Güney Amerika - South America
|Alan||17.840.000 km 2 (6.890.000 mil kare) ( 4. )|
|Nüfus||423.581.078 (2018; 5. )|
|Nüfus yoğunluğu||21,4 / km 2 (56,0 / metrekare)|
|GSYİH ( PPP )||6,53 trilyon dolar (2021 tahmini; 5'inci)|
|GSYİH (nominal)||2,90 trilyon dolar (2021 tahmini; 4. )|
|Kişi başına GSYİH||6.720 $ (2021 tahmini; 5. )|
|Demonym||Güney Amerikalı|
|Ülkeler|
|Bağımlılıklar||


Harici (2–4)
|Diller|
|Zaman dilimleri||UTC-2 için UTC-5|
|En büyük şehirler||
Güney Amerika'daki şehirler listesi


|UN M49 kodu||


Güney Amerika , Kuzey Yarımküre'de nispeten küçük bir kısmı olan, tamamen Batı Yarımküre'de ve çoğunlukla Güney Yarımküre'de bulunan bir kıtadır . Ayrıca güney olarak tarif edilebilir kıta arasında Americas . Diğer bölgeler ( Latin Amerika veya Güney Koni gibi ) yerine Güney Amerika'ya yapılan atıflar, değişen jeopolitik dinamikler (özellikle Brezilya'nın yükselişi) nedeniyle son yıllarda artmıştır.
Güney Amerika batıda Pasifik Okyanusu ile, kuzeyde ve doğuda Atlantik Okyanusu ile sınırlanmıştır , Kuzey Amerika ve Karayip Denizi kuzeybatıda uzanmaktadır. Kıta genellikle on iki egemen devlet içerir: Arjantin , Bolivya , Brezilya , Şili , Kolombiya , Ekvador , Guyana , Paraguay , Peru , Surinam , Uruguay ve Venezuela ; iki bağımlı bölge : Falkland Adaları ve Güney Georgia ve Güney Sandwich Adaları ; ve bir iç bölge : Fransız Guyanası . Buna ek olarak, ABC adaları arasında Hollanda Krallığı , Ascension Adası (bağımlılığı Saint Helena, Ascension ve Tristan da Cunha , bir İngiliz üçak ,) Bouvet Island ( bağımlılık arasında Norveç ), Panama ve Trinidad ve Tobago da olabilir Güney Amerika'nın parçaları olarak kabul edildi.
Güney Amerika, 17.840.000 kilometrekarelik bir alana (6.890.000 sq mi) sahiptir. 2018 itibariyle nüfusunun 423 milyondan fazla olduğu tahmin edilmektedir. Güney Amerika bölgede dördüncü ( Asya , Afrika ve Kuzey Amerika'dan sonra ) ve nüfusta (Asya, Afrika, Avrupa ve Kuzey Amerika'dan sonra ) beşinci sırada yer almaktadır . Brezilya, kıta nüfusunun yarısından fazlasıyla en kalabalık Güney Amerika ülkesidir ve onu Kolombiya, Arjantin, Venezuela ve Peru izlemektedir. Son yıllarda, Brezilya da kıtanın GSYİH'sinin yarısını oluşturdu ve kıtanın ilk bölgesel gücü haline geldi.
Nüfusun çoğu kıtanın batı veya doğu kıyılarının yakınında yaşarken, iç ve uzak güney seyrek nüfusludur. Batı Güney Amerika'nın coğrafyasına And Dağları hakimdir ; bunun tersine, doğu kısmı hem dağlık bölgeleri hem de Amazon , Orinoco ve Paraná gibi nehirlerin aktığı geniş ovaları içerir . Kıtanın çoğu tropik kuşakta yatıyor .
Kıtanın kültürel ve etnik görünümü, yerli halkların Avrupalı fatihler ve göçmenlerle ve daha yerel olarak Afrikalı kölelerle etkileşiminden kaynaklanmaktadır . Uzun bir sömürgecilik tarihi göz önüne alındığında , Güney Amerikalıların ezici çoğunluğu Portekizce veya İspanyolca konuşuyor ve toplumlar ve devletler Batı geleneklerini yansıtıyor . Avrupa, Asya ve Afrika'ya kıyasla, 20. yüzyıl Güney Amerika, birkaç savaşın yaşandığı barışçıl bir kıta olmuştur.
Coğrafya
Güney Amerika güney kısmını işgal Americas . Kıta, kuzeybatıda Kolombiya-Panama sınırı boyunca Darién havzası ile sınırlandırılmıştır , ancak bazıları sınırı Panama Kanalı olarak kabul edebilir . Jeopolitik ve coğrafi olarak, tüm Panama - isthmusta Panama Kanalı'nın segmenti doğu dahil - tipik yalnız Kuzey Amerika'da ve arasında yer almaktadır Orta Amerika ülkelerinden . Güney Amerika anakarasının neredeyse tamamı Güney Amerika Levhasında oturuyor .
Güney Amerika ev sahipliği dünyanın en yüksek kesintisiz şelale , Angel Falls Venezuela; çağlayan en yüksek tek damla Kaieteur Falls in Guyana ; hacim olarak en büyük nehir olan Amazon Nehri ; en uzun dağ silsilesi olan And Dağları (en yüksek dağı 6,962 m veya 22,841 ft ile Aconcagua'dır ); dünyadaki en kuru kutupsuz yer, Atacama Çölü ; dünyanın en yağışlı yeri, Kolombiya'daki López de Micay ; en büyük yağmur ormanı, Amazon yağmur ormanı ; en yüksek başkent La Paz , Bolivya ; dünyanın ticari olarak gezilebilir en yüksek gölü olan Titicaca Gölü ; ve dünyanın en güneydeki kalıcı yerleşim yeri olan Antarktika'daki araştırma istasyonları hariç , Puerto Toro , Şili .
Güney Amerika'nın başlıca maden kaynakları olan altın , gümüş , bakır , demir cevheri , teneke ve petrol . Güney Amerika'da bulunan bu kaynaklar, ülkelerine özellikle savaş zamanlarında veya başka yerlerdeki sanayileşmiş ülkelerin hızlı ekonomik büyümesinde yüksek gelir getirmiştir. Bununla birlikte, büyük bir ihraç malı üretmedeki yoğunlaşma, genellikle çeşitlendirilmiş ekonomilerin gelişmesini engellemiştir. Uluslararası piyasalarda emtia fiyatlarındaki dalgalanma, tarihsel olarak Güney Amerika devletlerinin ekonomilerinde büyük iniş ve çıkışlara yol açmış ve çoğu zaman aşırı siyasi istikrarsızlığa neden olmuştur. Bu, tek bir büyük ihracata adanmış ekonomiler olarak kalmaktan uzaklaşmak için üretimi çeşitlendirme çabalarına yol açmaktadır.
Brezilya, Güney Amerika'daki en büyük ülkedir ve yakl. Kıtanın kara alanının% 47,3'ü ve kıta nüfusunun yaklaşık yarısını kapsayan. Kalan ülkeler ve bölgeler dört alt bölgeye bölünmüştür : Andean eyaletleri , Karayipler Güney Amerika , Guianas ve Güney Koni .
Uzak adalar
Fizyografik olarak, Güney Amerika ayrıca yakın adalardan bazılarını da içerir. Hollandalı ABC adaları ( Aruba , Bonaire ve Curaçao ), adaları Trinidad ve Tobago ( Trinidad Adası ve Tobago Island vs), Nueva Esparta Eyaleti ve Venezuela Federal bağımlılıklar Güney Amerika kuzey kısmında oturmak kıta sahanlığı ve bazen kıtanın parçaları olarak kabul edilir. Jeopolitik olarak, Karayipler'deki tüm ada ülkeleri ve bölgeleri genellikle bunun yerine Kuzey Amerika'nın bir alt bölgesi olarak gruplandırılmıştır . Buna karşılık, Aves Adası ( Venezuela tarafından yönetilmektedir ) ve San Andrés Takımadaları, Providencia ve Santa Catalina ( Kolombiya tarafından yönetilen San Andrés Adası , Providencia Adası ve Santa Catalina Adası vb. ) Siyasi olarak Güney Amerika ülkelerinin parçalarıdır, ancak Fizyografik olarak Kuzey Amerika'nın bölümleri.
Genellikle Güney Amerika ile ilişkilendirilen diğer adalar, Chiloé Takımadaları ve Robinson Crusoe Adası (her ikisi de Şili tarafından yönetilir), Paskalya Adası (genellikle Okyanusya'nın bir parçası olarak kabul edilir , ayrıca Şili tarafından yönetilir ), Galapagos Adaları ( Ekvador tarafından yönetilir ) ve Tierra del Fuego (Arjantin ve Şili arasında bölünmüş). Atlantik Okyanusu yılında Brezilya yönetir Fernando de Noronha , Trindade ve Martim Vaz ve Aziz Peter ve Aziz Paul Archipelago'yu ederken, Falkland Adaları ( İspanyolca : Malvinas ) ve Güney Georgia ve Güney Sandwich Adaları ( biyografik ve hidrolojik Antarktika ile ilişkili ) , adalar üzerindeki egemenliği Arjantin tarafından tartışılan The Crown altında iki İngiliz Denizaşırı Bölgesi olarak yönetildi .
Özel durumlar
Bir izole volkanik ada üzerinde Güney Amerika Plate , Ascension Adası jeolojik Güney Amerika'nın bir parçasıdır. Saint Helena, Ascension ve Tristan da Cunha'ya bağlı olarak yönetilen ada, jeopolitik olarak Afrika'nın bir parçasıdır .
Güney Atlantik Okyanusu'nda bulunan ıssız bir Antarktika altı volkanik ada olan Bouvet Adası ( Norveç tarafından yönetilmektedir ) coğrafi , jeolojik , biyografik ve hidrolojik olarak Antarktika ile ilişkilidir , ancak Birleşmiş Milletler jeoseması bunun yerine Güney Amerika'daki bölgeyi dahil etmiştir.
İklim
Bölgedeki ortalama sıcaklıkların dağılımı , izotermlerin gittikçe enlem dereceleriyle karıştırılma eğiliminde olduğu 30 ° güney enleminden itibaren sabit bir düzenlilik gösterir.
Ilıman enlemlerde, kışlar ve yazlar Kuzey Amerika'dakinden daha ılımandır. Bunun nedeni, kıtanın en geniş kısmının ekvator bölgesinde olması (bölge, diğer bölgelerden daha fazla ekvator ovasına sahiptir), bu nedenle Güney Koni'ye daha fazla okyanus etkisi vererek yıl boyunca sıcaklıkları ılımlılaştırmasıdır.
Amazon havzasındaki ortalama yıllık sıcaklıklar, düşük termal genlikler ve yüksek yağış endeksleri ile 27 ° C (81 ° F) civarında salınır . Arasında Maracaibo Gölü ve Orinoco ağzında, bir hakim ekvatoral iklimin de Brezilyalı topraklarının bazı bölümlerini içeren tip Kongolu ait.
Doğu-orta Brezilya platosu nemli ve ılık tropikal bir iklime sahiptir. Arjantin pampalarının kuzey ve doğu kısımları, kuru kışlar ve Çin tipi nemli yazlar ile nemli bir subtropikal iklime sahipken, batı ve doğu sıradağları dinarik tipte subtropikal bir iklime sahiptir. And bölgesinin en yüksek noktalarında, iklimler Norveç fiyortlarının en yüksek noktasında meydana gelenlerden daha soğuktur. And yaylalarında, irtifa tarafından hafifletilmesine rağmen ılık iklim hüküm sürerken, kıyı şeridinde Gine tipi bir ekvator iklimi vardır. Bu noktadan Şili kıyılarının kuzeyine, art arda Akdeniz okyanus iklimi , Breton tipi ılıman ve zaten Tierra del Fuego'da Sibirya tipi soğuk iklimi ortaya çıkana kadar .
Yağışın dağılımı rüzgar rejimi ve hava kütleleri ile ilgilidir. And Dağları'nın doğusundaki tropikal bölgenin çoğunda kuzeydoğu, doğu ve güneydoğudan esen rüzgarlar Atlantik'ten gelen nemi taşır ve bol yağışa neden olur. Bununla birlikte, sürekli olarak güçlü bir rüzgar kayması ve zayıf bir Intertropical Convergence Zone nedeniyle , Güney Atlantik tropikal siklonları nadirdir. In Orinoco Llanos ve Guianas Yaylası , yağış seviyeleri en yüksek orta gidin. Kolombiya'nın Pasifik kıyıları ve Kuzey Ekvador, yağmurlu bölgelerdir; Kolombiya'daki Chocó , Hint Himalayalarının kuzey yamaçları ile birlikte dünyanın en yağışlı yeridir. Bu sahil şeridi boyunca uzanan Atacama Çölü, dünyanın en kurak bölgelerinden biridir. Şili'nin orta ve güney kısımları tropikal olmayan siklonlara tabidir ve Arjantin Patagonya'sının çoğu çöldür . Gelen Pampas yağmurlar iyi yıl içinde dağıtılan ile Arjantin, Uruguay ve Brezilya Güney'in yağış, orta derecededir. Chaco'nun orta derecede kuru koşulları, Paraguay'ın doğu bölgesindeki yoğun yağışa karşı çıkıyor. Gelen yarı kurak Brezilyalı Kuzeydoğu sahilinde yağmurlar muson rejimine bağlıdır.
İklimin belirlenmesinde önemli faktörler, mevcut Humboldt ve Falklands gibi deniz akıntılarıdır . Güney Atlantik'in ekvator akıntısı Kuzeydoğu kıyılarını vurur ve diğer ikiye ayrılır: Brezilya akıntısı ve kuzeybatıya Antiller'e doğru akan bir kıyı akıntısı , orada kuzeydoğu rotasına doğru hareket ederek en önemli olanı oluşturur. ve dünyadaki ünlü okyanus akıntısı Gulf Stream .
Fauna
Güney Amerika, Dünya üzerindeki en biyolojik çeşitliliğe sahip kıtalardan biridir. Güney Amerika, lama , anaconda , piranha , jaguar , vicuña ve tapir gibi birçok benzersiz hayvan türüne ev sahipliği yapmaktadır . Amazon yağmur ormanları , Dünya'daki türlerin büyük bir bölümünü içeren yüksek biyolojik çeşitliliğe sahiptir .
Tarih
Tarihöncesi
Güney Amerika'nın, yaklaşık 225 milyon yıl önce süper kıta Pangea yarılmaya ve parçalanmaya başlayana kadar geç Paleozoyik Çağ'dan erken Mesozoyik Çağ'a kadar Afrika ile birleştiğine inanılıyor . Bu nedenle, Güney Amerika ve Afrika benzer fosilleri ve kaya katmanlarını paylaşıyor.
