KANUN NO: 1632
ASKERİ CEZA KANUNU (*)
Kabul Tarihi: 22 Mayıs 1930
Resmi Gazete ile Neşir ve İlânı: 15 Haziran 1930 - Sayı: 1520
3.t. Düstur, c.11 - s.367
_____
(*) 1 - Bu Kanunda geçen “erat” tabiri, 4.1.1961 tarih ve 211 sayılı Kanunun 118. maddesi ile “erbaş ve er” olarak değiştirilmiş ve metne işlenmiştir.
2 - Bu Kanundaki Adli Amirlik Müessesesinin Görev ve Yetkileri, 25.10.1963 tarih ve 353 sayılı Kanunun 259. maddesi gereğince Askerî Mahkemeler kurulmuş olduğundan, adı geçenKanunun Geçici 1. maddesi ile sona ermiştir.
3 - Bu Kanundaki, 16.6.1964 tarih ve 477 sayılı Kanunun Cezalandırdığı Suçlara Ait Hükümler, adı geçen Kanunun 64. maddesi ile ilga edilmiş olduğundan ilgili maddelerdeki açıklamalarda; ilga edilmiş olan maddedeki suçun 16.6.1964 tarih ve 477 sayılı Kanunun hangi maddesi ile cezalandırılmış olduğu da belirtilmiştir.
4 - 26.10.1963 tarih ve 357 sayılı Askerî Hakimler Kanununun 41. maddesinde “...... diğer kanunların bu kanuna aykırı hükümleri, bu kanunun kapsadığı kişiler hakkında uygulanmaz.” denilmektedir.
5 - Bu Kanunda geçen “ihtiyat zabit ve ihtiyat askerî memurlar” ibareleri, 29.11.1983 tarih ve 2962 sayılı Kanunun 2.maddesi ile “yedek subay ve yedek askerî memurlar” şeklinde değiştirilmiş ve metne işlenmiştir.
6 - Bu Kanunda yer alan "uzman çavuş" ibareleri, 18.3.1986 tarih ve 3269 sayılı Kanunun 21. maddesi hükmü gereğince, "uzman erbaş" olarak değiştirilmiş ve metne işlenmiştir.
7 - a. 22.3.2000 tarih ve 4551 sayılı Kanunun Ek Madde 7 si;
"Ek Madde 7- Bu Kanunda ve diğer kanunlarda geçen;
A) "Başgedikli", "Gedikli" ve "Küçük Zabit" ibareleri "Astsubay",
B) "Toplu Efrat" ibaresi "Toplu Asker", "Efrat" ibaresi sadece "Erbaş ve Er", "Nefer" ibaresi "Er",
C) "Tard, ihraç ve rütbenin geri alınması" fer'i cezaları (erbaşlar için öngörülen rütbenin geri alınması fer'i cezası hariç), "Türk Silahlı Kuvvetlerinden çıkarma" fer'i cezası,
olarak değiştirilmiştir."
b. Ayrıca aynı Kanunla, 1632 sayılı Kanunda yer alan; Katıksız Hapis Cezası ve Bu Cezanın Uygulanmasına İlişkin Hükümler yürürlükten kaldırılmıştır.
c. Aynı Kanunun 39 uncu maddesi hükmü gereğince, 4551 sayılı Kanunla yapılan değişiklikler yayım tarihi (26.3.2000) nden iki ay sonra yürürlüğe girer.
_____
BİRİNCİ KISIM
Askerî Suçlar ve Kabahatlar ve Cezalar
BİRİNCİ BAP
Esaslar
Askerî Cürüm ve Kabahat
Madde 1 - Türk Ceza Kanununa göre cürümler ve cezalar hakkında umumi suretle cari olan esaslar bu kanunda hilâfı yazılı olmadıkça askerî cürümler ve cezalar hakkında da tatbik olunur.
1 - Bu kanunun ölüm, ağır hasip ve hapis cezalariyle cezalandırıldığı suçlar askerî cürümlerdir.
2 - Bu kanunun kısa hapis cezasiyle cezalandırdığı suçlar askerî kabahatlerdir.
Askerlerin Askerî Olmayan Suçları
Madde 2 - Askerî şahısların askerî olmayan suçları için Türk Ceza Kanunu hükümleri tatbik olunur.
Askerî Şahıslar
Madde 3 - (Değişik: 4551 - 22.3.2000 / m.1 - Yürürlük m.39) Askerî şahıslar; Mareşalden asteğmene kadar subaylar, astsubaylar, Milli Savunma Bakanlığı ile Türk Silahlı Kuvvetleri kadro ve kuruluşunda çalışan sivil personel, (Değişik ibare: 6191 - 10.3.2011 / m.10/1-a) “uzman jandarma, uzman erbaş, sözleşmeli erbaş ve er” erbaş ve erler ile askerî öğrencilerdir.
Milli Savunma Bakanlığı ile Türk Silahlı Kuvvetleri kadro ve kuruluşunda çalışan Devlet memurlarının asker kişi sıfatları, 4.1.1961 tarihli ve 211 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri İç Hizmet Kanununun 115 inci maddesinde belirtilen yükümlülükleri ile sınırlıdır.
İhtiyat Askerî Şahıslar
Madde 4 - İhtiyat askerî şahıslar askerî hizmetlerde bulundukları müddetçe bu kanun hükümlerine tabidirler.
Asker Kişilerin Yabancı Ülkelerde İşledikleri Askerî Suçlar
Madde 5 - (Yeniden Düzenleme: 4551 - 22.3.2000 / m.2 - Yürürlük m.39) Asker kişilerin yabancı ülkelerde Türk askerî kıt’a, karargâh ve kurumlarında veya diğer resmi görevleri sırasında veya esir kamplarında işledikleri askerî suçlar, Türkiye’de işlenmiş sayılır. Bunlar hakkında yabancı ülkede hüküm verilmiş olsa bile, Milli Savunma Bakanının talebi üzerine Türkiye’de tekrar muhakeme olunurlar. Bu halde, yabancı ülkede verilip infaz edilen ceza, verilecek cezadan indirilir. Ceza nev’ileri farklı ise, mahkeme yapılacak indirmeyi tayin eder.
Müttefik Hükümetlerin Askerî Şahıslarına Karşı Yapılan Suçlar
Madde 6 - Müttefik hükümetlerin askerî şahısları ile müşterek vazife sırasında bu şahıslara karşı yapılan askerî suçlar müttefik hükümetler ile mukabelei bilmisil mukavelesi varsa Türkiye askerî şahıslarına yapılmış sayılarak ona göre cezalandırılır.
Harb Hükümleri ve Cari Olacağı Hal ve Vakitler
Madde 7 - (Değişik: 4257 - 15.6.1942 / m.1 - Yürürlük m.39) Bu kanunda "seferberlik" tabiriyle takyit edilen ceza hükümleri (harb hükümleri) dir ve aşağıdaki hal ve vakitlerde caridir:
A) Umumi seferberlik müddetince askerî şahıslar hakkında;
B) Kısmî seferberlik ilân olunan mıntıkalarda bunun devamı müddetince askerî şahıslar hakkında;
C) Örfi idare ilân olunan mıntıkalarda harb hükümleri tatbik olunacağına İcra Vekilleri Heyetince karar verildiği takdirde bunun devamı müddetince mezkûr mıntıkada bulunanlar hakkında;
D) Fesat ve isyan halinde veyahut silâh kullanılacak askerî bir hareket yapılması halinde kumanda eden subay tarafından harb hükümleri mer'i olacağı resmen bildirilen askerî kıtalar hakkında bu hallerin devamı müddetince;
E) Bulundukları mahalde en büyük rütbeli komutan tarafından harb hükümleri mer'i olacağı kendilerine resmen tebliğ olunan harb esirleri hakkında.
Seferberlik ve Tarifi
Madde 8 - 1 - Sefer tabiri harb halini ihtiva eden seferberliktir.
2 - Seferberlik, ordunun veya bazı kısımlarının seferber olmasını âmir olan emirde yazılı ve muayyen tarihten başlayarak ilgasını mübeyyin neşrolunan emirde yazılan tarihte biten haldir.
3 - Hazarda Türkiye Cumhuriyeti hudut ve kara suları dışında yalnız dahi seyrü hareket eden her harb tayyare ve harb gemisi üssülharekelerinden birine varıncaya kadar bu kanunun tatbikatında seferber sayılır.
Düşman Karşısı
Madde 9 - Seferberlikte düşman ile müsademeyi intizaren emniyet hizmetleri tatbik ve ifa olunmağa başladığı zamandan itibaren bu müsademeye memur kıta, gemi, tayyare düşman karşısında sayılır.
Silahlı Eşkiya
Madde 10 - Silâhlı eşkıya düşman sayılır.
Silahlının Tarifi
Madde 11 - Bu kanunun tatbikatında; "Silâhlı" tabirinden maksat hizmetin icabı olan silâhı hâmili bulunmak, veya silâhının başında olarak bir âmirin kumandası ve nezaretiyle hizmete başlanılmış olmak halidir.
Hizmetin Tarifi
Madde 12 - Bu kanunun tatbikatında (Hizmet) tabirinden maksat gerek malûm ve muayyen olan ve gerek bir âmir tarafından emredilen bir askerî vazifenin madun tarafından yapılması halidir.
Memur, Amir ve Üstün Tarifi
Madde 13 - (Değişik: 4257 - 15.6.1942 / m.1) 1 - Bu kanunun tatbikatında "memur" tabirinden maksat 12 nci maddede yazılı hizmeti ifa ile mükellef olandır.
2 - Amir, makam ve memuriyet itibariyle emretmek salâhiyetine haiz kimsedir.
3 - Üst tabiri rütbe ve kıdem büyüklüğünü gösterir.
4 - Herhangi bir suretle ciheti askerîyece göz altına alınan yabancı devlet orduları mensupları arasında astlık ve üstlük münasebetleri cari değildir. Bunlar arasında astlık ve üstlük münasebetleri salâhiyetli komutanlar tarafından hususi surette verilen emirle teessüs edebilir.
Toplu Erbaş ve Er Karşısının Tarifi
Madde 14 - Bir fiil toplu erbaş ve er karşısında yapılmış sayılarak kanunun bu kayıt ile takyit ettiği hükümlerin tatbikı için âmir veya mafevk ile failden veya şeriklerden başka askerî hizmet maksadiyle toplanmış en az yedi askerî şahsın bulunması şarttır.
Nöbetçi, Karakol, Devriyenin Tarifi
Madde 15 - 1 - Bu kanunun tatbikatında nöbetçi hazarda ve seferde emniyet, muhafaza, disiplin, tarassut maksatlariyle silâhlı olarak bir yere konulan ve muayyen bir talimatı bulunan tek veya çift askerdir.
2 - Karakol hazarda ve seferde aynı maksatlarla konulan ve bir âmir emrinde bulunan silâhlı bir kısım askerdir.
3 - Devriye hazarda ve seferde aynı maksatlarla muayyen bir mıntakada seyyar olarak vazife yapan bir veya daha ziyade silahlı askerdir.
Ordu ve Kıtanın Tarifi
Madde 16 - Bu kanunda yazılı olan "Ordu" kelimesi kara, deniz ve hava kuvvetlerine; ve kıta kelimesi subay kumandasında bulunan her birliğe şâmildir.
İstirdat ve Tazminat Nasıl Hükmolunur
Madde 17 - Askerî mahkeme istirdat ve tazminata Türk Ceza Kanunu'nun koyduğu kaideler mucibince hükmeder.
(...) (Madde 17 ye, 18.12.1935 tarih ve 2862 sayılı Kanunun 1. maddesi hükmü gereğince eklenmiş olan fıkralar, Adli Amirlik Müessesesini düzenlemekte olduğundan, 25.10.1963 tarih ve 353 sayılı Kanunun Geçici 1. maddesi hükmü gereğince yürürlükten kaldırıldığından metinden çıkartılmıştır.)
Askerî Ceza Kanununda Yazılı Cezanın İcrası ve Disiplin Cezalarının Tatbiki
MADDE 18 - (...) (MADDE 18, 16.2.2013 tarih ve 28561 sayılı R.G' de yayımlanan 31.1.2013 tarih ve 6413 sayılı Kanun'un 45/3-c. maddesi hükmü gereğince yürürlükten kaldırılmıştır.)
Disiplin Cezaları
MADDE 19 - (...) (MADDE 19, 16.2.2013 tarih ve 28561 sayılı R.G' de yayımlanan 31.1.2013 tarih ve 6413 sayılı Kanun'un 45/3-c. maddesi hükmü gereğince yürürlükten kaldırılmıştır.)
İKİNCİ BAP
Cezalar (Umumi Hükümler)
BİRİNCİ FASIL
Askeri Cezalar
Ölüm Cezası
Madde 20 - 1 - Ölüm cezası, buna mahkûm olan kimsenin hayatının izale olunmasıdır. Bu ceza askerî şahıslar hakkında askerî bir cürümden dolayı hükmedilmiş ise mahkûmun kurşuna dizilmesi suretiyle infaz olunur.
2 - Askerî olmayan bir cürümden dolayı askerî şahıslar ile askerî olmayan şahıslar hakkında askerî mahkemelerden verilen ölüm hükümleri Türk Ceza Kanunu'nun 12 nci maddesi mucibince icra olunur. Bu veçhile asılacak ölüm mahkûmları cezanın infazı için o baptaki ilâm ve tasdik emri suretleriyle C. Müddeiumumiliğine verilirler.
Şahsi Hürriyeti Tahdit Eden Cezalar
Madde 21 - Bu kanuna göre hürriyeti tahdit eden cezalar ağır hapis ve hapis ve kısa hapistir.
Ağır Hapis ve Hapis Cezalarının Mahiyeti ve Neticeleri
Madde 22 - Ağır hapis ve hapis cezalarının mahiyeti ve neticeleri ve icrası Türk Ceza Kanununda yazılı olan kaidelere tâbidir.
Kısa Hapis Cezaları
Madde 23 - (Değişik: 4257 - 15.6.1942 / m.1) A) Kısa hapis cezaları üç türlüdür.
1 - Göz hapsi;
2 - Oda hapsi;
3 - Katıksız hapis.
B - (Değişik: 4551 - 22.3.2000 / m.3 - Yürürlük m.39) Subay, astsubay, Milli Savunma Bakanlığı ve Türk Silâhlı Kuvvetlerinde görevli Devlet memurları, uzman jandarma ve uzman erbaşlar hakkında:
1. Dört haftaya kadar göz hapsi,
2. Dört haftaya kadar oda hapsi,
Cezaları verilebilir.
C - Erbaş ve er hakkında:
1 - Dört haftaya kadar oda hapsi;
2 - Üç haftaya kadar katıksız hapis cezaları verilebilir.
D - (Değişik: 4551 - 22.3.2000 / m.3 - Yürürlük m.39) Askerî öğrenciler hakkında: (Askerî orta ve lise ile eşidi okullar öğrencileri hariç) dört haftaya kadar oda hapsi cezası verilebilir.
E - Kısa hapis cezalarında maaş ve tahsisat tam olarak verilir.
Göz ve Oda Hapsi Cezalarının Mahiyeti, Neticeleri ve Yerine Getirilmesi
Madde 24 - (Değişik madde ve başlığı: 4551 - 22.3.2000 / m.4 - Yürürlük m.39) Subay, astsubay, Milli Savunma Bakanlığı ve Türk Silâhlı Kuvvetlerinde görevli Devlet memurları, uzman jandarma ve uzman erbaşlar;
A) Göz hapsi cezalarında;
1. Resmi daire, kışla, eğitim alanları ile sair yerlerdeki hizmetlerine devam ederler.
2. Hizmetin bitiminden sonra hiçbir yere gidemezler. Kışlada veya resmi odalarda kalırlar.
3. Hizmete ilişkin olanlar dışında hiçbir ziyaret kabul edemezler.
B) Oda hapsi cezalarında;
1. Mümkün olduğu takdirde cezayı tek başlarına belirli bir hapis odasında geçirirler.
2. Emir veremezler.
3. Genel hizmet yapamazlar.
Askerî öğrenciler, oda hapsi cezasını belirli hapis odalarında topluca geçirirler. Hapis odalarının kapısında bir nöbetçi bulundurulur.
Erbaş ve Er Hakkında Oda ve Katıksız Hapis Cezalarının Mahiyeti ve İcrası
Madde 25 - Erbaş ve er:
1 - Oda hapsi cezasını muayyen hapis odalarında topluca geçirirler.
2 - Katıksız hapis cezasını hapis odasında tek başına geçirirler.
3 - Hapis odalarının kapısında bir nöbetçi bulundurulur.
4 - (...) (Madde 25 in 1. fıkrasının (4) No.lu bendinin ilk cümlesi, 22.3.2000 tarih ve 4551 sayılı Kanunun 38 inci maddesi hükmü gereğince, yayım tarihi (26.3.2000) nden iki ay sonra yürürlüğe girmek üzere yürürlükten kaldırılmıştır.) Onbaşı ve erler ağır askerî hizmetlerde kullanılabilirler.
