Bu makaledeki ortak yazarlar Lynn Kirkham. Lynn Kirkham Profesyonel Konuşmacı ve San Francisco Bay’de yer alan, binlerce profesyoneli iş mülakatlarından kurul konuşmalarına, TEDx ve büyük konferans platformlarına kadar hangi platformda bulunurlarsa bulunsunlar, kendilerine bırakılan sahnenin kontrolüne ellerine almaları için güçlendiren, kalabalık önünde konuşma eğitimi işletmesi olan Yes You Can Speak’in kurucusudur. Lyn son dört yıldır TEDx Berkeley resmi konuşma koçu olarak seçilmiştir ve Google, Facebook, Intuit, Genentech, Intel, VMware ve benzeri kuruluşlarda yöneticilerle çalışmıştır.
Bu makalede atıfta bulunulan 12 referans vardır ve bu referanslara sayfanın sonunda ulaşılabilir.
Bilgilendirici bir konuşma, dinleyiciye bir süreç, olay veya kavram hakkında bilgi verir. İster bir bahçeyi nasıl büyüteceğini açıklıyor ister tarihî bir olayı anlatıyor ol, bilgilendirici bir konuşma yazmak oldukça basittir. Konuyu etraflıca bilmek en önemlisidir, bu yüzden kapsamlı bir araştırma yaparak başla. Konuşmanı mantıklı bir şekilde düzenleyerek dinleyicilerinin takip etmesini kolaylaştır ve dili anlaşılır tut. Konuşmalar sesli yapıldığından, yazdıktan sonra okumanı mükemmelleştirmek için zaman ayırdığından emin ol.
Adımlar
Kısım 1 / 3:
Konuyu Araştırmak
-
1Konu sana verilmemişse ilgini çeken bir konu seç. Konuşma konuları genellikle verilir, ancak kendi konunu seçmen gerekiyorsa ilgini çeken konuların bir listesini çıkar. Hakkında çok şey bildiğin veya araştırmak isteyeceğin bir konu seç. Ardından belirli bir konuya odaklan ve talimatları karşıladığından emin ol.[1] X Kaynağı araştır
- Görevinin, dinleyiciyi bir hobi veya etkinlik hakkında bilgilendirmek olduğunu düşünelim. Kulüplerin, sporların ve diğer etkinliklerin bir listesini yap ve en çok ilgini çekeni seç. Ardından konuşmanda odaklanmak için belirli bir yönü veya süreci seç.
- Örneğin, eğer tenisi seviyorsan sporun her yönünü tek bir konuşmada anlatamazsın. Bunun yerine, servis atmak gibi belirli bir tekniğe odaklanabilirsin.
-
2İddialarını desteklemek için çeşitli güvenilir kaynaklar topla. Konuşmada kişisel deneyimine atıfta bulunabilirsin, ancak araştırma yapman ve yetkili kaynaklardan alıntı yapman gerekecektir. Doğru kaynaklar konuna bağlıdır, ancak bunlar genellikle ders kitapları ve ansiklopediler, akademik makaleler, saygın haber merkezleri ve devlet belgelerini içerir.[2] X Kaynağı araştır
- Örneğin, konuşman tarihî bir olay hakkındaysa olay zamanında gönderilen mektuplar veya yayınlanan gazete makaleleri gibi birincil kaynakları bul. Ek olarak, olay hakkında uzmanlar tarafından yazılan akademik makaleler gibi ikincil kaynakları da dâhil et.
- Dinleyicileri tıbbi bir durum hakkında bilgilendiriyorsan tıbbi ansiklopedilerden, bilimsel dergilerden ve Sağlık Bakanlığı İnternet sitelerinden bilgi bul.
