Ütü, kıyafetlerimizi düzgün ve temiz görünmesini sağlayan bir elektronik alettir. Ütüyü kim icat etti? Ütünün tarihi ne kadar eskiye dayanıyor? Ütü nasıl gelişti ve Türkiye’ye ne zaman geldi? Bu soruların cevaplarını bu makalede bulabilirsiniz.
Ütünün Tarihi
Ütüleme işlemi, modern ütülerin icat edilmesinden çok önce de yapılıyordu. MÖ 1. yüzyılda Çinliler, kumaşları yumuşatmak ve kırışıklıkları gidermek için sıcak suyla doldurulmuş metal tavalar kullanıyorlardı. Bu yöntemden önce kıyafetleri düzleştirmek için ateşte ısıtılan ağır taşlar kullanılıyordu.
- yüzyılda ise saplı büyük demir levhalar, ateşte ısıtılarak kumaşların üzerinde gezdiriliyordu. Bu ütülere “yassı demirler” deniyordu. Ancak bu ütüler ısının korunmasında yeterli olmadığı için sık sık ısıtılmaları gerekiyordu.
Daha sonra demir kutuya benzeyen ütüler ortaya çıktı. Bu ütüler, içine sıcak kömür veya metal parçalar konularak ısıtılıyordu. Bazı insanlar da birden fazla ütü kullanarak, biri soğuduğunda diğeriyle değiştirerek ütüleme işlemini hızlandırmaya çalışıyordu.
1800’lerin sonlarında ve 1900’lerin başlarında ise etanol, doğal gaz ve balina yağı gibi yakıtlarla çalışan ütüler geliştirildi. Bu ütüler, ısıyı daha uzun süre koruyabiliyor ve daha eşit dağıtabiliyordu.
Elektrikli Ütünün İcadı
Elektrikli ütü, ütünün en önemli buluşudur. Elektrikli ütü, alüminyum ve paslanmaz çelikten yapılmış bir ısıtma plakası ve bir direnç sistemi ile çalışıyordu. Ütü, elektrik akımıyla ısınıyor ve bir termostat sayesinde ısısı sabit kalıyordu.
Elektrikli ütüyü kim icat etti sorusunun cevabı ise Henry W. Seely’dir. Seely, elektrikli ütüyü 6 Haziran 1882 tarihinde New York’ta patentledi. Bu ütü, bugünkü modern ütülere en çok benzeyen ütüdür.
Ütünün Türkiye’ye Gelişi
Ütü, Türkiye’de de yaygın olarak kullanılan bir alettir. Ancak ütü, ilk icat edildiğinden çok sonra Türk insanı tarafından kullanılmaya başlanmıştır. Türkiye’de kömürlü ütülerin kullanımının ardından elektrikli ütüler ilk defa 1905 yılında kullanılmaya başlanmıştır. İlk buharlı ütüler ise 1971 yılında Türkiye’ye gelmiştir.