2018’de ülkede görev yapan MSF çalışanı sayısı: 2.365 | 2018 yılı harcamaları: 44,9 milyon avro | MSF’nin ülkede faaliyete başladığı yıl: 1996 | msf.org/nigeria
ÖNE ÇIKAN TIBBİ VERİLER:
334.300 ayakta tedavi gerçekleştirildi
60.200 kişi hastaneye yatırıldı
41.300 kişi sıtma tedavisi gördü
26.900 kişi kolera tedavisi gördü
15.400 doğuma yardımcı olundu
12.800 bireysel ruh sağlığı danışmanlığı seansı
2018 yılında kuzeydoğu Nijerya’daki çatışmalarda hiçbir azalma belirtisi olmadı; bilakis, güvenlik sorunları ve şiddet, ülkenin orta kesimlerine ve kuzeybatıya da yayıldı.
Yılın sonunda kuzeydoğu Nijerya’da 1,9 milyon kişi ülke içinde yerinden edilmişti ve 7,7 milyon kişi insani yardıma ihtiyaç duyuyordu.[1] Sınır Tanımayan Doktorlar (MSF), Borno ve Yobe Eyaletlerinde şiddetten etkilenen insanlara 2018 yılı boyunca yardım etmeye devam etti, temel ve uzmanlaşmış bir dizi sağlık programını sürdürdü ve ülke genelinde diğer acil durumlara müdahale etti.
Kuzeydoğuda büyük önem taşıyan sağlık yardımı
Nijerya Ordusu ile devletdışı silahlı gruplar arasında yaklaşık 10 yıldır süren çatışmalar, kuzeydoğu Nijerya’da halka büyük zarar verdi. Binlerce insan öldürüldü; yine binlerce insan sağlık hizmetlerinin eksikliği nedeniyle beslenme yetersizliği ve sıtma gibi kolayca tedavi edilebilen hastalıklardan dolayı hayatını kaybetti. MSF ve diğer kuruluşlar hizmetlerdeki boşlukları doldurmak için çalıştılar, ama güvenlik sorunu nedeniyle çoğu zaman halka ulaşamadılar. Birleşmiş Milletler Mülteciler Yüksek Komiserliği’ne (BMMYK) göre 2018’in sadece son çeyreğinde bile 230.000 kişi yakın zamanda yerinden edilmişti ve 800.000 kişi yardım kuruluşları açısından erişilemez durumdaydı.
İnsani yardım çalışmaları genellikle Borno Eyaletinin başkentine, yerinden edilmiş 1 milyon kişinin yaşadığı Maiduguri’ye yoğunlaşıyor ama burada bile hizmetler yetersiz kalıyor. Maiduguri’nin dışında, ordunun kontrolü altındaki kasaba ve bölgelerde yaşayan insanlar, getirilen hareket kısıtlamaları yüzünden çiftçilik ya da balıkçılık yapamıyorlar. Devlet dışı silahlı grupların kontrolündeki bölgelerde yaşayan insanlara ise insani yardım hiç götürülemiyor.
Borno ve Yobe Eyaletlerinin farklı noktalarında ekiplerimiz acil servislere, ameliyathanelere, doğum ve çocuk sağlığı koğuşlarına ve diğer yatan hasta bölümlerine destek veriyor, beslenme programları ve aşılama kampanyaları yürütüyor, ruh sağlığı desteği ve üreme sağlığı hizmeti veriyor, cinsel şiddet de dahil olmak üzere şiddete maruz bırakılanlara destek sağlıyor, HIV testi ve tedavisi yapıyor. Bunun yanında Maiduguri’de acil sevk hizmetlerine destek veriyor ve yerinden edilmiş kişilerin gıda, su ve barınma ihtiyaçlarını takip ediyoruz.
2018 yılında Maiduguri, Ngala, Rann, Banki ve Pulka’daki birinci basamak sabit sağlık merkezlerinde, Pulka ve Gwoza’daki ikinci basamak sağlık merkezlerinde, Maiduguri ve Damaturu’daki çocuk hastanelerinde hizmet verdik. Monguno’daki faaliyetlerimizi Temmuz ayında, Bama’dakiler ise Ağustos ayında devrettik. Gajigana, Gajiram ve Kukawa’da da ihtiyaç duyulduğu zaman gezici kliniklerde hizmet verdik.
MSF ekipleri yıl boyunca 247.400 ayakta muayene gerçekleştirdiler, 5.000’den fazla doğuma yardımcı oldular, beslenme yetersizliği olan 15.700 çocuğu tedavi ettiler ve 27.400 kişiye sıtma tedavisi sundular.
Yerinden edilmeye ve salgınlara acil müdahale
Mart ayında, Nijerya’daki en büyük lassa humması salgınlarından birine yanıt olarak, Ebonyi Eyaletindeki Abakaliki’de bulunan 700 yataklı federal eğitim hastanesine bir destek ekibi gönderdik. Enfeksiyon önleme ve kontrol tedbirlerini arttırdık, sağlık takibini ve vaka bildirim sistemlerini güçlendirdik, ayrıca yeterince anlaşılamamış ve ihmal edilmiş bu viral kanamalı hastalıkla baş edebilmek için vakaların klinik yönetimini yapıp eldeki durum üstünden araştırmalar yürüttük. Salgın boyunca, tam teşekküllü Akure Hastanesi’ne ve Ondo Eyaletindeki dokuz sağlık merkezine de destek verdik.
