Fransa, anayasasına yabancı bir ülkeyi doğrudan hedef alan bir madde koyan dünyanın ilk ülkesi olma yolunda.
Fransa Milli Meclisi, dün Türkiye'nin Avrupa Birliği üyeliği için Fransa'da referandum düzenlenmesi şartını koruyan önergeyi kabul etti. Ermeni asıllı Patrik Deveciyan yönetimindeki iktidardaki Halk Hareketi Birliği (UMP) milletvekillerinin verdiği önerge 21'e karşı 48 "evet" oyuyla onaylandı. Önerge hükümet tarafından da desteklenirken görüşmede söz alan çok sayıda milletvekili, düzenlemenin Fransa'yı uluslararası arenada zor durumda bırakacağı uyarısında bulundu.
Büyük bir kısmı Ermeni nüfusunun yoğun olduğu bölgelerin temsilcisi olan bir grup milletvekili tarafından, kurumlarla ilgili anayasa reformu kapsamında sunulan önerge, nüfusu AB nüfusunun yüzde 5'inden fazla olan ülkeler için Fransa'da referandum yapılması şartının anayasada kalmasını öngörüyor. Halbuki, Sarkozy'nin hazırlattığı reform paketi, önceki cumhurbaşkanı Jacques Chirac'ın anayasaya koydurduğu Hırvatistan'dan sonra AB'ye üye olacak ülkeler için referandum şartını kaldırıyordu. UMP, önergeyle Türkiye'yi paketin kapsamından çıkarmak istedi.
Genel Kurul'da Sosyalist Parti adına söz alan milletvekili Manuel Valls, "UMP'nin kendi içindeki sorunları anayasada halledemeyeceğini" belirterek, önergenin "tehlikeli bir şekilde bir ülkeyi hedef aldığını" söyledi. Aisne bölgesi milletvekili Rene Dosiere ise önergenin "hipokrit, aldatıcı, gereksiz ve utanç verici" olduğunu ifade ederek Fransa'nın imajına zarar vereceğini kaydetti. Önerge aleyhinde söz alan bir başka milletvekili Patrick Braouezec ise düzenlemenin "siyasi ve diplomatik bir hata" olduğunu söyledi. Fransa Milli Meclisi Dış İlişkiler Komisyonu üyesi François Loncle, daha da sert çıkarak girişim için, "Türkiye'ye karşı ayrımcılık yapan piç bir önerge" ifadesini kullandı. Oturumda söz alan milletvekilleri, genel olarak, Türkiye'nin üyeliğine karşı olsalar da açık bir şekilde bir ülkeyi hedef alan bir maddenin anayasaya konulmasının yanlış olacağı üzerinde durdu.
Hiç gerek yoktu
Girişime karşı çıkan milletvekillerinin önemli argümanlarından birisi de reform paketi kapsamında geçen hafta kabul edilen ve halka referandum isteme hakkı veren bir önergenin kabul edilmesiydi. Buna göre, parlamentonun beşte biri, kayıtlı seçmenlerin onda birinin desteğini alarak, Türkiye konusu dahil herhangi bir konuda referandum isteyebilecek. UMP, bu düzenlemeye rağmen "Türkiye önergesini" çekmeyerek meclisten geçirdi. Reforma paketi mecliste oylandıktan sonra senatoda görüşülecek. 7 Temmuz'da ise senato ve meclisin ortak oturumu ile Versaille Sarayı'nda son oylamaya sunulacak. Bu oturumda parlamentonun beşte üçünün oyunu gerektiren paketin çıkması için anamuhalefetteki Sosyalistlerin de destek vermesi gerekiyor.
Bu arada Fransa Cumhurbaşkanı Sarkozy'nin önceki gün bir Polonya gazetesine "Devleti laik olsa da nüfusunun büyük çoğunluğu Müslüman olan bir ülkeyi Avrupalı olarak görmem" minvalinde açıklama yaptığı yolundaki haberler Fransa'nın Türkiye büyükelçiliği tarafından yalanlandı. Haberi yapan Reu-ters ajansı da dün düzeltme yayınladı.
Zaman - Ali İhsan Aydın