İpucu: Kaynaklarını bir kaynakça sayfasında düzenle. Ödev kapsamında bir kaynakça sayfası hazırlamak gerekmiyorsa bile bu, kaynaklarını takip etmene yardımcı olacaktır.[3] X Kaynağı araştır
-
3Tanımladığın süreç veya kavram hakkında net bir fikir oluştur. Konunu etraflıca bildiğinden emin ol; onu net ve öz bir şekilde tanımlayabilmelisin. Araştırma yapmanın yanı sıra, konun hakkında ailen ve arkadaşlarınla konuşmak fikrini geliştirmene yardımcı olabilir.[4] X Kaynağı araştır
- Örneğin, konuşman tohumlardan bitki yetiştirmek hakkındaysa süreci adım adım bir arkadaşına veya akrabana açıkla. Onlara, açıklamandaki herhangi bir bölümün anlaşılması zor veya belirsiz görünüp görünmediğini sor.
- Özellikle uzman olmayan bir kitleye hitap ediyorsan konuyu basit terimlerle ifade et. Konuyu büyükanne veya büyükbabana ya da küçük kardeşine nasıl anlatacağını düşün. Jargon kullanmaktan kaçınamıyorsan teknik kelimeleri açık ve basit terimlerle tanımladığından emin ol.
-
4Konuşmanın amacını kısaca sunan bir tez bul. Tezin, konuşmanın odağını aktarır ve olabildiğince belirgin olmalıdır. Tezini biçimlendirme hakkında öğretmenine danış. Kendine atıfta bulunarak amacını açıklaman için seni cesaretlendirebilir. Ancak, ödevin daha resmî bir dil gerektiriyorsa “Amacım” veya “Burada açıklayacağım husus” gibi cümleleri atlaman gerekir.[5] X Kaynağı araştır
- Örneğin, konuşman şair Charles Baudelaire üzerineyse güçlü bir tez şöyle olacaktır: “Şehir hayatının ve egzotik seyahatin Charles Baudelaire'in eserlerinin temel şiirsel temalarını nasıl şekillendirdiğini açıklamak için buradayım.”
- Bilgilendirici bir konuşmanın amacı savunulabilir bir iddiada bulunmak olmasa da, tezinin yine de belirgin olması gerekir. Örneğin, "Karbüratörlerden bahsedeceğim." belirsizdir. "Bugünkü amacım, değişken bir jikleli karbüratörün nasıl parçalanacağını açıklamak." daha belirgindir.
-
5Dinleyicilerini ikna etmek yerine bilgilendirmeye odaklan. Bilgilendirici bir konuşmanın dinleyiciyi bir iddiayı kabul etmeye ikna etmeyi amaçlamadığını unutma. Bir argüman oluşturmak veya duygulara hitap etmek yerine, konunu açıkça belirten objektif bir konuşma yap. Bu, organizasyonunun ve dilinin tartışmacı olmak yerine adım adım ilerlemesi gerektiği anlamına gelir.[6] X Kaynağı araştır
Reklam
- Örneğin, bir kitleyi siyasi bir duruşu desteklemeye ikna etmeyi amaçlayan bir konuşma, büyük olasılıkla, dinleyicinin duygularına hitap eden dokunaklı örnekler veya ikna edici araçlar içerecektir.
- Diğer yandan, etçil bitkilerin nasıl yetiştirildiğine dair bilgilendirici bir konuşma, net ve objektif adımlar sunacaktır. Konuşman etçil bitkileri yetiştirmenin harika olduğunu iddia etmez veya dinleyicileri etçil bitkiler yetiştirmeye ikna etmeye çalışmaz.
