Tarım, insanların yeryüzüne çıkmasıyla var olan ve insanoğlunun hayatta kalmasını sağlayan besin, giyinme ve barınma ihtiyacını karşıladığı dinamik bilimsel bir süreçtir. Tarım, tohum ve toprak kullanılarak çeşitli yollarla bitkisel ve hayvansal ürünlerin yetiştirilmesi aracılığıyla; beslenme, yeme-içme, giyim ve diğer birçok ürünü üretme bilimidir. Günlük yaşantımızda, yediğimiz gıdadan tutun giydiğimiz elbiseye kadar ve daha birçok zenginlik tarımdan elde edilmektedir. Dünyada, bütün insanlar ve diğer birçok canlı tarım ve tarım ürünleri sayesinde yaşamını sürdürmektedir.
Tarımın kesin tarihini ve başlangıcını söylemek zordur. Fakat hayati ve önemli bir bilim olarak bilinen tarım, on binlerce (10-12 Bin) yıl öncesine dayanmaktadır. Tarihin ilk canlı varlığı olarak bilinen insanlar, yerleşik düzene geçmeden önce hayatta kalma ihtiyaçlarını (beslenme, barınma, giyinme vb.) avcılık ve toplayıcılıktan sağlıyorlardı. Uzun yılların geçmesiyle, insanlarda bilgi ve becerinin artması sonucunda topraktan bitkilerin yetiştirilmesi, hayvanların evcilleştirilme süreci gelişti. Yapılan arkeolojik kanıtlara göre; bu değişim ve gelişmeler neredeyse 10 bin yıldan daha uzun bir süre önce meydana geldiğini göstermektedir. Yaklaşık 11 bin beş yüz yıl önce insanlar yavaş yavaş tahıl ve kök bitkilerinin nasıl yetiştirileceğini öğrendi ve çiftçiliğe dayalı bir hayata yerleşti. Tarımın kesin tarihi için mutlak bir tarih saptamak zordur. Çünkü avcı ve toplayıcı toplumlar, yazının icadından on binlerce yıl önce başlamışlardır. Bu da bize tarımın kesin olarak hangi tarihte ortaya çıktığını zorlaştırmaktadır. Fakat bazı arkeolojik ve antropolojik kanıtlara göre; 10 bin yıldan uzun bir süre önce, Kuzey Afrika ve Güneybatı Asya’da yabani tahılın kullanımını göstermektedir.
İnsan tarihinden daha eski olan tarım, MÖ yaklaşık olarak 7-8 binli yıllara gelindiğinde, ilk hasat edilen buğday ve arpa gibi önemli tarım ürünleri Mezopotamya’ya ulaştı. Mezopotamya’nın verimli topraklarında, Sümerler, bu ürünleri sistemleştirip çoğalttı. MÖ. 6 binli yıllara gelindiğinde, Mısırda Nil Nehri boyunca tarım yapıldı. Yoğun tarıma dayan en eski uygarlıklar, Mezopotamya (Fırat ve Dicle Nehirleri arasında) ve Mısırdaki Nil Nehri kıyılarında ortaya çıktı. Tarım ve tarımın tarihsel sürecine baktığımızda, göçebe halinde yaşayan insanlar, tarım sayesinde kalıcı köyler geliştirip yerleşik hayata geçtiler. Tarımdan dolayı; farklı bölgeler ve insanlar arasındaki ticaret ilişkileri kadar, yeni şehirler, medeniyetler ve ekonomiler de gelişti. İnsan toplulukları ve kültürleri bu gelişimden büyük ilerlemeler kaydederek, yakın çağa kadar gelmiş bulunmaktadırlar.
Adnan Menderes Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Tarım Ekonomisi Ana Bilim Dalında Yüksek Lisans Öğrencisi…