Türkiye'de solun çok dar bir çevreye sıkıştığını kitleselleşemediğini, 60 sonrasındaki etkinliğine bir türlü ulaşamadığını, sürekli bölünme yaşadığını...sürekli olarak dile getiriyoruz. Nedenlerini de yeri geldiğinde tartışıyoruz. Ama durumun ironik yanı, sorulduğunda çok geniş bir kitlenin de ''sağcıyım'' değil, ''solcuyum'' demeyi tercih etmesidir. En azından bu iyi. Hiç olmazsa toplumda solculuğun ''iyi bir şey'' olduğuna ilişkin yaygın bir kanı da oluşmuş. Baksanıza geçenlerde jöleli arkadaşımız bile başbakan için '' gerçek solcu Erdoğan'dır'' demek gereği hissetmiş! Hatta çoğu kez, solculuğu ağızlarına bile almaması gereken çevrelerden ''gerçek solcu biziz'' şeklinde açıklamaları da duymuşsunuzdur. Peki ama solculuk, sosyalizm nedir? Ne anlama geliyor? Bir kişinin ''solcuyum'' veya ''sosyalistim'' diyebilmesinin asgari bir karşılığı da olmaz mı? Örnekse, ''TürkSolu' çevresinin solcu olduğunu iddia etmesi veya bir liberalin kendini solcu olarak nitelemesini ne kadar ciddiye almak gerek?
Sol en geniş anlamıyla cumhuriyet'ten, aydınlanmadan, bilimden, laiklikten, ''emek siyaseti''nden, kısaca bu doğrultuda bir değişimden yana olmaktır. Buna göre Türkiye'de CHP'si, BDP'si, İP'i vb. hepsi sol bir partidir. Siyaset dilindeki karşılıkları olarak sosyal demokratlar, ''sosyalistler'', komünistler, anarşistler hepsi bu geniş anlamıyla sol kavramının kapsamı dahilindedir. Bu geniş tanımlamayla CHP de, BDP-HDP de, İP de sol partilerdir. (Sosyalizm'i tırnak içinde kullandım. Gerçekte bilimsel anlamıyla sosyalizm komünizm kavramları tek bir ideolojinin aynı anlamda kullanılan sözcükleridir. Kimileri sosyalizm kavramını daha güzel bir dünyaya evrimsel bir yolla geçilebileceği iddiasının karşılığı olarak kullanıyor. Farklı biçimlerde kullananlar da var. Tırnak işaretinin nedeni bu.) Bilimsel sosyalizmden ( komünizm) söz edeceksek bu kavramdan anlaşılması gereken Marks-Engels-Lenin çizgisidir.Anarşizm ise sınıfsız ve devletsiz ( otoritesiz) bir dünya tasavvuru çizmesine rağmen, belli bir bütünlükten yoksun olmasına rağmen solun bu genel tanımının içinde sayılmaktadır. Konunun bu yanı elbete daha da açımlanabilir.
Şuraya gelmek istiyorum. Birey ''solcuyum' dedikten sonra solculuk kapsamı içine giren bir doğrultuda neyi savunursa savunsun, öncelikle ''sol düşmanlığı' yapmaktan vazgeçmeli ve bu yöndeki alışkanlıklarını da terketmelidir. Böyle bir konumlanış, böyle bir duruş öncelikle işin doğası gereğidir. Başka türlü olabilir mi? Üstelik solun bu denli etkisiz olduğu bir toplumda ve dinci-faşizmin sürekli olarak toplumu daha da geriye götürücü bir anlayışı kurumsallaştırma çabasındayken... Böyle bir şey olabilir mi? Solcuyuz, ama solculuğumuzun somut hiç bir açılımı yok, sağa yönelik ilkesel bir karşı tavır yok, varsa yoksa sol eleştirileri, solu karalamalar, anlamını bile kavrayamadığımız kavramlarla en geniş anlamıyla da kapsam içinde olan solcu yapıları ötelemek...
SF'de okumuştum, bir arkadaş sol kavramını sosyalizm olarak görmüş ve '' kürtlerin yanında olmaktır'' diye tanımlamış. Zaman zaman da olsa o forumdaki yazıları takip ettiyseniz, bu yönde bir yığın yanıt da bulabilirsiniz.
Bu mantıktan yola çıkılarak şöyle bir tanım yapılamaz mı: ''sosyalizm çevrecilerle, yeşillerle beraber olmaktır, nükleer santrallara karşı çıkmaktır'' Ya da ''sosyalist olmak cinsiyetçiliğe karşı mücadeleden yana olmaktır.'' şeklinde de tanımlanabilir.
Daha da uzatılabilir:
''Sosyalizm diktatörlüğe karşı çıkmaktır. Demokrat olmaktır.''
''Sosyalizm özgürlükçü olmaktır...''