Güney Amerika'da ilk olarak insanlar bugünkü Rusya topraklarından en az 15.000 yıl önce Bering Kara Köprüsü'nden (şimdi Bering Boğazı ) geçerken insanlar tarafından yaşandığı düşünülüyor . Kuzey Amerika üzerinden güneye göç ettiler ve sonunda Panama Kıstağı üzerinden Güney Amerika'ya ulaştılar .
Güney Amerika'da insan ırkının varlığının ilk kanıtı , Amazon Havzası'nın dağlık bölgelerinde kabak , acı biber ve fasulyenin gıda olarak yetiştirilmeye başlandığı MÖ 9000 yıllarına kadar uzanıyor . Çanak çömlek kanıtları ayrıca, bugün temel bir gıda olarak kalan manyokun MÖ 2000'lerin başlarında yetiştirildiğini göstermektedir.
MÖ 2000 yılına gelindiğinde , And Dağları ve çevresindeki bölgeler boyunca birçok tarım topluluğu yerleşti . Balıkçılık, kıyı boyunca yaygın bir uygulama haline geldi ve balığın birincil besin kaynağı olarak kurulmasına yardımcı oldu. Tarım toplumunun yükselmesine yardımcı olan sulama sistemleri de bu dönemde geliştirildi .
Güney Amerika kültürleri domesticating başladı lama , Vicunas , guanacos ve alpaka Andes dağlık dolaylarında 3500 MÖ. Bu hayvanlar, et ve yün kaynağı olarak kullanılmalarının yanı sıra malların taşınmasında da kullanılıyordu.
Kolomb öncesi medeniyetler
Bitki büyümesinin yükselişi ve ardından kalıcı insan yerleşimlerinin ortaya çıkışı, Güney Amerika'daki medeniyetlerin çoklu ve örtüşen başlangıcına izin verdi.
Bilinen en eski Güney Amerika medeniyetlerinden biri , Orta Peru sahilindeki Norte Chico'daydı . Seramik öncesi bir kültür olmasına rağmen, Norte Chico'nun anıtsal mimarisi Eski Mısır piramitleriyle çağdaş . Bazı tahminlere ve arkeolojik buluntulara göre, Norte Chico yönetici sınıfı bir ticaret ağı kurdu ve tarımı geliştirdi ve ardından MÖ 900'de Chavín izledi . Eserler, modern Peru'da 3.177 metre (10.423 ft) yükseklikte Chavín de Huantar adlı bir bölgede bulundu . Chavin uygarlığı MÖ 900'den MÖ 300'e kadar uzanıyordu.
Peru'nun orta kıyılarında, MS 1. binyılın başlarında Moche (MÖ 100 - MS 700, Peru'nun kuzey kıyısında), Paracas ve Nazca (MÖ 400 - MS 800, Peru) kültürleri, merkezi devletlerle gelişti. sulama yoluyla tarımı geliştiren kalıcı milisler ve yeni seramik sanatı stilleri. At Altiplano , Tiahuanaco veya Tiwanaku (100 M.Ö. - MS 1200, Bolivya) dine dayalı büyük bir ticari ağa başardı.
7. yüzyılda, hem Tiahuanaco hem de Wari veya Huari İmparatorluğu (600-1200, Orta ve Kuzey Peru), Huari şehirciliğini ve Tiahuanaco dini ikonografisini empoze ederek etkisini tüm And bölgesine genişletti.
Kolomb öncesi diğer önemli kültürler şunlardır: Cañaris (güney orta Ekvador'da), Chimú İmparatorluğu (1300–1470, Peru'nun kuzey kıyısı), Chachapoyas ve Aymaran krallıkları (1000–1450, Batı Bolivya ve güney Peru). Büyük şehir öz sermayelerini Holding Cusco , İnka uygarlığı Andes 1438 yılından itibaren bilinen 1533 bölgeyi domine Tawantin Suyu'nun içinde "dört bölgenin arazi" ve Quechua , İnka İmparatorluğu son derece farklı ve geliştirilmiş oldu. İnka kuralı, 25.000 kilometrelik bir karayolu sistemiyle birbirine bağlanan yaklaşık yüz dilsel veya etnik topluluğa yayıldı . Şehirler, birçok seviyedeki dağlık arazinin üzerine inşa edilmiş, hassas, eşsiz taş işçiliğiyle inşa edildi. Teras çiftçiliği faydalı bir tarım biçimiydi.
Avrupa kolonizasyonu
1494'te Portekiz ve İspanya , batıda yeni toprakların keşfedilmesi beklentisiyle, o zamanın iki büyük denizcilik Avrupalı gücü , Papa'nın desteğiyle, Tordesillas Antlaşması'nı imzaladılar . Avrupa dışındaki toprak , iki ülke arasında özel bir ikili olmalıdır .
Antlaşma , Yeşil Burun Adaları'nın batısında , yaklaşık 46 ° 37 'W olan kuzey-güney meridyeninde 370 lig boyunca hayali bir hat oluşturdu.Anlaşma açısından, hattın batısındaki tüm kara (Güney'in büyük bir kısmını kapsadığı bilinmektedir. Amerikan toprağı) İspanya'ya ve doğudaki tüm topraklar Portekiz'e ait olacaktır. O zamanlar doğru boylam ölçümleri imkansız olduğundan, hat sıkı bir şekilde uygulanmadı ve bu da Brezilya'nın meridyen boyunca Portekiz'in genişlemesine neden oldu .
1530'lardan başlayarak, Güney Amerika'nın insanları ve doğal kaynakları , önce İspanya'dan sonra da Portekiz'den olmak üzere yabancı fatihler tarafından defalarca sömürüldü . Bu rekabet halindeki sömürge ulusları, toprakları ve kaynakları kendilerine aitmiş gibi sahiplenerek sömürgelere böldüler.
Yerli popülasyonların bağışıklık direncinin olmadığı Avrupa bulaşıcı hastalıkları ( çiçek hastalığı , grip , kızamık ve tifüs ) , İspanyol kontrolü altındaki yerli nüfusun büyük ölçekli nüfus azalmasına neden oldu. Haciendas ve madencilik endüstrisinin mit'a gibi zorla çalıştırma sistemleri de nüfusun azalmasına katkıda bulundu. Bundan sonra, bu hastalıklara karşı bağışıklık geliştiren Afrikalı köleler onların yerine hızla getirildi.
İspanyollar, yerli tebaalarını Hristiyanlığa dönüştürmeye kararlıydılar ve bu amaca engel olan her türlü yerel kültürel uygulamaları tasfiye etmekte hızlı davrandılar; bununla birlikte, yerli gruplar Katolikliği yerleşik inançları ve uygulamalarıyla harmanladıkları için, bu konudaki birçok ilk girişim yalnızca kısmen başarılı oldu . Dahası, İspanyollar dillerini dinleriyle yaptıkları seviyeye getirdiler, ancak Roma Katolik Kilisesi'nin Quechua , Aymara ve Guaraní'deki evanjelizasyonu , bu ana dillerin yalnızca sözlü biçimde de olsa, sürekli kullanılmasına gerçekten katkıda bulundu.
Sonunda, yerliler ve İspanyollar bir mestizo sınıfı oluşturarak melezleşti . Başlangıçta, Andean bölgesinin birçok mezhebi, Amerikalı annelerin ve İspanyol babaların yavrularıydı. Bağımsızlıktan sonra, çoğu mestizonun yerli babaları ve Avrupalı veya mestizo anneleri vardı.
Pek çok yerel sanat eseri pagan idol olarak kabul edildi ve İspanyol kaşifler tarafından yok edildi; Bu, Güney Amerika'da bulunan ve İspanya veya Portekiz'e taşınmadan önce eritilen birçok altın ve gümüş heykelleri ve diğer eserleri içeriyordu. İspanyollar ve Portekizliler, Batı Avrupa mimari tarzını kıtaya getirdiler ve keşfettikleri veya fethettikleri şehirlerin köprüler, yollar ve kanalizasyon sistemi gibi altyapıların iyileştirilmesine yardımcı oldular. Sadece eski ve yeni dünya arasında değil, farklı Güney Amerika bölgeleri ve halkları arasındaki ekonomik ve ticari ilişkileri de önemli ölçüde artırdılar. Son olarak, Portekizce ve İspanyolca dillerinin genişlemesiyle, daha önce ayrılan birçok kültür Latin Amerika'nınkiyle birleşti.
Guyana önce bir Hollandalı, sonra da bir İngiliz kolonisiydi , ancak Napolyon Savaşları sırasında Fransızlar tarafından sömürgeleştirildiğinde kısa bir dönem vardı. Ülke bir zamanlar üç parçaya bölünmüştü, her biri sömürge güçlerinden biri tarafından ülke nihayet tamamen İngilizler tarafından ele geçirilinceye kadar kontrol ediliyordu.
Surinam ilk olarak 16. yüzyılda İspanyollar tarafından keşfedilmiş ve daha sonra 17. yüzyılın ortalarında İngilizler tarafından yerleştirilmiştir. 1667'de Hollanda kolonisi oldu.
Güney Amerika'da kölelik
|Bir kısmı bir dizi üzerinde|
|Kölelik|
Amerika'nın çeşitli Avrupa kolonilerindeki yerli halkları, Avrupa tarlalarında ve madenlerinde çalışmaya zorlandı; sonraki yüzyıllarda da tanıtılan Afrikalı kölelerle birlikte. Sömürgeciler, geçimlik ekonomiyi sürdürmek için Avrupa yerleşiminin ilk aşamalarında büyük ölçüde yerli emeğe bağımlıydı ve yerliler genellikle keşif gezileri tarafından ele geçirildi. Afrikalı kölelerin ithalatı 16. yüzyılın ortalarında başladı, ancak yerli halkların köleleştirilmesi 17. ve 18. yüzyıllara kadar devam etti. Atlantik köle ticareti 1502 yılından bu yana Portekizce ile başlayan Güney Amerika kolonilerine Afrikalı köleler öncelikle getirdi bu aşamanın ana destinasyon olan Karayip koloniler ve Brezilya Avrupa ülkesi içinde ekonomik olarak köle bağımlı koloniler inşa olarak, Yeni Dünya . Amerika'ya kaçırılan tüm Afrikalı kölelerin yaklaşık% 40'ı Brezilya'ya gitti. 1501 ile 1866 yılları arasında Afrika'dan tahmini 4,9 milyon köle Brezilya'ya geldi.
Portekizli, İngiliz, Fransız ve Hollandalı yerleşimciler ağırlıklı olarak Afrikalı siyahları köleleştirirken, İspanyollar yerlilerden çok uzaklaştı. 1750'de Portekiz, sömürgelerdeki yerli köleliği kaldırdı, çünkü onları işgücüne uygun bulamadılar ve daha da fazla Afrikalı köle ithal etmeye başladılar. Köleler, insanlık dışı koşullar altında ve kötü muamele altında köle gemileriyle anakaraya getirildi ve hayatta kalanlar köle pazarlarına satıldı.
Bağımsızlıktan sonra, tüm Güney Amerika ülkeleri bir süre köleliği sürdürdüler. Köleliği kaldıran ilk Güney Amerika ülkesi 1823'te Şili, 1830'da Uruguay, 1831'de Bolivya, 1851'de Kolombiya ve Ekvador, 1853'te Arjantin, 1854'te Peru ve Venezuela, 1863'te Surinam, 1869'da Paraguay ve 1888'de Brezilya oldu. son Güney Amerika ulusu ve batı dünyasında köleliği kaldıran son ülke .
İspanya ve Portekiz'den bağımsızlık
Bir Napolyon Savaşları tiyatrosu olan Avrupa Yarımada Savaşı (1807-1814), hem İspanyol hem de Portekiz kolonilerinin siyasi durumunu değiştirdi. Önce Napolyon Portekiz'i işgal etti, ancak Braganza Evi Brezilya'ya kaçarak ele geçirilmekten kaçındı . Napolyon ayrıca İspanya Kralı VII. Ferdinand'ı ele geçirdi ve onun yerine kendi erkek kardeşini atadı. Bu atama, Cuntaların yakalanan kral adına hüküm sürmesini sağlayan şiddetli halk direnişine neden oldu .
Bununla birlikte, İspanyol kolonilerindeki birçok şehir, kendilerini İspanya'dakiler gibi yerel Cuntaları atama konusunda eşit derecede yetkili görüyorlardı. Bu , bu tür bir özerkliği destekleyen yurtseverler ile Amerika kıtası üzerinde İspanyol otoritesini destekleyen kralcılar arasındaki İspanyol Amerikan bağımsızlık savaşlarını başlattı . Hem İspanya'da hem de Amerika'da Cuntalar Aydınlanma fikirlerini desteklediler . Savaşın başlamasından beş yıl sonra, VII.Ferdinand tahta geri döndü ve kralcıların çatışmada üstünlüğü ele geçirdiği için Mutlakiyetçi Restorasyona başladı .
Güney Amerika'nın bağımsızlığı, en önemli iki Libertadores olan Simón Bolívar (Venezuela) ve José de San Martin (Arjantin) tarafından güvence altına alındı . Bolívar kuzeyde büyük bir ayaklanma başlattı, ardından ordusunu güneye , Peru Genel Valiliği'nin başkenti Lima'ya doğru yönlendirdi . Bu arada San Martin, Şilili gurbetçilerle birlikte And Dağları boyunca bir orduyu yönetti ve Şili'yi kurtardı. Peru'ya deniz yoluyla ulaşmak için bir filo düzenledi ve Peru Genel Valiliği'nden çeşitli isyancıların askeri desteğini istedi. İki ordu nihayet Ekvador , Guayaquil'de karşılaştılar ve burada İspanyol Kraliyet Ordusu'nu köşeye sıkıştırdılar ve teslim olmaya zorladılar.
In Brezilya Portekizcesi Krallığı , Dom Pedro I (Portekiz de Pedro IV), Portekizce Kral oğlu Dom João VI , bağımsız ilan Brezilya Krallığı sonra faaliyete giren 1822 yılında, Brezilya İmparatorluğu . Bahia , Cisplatina ve Pará'daki garnizonların Portekiz bağlılığına rağmen , bağımsızlık, Brezilya tarafından Birleşik Krallık'ın aracılık ettiği yüksek bir tazminat ödenmesi koşuluyla, 1825'te Portekiz krallığı tarafından diplomatik olarak kabul edildi .
Ulus kurma ve parçalanma
