Yakın zamanda yapılan bir çalışma, cerrahların beyin tümörü hücrelerini tanımasına ve güvenli bir şekilde çıkarmasına yardımcı olmak için cerrahi sırasında tümör hücrelerini belirleyebilecek 5-ALA adlı bir kimyasalın kullanılabileceğini göstermiştir.
Çalışma en yaygın beyin kanseri formu olan gliomdan şüphelenilen hastalar üzerinde yapıldı. Bu tip kanserlerin tedavisi genel olarak, tümörün mümkün olduğu kadar çoğunu çıkarılması için ameliyat gerektirir. Ancak cerrahların kanser hücrelerini tanımlamaları ve sağlıklı dokudan kaçınmaları oldukça zor olabilir.
Araştırmayı, North Bristol NHS Trust’ta Nöropatolog Uzmanı ve Bristol Üniversitesi beyin tümörü araştırmalarında Doçent Dr Kathreena Kurian sunmuştur. Nöroşirurji (Beyin ve Sinir Cerrahisi) profesörü ve Birmingham Üniversitesi’nde Birmingham beyin kanseri programı başkanı Dr Colin Watts çalışmayı yönetmiştir.
Araştırma ekibi, flüoresan işaretleyicinin kullanımının cerrahların diğer beyin dokusundan en agresif kanser hücrelerini ayırt etmesine nasıl yardımcı olduğunu açıkladı. Bu yöntemin hasta sağ kalımını geliştirmesini hedeflemektedirler.
Prof Kurian: “Gliomaları, yıllar yerine aylar boyunca ölçülen sağ kalım süreleriyle tedavi etmek oldukça zordur. Birçok hasta ameliyatla tedavi edilir. Amaç, kanserin mümkün olduğunca güvenli bir şekilde çıkarılmasıdır. Bir tümör çıkarıldıktan sonra, “yüksek dereceli”, hızlı büyüyen hücreler veya “düşük dereceli” yavaş büyüyen hücreler olup olmadığını görmek için bir mikroskop altında hücreleri inceleyen bir patoloğa iletilir. Bu tanıya dayanarak radyoterapi veya kemoterapi gibi daha ileri tedavileri planlayabiliriz. Flüoresan marker kullanmanın, cerrahların objektif olarak cerrahi sırasında yüksek dereceli tümör hücrelerini teşhis etmesine yardımcı olabileceğini görmek istedik. Bu da onların normal beyin dokusunu bozulmadan bırakarak mümkün olduğunca çok kanseri çıkarmasına olanak sağladı.”
Kullanılan işaret; 5-aminolevulinic (5-ALA) üzerinde bir ışık olduğunda parlıyor. Önceki araştırmalar, 5-ALA’nın, tüketildiğinde hızlı büyüyen kanser hücrelerinde biriktiğini ve bu nedenle ‘yüksek dereceli’ hücrelerin bir belirteci olarak kullanılabileceğini göstermiştir.
Londra’daki Kings College Hastanesi ve Royal Liverpool Hastanesi’nde ayrıca Cambridge’deki Addenbrooke Hastanesi’nde 23 ve 77 yaşları arasında toplam 99 hasta, İngiltere’de ameliyat geçirmeden önce kimyasal bileşim içeren bir içecek aldı.
Ameliyat sırasında, cerrahlar, tümörlü beyinlerden tümörleri çıkarırken floresan dokuyu bulmak için ameliyat mikroskopları kullanmışlardır. Cerrahlar 99 hastadan, 85’inde floresan gördüklerini bildirdiler. 81 tanesi daha sonra yüksek dereceli hastalık olarak doğrulandı. Geriye kalan 14 hastadan sadece 7 tanesinde tümör değerlendirilebildi ve hepsi düşük dereceli hastalık vakalarını doğruladı.
Profesör Watts: “Beyin cerrahlarının tümör dokusunu diğer beyin dokularından ayırt edebilmeleri gerekiyor. Özellikle de tümör hızlı büyüyen, yüksek dereceli kanser hücrelerini içeriyorsa. Bu, ameliyat sırasında yüksek dereceli gliomanın teşhisinin doğruluğunu geliştirmek için 5-ALA kullanmanın yararlarını gösteren ilk prospektif çalışmadır. Bu sonuçlar, işaretleyicinin, yüksek dereceli kanser hücrelerinin varlığını ve yerini belirtmede çok iyi olduğunu göstermektedir. Bu tekniğin avantajı, nöroşirürji sırasında bir tümör içindeki yüksek dereceli hastalığın daha hızlı bir şekilde vurgulanabilmesidir. Bunun anlamı, daha fazla tümörün daha güvenli ve daha az komplikasyonla giderilerek hastanın daha iyi olmasını sağlamaktır. ”
Ekip gelecekte, hastalığın derecesinin bilinmediği hastalarda floresan kullanımını değerlendirmek için daha büyük bir çalışmanın gerekli olacağını ileri sürmektedir.
Çalışma 2018 NCRI Kanser Konferansı’nda sunulmuştur…