Katıksız Hapsin İcrası
Madde 26 - Katıksız hapis, mahkûma bir katı minder ve gıda olarak yalnız su ve istihkak miktarı ekmek verilmek ve tütün vesaire verilmemek suretiyle tenfiz olunur. Bu mahrumiyetler hapsin dördüncü, sekizinci, on ikinci günleriyle bundan sonra mahkûmiyet müddetince her üç günde bir kaldırılır.
Katıksız Hapsin Değiştirilmesi
Madde 27 - Mahkûmun sıhhati katıksız hapse müsait değilse disiplin cezasının bir derece daha hafifi tatbik olunur.
Kısa Hapis Cezalarının Tatbikı Şartları
Madde 28 - 1 - Bu kanunda kısa hapis cezası gösterilen yerlerde failin rütbesine göre caiz olan kısa hapsin her nev'i hükmolunabilir.
2 - Bu kanunda kısa hapis cezasının nev’i tasrih edilip de bu nev’i cezanın failinin rütbesine göre verilmesi gayri caiz olduğu takdirde failin rütbesine göre caiz olan bir derece hafifi hükmolunur.
Fer'i Askerî Cezalar
Madde 29 - (Değişik madde ve başlığı: 4551 - 22.3.2000 / m.5 - Yürürlük m.39) Askerî şahıslar hakkında hükmolunacak fer'i askerî cezalar şunlardır:
A) Türk Silahlı Kuvvetlerinden çıkarma.
B) Rütbenin geri alınması.
C) Askerî öğrencilik hukukunu kaybettirme.
Türk Silahlı Kuvvetlerinden Çıkarma Cezası
Madde 30 - (Değişik madde ve başlığı: 4551 - 22.3.2000 / m.6 - Yürürlük m.39) Aşağıda yazılı hallerde subay, astsubay, uzman jandarmalar ve özel kanunlarında bu cezanın uygulanacağı belirtilen asker kişiler hakkında, askerî mahkemeler veya adliye mahkemelerince asıl ceza ile birlikte, Türk Silahlı Kuvvetlerinden çıkarma cezası da verilir. Bu husus mahkeme hükmünde belirtilmemiş olsa dahi, Silahlı Kuvvetlerden çıkarmayı gerektirir.
A) Taksirli suçlardan verilen cezalar hariç olmak üzere ölüm, ağır hapis, bir seneden fazla hapis cezası ile hükümlülük halinde,
B) Devletin şahsiyetine karşı işlenen suçlarla basit ve nitelikli zimmet, irtikap, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, inancı kötüye kullanma, dolanlı iflas gibi yüz kızartıcı veya şeref ve haysiyeti kırıcı suçtan veya istimal ve istihlak kaçakçılığı hariç kaçakçılık, resmi ihale ve alım satımlara fesat karıştırma, Devlet sırlarını açığa vurma suçlarından biriyle hükümlülük halinde.
Taksirli suçlardan verilen cezalar hariç olmak üzere, askerî mahkemelerce üç aydan fazla hapis cezası ile birlikte Türk Silahlı Kuvvetlerinden çıkarma cezası da verilebilir.
Türk Silahlı Kuvvetlerinden Çıkarma Cezasının Niteliği ve Sonuçları
Madde 31- (Değişik madde ve başlığı: 4551 - 22.3.2000 / m.7 - Yürürlük m.39) Türk Silahlı Kuvvetlerinden çıkarma cezasının niteliği, hükümlünün Silahlı Kuvvetlerle ilişiğinin kesilmesidir. Bu ceza, ayrıca bir hükme gerek kalmaksızın;
A) Askerî rütbe ve memuriyetlerin kaybedilmesi,
B) Subay, astsubay, uzman jandarma ve Devlet memuru olarak tekrar Türk Silahlı Kuvvetlerine kabul edilmeme,
Sonuçlarını doğurur.
Askerî Öğrencilik Hukukunu Kaybettirme Cezası, Niteliği ve Sonuçları
Madde 32 - (Değişik madde ve başlığı: 4551 - 22.3.2000 / m.8 - Yürürlük m.39) Aşağıda yazılı hallerde askerî öğrenciler hakkında, askerî mahkemeler veya adliye mahkemelerince; asıl ceza ile birlikte askerî öğrencilik hukukunu kaybettirme cezası da verilir. Bu husus mahkeme hükmünde belirtilmemiş olsa dahi, Silahlı Kuvvetlerden çıkarmayı gerektirir.
A) Taksirli suçlardan verilen cezalar hariç olmak üzere ölüm, ağır hapis veya üç aydan fazla hapis cezasına hükümlülük halinde,
B) 30 uncu maddenin birinci fıkrasının (B) bendinde yazılı hallerde.
Taksirli suçlardan verilen cezalar hariç olmak üzere, askerî mahkemelerce üç ay veya daha az hapis cezası ile birlikte askerî öğrencilik hukukunu kaybettirme cezası da verilebilir.
Bu ceza ayrıca bir hükme gerek kalmaksızın;
A) Askerî öğrencilik sıfatının,
B) Muvazzaf askerî personel yetiştiren askerî okullara girme hakkının,
Kaybedilmesi sonuçlarını doğurur.
İhraç Cezasının Mahiyeti ve Neticeleri
Madde 33 - (...) (Madde 33, 22.3.2000 tarih ve 4551 sayılı Kanunun 38 inci maddesi hükmü gereğince, yayım tarihi (26.3.2000) nden iki ay sonra yürürlüğe girmek üzere yürürlükten kaldırılmıştır.)
Asker Kişiler Hakkında Memuriyetten Mahrumiyet Cezasının Uygulanması
Madde 34 - (Değişik madde ve başlığı: 4551 - 22.3.2000 / m.9 - Yürürlük m.39) Subaylar, astsubaylar, Türk Silahlı Kuvvetlerinde görevli Devlet memurları, uzman jandarma ve uzman erbaşlar hakkında memuriyetten mahrumiyet cezası verildiği takdirde, bu fer'i cezaya karşılık o kadar süre açığa çıkarılmalarına hükmolunur. Bu süre kıdemden ve emeklilik süresinden indirilir.
Yükümlü olan erbaş ve erler hakkında memuriyetten mahrumiyet cezası terhislerinden sonra yerine getirilir.
Bir seneden fazla memuriyetten mahrumiyet cezasına hükümlülük halinde, bu Kanunun Türk Silahlı Kuvvetlerinden çıkarmaya ilişkin hükümleri uygulanır.
Altı aydan fazla memuriyetten mahrumiyet cezası alan uzman jandarma ve uzman erbaşların Türk Silahlı Kuvvetleri ile ilişikleri kesilir.
Rütbenin Geri Alınması Cezası, Niteliği, Sonuçları ve Yerine Getirilmesi
Madde 35 - (Değişik madde ve başlığı: 4551 - 22.3.2000 / m.10 - Yürürlük m.39) Rütbenin geri alınması cezası 30 uncu maddede yazılı hallerde erbaşlar hakkında uygulanır. Bu husus mahkeme hükmünde belirtilmemiş olsa dahi, rütbenin geri alınması işlemi idarece re'sen uygulanır.
Rütbenin geri alınması cezası, hükümlünün rütbesinin geri alınarak erliğe indirilmesi, askerî hizmetten doğan ve özel kanunda saklı tutulmayan bütün hakların kaybı sonuçlarını doğurur.
(...) (Madde 35 in son fıkrası, Anayasa Mahkemesi'nin 8.11.2006 tarih ve 26340 sayılı R.G.'de yayımlanan, 25.11.2005 T., 2000/34 E. ve 2005/91 K. sayılıKararı ile iptal edilmiştir.)
Rütbenin Geri Alınması Cezasının Mahiyeti ve Neticeleri
Madde 36 - (...) (Madde 36, 22.3.2000 tarih ve 4551 sayılı Kanunun 38 inci maddesi hükmü gereğince, yayım tarihi (26.3.2000) nden iki ay sonra yürürlüğe girmek üzere yürürlükten kaldırılmıştır.)
Umumi Mahkemelerin Verdiği Cezaların İcabettiği Askerî Fer'i Cezaların Tatbiki Şekli
Madde 37 - (...) (Madde 37, 22.3.2000 tarih ve 4551 sayılı Kanunun 38 inci maddesi hükmü gereğince, yayım tarihi (26.3.2000) nden iki ay sonra yürürlüğe girmek üzere yürürlükten kaldırılmıştır.)
Yeni Baştan Askerlik Cezası, Mahiyeti ve Neticeleri
Madde 38 - (...) (Madde 38, 14.6.1989 tarih ve 3576 sayılı Kanunun 4 üncü maddesi hükmü gereğince yürürlükten kaldırılmıştır.)
Askerî Mahkemelerce Verilen Tutuklama Kararları ile Asker Kişiler Hakkında Verilen Cezaların ve Tutuklama Kararlarının İnfaz Yeri
Madde 39 - (Değişik madde ve başlığı: 4551 - 22.3.2000 / m.11 - Yürürlük m.39) Asker kişiler hakkında hükmolunan ve aşağıda gösterilen cezalar, 353 sayılı Askerî Mahkemeler Kuruluşu ve Yargılama Usulü Kanununun beşinci kısmında yazılı esaslar dahilinde askerî cezaevlerinde infaz edilir.
A) Subay, astsubay, Türk Silahlı Kuvvetlerinde görevli Devlet memurları, (Değişik ibare: 6191 - 10.3.2011 / m.10/1-b) “uzman jandarma, uzman erbaş, sözleşmeli erbaş ve er” hakkında verilen ve Türk Silahlı Kuvvetlerinden veya Devlet memurluğundan çıkarmayı, ilişik kesmeyi veya sözleşmenin feshini gerektirmeyen hürriyeti bağlayıcı ceza hükümleri.
B) Askerî öğrenciler hakkında verilen ve askerî öğrencilik hukukunun kaybettirilmesi sonucunu doğurmayan hürriyeti bağlayıcı ceza hükümleri.
C) Erbaş ve erler hakkında, asker edildikten sonra işledikleri suçlardan verilen bir yıl veya daha az süreli hürriyeti bağlayıcı ceza hükümleri.
Hürriyeti bağlayıcı diğer cezalar, genel cezaevlerinde çektirilir. İnfaz sırasında hükümlülerin üzerinden askerlik kıyafeti ve işaretleri kaldırılır.
Genel cezaevlerinde ceza sürelerini tamamlayan askerlik yükümlüleri, geri kalan askerlik hizmetlerini tamamlamak üzere askerî makamlara teslim edilirler.
Yargı organlarınca haklarında tutuklama kararı verilen asker kişiler, bu sıfatlarını korudukları sürece askerî tutukevine konulurlar.
Savaş ve sıkıyönetim hallerinde askerî mahkemelerce tutuklanan sivil kişiler, askerî ceza ve tutukevlerine konulurlar. Bu hallerin bitiminde tutuklular, Adalet Bakanlığı ile Milli Savunma Bakanlığı arasında varılacak mutabakat üzerine sivil tutukevlerine nakledilirler.
İKİNCİ FASIL
Cürme Teşebbüs
Teşebbüs
Madde 40 - 1 - Askerî cürümlerde müteşebbisler hakkında Türk Ceza Kanununun 61, 62, 63 üncü maddeleri hükümleri tatbik olunur.
2 - Bir cürmün cezasiyle beraber askerî fer'i cezalardan birinin hükmedilmesi lâzım veya caiz ise o cürme teşebbüs halinde dahi bu fer'i ceza verilir veya verilebilir.
ÜÇÜNCÜ FASIL
Cürümde ve Kabahatte İştirak
İştirak
Madde 41 - 1 - Askerî cürümlerde ve kabahatlerde iştirak halinde, Türk Ceza Kanunu'nun 64 üncüden 67 inciye kadar olan maddeler hükmü tatbik olunur.
2 - Hizmete mütaallik hususlarda verilen emir bir suç teşkil ederse bu suçun işlenmesinden emir veren mesuldur.
3 - Aşağıdaki hallerde maduna da faili müşterek cezası verilir:
A) Kendisine verilen emrin hudutlarını aşmış ise,
B) Amirin emrinin adlî ve askerî bir suç maksadını ihtiva eden bir fiile mütaallik olduğu kendisince malûm ise.
DÖRDÜNCÜ FASIL
Cürümde Tekerrür
Tekerrür
Madde 42 - 1 - Bir cürüm işleyenin mükerrir sayılması ve bu kanunun o suretle gösterdiği hükümlerin ve cezaların tatbik edilmesi, suçlunun askerî bir cürümden dolayı bir Türk askerî mahkemesinde mahkûm olarak ceza gördükten sonra aynı askerî cürmü tekrar yapmasına bağlıdır.
Bu hüküm evvelce verilen ceza kısmen tenfiz edilmiş veya hususi af yoluyle düşmüş olsa bile tatbik olunur. Şu kadar ki cezanın tenfizinden veya affından itibaren yeni cürmün işlendiği tarihe kadar aradan beş sene geçmiş ise bu hükümler tatbik olunmaz.
2 - Tekerrürün teaddüdünde aynı kaide caizdir.
BEŞİNCİ FASIL
Cürüm ve Cezaların İçtimaı
Cürüm ve Cezaların İçtimaı
Madde 43 - 1 - Bu kanunda yazılı cürümlerle cezaların içtimaında Türk Ceza Kanunu'nun 68 inciden 80 inciye kadar olan maddeleri hükmü tatbik olunur.
2 - Bir araya gelen cezalar aynı nev’iden kısa hapis cezalarından ibaret ise mecmuuna bir kısa hapis cezası verilir ve içtima hali şiddet sebebi sayılır.
3 - Kısa hapis cezaları aynı nev’iden değil ise umumi ceza en ağır cezanın âzami haddine göre tâyin olunur. Bir gün katıksız hapis iki gün oda hapsine müsavi tutulur.
4 - Mütaaddit cürümlerin cezalarından velevki yalnız biriyle beraber fer'i bir cezanın dahi hüküm edilmesi lâzım veya caiz ise bu fer'i ceza hükmolunur veya hükmolunabilir.
ALTINCI FASIL
Cezaya Ehliyet Veren ve Bunu Kaldıran ve Hafifleten Sebepler
Cezaya Ehliyet Veren, Kaldıran ve Hafifleten Sebepler
Madde 44 - Cezaya ehliyet veren ve bunu kaldıran veya hafifleten sebeplere dair Türk Ceza Kanunu'nun birinci kitabının dördüncü babında yazılı hükümler, bu kanunda hilâfı yazılı olmadıkça askerî cezalar hakkında da mer'idir.
Din ve Vicdana Göre Lazım Sayılan Hareketler Cezaya Ehliyeti ve Tesiri
Madde 45 - Bir şahsın hareketini vicdanına veya dinine göre lâzım saymış olması, yapmak veya yapmamakla vukua gelen bir cezayı mucip olmasına mâni teşkil etmez.
Korku ve İhtiyari Sarhoşluğun Cezaya Tesiri
Madde 46 - 1 - Vazife ve hizmette şahsi tehlike korkusu cezayı hafifletmez.
2 - Disiplin tecavüzünde ve kabahatlerinde veya hizmet esnasında yapılan suçlarda ihtiyari sarhoşluk cezayı hafifletemez.
YEDİNCİ FASIL
Cezaların Tecili
Cezaların Tecili ve Hürriyeti Bağlayıcı Cezalar Yerine Uygulanabilecek Ceza Tedbirler (*)
_____
(*) Madde 47 nin "Cezaların Tecili" şeklindeki başlığı, 22.3.2000 tarih ve 4551 sayılı Kanunun 12 inci maddesi hükmü gereğince, yayım tarihi (26.3.2000) nden iki ay sonra yürürlüğe girmek üzere değiştirilmiş ve metne işlenmiştir.
_____
Madde 47 - (Değişik: 3823 - 13.5.1940 / m.1) Türk Ceza Kanunu’nun birinci kitabının müstakil faslında yazılı olan cezaların tecili hakkındaki kaideler aşağıdaki hükümler nazara alınmak şartiyle askerî şahıslar hakkında da tatbik olunur.
A) (Değişik: 4551 - 22.3.2000 / m.12 - Yürürlük m.39)(...)Madde 47'nin birinci ve ikinci cümleleri, Anayasa Mahkemesi'nin 23.1.2013 tarih ve 28537 sayılı R.G' de yayımlanan, 17.1.2013 günlü, E. 2012/80, K. 2013/16 sayılı Kararı ile iptal edilmiştir. Ancak fiili işlediği zaman onsekiz yaşını doldurmamış çocuklarla, hüküm zamanında yetmiş yaşına girmiş olanların mahkûm oldukları bir seneden az hapis cezaları tecil olunabilir.
B) Türk Ceza Kanunu mucibince bir kabahat fiilinden dolayı mahkûm olan ve cezası tecil edilen kimse bir sene içinde ve yine mezkûr kanuna tevfikan hapis cezasiyle mahkûm olan ve cezası tecil edilen bir kimse beş sene içinde; askerî bir suçtan dolayı hapis veya daha ağır bir cezaya mahkûm olur ve bu askerî cürüm Türk Ceza Kanunu mucibince cezayi mucip fiillerden bulunmazsa, ikinci mahkumiyet evvelki cezanın teciline manî olmaz.
