Daron Acemoğlu dünyaca ünlü Türk bir iktisatçı. ABD'nin M.I.T üniversitesinde ders veriyor. Diğer araştırmaları gibi James Robinson'la birlikte kaleme aldığı "Uluslar Neden Başarısız Olurlar" kitabı da çok tartışıldı. Radikal'den Ezgi Başaran'ın, Acemoğlu ile yaptığı bir söyleşi (http://www.radikal.com.tr) pek çok ders içeriyor:
"Eğer bir toplumda kapsayıcı kurumlar varsa ki bunlar mülkiyet haklarını koruyan, hukuka saygı gösteren, ekonomide eşit şartlarda rekabet ortamı yaratan, yatırımı ve inovasyonu özendiren kurumlardır, bu refah getirir. Eğer bir toplumun mensuplarının bir bölümü, etnik kökenlerine, dinlerine ya da sosyo-ekonomik geçmişlerine göre istihdam ve eğitimden (ve adaletten) mahrum ediliyorsa, kapsayıcı kurum kavramından uzaklaşılmış demektir."
Kapsayıcı veya dışlayıcı kurumları inşa eden siyasettir. Bir bakıma "Ekonomi siyasetle evli olmak durumundadır. Kapsayıcı ekonomik kurumlar, kapsayıcı siyasi kurumlar tarafından inşa edilir ve ancak böyle sürekli olur. Bu kapsayıcı siyasi kurumlar gücü eşit olarak dağıtır ve gücün kullanımında güvenilir sınırlamalar getirir. Kapsayıcı siyasi kurumlar, siyasi gücün üzerinde yargı, sivil toplum ve medya ile denge ve fren mekanizmaları oluşturur."
Sandık yeterli değil
Dışlayıcı kurumlar da ekonomik büyüme yaratabilir. Ancak "Bu kaynakların yarattığı büyüme, doğal kaynakların sömürülmesine ya da teknolojiyi dışarıdan almaya dayanır.
Sovyetler Birliği de büyüyordu ama bu sürdürülebilirlik kazanamadı. Çin şu anda kaynak-sömürücü, dışarıdan gelen teknolojiye bağımlı... İhraç malı üretecek düzeyde teknolojisi olan az-orta gelirli bir ülke... Bu sürdürülebilir bir ekonomi yaratmaz. Ya büyüme yavaşlayacak ya da bitecek, Sovyetler Birliği'nin başına geldiği gibi. Yahut da Çin dışlayıcı kurumlarla bağını koparacak, Güney Kore'nin yaptığı gibi."
"Ekonomik büyüme demokrasi getirir diye bir veri yok... Rusların petrol ve gaza dayalı büyümesi... Birkaç kişiyi zengin eden yolsuz, baskıcı ve otoriter bir hükümetle gerçekleşiyor.
Sandıktan ibaret bir demokrasi, kapsayıcı siyasi kurumların oluşması için yeterli değildir. Çoğunlukçu ya da kontrol mekanizmaları olmayan demokrasiler, dışlayıcı kurumların ortaya çıkmasına ve kemikleşmesine neden olur... Türkiye, askeri vesayet azalınca daha demokratik bir ülke oldu ama kapsayıcı kurumlarını pek güçlendiremedi." Bu gerçekleşebilseydi inovasyon hızlanacak, parlak sonuçlar elde edilebilecekti.
Medyaya baskı alarm verici
"2006'da sorsaydınız Türkiye kapsayıcı kurumlar yönünde emin adımlarla hareket halinde derdim. Şu anda o kadar emin değilim... Türkiye'de birçok kurumsal sorun var. Özellikle ifade ve basın özgürlüğü, yargının tarafsızlığı ve bağımsızlığı alanlarında.
Kurumsal güçlenme, bir partinin güçlenmesi ya da bir partinin gidip diğer partinin gelmesiyle olmaz. Ben sivil toplum tarafından kontrol edilen, tüm partilere, iş kollarına ve bürokratlara eşit mesafede olan bir kurumsal yapıdan söz ediyorum.
Türkiye büyük tekellere dayanarak ve bu tekellerin devletle olan ilişkilerini kullanarak ekonomisine can verdi. Fakat bu tür büyümenin limitleri var. Bunun ötesinde büyümek için inovasyon, yeni fikirler, yeni girişimciler yani yaratıcı bir yıkım gerekli." Muhafazakârlık bu ihtiyaca yanıt vermez.
Medyaya baskı veya yargı bağımsızlığı önünde sınırlar var diye yabancı yatırımcılar hemen ülkeyi terk etmeyebilir. Ama bunlar Türkiye'deki kurumların sağlığı açısından alarm vericidir, zamanla "derin ekonomik bedelleri olur. Tüketim ve cari açığa dayalı büyüme stratejisine bakarsak, Türkiye'nin o yabancı sermayeye ihtiyacı var. Ayrıca inovasyona dayalı bir ekonomik büyüme siyasi kurumların dışlayıcı olduğu bir iklimde olanaklı değildir."