Yeni bağımsızlığını kazanan uluslar, birkaç iç ve uluslararası savaşla bir parçalanma süreci başlattı. Ancak Orta Amerika'daki kadar güçlü değildi. Daha büyük ülkelerin illerinden yaratılan bazı ülkeler modern zamanlara kadar (Paraguay veya Uruguay gibi) kaldı, diğerleri yeniden fethedildi ve eski ülkelerine ( Entre Ríos Cumhuriyeti ve Riograndense Cumhuriyeti gibi ) yeniden dahil edildi.
İlk ayrılıkçı girişim 1820'de bir kaudillo liderliğindeki Arjantin eyaleti Entre Ríos tarafından yapıldı . Başlığındaki "Cumhuriyet" e rağmen , caudillo'su General Ramírez , hiçbir zaman gerçekten bağımsız bir Entre Rios ilan etmeyi amaçlamadı. Aksine, o zamanlar Buenos Aires siyasetine nüfuz eden monarşist ve merkeziyetçi fikirlere karşı siyasi bir açıklama yapıyordu . "Ülke", 1821'de Birleşik Eyaletler'e yeniden dahil edildi.
1825'te Cisplatine Eyaleti , Brezilya İmparatorluğu'ndan bağımsızlığını ilan etti ve bu , bölgeyi kontrol etmek için Río de la Plata Birleşik Eyaletlerinden imparatorluklar ve Arjantin arasında Cisplatine Savaşı'na yol açtı . Üç yıl sonra Birleşik Krallık , bir bağ ilan ederek ve eski Cisplatina'da yeni bir bağımsız ülke yaratarak soruya müdahale etti: Uruguay Doğu Cumhuriyeti .
Daha sonra 1836'da Brezilya kraliyet yönetiminin kaosunu yaşarken, Rio Grande do Sul bir vergi krizinden kaynaklanan bağımsızlığını ilan etti . Pedro II'nin Brezilya tahtına taç giyme beklentisiyle , ülke, Santa Catarina eyaletinin 1839'da katıldığı ayrılıkçıları istikrara kavuşturabilir ve bunlarla savaşabilirdi . Çatışma, her iki Riograndense'nin de uyguladığı bir uzlaşma süreciyle sona erdi. Republic ve Juliana Republic , 1845'te eyalet olarak yeniden birleştirildi.
Peru-Bolivya Konfederasyonu , Peru ve Bolivya'nın kısa ömürlü bir birlik, Şili'de tarafından engellendi Konfederasyonu Savaşı sırasında tekrar (1836-1839) ve Pasifik Savaşı (1879-1883). Paraguay, Paraguay Savaşı'nda Arjantin, Brezilya ve Uruguay tarafından neredeyse yok edildi .
Savaşlar ve çatışmalar
İspanyol Amerikan bağımsızlık savaşlarına ve Brezilya Bağımsızlık Savaşı'na rağmen, yeni milletler kendi aralarındaki iç çatışmalar ve savaşlarla hızla acı çekmeye başladılar. 1810 sınır ülkelerinin çoğu başlangıçta uti possidetis iuris ilkesine göre kabul etmişti, 1848'de ya savaş tarafından değiştirilmişti ya da kısıtlanmıştı.
1825 yılında Cisplatina bağımsızlığı ilan yol açan Sisplatin Savaşı tarihsel rakipleri arasında Brezilya İmparatorluğu ve Rio de la Plata Birleşik İller , Arjantin'in selefi. Sonuç, İngilizlerin Uruguay'ın bağımsızlığını düzenlemesiyle sona eren bir çıkmaz oldu. Kısa süre sonra, başka bir Brezilya eyaleti bağımsızlığını ilan etti ve Brezilya'nın kazandığı Ragamuffin Savaşı'na yol açtı .
1836 ile 1839 yılları arasında Konfederasyon Savaşı , Arjantin Konfederasyonu'nun desteğiyle kısa ömürlü Peru-Bolivya Konfederasyonu ile Şili arasında patlak verdi . Savaş çoğunlukla Peru topraklarında yapıldı ve Konfederasyonun yenilgisi ve Konfederasyonun dağılması ve birçok bölgenin Arjantin tarafından ilhak edilmesiyle sona erdi.
Bu arada Arjantin İç Savaşları , bağımsızlığından bu yana Arjantin'i rahatsız etti. Çatışma esas olarak Buenos Aires'te iktidarın merkezileşmesini savunanlar ile bir konfederasyonu savunanlar arasındaydı. Bu dönemde "iki Arjantin vardı" denilebilir: Arjantin Konfederasyonu ve Arjantin Cumhuriyeti . Aynı zamanda, Uruguay'daki siyasi istikrarsızlık , ülkenin ana siyasi hizipleri arasında Uruguay İç Savaşı'na yol açtı . Platin bölgesindeki tüm bu istikrarsızlık , kısa süre sonra taraf olmak zorunda kalan Brezilya gibi diğer ülkelerin hedeflerine müdahale etti. 1851'de merkezileştiren üniterleri destekleyen Brezilya İmparatorluğu ve Uruguay hükümeti Arjantin'i işgal etti ve konfederasyonu demir bir el ile yöneten caudillo, Juan Manuel Rosas'ı devirdi . Platin Savaşı , Arjantin'deki siyasi kaosa ve iç savaşa son vermemiş olsa da , Brezilya İmparatorluğu , İngiliz İmparatorluğu , Fransız İmparatorluğu ve Arjantin Üniteryen Partisi tarafından desteklenen Colorados fraksiyonunun kazandığı Uruguay'a geçici barış getirdi .
Barış kısa sürdü: 1864'te Uruguaylı gruplar Uruguay Savaşı'nda tekrar karşı karşıya geldi . Blancos Paraguay desteklediği sınırlarına yakın Brezilyalı ve Arjantinli çiftçiler saldırı başladı. İmparatorluk, Blancos ve Colorados arasındaki anlaşmazlığı çözmek için ilk girişimde bulundu ve başarılı olamadı. 1864'te Brezilya ültimatomunun reddedilmesinin ardından, imparatorluk hükümeti Brezilya ordusunun misillemeye başlayacağını ilan etti. Brezilya resmi bir savaş durumunu kabul etmeyi reddetti ve süresi boyunca Uruguaylı-Brezilya silahlı çatışması, Blanco'ların görevden alınmasına ve Brezilya yanlısı Colorados'un yeniden iktidara gelmesine yol açan, ilan edilmemiş bir savaştı . Bu, daha savaşın bitiminden önce Brezilya'yı işgal ederek hem Güney Amerika hem de Latin Amerika tarihindeki en büyük ve en ölümcül savaşı başlatan Paraguay hükümetini kızdırdı: Paraguay Savaşı.
Paraguay Savaşı, Paraguaylı diktatör Francisco Solano López'in Brezilya'nın Mato Grosso ve Rio Grande do Sul eyaletlerinin işgalini emretmesiyle başladı . Arjantin’in onayı olmadan Arjantin topraklarını geçme girişimi Brezilya yanlısı Arjantin hükümetini savaşa sürükledi. Brezilya yanlısı Uruguaylı hükümet desteğini asker göndererek gösterdi. 1865'te üç ülke Paraguay'a karşı Üçlü İttifak Antlaşması'nı imzaladı . Savaşın başında, Üçlü İttifak işgalcileri püskürtmek ve etkili bir şekilde savaşmak için örgütlenene kadar Paraguaylılar birkaç zaferle liderliği ele geçirdi. Bu, Amerikan İç Savaşı'ndan sonra dünyadaki ikinci toplam savaş deneyimiydi . Yaklaşık 6 yıl süren ve Paraguay'ın tamamen harap edilmesiyle sona eren, katılan tüm ülkelerin tarihindeki en büyük savaş çabası olarak kabul edildi. Ülke, topraklarının% 40'ını Brezilya ve Arjantin'e kaptırdı ve nüfusunun% 60'ını, erkeklerin% 90'ı dahil olmak üzere kaybetti. Diktatör Lopez savaşta öldürüldü ve Brezilya ile ittifak halinde 1876 yılına kadar ülkede işgal güçlerini elinde tutan yeni bir hükümet kuruldu.
19. yüzyıldaki son Güney Amerika savaşı , bir tarafta Bolivya ve Peru, diğer tarafta Şili ile Pasifik Savaşı idi . 1879'da Şili askerlerinin Bolivya limanlarını işgal etmesiyle savaş başladı, ardından Bolivya, Peru ile bir ittifak anlaşması başlatan Şili'ye savaş ilan etti. Bolivyalılar 1880'de tamamen yenildi ve Lima 1881'de işgal edildi. Peru ile barış imzalandı ve 1884'te Bolivya ile ateşkes imzalandı. Şili, Bolivya'dan denize hiçbir yol bırakmadan ayrılan iki ülkenin topraklarını ilhak etti.
Yeni yüzyılda, savaşlar daha az şiddetli ve daha seyrek hale geldikçe, Brezilya, 1902'de Brezilya tarafından satın alınan Acre'ye sahip olmak için Bolivya ile küçük bir çatışmaya girdi. 1917'de Brezilya, Orta Kuvvetler'e savaş ilan etti ve müttefiklere katıldı. yan Dünya Savaşı ve küçük bir filo gönderdi Akdeniz ve bazı birlikleri İngiliz ve Fransız kuvvetleri ile entegre edilmesi. Brezilya, Birinci Dünya Savaşı'nda savaşan tek Güney Amerika ülkesiydi. Daha sonra 1932'de Kolombiya ve Peru , Amazon toprakları için kısa bir silahlı çatışmaya girdi . Aynı yıl Paraguay , üç yıl sonra Paraguay'ın zaferiyle sona eren bir çatışmada, Chaco'yu ele geçirmek için Bolivya'ya savaş ilan etti . 1941 ile 1942 arasında Peru ve Ekvador , Ekvador'un Brezilya ile sınırını ele geçirerek, Peru tarafından ilhak edilen her iki tarafın da sahip olduğu topraklar için kararlı bir şekilde savaştı .
Yine bu dönemde, İkinci Dünya Savaşı'nın ilk deniz savaşı , kıtada, River Plate'de , İngiliz kuvvetleri ve Alman denizaltıları arasında yapıldı. Almanlar hala kıyıdaki Brezilya gemilerine çok sayıda saldırı yaptı ve Brezilya'nın 1942'de Mihver güçlerine savaş ilan etmesine neden oldu ve bu savaşta (ve her iki Dünya Savaşında da) savaşan tek Güney Amerika ülkesi oldu. Brezilya , kıta açıklarında ve Güney Atlantik boyunca Alman ve İtalyan denizaltılarıyla savaşmak için deniz ve hava kuvvetleri gönderdi , ayrıca İtalyan Seferi'nde savaşmak için bir keşif kuvveti gönderdi .
Arjantinli Falkland Adaları işgalinin ardından 1982 yılında Arjantin ile İngiltere arasında kısa bir savaş yapıldı ve Arjantin yenilgisiyle sona erdi. Güney Amerika topraklarında verilecek son uluslararası savaş, Ekvador ile Peru arasında karşılıklı sınırları boyunca 1995 Cenepa Savaşı idi .
Askeri diktatörlüklerin yükselişi ve düşüşü
Bolivya-Paraguay ve Peru-Ekvador'un son devletler arası savaşlarda savaşmasıyla 20. yüzyılda savaşlar daha seyrek hale geldi. 20. yüzyılın başlarında, en zengin üç Güney Amerika ülkesi , yeni bir savaş gemisi türü olan " dretnot " un piyasaya sürülmesinden sonra başlayan çok pahalı bir deniz silahlanma yarışına girdiler . Bir noktada Arjantin hükümeti, tüm yıllık bütçesinin beşte birini sadece iki dretnot için harcıyordu; bu fiyat, Brezilya dretnotları için ilk satın almanın yüzde altmışıydı.
Kıta, 20. yüzyılın sonlarında Soğuk Savaş'ın bir savaş alanı haline geldi . Arjantin, Brezilya, Şili, Uruguay ve Paraguay'ın demokratik olarak seçilmiş bazı hükümetleri 1960'larda ve 1970'lerde askeri diktatörlükler tarafından devrildi veya yerlerinden edildi. Muhalefeti azaltmak için, hükümetleri , çoğu eyaletler arası işbirliği nedeniyle işkence gören ve / veya öldürülen on binlerce siyasi tutukluyu gözaltına aldı . Ekonomik olarak, neoliberal ekonomi politikalarına geçiş yapmaya başladılar . Kendi eylemlerini, iç yıkıma karşı ABD'nin Soğuk Savaş doktrini "Ulusal Güvenlik" içine yerleştirdiler. 1980'ler ve 1990'lar boyunca Peru bir iç çatışmadan muzdaripti .
Kolombiya, 1964'te Marksist gerillaların (FARC-EP) yaratılmasıyla başlayan ve daha sonra, güçlü uyuşturucu lordlarının özel ordularının yanı sıra, sol eğilimli ideolojinin birkaç yasadışı silahlı grubunu içeren , devam eden, ancak azalmış bir iç çatışma yaşadı . Bunların çoğu artık geçersiz ve ELN'nin yalnızca küçük bir kısmı, daha güçlü, ancak aynı zamanda büyük ölçüde azaltılmış olan FARC ile birlikte kalıyor.
Devrimci hareketler ve sağcı askeri diktatörlükler II.Dünya Savaşı'ndan sonra yaygınlaştı , ancak 1980'lerden beri kıtayı bir demokratikleşme dalgası geçti ve şimdi demokratik yönetim yaygın. Bununla birlikte, yolsuzluk iddiaları hala çok yaygındır ve birçok ülke, çoğu durumda düzenli sivil halefiyet devam etmesine rağmen, hükümetlerini istifaya zorlayan krizler geliştirmiştir.
Uluslararası borçluluk 1980'lerin sonlarında ciddi bir problem haline döndü ve bazı ülkelerin, güçlü demokrasiler olmasına rağmen, henüz son Arjantin'in gösterildiği, alışılmışın dışında ekonomi politikaları başvurmadan bu tür krizleri işleme kapasitesine siyasi kurumları gelişmemiş varsayılan erken 21. yüzyılda yüzyıl. Son yirmi yıl , Andean Topluluğu , Mercosur ve Unasur gibi benzersiz Güney Amerika kurumlarının yaratılmasıyla bölgesel entegrasyona doğru artan bir itici güç gördü . Özellikle, 1998'de Venezuela'da Hugo Chávez'in seçilmesinden başlayarak , bölge, Guianas ve Kolombiya hariç, bölgenin çoğu ülkesine birkaç sol ve merkez-sol yönetimin seçilmesi olan pembe dalgayı deneyimledi .
Ülkeler ve bölgeler
|Silâh||Bayrak||Ülke veya bölge||Başkent||Alan||
Nüfus