C) Evvelki mahkumiyet askerî bir suç için verilmiş bir ceza olur ve bu askerî suç Türk Ceza Kanunu mucibince cezayi mucib bir fiil bulunmazsa ikinci fiilden dolayı Türk Ceza Kanunu mucibince verilecek cezanın teciline birinci fiil manî olamaz.
SEKİZİNCİ FASIL
Müşterek Hükümler
Askerî Suçlarda Şikayet ve İzin
Madde 48 - (Değişik: 4026 - 12.5.1941 / m.1) A) Askerî suçların takibi şikayete bağlı değildir.
B) Askerî kazaya tabi olupta Türk Ceza Kanunu mucibince takibi Adliye Vekilinin iznine bağlı suçlar hakkında izin, Milli Müdafaa Vekili tarafından verilir.
Askerî Cürümlerde Dava ve Cezanın Nasıl Düşüleceği
Madde 49 - (Değişik: 2862 - 11.12.1935 / m.4) Aşağıdaki fıkralarda yazılı hükümler mahfuz olmak üzere askerî suçlarda dava ve cezanın düşmesi hususlarında Türk Ceza Kanunu’nun birinci kitabının 9 uncu babı hükümleri tatbik olunur.
A) (...)Madde 49'un (A) fıkrasında yer alan “…bizzat girmiş oldukları taahhüdün bitmesinden itibaren işlemeğe başlar.” ibaresi ve iptali nedeniyle uygulanma olanağı kalmayan fıkranın kalan bölümü de, Anayasa Mahkemesi'nin 10.10.2013 tarih ve 28791 sayılı R.G'de yayımlanan, 28.3.2013 T., 2012/143 E. ve 2013/48 K. sayılı Kararı ile iptal edilmiştir.
B) Hıyanet cürümleriyle maznun ve mahkûm olanlar hakkında müruru zaman yoktur.
C) (Ek: 3574 - 14.6.1989 / m.1) Sırf askerî suçlarla Türk Ceza Kanunu’nun 119 uncu maddesi hükümleri uygulanmaz.
Cezanın Nasıl Arttırılacağı
Madde 50 - Bu Kanunda bir suç için şahsi hürriyeti tahdit eden bir cezanın arttırılacağı yazılı olan yerlerde mezkûr ceza mevzuubahis cürüm için muayyen olan cezanın ikimisline kadar çoğaltılabilir. Şu kadar ki ceza o cürüm için kanunda yazılı azami haddi geçemez.
Cezanın Arttırılması İcabeden Sebepler
Madde 51 - Bu kanunda hususi bir hüküm tayin edilmemiş oldukça aşağıdaki haller her halde cezanın arttırılmasını muciptir.
A) Madunlarla birlikte bir suçu yapmak veya madunların bir suçuna iştirak etmek;
B) Suç silahın veya resmi nüfuz ve salâhiyetin suistimali suretiyle hizmetin ifası esnasında yapılmak;
C) Suç müteaddit şahıslar tarafından toplu olarak veya herkesin gözü önünde birlikte işlenmek.
Memnu Hakların Ne Suretle Geri Verileceği ve Neticeleri
Madde 52 - 1 - Türk Ceza Kanunu ile Ceza Muhakameleri Usulü Kanununun memnu hakların geri verilmesi hususundaki hükümleri askerî şahıslar hakkında da tatbik olunur.
2 - Memnu hakların geri verilmesine karar verildiği takdirde mahkumiyetle zayi olan bilcümle askerî rütbe, unvan, memuriyet, nişan ve askerî hizmet esnasında kazanılan tekaütlük ve sair haklar geri gelmez. Şu kadar ki bu kararı alan tekrar orduya girerse yeni baştan rütbe, nişan ve madalya ve tekaüt hakkı kazanabilir.
3 - Umumi af ilanından mahkûm bulunan askerî şahsın nişan, rütbe ve madalya ve tekaütlük hakkının geri verilmesi, ancak Umumi Af Kanununda yazılı olmağa bağlıdır.
Şartla Salıverilme
Madde 53 - (Değişik madde ve başlığı: 4551 - 22.3.2000 / m.13 - Yürürlük m.39) Askerî mahkemeler tarafından mahkum edilen askerî şahıslar hakkında şartla salıverilme ve şartla salıverilme kararının geri alınması hususlarında 765 sayılı Türk Ceza Kanunu ve 647 sayılı Cezaların İnfazı Hakkında Kanunun ilgili hükümleri uygulanır.
Gerek askerî mahkemelerden ve gerekse adliye mahkemelerinden şartla tahliye kararı alanların tamamlanacak askerî yükümlülükleri varsa, tahliyelerinde tamamlattırılır.
ÜÇÜNCÜ BAP
Cürümler ve Cezaları
BİRİNCİ FASIL
Hiyanet
Vatan Aleyhindeki Cürümler
Madde 54 - Vatan aleyhinde bir cürüm yapan askerî şahıslar hakkında Türk Ceza Kanununun 125 incinden 145 inci maddeye kadar olan maddeleri hükümleri tatbik olunur.
Harb Hiyaneti
Madde 55 - (Değişik: 3914 - 21.8.1940 / m.1) 1) Seferberlikte veyahut Türkiye Cumhuriyetini tehdit eden yakın bir harb tehlikesi mevcut olduğunu gösteren fevkalâde zamanlarda Türk Ceza Kanununun 129 uncu maddesinin birinci fıkrasında yazılı cürümleri işleyenler veya işlemeye teşebbüs edenler (Harb hiyaneti) cürümünden dolayı ölüm cezası ile cezalandırılırlar.
2) Az vahim hallerde ölüm cezası yerine müebbet veyahut on beş seneden aşağı olmamak üzere ağır hapis cezası verilebilir. Maksat hasıl olursa her halde ölüm cezası verilir.
Milli Müdafaaya Hiyanet
Madde 56 - (Değişik: 7331 - 8.6.1959 / m.1) 1) Bu maddede gösterilen fiilleri işleyenler ve bunlara teşebbüs edenler (Milli Müdafaaya hiyanet) cürmünden dolayı aşağıda yazılı cezalarla cezalandırılırlar:
A) Türk Ceza Kanununun 133 üncü maddesinde ve 136 ncı maddesinin siyasî ve askerî casusluğa dair 3 üncü fıkrasında yazılı cürümleri işliyenlere Türk CezaKanununa göre ceza verilir. Bu cürümleri seferberlikte veyahut Türkiye Cumhuriyetini tehdit eden yakın bir harb tehlikesi mevcut olduğunu gösteren fevkalâde zamanlarda işliyenler veya işlemiye teşebbüs edenler, 136 ncı maddesinin son fıkrasında suçlunun taksirine mütsenit olarak yazılı olan haller hariç olmak üzere, ölüm cezasiyle cezalandırılır.
B) Doğru olması halinde askerî veya siyasî bir sır teşkil edecek olan evrak ve vesaikı ve sair maddeleri Milli Müdafaaya hiyanet maksadiyle sahte olarak vücuda getiren veya bu suretle vücuda getirilmiş olduğunu bildiği halde bunları aynı maksatla bir başkasına bildiren veya tevdi edenler hakkında on beş seneden aşağı olmamak üzere ağır hapis cezası verilir.
Fiil seferberlikte veyahut Türkiye Cumhuriyetini tehdit eden yakın bir harb tehlikesi mevcut olduğunu gösteren fevkalâde zamanlarda işlenmiş ise failleri ölüm cezası ile cezalandırılırlar.
C) (A) ve (B) bentlerinde yazılı cürümlerden birini veya bazılarını işlemek üzere iki veya daha ziyade kimseler aralarında ittifak ederlerse bunlardan herbiri sekiz seneden on beş seneye kadar ağır hapis cezası ile cezalandırılır. Fiil seferberlikte veyahut Türkiye Cumhuriyetini tehdit eden yakın bir harb tehlikesi mevcut olduğunu gösteren fevkalâde zamanlarda işlenmiş ise failleri müebbet ağır hapis cezası ile cezalandırılırlar.
D) (A) ve (B) bentlerinde yazılı hiyanet cürümlerini işlemeyi bir kimseden talep veya bu cürümleri işlemek için hizmetini arz veyahut böyle bir talebi veya arzı kabul edenler hakkında da bu bentlerde yazılı cezalar aynen verilir. Eğer böyle bir talep veya arz veya kabul yazılı şekilde vukubulmuşsa bu yazının fail tarafından mücerret gönderilmiş olmasiyle cürüm tamam olur.
E) (A) ve (B) bentlerinde yazılı cürümlerden birini veya bazılarını işlemek üzere bir teşekkül kuranlar, tanzim ve sevk ve idare edenler üç seneden aşağı olmamak üzere ağır hapis veya böyle bir teşekküle yalnız iştirak edenler bir seneden üç seneye kadar ağır hapis cezasiyle cezalandırılırlar.
Fiil seferberlikte veyahut Türkiye Cumhuriyetini tehdit eden yakın bir harb tehlikesi mevcut olduğunu gösteren fevkalâde zamanlarda işlenmiş ise teşekkülü kuranlar, tanzim ve sevk ve idare edenler ölüm ve böyle bir teşekküle iştirak edenler müebbet veya onbeş seneden aşağı olmamak üzere ağır hapis cezasiyle cezalandırılırlar.
F) C, D, E bentlerinde yazılı hallerde her hangi bir suretle olursa olsun cürmün işlenmesine manî olan suç ortağı cezadan kurtulur.
G) Türk Ceza Kanununun 127 nci maddesinin 3 üncü fıkrasında yazılı olan millî menfaatler aleyhine yabancıdan menfaat veya vait kabul kabul eden vatandaşla, bu maksatla para veren menfaat temin veya vadeden yabancılar bu fıkra hükümlerine göre cezalandırılırlar.
Fiil seferberlikte veyahut Türkiye Cumhuriyetini tehdit eden yakın bir harb tehlikesi mevcut olduğunu gösteren fevkalâde zamanlarda işlenmiş ise, failleri ölüm cezasiyle cezalandırılır.
Eğer para veya menfaat, yazlı bir beyan ile talep veya kabul ve taahhüt edilmiş ise, fail tarafından bu beyanın mücerret gönderilmiş olması ile fiil tamam olur.
Bu bentte yazılı cürümler ancak Milli Müdafaa Vekilinin talebi üzerine takip olunur. Talebin geri alınması caizdir.
2) Az vahim hallerde bu maddede yazılı ölüm cezaları yerine müebbet ağır hapis veya on beş seneden aşağı olmamak üzere muvakkat ağır hapis cezası verilir.
Milli Müdafaa Aleyhine Sair Hareketler
Madde 57 - (Değişik: 3914 - 21.8.1940 / m.1) 1) Her kim, bir müstahkem mevkide, bir harb limanında veyahut diğer bir askerî müessesede ve askerî sahada, deniz ordusuna ait bir gemide yahut Devlet karasuları içinde Devletin bir makamına, bir memura veya bir askere karşı ismi ve şahsi halleri, sıfatı, mesleki, ikamet mahalli veya tabiiyeti hakkında kasten yanlış malumat verir veya malumat vermekten çekinirse üç aydan üç seneye kadar hapis ile cezalandırılır.
Resmen tahdit ve ilan edilmiş olan emniyet mıntakaları ve ordunun ihtiyaçlarına taallûk eden mevat ve eşyayı imal ve tamire ve muhafazaya tahsis edilmiş olan sınai müesseseler, depolar dahi askerî müessese gibi telakki olunur.
2) Türk Ceza Kanununun 135 nci maddesinde yazıl fiilleri işleyenler bu maddede gösterilen cezalarla cezalandırılır.
Milli Mukavemeti Kırmak
Madde 58 - (Değişik.3914 - 21.8.1940 / m.1) Her kim, Türk Ceza Kanununun 153, 161 inci maddelerinde yazılı suçlardan birisini ve 155 inci maddede yazılı halkı askerlikten soğutmak yolunda neşriyatta ve telkinatta bulunmak ve nutuk irat etmek fiillerini işleyecek olursa millî mukavemeti kırmak cürmünden dolayı mezkur maddelerde gösterilen cezalarla cezalandırılır.
Milli Müdafaa Vasıtalarını Tahrip
Madde 59 - (Değişik: 3914 - 21.8.1940 / m.1) 1) Milli Müdafaayı ihlal kastiyle müdafaaya yarayan vasıtalardan birini veya her hangi bir tesisi tahrip eden, yok eden, terkeden, kullanılmayacak hale getiren veya kusurlu olarak imal, teslim veya tesellüm eden veya bunlara her hangi bir suretle zarar verenler sekiz seneden aşağı olmamak üzere ağır hapis cezasiyle cezalandırılır.
2) Milli Müdafaanın emniyeti için ehemmiyetli olan bir işletmeye muktazi her hangi bir vasıtayı Milli Müdafaayı ihlal kastiyle kısmen veya tamamen bozarak veya tahrip ederek veyahut mesaisini ihlal eyleyerek işletmenin faaliyetini tehlikeye düşürenler veya muattal bir hale koyanlar sekiz seneden aşağı olmamak üzere ağır hapis cezasiyle cezalandırılır.
3) Fiil, seferberlikte yapılmış veya Devletin harb hazırlıklarını veya harb kudretini veya kabiliyetini ve askerî hareketlerini tehlikeye koymuş ise, 1, 2 numaralı fıkralarda yazılı cürümlerin failleri ölüm cezası ile cezalandırılır.
Söz Vererek Tahliye Olunan Harb Esirleri
Madde 60 - 1 - Harb esiri olupta verdiği sözü tutmayarak Türkiye Cumhuriyeti aleyhine muharip olarak tutulmak veyahut ecnebi olupta Türkiye Cumhuriyeti hizmeti askerîyesinde bulunduğu halde Türkiye aleyhine bir düşman ile beraber olmak hiyanet addolunarak faili ölüme mahkûm olur.
2 - Düşman eline düşen her Türk askerî düşmana karşı silâh tutmaka üzere söz vererek serbestini elde ederse bir seneden beş seneye kadar hapsolunur.
İKİNCİ FASIL
Seferberlikte Harb Kuvvetlerini Tehlikeye Düşürmek
Seferberliği Geciktirenlerin ve İhlal Edenlerin Cezası
Madde 61 - 1 - Her kim kaster seferberliği geciktirip veya askerî bir hizmet ve vazifeyi ihlal edip bu suretle düşman teşebbüsatının kolaylaşmasına ve terakkisine ve yahut muharip Türkiye Cumhuriyeti ve müttefiklerini kıtalarına zarar ve tehlike gelmesine sebep olursa muvakkat ağır hapis cezasiyle cezalandırılırlar.
2 - Az vahim hallerde veya vazife ve hizmeti ihlal kasten vukubulmamış ise üç seneye kadar hapsolunur.
Müstahkem Bir Mevkii veya Kendi Mevkiini veya Kendisini veya Bir Gemiyi, Bir Tayyareyi Düşmana Teslim Eden Kumandanların Cezası
Madde 62 - 1 - Aşağıda yazılı olan askerî şahıslar ölüm cezasiyle cezalandırılır:
A) Müstahkem bir mevkii; müdafaasına hizmet eden bütün vasıtaları kullanıp bitirmeksizin düşmana teslim eden mezkûr mevkiin kumandanı;
B) Emri altında bulunan müdafaa vasıtalarını ihmal ile kendisine mevdu mevkii terkeden veya düşman teslim eden kumandan;
C) Vazifesinin kendisinden talep eylediği her şeyi evvelden yapmayarak emri atlına tevdi edilen kıtaatın teslimisilah etmesini intaç edecek surette açık sahrada düşmanl mukavele yapan kumandan;
D) Askerî bir gemi ve tayyareyi ve yahut mürettabatını düşmana teslim etmemek için vazifenin kendisinden talep ettiği her şeyi evvelden yapmayarak düşmana teslim eden gemi ve tayyare kumandanı;
2 - B. ve C. fıkralarında yazılı olan cürümlerin faailleri az vahim hallerde, beş seneden az olmamak üzere, muvakkat ve yahut müebbet ağır hapis cezasiyle cezalandırılır.
ÜÇÜNCÜ FASIL
Yoklama Kaçağı, Bakaya, Saklı, Firar
Madde 63 - 1 - (Değişik: 6217 - 31.3.2011 / m.4) Barışta, 1111 sayılı Askerlik Kanununun 89 uncu maddesi uyarınca haklarında verilen idarî para cezası kesinleştikten sonra kabul edilecek bir özrü olmadan,
a) Yoklama kaçaklarından birlikte (...)(*) yoklamaya tabi oldukları doğumluların yurt genelinde normal sevk yılı içindeki son kafilesi gönderilmiş bulunanlar için, son kafilenin gönderilmesi tarihinden,
_____(*) Madde 63'ün birinci fıkrasının a bendinde yer alan “son”, ibaresi, 3.6.2012 tarih ve 28312 sayılı R.G.'de yayımlanan 22.5.2012 tarih ve 6318 sayılıKanun'un 27 maddesi hükmü gereğince madde metninden çıkarılmıştır.
