Çin’in İngiltere’de yeni elçilik binası planı Uygur aktivistler tarafından engellendi
Çin’in İngiltere’de yeni elçilik binası planı Uygur aktivistler tarafından engellendi
Çin hükümetinin İngiltere'nin başkenti Londra'da açmayı düşündüğü yeni süper elçilik binasının inşası kesin olarak engellendi. Karar Çin’de öfkeye sebeb olurken, Uygurlar ve Doğu Türkistan'daki zulümden kaçan diğer Müslüman Türkler arasında sevinçle karşılandı.
Londra’nın en büyük Müslüman seçim bölgesine ev sahipliği yapan Tower Hamlets belediye meclisinin, Çin’in ikonik on dokuzuncu yüzyıl Kraliyet Darphanesi’ni ve beş dönümlük arazisini Avrupa’nın en büyük büyükelçiliğine dönüştürme planlarını reddetmesinden altı ay sonra, 10 Ağustos temyiz tarihi geçti.
“İtiraz için son tarih geçti. Bu nedenle, başvuran verilen karara itiraz etme fırsatından vazgeçti, “dedi bir Tower Hamlets konsey sözcüsü Çin Projesi’ne e-posta yoluyla.
Çin hükümetinin 2018 yılında 325 milyon dolara satın aldığı siteyi Washington DC’deki mahallelerinin iki katı büyüklüğünde bir büyükelçiliğe dönüştürmekle suçlanan İngiliz firması, David Chipperfield Architects (DCA) idi.
Yeni elçilik planlarına itirazlar, Aralık 2022’de Tower Hamlets konseyinin maraton toplantısında dile getirildi. Planın reddi kararı 10 Şubat 2023’te resmileştirildi. Seçmenler, yerel güvenlik, Kraliyet Darphanesi’nin “saygısızlığı” ve ülkenin finans merkezi The City’nin doğusundaki bir ilçe olan bölgenin “paha biçilmez mirası” konusundaki endişelerini dile getirdi.
Sunulan elli bir itiraz mektubu projeyi yolunda durdurdu.
Şimdi tamamen reddedilen inşaat planı, sitenin korunan binalarının bir kısmını kısmen düzleştirecek ve diğerlerini yenileyecek ve restore edecekti. Bazı yerel sakinler, Çin Komünist Partisi’nin komşusu olma fikrinden duydukları rahatsızlığı dile getirdi ve casusluk, terör saldırıları ve büyük Çin karşıtı gösteriler korkusuyla karşı çıktı.
Bir savunma örgütü olan İngiltere Uygur Topluluğu Başkanı Maira Aisa, büyükelçiliğin devam etmemesinden “rahatladığını” söyledi, çünkü İngiltere’nin Uygurları, Çinli yetkililerin Pekin’in Doğu Türkistan’daki baskısına karşı çıkan sürgünleri taciz etme uygulamasının bir sonucu olarak zaten “korkularla” yaşıyorlardı.
Aisa, “İngiltere’de güvende olduğumuzu biliyoruz, ancak yine de geri dönmeye zorlanabileceğimize dair o rahatsız edici korkumuz var” dedi. “En son teknolojiyle donatılmış büyük bir büyükelçilik, Uygurları ve muhalefette olan diğerlerini daha kolay hedef alabilir.”
Kırgızistan doğumlu Aisa’nın geniş Uygur ailesinin birçok üyesi Doğu Türkistan’da yaşıyor ve 2016 yılında Chén Quánguó 陈全国’nin Fransa’nın üç katı büyüklüğünde bölgenin valisi olarak atanmasından bu yana orada bir milyondan fazla Türk halkına karşı yürütülen tutuklamalara maruz kalıyor.
Chen, Doğu Türkistan’daki ÇKP’nin tepesinde yer almasına rağmen, Aisa yedi yıldır ailesinden haber alamadı ve Londra’daki işyerine ayrıntılarını soran isimsiz telefonlar aldı.
