Asıl kökenleri bir gizemdir, ancak portakal yetiştiriciliğinin doğu Asya'da binlerce yıl önce başladığı düşünülmektedir. Bugün dünyanın en sıcak bölgelerinde yetiştirilmektedir ve taze ya da meyve suyu olarak tüketilmektedirler. Portakal sağlıklı bir lif, C vitamini, tiamin, folat ve antioksidan kaynağıdır. Sağlığa bir çok faydası vardır. Portakalın Faydaları Nelerdir? Portakalın Vitaminleri Nelerdir? Yan Etkileri Var mıdır? Portakal Suyu İçmek Sağlıklı mıdır? Bu yazımızda portakal hakkında bilmeniz gereken her şeyden bahsedeceğiz.
Potakalın Besin Değerleri
İşte büyük bir portakalın (100 gram) yarısının besin içeriği:
- Kalori: 47
- Su: %87
- Protein: 0.9 gram
- Karbonhidrat: 11.8 gram
- Şeker: 9.4 gram
- Lif: 2,4 gram
- Yağ: 0,1 gram
Portakalın Vitaminleri Nelerdir?
Karbonhidrat
Portakal, çoğunlukla çok az protein, yağ, az kalorili karbonhidrat ve sudan oluşur. Glikoz, fruktoz ve sukroz gibi basit şekerler, portakallardaki baskın karbonhidrat formlarıdır. Meyvenin tatlı tadını bu şekerler verir. Şeker içeriğine rağmen, portakallar düşük glisemik indekse (GI) 31-51 sahiptir. Glisemik indeks yemekten sonra şekerin kan dolaşımınıza ne kadar çabuk girdiğinin bir ölçüsüdür. Düşük GI değerinin sağlığa bir çok faydası vardır. Portakal düşük GI, kan şekeri artışını düzenleyen yüksek polifenol ve lif içeriği ile ilgilidir.
Lif
Portakallar iyi bir lif kaynağıdır. Bir büyük portakal (100 gram), Referans Günlük lif ihtiyacınızın (RDI) yaklaşık %18 oranında karşılar. Portakallarda bulunan ana lifler pektin, selüloz, hemiselüloz ve lignindir. Lif, iyi sindirim sağlığı, kilo kaybı ve kolesterol de dahil olmak üzere birçok faydalı sağlık etkisiyle ilişkilidir.
Portakal İçerisindeki Vitaminler ve Mineraller
C Vitamini: Portakallar mükemmel bir C vitamini kaynağıdır. Büyük bir portakal RDI'nin %100'ünden fazlasını sağlar.
Tiamin: B vitaminlerinden biri olan B1 vitamini olarak da adlandırılan tiamin, çok çeşitli gıdalarda bulunur.
Folat: B9 vitamini veya folik asit olarak da bilinen folat, birçok önemli fonksiyona sahiptir ve birçok bitkisel gıdada bulunur.
Potasyum: Portakallar iyi bir potasyum kaynağıdır. Yüksek potasyum alımı, kan basıncını düşürebilir ve kalp hastalığı riskinizi azaltabilir.
Portakalın Diğer İçerikleri
Bu meyve, sağlığa faydalı çeşitli biyoaktif bitki bileşikleri bakımından zengindir. Portakaldaki iki ana antioksidan bileşiği sınıfı karotenoidler ve fenoliklerdir (fenolik bileşikler).
Fenolik: Portakallar mükemmel bir fenolik bileşik kaynağıdır. Bu maddeler özellikle antioksidan özelliklerinin çoğuna katkıda bulunan flavonoidlerdir.
Hesperidin: Portakaldaki ana antioksidanlardan biri olan bir turunçgil flavonoid olan hesperidin, bazı sağlık yararları ile ilişkilidir (10, 11, 12).
Antosiyaninler: Flavonoid grubu antioksidanlardan olan antosiyaninler kan portakalının kırmızı renginden sorumludur.
Karotenoidler: Tüm turunçgiller, zengin renklerinden sorumlu olan karotenoid antioksidanlarca zengindir.
Beta cryptoxanthin: Bu madde portakallarda en bol bulunan karotenoid antioksidanlardan biridir. Vücudunuz onu A vitaminine dönüştürür.