Kısım 2 / 3:
Konuşmanın Taslağını Oluşturmak
-
1Konuşmanı iletmek için sade bir konuşma taslağı yaz. Tam bir cümle taslağı yazdıktan sonra onu iskelet taslak hâline getir. Bir iskelet taslakta, tam cümleler yerine kısa sözcükler ve cümle parçaları bulunur. Konuşma taslağını not kartlarına yazabilir ve onları konuşmanı yaparken konudan sapmamak için kullanabilirsin.[7] X Kaynağı araştır
- Motamot okumak yerine bilgileri ezberden sunmak daha ilgi çekicidir. Konuşma taslağının bir bölümü şuna benzer:
III. YMCA’nın Sağlıklı Yaşama Odaklanması
A.Genel sağlığa bağlılık: hem beden hem de zihin
B. Bağlılığı destekleyen programlar
1. Yıllık Çocuk Günü
2. Fitness tesisleri
3. Sınıflar ve grup etkinlikleri
- Motamot okumak yerine bilgileri ezberden sunmak daha ilgi çekicidir. Konuşma taslağının bir bölümü şuna benzer:
-
2Giriş kısmına konuşmanın ilgi çekici bir kısmını, tezini ve yol haritasını ekle. Bir konuşmaya anekdot, retorik soru veya alıntı gibi dikkat çekici bir araçla başlamak yaygındır.[8] X Uzman Kaynak Lynn Kirkham
Kalabalık Önünde Konuşma Koçu Uzmanla Görüşme. 20 November 2019. Dinleyicinin dikkatini çektikten sonra tezini ifade et, ardından konuşmanın kapsayacağı noktaları göster.[9] X Kaynağı araştır
- Örneğin, “Bir artistik patinajcının bir buz pateninin ince bıçağı üzerinde nasıl atlayabildiğini, dönebildiğini ve konabildiğini hiç merak ettin mi? Doğru teknikten oyundaki fiziksel güçlere, birinci sınıf patencilerin dudak uçuklatan zıplama ve dönüşleri nasıl başardıklarını açıklayacağım.”
- Amacını belirledikten sonra konuşmanın adımlarını özetle: “Zıplamanın temel teknik yönlerini tanımladıktan sonra, zıplama ve dönüşlerin ardındaki fiziği ele alacağım. Son olarak, 6 tür zıplamayı ve neden bazılarının diğerlerinden daha zor olduğunu açıklayacağım.”
- Bazı insanlar konuşmanın gelişme kısmını girişten önce yazmayı tercih eder. Bazıları içinse önce girişi yazmak, konuşmanın geri kalanını nasıl düzenleyeceklerini anlamalarına yardımcı olur.
-
3Ana fikirlerini mantıksal olarak düzenlemiş bir gelişme paragrafında ilet. Dinleyiciyi bir süreç hakkında bilgilendiriyorsan adımları tamamlanması gereken sırayla düzenle. Aksi takdirde, fikirlerini önem sırası veya nedensel sıra (neden ve sonuç) gibi açık ve mantıklı bir sırayla düzenle.[10] X Kaynağı araştır
- Örneğin, konuşman 1. Dünya Savaşı’nın nedenleri hakkındaysa savaş öncesi yıllardaki milliyetçiliği ele alarak başla. Sonra, Arşidük Ferdinand'ın suikastını anlat, ardından ittifakların büyük oyuncuları nasıl açık savaşa çektiğini açıkla.
- Dinleyicilerinin konuşmanı takip edebilmesi için fikirler arasında yumuşak bir şekilde geçiş yap. Örneğin, “Milliyetçiliğin uluslararası çatışmalara nasıl zemin hazırladığını ele aldığımıza göre, doğrudan 1. Dünya Savaşı'nın patlak vermesine neden olan olayı inceleyebiliriz: Arşidük Franz Ferdinand'ın öldürülmesi.”[11] X Kaynağı araştır
-
4Sonuç bölümünde ana noktaları gözden geçir. Bir konuşmanın sırasını “Onlara ne anlatacağını anlat, konuyu anlat, sonra ne anlattığını anlat." şeklinde düşün. Sonuç kısmında tezini ve ana fikirlerini özetle, ancak bunları kelime kelime tekrarlama. Ek olarak, kitlenle bağlantı kurmak ve konunun önemini göstermek için konuyu onların yaşamlarıyla ilişkilendirmeye çalış.[12] X Güvenliir Kaynak University of North Carolina Writing Center Kaynağa git
- Örneğin, sonucun şunu belirtebilir: “1. Dünya Savaşı'na zemin hazırlayan faktörler incelendiğinde, milliyetçiliğin çatışmayı ne kadar ateşlediği görülüyor. Büyük Savaş'tan bir asır sonra, milliyetçilik ve küreselleşme arasındaki mücadele, 21. yüzyılda uluslararası siyaseti tanımlamaya devam ediyor.”
