ya da influenza mevsimsel grip olarak da bilinir. Virüsler dolaşarak her yıl grip mevsiminde insanları hasta eder. Grip, bir virüsün neden olduğu üst solunum yolu enfeksiyonudur ve enfeksiyon bazen çok ciddi olabilir. Grip olunduğunda hayatı devam ettirmek çok zordur. Belirtiler 2 ila 10 gün arasında sürebilir. Her ne kadar çoğu sağlıklı insan gripten ciddi bir problem yaşamadan iyileşse de, bazı insanlarda komplikasyonlar veya sekonder enfeksiyonlar gelişebilir. Gripli biri birkaç gün daha iyi hissetmeye başlar ve sonra daha yüksek ateşle daha kötü belirtiler gelişirse, bir sağlık uzmanınıza danışmalıdır. Bu, ikincil bir enfeksiyon geliştiğinin klasik bir işaretidir. Grip, zatürree (pnömoni) ile birleştiğinde ölüme neden olabilir. Tanıya bağlı olarak farklı bir tedaviye ihtiyaç duyulabilir.
Grip, enfekte olan kişi hapşırdığında veya öksürdüğünde, havaya saçılan virüs damlacıklarıyla yayılır, parçacıklar altı aya kadar kalabilir. Belirtileri ateş, titreme, baş ağrısı, kas ağrıları, bitkinlik ya da yorgunluk, öksürük ve burun tıkanıklığıdır. Yıllık grip aşısı ile önlenebilir. Grip olan bazı kişiler hastalanırken bulantı, kusma ve ishal yaşayabilir ancak bu belirtiler yetişkinlerde nadirdir, çocuklarda daha sık görülür. Grip olabileceğini düşünenler özellikle de yüksek risk grubundaysa, antiviral ilaçlardan faydalanıp faydalanamayacağını öğrenmek için mümkün olan en kısa sürede doktoruna danışmalıdır. Belirtilerin başlamasından sonraki ilk 48 saat içinde alındığında, hastalığın ciddiyeti azalabilir ve süresi kısalabilir.
Gastroenterit (Mide Gribi)
Mide gribi, gastroenterit veya enfeksiyöz ishal olarak da bilinir ve mevsimsel gripten tamamen farklı virüslerden (en sık sebep olanlar norovirüs’ler ve rotavirüs’lerdir) gıda kaynaklı bakterilerden veya parazitlerden kaynaklanır, kusma, ishal, ateş, mide ağrısı ve krampları ile karakterize edilir. Kişiden kişiye temas, bulaşmış yiyecek, su veya parazitler söz konusu olduğunda enfekte olmuş dışkı ile temas yoluyla yayılır. Gastroenterit, berbat hissettirmesine rağmen, genellikle grip kadar ciddi değildir. Çok su kaybedilmiş, susuz kalınmışsa tıbbi yardım alınması gerekebilir. Kusma genellikle 24 saatten fazla sürmez. İshal bundan sonra birkaç gün devam edebilir. Sık sık kusuluyor ve sıvı kaybediliyorsa sağlık kuruluşuna gidilmelidir. Görüldüğü gibi, grip ile “mide gribi” arasında büyük farklar vardır. Aynı virüslerden kaynaklanmazlar ve belirtileri pek benzemez.