_____b) Bakaya kalanlar için, bakaya kaldıkları tarihten,
c) İhtiyat erattan çağrılıp da birlikte işleme tabi olduğu kişiler gönderilmiş bulunanlar için, en son gönderilme tarihinden,
d) Yoklama kaçağı, saklı veya bakaya olup olmamasına bakılmaksızın askerlik şubesince sevk edildiği kıtasına katılmayan veya geç katılanlar için, kendilerine tanınan kanuni yol süresinin bitiminden,
itibaren dört ay içinde gelenler altı aya kadar, yakalananlar iki aydan altı aya kadar; dört aydan sonra bir yıl içinde gelenler iki aydan bir yıla kadar, yakalananlar dört aydan bir yıla kadar; bir yıldan sonra gelenler dört aydan iki yıla kadar, yakalananlar altı aydan üç yıla kadar hapis cezasıyla cezalandırılır.
2 - (Değişik: 4257 - 15.6.1942) Seferberlikte birinci fıkrada yazılı olanlarla ruhsatlılardan sevk gününün bitmesinden itibaren yedi gün içinde gelenler bir aydan bir seneye, elde edilenler dört aydan iki seneye kadar, yedi günden sonra üç ay içinde gelenler iki seneden aşağı olmamak üzere elde edilenler üç seneden aşağı olmamak üzere hapis, üç aydan sonra kendiliğinden gelenler beş seneden az olmamak üzere ağır hapis elde edilenler ölüm cezasına mahkûm edilirler. Az vahim hallerde ölüm cezası yerine müebbet veya on seneden aşağı olmamak üzere ağır hapis cezası verilir ve diğer hallerde gösterilen cezalar yarıya indirilir.
Çağrılıpta Gelmiyen Yedek Subaylarla Askerî Memurların Cezaları
Madde 64 - (Değişik: 4257 - 15.6.1942 / m.1) 1 - Hazarda askerî hizmete çağrıldığı halde 1076 sayılı Kanunun 15 inci maddesine tevfikan Milli Müdafaa Vekaletince emredilen müddet içinde askerlik şubesine gelmiyen yedek subay ve askerî memurlardan bu müddetin bitmesinden sonra on beş gün içinde elde edilenler bir aydan altı aya kadar, on beş günden sonra üç ay içinde elde edilenler altı aydan bir seneye kadar hapis ve üç aydan sonra elde edilenler beş seneye kadar ağır hapis cezasiyle cezalandırılır. Bu müddetler içinde kendiliğinden gelenlerin cezaları yarıya indirilir.
2 - Seferberlikte çağrıldığı halde muayyen müddet içinde askerlik şubesine gelmiyen yedek subaylarla askerî memurlardan bu müddetin bitmesinden sonra yedi gün içinde gelenler üç aydan iki seneye kadar, elde edilenler altı aydan üç seneye kadar, yedi günden sonra üç ay içinde gelenler iki seneden ve elde edilenler üç seneden aşağı olmamak üzere hapis, üç aydan sonra gelenler beş seneden az olmamak üzere ağır hapis, elde edilenler ölüm cezasiyle cezalandırılırlar.
3 - Askerî hizmet için yapılan davet üzerine şubeye gelen yedek subay ve askerî memurlardan mahalli müretteplerine hazarda on iki ve seferberlikte dört gün içinde hareket etmiyenler veya yol müddeti hariç olarak bu müddetlerin yarısından fazla bir müddeti yolda geçirerek vazife ve memuriyetlerine iltihak etmiyenler hazarda üç aya kadar ve seferberlikte üç aydan beş seneye kadar hapsolunurlar. Bu fıkrada ve 65 inci maddede yazılı müddetler halin icabına göre Milli Müdafaa Vekilliğince azaltılabilir veya uzatılabilir.
Az vahim hallerde 63 üncü maddenin son fıkrasında yazılı hükümler bu maddede yazılı olan cezalar hakkında da tatbik olunur.
4 - 1076 sayılı Kanunun 13 ve 15 inci maddelerinde yazılı haller bu maddenin tatbikında da nazara alınır.
Vazife ve Memuriyetlerine Gitmeyenlerin Cezaları
Madde 65 - (Değişik: 6889 - 25.1.1967 / m.1) Tayin olunduğu vazife ve memuriyet emrinin tebliğinden itibaren mazaretsiz hazarda 15 ve seferberlikte 6 gün içinde hareket etmiyen veya yol müddeti hariç olarak hazarda 7, seferde 3 günden fazla bir müddet yolda geçirerek vazife ve memuriyetlerine iltihak etmiyen subaylar, askerî memurlarla astsubaylar üç aya kadar ve seferberlikte üç aydan beş aya kadar hapsolunurlar. Tekerrürü halinde ilk fiil hazarda ise altı ay ve seferberlikte ise sekiz ay ve her iki fiil seferberlikte ise bir sene hapsolunurlar.
Yukarda hareket ve iltihak için tayin olunan müddetlerin bitmesinden itibaren hazarda altı, seferberlikte üç gün içinde kıtasına iltihak etmiyenler hakkında da 66 ncı madde hükümleri tatbik olunur.
Firar ve Cezası
Madde 66 - (Değişik: 3574 - 14.6.1989 / m.2) 1) Aşağıda yazılı askerî şahıslar bir yıldan üç yıla kadar hapsolunur:
a) Kıt'asından veya görevi icabı bulunmak zorunda olduğu yerden izinsiz olarak altı günden fazla uzaklaşanlar,
b) Kıt'asından veya görevini yapmakta olduğu yerden izin, istirahat veya hava değişimi alarak ayrılanlardan, dönmeye mecbur bulundukları günden itibaren altı gün içerisinde özürsüz olarak gelmeyenler.
2) Aşağıda yazılı hallerde hapis cezası iki yıldan aşağı olamaz.
a) Suçlu, silâh, mühimmat ve bunların teçhizat veya nakil vasıtalarından ve hayvanlardan birini veya ordu hizmetine tahsis edilen herhangi bir şeyi beraberinde götürmüş ise;
b) Suçlu hizmet yaparken kaçmış ise;
c) Suçlu mükerrir ise;
3) Seferberlikte bu maddede yazılı mehiller yarıya indirilir.
Yabancı Memlekete Firar Edenlerin Cezaları
Madde 67.- (Değişik: 5080 - 22.1.2004 / m.1) Aşağıda yazılı fiilleri işleyen asker kişiler, yabancı ülkeye kaçmış sayılarak bir seneden beş seneye kadar hapis cezası ile cezalandırılırlar:
A) Herhangi bir nedenle izinli olsa dahi, yabancı ülkeye gitme müsaadesi bulunmaksızın ülke sınırları dışında üç günü geçirenler.
B) Ülke sınırları dışındaki bir askeri birlik veya görev yerinden, deniz veya hava aracından kaçıp da bu durumda üç günü geçirenler.
C) Ülke sınırları dışındaki bir askeri birlikten, deniz veya hava aracından herhangi bir nedenle ayrı düşüp de askeri veya sivil bir Türk resmi makamına veya müttefik devlet makamlarına özürsüz olarak müracaat etmeksizin üç günü geçirenler.
D) Harp esiri iken serbest bırakılıp da askeri veya sivil bir Türk resmi makamına veya müttefik devlet makamlarına teslim olmak üzere harekete geçme imkanı doğduğu halde, özürsüz olarak hareketsiz kalan ve bu durumda üç günü geçirenler.
Aşağıda yazılı hallerde üç seneden yedi seneye kadar hapis cezası verilir:
A) Fail beraberinde silah, mühimmat, savaş araç veya gerecini götürmüş ise.
B) Fail hizmet yaparken kaçmış ise.
C) Fail mükerrir ise.
Seferberlik ve savaş halinde, bu maddede yazılı mehil bir güne iner. Bu maddedeki suçu seferberlikte işleyenlere beş seneden, savaş halinde işleyenlere ise yedi seneden aşağı olmamak üzere ağır hapis cezası verilir.
Mehil İçinde Yakalananların Cezası
Madde 68 - (Değişik: 4551 - 22.3.2000 / m.15 - Yürürlük m.39) 66 ve 67 nci maddelerde yazılı olan süreler içinde yakalananlara iki aydan altı aya kadar hapis cezası verilir.
Aşağıda yazılı hallerde, gün unsuru aranmaz ve ceza artırılır.
A) Fail beraberinde silah, mühimmat, savaş araç ve gerecini götürmüş ise,
B) Fail hizmet yaparken kaçmış ise.
Düşman Tarafında, Düşman Karşısında, Mahsur Mevkiden Kaçanların Cezası
Madde 69 - 1 - Düşman tarafına kaçan ölüme mahkûm edilir.
2 - Düşman karşısında veya mahsur bir mevkiden kaçan müebbet veya muvakkat ağır hapis ile cezalandırılır. Vahim hallerde ölüm cezası verilebilir.
Sözleşerek Firar ve Cezası
Madde 70 - 1 - İkiden ziyade askerî şahıslar önceden kararlaştırarak toplu kaçarlarsa sözleşerek firar sayılır.
2 - Suçlular yabancı memlekete kaçmışlar ise ön ayak olanlar beş seneden yedi seneye kadar; ön ayak olanlar subay veya askerî memur ise beş seneden on seneye kadar ağır hapis ile cezalandırılırlar.
3 - Suçlular vatan içine kaçmışlarsa ön ayak olanlar iki seneden beş seneye kadar, ön ayak olan subay veya askerî memur ise beş seneden yedi seneye kadar ağır hapis ile cezalandırılırlar.
4 - Sözleşerek kaçan diğer suçlular bir seneden üç seneye kadar hapsolunur. Firar yabancı memlekete ise ceza bir kat arttırılır.
5 - Seferberlikte sözleşerek firara ön ayak olanlar ölüm cezasiyle cezalandırılırlar, diğer suçluların cezaları muayyen cezanın yarısı kadar arttırılır.
6 - (...) (Madde 70 in (6) No.lu fıkrası, 14.6.1989 tarih ve 3574 sayılı Kanunun 4 üncü maddesi hükmü gereğince yürürlükten kaldırılmıştır.)
Erbaşların Rütbelerinin Geri Alınması
Madde 71 - (Değişik madde ve başlığı: 4551 - 22.3.2000 / m.16 - Yürürlük m.39) Firar ve izin tecavüzü cürümlerinden hüküm giyen erbaşların rütbelerinin geri alınmasına da hükmolunur.
Firar Cezalarının Sonraya Bırakılması
Madde 72 - 1 - (...) (Madde 72 nin (1) No.lu fıkrası, 25.10.1963 gün ve 353 sayılı Kanunun 259. maddesi hükmü gereğince yürürlükten kaldırılmıştır.)
2 - Bunlar sevkolunurken; yollardan, misafirhanelerden, bulundukları kıta ve müesseselerden tekrar kaçarlarsa evvelce mahkûm oldukları ceza iki misline iblağ olunur.
Geri Gelen Kaçakların Cezalarının İndirilmesi
Madde 73 - Kaçak kaçtığından altı hafta seferberlikte bir hafa içinde kendiliğinden geri gelirse yukarıki maddelere göre verilecek cezalar yarısına kadar indirilir. Ölüm cezası yerine müebbet ağır hapis yahut beş seneden az olmamak üzere ağır hapis cezası verilir.
Firara Kalkışanları Haber Vermiyenlerin Cezası
Madde 74 - Bir firar teşebbüsünü doğru olarak haber alıpta firarın önü alınabilecek bir zamanda bunu amirine haber vermekte ihmal eden askeri şahıs, eğer firar vuku bulmuş ise altı aya kadar ve firar seferberlikte vuku bulmuş ise iki seneye kadar hapsolunur.
Kaçaklara Yardım Edenlerin Cezaları
Madde 75 - 1 - (Değişik: 4726 - 30.4.1945 / m.2) Asker kişileri kaçmağa kışkırtan veya kaçmalarını veya kaçaklığın devamını kolaylaştıran veya kaçakları, izinsizleri, bakayayı, yoklama kaçaklarını, saklıları ve çağrılıp da gelmiyen yedek subaylarla yedek askerî memurları bilerek özel ve resmi hizmete alanlar veya gizliyenler veya Devlet, il ve belediyelerle bunların deneti altındaki bütün kuruluş ve kurumlarda ve banka ve kamu faydasına çalışan dernek ve mesleki kuruluşlada her ne suretle olursa olsun çalıştıranlar ve Hükümetten yapılacak tebligat üzerine işlerinden çıkarmıyanlar barışta üç aydan bir yıla ve tekerrüründe bir yıldan üç yıla, seferberlikte veya olağanüstü hallerde altı aydan iki yıla kadar hapis ve bu eylemin seferberlikte veya olağanüstü hallerde tekerrüründe yedi yıla kadar ağır hapis cezasiyle cezalandırılır.
2 - Seferberlikte herhangi bir suretle askerî kuvveti tenkise sebep olacak surette vakıa gayrimutabık kasten vesika verenler birinci defasında iki seneden beş seneye kadar ağır hapis ve mükerrirler ölüm cezasiyle cezalandırılırlar.
Tutukevi veya Cezaevinden Kaçmak veya Kaçmaya Aracı Olmak
Madde 76 - (Değişik madde ve başlığı: 4551 - 22.3.2000 / m.17 - Yürürlük m.39) Askerî tutukevi veya cezaevinden kaçmak veya kaçmaya aracı olmak suçlarını işleyen asker kişiler hakkında, Türk Ceza Kanununun İkinci Kitabının Dördüncü Bab Yedinci Faslında yer alan hükümler uygulanır.
Ancak, askerî ceza ve tutukevlerinden altı gün veya daha fazla süre ile kaçan asker kişilere verilecek hapis cezası veya asıl cezaya ilave olunacak hürriyeti bağlayıcı ceza bir yıldan az olamaz.
Göz veya Oda Hapsi Ceza Yerinden Kaçmak, Infaz Şartlarına Uymamak, Kaçmaya Aracı Olmak
Madde 77 - (Değişik madde ve başlığı: 4551 - 22.3.2000 / m.18 - Yürürlük m.39) Disiplin mahkemeleri ile disiplin amirleri tarafından verilen göz veya oda hapsi cezalarının çekildiği yeri terk edenlere veya cezanın diğer infaz şartlarını yerine getirmeyenlere, bir aydan altı aya kadar hapis cezası verilir.
Göz veya oda hapsi ceza yerinden kaçanlara, aracı olanlara veya ihmal yahut kayıtsızlıkları ile kaçmalarına sebebiyet verenlere de aynı ceza uygulanır.
Göz veya oda hapsini çekmekte olduğu yeri terk fiili, altı gün veya daha fazla devam etmiş ise, verilecek hapis cezası bir yıldan az olamaz.
Düşman Tarafına, Yabancı Memlekete Kaçanlar Hakkında Mali ve Fer'i Cezalar
Madde 78 - A) 1 - Düşman tarafına kaçan veya seferberlikte mükellef olduğu hizmetten uzak kalmak kastiyle yabancı bir memlekete sığınanların veya yabancı memlekette kalanların mevcut ve ileride vücut bulacak menkul ve gayrimenkul bütün mal ve mülklerinin millet namına zaptına karar verilir. Bu karar verilirken suçlunun hısımları bir müdafi tayin etmek hakkını haizdirler.
2 - Bu karar maznuna, mümkün olmadığı halde onun son ikametgâhına tebliğ olunur ve askerî mahkeme kapısına asılır, gazetelerle ilan olunur. Seferberliğin bittiğini bildiren emir tarihinden üç ay içinde bu tebilğ bir kere daha yapılır.
3 - Zabıt kararının bir hulâsası karar tarihinden sekiz gün içinde tapu idarelerine ve gaiplerin mallarını idare ile muvazzaf olan makama tebliğ olunur.
4 - Zaptına karar verilen mal ve mülkler mezkur idareler tarafından satılıncaya kadar mahcuz kalır. Bu mal ve mülkler satılmazdan evvel maznun gelir ve yahut yakalanır da muhakemesi yapılırsa haciz kaldırılır.
5 - Suçlunun kanunen infaka mecbur olduğu kimselerin geçinmeleri son ikametgâhı sulh hakiminin emriyle haczolunan mallarından kıymetlerine göre temin olunabilir.
B) 1 - Suçlunun füruu, baba ve anası, kardeşleri yahut karısı sağ ise, ölüme bağlı tasarruf hükümlerine göre (K. M. 452, 453) bu kimselerin mahfuz hisseleri miktarı kendilerine verilir ve mütebakisi millet menfaatine satılır. Bu mirasçılardan kimse bulunmazsa, bütün mallar millet menfaatine satılır.
2 - Suçlunun gelmesine maddi bir imkansızlığın sebebiyet verdiği resmi tahkikat ile sabit olmaz ise veya hısımları tarafından ispat edilemez ise (A) fıkrasının 2 rakamında yazılı olduğu üzere seferberlik bittikten sonra yapılacak son tebliğ tarihinden bir sene sonunda zabıt kararı katileşir ve zaptolunan mallar satılır.
3 - Zaptolunan mallar devlet mallarının satılmasına dair kanunlara ve nizamnamelere göre satılır.