(2018)


Nüfus


yoğunluğu
|Arjantin||Buenos Aires||
2.766.890 km 2


(1.068.300 mil kare)
|44.361.150||
14,3 / km 2


(37 / metrekare)
|Bolivya||
La Paz ,


Sucre


1.098.580 km 2


(424.160 mil kare)
|11.353.142||
8,4 / km 2


(22 / sq mi)


Bouvet Adası


( Norveç )
|-||
49 km 2


(19 metrekare)
|0||
0 / km 2


(0 / mil kare)
|Brezilya||Brasília||
8,514,877 km 2


(3,287,612 mil kare)
|209.469.323||
22 / km 2


(57 / metrekare)
|Şili||Santiago||
756,950 km 2


(292,260 mil kare)
|18.729.160||
22 / km 2


(57 / metrekare)
|Kolombiya||Bogotá||
1.141.748 km 2


(440.831 mil kare)
|49.661.048||
40 / km 2


(100 / sq mi)
|Ekvador||Quito||
283,560 km 2


(109,480 mil kare)
|17.084.358||
53,8 / km 2


(139 / sq mi)


Falkland Adaları


( Birleşik Krallık )
|Stanley||
12.173 km 2


(4.700 mil kare)
|3.234||
0,26 / km 2


(0,67 / metrekare)


Fransız Guyanası


( Fransa )
|Cayenne ( İdari Bölge )||
91.000 km 2


(35.000 mil kare)
|282.938||
2,1 / km 2


(5,4 / metrekare)
|Guyana||Georgetown||
214.999 km 2


( 83.012 mil kare)
|779.006||
3,5 / km 2


(9,1 / metrekare)
|Paraguay||Asunción||
406.750 km 2


(157.050 sq mi)
|6.956.066||
15,6 / km 2


(40 / metrekare)
|Peru||Lima||
1.285.220 km 2


(496.230 mil kare)
|31.989.260||
22 / km 2


(57 / metrekare)