''Sosyalizm fikir özgürlüğünden yana olmaktır.''
''Sosyalizm kürdün, rum'un ermeni'nin, bu topraklarda yaşayan herkesin kimlik sorunlarına sahip çıkmaktır.''
Doğru mu?En azından yanlış değil.
Ama sosyalizm böyle bir şey de değil.
Bilimsel sosyalizm kapitalizm altında yaşanan bütün olumsuzlukların, sistemin sömürü mekanizmasından kaynaklandığını, sosyalist mücadelenin temelinin sömürü odaklı olduğunu, olması gerektiğinin altını çizer. Adına sınıf mücadelesi dediğimiz bu gerçekliğin önüne de başka hiç bir mücadele biçimini geçiremez. Kürt sorunu da dahil yukarıda altı çizilenlerin ve buna eklenebilecek onlarca başlığın sosyalist mücadele perspektifinden anlamı ''tali'' oluşlarıdır. Sınıfsal mücadeleye bağlı olarak ele alınmasıdır. Bir sosyalist (parti-örgüt) bu yüzden kuyrukçuluk yapamaz, yapmamalı, bir sosyalist sınıf mücadelesinden soyutlanmış bir çevrecilik anlayışını savunmamalı, bir sosyalist burjuva anlamda diktatörlük-demokrasi karşıtlığına bel bağlamamalı, demokratik mücadeleyi merkeze alan bir siyaseti savunmamalı... Tekrar olacak, bütün bunlar sınıfsal mücadeleden soyutlanarak savunulamaz.
Sosyalizm'in işçi sınıfı öncülüğünde insanlığın kurtuluşunun bilimsel yol haritası olduğu içselleştirilmeden ve özellikle bugünün türkiye'sinde bunun önemi anlaşılmadan yan sokaklara dalıp sınıf mücadelesinden soyutlanmış bir retoriği sınıfsal mücadelenin gereği, olmazsa olmazı olarak nitelersek savunageldiğimizi sandığımız her şey bir gevezelik olmaktan öteye geçemeyecektir.
Toplumda ''sol sağ bitti'' şeklinde bir söyleme çokça rastlanır. Ya da ''sosyalizm geride kalmış bir ideolojidir'' şeklinde başlayan açıklamalara... Reel sosyalizmin çözülüşüyle birlikte, özellikle ülkemizde neo-liberal saldırılar, kılıktan kılığa girerek ekonomik- toplumsal ve ideolojik alanda baskılarını yoğunlaştırdı. Gerici bir siyasi hareket bile ileri demokrat, liberal olarak pazarlandı. Zihinler böyle karartıldı. Böyle bir basınç ''solda'' karşılık kalabilir miydi? Elbette orda da karşılık buldu. Birtakım kerameti kendinden menkul solcular(!) türedi. Onlar da geçmişin toptan reddi üzerinde temellendirdikleri bir retorik üzerinde çalışıyorlar! ''Başka bir sosyalizm''den yola çıkan da var; solculuğa ''özgürlükçülüğü'' eklemeye çalışanları da...
Hepsinin ortak yönü, sol-sosyalizm düşmanlığı. Stalin'den, reel sosyalizmden, Marks-Engels-Lenin'le temelleri atılan bilimsel sosyalizmden ölesiye nefret ediyorlar. Neyi savunduklarını kendileri de bilmiyorlar. Özgürlükçü sol-sosyalizm dediğinde zaten solu ve sosyalizmi anlamamışsın demektir. Daha baştan reddiye içindesin demektir. Neo-liberal saldırıların zihnini esir almasına izin vermişsin demektir. Böyle bir zihinsel yapıyla sola yöneltilen ''eleştiriler'' de eleştiri değildir; bütün sol ve sosyalizm düşmanlarının yaptığı gibi saldırıdır, karalamadır, sola ve sosyalizme kin ve nefret salgılamadır. En masumu yaptığının ne anlama geldiğini fark etmeyendir.
Solcunun, sosyalistin sola ve sosyalizme yönelik eleştirisi ''içerden''dir. İçeden bir dille yapılır. Eleştiriler sol sosyalist ilkelere bağlı olarak gerçekleştirilir. Sola sosyalist düşünceye alan açması, yarar sağlaması perspektifinden yürütülür. Bu konularda özenli davranılır, bu konularda sorumluluk duygusuyla hareket edilir. Bütün bunlar göz önüne alınmadan sürekli sola yükleneceksin, dinci faşizmin giderek daha da kurumlaştığı ülkemizde bu gerçekliği görmezlikten gelerek sola yüklenecek, bir anlamda doğrudan ya da dolaylı AKP'cilik yapacaksın sonra liberal-gerici söylemlere bulanmış bir retorikle sola saldıracaksın ve hala hiç de sıkılmadan kendini solcu-sosyalist olarak nitelemeye kalkacaksın!!
