Islah Hakkı Hangi Durumlarda Kullanılır? Islah Süresi
Islah, tarafların yargılamadaki usul işlemlerini tamamen veya kısmen düzeltmesidir. Bu usul işlemleri özellikle iddia ve savunmanın genişletilmesi halindeki usul işlemleri olmaktadır. Aynı zamanda ıslah iddia ve savunmayı genişletme yasağının istisnasını da oluşturmaktadır.
Islah nedir, hangi durumlarda ıslah davası açılır, hangi durumlarda ıslaha başvurulmaz ya da ıslah çeşitleri nelerdir, sorularınıza yazımızda cevap bulabilirsiniz.
Islah İle Neler Yapılabilir?
Islah işlemi ile yapılabilecek işlemler şu şekildedir:
- Islahla davacı dava dilekçesinde belirtmiş olduğu dava sebebini değiştirebilir.
- Eksik bildirilen vakıalar ıslan yolu ile tamamlanabilir.
- Islahla dava konusu değiştirilebilir.
- Davalı ıslah yolu ile cevap dilekçesini değiştirebilir.
- Tamamen ıslah yolu ile dava değiştirilebilir. (Örneğin tamamen ıslah yolu ile tapu iptal ve tescil davasının tazminat davasına dönüştürülmesi mümkündür.)
- Islah ile yeni delil gösterilebilir.
- Islah ile zamanaşımı defi öne sürülebilir.
Hangi Durumlarda Islaha Başvurulamaz?
İddia ve savunmanın değiştirilmediği veya genişletilmediği durumlarda ya da bu değişikliğe karşı tarafın açık muvafakat gösterdiği durumlarda ıslaha başvurulmaz. Hangi durumlarda ıslaha başvurulmaz? Bu halleri sıralamak gerekirse:
- Talep sonucunun azaltılması için ıslah yoluna başvurulmasına gerek yoktur. Davayı değiştirme yasağı sadece talep sonucunun artırılması ile ilgilidir.
- Mahkemenin re’sen inceleyeceği konular savunmanın değiştirilmesi ve genişletilmesi yasağına tabi olmadığından, bu hususların öne sürülmesi için ıslah yoluna başvurulmasına gerek bulunmamaktadır.
- Hukuki sebeplerin değiştirilmesi için ıslah yoluna başvurmaya gerek yoktur.
- Açık yazı ve hesap hataları için ıslah yoluna başvurmaya gerek yoktur. Bu tarz maddi hatalar ıslah yoluna başvurmaya gerek kalmaksızın düzeltilebilmektedir.
Islahın Çeşitleri Nelerdir?
2 türlü ıslah yapılabilmesi mümkündür. Bunlar tam ıslah ve kısmen ıslahtır. Islah çeşitleri hakkında detaylı bilgi verecek olursak;
- Tam Islah: Tam ıslahta dava, baştan itibaren ıslah edilir ve mahkemeye yeni bir dilekçe verilir. Davasını tamamen ıslah ettiğini bildiren tarafın, bu bildirimden sonra bir hafta içinde mahkemeye yeni bir dilekçe vermesi gerekir. Aksi halde ıslah hakkı kullanılmış sayılır ve ıslah hiç yapılmamış gibi davaya devam edilir.
- Kısmen Islah: Kısmen ıslahta ıslaha başvuran tarafa ıslah ettiği usul işlemini yapması için 1 haftalık süre verilir. Bu süre içinde ıslah edilen işlem yapılmazsa ıslah hiç yapılmamış gibi davaya devam edilir.
Islah İle Davada Taraf Değişikliği Yapılabilir Mi?
Islah yolu ile davada taraf değişikliği yapılabilmesi mümkün değildir. Davacı ıslah ile açılmış olan davasındaki davalıyı değiştiremez. Yine bu yolla davacının davaya 3. kişileri dahil etmesi de mümkün değildir. Islah davası taraf değişikliği konusuna kapalıdır.
Islah İle İkinci Tanık Listesi Verilebilir Mi?
Islah ile delil gösterme imkanı mevcuttur ancak HMK m. 240/2 gereğince ıslah ile 2. tanık listesi verilmesi mümkün değildir. Bu nedenle ıslah yolu ile ikinci tanık listesi vermek ve tanık listesinde yer almayan bir kimseyi tanık olarak dinletmek mümkün değildir.
Islah İle Süresinde Verilmeyen Cevap Dilekçesi Sunulabilir Mi?