Güney Georgia ve Güney Sandwich Adaları


( Birleşik Krallık )
|Kral Edward Noktası||
3.093 km 2


(1.194 mil kare)
|20||
0 / km 2


(0 / mil kare)
|Surinam||Paramaribo||
163,270 km 2


(63,040 sq mi)
|575.990||
3 / km 2


(7,8 / metrekare)
|Uruguay||Montevideo||
176,220 km 2


(68,040 sq mi)
|3.449.285||
19,4 / km 2


(50 / metrekare)
|Venezuela||Karakas||
916.445 km 2


(353.841 mil kare)
|28.887.118||
27,8 / km 2


(72 / sq mi)
|Toplam||
17,824,513 km 2


(6,882,083 mil kare)
|423.581.078||
21,5 / km 2


(56 / sq mi)
Hükümet ve politika
Tarihsel olarak, Hispanik ülkeler kaudilloların önderliğinde Cumhuriyetçi diktatörlükler olarak kuruldu . Bir darbe bir cumhuriyet ilan edene kadar Brezilya , bağımsızlığının ilk 67 yılında anayasal bir monarşi olarak tek istisnaydı . 19. yüzyılın sonlarında en demokratik ülkeler Brezilya , Şili , Arjantin ve Uruguay'dı.
Bütün Güney Amerika ülkeleri başkanlık cumhuriyetleri hariç Surinam , bir parlamenter cumhuriyet . Fransız Guyanası bir Fransız denizaşırı departmanı iken, Falkland Adaları ve Güney Georgia ve Güney Sandviç Adaları İngiliz denizaşırı bölgeleridir. Şu anda dünyada monarşilerin olmadığı tek yerleşim kıtasıdır ; Brezilya İmparatorluğu , 19. yüzyılda yaşamış ve bir kurma başarısız bir girişim oldu Araucanía ve Patagonya Krallığı güney Arjantin ve Şili'de. Ayrıca yirminci yüzyılda Surinam , Hollanda Krallığı'nın kurucu bir krallığı olarak kuruldu ve Guyana , İngiliz hükümdarını bağımsızlığından 4 yıl sonra devlet başkanı olarak tuttu .
Son zamanlarda, mevcut iki gümrük birliğini birleştirmeyi amaçlayan hükümetler arası bir varlık oluşturuldu: Mercosur ve Andean Topluluğu , böylece dünyanın üçüncü en büyük ticaret bloğunu oluşturdu. Güney Amerika Ulusları Birliği olarak bilinen bu yeni siyasi örgüt, insanların serbest dolaşımını, ekonomik kalkınmayı, ortak bir savunma politikasını ve tarifelerin kaldırılmasını sağlamayı amaçlıyor .
Demografik bilgiler
Güney Amerika, 428 milyondan fazla nüfusa sahiptir.Tropikal ormanlar , Atacama Çölü ve Patagonya'nın buzlu kısımları gibi seyrek demografik özelliklere sahip birkaç bölge vardır . Öte yandan kıta, büyük kent merkezleri gibi nüfus yoğunluğu yüksek bölgeler sunar. Nüfus, Avrupalılar (çoğunlukla İspanyollar , Portekizliler ve İtalyanlar ), Afrikalılar ve Amerikalıların torunları tarafından oluşturulmuştur . Kompozisyonda yere göre büyük farklılıklar gösteren yüksek bir Mestizos yüzdesi vardır . Ayrıca özellikle Brezilya , Peru ve Arjantin'de küçük bir Asyalı nüfus var . İki ana dil açık farkla İspanyolca ve Portekizcedir, ardından daha az sayıda İngilizce, Fransızca ve Hollandaca gelmektedir.
Dil
İspanyolca ve Portekizce , her biri yaklaşık 200 milyon konuşmacı ile Güney Amerika'da en çok konuşulan dillerdir. İspanyolca, bazı ülkelerdeki diğer ana dillerle birlikte çoğu ülkenin resmi dilidir. Portekizce, Brezilya'nın resmi dilidir. Hollandaca , Surinam'ın resmi dilidir ; İngilizce , Guyana'nın resmi dilidir , ancak ülkede Portekizce , Çince , Hindustani ve birkaç ana dil de dahil olmak üzere en az on iki dil konuşulmaktadır . Falkland Adaları'nda da İngilizce konuşulmaktadır . Fransızca , Fransız Guyanası'nın resmi dili ve Brezilya'nın Amapá kentindeki ikinci dildir .
Güney Amerika'nın yerli dilleri arasında Peru, Bolivya, Ekvador, Şili ve Kolombiya'da Quechua ; Kuzey Kolombiya'da ( La Guajira ) ve kuzeybatı Venezuela'da ( Zulia ) Wayuunaiki ; Guaraní Paraguay'da ve çok daha az ölçüde Bolivya'da; Bolivya, Peru ve daha seyrek olarak Şili'de Aymara ; ve Mapudungun güney Şili'nin bazı ceplerinde konuşulmaktadır. En az üç Güney Amerika yerli dili (Quechua, Aymara ve Guarani) İspanyolca ile birlikte ulusal diller olarak kabul edilmektedir.
Güney Amerika'da bulunan diğer diller arasında Surinam'da Hindustani ve Cava dili ; Arjantin, Brezilya, Uruguay ve Venezuela'da İtalyanca ; ve Arjantin ve Brezilya'nın belli ceplerinde Almanca . Brezilya'nın güney eyaletlerinin birçok bölgesinde Almanca da konuşulmaktadır, Riograndenser Hunsrückisch ülkede en çok konuşulan Almanca lehçesidir; diğer Cermen lehçelerinin yanı sıra , Doğu Pomeranian'ın Brezilya formu da iyi temsil ediliyor ve bir canlanma yaşıyor. Galce , Arjantin Patagonya'sındaki tarihi Trelew ve Rawson kasabalarında konuşulmakta ve yazılmaktadır . Brezilya, Kolombiya ve Peru'da da küçük Japon konuşmacı kümeleri var . Genellikle Lübnan , Suriye veya Filistin kökenli Arapça konuşanlar Arjantin, Kolombiya, Brezilya, Venezuela ve Paraguay'daki Arap topluluklarında bulunabilir.
Din
Güney Amerikalıların tahminen% 90'ı Hıristiyandır (% 82 Roma Katolik ,% 8 diğer Hıristiyan mezhepleri çoğunlukla geleneksel Protestanlar ve Evanjelikler ve aynı zamanda Ortodoks ), c. Dünya çapındaki Hıristiyanların% 19'u.
Japon Budizmi , Şintoizm ve Şinto kökenli Japon Yeni Dinleri gibi Doğu Asya dinleri Brezilya ve Peru'da yaygındır. Kore Konfüçyüsçiliği özellikle Brezilya'da bulunurken, Çin Budizmi ve Çin Konfüçyüsçiliği kıtaya yayılmıştır.
Kardecist Spiritism birkaç ülkede bulunabilir.
Hindular Guyanalı nüfusun% 25'ini ve Surinam nüfusunun% 22'sini oluşturur.
Müslümanlar Guyan nüfusunun% 6,8'ini ve Surinam nüfusunun 13,9'unu oluşturmaktadır. Surinam'daki hemen hemen tüm Müslümanlar ya Cava ya da Kızılderilidir ve Guyana'da çoğu Hintlidir.
Güney Amerika'daki Dinler Bölümü (2013):
|Ülkeler||Hıristiyanlar||Romalı Katolikler||Diğer Hıristiyanlar||Din yok (ateistler ve agnostikler)|
|Arjantin||% 88||% 77||% 11||% 11|
|Bolivya||% 96||% 74||% 22||% 4|
|Brezilya||% 88||% 64||% 22||% 8|
|Şili||% 70||% 57||% 13||% 25|
|Kolombiya||% 92||% 80||% 12||% 7|
|Paraguay||% 96||% 87||% 9||% 2|
|Peru||% 94||% 81||% 13||% 3|
|Surinam||% 51||% 29||% 22||% 5|
|Uruguay||% 58||% 47||% 11||% 41|
|Venezuela||% 88||% 71||% 17||% 8|
Etnik demografi
Genetik karışım, Güney Amerika'da çok yüksek seviyelerde görülür. Arjantin'de, Avrupa etkisi genetik geçmişin% 65-79'unu, Amerikan% 17-31'ini ve Sahra altı Afrikalıları% 2-4'ünü oluşturmaktadır. Kolombiya'da, Sahra altı Afrika genetik geçmişi% 1 ila% 89 arasında değişirken, Avrupa genetik geçmişi bölgeye bağlı olarak% 20 ila% 79 arasında değişiyordu. Peru'da, Avrupa soyları% 1 ila% 31 arasında değişirken, Afrika katkısı yalnızca% 1 ila% 3'tür. Genografik Proje, Lima'daki ortalama Perulu'nun yaklaşık% 28 Avrupalı,% 68 Yerli Amerikalı,% 2 Asya ve% 2 Sahra altı Afrikalı olduğunu belirledi.
Torunları yerli halklar gibi, Quechua ve Aymara veya Urarina Amazon Bolivya (% 56) ve Peru (% 44) 'de nüfusun çoğunluğunu oluşturmaktadır. Ekvador'da Amerikalılar, nüfusun beşte ikisini oluşturan büyük bir azınlıktır. Yerli Avrupa nüfusu, diğer çoğu eski Portekiz kolonilerinde de önemli bir unsurdur.
Kendini esasen veya tamamen Avrupa kökenli olarak tanımlayan veya fenotiplerini bu gruba karşılık gelen olarak tanımlayan kişiler , Arjantin ve Uruguay'da çoğunluktadır ve Şili nüfusunun yarısından fazlası (% 64.7) ve (% 48.4) Brezilya. Venezuela'da, ulusal nüfus sayımına göre nüfusun% 42'si esas olarak anadili İspanyol, İtalyan ve Portekiz kökenli. Kolombiya'da, kendisini Avrupalı soyundan gelenler olarak tanımlayanların oranı yaklaşık% 37. Peru'da Avrupalı torunlar sayı olarak üçüncü gruptur (% 15).
Mestizos (Avrupa ve Amerikan karışık) Bolivya, Paraguay, Venezuela, Kolombiya ve Ekvador'daki en büyük etnik grup ve Peru ve Şili'deki ikinci gruptur.
Güney Amerika aynı zamanda en büyük Afrikalı nüfuslarından birine ev sahipliği yapmaktadır . Bu grup Brezilya, Kolombiya, Guyana , Surinam , Fransız Guyanası, Venezuela ve Ekvador'da önemli ölçüde mevcuttur .
Brezilya , Güney Amerika'daki en büyük Japon , Koreli ve Çinli topluluklara sahip olan Brezilya , Latin Amerika'daki en büyük etnik Çin topluluğuna sahiptir. Guyana ve Surinam en büyük etnik Doğu Hint topluluğuna sahiptir.
|Ülke||Kızılderililer||Beyaz insanlar||Mestizos / Pardos||Mulatos||Siyah insanlar||Zambos||Asyali insanlar|
|Arjantin||% 1||% 85||% 14||% 0||% 0||% 0||% 0|
|Bolivya||% 48||% 12||% 37||% 2||% 0||<% 1||% 0|
|Brezilya||<% 1||% 48||% 43||% 0||% 8||% 0||% 2|
|Şili||% 6||% 57||% 37||% 0||% 0||% 0||% 0|
|Kolombiya||% 2||% 37||% 50||% 8||% 2||% 0||<% 1|