4 - Malların satılmasına ve kıymetlerine karşı itirazlar suçlunun Türkiye’de bulunduğu son ikametgâhı veya son bulunduğu mahal mahkemelerine arz olunur.
5 - Suçlunun borçları mirasçılara terkedilen hisselerden istifa olunur. Mirasçı yoksa bütün malların dörtte üçü suçlunun borçlarına karşılık teşkil eder.
6 - Mallar satıldıktan sonra A fıkrasının 2 numarasında yazılı müddetin hitamından evvel suçlunun ölmüş olduğu anlaşılırsa satılan malların bedeli mirasçılarına verilir.
7 - Zaptolunan mallar satıldıktan sonra vicahî muhakeme neticesinde suçlu beraat ederse geldiği veya yakalandığı günden ilerisi için bütün medeni haklarına sahip olur. Geçen zaman için mallarının zaptedilmesi yüzünden kendisine ve ailesine vâkı olan zarar ve ziyanın tazminini Devletten talep ve iddia edebilir.
C) 1 - Şahsi servetini gizlemek, elinden çıkarmak veya azaltmak kastiyle seferberlikte gerek hayatta bulunanlar arasında cari olan ve gerek ölüme bağlı bulunan akit ve tasarruflardan birine dair suçlu tarafından karşılıklı veya karşılıksız doğrudan doğruya veya bilvasıta yapılan her türlü talep ve müracaatlar ve muamelelerin muteber olmayacağı zabıt karariyle beraber karar altına alınır.
2 - (A) fıkrasında gösterilen suçlunun mallarının zaptına karar verilmeden veya verildikten sonra bu suçlunun bütün mallarının veya bir kısmının kaçırılmasına veya azaltılmasına doğrudan doğruya ve bilvasıta bilerek yardım eden bütün devlet memurları, varisler, ticari ve mali müesseseler, şirketler ve bütün üçüncü şahıslar bu suretle gizlenen veya kaçırılan mallar kıymetinin iki mislinden az ve üç mislinden çok olmamak üzere ağır para cezasına mahkûm olurlar.
D) Suçlu Kanunu Medeni mucibince haiz olduğu vesayete mütaallik bütün haklarını zayi eder.
E) Bu maddedeki suçlar hakkında, dava ve ceza müruru zamanı işlemez.
DÖRDÜNCÜ FASIL
Kendisini Askerliğe Yaramıyacak Hale Getirmek ve Askerlikten Kurtulmak İçin Hile Kullanmak
Kendini Askerliğe Yaramıyacak Hale Getirenlerin Cezası
Madde 79 - 1 - Kendisini kasten sakatlayan veya herhangi bir suretle askerliğe yaramıyacak bir hale getiren veya kendi rızasiyle bu hale getirten bir seneden beş seneye kadar hapis cezasiyle cezalandırılır.
2 - Fiil her nev’i askerî maksatlar için çalışmak kabiliyetini mahvetmiş ise suçlu yedi seneye kadar ağır hapis ile cezalandırılır.
3 - Fiil seferberlikte yapılmışsa on seneye kadar ağır hapis, düşman karşısında yapılmışsa yapan ölüm cezasiyle cezalandırılır.
Başkasını Askerliğe Yaramıyacak Hale Getirenlerin Cezası
Madde 80 - 79 uncu maddede yazılı fiilleri bilerek başkasına yapan dahi aynı ceza ile cezalandırılır.
Askerlikten Kurtulmak İçin Hile Yapanlar
Madde 81 - (Değişik: 2862 - 18.12.1935 / m.9) 1 - Askerlik çağına girenlerden askerlikten büsbütün veya kısmen kurtulmak maksadiyle ismini değiştirenler, başkasını kendi yerine tabip muayenesine veya askere gönderenler, başkasının hüviyet cüzdanını veya askerî vesikasını kullananlar, askerlik işlerinde sahte şehadetname veya evrak kullanan yahut her ne suretle olursa olsun hile ve desise yapanlarla kıt'aya veya bir müesseseye intisab ettikten sonra kendisinin yapmağa mecbur olduğu hizmetten büsbütün veya kısmen kurtulmak maksadiyle hile yapanlar on seneye kadar ağır hapis cezasiyle cezalandırılırlar.
2 - (Değişik: 4551 - 22.3.2000 / m.19 - Yürürlük m.39) Yukarıdaki fıkrada yazılı cezalar suç ortaklarına da uygulanır. Az vahim hallerde altı aydan beş seneye kadar hapis cezası verilir.
BEŞİNCİ FASIL
Askeri İtaat ve İnkıyadı Bozan Suçlar
Amir veya üstü tehdit (*)
_____
(*) Madde 82'nin "Amir veya Üste Saygısızlık ve Tehdit" şeklindeki başlığı, 16.2.2013 tarih ve 28561 sayılı R.G' de yayımlanan 31.1.2013 tarih ve 6413 sayılı Kanun'un 45/3-a. maddesi hükmü gereğince değiştirilmiş ve madde metnine işlenmiştir.
_____
Madde 82 - (Değişik madde ve başlığı: 4551 - 22.3.2000 / m.20 - Yürürlük m.39) (...) (MADDE 82'nin birinci fıkrası, 16.2.2013 tarih ve 28561 sayılı R.G' de yayımlanan 31.1.2013 tarih ve 6413 sayılı Kanun'un 45/3-c. maddesi hükmü gereğince yürürlükten kaldırılmıştır.)
Amir veya üstünü herhangi bir suretle tehdit edenlere, altı aydan iki seneye kadar hapis cezası verilir. Fiil toplu asker karşısında veya silahlı iken veya hizmet esnasında işlendiği takdirde, verilecek hapis cezası bir yıldan az olamaz.
Bilerek Doğru Söylemeyenlerin Cezaları
Madde 83 - (...) (Madde 83, 22.3.2000 tarih ve 4551 sayılı Kanunun 38. maddesi hükmü gereğince, yayım tarihi (26.3.2000) nden iki ay sonra yürürlüğe girmek üzere yürürlükten kaldırılmıştır.)
Yalan yere şikâyet (*)
_____
(*) Madde 84'ün "Yalan Yere veya Usulsüz Şikayet Edenlerin Cezaları" şeklindeki başlığı, 16.2.2013 tarih ve 28561 sayılı R.G' de yayımlanan 31.1.2013 tarih ve 6413 sayılı Kanun'un 45/3-a. maddesi hükmü gereğince değiştirilmiş ve madde metnine işlenmiştir.
_____
Madde 84 - 1. Doğru olmadığını bildiği iddialarla şikayete kalkışan üç aya kadar hapsolunur.
2. (...) (MADDE 84'ün ikinci fıkrası, 16.2.2013 tarih ve 28561 sayılı R.G' de yayımlanan 31.1.2013 tarih ve 6413 sayılı Kanun'un 45/3-c. maddesi hükmü gereğince yürürlükten kaldırılmıştır.)
Amir ve Mafevkine Hareket Edenlerin Cezaları
Madde 85 - 1. (Değişik: 4551 - 22.3.2000 / m.21 - Yürürlük m.39) Bir amire veya üste hakaret eden üç aydan bir seneye kadar hapis cezası ile, hakaret hizmet esnasında yahut hizmete müteallik bir muameleden dolayı vuku bulursa altı aydan üç seneye kadar hapis cezası ile cezalandırılır.
2. Hakaret bir maddei mahsusa tayini ile vukua gelmiş ise altı aydan beş seneye kadar hapsolunur.
3. Hakaret umuma teşhir olunmuş yazı, resim veya sari neşir vasıtalariyle veya resmi makamlara verilipte üzerine muamele cereyan etmiş evrak ile yapılmış ise bir seneden beş seneye kadar hapsolunur.
İtaatsizlik ve Cezası
Madde 86 - (...) (Madde 86, 22.3.2000 tarih ve 4551 sayılı Kanunun 38. maddesi hükmü gereğince, yayım tarihi (26.3.2000) nden iki ay sonra yürürlüğe girmek üzere yürürlükten kaldırılmıştır.)
İtaatsizlikte Israr Edenlerin Cezası
Madde 87 - 1. (Değişik: 4551 - 22.3.2000 / m.22 - Yürürlük m.39) Hizmete ilişkin emri hiç yapmayan asker kişiler bir aydan bir seneye kadar, emrin yerine getirilmesini söz veya fiili ile açıkça reddeden veya emir tekrar edildiği halde emri yerine getirmeyenler, üç aydan iki seneye kadar hapis cezası ile cezalandırılırlar.
2. Yukarıki fıkrada yazılı suçlar seferberlikte yapılırsa beş ve düşman karşısında yapılırsa on seneye kadar ağır hapis cezası hükmolunur.
Toplu Asker Karşısında veya Hizmetten Savuşmak İçin veya Silahlı İken Yapılan İtaatsizliğin Cezaları
Madde 88 - (Değişik: 4551 - 22.3.2000 / m.23 - Yürürlük m.39) 87 nci maddede yazılı itaatsizlik suçlarını; toplu asker karşısında yahut silah başı emrine karşı veya silahlı iken veya hizmetten kısmen veya tamamen sıyrılmak kastı ile yapanlar altı aydan beş seneye kadar hapis, seferberlikte beş seneye kadar ağır hapis ve düşman karşısında on seneden aşağı olmamak üzere ağır hapis cezası ile cezalandırılırlar.
Büyük Zararlar Veren İtaatsizliğin Cezaları
Madde 89 - 1. (Değişik: 4551 - 22.3.2000 / m.24 - Yürürlük m.39) Emre itaatsizlik sonucu bir insanın hayatını tehlikeye koyan, memleketin veya bir askerî birliğin güvenliğini veya savaş hazırlığını veya eğitimini önemli derecede ihlal eden veya büyük bir zarar meydana getiren yahut başkasının malına önemli bir zarar veren asker kişiler, bir seneden on seneye kadar hapis, seferberlikte iki seneden onbeş seneye kadar ağır hapis cezası ile cezalandırılırlar.
2. Düşman karşısında ölüm cezası veyahut on beş seneden aşağı olmamak üzere ağır hapis ile cezalandırılır.
Mukavemet ve Cezası
Madde 90 - 1. Bir amiri veya mafevkini zorla ve tehdit ile hizmet emrini ifadan menetmeğe, yahut hizmete müteallik bir muameleyi yapmak veya yapmamak için zorlamağa kalkışan mukavemet cürmünü yapmış olur. Bu cürmü işleyenler altı aydan on seneye kadar, az vahim hallerde üç aydan az olmamak üzere hapis, seferberlikte iki seneden, az vahim hallerde altı aydan aşağı olmamak üzere hapis cezalariyle cezalandırılır.
2. Mukavemet cürmü âmirin muhafazasına memur olan yahut bu maksatla getirilen erbaşa ve ere karşı yapılırsa yine aynı ceza verilir.
Amire ve Mafevka Fiilen Taarruz Edenlerin Cezaları
Madde 91 - 1. Amire veya mafevke fiilen taarruz eden veya fiilen taarruza teşebbüs eden üç seneden, az vahim hallerde altı aydan aşağı olmamak üzere hapsolunur.
2. Taarruz veya taarruza teşebbüs silahlı olarak veya bir hizmet esnasında veya toplu asker karşısında veyahut silâh ve tehlikeli bir alet ile yapılmış ise beş seneden az vahim hallerde bir seneden aşağı olmamak üzere suçluya hapis cezası verilir.
3. (Değişik: 5078 - 22.1.2004 / m.1) Taarruz, amirin veya mafevkin vücudunda tahribatı mucip olmuşsa onbeş seneden az olmamak üzere ağır hapis, eğer ölümü mucip olmuşsa müebbet ağır hapis, az vahim hallerde yirmidört seneden otuz seneye kadar ağır hapis cezası verilir. 4. (Değişik: 5078 - 22.1.2004 / m.1) Taaruz veya taarruza teşebbüs seferberlikte yapılmışsa yirmi seneden, az vahim hallerde onbeş seneden az olmamak üzere ağır hapis, eylem amir veya mafevkin vücudunda tahribatı mucip olmuşsa müebbet ağır hapis, ölümü mucip olmuş ise ölüm cezası verilir.
Tahrik Suretiyle Madunun Yaptığı Suçlar Hakkındaki Cezaların Nasıl İndirileceği
Madde 92 - 1. Bir âmir veya mafevk, askerî nizamlara ve askerlik kaidelerine mugayir muamelede bulunmak, yahut makam ve mevkiinin salahiyetini tecavüz etmek suretleriyle madunu tahrik eyler ve madun bu tahrik sebebiyle 82, 83, 84, 85, 86, 87, 88, 89, 90 ve 91 inci maddelerde yazılı suçlardan birini hemen yaparsa, Türk Ceza Kanunu’nun elli birinci maddesine göre madunun cezası hafifletilir.
2. Birinci fıkradaki tahriki yapanlar tahrikin nev’i ve mahiyetine göre 116, 117 ve 118 inci maddelerde yazılı cezalarla cezalandırılır.
Muharrik ve Cezası
Madde 93 - 1. Askerî şahıslardan birini amire veya mafevke karşı itaatsizliğe mukavemete, fiilen taarruza sevk ve tahrik eden muharrik sayılır.
2.(...) (MADDE 93'ün ikinci fıkrası, 16.2.2013 tarih ve 28561 sayılı R.G' de yayımlanan 31.1.2013 tarih ve 6413 sayılı Kanun'un 45/3-c. maddesi hükmü gereğince yürürlükten kaldırılmıştır.)
3. Suç teşebbüs derecesinde kalmışsa muharrik üç aydan iki seneye ve seferberlikte altı aydan beş seneye kadar hapsolunur. Ceza herhalde müteşebbisin cezasından şiddetli olmaz.
4. Suç yapılmışsa, muharrik cürme şerik olur.
İsyan Muharriki ve Cezası
Madde 94 - 1. Birden ziyade askerî şahısları hep birlikte amire veya mafevke itaatsizliğe veya mukavemete veyahut fiilen taarruza sevk ve tahrik eden isyan muharriki sayılır. Suç yapılmamış veyahut yapılmağa teşebbüs edilmemişse isyan muharriki beş seneden az olmamak üzere ağır hapis cezasiyle cezalandırılır.
2. Tahrik sebebiyle, askerî hizmete ehemmiyetli bir zarar gelmişse isyan muharriki on seneden az olmamak üzere ağır hapis cezasiyle cezalandırılır.
3. Seferberlikte isyan muharriki ölüm cezasiyle cezalandırılır.
Hilafı Salahiyet Askerlik İşleri İçin Toplananlar ve Müzakere Yapanların Cezaları
Madde 95 - (Değişik: 1590 - 25.5.1972 / m.1) 1. Hakkı ve görevi olmadığı halde askerî muamelât, teşkilât, harekât, tesisat veya tertibata müteallik işler hakkında:
a) Müzakare veya istişare için asker kişileri toplıyan,
b) Birlikte beyanat veya şikayette bulunmak üzere imza toplıyan,
c) Birlikte beyanat veya şikayette bulunan,
d) Her ne suretle olursa olsun gösteri veya tezahüratta bulunan,
Kim olursa olsun altı aydan üç seneye kadar hapsolunur.
2. (a) fıkrasında yazılı toplantıya bilerek katılanlar ile (b) fıkrasında yazılı beyanat ve şikayetlere imza koyanlar altı aya kadar hapsolunur.
3. Kendisine özel bir mezuniyet verilmediği halde, görevi ve sıfatı icabı muttali olduğu askerî muamelat, teşkilat, harekât, tesisat veya tertibata müteallik işler hakkında beyanat veren yazı yazan veya sair surette açıklamada bulunanlar her kim olursa olsun fiili daha ağır bir cezayı gerektirmediği takdirde altı aydan üç seneye kadar hapsolunur.
4. Astlık-üstlük münasebetlerini zedelemeye, âmir veya komutanlara karşı güven hissini yok etmeye matuf olarak alenen tahkir veya tezyif edici fiil ve harekette bulunanlar altı aydan üç seneye kadar hapsolunur.
5. Bu maddede yazılı suçların basın yoliyle işlenmesi halinde ceza artırılarak verilir.
6. Bu maddenin 3 ve 4 üncü fıkralarında yazılı suçlar hakkındaki soruşturma icrası Milli Savunma Bakanının iznine tâbidir.
Askerlikten Soğutanların Cezaları
MADDE 96 - (Değişik : 6413 - 31.1.2013 / m.45/3-b) Umuma teşhir olunmuş yazı, resim veya sair teşhir vasıtalarıyla veyahut seferberlikte sözle arkadaşlarını hoşnutsuzluğa kışkırtan, üç aydan beş seneye kadar hapsolunur.
Fesat ve Cezası
Madde 97 - 1. Birden ziyade askerî şahıslar bir amire veya mafevke hep birlikte itaatsizlik veya mukavemet veya fiilen taarruz etmek (M. 86, 90, 91) için ittifak ederlerse fesat sayılır ve ceza, ittifak edenlerin yapmak için ittifak ettikleri cürme tatbik edilecek kanun maddesine göre tayin ve ölüm ile müebbet ağır hapisten başka hallerde üç aydan iki seneye kadar arttırılır.
2. İttifak edenler eğer suçu işlerse ceza ölüm ve müebbet ağır hapisten başka hallerde 50 nci madde mucibince arttırılır.
