Bağdat Hakkında Bilgiler
• Irak’ın başkenti Bağdat. Dicle ırmağının kıyısında, ırmağın Fırat ile birleştiği yerin 40 km uzağında yeralır. Adı, farşça «Tanrının armağanı» anlamına gelir. İ. S. 782 yılında El Mansur tarafından kurulan Bağdat, Abbasiler zamanında halifelik merkezi oldu; o dönemde, özellikle Harun-ür-Re-şid zamanında, Ortadoğu’nun kültür merkezi haline geldi. Ünü Arap dünyası dışına yayıldı ve X. yüzyılda nüfusu 1 milyon kişiyi buldu. 1638’de OsmanlIlar tarafından fethedilen
Bağdat’ta halifelik sarayının «Altın Kapısı» önünde kurulan pazar yerinde, bütün Ortadoğu halklarının temsilcileri görülebilir. El Mansur tarafından kurulan ve 812-813 yılında bir veraset savaşı sırasındaki korkunç sokak çarpışmalarıyla yerle bir olan «Yuvarlak Kent» ten geriye, yalnız bu kapı ve arkasındaki büyük cami kalmıştır.
• Binbir Gece Masalları’nda anlatılan Bağdat’tan günümüze yalnızca büyük camisi ve eski çember biçimli surların yıkıntıları kalmıştır. Modern görünüşüyle Batı ülkelerinin kentlerini anımsatmakla birlikte, güzel camileri, Arap üslubunda evleri ve pazar yerleri, dar ve dolambaçlı bazı sokaklarıyla Doğu havasını da yansıtır. Bağdat, Dicle’nin taşkınları sırasında birçok kez yıkılmış ve yeniden kurulmuştur.
• Nisan başından ekim sonuna kadar süren sıcaklar yüzünden, konutlar iklime uydurulmuştur. Evlerin bir bölümü toprak altındadır ve sıcağın girmesine engel olmak için, pencereleri çok küçük açılmıştır. Yazın, evlerin düz damlarında uyunur, güneş doğarken, gölgede 50° C’ı bulan sıcaktan kurtulmak için içeri girilir.
• Son derece gelişmiş olan el-sanatları, Arap geleneğine göre sokak sokak ayrılmıştır. Pazar kurulan günlerde pazar yerleri, her sınıftan insanla dolar. Kentte Doğu ırklarının tümünün temsilcilerine raslanır: Araplar; Suriyeliler; Hintliler; İranlılar; vb.
• Bağdat, eskiden olduğu gibi günümüzde de Akdeniz dünyası ile Orta ve Güney Asya’nın kavşak noktasıdır. Irak’ın iç bölgelerinden gelen ürünlerin yığıldığı Dicle kıyısındaki ırmak limanı, son derece önemli bir ticaret merkezidir.
• Aynı zamanda bir sanayi merkezi olan Bağdat’ta, dokuma, pamuklu ve yünlü kumaş, metalürji tesisleri ve makine fabrikaları vardır. Ayrıca petrol rafinerileri kurulmuştur.
• Öteki sanayi dalları arasında tütün, deri ve post işleme atölyeleri sayılabilir. Bir kara ve demiryolları ağıyla ülkenin büyük kentlerine ve komşu Arap ülkelerinin başkentlerine bağlanan Bağdat’ın nüfusu, 3 245 605 kişiyi bulmuştur.
—> IRAK / İSLÂM DİNİ / OSMANLI İMPARATORLUĞU