İngiltere’de 200 Milyon Yıllık Uçan Sürüngen Fosili Keşfedildi
Somerset’teki Mendip Tepeleri’nin antik timsah sakinleri arasında süzülen kanatlı sürüngenlerin de bulunduğu ortaya çıkarıldı.
Emborough’daki kaya üzerinde süzülen sürüngen Kuehneosaurus’un kısmi iskeleti. C: David Whiteside
Kuehneosaur’lar, kertenkelelere benziyorlardı ama timsahların ve dinozorların atalarıyla daha yakından akrabaydılar. Avuç içine rahatça sığabilecek küçük hayvanlardı ve uzun yan kaburgalarının üzerine gerilmiş bir deri tabakasından oluşan, biri geniş kanatlı, diğeri daha kısa kanatlı olmak üzere iki tür vardı. Bu kanatlar, onların ağaçtan ağaca atlamalarına izin veriyordu.
Söz konusu yaratıklar, Güneydoğu Asya’daki modern uçan kertenkele Draco gibi, büyük olasılıkla yerde dolaşıp böcek avı bulmak için ağaçlara tırmanıyorlardı. Yanlarından uçan lezzetli bir böcek gördüklerinde, kendilerini havaya fırlatabiliyor ve 10 metre uzağa güvenli bir şekilde inebiliyorlardı.
Keşif, Bristol Üniversitesi Yüksek Lisans öğrencisi Mike Cawthorne tarafından, Mendip Palaeo adası olarak adlandırılan, o zamanın en büyük sub-tropikal adasını oluşturan kireçtaşı ocaklarından çok sayıda sürüngen fosili araştırarak yapıldı.
Çalışma, aynı zamanda karmaşık dişlere sahip sürüngenlerin, trilophosaur Variodens’in ve muhtemelen karides ve küçük balık yiyen günümüz su samuru gibi suda yaşayan Pachystropheus’un varlığını da kaydediyor.
200 milyon yıl önce havada süzülen sürüngen Kuehneosaurus’un bir illüstrasyonu. C: Mike Cawthorne
Bu hayvanlar ya düşmüştü ya da öldükten sonra kemikleri mağaralara ve kireçtaşındaki çatlaklara sürüklenmişti.
Mike, “Bütün hayvanlar küçüktü. Birkaç dinozor kemiği, hatta izole kalmış dişleri bulmayı umuyordum ama aslında dinozorlar dışında her şeyi buldum.” diyor.
“İncelediğim koleksiyonlar, taş ocaklarının hala aktif olduğu 1940’lı ve 1950’li yıllarda keşfedilmişti ve paleontologlar burayı ziyaret edip taze kaya yüzeylerini görebilmiş ve taş ocağı işçileriyle konuşabilmişti.”
Profesör Mike Benton, “Çoğu ayrı olan ve bir iskelet sistemindeki yerinde olmayan fosil kemiklerin tanımlanması çok fazla çalışma gerektirdi.” diyor.
“Ancak elimizde çok sayıda karşılaştırmalı materyal vardı ve Mike Cawthorne izole kalmış çeneleri ve diğer kemikleri Bristol çevresindeki diğer bölgelerden alınan daha eksiksiz örneklerle karşılaştırmayı başardı.”
“Kendisi, Doğuda Frome’dan batıda Weston-super-Mare’ye kadar uzanan yaklaşık 30 km uzunluğundaki Mendip Palaeo adasının, bitki ve böceklerle beslenen çeşitli küçük sürüngenlere ev sahipliği yaptığını gösterdi. Herhangi bir dinozor kemiği bulamadı ama bunun nedeni muhtemelen Bristol civarında aynı jeolojik çağa ait başka yerlerde de dinozor kemikleri bulmamızdı.”
200 milyon yıl önce Geç Triyas’ta Bristol çevresindeki bölge, sıcak bir subtropikal denizde yer alan küçük adalardan oluşan bir takımadaydı.
University of Bristol. 22 Ocak 2024.
Makale: Cawthorne, M., Whiteside, D. I., & Benton, M. J. (2024). Latest Triassic terrestrial microvertebrate assemblages from caves on the Mendip palaeoisland, SW England, at Emborough, Batscombe and Highcroft Quarries. Proceedings of the Geologists’ Association.