Fesadı Haber Vermeyenlerin Cezası
Madde 98 - Fesat hakkında bir suretle haber alıpta fesada veya fesadın fiile çıkmasına manî olacak kadar vaktiyle malumat vermekte ihmal eden fesat, fiile çıktığı surette üç seneye kadar hapsolunur.
Fesadı Haber Verenlerin Cezadan Kurtulması
Madde 99 - Fesat için ittifak edenlerden biri, başka suretle malumat almadan fesadın fiile çıkmasına mümanaat mümkün olacak hal ve zamanda haber verirse, cezadan kurtulur.
Askerî İsyan ve Cezası
Madde 100 - Birden ziyade askerî şahıslar, gürültü patırdı ile veya alenen toplanarak bir amire veya mafevka itaatsizliğe veya mukavemet veya fiilen taarruza (M. 86, 90, 91) birlikte kalkışırlarsa "Askerî isyan" sayılır. Toplanmaya iştirak edenlerin her biri beş seneden ve seferberlikte on seneden az olmamak üzere muvakkat ağır hapis cezasiyle cezalandırılır.
Askerî İsyanda Önayak Olanların Cezaları
Madde 101 - 1. (Değişik: 5078 - 22.1.2004 / m.2) Askeri isyanın (M.100) reisi veya mürettibi veya ön ayak olanları ile asilerden amire ve mafevke zorla müessir fiillerde bulunanlar münferiden yaptıkları suç müebbet ağır hapis cezasını mucip değilse, on seneden az olmamak üzere muvakkat ağır hapis cezası ile cezalandırılır.
2. Askerî isyan, seferberlikte yapılmışsa birinci fıkradaki suçlulara ölüm cezası verilir.
Düşman Karşısında Askerî İsyan Suçlularının Cezası
Madde 102 - Askerî isyan (M. 100) düşman karşısında yapılmışsa isyana iştirak edenlerin hepsine ölüm cezası verilir.
Askerî İsyan ve Fesada İştirak Edenlerden Nadim Olanların Cezalarının Azaltılması
Madde 103 - 1. Bir fesada (M. 97) veya askerî isyana (M. 100) iştirak edipte amirlere veya mafevklere zorla müessir fiiller yapmadan evvel nedametle intizam ve inzıbata dönenler fesat ve isyanın reisi veya mürettibi veya önayakları değilseler iki seneye kadar hapsolunurlar.
2. Amir veya mafevka zorla müessir filler yapılmaksızın fesat ve isyana iştirak edenlerin hepsi intizam ve disipline dönerlerse reis veya mürettibi veya ön ayak olanları bir seneden beş seneye kadar hapsolunur.
Askerî Fesat ve İsyana İştirak Edenlerden Önayak Sayılacak Diğer Askerler
Madde 104 - Askerî fesad (M. 97) ve isyana (M. 100) iştirak edenlerden şunlar da reis ve müşevvik cezalariyle cezalandırılırlar.
A: Amir ve mafevk tarafından şahsına vâkı olan itaat emrine karşı itaatsizlikte söz ile veya fiilen ısrar eden;
B: Askerî işareti suistimal ederek veya sair işaretler vererek isyanın vukuunu kolaylaştıran;
C: Asiler arasında en büyük rütbesi veya en kıdemlisi olan.
Fesat ve İsyan Suçlularının Cezalarının Azaltılması
Madde 105 - 94, 100, 101 ve 104 üncü maddelerde yazılı suçlar az vahim oldukları halde 94 üncü maddenin birinci fıkrasında ve 100 üncü maddede yazılı cezalar altı ay ve seferberlikte bir sene hapis cezasına ve 94 üncü maddenin ikinci ve 101 inci maddenin birinci fıkrasında ve 104 üncü maddelerde yazılı olan cezalar bir sene hapis cezasına ve seferberlikte iki sene hapis cezasına ve 102 nci maddede yazılı ceza az vahim hallerde müebbeden ağır hapis veyahut beş seneden az olmamak üzera ağır hapis veya hapis cezalarına indirilebilir.
Askerî Karakol ve Nöbetçi ve Devriyeye Taarruz Edenlerin Cezaları
Madde 106 - (Değişik: 2034 - 27.6.1932 / m.4) Askerî karakola, nöbetçiye ve devriyeye hakaret eden veya bunları dinlemiyen veya bunlara mukavemette bulunan yahut fiilen taarruz eden bu suçları amire karşı yapmış sayılır ve öylece cezalandırılır.
Bu Fasıldaki Cezalar Maduna Tatbik Olunabilmesinin Şartı
Madde 107 - Bu fasılda madunlar hakkında tayin edilen ağır cezaların verilmesi için mafevkın rütbesi ve kıdemi herhangi bir suretle madunun malûmu bulunması şarttır. Madunun mafevkın vaziyetini bilmediği sabit olursa hakkında tertip olunacak ceza umumi hükümlere tabidir.
ALTINCI FASIL
Makam ve Memuriyet Nüfuzunu Suiistimal
Maduna Hizmetle Münasebeti Olmayan Emirler Verenlerin ve Mutalebede Bulunanların Cezaları
Madde 108 - (...) (Madde 108, 16.6.1964 tarih ve 477 sayılı Kanunun (53) üncü maddesiyle Cezalandırılması itibariyle aynı Kanunun 64 üncü maddesi hükmü gereğince yürürlükten kaldırılmıştır.)
Madun Suç Yapmak İçin Emir Verenlerin Cezası
Madde 109 - 1. Rütbe veya makam ve memuriyetinin nüfuz ve salahiyetini suistimal ederek, madununa bir suçun yapılmasını teklif eden, âmir veya mafevk iki seneye kadar hapsolunur.
2. Suç yapılır veya yapılmağa teşebbüs edilirse faili asliye muayyen olan ceza, emir veren hakkında (M. 50) artırılarak hükmolunur.
Madunun Şikayetnamesini Saklayan veya Geri Aldıranların Cezası
Madde 110 - Madunların verdikleri şikayetnameleri saklayanlar veya tehdit ederek geri aldıranlar beş seneye kadar hapsolunur.
Hak Edilmemiş veya Müsaade Olunmamış Disiplin Cezası Verenlerin Cazası
Madde 111 - Ceza vermek salahiyetini tecavüz ederek ve bilhassa hak edilmemiş veya müsaade olunmamış bir cezayı kasten verenler beş seneye kadar hapsolunur.
Askerî Mahkemeler Üzerinde Tesir Yapanların Cezası
Madde 112 - Memuriyetinin nüfuzunu suistimal ile askerî mahkemeler üzerinde tesir yapanlar beş seneye kadar hapsolunur.
Askerî Şahısları Mürettep Oldukları Yerlerden Geriye Sevkedenlerin Cezası
Madde 113 - 1. Askerlik hizmetine davet edilmiş olan kimseleri, makbul bir sebep olmaksızın mürettep oldukları mevki ve kıta ve müessesenin gayrısına sevkeden altı aya kadar hapsolunur.
2. Seferberlikte bu ceza bir seneden az olmamak üzere arttırılır.
Erleri Kanuna Muhalif Olarak Hizmetçiliğe Verenlerin Cezası
Madde 114 - (Değişik: 6078 - 25.3.1953 / m.1) Kanunen emir veya seyis eri almaya hakkı olmayanlara emir veya seyis eri verenlerle, bu emir veya seyis erini alıp istihsına müsaade veya müsamaha edenler, 1 aydan 6 aya kadar hapsolunur.
Emir veya seyis eri almak hakkını haiz olanlardan kendi emir veya seyis erini askerlik şeref ve haysiyetine uymayan şekillerde süfli hizmetlerde çalıştıranlar veyahut bunların vazifesi dışında kendi sanat, meslek veya şahsi işlerinde çalışmasına müsaade veya müsamaha edenler bir aydan 6 aya kadar hapsolunur.
Yukardaki haller haricinde askerleri hizmetçiliğe veya sair suretlerle çalışmaya verenlerle asker olsun olmasın alan veya çalıştıranlar 2 aydan bir seneye kadar hapsolunur.
Memuriyet Nüfuzunun Sair Suretle Kötüye Kullanılması
Madde 115 - (Değişik madde ve başlığı: 4551 - 22.3.2000 / m.25 - Yürürlük m.39) Emir vermek yetkisini veya memuriyet nüfuzunu kötüye kullanarak mevzuatın tayin ettiği ahvalden başka bir suretle herhangi bir gerçek veya tüzel kişi yahut astı hakkında keyfi bir işlem yapan yahut yapılmasını emreden amir veya üst, bir aydan iki seneye kadar hapis cezası ile cezalandırılır.
Bu işlem, siyasi bir amaçla yahut kişisel bir çıkar sağlamak için yapılmış veya yapılması emredilmiş ise, fiil başka bir suç oluşturmadığı takdirde altı aydan aşağı olmamak üzere hapis cezası verilir.
Maduna Sövüp Sayan veya Fena Muamelede Bulunanların Cezası
Madde 116 - (...) (Madde 116, 16.6.1964 tarih ve 477 sayılı Kanunun (55) inci maddesiyle Cezalandırılması itibariyle aynı Kanunun 64 üncü maddesi hükmü gereğince yürürlükten kaldırılmıştır.)
Maduna Müessir Fiiler Yapanların Cezası
Madde 117 - 1. Madununu kasten itip kakan, döven, veya sair suretlerle cismen eza verecek veya sıhhatini bozacak hallerde bulunan veyahut tazip maksadiyle madunun hizmetini lüzumsuz yere güçleştiren veya onun diğer askerler tarafından tazip edilmesine veya suimuamelede bulunulmasına müsamaha eden âmir veya mafevki iki seneye kadar hapsolunur.
2.(...) (MADDE 117'nin ikinci fıkrası, 16.2.2013 tarih ve 28561 sayılı R.G' de yayımlanan 31.1.2013 tarih ve 6413 sayılı Kanun'un 45/3-c. maddesi hükmü gereğince yürürlükten kaldırılmıştır.)
Müessir Fiillerle Madununun Vücudunda Tahribat Yapan veya Ölümüne Sebep Olan Mafevka Verilecek Ceza
Madde 118 - 1. 117 nci maddede yazılan fiiler madunun vücudunda tahrıbatı mucip olmuş ise âmir veya mafevk beş seneye kadar hapsolunur.
2. Daha ziyade vahim hallerde âmir ve mafevk altı aydan beş seneye kadar hapsolunur.
3. Fiil taammüden yapılmış ise âmir veya mafevk on seneye kadar ağır hapis cezasiyle cezalandırılır.
4. Fiil ömümü intaç etmiş ise fail on seneden az olmamak üzere ağır hapis cezasına mahkûm olur.
Mafevkin Cürüm Sayılmayacak Olan Fiilleri
Madde 119 - (Değişik: 2034 - 27.6.1932 / m.5) 1 - Bir madunun fiili taarruzlarını defetmek yahut mübrem ve müstacel bir zaruret ve tehlike halinde verdiği emirlere itaat ettirmek için bir mafevk tarafından yapılan müessir fiiller makam ve memuriyet nufuzunu suistimal telakki edilmez ve suç sayılmaz.
2 - Bu hüküm harbde veya eşkıya müsademeleri ve isyan yahut askerlik harekâtı ve mücrim takibatı gibi vazifeler başında mübrem surette elzem bir itaati temin için başka vasıtalar bulunmadığı takdirde bir subayın madunun ısrar ve mukavemetine karşı silâh kullanmaya mecbur kalması halinde de caridir.
3 - Mafevkin, hizmete ve askerliğe dair kusur ve hatalardan dolayı madunu tenkit ve muanaze etmesi hakaret sayılmaz.
Bu Fasıldaki Suçlarda Karakolun Vaziyeti
Madde 120 - (Değişik ilk cümle: 2034 - 27.6.1932 / m.6) Bu fasılda yazılı olan suçları yapan bir askerî karakol veya devriye yahut nöbetçi bu suçları yapan mafevk gibi ceza görür. Bu suçlar karakol amiri olan mafevka karşı yapılmış ise ceza arttırılır. (M. 50) 110 uncu maddenin hükümleri karakollar hakkında da caridir.
Askerliğe Ait Vesika Evrak Harita ve Şekilleri Yakanlar
Madde 121 - Askerliğe ve hesap işlerine dair olan defterleri ve müsveddeleri, vesikaları, hükümlü evrakı, harita ve şekilleri fena niyetle tahrip eden, yakan, yok eden veya ettiren on seneye kadar hapsolunur. Bunları muhafaza imkanı olmayıpta düşman eline geçmesinde düşman için fayda varsa bu fiiler suç sayılmaz.
YEDİNCİ FASIL
Seferberlikte İnsanlar ve Maallar Aleyhine Yapılan Cürümler
Ganimet Almak İçin Uzaklaşan Ganimet Alan ve Aldığı Şeyi Teslim Etmeyenler
Madde 122 - 1. Seferberlikte ganimet alma kastiyle kıtasından uzaklaşan veyahut ganimet hukukuna tabi bir şeyi ganimet namiyle kendiliğinden temellük eden üç seneye kadar hapsolunur.
2. Meşru surette aldığı ve fakat teslim ile mükellef bulunduğu şeyleri teslimden imtina ile temellük eden dahi aynı ceza ile cezalandırılır.
Yağmacılığın Tarifi
Madde 123 - Harbin mucip olduğu dehşet ve korkudan istifade veya askerî kuvvetini suistimal ederek:
A: Ahalinden birinin malını hakkız olarak zabt veya bir kimseyi malını vermeğe icbar eden;
B: Salahiyeti olmadığı halde ahaliden para veyahut zorla eşya toplayan veya memur olduğu istimvalin (tekâlifi harbiye) derecesinin kendi menfaatları için aşan yağmacı sayılır;
C: Alınan eşya erzak, sıhhi, levazım, giyecek, ısınılacak gibi şeyler yeme veya nakil vasıtalarına munhasır kalır ve andaki zaruri ihtiyaçlarla mütenasip bulunursa bu hareket yağmacılık sayılmaz.
Yağmacılığın Cezası
Madde 124 - Yağmacılık eden her askerî şahıs beş seneye kadar hapsolunur.
Bir Kimsenin Malını Tahrip veya İmha Edenlerin Cezası
Madde 125 - 1. Harb zarureti olmaksızın bir kimsenin mal ve mülkünü kasten tahrip ve imha edenler ve ağaçları kesenler ve mahsulat ve mezruata hasar iras edenler ve bunlar için emir verenler veya müsamahada bulunan âmir ve mavekler iki seneye kadar hapsolunur. Ve daha vahim hallerde yağmacı sayılırlar. (M. 123)
2. Yukarıdaki fiilleri yapanlarla emir veren veya müsamaha eden âmir ve mafevkler hakkında Adliye mahkemelerinde alakadarlar tarafından tazminat davası açılabilir. Ve bu fiilleri yapanlarla emir veren veya müsamaha eden âmir ve mafevkler icabeden tazminatla müteselsilen mahkûm olur.
Zorla, Müessir Fiillere Birden Ziyade Şahısların İştirakiyle Yağmacılık ve Cezası
Madde 126 - 1. Yağmacılık (M. 123) veya yağmacılıktan sayılan fiiller (M. 125) bir şahsa karşı zorla yapılırsa faili on seneye kadar ağır hapis cezasiyle cezalandırılır.
Eğer bu zorluk cismen tahribatı mucip olursa faili on seneden az olmamak üzere muvakkat ağır hapis cezasiyle mücazat olunur. Fiil ölümü mucip olursa faili ölüme mahkûm olur; az vahim hallerde müebbet ağır hapis cezası verilir.
2. Yukardaki fıkrada yazılı yağmacılığa birden ziyade şahıslar iştirak eylerse reis ve mürettebi ve önayak olanları ölüme mahkûm olur. Diğerleri birinci fıkra mucibince cezalandırılır. Bu yağmacılık bir şahsa karşı müessir fiillerde bulunmaksızın iştirak edenlere on seneye kadar ağır hapis cezası verilir.
Muharebe Meydanlarında Ölülerin, Esirlerin, Yaralıların Mallarına Tecavüz Edenler
Madde 127 - 1. Haksız olarak ve temellük kastiyle Türkiye Cumhuriyeti ve müttefikleri ordusundan muharebe meydanlarında ölü olarak kalmış olanların eşya ve paralarını alan veyahut muharebe meydanlarında veya yürüyüş esnasında veya hastanede veyahut nakliyat zamanında bir hastanın, bir yaralının veya nezaret ve muhafazası altına verilmiş olan bir harb esirinin bir şeyini alan veya zorla zapteden veyahut Hilâli Ahmer ve Salibi Ahmer'e mensup sıhhiye müesseselerini yağma ve tahrip eden veya bu bapta teşvikat ve tahrikât yapan ve emir veren on seneye kadar ağır hapis ile cezalandırılır. Az vahim hallerde beş seneye kadar hapsolunur.
2. Nakline memur olduğu yaralıyı bir sebep ve zaruret olmaksızın terkeden veyahut bir yaralıya işkence eden beş seneye kadar hapsolunur.
