Grip aşısı virüsten korunmanın en iyi yoludur. Genelde son baharda yapılır (EylülKasım arası) ve gelecek kış beklenen grip virüsünün zayıflatılmış halinden elde edilir. Grip aşısı, mevsimsel grip nedeniyle ölüm oranlarını önemli oranda azaltmaktadır.
Kimler Grip Aşısı Yaptırmalı?
- 5 yaşından küçük çocuklar,
- 65 yaş ve üstü yetişkinler,
- Sağlık çalışanları,
- Hamile veya doğum sonrası 2 haftaya kadar olan kadınlar,
- Huzurevleri ve uzun süreli bakım tesisleri sakinleri,
- Astımı olanlar,
- Nörolojik ve nörogelişimsel durumlar (beyin, omurilik ve periferik sinir ve kas bozuklukları, örneğin serebral palsi, epilepsi, felç, zihinsel engel, orta ila şiddetli gelişimsel gecikme, kas distrofisi ve omurilik yaralanması dahil),
- Kronik akciğer hastalığı (örneğin, kronik obstrüktif akciğer hastalığı, kistik fibroz),
- Kalp hastalığı (örn. Konjenital kalp hastalığı, konjestif kalp yetmezliği, koroner arter hastalığı),
- Kan bozuklukları (örneğin, orak hücre hastalığı),
- Endokrin bozuklukları (örn. Diabetes mellitus),
- Böbrek hastalıkları,
- Karaciğer hastalıkları olanlar,
- Metabolik bozukluklar (örneğin kalıtsal metabolik bozukluklar ve mitokondriyalbozukluklar),
- Hastalık (örn. HIV, AIDS, kanser) veya ilaç (ör. Kemoterapi veya radyasyon tedavisi, kronik glukokortikoidler) nedeniyle zayıflamış bağışıklık sistemi,
- Uzun süreli aspirin tedavisi gören 19 yaşından küçük çocuklar,
- Aşırı obezitesi olan kişiler (vücut kitle indeksi [BMI] ≥ 40)
Grip Aşısı Ne Zaman Yaptırılmalı
Aşının koruyucu etkisi, aşı yapıldıktan iki hafta sonra başlayacağı için aşının en uygun zamanı, gribin sık görülmeye başladığı dönemden hemen öncesidir. Ekim ve Kasım ayları grip aşısının yapılma zamanı olarak tercih edilmelidir. Aşılanmayanlar kişiler ise mart ayının sonuna kadar aşılanabilir. Aşının koruyuculuğu yaklaşık 6-8 ay sürer.
Grip aşısı kimlere yapılmamalı?
- Grip aşısı 6 aylıktan küçük çocuklara,
- Hamileliğinin ilk 3 ayının içinde bulunanlara ve ciddi yumurta alerjisi ya da aşı içeriğinde bulunan herhangi bir maddeye karşı ciddi alerji öyküsü olanlara,
- Daha önce herhangi bir mevsimsel influenza aşısı ile ciddi (hayatı tehdit eden) alerji öyküsü olanlara uygulanmamalıdır.
Grip aşısının yan etkileri nelerdir?
Tüm vücudu etkileyen yan etkiler ise son derece nadirdir. (%1’in altında) ve ateş, halsizlik, kas ağrısı gibi yan etkiler (eğer görülürse) aşıdan 6-12 saat sonra başlamaktadır. 1-2 gün içinde kendiliğinden geçmektedir.
Her biyolojik üründe olduğu gibi grip aşısı uygulanmasından sonra da alerjik reaksiyon görülebilir.
Grip aşısı sonrası grip hastalığının görülmesi genellikle tesadüfen olabilir. Grip aşısı teknik olarak inaktive yani ölü bir virüs aşısı olduğundan vücuda canlı virüs verilmediğinden aşıya bağlı grip hastalığı oluşamaz.
Aşıların her zaman tam teşekküllü sağlık merkezlerinde veya hekim kontrolünde uygulanması önerilir.
Grip ve COVID-19’un Ortak Belirtileri
Sonbahar, kış ve ilkbahar başına kadar olan dönemde kendini gösteren grip, her yıl 5 milyon kişiyi etkisi altına alıyor ve 650 bin kişinin hayatını kaybetmesine yol açıyor.
Ateş, titreme, kuru öksürük, boğaz ağrısı, burun akıntısı ve tıkanıklığı, baş ağrısı, halsizlik, ishal ve kusma her ikisinde de görülen belirtiler.
Kimler Tehlike Altında?
Prof. Dr. Meral Sönmezoğlu, “Tehlike oluşturan bir grup var. Onlar bağışıklığı iyi çalışmayan, 65 yaş üzerindeki kişiler, KOAH gibi akciğer hastalığı olanlar, solumum yetmezliği olan hastalar, kanser tedavisi gören kişiler ve gebeler. Bağışıklık sistemi iyi çalışmadığından bu grupta yaşamı tehdit etme riski daha yüksek. Sağlıklı kişilerde ise artık çok fazla tehlike arz etmiyor” ifadelerini kullandı. Kaynak
Hamile kadınların grip aşısı olabilir mi?
Evet. Hatta hamileler gribe bağlı komplikasyonlar açısından daha fazla risk altında olduğundan aşılanmaları önerilmektedir. Kaynak
Grip aşısı ne kadar güvenilirdir?
Grip aşısı çok güvenilir bir aşıdır. Grip aşısının en sık görülen yan etkileri aşının uygulandığı bölgede görülen ağrı, kızarıklık veya şişliktir. Grip aşısının gribe neden olabileceği şeklinde yanlış bilgi pek çok kişinin grip aşısı olmasını engellemektedir. Oysa uygulanan inaktive (ölü) grip aşısı sadece ölü grip virüsü parçaları içermektedir ve gribe neden olamaz. Aşılanan kişilerin %1’inden daha azında hafif ateş, kas ağrısı gibi grip benzeri bulgular gelişebilir. Kaynak
Gripten korunmada nelere dikkat etmeliyiz?
Grip aşısı olan kimse sadece gribe karşı ve ancak belli oranda korunur. Aşının bağışıklık oluşturmadığı kimselerde ve grip dışındaki diğer solunum yolu hastalıklarında genel korunma tedbirlerine dikkat etmeliyiz. Solunum yolu hastalıklarının (grip, nezle, soğuk algınlığı vb.) topluma yayılmasında sağlamlardan çok hasta olanların daha dikkatli ve sorumlu davranması gerekir.
Hastalar en azından hastalıkları tamamen düzelene kadar başkalarıyla öpüşmemeli, kucaklaşmamalı ve hatta tokalaşmamalıdır (virus yıkanmamış elde de bulunur). Ayrıca yine hastalar ağız ve burunlarıyla temas ettiklerinde, öksürük hapşırık nedeniyle ellerine sekresyonları bulaştığında ellerini yıkamadan başkalarının kullandığı telefon vb. gibi ortak gereçlere temas etmemelidirler.
Hastalar ilk 3-4 gün zorunlu değilseler sineme, okul, işyeri, metro, otobüs gibi kalabalık ortamlara girmemeli, evlerinde istirahat etmeli, mutlaka gerekiyorsa başkalarına bulaştırmamak için maske ile sokağa çıkmalıdırlar.