Aisa, “Çin hükümetinin beni izlediğini ve her zaman nerede olduğunu biliyorum” dedi. “Sürekli bu baskı altında yaşıyoruz.”
Aisa, Londra’daki dev bir Çin büyükelçiliğinin, “binlerce çalışanı” ile Pekin’e, çoğu Londra’nın doğu kesimlerinde yaşayan Uygurlar, Hong Konglular, Tibetliler ve Han Çinli muhalifler de dahil olmak üzere İngiltere’deki Çin diasporasının gözetimi için “sadece İngiltere’de değil, Avrupa genelinde” kolay bir sahneleme alanı sağlayacağını söyledi.
Pekin, Şubat 2023’te büyükelçilik planının yerel düzeyde reddedilmesi ve Londra Belediye Başkanı Sadık Khan’ın müdahale etmeyi reddetmesi üzerine öfkelendi. Çin’in Londra büyükelçiliği İngiltere’yi “diplomatik yükümlülüklerini yerine getirmemekle” suçladı.
Üç ay önce, Aralık 2022’de, yeni büyükelçilik planlaması yerel düzeyde ilk engelle karşılaştıktan sonra, Çin Dışişleri Bakanlığı sözcüsü “diplomatik misyon binalarının inşasını kolaylaştırma ve destekleme yönünde uluslararası bir yükümlülük” olduğunu belirtti.
“Çin tarafı, İngiltere tarafını ilgili yükümlülüğünü yerine getirmeye çağırıyor” dedi.
Mayıs 2022’ye kadar 10 yıl boyunca Tower Hamlets meclis üyesi olan Rabina Khan, Pekin’in “insan hakları siciline” ve “Çin’deki Uygurlara yönelik korkunç muamelesine” atıfta bulunarak büyükelçilik planına karşı kampanyaya öncülük etti.
Küçük bir çocukken Bangladeş’ten İngiltere’ye taşınan Müslüman Khan, 2020 yılında bir planlama başvurusunu ilk gördüğü andan itibaren büyükelçiliğe karşı çıkıyordu. Kampanya ortakları, Dünya Uygur Kongresi’nin Birleşik Krallık Direktörü Rahima Mahmut, Britanya’daki Hongkongers diaspora grubunun kurucusu Simon Chen ve Britanya’daki Tibet Topluluğu’nun başkanı Tenzin Konger’di.
İnsan hakları, 1 Aralık 2022’de yerel planlama otoritesi tarafından görüşülmek üzere tam konseye sunulan 74 sayfalık planlama raporunda yer almamasına rağmen, Londra’nın en küçük ilçelerinden birinin nüfusunun% 40’ını oluşturan Tower Hamlets Müslümanları, anavatanlarındaki krizin başlamasından bu yana birçoğunun yaptığı gibi, sürgündeki Uygurların yanında durarak satır aralarını okudular.
Avrupa çapındaki Uygurlar, Çin’in Birleşik Krallık’ta süper büyükelçilik kurma planının suya düşmesinden memnundu.
Münih’teki Dünya Uygur Kongresi sözcüsü Zümretay Arkın, “Avrupa’nın önemli başkentlerinde daha büyük bir Çin büyükelçiliği, daha önemli bir varlık anlamına geliyor ve bu, sürekli olarak ulusötesi baskıya maruz kalan Uygur toplumunda korku ve endişeye neden oluyor” dedi. “Topluluğumuza yönelik örtülü bir tehdit olarak görülüyordu.”
Hollanda Uygur İnsan Hakları Vakfı sözcüsü Enwer Erdem, bu kadar iyi kadroya sahip ve büyük bir Çin Büyükelçiliği sitesinin istihbarat toplama potansiyelinin Avrupa’daki Uygurları endişelendireceğini söyledi.
Erdem, “İngiltere hükümetinin konsey kararının geçmesine izin vermesine sevindim” dedi. “Çin halkımıza soykırım yapıyor ve İngiltere bu süper güçle ittifak yapmamalı.”