Röportaj: Onur Bilgiç, TrendBasket
”Gomelsky zamanın ötesinde bir koçtu.”
Birleşik Devletler-Sovyetler Birliği rekabeti, basketbol tarihinin en büyük rekabetlerinden biriydi. ABD dünyanın en iyi takımıyken Sovyetler Birliği, Yugoslavya ile beraber Avrupa’nın en iyi iki takımı arasındaydı. 1972 ve 1988 Olimpiyat Oyunları’nda iki tarihi maçta da yer bulan bu rekabet 1991’de Sovyetler Birliği’nin dağılması ile son bulmuştu. Sadece üç yıl sonra, 1994 Dünya Basketbol Şampiyonası finalinde karşılaşanlar ABD ve Rusya idi. O maçta Rusya adına mücadele eden ve final sonrası turnuvanın en iyi beşine seçilen Sergei Bazarevich, turnuva sonrası Atlanta Hawks’a transfer olmuş ve NBA’de forma giyen ilk Rus basketbolcu olmuştu. Trabzonspor Medical Park’ın yanı sıra Rusya’nın da koçluğunu yapan Sergei Bazarevich ile 1972’den günümüze kadar uzanan konular hakkında konuştuk.
Sovyetler Birliği, 1972 Olimpiyat Oyunları’nın finalinde tartışmalı bir maç sonuyla Birleşik Devletler’i yenmişti. Bu galibiyet ilerleyen yıllarda Sovyet basketbolunu nasıl etkiledi?
Bu başarı, ülkede spora ilginin artmasını sağladı. İnsanlar ulusal takımı takip etmeye başladı. Bu bizim için çok önemli. Rusya’da ulusal takımın başarısı insanların ilgi göstermesini sağlıyor. O maç oynandığında yedi yaşındaydım. On yaşındayken bu takımla ilgili soru cevap şeklinde bir yarışma olmuştu. 1972’deki takımdaki oyuncuların hepsini sayarak yarışmayı kazanmıştım. Çok büyük bir galibiyetti.
1988 Olimpiyat Oyunları’nda Sovyetler Birliği bu kez yarı finalde ABD’yi yenmişti. O dönem basketbol kariyeriniz başlamıştı. Bu maçla ilgili neler hatırlıyorsunuz? Bu galibiyetin kariyerinize bir etkisi oldu mu?
O dönem basketbol oynuyordum ve 1985’den itibaren ulusal takımda da yer aldığım oluyordu. Üniversite oyunlarında yer almış ve turnuvayı kazanmıştık. Takımın koçu Gomelsky’di ve bazı hazırlık maçlarında yer almıştım. 1972 evet hatırlanıyordu ama 1988 yarı final maçı farklıydı. Bu galibiyet bizim büyük bir şeydi.
Alexander Gomelsky ve Vladimir Kondrashin iki efsanevi koçtu. Bu koçlarla çalışma fırsatınız oldu mu? Çalışma metotları nasıldı?
Alexander Gomelsky ile CSKA Moskova’da kısa bir süreliğine çalıştım. Çok büyük bir koçtu. Koşulları ve oyuncuları yönetmekte çok iyiydi. Örneğin 1988 Olimpiyat Oyunları’nda kimse Sabonis’in oynayacağını tahmin etmemişti. Sakatlığı vardı ve bir yıl oynayamamıştı. Onu ikna etti ve Sabonis, oyunlarda oynadı. Zamanın ötesinde bir koçtu. Farklı oyuncu değişiklikleri ve eşleşmeler yapıyordu. Onu özel yapan, oyuncularını doğru şekilde kullanmasaydı.
1994 Dünya Basketbol Şampiyonası’nda Rusya’nın kadrosunda yer aldınız. Koç Sergei Belov’du ve 1972 Olimpiyat Oyunları Finali’nde oynamıştı. Birleşik Devletler ile oynanan final maçı öncesi 1972 finalinden bahsettiği oldu mu?