Mide Gribi Nedenleri
Grip ve soğuk algınlığı gibi birçok viral hastalık türü havada yayılma eğilimindeyken, gastroenterit veya mide gribi kontamine (bulaşmış) yiyecek, su ya da kişiden kişiye temas yoluyla bulaşma eğilimindedir. Tuvaleti kullandıktan sonra el yıkama ve yiyecek hazırlama kurallarına titizlikle uyulması, bu bulaşmayı önlemeyi amaçlar. Mide gribinin en yaygın nedenleri şunlardır:
Virüsler: Virüsler son derece bulaşıcıdır ve insandan insana veya dolaylı olarak kontamine yiyecekler ve sularla kolayca bulaşır. Rotavirüs, norovirüs, adenovirüs ve astrovirüs gibi virüslerin, viral gastroenterite neden olduğu bilinmektedir. Bunlar çocuklarda mide gribinin yaklaşık yüzde 70’ini (özellikle rotavirüs) oluştururken norovirüs ABD’deki tüm vakaların yüzde 90’ını oluşturur. İnsanlara mikrop bulaşmış yiyecek ve içecekleri yerken veya içerken norovirüs bulaşır. Çiğ veya az pişmiş istiridye, çiğ meyve ve sebzeler bazı salgınlara neden olabilir. Ayrıca virüsle enfekte olmuş bir nesneye veya yüzeye dokunup ardından burun, ağız veya gözlere dokunulursa virüs bulaşabilir. Norovirüsler restoranlar, kreşler ve bakım merkezleri gibi kapalı bölgelerde gelişirler çünkü oldukça dayanıklıdırlar. Aşırı sıcaklıktaki sularda ve yüzeylerde yaşayabilirler. Birisi kontamine yiyeceklerden enfekte olduğunda, virüs paylaşılan yiyecek veya mutfak eşyaları, el sıkışma veya diğer yakın temas yoluyla kişiden kişiye hızla geçebilir. Bünyesinde virüs olan biri kusarsa, virüs havaya yayılabilir ve yüzeyleri kirletebilir. Virüs ayrıca dışkı yoluyla yayılır, yani banyoyu kullandıktan sonra ellerini iyice yıkamayan birine bulaşabilir. Kirli çocuk bezleri de norovirüsü barındırabilir. Norovirüsler özellikle küçük çocuklara, yaşlılara ve zayıflamış bir bağışıklık sistemi olan insanlara kolayca geçebilir. Virüsün yayılmasını kontrol etmek zor olabilir çünkü belirtiler ortaya çıkmadan önce bulaşıcıdır. Başka bir deyişle, kişiler hasta olduğunu bilmeden enfeksiyonu yayabilir. Bir sınıfta bu virüsü bulunduran bir veya iki çocuk da olsa tüm sınıfa hatta diğer sınıflara bulaştırabilir.
Bakteriler: Bakteriyel nedenler arasında Campylobacter jejuni, Escherichia coli, Salmonella, Shigella ve Clostridium difficile bulunur. Bakterilerle ilişkili gastroenterit öncelikle yenilen bir besinle ilgilidir. Olası bakteriyel nedenlerden dolayı, Campylobacter suşları tüm vakaların yaklaşık üçte birini oluşturur. Bu enfeksiyonların çoğu virüsle kontamine olmuş kümes hayvanlarının eti, kırmızı et, ürün ve süt ürünleri de dahil olmak üzere diğer bozulmuş gıdalar yoluyla bulaşır.
Parazitler: Parazitler gastroenteritin daha az yaygın nedenleridir, ancak yine de çocuklardaki tüm vakaların yaklaşık %3’ünü oluşturmaktadır. Birincil suçlu, kirli yiyecekler, su veya fekal-oral (dışkı-ağız) yolla zayıf hijyen nedeniyle yayılan Giardia lamblia’dır.
24 Saatlik Grip
Yirmidört saatlik grip, grip adını taşısa da, oldukça sık rastlansa da griple ilgisi bulunmayan bir enfeksiyon hastalıktır. Bu grip türü norovirüs adı verilen bir virüs cinsinden kaynaklanır. İshal, kusma, mide bulantısı, mide krampı gibi gastrointestinal sistemi ilgilendiren belirtilere neden olduğu için 24 saatlik grip bazen “mide gribi” olarak adlandırır, 24 saatlik şeklinde adlandırılmış olsa bile hastalık üç güne kadar sürebilir. 24 saatlik grip ile mevsimsel grip (influenza) semptomları birbirinden farklıdır. Grip solunum yolunu etkiler.
Mide Gribi Tedavisi
Genellikle akut belirtileri olan gastroenterit tıbbi herhangi bir müdahale olmadan kendiliğinden düzelebilir. Tedavinin ana odak noktası, şiddetli sıvı kaybına bağlı olarak dehidrasyonun önlenmesidir. Destekleyici tedaviler şunları içerebilir:
*Su veya elektrolit bakımından zengin spor içecekleri (gazlı içecekler ve basit şeker bakımından yüksek herhangi bir meyve suyundan kaçınılmalıdır) ile rehidrasyon (kaybedilen suyun geri kazandırılması) sağlanabilir.
*Pilav, elma ve tosttan oluşan bir diyet (BRAT diyeti) mide ağrısını hafifletilebilir ve bulantı hissini geçirebilir.
*Kusma insidansını ve dehidratasyon riskini azaltmak için bulantı önleyici ilaçlar kullanılabilir.
*Asetaminofen (paracetamol) içeren ilaçların yan etkileri azdır, mide rahatsızlığını azaltır ve ateşi düşürür.