Sporla Hafızayı Geliştirmek Mümkün mü ?
Sporun hem yetişkinler hem de çocuklar üzerindeki olumlu etkileri, herkesin kabul ettiği bir durumdur.Sağlam kafa sağlam vücutta bulunur. Klişe olduğunu düşünebilirsin ama bu lafın boşa söylenmediği kesin. Egzersiz yapmak beyindeki oksijen seviyesini arttırıyor ve hafıza kaybına yol açan damar yolu rahatsızlıklarının riskini azaltıyor. Aynı zamanda stres hormonu seviyesini düşürüyor ve faydalı beyin kimyasallarının etkisini arttırıyor.
Fiziksel bir aktivite yapmak için birçok iyi neden var. Bu nedenler arasında başta gelenler; egzersizin kalp hastalığı, felç ve diyabet geliştirme ihtimalini azaltmasıdır. Özellikle yaşla birlikte gelen nörolojik problemler yaşayanlar için geçerli olan bir tane neden daha var: Egzersiz; beyni, bellek ve düşünme becerilerini önemli ölçüde geliştiriyor. British Columbia Üniversitesi’nde yapılan bir araştırmada düzenli yapılan yüzme, koşu bandı, koşu ve hızlı yürüyüşler, ip atlama gibi ,kalbinizi ve ter bezlerini çalıştıran, aerobik egzersiz türlerinin; sözel bellek ve öğrenmeyle ilgili beyin alanı olan hipokampüsün boyutunu artırdığı görüldü.
Egzersiz hem doğrudan hem de dolaylı yollarla bellek ve düşünme becerilerini artırmaya yardımcı olur. Egzersizin doğrudan faydaları; insülin direncini azaltma, iltihaplanmayı azaltma ve beyin büyüme faktörlerinin (beyindeki beyindeki hücrelerin sağlıklarını etkileyen kimyasal maddeleri içerir, beyindeki yeni kan damarlarının büyümesi, çeşitlenmesi ve yeni beyin hücrelerinin hayatta kalmasını sağlar.) salınmasını uyarabilme yeteneğidir. Dolaylı olarak, egzersiz ruh ve uykuyu geliştirir ve stres ve kaygı azaltır. Bu alanlardaki problemler sıklıkla bilişsel bozukluğa neden olur veya bu bozuklukları artırır bulunur.
Çoğu araştırma, düşünme ve hafıza ile ilişkili olan beyin bölgelerinin (prefrontal korteks ve medial temporal korteks), egzersiz yapan kişilerde yapmayanlara göre daha fazla hacmi olduğunu göstermektedir. Brigham and Women’s Hastahenesi’nde bir nörolog olan Dr. Scott McGinnis, “Asıl heyecanlandırıcı olan altı ayda bir veya bir yılda düzenli olarak orta şiddette egzersiz yapmak bu beyin bölgeleri hacminde bir artış ile ilişkilidir” diye belirtiyor.Düzenli fiziksel aktivite bellek kapasitesini ve yeni şeyler öğrenme yeteneği artırıyor. Hafıza ve öğrenmeden sorumlu hipokampus hücrelerinin üretim artışı başlıyor. Egzersiz tabanlı beyin gücü sadece çocuklar için değildir. Büyükler arasında da bellek artırılabilir. Illinois Üniversitesi’nde yapılan bir başka çalışma, sprint çalışan sağlıklı yetişkinler arasında kelime tutma hafızasının geliştiğini göstermiştir.
Beyin ileri yaşlara kadar adaptasyon yeteneğini korur ve sürekli olarak değişir. Doğru şekilde yönlendirildiğinde beyin her zaman yeni hücreler ve nöral bağlantılar yaratma kapasitesine sahiptir.
Uzm. Klinik Psk.
Merve Cansu Çavuş