O maçla ilgili konuştuğunu hatırlamıyorum ama kendi oyunculuk kariyerinden bahsederdi. Bir koçtan çok oyuncu gibiydi. Rekabetçiydi. Kendi örnekleriyle oyuncuları motive ediyordu. Daha iyi çalışmak ve en iyi seviyeye çıkmaları için oyuncularını motive ediyordu.
1994 Dünya Basketbol Şampiyonası’nın finalinde Joe Dumars ile karşılıklı oynadınız. Bu eşleşmenin zorluk derecesi nasıldı?
Bununla ilgili önemli anılarım vardı. Kevin Johnson beni tutuyordu. Hızlı hareket ediyor, sayılar üretiyor, fast-break bulma şansını elde ediyordum. Sonra Joe Dumars beni savunmaya başladı. NBA’in en iyi savunmacısıydı. Kesinlikle zorluydu. Maçtan sonra bana gelip NBA’de oynamam gerektiğini söylemişti. Muhtemelen ben de onda bir etki bırakmıştım.
Turnuvanın en iyi beşine seçilmiştiniz. Atlanta Hawks’tan teklifi turnuva sonunda mı almıştınız?
Turnuva sırasında Golden State Warriors ve Don Nelson’dan teklif almıştım ama İtalya’da sözleşmem vardı. İlk etapta haklarımı almak (buy-out) istememişlerdi. Sonrasında Atlanta Hawks beni transfer etti.
Atlanta Hawks’a transfer olduğunuzda NBA’de oynayan ilk Rus basketbolcu olmuştunuz. Bu süreç nasıldı?
Atlanta Hawks benin açımdan yanlış takımdı. Farklı bir oyun anlayışları vardı. Golden State Warriors’a gitseydim daha fazla NBA’de oynayabilirdim. NBA’de oynamanın farkı sadece basketbolla ilgili değildi. Basketbol her zaman basketboldur. Oynamanın dışında, orada takım arkadaşları, koçla anlaşma gibi şeyler farklıydı.
EuroBasket 2007’de Rusya şampiyon olurken şampiyonluk sayısı J.R Holden’dan gelmiş, takımın koçluğunu ise David Blatt yapmıştı. Geçmişte birisi gelip size, Rusya iki Birleşik Devletler vatandaşının katkılarıyla Avrupa Şampiyonu olacak dese buna inanır mıydınız?
Hayır. Kariyerime başladığımda bu durumu öngörmek çok zordu. Sovyetler Birliği’nin dağılacağını bile tahmin etmek çok zordu.
Rusya’nın koçluğunu yapıyorsunuz. EuroBasket 2017 ve sonrası için hedefleriniz nelerdir?
Dört yıllık kötü bir dönem geçirmiştik. Federasyon ve saha sonuçlarıyla ilgili kötü bir gidişat vardı. İki Avrupa Şampiyonası’nı kötü geçirdik. Geçen yıl Andrei Kirilenko federasyon başkanı oldu. Atmosferi ve oyunculara yaklaşımı değiştirdi. Oyuncuların milli takımda oynamalarını istiyorduk. Ancak uzun sezonların ardından onları ikna etmek kolay değil. Ulusal takım tecrübeli oyunculardan çok genç oyunculardan oluşuyordu.
Hazırlıklar sırasında Fridzon ve Shved’i sakatlıkları nedeniyle kaybetmiştik. En iyi skorer oyuncularımız arasındalardı. Onları kaybettiğimizde açıkçası endişelendik ama sonrasında farklı oyuncular bulduk. Eleme maçlarını kazandık. İyi oynuyoruz, topu paylaşıyoruz. Oyuncularım ve ben keyif alıyoruz. En önemli şey ise daha önce belirttiğim gibi, başarılarımızla Rusya ulusal takımının taraftarlarca tekrar ilgi görmesini sağlamak. Andrei Kirilenko’nun bu konuda çok katkıları oldu. Umarım Eurobasket güzel geçer.