Islah edilecek olan usuli işlem süresinde daha önceden yapılmış bir işlem olmalıdır. Bu nedenle davaya süresinde cevap verilmemesi halinde ortada daha önceden yapılmış bir usuli işlem bulunmadığından, bu şekilde süresinden sonra cevap dilekçesi sunulması mümkün değildir. Yine bu sebebe bağlı olarak cevap dilekçesinde yapılmayan ilk itirazların da ıslah dilekçesi ile öne sürülmesi mümkün değildir. Ancak örneğin cevap dilekçesini süresinde veren ve fakat zamanaşımı definde bulunmayan davalının bunu ıslah yolu ile öne sürmesi mümkündür. Davalı cevap dilekçesini süresinde vermediği durumda ise ıslah ile zamanaşımı defini öne süremeyecektir.
Islah Ne Zamana Kadar Yapılabilir?
Islah tahkikatın sona ermesine kadar her aşamada yapılabilmektedir. Kanun yolu aşamalarında ise ıslah yapılamaz. Bu nedenle istinaf ve temyiz aşamalarında ıslah yoluna başvurulması mümkün değildir.
Islah Hangi Şekilde Yapılabilir?
Islahın yazılı veya sözlü şekilde yapılması zorunlu olmayıp her iki şekilde de yapılabilmesi mümkündür. Islah hakkı böylece kullanılabilir.
Mahkemenin Yapılan Islahı Kabul Etmesi Gerekir Mi?
Islah karşı tarafın veya mahkemenin kabulüne bağlı bir işlem değildir. Bu nedenle ıslah yapılabilecek bir konuda dava ıslah edildiğinde bu durumda mahkeme veya karşı tarafın kabulü gerekmemektedir.
Islah Hakkı Birden Fazla Kez Kullanılabilir Mi?
Islah, yargılama sürecinde ancak bir kez başvurabilen istisnai bir yoldur. HMK'nın 176'ncı maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca da, tarafların aynı davada yalnızca bir kez ıslah hakkı bulunmaktadır. Bu nedenle ıslah hakkı aynı tarafça ve aynı davada birden fazla kez kullanılamaz.
Islah Yolu İle Geçirilen Süreler Telafi Edilebilir Mi?
Islah ile geçirilen usuli sürelerin telafi edilmesi mümkün değildir. Eğer süresi içerisinde yapılmayan bir usuli işlem varsa bu işlem ıslah ile süresindeymiş gibi yapılamaz. Ancak süresinde yapılan usuli işlemdeki eksiklik ıslah yolu ile giderilebilir.
Islahın Etkisi Nedir?
Islahın etkileri şu şekildedir:
- Geçerli bir ıslah yapılmasından sonra ıslah tarihinden itibaren ıslahın kapsamında kalan tüm usule ilişkin işlemler yapılmamış sayılır.
- Tam ıslahta dava dilekçesinden itibaren bütün usul işlemleri, kısmen ıslahta ise sadece ıslah edilen işlemler yapılmamış sayılır, dava ıslah edilen haliyle görülür. Ancak, mahkeme önündeki ikrar, tanık ifadeleri, bilirkişi rapor ve beyanları, keşif ve isticvap tutanakları, yerine getirilmiş olan veya henüz yerine getirilmemiş olmakla beraber, karşı tarafın yerine getireceğini ıslahtan önce bildirmiş olması koşuluyla, yeminin teklifi, reddi veya iadesi ıslah ile geçersiz kılınamaz.
- Islahla yeni dava açılmış değildir; dava, açıldığı andan itibaren etkisini korur, ancak davaya yeni haliyle devam edilir.
- Islahtan sonra, karşı tarafa yeni savunma imkanı tanınmalıdır.
- Islahın maddi hukuk işlemlerine örneğin feragat veya kabule etkisi olmaz.
Islah Kötü Niyetli Yapılırsa Ne Olur?
Yapılan ıslah işleminin kötü niyetli olunarak yapılması halinde mahkeme ıslahı dikkate almadan karar verir; ayrıca ıslah yapan karşı tarafın uğradığı zararları ödemeye ve para cezasına mahkum edilir.
Islah nedir, ıslah davası nasıl açılır ya da hangi durumlarda ıslaha başvurulmaz, ıslah ne zamana kadar yapılabilir ve tam ıslah ile kısmen ıslah arasındaki farklar neler, bu sorularınıza detaylı cevap almak ve avukatlık hizmetlerimizden yararlanmak isterseniz bize ulaşabilirsiniz.
[widget-129]