Tıbbi Gelişmeler
Henrietta’nın Ölümsüz HeLa Hücreleri
Henrietta Lacks, 1920 yılında Amerika’da tütün yetiştiren çiftçi bir ailenin kızı olarak dünyaya geldi. Annesi, Lacks’in 10. Kardeşini doğururken vefat etti.
Baba, eşinin ölümünden sonra çocuklarla başa çıkamadığı için çocukları ile birlikte akrabalarının yanına taşındı. Henrietta, kuzeni ve gelecekte eşi olacak David Lacks ile aynı odada yaşamaya başladı.
1941 yılında David ve Henritetta, Virginia’da hayatlarını birleştirdiler. 14 yaşında ilk çocuğuna hamile kaldı. İkinci çocukları olan Elsie, gelişimsel engellere sahipti ve 15 yaşına geldiğinde hayatını kaybetti. David Sonny Lacks Jr. , Deborah Lacks Pullum ve Joseph Lacks, isimli üç çocukları daha vardı. Lacks, 1950 yılında son çocuğuna hamileyken, Johns Hopkins Hastanesi’nde muayene sırasında rahim boynunda bir yumru tespit edilmiş ve doğum sonrasında rahim ağzı kanser teşhisi konmuştur. Tedavi sırasında, Henrietta’dan izinsiz olarak doku örnekleri alınmış. 1951 yılında tedavilere rağmen hayatını kaybetmiştir.
İnsan hücrelerini laboratuvar ortamında büyütmeye çalışan Dr. George Otto Gey’e Henrietta’nın örnekleri gönderildi. Çalıştığı tüm insan hücrelerini uzun süre yaşatmayı başaramayan Dr. Gey, bu hücrelerin ölmediğini gördü ve hücrelerden birini izole edip bölünmesini sağladı. Bu mucizevi bir olaydı, bu zamana kadar birçok bilim insanı vücut dışında yaşayabilen hücreler aradı ama ne yazık ki bu hücrelerin hiçbiri birkaç günden fazla yaşayamadı.
Henrietta’nın hücreleri günümüzde araştırma laboratuvarlarında halen bölünüp üremeye devam ediyor. HeLa hücre hattı, hastanın adı ve soyadının ilk iki harfiyle isimlendiriliyor. Lacks’ın hücreleri, çok güçlü insan papilloma virüsü (HPV-18) taşıyordu ancak yatay gen transferi ile bu hücreler sağlıklı insan hücrelerinin özelliklerini taşıyor ama kanserli hücreler gibi çoğalmaya devam ediyordu. Hücre hatları, hastalıkların etkilerini tespit etmek, ilaç veya aşı geliştirmek amaçlı çalışmalarda kullanılır. İlk olarak, 1952 yılında çocuk felcini önleyen aşı, HeLa hücre hattı kullanılarak milyonlarca insanın hayatını kurtardı. Yanlışlıkla dökülen kimyasal ile insanların 48 değil, 46 kromozomlu olduğu ortaya çıktı. Bunun gibi birçok genetik çalışmalara olanak sağladı. Tüp bebek tedavisinin ilk adımları atılmış oldu.
Henrietta’nın bu ölümsüz hayatı film ve kitaplara da konu olmuştur. Merak edenler Rebacca Skloot tarafından kaleme alınmış “The Immortal Life of Henrietta Lacks” kitabını okuyabilir ya da filmini seyredebilirler.
Derleyen: Merve Dartar
Kaynakça
https://www.smithsonianmag.com/science-nature/henrietta-lacks-immortal-cells-6421299/
https://nbeyin.com.tr/tutun-ciftcisinin-olumsuz-hucreleri/
https://gaiadergi.com/henrietta-lacksin-olumsuz-hayati/
https://tr.instela.com/hela-hucreleri--267759
https://www.youtube.com/watch?v=rV6YHMNHa0M
İlginizi Çekebilecek Diğer Konular
En çok okunanlar
Duyuru
Arkadaşlar sayfamız için bilimsel haberleri İngilizce den Türkçe ye çevirecek gönüllü köşe yazarları arıyoruz. İletişim için firstname.lastname@example.org adresine mail göndermeniz yeterli. Gönüllü takım arkadaşlarımızı bizimle yol almaya bekliyoruz.
Bize ulaşan bir çok e-maile cevap verdiğimiz halde bazı arkadaşlardan geri dönüş sağlanamamıştır. E.mailinizin Gereksiz e.postalar bölümünü mutlaka kontrol edin...
Yada email@example.com adresine makalenizi gönderin yayınlayalım.