3. Yaralıyı soymak kastiyle işkence eden veya soyarken tekrar yaralayan ölüm cezasiyle cezalandırılır.
Kıtasından Geri Kalarak Ahaliye Taaddi Edenler
Madde 128 - 1. Mensup olduğu kıta veya askerî heyetten geri kalarak ahaliye taaddi eden altı aydan beş seneye kadar hapsolunur.
2. Bu fiile birden ziyade şahıslar iştirak ederek ahaliyi tazyik etmiş olurlarsa veyahut fiil yağmacılık (M. 123 ve 125) şeklini almış olursa müştereklerden her biri on seneye kadar ağır hapis cezasiyle cezalandırılır.
Fiillerin Türk Vatandaşlarına Karşı Yapılmasının Cezası
Madde 129 - 123, 124, 125, 126 ve 128 inci maddelerde yazılı olan fiiller Türk Vatandaşlarına karşı yapılırsa ceza arttırılır. (M. 50) Eğer ceza Türk CezaKanununda daha şiddetli ise o kanun hükümleri tatbik olunur.
SEKİZİNCİ FASIL
Mallara Karşı Yapılan Diğer Cürümler
Hizmete Mahsus Eşyayı Tahrip ve Terk ve Kaybedenler
Madde 130 - (Değişik: 4551 - 22.3.2000 / m.26 - Yürürlük m.39) Askerî eşyayı kasten terk veya kısmen yahut tamamen tahrip eden, özürsüz kaybeden veya harabolmasına sebebiyet veren veya özel menfaati için kullanan asker kişiler, eşyanın değeri, önemi, meydana gelen hasarın miktarı ve fiilin işleniş şekline göre üç aydan iki seneye kadar hapis cezası ile cezalandırılırlar.
Suç konusu eşya; silah, mühimmat, savaş aracı veya gereci ise ceza artırılır.
Kaybedilen, kasten terk veya kısmen yahut tamamen tahrip edilen veya harabolmasına sebebiyet verilen eşyanın ödettirilmesine de ayrıca hükmolunur.
Eşyayı ve Malları Çalan, Satan, Rehne Veren ve Alanlar (*)
_____
(*) Madde 131 in başlığındaki "Askerî" sözcüğü, 27.6.1932 tarih ve 2034 sayılı Kanunun 7. maddesi hükmü gereğince yürürlükten kaldırılmıştır.
_____
Madde 131 - (Değişik: 2862 - 11.12.1935 / m.10) 1 - Askerî bir hizmet yaparken veya vazifeyi suistimal ederek bir hizmet veya vazifeden ötürü tevdi veya emanet edilmiş olan para veya kıymeti ne olursa olsun bir eşyayı yahut kendisine tevdi veya emanet edilmiş olmasa bile her türlü askerî erzak, eşya ve hayvanları çalanlar veya zimmetine geçirenler, yahut ihtilas edenler veya satanlar, yahut rehine verenler ve bunları bilerek satın alanlar veya rehin kabul edenler veya gizleyenler beş seneye kadar ağır hapis cezasiyle cezalandırılırlar.
(Değişik paragraf: 4551 - 22.3.2000 / m.27 - Yürürlük m.39) Az vahim hallerde, altı aydan üç seneye kadar hapis cezası hükmolunabilir.
Çalınan veya rehin edilen mallar bulunursa geri alınır. Yok edilen eşya, hayvan ve sairenin değerlerinin ödettirilmesine de hükmolunur.
2 - Yukarıki fıkrada yazılı fiiller silâh, cephane veya her hangi bir müdafaa vasıtasına taallûk ederse ceza arttırılır.
3 - Yukarıki iki fıkrada yazılı fiiler seferberlikte yapılırsa yapanlar hakkında on seneden aşağı olmamak üzere ağır hapis, az vahim hallerde iki seneden aşağı olmamak üzere beş seneye kadar ağır hapis cezası verilir.
Üstünün, Astının veya Arkadaşının Bir Şeyini Çalanlar
Madde 132 - (Değişik madde ve başlığı: 4551 - 22.3.2000 / m.28 - Yürürlük m.39) Bir üstünün, arkadaşının veya astının bir şeyini çalan asker kişiler, altı aydan beş seneye kadar hapis cezası ile cezalandırılırlar.
Bozuk Ölçü Kullananlar
Madde 133 - Bir terazi veya kantar veya herhangi bir ölçüyü ayarı bozuk olduğunu bilerek askerî bir hizmetin ifasında kullananlar, iki seneye kadar hapsolunur.
DOKUZUNCU FASIL
Hizmet ve Vazifenin İhlali
Hakikata Muhalif Rapor Lahiya Sair Evrak Tanzim ve İta Edenler
Madde 134 - 1. Hizmete veya tevdi edilen bir vazifeye mütaallik olarak kasten hakikate muhalif rapor veya takrir veya layiha ve sair resmi evrak tanzim eden veren veyahut bunların hakikate muhalif olduğunu bilerek mafevklere takdime delalet eden altı aydan üç seneye kadar hapis ile cezalandırılır.
2. (...) (Madde 134 ün (2) No.lu fıkrası, 22.3.2000 tarih ve 4551 sayılı Kanunun 38. maddesi hükmü gereğince, yayım tarihi (26.3.2000) nden iki ay sonra yürürlüğe girmek üzere yürürlükten kaldırılmıştır.)
Rüşvet
Madde 135 - Askerî şahıslardan herhangi biri Türk Ceza Kanununun 3 üncü babının 3 üncü faslında yazılı suçlardan birini işlerse o fasıldaki cezalarla cezalandırılır.
Dikkatsizlik Edenler
Madde 136 - 1. Her kim askerî karakolun veya müfrezenin veyahut hususi bir vazife ile mükellef olan bir kısım askerîn kumandanı veya subaylarından veyahut nöbetçi iken kasten veya tekâsülünden:
A) Kendisini, verilen vazifeyi yapamayacak hale korsa;
B) Nöbet mahallini terkederse yahut verilen sair talimata mugayir hareket ederse;
C) Her iki halde de bir mazarratı mucip olursa on dört günden az olmamak üzere katıksız hapis veya iki seneye kadar hapis ile cezalandırılır.
2. Yukarıki fıkrada yazılı suç seferberlikte yapılmışsa suçlu altı aydan az olmamak üzere hapis, düşman karşısında ölüm, az vahim hallerde bir seneden az olmamak üzere muvakkat veya müebbet ağır hapis ile cezalandırılır.
3. 2 nci fıkrada yazılı suç dolayısiyle ehemmiyetli bir zarar tehlikesi zuhura gelmişse üç aydan aşağı olmamak üzere hapis, bu tehlike düşman karşısında olduğu takdirde suçluya bir seneden az olmamak üzere ağır hapis cezası verilir.
Tekasül Dolayısiyle Esliha ve Harb Malzemesinden Bir Şeyin Hasara Uğramasına Sebep Olanlar
Madde 137 - Vazife veya hizmette tekâsül dolayısiyle bir gemi veya tayyarenin veya esliha ve harb malzemesinden birinin mühimce hasara uğramasına sebep olan (...)(*) üç seneye kadar hapsolunur.
_____(*) Madde 137'nin birinci fıkrasında yer alan “kısa hapis veya” ibaresi, 16.2.2013 tarih ve 28561 sayılı R.G' de yayımlanan 31.1.2013 tarih ve 6413 sayılıKanun'un 45/3-c. maddesi hükmü gereğince madde metninden çıkarılmıştır.
_____Askerî Mahkeme İşine Sekte Verenler
Made 138 - Askerî mahkemelerin vazifelerini ve muamelelerini makbul sebep olmaksızın geciktiren altı aya kadar hapsolunur.
Suç Yapılmasına Göz Yumanlar
Madde 139 - Bir askerî karakolun veya bir müfrezenin veya hususi bir vazife ile mükellef olan bir kısım askerîn kumandanı iken vayahut subaylarından veya nöbetçi iken manî olabileceği ve vazifeten men'e mecbur bulunduğu bir suçun yapılmasına göz yumarsa fiili kendisi yapmış gibi ceza görür.
Mahpus ve Mevkufları Firar Ettirenler
Madde 140 - Bir mevkuf veya mahpusu muhafaza ve nezarete memur olupta kasten kaçıran veya firarını kolaylaştıran veyahut amiri tarafından emrolunduğu veya vazifeten mecbur bulunduğu halde bir diğerini tevkif ve hapsetmiyen Türk Ceza Kanununun 301, 302, 303, 304, 305, 306 ve 307 nci maddeleri mucibince ceza görür.
Erzak Tağşiş Edenler
Madde 141 - Askerî tayınattan olan her nev’i zehair ve erzakı tağşiş veya tebdil eden veya ettiren veya bu suretle tağşiş veya tebdil olunmuş zehair ve erzakı bilerek tevzi eden veya ettiren üç seneye kadar hapsolunur.
Bozuk Erzaktan Tayınat Verenler
Madde 142 - Askerî tayınatı çürümüş bozulmuş zahire ve erzaktan veren veya verdiren iki seneye kadar hapsolunur.
Şartnameye Aykırı Mal veya Hizmet Kabul Etmek
Madde 143 - (Değişik madde ve başlığı: 4551 - 22.3.2000 / m.29 - Yürürlük m.39) Sözleşmeye bağlanmış yiyecek, giyecek, teçhizat veya diğer mal ve hizmetler ile her nev’i imalat ve inşaatı, sözleşmeye ilişkin şartname ve numunelerine uymadıkları halde kabul eden veya ettirenler üç yıldan az olmamak üzere hapis cezası ile cezalandırılırlar.
Fiil ceza kanunlarına göre daha ağır bir suç teşkil ediyorsa, ceza o kanuna göre tayin edilir.
Kabul edilen veya ettirilen eşya; silah, mühimmat, savaş aracı veya gereci ise veya suç seferberlik veya savaş halinde işlenmişse ceza artırılır.
Umumi Surette İhmal ve Tekâsül
Madde 144 - Kendisine tevdi edilen askerî bir işin ifasında bu kanunda yazılı hallerden başka Türk Ceza Kanunu mucibince cezayı mucip ihmal ve tekâsül gösteren ve vazifesini suistimal eden o kanun mucibince cezalandırılır. (T.C.K.B: F: 4)
ONUNCU FASIL
Askeri Disiplini Bozan Sair Fiiller
Madununa Nezarete İhmal Edenler, Madunun Suçları Hakkında Takibatta Bulunmayanlar
Madde 145 - (...) (Madde 145, 16.6.1964 tarih ve 477 sayılı Kanunun (54) üncü maddesiyle Cezalandırılması itibariyle aynı Kanunun 64 üncü maddesi hükmü gereğince yürürlükten kaldırılmıştır.)
Başkasının Yaralanmasına ve Ölmesine Sebep Olanlar
Madde 146 - Silahları ve cephanesi hakkında dikkatsizlik ve nizamlara ve emirlere talimatlara riayetsizlik doyayısıyla başkasının yaralanmasına veya ölmesine sebep olanlar hakkında Türk Ceza Kanununun 455 ve 459 uncu maddelerine göre ceza verilir.
İzinsiz Evlenenler
Madde 147 - (Yeniden Düzenleme: 2908 - 29.1.1936 / m.1) İzin alması icap eden askerî şahıslardan izinsiz evlenenler bir seneye kadar hapsolunurlar.
Evlenmeleri kanuna göre yasak olan askerî şahıslardan evlenenler üç aydan bir seneye kadar hapsolunurlar.
Siyasi Faaliyetlerde Bulunanlar
Madde 148 - (Değişik madde ve başlığı: 4551 - 22.3.2000 / m.30 - Yürürlük m.39) Askerî şahıslardan;
A) Siyasi bir partiye üye olmak için müracaat eden veya herhangi bir suretle siyasi partilere girenler,
B) Siyasi amaçla toplantı yapan veya aynı amaçla siyasi gösterilere katılanlar,
C) Siyasi amaçla nutuk söyleyen, demeç veren, yazı yazan veya telkinde bulunanlar,
D) Siyasi toplantılara resmi veya sivil kıyafetle katılanlar,
E) Herhangi bir sebeple yalnız veya toplu olarak siyasi mahiyette beyanname hazırlayan, hazırlanmış beyannameyi imzalayan, imzalatan veya yayın organlarına ulaştıran veya dağıtanlar,
Fiil daha ağır bir cezayı gerektirmediği takdirde, bir aydan beş yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılırlar.
Bu cürümler, seferberlikte işlenirse ceza iki misli olarak hükmolunur.
Müsaadesiz Hayri Cemiyetlere Girenler
Madde 149 - (...) (Madde 149, 22.3.2000 tarih ve 4551 sayılı Kanunun 38. maddesi hükmü gereğince, yayım tarihi (26.3.2000) nden iki ay sonra yürürlüğe girmek üzere yürürlükten kaldırılmıştır.)
ON BİRİNCİ FASIL
Askerlik Haysiyetine ve Şerefine Dokunan Suçlar ve Cezaları
Şeref ve Haysiyete Dokunan Fiiller ve Cezaları
MADDE 150 - (...) (MADDE 150, 16.2.2013 tarih ve 28561 sayılı R.G' de yayımlanan 31.1.2013 tarih ve 6413 sayılı Kanun'un 45/3-c. maddesi hükmü gereğince yürürlükten kaldırılmıştır.)
Kumar Oynayanlar
MADDE 151 - (...) (MADDE 151, 16.2.2013 tarih ve 28561 sayılı R.G' de yayımlanan 31.1.2013 tarih ve 6413 sayılı Kanun'un 45/3-c. maddesi hükmü gereğince yürürlükten kaldırılmıştır.)
Irza ve İffete Tecavüz Edenler
Madde 152 - (...) (Madde 152, 22.3.2000 tarih ve 4551 sayılı Kanunun 38. maddesi hükmü gereğince, yayım tarihi (26.3.2000) nden iki ay sonra yürürlüğe girmek üzere yürürlükten kaldırılmıştır.)
İffetsiz Bir Kimse Ile Evlenen veya Böyle Bir Kimse Ile Yaşayanlar
Madde 153 - (Değişik madde ve başlığı: 4551 - 22.3.2000 / m.31 - Yürürlük m.39) İffetsizliği anlaşılmış olan bir kimse ile bilerek evlenen veya evlilik bağını devam ettirmekte veya böyle bir kimseyi yanında bulundurmakta veya karı koca gibi herhangi bir kimse ile nikahsız olarak devamlı surette yaşamakta ısrar eden asker kişiler hakkında Türk Silahlı Kuvvetlerinden çıkarma cezasına, erbaşlar hakkında rütbenin geri alınmasına hükmolunur.
Bir kimseyle gayri tabiî mukarenette bulunan yahut bu fiili kendisine rızasıyla yaptıran asker kişiler hakkında, fiilleri başka bir suç oluştursa bile, ayrıca Türk Silahlı Kuvvetlerinden çıkarma cezası, erbaşlar için rütbenin geri alınması cezası verilir.
Talebelik Hukukunun Zıyaını Mucip Haller
Madde 154 - (...) (Madde 154, 22.3.2000 tarih ve 4551 sayılı Kanunun 38. maddesi hükmü gereğince, yayım tarihi (26.3.2000) nden iki ay sonra yürürlüğe girmek üzere yürürlükten kaldırılmıştır.)
DÖRDÜNCÜ BAP
Yalnız Harb Zamanında Askeri Kanunlara Tâbi Şahıslar Hakkındaki Hükümler
Orduya Mensup Olmayanlar Hakkında Bu Kanunun Tatbikî
Madde 155 - Türkiye Cumhuriyetine karşı vukubulan bir harbde herhangi bir hizmet veya mukavele ve taahhüt ve her hangi bir sebep ve suretle muharip Türk ordusu nezdinde bulunan veya orduyu takip eden şahıslar hakkında bu kanun hükümleri ve bilhassa harb hükümleri cari olur.
Bir Kıtanın Hizmetinde Bulunanların Mukavelelerinin Dahi Askerî Mahkemelerce Feshi
Madde 156 - Muharib askerî bir kıtaya hizmet veya mukavele ile münasebeti olanların mahkûm oldukları cezalarla birlikte bu hizmet ve mukavelenin feshine de askerî mahkemelerce hükmolunabilir.
Muharip Orduda Bulunan Yabancı Subaylara Bu Kanunun Tatbikî
Madde 157 - Muharip Türk ordusu nezdinde bulunmalarına müsaade edilmiş olan yabancı subaylar Tükiye Cumhuriyeti Hükümetince hususi mukarrerat yapılmamışsa Türk subayları hakkındaki hükümlere tabidirler. Bu subayların refakatlerinde bulunan şahıslar hakkında 155 inci madde hükmü tatbik olunur.
Harb Esirleri Hakkında Bu Kanunun Tatbikı
Madde 158 - (Değişik: 4257 - 15.6.1942 / m.1) 1 - Harb esirleri bir suç işlerse rütbelerine göre bu kanun mucibince cezalandırılırlar.
2 - Harb esirleri arasında astlık ve üstlük münasebetleri esaret hali başladıktan sonra cari değildir. Bunlar arasında astlık ve üstlük münasebetleri salâhiyetli kumandanlar tarafından verilen emirle teessüs edebilir.
