II. BÖLÜM
4. AVRUPA SENDİKALAR KONFEDERASYONU’NUN AMAÇLARI VE
4.3. Avrupa Sendikalar Konfederasyonu’nun Organları
Endüstri federasyonlarının ETUC içerisindeki konumu ilk dönemlerde etkiden uzak, gözlemci statüsünde olmuş, ancak ETUC’un 13-17 Mayıs 1991 tarihinde gerçekleştirilen 7. Kongresi’nde kabul edilen reformlarla birlikte komitelerin ETUC içerisinde oynadıkları rol Anayasal bir zeminde değiştirilmiştir. İlgili Kongre ile başlatılan süreç 1995 yılında gerçekleştirilen ETUC Kongresi ile daha da genişletilmiştir. Bu değişimle birlikte endüstri federasyonları gözlemci statüsünün ötesinde oy kullanma hakkına da sahip olmuşlardır. 1990’lı yıllardan itibaren Avrupa düzeyinde sektörel sosyal diyaloğun gelişmesi ve Avrupa Komisyonu’nun bu dönemde sunduğu destekler, ETUC içerisinde gerçekleşen iç değişimde son derece etkili hale gelmiştir (ETUC, 1191xa: 4; Cajo, 1993: 27; Dolvik, 2000: 62-64).
ETUC Anayasası uyarınca, ulusal sendika konfederasyonlarının;
- 100 bin üyeye kadar bir delege,
- 250 bin üyeye kadar iki delege hakları bulunmaktadır.
Ayrıca her 250 bin üye için bir ekstra delegeye izin verilmektedir. Ulusal sendika konfederasyonarı;
- 500 bin üyeye kadar ilave delege hakkı bir
- 500 binden fazla üyesi varsa ilave delege hakkı iki ile sınırlı tutulmuştur.
ETUC tarafından tanınan endüstri federasyonları ise federasyon başına üç delege ve her 500 bin üye için bir ilâve delege ile kongrelere katılım sağlamaktadır.
Belirtilen delege sayılarına ek olarak kadın komitesine on ve gençlik komitesine on delege hakkı verilmiştir (ETUC, 2019b: 11).
Yukarıda belirtilen sandalye dağılımı 500 binden fazla üyeye sahip olan ulusal konfederasyonların ilâve delege haklarını en çok iki ile sınırlı tutmuştur. Bu dağılım dikkate alındığında, üye sayısı fazla konfederasyonlar ile üye sayısı az konfederasyonlar arasında bir dengenin sağlanması amaçlanmıştır. Kongrelerde, cinsiyet dengesi de önem verilen konular arasında yer almıştır. Kongreye temsilci gönderme hakkına sahip tüm kuruluşlardan, temsilcilerinin temsil ettikleri üyelerin kompozisyonunu yansıtacak şekilde delegelerini erkekler ve kadınlar arasında dengeli şekilde seçmeleri beklenmiştir. Her durumda her iki cinsiyetten delegelerin sayısal farkının birden fazla olamayacağı ETUC Anayasası’nda açıkça belirtilmiştir. Dengesiz bir cinsiyet dağılımının söz konusu olması halinde oy hakkının ortalama olarak azaltılacağı da ETUC Anayasası’nda yer verilen düzenlemeler arasındadır (ETUC, 2019b: 11).
Kongrelerde Avrupa Sendika Federasyonları, Kadın Komitesi ve Gençlik Komitesi delegeleri, finansal sorular ve üyelik başvuruları dışında diğer alanlarda oy kullanma hakkına sahiptir. Kongre kapsamlı bir anlaşma ilkesini dikkate almakta ve kongrede 2/3 çoğunlukla karar alınmaktadır. Oylama kural olarak el kaldırmak suretiyle yapılmakta ancak talep üzerine yoklama oyu verilebilmektedir. Bu durumda, her bir ulusal sendika konfederasyonu, her bir Avrupa Sendika Federasyonu, Kadın Komitesi ve Gençlik Komitesi, hak sahibi oldukları delege sayısına eşit sayıda oy hakkına sahiptir. 2/3’den az ancak oyların yarısından fazlasını alan değişiklikler ve teklifler inceleme ve karar için Yönetim Kurulu’na geri gönderilmektedir (ETUC, 2019b: 12-13).