-
5Konuşmanı düzenlemek ve ezberlemek için eksiksiz bir taslak yaz. Tam cümle taslağı bir araştırma makalesi gibidir; konuşmandaki her cümleyi içermelidir. Bu, temel olarak giriş, gelişme ve sonuç kısımlarını düzenlemek, değişiklikler yapmak ve sunumunu ezberlemek için kullanacağın yazıdır.[13] X Kaynağı araştır
- Genellikle konuşmalar motamot okunmaz. Bunun yerine, konuşmayı ezberleyecek ve konudan sapmamak için iskelet taslak kullanacaksın.
Aşırı bilgi yüklemesinden kaçın: Konuşmanı oluştururken, yazma sırasında yüksek sesle oku. Cümle yapılarını basit ve anlaşılır tutmaya odaklan. Konuşma dili çok karmaşıksa dinleyicilerin takip etmekte zorlanacaktır.[14] X Güvenliir Kaynak University of North Carolina Writing Center Kaynağa gitReklam
Kısım 3 / 3:
Performansını Mükemmelleştirmek
-
1Ana noktaları ve yardımcı ipuçlarını not kartlarına yaz. Giriş, anahtar noktalar ve sonucu kelimesi kelimesine ezberlemek akıllıca olacaktır. Ancak, öğretmenin istemedikçe, tüm konuşmayı motamot ezberlemek zorunda olduğunu düşünme. Tamamen ezberlenmiş bir konuşma yapmak zor olabilir, bu yüzden içeriği, fikirlerini net ve tutarlı bir şekilde açıklayabilmene yetecek kadar iyi aklına kazı.[15] X Kaynağı araştır
- Genelde biraz farklı ifadeler kullanmak uygun olsa da, elinden geldiğince tam taslağına bağlı kalmaya çalış. Konudan çok fazla sapar veya çok fazla ekleme yaparsan zaman sınırını aşabilirsin.
- Konuşma taslağının odaklanmana yardımcı olacağını unutma. Aktarılan sözleri ve istatistikleri hızlıca hatırlamak için not kartlarına yazmaktan çekinme.
Ezberleme ipucu: Konuşmanı küçük parçalara ayır ve onları kısım kısım ezberle. Bir cümle ezberle, sonra tamam olduğunu düşününce sonraki cümleyi ekle. Konuşmayı avucunun içi gibi bilene kadar aşama aşama daha uzun pasajlarla çalışmaya devam et.
-
2Göz teması, jestler ve iyi bir duruşla öz güven yay.[16] X Uzman Kaynak Lynn Kirkham
Kalabalık Önünde Konuşma Koçu Uzmanla Görüşme. 20 November 2019. Anahtar kelimeleri ve fikirleri vurgulamak için el hareketlerini kullan ve dinleyicilerin dikkatini çekmek için doğal göz teması kur. Tek bir yöne boş boş bakmak yerine, her 5 veya 10 saniyede bir bakışını değiştirdiğinden emin ol.
- Kambur durmak yerine omuzlarını geride tutarak dik dur. İyi bir duruş, öz güven yaymanın yanı sıra sesini destekleyecek şekilde derin nefes almana yardımcı olacaktır.
-
3Bir aynaya veya bir arkadaşına karşı konuşmanı yap.[17] X Uzman Kaynak Lynn Kirkham
Kalabalık Önünde Konuşma Koçu Uzmanla Görüşme. 20 November 2019. Konuşmayı hafızana kazıdıktan sonra, sunumunu olabildiğince ilgi çekici hâle getirmeye çalış. Kendinden emin ve doğal göründüğünden emin olmak için aynada kendini izle veya kendini kameraya kaydet. İkinci bir görüş al ve bir arkadaşından veya tanıdığından seni izlemesini ve geri bildirimde bulunmasını iste.[18] X Güvenliir Kaynak University of North Carolina Writing Center Kaynağa git
- Onlardan sürüncemede kalan veya düzensiz görünen noktaları belirtmelerini iste. Ses tonunun ilgi çekici olup olmadığını, vücut dilini etkili bir şekilde kullanıp kullanmadığını ve ses seviyenin, ses perdenin ve hızının ayarlanması gerekip gerekmediğini sor.