Borno, Yobe, Adamawa, Bauchi ve Zamfara Eyaletlerindeki kolera salgınlarına müdahale ettik ve toplam 26.900 kişiyi tedavi ettik. Bauchi Eyaletinde ağızdan kolera aşısı kampanyası yürüten Sağlık Bakanlığı’nı destekledik, Borno ve Yobe Eyaletlerinde 332.700 kişiyi aşıladık.
Kamerun’un güneybatı ve kuzeybatı bölgelerinde siyasi şiddet tırmanınca 30.000’den fazla insan Nijerya’ya kaçtı. Haziran ayında Cross River Eyaletindeki mültecilere ve yerli halka sağlık hizmeti ve temiz su sağlamak için acil müdahalede bulunduk. Yılın sonuna kadar ekipler 7.100 tıbbi muayene gerçekleştirdiler.
Cross River’a komşu Benue Eyaletinde etnik gruplar arasında doğal kaynakların kontrolü için çıkan çatışmalar yüzünden yüz binlerce insan yerlerinden edildi. Buna karşılık olarak Şubat ayında Makurdi, Logo ve Guma kamplarında sağlık hizmetleri vermeye başladık, ayrıca su ve tuvalet altyapı çalışmaları yaptık.
Kadınlar ve çocuklar için sağlık hizmetleri
MSF’nin Nijerya’daki çalışmalarında öncelikli amaçlardan biri anne ve yenidoğan ölüm oranlarını azaltmak. 2018’de kuzeydoğuda bulunan Maiduguri, Damaturu ve Monguno’da, ardından Bama’da çocuk hastanelerinde hizmet vermenin yanı sıra, Jigawa Eyaletinde tam teşekküllü Jahun Hastanesi’nde kapsamlı acil doğum ve yenidoğan bakım hizmetleri sunmaya devam ettik.
2018 yılında Jahun Hastanesi’ne yatırılan 16.000 hamile kadının yüzde 63’ünde gebelik komplikasyonları vardı. Doğumun uzun sürmesi veya zorlukla gerçekleşmesi nedeniyle oluşan doğum kanalı yırtıklarının (obstetrik fistül) tedavisi için, uzman bir ekip tarafından 267 vezikovajinal ameliyat gerçekleştirdi. Bölgede destek verdiğimiz üç sağlık merkezinde temel acil doğum ve yenidoğan bakım hizmetleri de bulunuyor.
Port Harcourt’taki iki klinikte çalışan ekiplerimiz, cinsel şiddete maruz bırakılmış kişilere sağlık hizmeti ve psikososyal destek sunuyor. 2018 yılında burada 1.400’den fazla insan tedavi edildi, bu kişilerin yüzde 61’i 18 yaşından küçüktü.
2017’nin Kasım ayından beri Anambra Eyaletinin Okpoko kasabasında birinci basamak sağlık hizmeti veren bir merkez ile yedi sağlık ocağında sıtma test ve tedavisine destek verdiğimiz projemizi Aralık ayında sona erdirdik. Bu süre içinde yaklaşık 6.000 kişiye sıtma testi yapıldı, 2.900’ü 2018 yılında olmak üzere toplam 3.500 kişi tedavi gördü. Sıtmaya karşı tedavi ettiğimiz kişilerin çoğunluğu hamile kadınlar ve 5 yaşından küçük çocuklardı.
Sokoto’da, özellikle çocukları etkileyen ve yüzde gelişen kangrenli enfeksiyon hastalığı noma üzerine uzmanlaşmış, ülkedeki başlıca merkez olan Noma Çocuk Hastanesi’ne destek vermeye devam ediyoruz. 2018 yılında ekiplerimiz 117 hasta üzerinde 150 ameliyat gerçekleştirdi, aynı zamanda ruh sağlığı hizmetleri ile yerinde erişim ve gözetim, farkındalık oluşturma ve sağlığa dair bilgilendirme hizmetleri sundular.
Zamfara Eyaletinde 2010 yılından beri 5 yaşından küçük çocuklarda, geleneksel yöntemlerle yapılan altın madenciliğine bağlı kurşun zehirlenmesini tedavi ediyoruz. Ekiplerimiz tam teşekküllü Anka Hastanesi’nin 99 yataklı çocuk sağlığı bölümünde ve civardaki beş yerinde erişim kliniğinde hizmet veriyor. 2018 yılında ayda yaklaşık 800 hasta tedavi ettik. 2015 yılında Nijer Eyaletinin Rafi şehrinde de kurşun zehirlenmesi yaşayan çocuklar için benzer bir proje başlatmıştık. Bu proje 2018 yılı ortalarında ulusal sağlık yetkililerine devredildi.
MSF ve Nijerya Sağlık Bakanlığı 2018 yılında biri noma, biri de kurşun zehirlenmesi üzerine iki tıp konferansı düzenledi. Her ikisinde de amaç farkındalık oluşturmak ve devletin ilgisini arttırmaktı, önlem alma konusu üzerinde özellikle duruldu.
[1] Birleşmiş Milletler İnsani Yardım Koordinasyon Ofisi ve Mülteciler Yüksek Komiserliği
Kaynak: MSF 2018 Uluslararası Faaliyet Raporu