(Alm. Mystik)
Mistik tecrübe, kelimelerle ifade edilemeyen, ancak insanı duygusal açıdan bütünüyle etkisi altına alan, özgürleştirici bir boyuta geçiştir. Bu niteliği ile mistik tecrübe ne din olgusuna ne de herhangi bir dine bağlıdır. Dionysius Areopagita (Yeni) Eflatuncu felsefenin ilkelerine dayanarak 5. yüzyıldan 6. yüzyıla geçiş döneminde hıristiyan geleneği için bağlayıcı kalacak olan bir mistik teoloji geliştirmiştir. Hıristiyanlık, sevgi olarak Tanrı imanıyla, mutlaklığı baştan itibaren duygusal bir kategori altına aldığından, mistik deneyim ve düşünce biçimlerine güçlü bir eğilim göstermiştir. Bu çerçevede özellikle İsa Mesih olgusuna mistik yorumlar getirilmiştir. Augustinus da (354-430) hıristiyan vahyini içsel bir aydınlanma olarak yorumlamıştır. Meister Eckhart (~1260-1327) Tanrı’nın insan ruhunun derinliklerinden doğduğunu söyler. Yaradılış ve bedenselliğin mistik boyutu Jacob Böhme (15751624) tarafından vurgulanmıştır. Hıristiyan mistiğinin tarihi sürecinde mistikler ile kilise gelenek ve kurumları arasında sık sık çatışmalar ortaya çıkmıştır. Hıristiyan mistiğinin geniş kesimi için geçerli bir özellik de mistik tecrübenin değerlendirilmesinde felsefi akılcılığa eleştirel bir rol vermiş olmasıdır.
MARTIN THURNER
İlişkili girdiler
This post is also available in English.