- BIST 79.398
- Altın 125,520
- Dolar 3,0865
- Euro 3,3676
- İstanbul 14 °C
- Diyarbakır 11 °C
- Ankara 2 °C
- İzmir 16 °C
- Berlin 18 °C
- AKP'den Kışanak ve Anlı için ilk açıklama
- Erdoğan: Menbic'i PYD'den temizleyeceğiz
- Kışanak ve Anlı, 5 gün avukatlarıyla görüşemeyecek
- HDP'li Baluken'den gözaltılarla ilgili açıklama
- Diyarbakır'da Kışanak ve Anlı protestosuna müdahale
- Ayla Akat Ata gözaltına alındı
- Diyarbakır'da 22 isme daha gözaltı kararı
- AB'den 'Kışanak ve Anlı' açıklaması
- ABD’den YPG ve Rakka mesajı
- HDP ve DBP Kışanak ve Anlı için çağrı yaptı, Valilik yasakladı
- 61 ilin emniyet müdürü değişti
- TSK: Suriye helikopteri muhalifleri vurdu
- Başsavcılıktan Kışanak ve Anlı açıklaması
- Gültan Kışanak ve Fırat Anlı gözaltına alındı
- Fehim Taştekin: ‘Barzani, Musul krizinde temkinli davrandı’
Uluslar neden başarısızlığa uğrar?
- Fotoğraflarla Kerkük Savaşı
- Fotoğraflarla Peşmerge cephesi...
- Fotoğraflarla Horasan göçerleri
- Fotoğraflarla Peşmerge'nin Musul Operasyonu
12345678
- Antep'te sokak düğününe bombalı saldırı
- Cizre'deki bodrumlarda ne yaşandı?
- Nizamettin Ariç - Xakî Bîngol - Çîyayê Şengalê
- Doğumu yaklaşan kedi aile sağlığı merkezine gitti
12345678
RÖPORTAJ
- Ali Bayramoğlu: 'Hukuksuzluk Yenikapı ruhunu zedeler'Gazeteci-yazar Ali Bayramoğlu, 15 Temmuz sonrasında Yenikapı’da oluşan tablonun kıymetli olduğunu söyledi, "Peki böyle sürüyor mu bu? Ben o kanaatte değilim" dedi.
- Emekli Büyükelçi: 'ÖSO ile bir yere varmak mümkün değil’Emekli Büyükelçi Faruk Loğoğlu Rus haber ajansı Sputnik'e konuştu. Loğoğlu, Ankara'nın Suriye'ye yönelik politikalarını eleştirdi.
- Yunanistan'a kaçan askerler Times'a konuştu15 Temmuz darbe girişimi sonrası helikopterle Yunanistan'a kaçan askerler İngiliz Times gazetesinde yaptıkları açıklamada "Türkiye'ye gönderilirsek işkence göreceğiz" dedi.
- Aslı Erdoğan cezaevi koşullarını anlattı: Hastalanma lüksüm yokÖzgür Gündem’in tutuklu danışma kurulu üyesi yazar Aslı Erdoğan kaldığı Bakırköy Kadın Kapalı Cezaevi’nin koşullarını “Sağlık sorunlarınızdan söz etmeniz bile, hemen yaptırımlarla karşılaşıyor, öylesine insanlık dışı bir bakış açısı” sözleriyle anlattı.
ÖZEL MAKALE
- Kanuni ile başlayan Kürdistan davası"Kürdistan sorunu ne zaman ve hangi şartlarda meydana gelmiştir? Sorusuna verilecek cevap, şüphesiz, Şeref Han’a karşı uygulanan politik tutum bizim için anahtar unsur olarak karşımızda da durmaktadır."
- Sular içindeki ateş: ZerdüştKürtlerin ilk çağlardaki dini hayatları ve adetleri son derece karanlık ve bilinmemektedir. Ancak bu gün ortaya çıkarılan tarihi eserlerden ve belirtilerden anlaşıldığı kadarıyla Kürtler Işığı “Ahura” dost biliyor, karanlıktan rahatsız oluyorlardı.
- Bediüzzaman’ın ‘beş yüz senelik uyku’ hitabı KürtleredirGeçenlerde Nobel ödüllü bilim adamımız sayın Aziz Sancar yaptığı bir konuşmada İslam dünyası beş yüz yıldır bilim üretemiyor anlamında bir değerlendirmede bulundu.
- Faik Bulut yazdı: Yaşar Kaya’nın Hatıralarındaki 'Ben'"Yaşar Kaya’nın anılarını okurken, onun Kürt davası uğruna verdiği mücadele deneyimlerinden olumlu ve olumsuz pek çok şey öğrendiğimi hissettim."
KÜLTÜR SANAT
- Nobel Edebiyat Ödülü Bob Dylan'a verildi2016 Nobel Edebiyat Ödülü süpriz bir kararla ünlü Amerikalı şarkıcı ve söz yazarı Bob Dylan'a verildi.
- Fehim Taştekin Rojava’yı yazdıDeneyimli gazeteci Fehim Taştekin’in yazdığı Rojava: Kürtlerin Zamanı kitabı İletişim Yayınları tarafından yayımlanıyor.
- Zarema yeni sayısında Kürt sinemasını inceliyorZarema yeni sayısında farklı kesimden yazarların yaklaşımları üzerinden sinemanın niteliğini tartışırken, Kürt sinemasının geçmişi ve bugününe ışık tutarak bunun ulusal, sanatsal ve politik yansımalarının izlerini sürüyor.
- Nûbihar Dergisinin 136. sayısı çıktıTamamı Kürtçe ve üç ayda bir yayınlanan Nûbihar Dergisi 136. sayısıyla okuyucusuna bir kez daha merhaba dedi.