-
4Verilen sürenin içerisinde kaldığından emin ol. Konuşmana çalışırken zaman tutmak için bir kronometre veya telefon uygulaması kullan. Net bir şekilde konuş ve acele etme fakat eğer öğretmenin bir süre belirlediyse konuşmanı verilen konuşma süresinin altında tutmaya çalış.[19] X Güvenliir Kaynak University of North Carolina Writing Center Kaynağa git
Reklam
- Eğer verilen süreyi sürekli aşıyorsan tam cümle taslağını gözden geçir. Gereksiz bilgileri çıkar ve karmaşık cümleleri basitleştir. Konuşman yeterince uzun değilse daha fazla ayrıntı kullanılabilecek alanlar ara veya gelişme bölümüne başka bir bölüm eklemeyi düşün.
- Eklediğin tüm içeriğin alakalı olduğundan emin ol. Örneğin milliyetçilik ve 1. Dünya Savaşı hakkındaki konuşman 2 dakika gibi çok kısa sürüyorsa milliyetçiliğin İngiltere, Almanya, Avusturya-Macaristan ve Sırbistan gibi belirli ülkelerde nasıl tezahür ettiğine dair bir bölüm ekleyebilirsin.
İpuçları
- Bilgilendirici konuşmalarda muhtemelen sandığından çok daha iyisin! Daha önce ailene okuldaki gününden bahsettiysen veya bir arkadaşına tavuklu erişte çorbası yapmayı anlattıysan bilgilendirici bir konuşma yapma deneyimin zaten vardır!
- Eğer gerilirsen rahatlamaya çalış, derin nefes al ve gözünde sakinleştirici bir manzara canlandır. Unutma, endişelenecek bir şey yok. Sadece konuyu öğrenerek ve pratik yaparak kendini başarıya hazırla.
- Konuşmanı oluştururken kitleni dikkate al ve onu hitap edeceğin insanlara göre şekillendir.
Referanslar
- ↑ https://writing.colostate.edu/guides/page.cfm?pageid=1049&guideid=52
- ↑ https://www.speechanddebate.org/wp-content/uploads/High-School-Competition-Events-Guide.pdf
- ↑ https://writing.colostate.edu/guides/page.cfm?pageid=1059&guideid=52
- ↑ https://open.lib.umn.edu/communication/chapter/11-1-informative-speeches/
- ↑ https://open.lib.umn.edu/communication/chapter/11-1-informative-speeches/
- ↑ http://homepage.smc.edu/martin_ben/Comm%20Studies%2011%20Lessons/lesson_93.htm
- ↑ https://writing.colostate.edu/guides/page.cfm?pageid=1077&guideid=52
- ↑ Lynn Kirkham. Kalabalık Önünde Konuşma Koçu. Uzmanla Görüşme. 20 November 2019.
- ↑ https://writing.colostate.edu/guides/page.cfm?pageid=1062&guideid=52
- ↑ https://writing.colostate.edu/guides/page.cfm?pageid=1071&guideid=52
- ↑ https://writing.colostate.edu/guides/page.cfm?pageid=1072&guideid=52
- ↑ https://writingcenter.unc.edu/tips-and-tools/speeches/
- ↑ https://writing.colostate.edu/guides/page.cfm?pageid=1076&guideid=52
- ↑ https://writingcenter.unc.edu/tips-and-tools/speeches/
- ↑ https://www.speechanddebate.org/wp-content/uploads/High-School-Competition-Events-Guide.pdf
- ↑ Lynn Kirkham. Kalabalık Önünde Konuşma Koçu. Uzmanla Görüşme. 20 November 2019.
- ↑ Lynn Kirkham. Kalabalık Önünde Konuşma Koçu. Uzmanla Görüşme. 20 November 2019.
- ↑ https://writingcenter.unc.edu/tips-and-tools/speeches/
- ↑ https://writingcenter.unc.edu/tips-and-tools/speeches/