''Birey ''solcuyum' dedikten sonra solculuk kapsamı içine giren bir doğrultuda neyi savunursa savunsun, öncelikle ''sol düşmanlığı' yapmaktan vazgeçmeli ve bu yöndeki alışkanlıklarını da terketmelidir. ''
Üstteki bir yorumda böyle söylemişim ve ilginç de bir cümle olmuş. ''Solcuyum'' diyenin ''sol düşmanlığı'' yapması... Böyle bir şey olabilir mi? Bence olabilir, bence oldu; böyle bir süreç de yaşandı ülkede. En genel anlamıyla solculuğu aştığını söyleyen, kendini sosyalist olarak niteleyen kişilerim özellikle Kürt ulusalcılığına biat etmeyen, kuyrukçuluk yapmayan siyasi anlayışları ulusalcılıktan, neo-faşizme, şovenist olmaktan devletçi sol olmaya kadar bir yığın hakaret ve düşmanlık içeren kavramlarla ötekileştirmedi mi; düşmanlaştırmadı mı? Bu tür örneklerin sergilendiği bir süreç gözlerimizin önünde yaşanmadı mı? Ayrıca kuyrukçu olmayan, sistemli bir biatçılık yapmayan ama sonuçta biatçı ve kuyrukçu olmayan sola karşı düşmanlıkta ortaklaşma ve kendini ( bu sözde sol forumlarda) öyle var eden bir başka kerameti kendinden menkul bir solculuk da türemişti.
( Bir parantez açmak istiyorum. Türkiye, uzun yıllar boyunca belki yaşaması gereken ama sonuçları gerçekten sola zarar veren bir süreç yaşadı. Bu sürecin en temel özelliği Türkiye solunun gerilediği Kürt ulusalcılığının ise yükselişe geçtiği bir momente rastlamasıydı. Sağlı sollu liberalizmin ülkemizde bu kadar etkili olması ve sola bu denli girdi yapmasının nedeni de buydu. Ve hatta Kürt ulusalcılığının sosyalist bir perspektiften liberal bir perspektife kaymasının nedenlerinden biri de buydu. ( En önemli neden bence reel sosyalizmin çözülüşüyle birlikte dünyadaki güç dengelerinin de değişmesi ve liberalizmin kendini en meşru ve geçerli bir ideoloji olarak öne çıkartmasıydı.) Bu süreci göz ardı etmek ve özellikle ülkemizdeki yansımalarını yorum dışı bırakmak mümkün değil. Türkiye dinamizmi içinde belki bugün aynı konumlanışlardan söz etmek zor; çok şey değişti, değişiyor. Ama bugünü anlamak ve yarınlar için yorumlarda bulunmak mutlaka dün yaşananları kavramakla doğrudan ilgili. Bu yüzden yorumlarımızda ''Kürt ulusalcılığı'' çok öne çıkmakta ve bu kavramı çok kullanmaktayım. Ama bunu yaparken dikkatli bir okurun bu yazı ve yorumlarda eleştirdiğimin çoğunlukla ve doğrudan Kürt ulusalcılığı olmadığı daha çok bu ulusalcı hareket ve perspektife ( sözde sol-sosyalist ve dahi enternasyonal forumlarda) kuyrukçuluk ve yancılık yapanlar olduğunu anlayacaktır. Eleştirilerimin çoğunlukla bu tavra olduğunu belki de sık sık hatırlatmam gerekiyor; bu şekilde belki yapılan yorumların yanlış anlaşılmasının da önüne geçmiş olurum, diye düşünüyorum.)
İşte ilginç bir şekilde sola düşmanlık, böyle bir iklimde gerçekleşti ve düşmanlığın doğrudan içinde bulunanlar da kendini solcu, sosyalist ve enternasyonalist olarak nitelediler. Bu kendini keskin solcu(!) ve keskin komünist(!) olarak niteleyen arkadaşlarımız sonuçta Kürt ulusalcılığı konusunda ve Türkiye sol-sosyalist hareketine düşmanlık konusunda ortaklaşabiliyordu.
Üstte kullanılan kavramları bu bağlama oturtarak yorumlamakta yarar var.
Bu ileti en son melnur
tarafından 04.11.2020- 01:26 tarihinde, toplamda 1 kez değiştirilmiştir.
Sitemiz Bir Paylasim
Forum sitesidir Bu nedenle yazı, resim ve diğer materyaller sitemize
kayıtlı üyelerimiz tarafından kontrol edilmeksizin eklenebilmektedir. Bu
nedenden ötürü doğabilecek yasal sorumluluklar yazan kullanıcılara
aittir. Sitemiz hak sahiplerinin şikayetleri doğrultusunda yazı ve
materyalleri 48 Saat içerisinde sitemizden
kaldırmaktadır.
Bildirimlerinizi email@example.com adresine
yollayabilirsiniz.