|Ekvador||% 39||% 10||% 41||% 5||% 5||% 0||% 0|
|Paraguay||% 3||% 20||% 75||% 4||% 0||% 0||% 0|
|Peru||% 45||% 15||% 35||% 2||% 0||% 0||% 3|
|Surinam||% 3,8||% 1||Irk kombinasyonundan bağımsız olarak Surinam'da% 13,4 * karışık olarak belirtildi||* bkz Pardo||% 37.4||* bkz Pardo||48.3 %|
|Uruguay||% 0||% 88||% 8||% 4||% 0||% 0||% 0|
|Venezuela||% 2.7||% 43.6||% 51.6||% 0.7||% 2.8||% 0.6||% 0.6|
|Guyana||% 10.5||% 0,36||% 19,9 * Guyana'da ırk kombinasyonundan bağımsız olarak karışık olarak belirtildi||* bkz Pardo||% 29,2||* bkz Pardo||% 39.98|
Yerli halk
- Aguarunalar
- Alacalufe
- Arawaks
- Ashanincas
- Atacameños
- Awá
- Aymara - canlı Altiplano'nun arasında Bolivya , Şili ve Peru . Dilleri, Bolivya ve Peru'da ortak resmidir . Geleneksel yaşam tarzı lama sürülerini içerir.
- Banawa
- Cañaris
- Caiapos
- Chibcha
- Cocama
- Chayahuita
- Diaguita
- Enxet
- Gê ,
- Guaraní - Guarani dilinin İspanyolca ile birlikte resmi olduğu Paraguay'da yaşıyor . Etnik grup da Bolivya'da bulunuyor.
- Juris
- Kuna Kolombiya - Panama sınırında yaşıyor .
- Mapuche - esas olarak güney Şili ve güneybatı Arjantin'de yaşıyor.
- Matsés
- Pehuenche - güneydeki And vadilerinde yaşayan Mapuches'in bir dalı (bkz. Araukaniyen ).
- Quechuas - Peru ve Bolivya nüfusunun büyük bir bölümünü oluşturur. Etnik grup olarak çeşitlidir. İnkalar, Güney Quechua'dan söz ediyordu .
- Selknam
- Shipibo
- Shuar (bkz Jívaro ).
- Tupi
- Urarina
- Wai-Wai
- Wayuu
- Xucuru
- Yağhan
- Yagua
- Yąnomamö
- Zaparos
Halk
Güney Amerika'nın en kalabalık ülkesi 209,5 milyon kişi ile Brezilya'dır. İkinci en büyük ülke 49.661.048 nüfusuyla Kolombiya'dır. Arjantin, 44.361.150 ile en kalabalık üçüncü ülkedir.
Brezilya, Arjantin ve Kolombiya en büyük nüfusu korurken, büyük şehir nüfusu bu ülkelerle sınırlı değildir. Güney Amerika'nın açık ara en büyük şehirleri São Paulo, Rio de Janeiro, Buenos Aires, Santiago, Lima ve Bogotá'dır. Bu şehirler, kıtada sekiz milyonu aşan tek şehir ve Amerika'daki beş şehirden üçü . Sırada Caracas, Belo Horizonte, Medellin ve Salvador var.
İlk on büyükşehir bölgesinden beşi Brezilya'da. Bu metropol alanlarının tümü 4 milyonun üzerinde bir nüfusa sahiptir ve São Paulo metropol alanı , Rio de Janeiro metropol alanı ve Belo Horizonte metropol bölgesini içerir . En büyük metropol alanlarının çoğunluğu Brezilya içinde yer alırken, Arjantin Güney Amerika'daki nüfus bakımından ikinci en büyük metropol alanına ev sahipliği yapmaktadır: Buenos Aires metropol bölgesi 13 milyonun üzerindedir.
Güney Amerika da megapolitan alanların büyümesine tanık oldu . Brezilya'da , 32 milyondan fazla nüfusu olan São Paulo'nun Genişletilmiş Metropolitan Kompleksi de dahil olmak üzere dört mega bölge bulunmaktadır. Diğerleri Greater Rio, Greater Belo Horizonte ve Greater Porto Alegre'dir . Kolombiya ayrıca, nüfusunun% 72'sini oluşturan dört mega bölgeye sahiptir ve onu, aynı zamanda mega bölgelerin evleri olan Venezuela, Arjantin ve Peru izlemektedir.
Her ülkeden ulusal nüfus sayımına göre 2015 yılı itibarıyla nüfusa göre ilk on en büyük Güney Amerika metropol bölgesi:
|Metro alanı||Nüfus||Alan||Ülke|
|São Paulo||21.090.792||7,947 km 2 ( 3,068 mil kare)||Brezilya|
|Buenos Aires||13.693.657||3.830 km 2 (1.480 mil kare)||Arjantin|
|Rio de Janeiro||13.131.431||6.744 km 2 (2.604 mil kare)||Brezilya|
|Lima||9.904.727||2.819 km 2 (1.088 mil kare)||Peru|
|Bogotá||9.800.225||4.200 km 2 (1.600 mil kare)||Kolombiya|
|Santiago||6.683.852||15,403 km 2 (5,947 mil kare)||Şili|
|Belo Horizonte||5.829.923||9,467 km 2 (3,655 mil kare)||Brezilya|
|Karakas||5,322,310||4.715 km 2 (1.820 mil kare)||Venezuela|
|Porto Alegre||4.258.926||10,232 km 2 ( 3,951 mil kare)||Brezilya|
|Brezilya||4.201.737||56,433 km 2 (21,789 mil kare)||Brezilya|
2015 Sayım rakamları.
Ekonomi
Güney Amerika, hem üretilen malların hem de doğal kaynakların ihracatına dünya ortalamasından daha az güveniyor; Kıtadan yapılan emtia ihracatı, döviz kuru bazında GSYİH'nın% 16'sını oluştururken, dünya genelinde% 25'ti. Brezilya (dünyanın en büyük yedinci ve Güney Amerika'nın en büyük ekonomisi) 251 milyar dolar ile emtia ihracatı açısından başı çekerken, onu 93 milyar dolarla Venezuela, 86 milyar dolarla Şili ve 84 milyar dolarla Arjantin izliyor.
1930'dan bu yana, kıta çoğu ekonomik sektörde dikkate değer bir büyüme ve çeşitlilik yaşadı. Tarım ve hayvancılık ürünlerinin çoğu iç pazara ve yerel tüketime yöneliktir. Bununla birlikte, tarım ürünlerinin ihracatı çoğu ülkede ticaret dengesi için gereklidir .
Başlıca tarım ürünleri, soya ve buğday gibi ihraç ürünleridir . Sebze, mısır veya fasulye gibi temel gıda maddelerinin üretimi büyüktür, ancak iç tüketime odaklanmıştır. Arjantin, Paraguay, Uruguay ve Kolombiya'da et ihracatı için hayvancılık önemlidir. Tropikal bölgelerde en önemli ürünler kahve , kakao ve muz , özellikle Brezilya, Kolombiya ve Ekvador'da. Geleneksel olarak ihracat için şeker üreten ülkeler Peru, Guyana ve Surinam'dır ve Brezilya'da şeker kamışı da etanol yapmak için kullanılır . Peru kıyılarında, Brezilya'nın kuzeydoğu ve güneyinde pamuk yetiştirilmektedir. Güney Amerika'nın kara yüzeyinin% 50,5'i ormanla kaplıdır, ancak kereste endüstrileri küçüktür ve iç pazarlara yöneliktir. Ancak son yıllarda, ulusötesi şirketler, ihracata yönelik asil keresteyi kullanmak için Amazon'a yerleşiyorlar . Güney Amerika'nın Pasifik kıyı suları, ticari balıkçılık için en önemli olanıdır. Hamsi avı binlerce tona ulaşır ve ton balığı da bol miktarda bulunur (Peru büyük bir ihracatçıdır). Özellikle kuzeydoğu Brezilya ve Şili'de kabukluların yakalanması dikkat çekicidir.
Yalnızca Brezilya ve Arjantin G20'nin (sanayileşmiş ülkeler) bir parçasıdır, ancak yalnızca Brezilya G8 + 5'in (dünyadaki en güçlü ve etkili ülkeler) parçasıdır . Turizm sektöründe, turizmi teşvik etmek ve bölge içindeki hava bağlantılarını artırmak için 2005 yılında bir dizi görüşmeler başladı. Punta del Este , Florianópolis ve Mar del Plata , Güney Amerika'daki en önemli tatil beldeleri arasındadır.
Güney Amerika'daki en sanayileşmiş ülkeler sırasıyla Brezilya, Arjantin, Şili, Kolombiya, Venezuela ve Uruguay'dır. Bu ülkeler tek başına bölge ekonomisinin yüzde 75'inden fazlasını oluşturuyor ve 3.0 trilyon ABD Dolarından fazla bir GSYİH'ya ulaşıyor. Güney Amerika'daki endüstriler, Amerika Birleşik Devletleri ve dünyanın diğer ülkelerinde yaşanan Büyük Buhranın kıtadaki endüstriyel üretimi artırdığı 1930'lardan itibaren bölge ekonomilerini ele geçirmeye başladı . O dönemden itibaren bölge tarımsal tarafı geride bıraktı ve siyasi istikrarsızlıklar, ekonomik krizler ve neoliberal politikalar nedeniyle yavaşladıkları 1990'ların başına kadar yüksek ekonomik büyüme oranları elde etmeye başladı.
Brezilya ve Arjantin'de 1998-2002 döneminde meydana gelen ve ekonomik durgunluğa , artan işsizliğe ve nüfus gelirinin düşmesine neden olan ekonomik krizin sona ermesinden bu yana sanayi ve hizmet sektörleri hızla toparlanmaktadır. Şili, Arjantin ve Brezilya, yılda ortalama% 5 büyüyerek en hızlı toparlandı. Bu dönemden sonra Güney Amerika'nın tamamı toparlanıyor ve kontrollü enflasyon ve döviz kurları, sürekli büyüme, sosyal eşitsizlikteki azalma ve işsizlik - endüstriyi destekleyen faktörler ile ekonomik istikrar için iyi işaretler gösteriyor .
Başlıca endüstriler şunlardır: elektronik, tekstil, gıda, otomotiv, metalurji, havacılık, denizcilik, giyim, içecek, çelik, tütün, kereste, kimya ve diğerleri. İhracat, yılda yaklaşık 400 milyar ABD dolarına ulaşıyor ve bunun yarısını Brezilya oluşturuyor.
Ekonomik uçurumun en Güney Amerika ülkelerinde zengin ve fakir arasında diğer birçok kıtada daha büyüktür. Bolivya, Brezilya, Şili, Kolombiya ve Paraguay'da en zengin% 10 ülkenin gelirinin% 40'ından fazlasını alırken, en yoksul% 20 Bolivya, Brezilya ve Kolombiya'da% 4 veya daha az alıyor. Bu geniş boşluk, gökdelenlerin ve üst sınıf lüks apartmanların yakınında derme çatma barakaların ve gecekonduların bulunduğu birçok büyük Güney Amerika şehrinde görülebilir; neredeyse her dokuz Güney Amerikalıdan biri günde 2 dolardan daha az parayla yaşıyor ( satın alma gücü paritesi temelinde).
|Ülke||


