

Kabir Ziyareti
Hanefi ve Şafii mezheblerine göre, kabir ziyaretinin adabları şunlardır:
1- Abdestli olmak.
2- Dünya meşgalesini içinden atıp ahireti düşünmek, dünyanın fani olduğunu, her an için toprağın altına gireceğini düşünmek.
3- Kabirleri ziyaret eden kişi, ziyaret ettiği kimseye, hayattayken nasıl yaklaşıyor idiyse aynı şekilde mezarına yaklaşarak, ayakta kıbleye doğru veya ölünün yüzüne karşı durarak, şöyle dua etmek: "Es-selamu aleyküm, ey mü'minler yurdunun sakinleri! Bizler de inşaallah sizlere kavuşacağız."
Hz. Peygamber sallallâhu aleyhi vesellem Cennetü'l-Baki mezarlığını ziyaret ederken böyle selam verirlerdi. Nitekim Hz. Peygamber sallallâhu aleyhi vesellem bir hadis-i şerifte şöyle buyurmuştur: "Dünyada tanıdığı mü'min kardeşini ziyaret eden ve ona selam veren hiçbir kimse yoktur ki, kabirde yatan kimse onu tanımasın ve selamını iade etmesin. (almasın)." (Beyhâki)
4- Ayrıca kabrin yanında Kur'an-ı Kerim okuyup duada bulunmak da kabir ziyaretinin adablarındandır. Çünkü ölü için dua etmek, azabın defi ve ölünün derecelerinin yükselmesi için faydalıdır. Nitekim Hz. Peygamber sallallâhu aleyhi vesellem hadis-i şerifte şöyle buyurmuştur: "Kabirdeki ölü; suya batan ve kurtarılması için feryad eden kimse gibidir. Oğlundan, kardeşlerinden yahut herhangi bir dostundan gelecek duayı bekler. Bu dua imdadına vardığında, kendisi için dünya ve içindekilerden daha sevimlidir. Hayattakilerin ölülere hediyeleri, dua ve istiğfardır." (Deylemi)
5- Gelenekleştiği gibi mezara reyhân ve hurma dikmek mendupyur. Nitekim Hz. Peygamber sallallâhu aleyhi vesellem bir hurma dalını ikiye bölmüş ve bir mezara yarısını, diğerine de diğer yarısını dikmiş ve şöyle buyurmuştur: "Kurumadıkları müddetçe, mezarda yatanların azaplarını hafifletmeleri umulur." (Buhâri, Müslim) Buradan da anlaşılıyor ki, Kur'an okumak ölüye fayda verir. Çünkü o hurma dalları yaş kaldıkları müüdetçe mezardakilere faydalarının dokunacağı umuluyorsa, müminin okuyacağı Kur'an'dan istifade etmesi daha evladır.
Kabir ziyaretinde; yüksek sesle ağlamak, erkek ve kadın cemaat olarak namahremlerle birlite ziyaret etmek, mekruhtur. Kabrin taş ve temirlerini öpmek, çirkin bir bid'attir. Onlara asılmak, mum yakmak, çaput bağlamanın İslam'da yeri yoktur. Bunlar, çirkin bidatlerdir.
Kabirleri çiğneyip üzerlerinden geçmek de mekruhtur. Bu, ölüye saygısızlık ve onun haklarını çiğnemek gibidir. Onun için bu şekilde hareket etmekten kaçınmak gerekir.
Kabirleri haftada bir gün, özellikle cuma günleri ziyaret etmek, erkek kimseler için menduptur. Salih kimselerin kabirleri, teberrük (bereketlenmek) için ziyaret edilir. Uzak bir yerde bulunsalar dahi, bu yolculuğa katılmak menduptur.
Cumhur-u ulemaya göre, kadın İslamâ göre ziyaretini eda ederse, yani erkeklere karışmaz, gürültü yapmaz ve tesettüre riayet ederse onun da ziyareti sünnettir. Çünkü o da erkek gibi ibret almaya muhtaçtır. Kadınları kabir ziyaretinde men eden hadis-i şerifler, erkekler dâhil herkes için yasak olduğu zaman dilimi için söylenmşiştir. Daha sonra bu yasak kaldırılmıştır.
Nitekim İbn-i Ebî Müleyke şöyle anlatmıştır: "Bir gün, Hz. Aişe radıyallâhu anha kabristandan geliyordu. 'Ey Mü'minlerin annesi nereden geliyorsunuz?' diye sordum. 'Kardeşim Abdurrahman'ın kabrini ziyaretten geliyorum' dedi. 'Hz. Peygamber sallallâhu aleyhi vesellem kabir ziyaretini yasaklamamış mıydı?' dedim. 'Evet, yasaklamıştı ama sonra ziyaret edilmesini emretti!' diye cevap verdi." (İbn-i Mace)
Kaynak: Büyük İslâm İlmihali
Müellif: Seyda Muhammed Konyevi (k.s) Hazretleri