Bastık Nasıl Yapılır
- Bastık (Bastıh)
Bastık (Bastıh) İçin Malzemeler
- 40 kg kadar üzüm
- 2 avuç (500 gr) havara tozu
- Bir tutam südlügen
- 4 su bardağı buğday nişastası
- 4 su bardağı un
Bastık (Bastıh) Tarifi, Hazırlanışı
Üzümün taneleri çöpünden sıyrılır. Yıkanır, temiz bir torbaya konularak curun (bkz. sözlük) tekne veya bir teştin içinde ayaklanır. Ayaklanırken içerisine iki avuç kadar havara tozu atılır. Havara tozu, üzümün ezilmesini kolaylaştırdığı gibi, tortuların dibe çökmesini, duru bir hale gelmesini sağlar. Sonra sıkılarak suyu çıkartılır. Posası bir kova suya konulur, daha sonra tekrar sıkılır. Çıkarılan bütün sular kazana konur ve kaynatılır. Yani çürütülür. Kaynamaya başlayıp köpüklenince taşmasını önlemek için bir tutam südlügen kaynayan üzüm suyuna batırılıp çıkarılır. Südlügen sanki onun ilacıdır. Südlügenden başka bir şeyle kabarmasını durdurmak hayli güçtür. 15 dakika kadar kaynadıktan sonra genişçe bir kaba alınarak dinlenmeye bırakılır. Böylece daha berrak bir üzüm suyu elde edilmeye çalışılır. Dinlenmiş üzüm suyunun üstte kalan berrak kısmı alınarak süzülür. Buna üzüm şerbeti denir. Şerbetten 5-6 litre ayrılarak geri kalanı büyük kazanlara konulur ve 5-6 litre su ilave edilerek kaynatılır. Bu kazanlara “Şire kazanı” denir.
Şerbet şire kazanında kaynamayı beklerken ayrı bir kapta önceden alınmış 5 litre kadar (1-2 kollu tas) soğuk şerbetin içine 4 su bardağı nişasta ile 4 su bardağı un konularak bulanır. Üzerine sıcak şerbetten bir tas daha eklenerek iyice karıştırılır. İnce süzekten geçirilir. Kaynamaya başlayan şerbetin içine bir yandan dökerken diğer yandan şıre küreği ile karıştırılır. 30 dakika kadar kaynatılmaya devam edilir. Bu zaman zarfında mütemadiyen karıştırmahdır. Aksi halde dibi tutar ve emekler boşa gider. Kaynama işlemi bitince bakır sıtıllarla taşınarak açık havada 1-1,5 metreye 2-4 metre ebatlarındaki temiz bezlerin üstüne yaydırılır. İnce bir tabaka halinde yaymalıdır ki bastıh kaim olmasın. Bir gün kadar güneş vurduktan sonra arkasını da kurutmak için ters çevrilir veya bir tele asılır.
Havaların sıcaklığı uygun ise, 3 günde kuruma işlemi biter. Beziyle beraber bükülerek kaldırılır veya hemen bezden çekilerek kaldırılır. Bezden çekme işlemi için, bastıh bezleri temiz bir bezin üstüne ters vaziyette serilir. Yani bastıh bezinin yüzü alta, bez tarafı üste gelecek şekilde serilir. Üzerine biraz su dökülerek her tarafı ıslatılır. Bez iyi ıslanmalıdır ki bastığı bıraksın. Bez ıslanınca bir köşesinden el ile bastıh kaldırılır ve bir elle bastıh tutulurken diğer elle bez çekilerek birbirinden ayrılır.