The Lord of the Rings: Return to Moria geliştiricileri, oyun için Tolkien’in gizli Cüce lisanını hayata geçirmişler!
Oyundan sonra Duolingo'ya da gelir mi diye düşünüyorlar!
The Lord of the Rings: Return to Moria'nın geliştiricileri, Dördüncü Çağ'da geçen Cüce odaklı hayatta kalma ve crafting oyunlarında pek beklenmedik bir işe imza atmışlar: sırf oyuncular karakterlerinin oyunda bu dili kullandığını duyabilsinler diye gizli Cüce dilini yaratmışlar.
Tolkien hayranları yıllar boyunca Khuzdul adı verilen Cüce dilini geliştirmek için çalışırken, Free Range Games geliştiricileri bir adım daha ileri giderek eksiksiz bir Khuzdul grameri oluşturmak için bir dilbilimciyle çalışmış.
David Salo adlı dilbilimci, Yüzüklerin Efendisi ve Hobbit film üçlemeleri için Tolkien'in dilleri üzerinde çalışmış, yayınlanmış eserlerden hali hazırda bilinen kelime dağarcığını geliştirerek dilleri (özellikle de Elfler tarafından konuşulan dillerden biri olan Sindarin'i) genişleten ve daha önce yayınlanmış küçük sayılabilecek kelime dağarcığına sahip bazı dilleri tanımlayan isim olarak biliniyor.
Oyun yönetmeni Jon-Paul Dumont, gamescom 2023'te IGN'e verdiği röportajda, bu işbirliği sayesinde Khuzdul lisanının tam bir sözlüğe ve tam bir gramere kavuştuğunu söyledi. Free Range Games de bu çalışmadan Khuzdul'u oyun içinde kullanabilsin diye faydalandı. Yani oyunda kendi cücenizi yarattığınızda, karakterden her zaman Khuzdul konuşmasını isteyebileceksiniz.
Khuzdul, Return to Moria'nın etkileyici şarkı söyleme mekaniğini de genişletiyor. Bazen cüceniz bir şeylerden "ilham" alarak şarkı söylemeye başlayacak; böylece üstünüzdeki yükü (misal maden kazmak) hafifletecek bir oyun için "buff"a kavuşabileceksiniz. Bazı şarkılar direkt olarak Tolkien'in kendisi tarafından yazılmış ve bazıları da tamamen cüce dilinde söylenecek.
Dumont'un söylediğine göre, Cüce dilinin oyuna dahil edilmesi "sadece hoş bir fikir" olarak başlamış ama kısa sürede çığ gibi büyümüş:
"İnternette bu dilin kendi versiyonlarını oluşturmuş bazı insanlar vardı, biz de 'belki bunları kullanabiliriz' diye düşündük. Sonra bunların Tolkien'in eserine istediğimiz kadar sadık olmadıklarını gördüm.
"Dili yazmamıza yardım edebilecek birini bulmak için yola çıktık. Oyunu geliştirirken bu ek özellik, başlangıçtaki o havalı fikirden daha önemli hale geldi. Kendi kendimize 'Bazı Cüce cümleleri de kurabilsek çok güzel olurdu' dedik."
"Ancak dilbilimciden ilk teslimatları almaya başladığımızda ve ben Tolkien'in hayatını daha derinlemesine araştırmaya başladığımda, o da bizim fark etmeden yaptığımızı yaptı. İşe dili inşa ederek başladı ve ardından "bu dili kullanan insanlar kimler?" diye düşündü. Sonra dilbilimciden gelen her teslimat, 'Bunu oyunda nasıl kullanabiliriz?' sorularına dönüştü. Bu kelime kulağa, belki de artık var olmayan bir yaratık olabilirmiş gibi geliyor, dedik. Hadi biz de o yaratığı icat edip oyuna ekleyelim diye düşündük."
Dumont, Khuzdul'un yeniden yaratılması konusundaki heyecanının belki biraz fazla ileri gittiğini söylüyor. Cüceler madenci oldukları için Moria'nın aşırı gürültülü olacağını, bu yüzden de iletişim kurmak için bir işaret dili geliştirmiş olabilecekleri teorisini ortaya atıyor.
Dumont şaka ile karışık şunu söylüyor:
"Bu iş biraz fazla ileri gitti. Animatörlerle konuştum, 'hey, konuşurken işaret dilini kullanmalarını sağlayabilir miyim? Onlar da 'hadi artık, daha bizden ne isteyeceksin?' dediler. Ama neticede bu bizim için çok önemli bir konuya dönüştü ve artık oyunda benzersiz bir şeye sahibiz."
"Duolingo'nun Cücece öğretmesi konusunda şakalaştık.
Free Range Games ve Salo'nun yürüttüğü çalışma, Khuzdul'u kitaplardan, filmlerden ve TV dizilerinden ne kadar az okuduğumuz veya duyabildiğiiz için özellikle heyecan verici hale geliyor. Bazı Khuzdul isimleri The Silmarillion'un ilk versiyonlarında yer alsa da daha öncesinde çok sınırlı bir kelime dağarcığına sahiptik. Evrenin içerisinde bile Khuzdul hakkında çok az şey biliniyor çünkü Cüceler dillerini gizli tutuyorlar.
Cüce dilinin eklenmesi Yüzüklerin Efendisi hayranlarını memnun edecek olsa da beraberinde farklı riskleri de taşıyor. Tolkien uzmanlarının Free Range Games'in Khuzdul yorumu ya da Dördüncü Çağ (yani yüzüğün yok edilmesinden itibaren geçen 70 yıl) ve Moria'nın o dönemdeki durumu hakkında getirecekleri eleştiriler de olabilir.
Free Range Games yine de, Cüce dilini daha geniş bir toplulukla paylaşmanın yollarını düşünüyor. Dumont şimdilik söz vermediğini ama dilin yayınlanabileceğine dair bir umut olduğunu söylüyor:
"Duolingo'nun Cücece öğretmesi ya da buna benzer bir şey yapması konusunda şakalaştık. Şu anda oyunun çıkışına o kadar odaklanmış durumdayız ki, bunlar şimdilik espri konusu olarak kalıyor."
Wesley Yin- Poole, IGN'de haber editörü. Burçin Aygün Türkçeleştirdi.