2017'de GSYİH (nominal) (milyon dolar cinsinden)


2017'de GSYİH (SAGP) (milyon dolar cinsinden)


2017'de


kişi başına GSYİH (SAGP)


Ürün


ihracatı
(milyar $), 2011


2017'de İGE
(sıralama)
| Kişi başına günlük
2 dolardan (PPP)


az olan yüzde
|Arjantin||628.935||912.816||20.707||83.7||0.825||2.6|
|Bolivya||39.267||83.608||7.552||9.1||0.693||24.9|
|Brezilya||2.140.940||3.216.031||15.485||250.8||0.759||10.8|
|Şili||251,220||455.941||24.796||86.1||0.845||2.7|
|Kolombiya||306.439||720.151||14.609||56.5||0.747||15.8|
|Ekvador||97.362||184.629||11.004||22.3||0.752||10.6|
|Falkland Adaları ( İngiltere )||206.4||206.4||70.800||0.26|
|Fransız Guyanası ( Fransa )||4.456||4.456||19.728||1.3|
|Guyana||3.591||6.398||8.306||0.9||0.654||18.0|
|Paraguay||28.743||68.005||9.779||9.8||0.702||13.2|
|Peru||207.072||429.711||13.501||46.3||0.750||12.7|
|Surinam||3.641||7961||13.934||1.6||0.720||27.2|
|Uruguay||58.123||77.800||22.271||8.0||0.804||2.2|
|Venezuela||251.589||404.109||12.856||92.6||0.761||12.9|
|Toplam||3.836.569||6.642.623||17.852||669.1||0.772||11.3|
2014 itibariyle ekonomik olarak en büyük şehirler
|Sıra||Kent||Ülke||Int $ milyar GSYİH||Nüfus (mil)||Kişi başına GSYİH|
|1||São Paulo||Brezilya||430 ABD doları||20.847.500||20.650 ABD doları|
|2||Buenos Aires||Arjantin||315 ABD doları||13.381.800||23.606 ABD doları|
|3||Lima||Peru||176 $||10.674.100||16.530 ABD doları|
|4||Rio de Janeiro||Brezilya||176 $||12.460.200||14.176 ABD doları|
|5||Santiago||Şili||171 $||7.164.400||32.929 $|
|6||Bogotá||Kolombiya||160 ABD doları||9.135.800||17.497 ABD doları|
|7||Brasília||Brezilya||141||3.976.500||35.689 ABD doları|
|8||Belo Horizonte||Brezilya||84 ABD doları||5.595.800||15.134 ABD doları|
|9||Porto Alegre||Brezilya||62 $||4.120.900||15.078 ABD doları|
|10||Campinas||Brezilya||59||2.854.200||20.759 ABD doları|
- Brezilya dünyanın en büyük şeker kamışı , soya , kahve , portakal , guarana , açai ve Brezilya fındığı üreticisidir ; mısır , papaya , tütün , ananas , muz , pamuk , fasulye , hindistan cevizi , karpuz ve limonun en büyük 5 üreticisinden biridir ; kakao , kaju , avokado , hurma , mango , guava , pirinç , sorgum ve domatesin dünyadaki en büyük 10 üreticisinden biridir ;
- Arjantin soya , mısır , ayçiçeği tohumu , limon ve armutta dünyanın en büyük 5 üreticisinden biri, arpa , üzüm , enginar , tütün ve pamukta dünyanın en büyük 10 üreticisinden biri ve en büyük 15 üreticiden biri. buğday , şeker kamışı , sorgum ve greyfurt dünyasında ;
- Şili, dünyanın en büyük 5 kiraz ve kızılcık üreticisinden biridir ve yüksek değerli meyvelerin ihracatına odaklanan dünyanın en büyük 10 üzüm , elma , kivi , şeftali , erik ve fındık üreticilerinden biridir ;
- Kolombiya, dünyanın en büyük 5 kahve , avokado ve hurma yağı üreticisinden biridir ve şeker kamışı , muz , ananas ve kakao dünyasının en büyük 10 üreticisinden biridir ;
- Peru en büyük 5 avokado , yaban mersini , enginar ve kuşkonmaz üreticisinden biri, dünyanın en büyük 10 kahve ve kakao üreticisinden biri, patates ve ananasın dünyadaki en büyük 15 üreticisinden biri ve aynı zamanda kayda değer bir üretimi üzüm , şeker kamışı , pirinç , muz , mısır ve manyok ; tarımı önemli ölçüde çeşitlendirilmiştir;
- Paraguay'ın tarımı şu anda gelişiyor, şu anda dünyanın en büyük 6. soya üreticisi ve en büyük 20 mısır ve şeker kamışı üreticisi listesine giriyor .
Brezilya , dünyanın en büyük tavuk eti ihracatçısıdır : 2019'da 3,77 milyon ton. Ülke, dünya sürüsünün% 22,2'si ile dünyanın en büyük ikinci sığır sürüsüne sahiptir. Ülke, 2019 yılında küresel üretimin% 15,4'ünden sorumlu en büyük ikinci sığır eti üreticisiydi. Aynı zamanda 2018 yılında dünyanın 3. büyük süt üreticisi oldu. Bu yıl ülke 35,1 milyar litre üretti. 2019'da Brezilya, yaklaşık 4 milyon tonla dünyanın en büyük 4. domuz eti üreticisiydi.
2018'de Arjantin , 3 milyon tonluk üretimiyle dünyanın en büyük 4. sığır eti üreticisiydi (sadece ABD, Brezilya ve Çin'in arkasında). Uruguay aynı zamanda önemli bir et üreticisidir. 2018 yılında 589 bin ton sığır eti üretti.
Gelen tavuk eti üretimi, Arjantin dünyanın en büyük 15 firması arasında yer almaktadır ve 20 büyük üreticileri arasında Peru ve Kolombiya. Gelen sığır üretimi, Kolombiya dünyanın en büyük 20 üreticisinden biridir. Gelen bal üretimi, Arjantin büyük 15 arasında 5 büyük dünya üreticileri ve Brezilya arasında yer alıyor. Arjantin inek sütü üretimi açısından dünyanın en büyük 20 üreticisi arasında yer almaktadır.
Dünya Bankası yıllık toplam üretim değeri ile ülkeleri imalat top listeler. 2019 listesine göre Brezilya , dünyanın en değerli on üçüncü sanayisine (173,6 milyar ABD Doları), Venezuela en büyük otuzuncu sanayiye (58,2 milyar ABD Doları, ancak bu değeri elde etmek petrole bağlıdır), Arjantin ise 31'inci en değerli sanayiye ( 57,7 ABD Doları) sahiptir. milyar), Kolombiya 46. (35.4 milyar ABD $), 50. en büyük Peru (28.7 milyar ABD $) ve Şili 51. en büyük (28.3 milyar ABD $).
Brezilya , Amerika kıtasındaki en büyük üçüncü imalat sektörüne sahiptir. GSYİH'nın yüzde 28,5'ini oluşturan Brezilya'nın endüstrileri, otomobil, çelik ve petrokimyadan bilgisayarlara, uçaklara ( Embraer ), gıda, ilaç, ayakkabı, metalurji ve dayanıklı tüketim mallarına kadar uzanıyor. Gelen gıda sektöründe , 2019 yılında, Brezilya dünyada işlenmiş gıdalar ikinci büyük ihracatçısı oldu. Ülke, 2016 yılında dünyanın en büyük 2. kağıt hamuru üreticisi ve 8. kağıt üreticisi oldu . In ayakkabı sektöründe , 2019 yılında, Brezilya, dünya üreticileri arasında 4 sırada yer aldı. Ülke, 2019 yılında dünyanın 8. araç üreticisi ve 9. çelik üreticisi oldu . 2018'de Brezilya kimya endüstrisi dünyada 8. sırada yer aldı. Gelen tekstil sektöründe de 2013 yılında 5 dünyanın en büyük üreticileri arasında olmasına rağmen, Brezilya, çok küçük dünya ticaretinde entegre edilmiştir.
Şili , dünya bakır üretiminin yaklaşık üçte birine katkıda bulunuyor . Peru , 2018 yılında dünyanın en büyük 2. gümüş ve bakır üreticisi ve 6. en büyük altın üreticisi (en yüksek değeri üreten 3 metal), ayrıca dünyanın 3. büyük çinko ve kalay üreticisi oldu. ve 4. kurşun . Brezilya , dünyanın en büyük ikinci küresel demir cevheri ihracatçısıdır, dünyadaki bilinen niyobyum rezervlerinin % 98'ine sahiptir ve dünyanın en büyük 5 boksit , manganez ve kalay üreticilerinden biridir . Bolivya 5. en büyük üreticisidir kalay , 7. büyük üreticisi gümüş ve 8. büyük üreticisi çinko dünyada
Petrol üretiminde , Brezilya, 2,8 milyon varil / gün ile 2019 yılında dünyanın en büyük 10. petrol üreticisi oldu. Venezuela 877 bin varil / gün ile 21. sırada, günde 886 bin varil ile Kolombiya 22. sırada, 531 bin varil / gün ile 28. sırada Ekvador ve 507 bin varil ile Arjantin 29. sırada yer aldı. Venezuela ve Ekvador az petrol tükettikleri ve üretimlerinin çoğunu ihraç ettikleri için OPEC'in bir parçası . Venezuela 2015'ten sonra üretimde büyük bir düşüş yaşadı (günde 2,5 milyon varil üretti), 2016'da 2,2 milyona, 2017'de 2 milyona, 2018'de 1,4 milyona ve 2019'da yatırım eksikliği nedeniyle 877 bin'e düştü. .
Doğal gaz üretiminde 2018 yılında Arjantin, 1524 bcf (milyar fit küp), Venezuela 946, Brezilya 877, Bolivya 617, Peru 451, Kolombiya 379 üretti.
2020'nin başında petrol ve doğalgaz üretiminde Brezilya ilk kez günde 4 milyon varil petrol eşdeğerini aştı. Ocak 2021'de günde 3.168 milyon varil petrol ve 138.753 milyon metreküp doğalgaz çıkarıldı.
Fotoğraf Galerisi
Dourados'ta mısır . Brezilya ve Arjantin dünyanın en büyük 5 üreticisi arasındadır
Arroio do Meio'daki Neugebauer Çikolata Fabrikası . Güney Amerika, gıda işlemede uzmanlaşmıştır
Ortigueira'da Klabin sanayi kompleksi . Brezilya, dünyanın en büyük ikinci kağıt hamuru üreticisi ve sekizinci en büyük kağıt üreticisidir
Hering , Santa Catarina, Brezilya'da. Ülke, dünyanın en büyük 5 tekstil endüstrisinden birine sahiptir
Rosario'daki General Motors fabrikası . Brezilya, dünyanın en büyük 10 araç üreticisi arasında, Arjantin ise en büyük 30 araç üreticisidir.
Rio de Janeiro'da Güney Amerika'nın en iyi oteli Copacabana Sarayı . Turizm, kıtaya önemli para birimleri getiriyor.
Arjantin'de bal üretimi. Ülke, dünyanın üçüncü büyük bal üreticisidir .
Arjantin'de ayçiçeği ekimi. Ülke, dünyanın üçüncü büyük ayçiçeği tohumu üreticisidir .
Magdalena'da palmiye ekimi. Kolombiya, dünyanın en büyük 5 palmiye yağı üreticisinden biridir.
Turizm
Turizm , birçok Güney Amerika ülkesi için giderek önemli bir gelir kaynağı haline geldi.
Tarihi kalıntılar, mimari ve doğa harikaları, çok çeşitli yiyecek ve kültürler, canlı ve renkli şehirler ve çarpıcı manzaralar her yıl Güney Amerika'ya milyonlarca turisti çekmektedir. Bölgede en çok ziyaret edilen yerlerden bazıları Iguazu Şelalesi , Recife , Olinda , Machu Picchu , Bariloche , Amazon yağmur ormanı , Rio de Janeiro , São Luís , Salvador , Fortaleza , Maceió , Buenos Aires , Florianópolis , San Ignacio Miní , Isla Margarita , Natal , Lima , São Paulo , Angel Falls , Brasília , Nazca Lines , Cuzco , Belo Horizonte , Titicaca Gölü , Salar de Uyuni , La Paz , Chiquitos Cizvit Görevleri , Los Roques takımadaları , Gran Sabana , Patagonya , Tayrona Ulusal Doğa Parkı , Santa Marta , Bogotá , Cali , Medellín , Cartagena , Perito Moreno Buzulu ve Galápagos Adaları . 2016'da Brezilya, 2016 Yaz Olimpiyatlarına ev sahipliği yaptı .
Kültür
Güney Amerikalılar, yerli halklarından, İber Yarımadası ve Afrika ile olan tarihi bağlarından ve dünyanın dört bir yanından gelen göçmen dalgalarından kültürel olarak etkileniyor.