ETUC’un son olarak düzenlenen 14. Kongresi, 21-24 Mayıs 2019 tarihleri arasında Viyana'da gerçekleştirilmiştir. Kongreye 38 farklı Avrupa ülkesinden 90 ulusal sendika konfederasyonu ve 10 Avrupa Sendika Federasyonu’nu temsilen 600’den fazla delege katılmıştır. Portekiz Başbakanı Antonio Costa, Avusturya Başbakanı Alexander Van der Bellen, Avrupa Komisyonu Başkanı Jean-Claude Juncker, eski İtalya Başbakanı Enrico Letta da davetli katılımcılar arasında yer almıştır (ETUC, 2019d).
4.3.2. Yönetim Kurulu
Yönetim Kurulu, Kongreler arasındaki sürede yılda en az dört defa toplanan ETUC’un en üst yetki organıdır. Bu kilit yapı, ulusal sendika konfederasyonlarından, Avrupa Sendika Federasyonlarından, Kadın ve Gençlik Komitelerinden oluşmaktadır.
Kongre tarafından kabul edilen genel stratejilerin uygulanması için gereken politikalara karar verilmesi, Avrupalı işveren örgütleri ve Avrupa kurumları karşısında alınacak pozisyonların belirlenmesi, ortak sendikal talep ve pozisyonları destekleyen sendikal eylemlere karar verilmesi, Avrupa'daki bağlı kuruluşların talepleri ve sözleşme politikaları ile gerekli uyumun sağlanması, Yürütme Kurulu ve Sekreterya’nın çalışmalarının denetlenmesi ve sonrasında Yönetim Kurulu oturumlarında faaliyetler hakkında raporlar oluşturulması, iç prosedür kurallarının hazırlanması, üyelik aidat seviyelerinin sabitlenmesi ve bütçe ile bütçe dışı kaynakların onaylanması, daimî komitelerin oluşturulması, Bölgeler arası Sendika Konseylerinin yapılarının onaylanması, Kongrelerin toplantıya çağrılması ve hazırlanması, Genel Sekreter tarafından verilen tekliflere dayanarak, Kongre tarafından seçilecek sekretarya üyeleri listesinin oluşturulması, kendi inisiyatifleri ile veya bağlı kuruluşların üçte birinin talebini izleyen olağanüstü bir Kongre toplanması, ve örgütlenme sorunu gibi belirli konularda kongreler arası dönemde konferanslar düzenlenmesi Yönetim Kurulu’nun temel görevleri arasındadır. Kurul ayrıca Avrupa işveren örgütleri ile sosyal diyalog çerçevesinde müzakerelere katılacak delegelerin belirlenmesi ve görevlerinin tespit edilmesi ve müzakerelerin sonuçlarının değerlendirilmesi görevini de üstlenmektedir (ETUC, 2019b: 13-14).
Yönetim Kurulu;
- 1 milyon üyeye kadar her ulusal sendika konfederasyonu için bir;
- 1 milyon ile 3 milyon arasında üyeye sahip her ulusal sendika konfederasyonu için iki;
- 3 milyon ile 5 milyon arasında üyeye sahip her ulusal sendika konfederasyonu için üç;
- 5 milyon ile 7 milyon üyesi olan her sendika konfederasyonu için dört;
- 7 milyondan fazla üyeye sahip her ulusal sendika konfederasyonu için beş temsilciden oluşmaktadır.