Muharebe Meydanında Hiyanet ve Muhariplerin Mallarına Tecavüz Edenler Hakkında Bu Kanunun Tatbikî
Madde 159 - Türkiye Cumhuriyetine karşı ilan edilmiş olan bir harbde gerek bir Türk gerek bir yabancı 55, 56 ve 127 nci maddelerde beyan edilen suçları yaparsa bu maddelerde yazılı cezalarla cezalandırılırlar.
Harekat Mıntakasında Askere Tecavüz Edenler
Madde 160 - İlân olunan harekât mıntakasından asker ve jandarma subay ve erbaşına ve erine karşı 91 inci maddenin 3 ve 4 numaralı fıkralarında yazılı suçları yapan şahıslar hakkında o maddedeki cezalar tatbik olunur.
Yabancı Memlekette Türkiye Askerlerine, Memurlarına Makamlarına Karşı Cürüm İşleyenler
Madde 161 - Türkiye Cumhuriyeti askerleri tarafından işgal edilen bir yabancı memlekette gerek Türk, gerek bir yabancı Türkiye kıtaatı askerîyesinden birine veya bunlara mensup olanlara veyahut Türkiye Hükümetinin nasbettiği memurları ile makamlarına karşı Türkiye kanunları ve nizamnamelerinin cezayı mucip gördüğü bir fiili yaparsa bu fiil Türkiye Cumhuriyeti topraklarında yapılmış sayılır.
İKİNCİ KISIM
Disiplin Cezaları
BİRİNCİ BAP
Disiplin Cezalarının Şümulü
Disiplin Tecavüzü ve Kabahat
MADDE 162 : 191 - (...) (MADDE 162 ila 191, 16.2.2013 tarih ve 28561 sayılı R.G' de yayımlanan 31.1.2013 tarih ve 6413 sayılı Kanun'un 45/3-c. maddesi hükmü gereğince yürürlükten kaldırılmıştır.)
Son Maddeler
Madde 192 - (Değişik: 2862 - 11.12.1935 / m.13) Askerî Ceza Kanununun 75, 79 uncu maddelerile 78 inci maddesinin C fıkrasının iki numarasında ve askerî eşyayı satın almak, rehin olarak kabul etmek ve gizlemek fiillerine dair 131 inci maddede yazılı suçlar askerî mahkemelere tabi olmıyan siviller tarafından yapılırsa umumi mahkemeler bu kanun hükümlerini tatbik ederler.
İlga Edilen Kanunlar
Madde 193 - 1286 tarihli Askerî Ceza Kanunu ile ilave ve zeyilleri ve muaddel maddeleri ve mensubini askerîyenin siyasetle meni iştigali hakkındaki 25 Eylül 1328 ve Askerî Ceza Kanununun 169 uncu maddesi makamına kaim olan 16 Teşrinevvel 1328 ve seferde tekâlifi harbiye ve vesaiti nakliye komisyonlarına ve efradı cedidenin sevkine memur olanlar hakkındaki 21 Ağustos 1330 ve mafevk tarafından maduna yapılacak bazı ef'alin cürüm addolunmayacağına dair olan 30 Teşrinievvel 1330 ve 1286 tarihli Askerî Ceza Kanununun 101, 102, 103, 104 üncü maddesine matuf olan 3 Mart 1331 ve esrarı askerîye ve hiyaneti harbiye hakkındaki 16 Teşrinevvel 1330 ve seferde tart cezasının sureti tatbikına dair olan 25 Şubat 1330 tarihli kanunlarla zeyilleri ve sair kanunların bu kanuna muhalif olan hükümleri mülgadır.
Ek Madde 1 - (Ek: 2183 - 20.5.1933 / m.1) Aşağıda yazılı fiilleri ilk defa yapan subaylarla askerî memurlar ve Astsubay küçük zâbitlere iki aydan altı aya kadar hapis cezası verilir.
Tekerrürü halinde evvelce verilmiş olan ceza bir kat arttırılmakla beraber zabitlerle askerî memurlar hakkında (İhraç) Astsubay Astsubayler hakkında (rütbenin geri alınması) cezaları da birlikte hükmolunur.
A) Ticaret yapmak veya yaptırmak,
B) Ticari ve sınai müesseselerde vazife kabul etmek.
Ek Madde 2 - (Ek: 2183 - 20.5.1933 / m.2) Aşağıda yazılı fiilleri ilk defa yapan yedek subay hakkında iki aydan altı aya ve Astsubaylerle erler hakkında on beş günden üç aya kadar hapis cezası verilir.
Tekerrürü halinde cezaları bir kat arttırılmakla beraber Astsubayler hakkında (rütbenin geri alınması) cezası da birlikte hükmolunur.
A) Fiili hizmeti askerîlerini ifa esnasında bizzat ticaret veya sanatla iştigal etmek,
B) Ticari ve sınai müesseselerde vazife kabul etmek.
Ancak tebdili hava veya resmi mezuniyet suretiyle kıta ve müesseselerden ayrılanların askerlik kıyafetinden ayrılmak şartiyle kendi iş ve sanatlariyle iştigalleri caizdir.
Ek Madde 3 - (Ek: 2183 - 20.5.1933 / m.3) Askerî doktorların bizzat hususi hastane açmaları memnudur. Hilafında hareket, birinci madde mucibince cezayı müstelzimdir. (...) Ek Madde 3'ün üçüncü cümlesi, Anayasa Mahkemesi'nin 1.1.2013 tarih ve 28515 sayılı R.G.'de yayımlanan, 18.7.2012 T., 2011/113 E. ve 2012/108 K. sayılı Kararı ile İPTAL HÜKMÜNÜN KARARIN RESMÎ GAZETE’DE YAYIMLANMASINDAN BAŞLAYARAK ALTI AY SONRA YÜRÜRLÜĞE GİRMEK üzere iptal edilmiştir.
Ek Madde 4 - (Ek: 4277 - 3.8.1942 / m.1) A) Fevkalede halin (*), seferberliğin veya harb halinin devamı müddetince askerî bir hizmet yaparken Milli Müdafaa vasıtalarına veya askerî ihtiyaçlara taallûk eden taahhüt, imal, inşa, alım, satım, teslim, tesellüm, nakil, muhafaza veya tevzi yahut celp, sevk ve muayene gibi işlerde zimmet, ihtilâs, irtikâp, rüşvet veya hırsızlık suçlarından birini işliyenler on seneden aşağı olmamak üzere ağır hapis veya müebbet ağır hapis cezasiyle birlikte beş yüz liradan aşağı olmamak üzere ağır para cezasiyle cezalandırılırlar. Şu kadar ki para cezası hiçbir halde temin olunan menfaatin iki mislinden az olamaz.
_____
(*) Ceza hükümlerini ihtiva eden kanunlarda fevkalade hallerin tesbit ve ilanı hakkındaki 4276 sayılı Kanunda, fevkalade hallerin başlangıç ve sonuna dair 3780 sayılı Milli Korunma Kanununa yapılan atıf dolayısiyle 19.2.1940 gün ve 2/12877 sayılı Kararname ile ilan edilmiş olan fevkalade hal, 3780 sayılı Kanun ile ek ve tadillerinin 16.9.1960 gün ve 5/322 sayılı Kararname ile tatbikten kaldırılması dolayısiyle bu tarihte sona ermiştir.
_____
B) (Değişik: 5078 - 22.1.2004 / m.3) Seferberlikte veya harp halinin devamı müddetince vahim hallerde ölüm cezası hükmolunur.
C) Bu maddede yazılı suçlardan husule gelen veya husulü kasdolunan zarar hafif ise (A) fıkrasına göre hükmedilmesi lazım gelen muvakkat ağır hapis ve para cezası yarıya pek az ise üçte bire indirilir.
Ek Madde 5 - (Ek: 4277 - 3.8.1942 / m.2) Fevkalâde halin (*) seferberliğin veya harb halinin devamı müddetince Milli Müdafaa vasıtalarına veya askerî ihtiyaçlara taallûk eden işlerde hususi kanunlara göre kendilerine tevdi edilen vazifeleri yaparken bu kanunda yazılı suçları işliyen askerî olmıyan şahıslar hakkında da umumi mahkemelerce birinci maddede yazılı cezalar tatbik olunur.
_____
(*) 27.10.1988 tarih ve 3488 sayılı Kanunla yürürlükten kaldırılan Ceza hükümlerini ihtiva eden kanunlarda fevkalâde hallerin tesbit ve ilanı hakkındaki 4276 sayılı Kanunda, fevkalâde hallerin başlangıç ve sonuna dair 3780 sayılı Milli Korunma Kanununa yapılan atıf dolayısiyle 19.2.1940 gün ve 2/12877 sayılı Kararname ile ilan edilmiş olan fevkalade hal, 3780 sayılı Kanun ile ek ve tadillerinin 16.9.1960 gün ve 5/322 sayılı Kararname ile tatbikten kaldırılması dolayısiyle bu tarihte sona ermiştir.
_____
Ek Madde 6 - (Ek: 1590 - 25.5.1972 / m.2) Birinci askerî yasak bölgeler içinde veya nöbet yerlerinde, karakollarda, kışlalarda, karargahlarda, askerî kurumlarda, yerleşme veya konaklama amaciyle kullanılan bina veya mahaller içinde; askerlere fiilen taarruzda bulunanlar, sövenler veya hakaret edenler veyahut askerlik görevlerine ilişkin işleri yapmaya veya yapmamaya zorlamak için şiddet veya tehdide başvuranlar Türk Ceza Kanununun bu fiillere ilişkin 188, 190, 191, 254, 255, 256, 257, 258, 260, 266, 267, 268, 269, 271, 272 ve 273 üncü maddeleri uyarınca cezalandırılırlar.
Nöbetçi, devriye, karakol, inzibat, askerî trafik, kolluk veya kurtarma veya yardım görevi yapan askerlere karşı bu görevleri yaptıkları sırada yukarıdaki fıkrada yazılı suçları işliyenler aynı kanun maddeleri ile cezalandırılırlar.
Umumi emniyet ve asayişi korumaya ilişkin önleyici ve adli zabıta görevlerini ifa ettikleri sırada jandarma subay, astsubay, erbaş ve erlerine karşı işlenen suçlarda yukarıdaki fıkralar hükümleri uygulanmaz.
Ek Madde 7- (Ek: 4551 - 22.3.2000 / m.37 - Yürürlük m.39) Bu Kanunda ve diğer kanunlarda geçen;
A) "Başgedikli", "Gedikli" ve "Küçük Zabit" ibareleri "Astsubay",
B) "Toplu Efrat" ibaresi "Toplu Asker", "Efrat" ibaresi sadece "Erbaş ve Er", "Nefer" ibaresi "Er",
C) "Tard, ihraç ve rütbenin geri alınması" fer'i cezaları (erbaşlar için öngörülen rütbenin geri alınması fer'i cezası hariç), "Türk Silahlı Kuvvetlerinden çıkarma" fer'i cezası,
olarak değiştirilmiştir.
Ek Madde 8.- (Ek: 5329 - 31.3.2005 / m.1 - Yürürlük m.3) 26.9.2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun genel hükümleri bu Kanunda yer verilen suçlar hakkında da uygulanır. Ancak, bu Kanunun fer'i askeri cezalara ve cezaların ertelenmesine ilişkin hükümleri ile zamanaşımına ilişkin 49 uncu maddesinin (A) bendi hükümleri saklıdır.
(Sırf askerî suçlar ile bu Kanunun Üçüncü Babının Dördüncü Faslında yazılı suçlar hakkında)(*) (...) (*) ön ödeme hükümleri uygulanmaz.
_____
(*)
1-EK MADDE 8'in ikinci fıkrasının “Sırf askerî suçlar ile bu Kanunun Üçüncü Babının Dördüncü Faslında yazılı suçlar hakkında, kısa süreli hapis cezasına seçenek yaptırımlar ile...” bölümü, Anayasa Mahkemesi'nin 21.11.2012 tarih ve 28474 sayılı R.G' de yayımlanan, 5.7.2012 günlü, E. 2012/9, K. 2012/103 sayılı Kararı ile “izin tecavüzü suçu” yönünden iptal edilmiştir.
2- EK MADDE 8'in ikinci fıkrasında yer alan “kısa süreli hapis cezasına seçenek yaptırımlar ile...” ibaresi, Anayasa Mahkemesi'nin 23.1.2013 tarih ve 28537 sayılı R.G' de yayımlanan, 17.1.2013 günlü, E. 2012/80, K. 2013/16 sayılı Kararı ile iptal edilmiştir.
_____Kamu görevinin üstlenilmesinden yoksun bırakılma veya bu hak ve yetkinin kullanılmasının yasaklanmasına dair güvenlik tedbirleri, Türk Silahlı Kuvvetleri mensupları hakkında, öngörülen süre kadar açığa çıkarılma şeklinde uygulanır. Yedek subaylar ile erbaş ve erler hakkında bu tedbirin uygulanması, askerlik hizmetlerinin tamamlanmasından sonra yerine getirilir.
Yedek subaylar hariç olmak üzere subay, astsubay, (Değişik ibare: 6191 - 10.3.2011 / m.10/1-c) “uzman jandarma, uzman erbaş, sözleşmeli erbaş ve er” ve Milli Savunma Bakanlığı ile Türk Silahlı Kuvvetleri kadro ve kuruluşunda çalışan sivil personel hakkında, askeri ve adliye mahkemelerince verilen kısa süreli hapis cezaları Türk Ceza Kanununun 50 nci maddesinin birinci fıkrasının (a), (b) ve (d) bentlerinde yazılı olanlar dışındaki seçenek yaptırımlara çevrilemez.
Ek Madde 9.- (Ek: 5329 - 31.3.2005 / m.1 - Yürürlük m.3) Bu Kanunda alt sınırı belirtilmeyen ağır hapis cezalarının alt sınırları "bir sene" olarak uygulanır.
Ek Madde 10.- (Ek: 5739 - 26.2.2008 / m.1) Bu Kanunda ve diğer ilgili kanunlarda gerekli değişiklikler yapılıncaya kadar, 26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk CezaKanunu'nun Birinci Kitabında yer alan düzenlemeler bakımından bu Kanunun ek 8 ve 9 uncu maddeleri ile 16/6/1964 tarihli ve 477 sayılı Disiplin Mahkemeleri Kuruluşu, Yargılama Usulü ve Disiplin Suç ve Cezaları Hakkında Kanun'un 63 üncü maddesinin ikinci fıkrası hükümlerinin uygulanmasına devam olunur.
(...) EK MADDE 10'un ikinci fıkrası, Anayasa Mahkemesi'nin 23.1.2013 tarih ve 28537 sayılı R.G' de yayımlanan, 17.1.2013 günlü, E. 2012/80, K. 2013/16 sayılı Kararı ile iptal edilmiştir.
Bu Kanunun Makabline Şümulü
Geçici Madde 1 - Bu kanun ile konulan cezalar bundan evvelki kanunlarda yazılı olan cezalardan daha hafif olduğu surette bu kanunun mer’iyete konulduğu tarihte hükmedilmemiş olan suçlarla eski kanuna göre hükmedilip henüz infaz edilmemiş veya infaz edilmekte bulunmuş olan hükümler hakkında da tatbik olunur.
Geçici Madde 2.- (Ek: 5078 - 22.1.2004 / m.4) Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce 91 inci maddenin (4) numaralı fıkrası kapsamına giren suçlardan dolayı haklarında idam cezası verilen hükümlülerin dosyalarından;
a) Henüz Askeri Yargıtaya gönderilmemiş olan veya Askeri Yargıtay Başsavcılığında bulunan yahut Türkiye Büyük Millet Meclisine gönderilmiş olanlar, hükmü veren askeri mahkemece duruşma açılarak,
b) Askeri Yargıtayda bulunanlar, ilgili dairesince ele alınarak,
Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren üç ay içinde karara bağlanır.
Askeri Yargıtay Başsavcılığında ve Türkiye Büyük Millet Meclisinde bulunan dosyalar, gelişlerindeki usule uygun olarak, bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren bir ay içinde, hükmü veren askeri mahkemeye geri gönderilir.
Geçici Madde - (2893 - 9.7.198) 16/05/1982 tarihi dahil olmak üzere bu tarihten sonra, bu Kanunun yayımı tarihine kadar feri cezaları infaz edilmiş olanların idari işlemleri geri alınır.
Geçici Madde - (3574 - 14.6.1989) Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce verilmiş olan yeni baştan askerlik cezaları yerine getirilmez. Yerine getirilmiş olan yeni baştan askerlik cezaları hükümsüz sayılarak askerlik süreleri yeniden hesaplanır. Muvazzaflık süresini doldurmuş olanlar derhal terhis edilirler.
Ancak terhise müstehak olunan tarihten sonra işlenmiş bulunan suçlardan dolayı takibat yapılır, verilmiş olan cezalar çektirilir.
Kanunun Mer'iyeti Tarihi
Madde 194 - Bu kanun neşri tarihinden dört ay sonra muteberdir.
Madde 195 - Bu kanunun hükümlerini icraya İcra Vekilleri Heyeti memurdur.