Kuvayı Milliye Nedir?
Kuvayı Milliye nedir? Bugün ne anlama gelmektedir?
'Kuvayı Milliye' ilk kez, Kurtuluş Savaşı'nda görev alan milis güçleri anlamında kullanılmıştır. 'Kuvva' Arap dilinde 'güç' demektir. 'Kuvayı Milliye' de ulusal güçler anlamına gelmektedir.
'Kuvayı Milliye', işgal altındaki bir ülkede halk tarafından oluşturulmuş direniş örgütleridir; bu özellikleri ile bir sivil örgütlenme modelidir. 'Kuvayı Milliye' sonradan Ulusal Kurtuluş Savaşı'na katılan herkesi kapsayan bir kavram olarak kullanılmıştır.
Bugün 'Kuvayı Milliye' denilince akla askerler, ordu, ihtilaller ve cuntacılık gibi kavramlar geliyor?
Ne kadar yanlış! Kuvayı Milliye, o tarihte, işgalci emperyalist ordularına karşı savaşan, Türkü, Kürdü, Lazı, Çerkezi, Arabı ile bütün etnik grupları kapsıyordu.
Örneğin, Doğu ve Güneydoğu'da Cibranlı Halit Bey, Hesenalı Halit Bey, Mutki Aşireti Reisi Musa gibi Kürt liderleri, Hormek ve Lolan aşireti gibi Alevi aşiretleri; Batı'da Yörük Ali Efe, Demirci Mehmet Efe gibi Türkleri; Çerkez Etem, ağabeyleri Reşit ve Tevfik beyler de Kuvayı Milliye olarak savaşa katılıyorlardı.
'Kuvayı Milliye ruhu' da işte bu demekti. 19 Mayıs 1919 günü Samsun'a çıkan Mustafa Kemal, bütün bu grupları ve örgütleri aynı amaç çevresinde birleştirmişti.
'Kemalist' kavramı da tam bu sırada ortaya atıldı.
'Kemalist' o günlerde; İngiliz istihbarat örgütü gizli yazışmalarıyla Amerikan basınında milliyetçi, Bolşevik ve isyancı anlamlarında kullanılıyordu.
Bu açıdan, emperyalist ordularına karşı anayurtlarını koruyan herkes, Türk, Kürt, Çerkez, Arap, hepsi de 'Kemalist' sayılıyordu. Mustafa Kemal ve arkadaşlarının amaçları, bağımsız bir cumhuriyet kurmaktı.
Bağımsızlık iki bakımdan önemliydi. Emperyalist Batılı ordulara karşı verilen savaş sonrasında kurulacak devlet, Batılı dünyasına karşı bağımsız olacaktı. Kurtuluş Savaşı'nda Mustafa Kemal'e ve Ankara hükümetine her türlü yardım ve desteği sağlayan Sovyetler Birliği'ne karşı da bağımsız bir siyaset izlenicekti. Bu bağımsızlık da onurlu ve ulusal bir devlet olmanın koşuluydu.
Bugün kendilerini 'ırkçı ve Turancı' sayan bir çok insan, ünlü Enver Paşa'yı bu ülkünün lideri olarak selamlarlar.
Enver Paşa, bir serüven adamıdır. Birinci Dünya Savaşı'nda siyasal yazgısını, Talat ve Cemal paşalar ile birlikte Alman işbirliğine bağlayan Enver Paşa, 1920 yılı ağustos ayında Sovyet lideri Lenin'in isteği doğrultusunda Bakü'de toplanan kongreye katılır, eylül ayında da komünist eğilimli 'Halk Şuralar Fırkası'nı kurarak şansını bu kez de 'Sovyet işbirlikçiliği'nde dener.
Mustafa Kemal, Sakarya Savaşı'nda yenilse, Enver Paşa, Lenin'in sağlayacağı destekle Müslüman askerlerden oluşan bir Kızıl Ordu'nun başına geçerek Anadolu'ya geçecektir. Böyle olsaydı Türkiye bugün bağımsızlığına kavuşan eski Sovyet cumhuriyetlerinden biri olacaktı! Ya da Türkiye bugün Yunan işgalinde kalacak. Mustafa Kemal'e karşı çıkan dinsel çevreler -tıpkı Batı Trakya'daki Türkler gibi- cuma namazlarını Yunan ordusunun kuşattığı camilerde kılmak zorunda kalcaklardı!
Bugün dünyada yaşanan dinsel ve etnik kökenli kargaşalar, Mustafa Kemal ve arkadaşlarının ne kadar haklı olduklarını ortaya koyuyor.
Bugün 'Kuvayı Milliyeci' olmak, halkı sivil örgütler ve partiler eliyle örgütlemek ve bütün etnik gruplar arasında ayrım gözetmeksizin aynı yurdun insanları olduğumuz bilincini yerleştirmek ve bu ortak bilinç ile çağdaş uygarlık düzeyine ulaşmak demektir.
19 Mayıs, ulusal kurtuluşçuluğun, bağımsızlığın, devrimciliğin ve çağdaşlığın ilk adımlarının atıldığı bir 'Kuvayi Milliye günü' dür. Hepimize kutlu olsun.
19 Mayıs 1992 - Uğur Mumcu