Spermiogram yani Sperm Testi çocuğu olmayan yani kısırlık problemi yaşayan çiftlerde, erkeklerde bakılan en önemli testlerdendir.
Başlıca olarak “erkeklerde sperm sayısı, hareketleri ve şekilleri yeterli düzeyde mi ?” öğrenmek için istenir.
Sperm testi genellikle Üroloji veya Kadın Doğum uzmanlarınca istenir.
Bu test, bakan kişinin bilgi ve tecrübesi iyi ise erkeğe ait kısırlık sorunlarında oldukça değerli bilgiler verir.
“Sperm Testi” ile ilgili ayrıntılı bilgilere buradan ulaşabilirsiniz.
Bu yazımızda Sperm Testi raporlarında görebileceğiniz “Konsantrasyon, Motilite, Vitalite ve N.a Ne Demek ?” ona bakacağız.
Sperm Testinde Konsantrasyon Ne Demek ?
Konsantrasyon demek toplam sperm sayısı demektir.
Daha önceki kaynaklarda, sperm konsantrasyonu için referans aralık alt sınırı 20 milyon/mL olarak belirlenmiş olduğu halde, Dünya Sağlık Örgütü 2010 yılında bu sayıyı 15 milyon/mL’ye çekmiştir.
Yani sperm konsantrasyonu en az 1 ml (mililitre) de 15.000.000 olmalı demektir bu.
Sperm konsantrasyonunun bu rakamın altında olması oligospermi olarak adlandırılır.
Bir ejakülattaki toplam sperm sayısı için Dünya Sağlık Örgütü’nün kabul ettiği referans aralık alt sınırı 39 milyon’dur.
Bir ejakülatta hiç sperm hücresi bulunmaması ise azospermi olarak adlandırılır.
Özetle sperm testinde konsantrasyon en az 15 milyon/ml olmalıdır, ne kadar çok olursa o kadar iyidir.
Sperm konsantrasyonu ne kadar düşük olursa, gebelik şansı da o kadar düşer.
“Sperm Sayısı Nasıl Artar, Sperm Arttırıcı İlaçlar” için buraya tıklayın.
Sperm Testinde Motilite Ne Demek ?
Motilite, sperm hücrelerinin hareketlerini tarif eder.
Numunenin alınmasından sonraki 60. dakikada değerlendirilir.
Bu değerlendirme sırasında bir yandan hareketli hücre oranı belirlenirken, diğer yandan hücreler hareket kalitesine göre değerlendirmeye tabi tutularak 4 gruba ayrılır:
a) Doğrusal, hızlı ve ilerleyici şekilde hareket eden sperm hücreleri.
b) Hızlı ve ilerleyici hareket yapmakla birlikte, hareketleri doğrusal olmayan sperm hücreleri.
c) Hareketli olmakla birlikte, ilerlemeyen sperm hücreleri. Bu hücreler yalnızca bulundukları yerde kuyruklarını sallayarak hareket ederler.
d) Hareketsiz hücreler.
Dünya Sağlık Örgütü kriterlerine göre, numunenin alınmasından sonraki 60. dakikada yapılan değerlendirmede, hareketli sperm oranının % 40’tan fazla olması yeterli bulunur.
İlerleyici hareket yapan hücrelerin oranı % 32’den fazla olmalıdır.
Hareket özelliğinin normal sınırlar altında olmasına astenospermi denir.
Sperm hareketi azsa yani motilite düşükse gebelik şansı da o oranda azalır, yani motilite oranının yüksek olması istenir.
Sperm Testinde Vitalite Ne Demek ?
Sperm Vitalitesi demek sperm hücrelerinin canlılık oranı demektir.
Örneğin;
vitalite % 85 ise, spermlerin % 85’i canlı demektir bu.
Normalde sperm hücrelerinin en az % 75’i canlı olmalıdır. Bu oran ne kadar yüksekse o kadar iyidir.
Vitalite oranı ne kadar düşükse gebelik şansı da o oranda azalır.
Vitalite’yi değerlendirmek için genellikle 2 tür test yapılır;
Eozin-Y Testi
Bu test ile sperm hareketliliğinin düşük olduğu yada hiç olmadığı durumlarda canlı sperm oranı belirlenebilir.
Eosin Y testinde canlı hücreler boyanmaz, pembe görünenler ise cansızdır.
Hipo-Ozmotik Şişme Testi (HOST)
Bu test semende hiç hareketli sperm bulunmadığı durumlarda yapılır. Bu sayede semende hareketli sperm bulunmadığı hallerde de mikroenjeksiyon için canlı sperm seçimi mümkün olmaktadır.
Hipo-Ozmotik Şişme Testi’nde şişen ve kuyrukları kıvrılan spermler canlı, şişmemiş ve kuyrukları kıvrılmayan spermler cansızdır.
Sperm Testinde N.a Ne Demek ?
N.a veya bazen N/A şeklinde raporlama, ingilizce not applicable veya not available kelimelerinden gelir ve kısaca “yok” demektir.
Özellikle sperm testini cihazla yapan merkezlerde raporlarda görülebilir.
Örneğin;
Sperm konsantrasyonu sonucunda N.a yazarsa bu sperm yok demek iken, motilite de yazarsa ya motil yani hareketli sperm yok yada değerlendirilemedi demektir.
Konu ile ilgili açıklamalı videomuzu da aşağıdan izleyebilirsiniz;