Likopen: Kırmızı renkli kan portakallarında (Cara cara) yüksek miktarda bulunan bir antioksidandır. Likopen de domateslerde ve greyfurtta bulunur. Sağlığa oldukça faydalıdır.
Sitrik asit: Portakallar ve diğer narenciye meyveleri, ekşi tatlarına katkıda bulunan sitrik asit ve sitratlarca zengindir. Araştırmalar, sitrik asidin ve portakaldan gelen sitratların böbrek taşı oluşumunu önlemeye yardımcı olabileceğini göstermektedir.
Portakal'ın Faydaları
İnsan ve hayvan çalışmaları düzenli portakal tüketiminin sağlık için yararlı olduğunu göstermektedir.
Kalp Sağlığı
Kalp hastalığı şu anda dünyanın en yaygın erken ölüm nedenidir. Portakalda bulunan flavonoidler -özellikle hesperidin-ckalp hastalıklarına karşı koruyucu etkileri olabilir. İnsanlarda yapılan klinik çalışmalar, dört hafta boyunca günlük portakal suyu alımının kanı inceltici bir etkiye sahip olduğunu ve kan basıncını önemli ölçüde azaltabileceğine dikkat çekmektedir.
Lifler de kalp sağlığında rol oynuyor gibi görünmektedir. Turunçgillerden izole edilmiş lif alımının kan kolesterol seviyesini düşürdüğü gösterilmiştir.
Tüm bunlar birlikte ele alındığında, düzenli portakal tüketiminin kalp hastalığı riskinizi azaltmanıza yardımcı olabileceği muhtemeldir.
Böbrek Taşı Önleme
Bu meyve, böbrek taşı oluşumunu önlemeye yardımcı olduğuna inanılan iyi bir sitrik asit ve sitrat kaynağıdır. Potasyum sitrat sıklıkla böbrek taşı olan hastalara verilir. Portakaldaki sitratların da benzer etkileri olduğu görülmektedir.
Anemi Önleme
Anemi, düşük seviyelerde kırmızı kan hücreleri veya hemoglobin ile karakterize edilen ve oksijen taşıma kabiliyetini azaltan bir durumdur. Genellikle demir eksikliğinden kaynaklanır. Turunçgiller iyi bir demir kaynağı olmasa da, C vitamini (askorbik asit) ve sitrik asit gibi mükemmel bir organik asit kaynağıdır.
Hem C vitamini hem de sitrik asit, vücudunuzun sindirim sisteminden demir emilimini artırır.
Demir bakımından zengin yiyeceklerle yenildiğinde, portakallar kansızlığın önlenmesine yardımcı olabilir.
Bütün Portakal mı? Portakal Suyu mu?
Portakal suyu, dünya çapında popüler bir içecektir. Saf meyve suyu ile bütün portakallar arasındaki ana farklardan biri de, meyve suyunun lif oranınındaha düşük olmasıdır.
Bir bardak (240 ml) saf portakal suyu, 2 portakal ile aynı miktarda doğal şekere sahiptir ve çok daha az lif içerir.
Sonuç olarak, çok fazla meyve suyu tüketimi kilo almaya ve sağlık sorunlarına neden olabilir. Bu, özellikle ilave şeker içeren portakal suları için geçerlidir.
Kaliteli portakal suyu sağlıklı olabilse de, bütün portakal tüketmek çok daha sağlıklı bir seçimdir.
Bütün portakal tüketmek çok daha sağlıklı bir seçimdir.
Portakal'ın Yan Etkileri Var mıdır?
Portakalların bilinen çok yan etkisi yoktur. Bazı insanlar turunçgil alerjisine sahip olabilir ancak bu çok nadir görülen bir durumdur.
Mide ekşimesi yaşayan insanlar için, turunçgiller tüketimi ekşime veya yanma belirtilerini daha da kötüleştirebilir. Bunun sebebi portakalların sitrik asit ve askorbik asit (C vitamini) gibi organik asitler içermesidir. Bu nedenle mide yanması ekşimesi gibi sorunlarınız varsa turunçgil tüketirken dikkatli olmanız gerekebilir.