Avrupa Sendika Federasyonları ise;
- 3 milyon üyeye kadar bir;
- 3 milyon ile 5 milyon arasında üyeye kadar iki;
- 5 milyondan fazla üyeye sahiplerse 3 temsilci ile İcra Kurullarında temsil edilmektedirler.
Bununla birlikte İcra Kurulları, Kadın Komitesinden üç ve Gençlik Komitesinden üç temsilciyi de içermektedir.
Yönetim Kurulu üyelerine danışmanlar eşlik edebilmektedir. Avrupa Sendika Federasyonları, Kadın Komitesi ve Gençlik Komitesi temsilcileri, finansal meseleler ve üyelik başvuruları dışında oy kullanma hakkına sahiptirler (ETUC, 2019b: 15).
Yönetim Kurulu kapsamlı bir anlaşma ilkesini dikkate almakta ve Kurul’da 2/3 çoğunlukla karar alınmaktadır. Her toplantının başında Sekreterya, Yönetim Kurulu’nun alınacak oy için yeterince temsili olup olmadığını belirlemektedir. Yönetim Kurulu’nun müzakereleri ancak tam üyelerin en az 3/4'ü mevcut veya temsil edilirse geçerli olmaktadır. Mevcut veya temsil edilen üyelerin oylarının en az 2/3'si ile teklif hazırlanabilmektedir. Mevcut veya temsil edilen üyelerin oylarının en az 2/3’ünü almayan ancak Yönetim Kurulu üyelerinin oylarının en az yarısını alan teklif, gündemde kalmakta ve tekrar gözden geçirilmesi için Sekretarya’ya gönderilmektedir (ETUC, 2019d: 17).
4.3.3. Yürütme Kurulu
Yürütme Kurulu, Yönetim Kurulu tarafından belirlenen politikaların yerine getirilmesi için uygulanacak acil ve orta vadeli eylemlere karar vermekten sorumludur.
İşveren örgütleriyle gerçekleştirilecek müzakerelerin ve Avrupa kurumlarındaki temsilcilerle yapılan görüşmelerin takibi de Yürütme Kurulu’nun sorumluluğundadır.
Komite, mali ve idari konularla ilgilenmekte, Yürütme Kurulu’nun gündemini hazırlamakta ve Yönetim Kurulu’na tavsiyelerde bulunmaktadır. Yürütme Kurulu, Avrupa Sendika Federasyonları temsilcileri, Kadın Komitesi Başkanı ve Gençlik Komitesi Başkanı ile Yönetim Kurulu tarafından seçilen üyelerden oluşmakta ve kural olarak yılda sekiz defa toplanmaktadır (ETUC, 2019b: 18).
4.3.4. Sekreterya
Sekreterya, Konfederasyon sözcüsü Genel Sekreter, iki Genel Sekreter Yardımcısı ve Konfederasyon Sekreteri’nden oluşmaktadır. Sekreterya, ETUC’un günlük işlerini yönetmekte, Avrupa kurumları ve işveren örgütleri ile ilişkileri takip etmektedir. Avrupa genelinde belirli konularla ilgili gelişmelerin takip edilmesi, sendikal eylemlerin planlanması ve ETUC’un iç işleyişinin denetlenmesi de sekreteryanın görevleri arasındadır. Sekreterya’nın oluşturulmasında cinsiyet dengesinin gözetilmesi ETUC Anayasası’nda üzerinde durulan konular arasında yer almıştır. Genel Sekreter, Konfederasyon’un sözcüsü ve tüm faaliyetlerin koordinatörü olarak görev yapmakta ve Sekreterya’nın iç organizasyonu için genel sorumluluğa sahip olmaktadır.
Genel Sekreter Yardımcıları, Genel Sekreter’e bu görevlerde yardımcı olmakta ve Genel Sekreter’in yokluğunda sorumluluk üstlenmektedirler. Sekreterya, çalışmalarında Konfederasyon’un bu amaçla oluşturduğu komiteler tarafından desteklenmektedir (ETUC, 2019b: 18-19).