Güney Amerika ülkeleri zengin bir müzik çeşitliliğine sahiptir . En ünlü türler bazıları şunlardır Vallenato ve Cumbia , Kolombiya pasillo Kolombiya ve Ekvador, gelen samba , bossa nova ve Música Sertaneja Brezilya ve tango Arjantin ve Uruguay'dan. Ayrıca Arjantin ve Şili'de kurulan ve Latin Amerika'nın geri kalanına hızla yayılan ticari olmayan halk türü Nueva Canción hareketi de iyi biliniyor .
Perulu kıyısında İnsanlar ince oluşturulan gitar ve cajon çoğunda DuoS veya Trio , melez Güney Amerika (Lima itibaren) Marinera, gibi ritimlerinin (karma) Tondero , (Piura) popüler 19. yüzyıl Creole Valse veya Perulu Valse , duygusal Arequipan Yaravi ve 20. yüzyılın başlarında Paraguaylı Guarania . 20. yüzyılın sonlarında, İspanyol rock , İngiliz pop ve Amerikan rock'tan etkilenen genç yenilikçiler tarafından ortaya çıktı. Brezilya , Portekiz dilinde bir pop rock endüstrisine ve çok çeşitli başka müzik türlerine sahiptir. Bolivya'nın orta ve batı bölgelerinde, Avrupa, Aymara ve Quechua etkilerinden kaynaklanan Diablada , Caporales ve Morenada gibi Andean ve folklor müziği , ülkenin en iyi temsilcileridir.
Literatür Güney Amerika özellikle birlikte, hatırı sayılır eleştirel ve popüler beğeni çekti Latin Amerika Boom 1960 ve 1970'lerin ve bu nedenle yazarlar yükselişi Mario Vargas Llosa , Gabriel Garcia Marquez romanlarında ve Jorge Luis Borges ve Pablo Neruda'nın diğerinde türler. Brezilyalılar Machado de Assis ve João Guimarães Rosa , büyük ölçüde Brezilyalı yazarlar olarak kabul ediliyor.
Yiyecek ve içecek
Güney Amerika'nın geniş etnik karışımı nedeniyle, Güney Amerika mutfağı Afrika, Mestizo, Güney Asya, Doğu Asya ve Avrupa etkilerine sahiptir. Brezilya'nın Bahia kenti , özellikle Batı Afrika'dan etkilenen mutfağıyla ünlüdür. Arjantinliler, Şilililer, Uruguaylılar, Brezilyalılar, Bolivyalılar ve Venezuelalılar düzenli olarak şarap tüketirler. Arjantin, Paraguay, Uruguay, güney Şili, Bolivya ve Güney Brezilya'da insanlar mayalanmış bir bitki olan mate içerler . Paraguaylı versiyonu terere , soğuk servis edildiği için diğer mat türlerinden farklıdır. Pisco , Peru ve Şili'deki üzümlerden damıtılan bir likördür. Peru mutfağı, Çin, Japon, İspanyol, İtalyan, Afrika, Arap, And ve Amazon yemeklerinden unsurları karıştırır.
Plastik Sanatlar
Sanatçı Oswaldo Guayasamin dan (1919-1999) Ekvador , onun boyama stili ile dünyanın çeşitli yerlerindeki toplumsal haksızlıkları vurgulamıştır Latin Amerika halklarının duygu temsil etti. Kolombiyalı Fernando Botero (1932), hala aktif olan ve kendine has bir üslup geliştirmeyi başaran resim ve heykelin en büyük temsilcilerinden biridir. Venezuelalı Carlos Cruz-Diez , dünya çapında eserlerin varlığıyla çağdaş sanata önemli katkılarda bulundu.
Şu anda birçok gelişmekte olan Güney Amerika sanatçılar uluslararası sanat eleştirmenleri tarafından tanınan: Guillermo Lorca - Şili ressam, Teddy Cobeña - Ekvator heykeltıraş ve uluslararası heykel ödüle layık Fransa ) ve Arjantinli sanatçı Adrián Villar Rojas - Birçok diğerleri arasında Zürih Müzesi Sanat Ödülüne layık görülen .
Spor
Diğer sporlar arasında basketbol , bisiklet , polo , voleybol , futsal , motor sporları , rugby (çoğunlukla Arjantin ve Uruguay'da), hentbol , tenis , golf , çim hokeyi , boks ve kriket bulunmaktadır .
FIFA Dünya Kupası tarihindeki tüm kazananlar ve FIFA Kulüpler Dünya Kupası'nı kazanan tüm takımlar bu iki kıtadan geldiği için Güney Amerika, Avrupa'nın futbol sporuna üstünlüğünü paylaşıyor . Brezilya, FIFA Dünya Kupası'nda tüm ülkelerde toplam beş şampiyonlukla rekoru elinde tutuyor. Arjantin ve Uruguay'ın ikişer şampiyonluğu var. Şimdiye kadar beş Güney Amerika ülkesi, Uruguay'daki ilk baskısı (1930) dahil olmak üzere turnuvaya ev sahipliği yaptı. İkisi Brezilya (1950, 2014), Şili (1962) ve Arjantin'den (1978) idi.
Güney Amerika, en uzun süredir devam eden uluslararası futbol turnuvasına ev sahipliği yapmaktadır; Copa América 1916 Uruguay 15 başlıkları ulaşmak için 2011 yılında Arjantin gibi ana aşarak rekor Copa America 15 kez kazanmış yana düzenli itiraz edilmiş (önceden oldukları 14 başlık 2011 Copa América sırasında her birinde eşit).
Güney Amerika Kriket Şampiyonası , 1995'ten beri Güney Amerika'dan milli takımların ve Kuzey Amerika'dan takımlar da dahil olmak üzere belirli diğer davetli tarafların katıldığı uluslararası bir günlük kriket turnuvasıdır ve şu anda her yıl oynanır, ancak 2013'e kadar genellikle iki sezon oynanırdı.
Altyapı
Enerji
Topografya ve plüviyometrik yağış koşullarının çeşitliliği nedeniyle , bölgenin su kaynakları farklı alanlarda büyük ölçüde değişiklik göstermektedir. In Andes , navigasyon olanakları Magdalena Nehri haricinde sınırlıdır Titicaca gölü ve Şili ve Arjantin'in güney bölgelerinin göller. Sulama, kuzeybatı Peru'dan Patagonya'ya kadar tarım için önemli bir faktördür. And Dağları'nın bilinen elektrik potansiyelinin% 10'undan daha azı 1960'ların ortalarına kadar kullanıldı.
Brezilya Dağlık çok daha yüksek bulunur hidroelektrik daha potansiyele And bölgesindeki ve sömürü olasılıkları nedeniyle yüksek marjlar ve Paulo Afonso, Iguaçu ve bu şekilde büyük katarakt, şekillendirme büyük farklılıklar ortaya çıkması ile birkaç büyük nehirler varlığına büyüktür diğerleri. Amazon Nehri sistem su yolları 13.000 hakkında km'lik fakat hidroelektrik kullanım için onun olasılıklar hala bilinmemektedir.
Kıtanın enerjisinin çoğu hidroelektrik santraller aracılığıyla üretiliyor , ancak aynı zamanda termoelektrik ve rüzgar enerjisinin de önemli bir payı var . Brezilya ve Arjantin , her biri iki nükleer santral içeren nükleer enerji üreten tek Güney Amerika ülkeleridir . 1991'de bu ülkeler barışçıl bir nükleer işbirliği anlaşması imzaladılar.
Brezilya hükümeti ithal petrole olan bağımlılığı azaltmak için iddialı bir program başlattı. İthalat, daha önce ülkenin petrol ihtiyacının% 70'inden fazlasını oluşturuyordu, ancak Brezilya 2006-2007'de petrolden kendi kendine yeterli hale geldi. Brezilya, 2,8 milyon varil / gün ile 2019 yılında dünyanın en büyük 10. petrol üreticisi oldu. Üretim, ülkenin talebini karşılamayı başarır. 2020 yılı başında petrol ve doğalgaz üretiminde ülke ilk kez günde 4 milyon varil petrol eşdeğerini aştı. Bu yıl Ocak ayında günde 3.168 milyon varil petrol ve 138.753 milyon metreküp doğalgaz çıkarıldı.
Brezilya, dünyadaki başlıca hidroelektrik enerji üreticilerinden biridir . 2019'da Brezilya, ülkenin enerji üretiminin% 60,16'sı olan 98.581 MW kurulu güce sahip 217 hidroelektrik santrali faaliyete geçirdi. Toplam elektrik üretiminde, 2019'da Brezilya 170.000 megawatt kurulu kapasiteye ulaştı,% 75'ten fazlası yenilenebilir kaynaklardan (çoğunluk, hidroelektrik).
2013 yılında Güneydoğu Bölgesi , ülkenin ana enerji tüketen bölgesi olan Ulusal Entegre Sistemin (SIN) yükünün yaklaşık% 50'sini kullandı. Bölgenin kurulu elektrik üretim kapasitesi yaklaşık 42.500 MW idi ve bu Brezilya'nın üretim kapasitesinin yaklaşık üçte birini temsil ediyordu. Hidroelektrik kuşak kalan% 42 temelde karşılık gelen bölgenin kurulu kapasitesinin% 58'i termoelektrik üretimi. São Paulo, bu kapasitenin% 40'ını oluşturuyordu; Minas Gerais yaklaşık% 25; Rio de Janeiro% 13,3; ve Espírito Santo geri kalanını oluşturdu. Güney Bölge sahibi Itaipu Barajı açılışı kadar birkaç yıldır dünyanın en büyük hidroelektrik santrali olan, Üç Boğaz Barajı Çin'de. Dünyanın en büyük ikinci hidroelektrik santrali olmaya devam ediyor . Brezilya, Itaipu Fabrikasının Paraguay ile ortak sahibidir : Baraj, ülkeler arasındaki sınırda bulunan Paraná Nehri üzerinde yer almaktadır. Her biri 700 MW'lık 20 adet üretim ünitesi için 14 GW kurulu üretim kapasitesine sahiptir . Kuzey Bölgesi , ulusal enerjinin çoğunu üreten Belo Monte Barajı ve Tucuruí Barajı gibi büyük hidroelektrik santrallerine sahiptir . Brezilya'nın hidroelektrik potansiyeli henüz tam olarak kullanılmadı, bu nedenle ülke hala kendi topraklarında birkaç yenilenebilir enerji santrali inşa etme kapasitesine sahip.
Şubat 2021 itibarıyla ONS'ye göre toplam kurulu rüzgar gücü kapasitesi 19,1 GW, ortalama kapasite faktörü % 58'dir. Dünya ortalama rüzgar üretim kapasitesi faktörleri% 24,7 iken, Kuzey Brezilya'da, özellikle bazı rüzgar çiftliklerinin% 60'ın üzerinde ortalama kapasite faktörleri ile rekor kırdığı Bahia Eyaleti'nde alanlar vardır; Kuzeydoğu Bölgesinde ortalama kapasite faktörü kıyıda% 45, iç kesimde% 49'dur. 2019'da rüzgar enerjisi, ülkede üretilen enerjinin% 9'unu temsil ediyordu. 2019'da, ülkenin yaklaşık 522 GW (bu, yalnızca karada) rüzgar enerjisi üretim potansiyeline sahip olduğu ve ülkenin mevcut talebinin üç katını karşılamaya yetecek enerjiye sahip olduğu tahmin ediliyordu. 2020'de Brezilya, kurulu rüzgar enerjisi (17,2 GW) açısından dünyanın 8. ülkesiydi.
Nükleer enerji Brezilya'nın elektriğinin yaklaşık% 4'ünü oluşturuyor. Nükleer enerji üretim tekeli, Eletrobrás'ın yüzde yüz iştiraki olan Eletronuclear'a (Eletrobrás Eletronuclear S / A) aittir . Nükleer enerji tarafından üretilen iki reaktör de Angra . Rio de Janeiro , Angra dos Reis'teki Praia de Itaorna'daki Merkezi Nükleer Almirante Álvaro Alberto'da (CNAAA) yer almaktadır . 1982 yılında elektrik şebekesine bağlanan 657 MW kapasiteli Angra I ve 2000 yılında bağlanan 1.350 MW kapasiteli Angra II olmak üzere iki basınçlı su reaktöründen oluşur. 1.350 MW'ın bitirilmesi planlanıyor.
Şubat 2021 itibarıyla, ONS'ye göre, fotovoltaik güneş enerjisinin toplam kurulu gücü 8,5 GW, ortalama kapasite faktörü % 23'tür. En çok ışınlanan Brezilya eyaletlerinden bazıları, gerçekten dünya ışınlama seviyesi kayıtlarına sahip olan MG ("Minas Gerais"), BA ("Bahia") ve GO (Goiás) 'dır . 2019'da güneş enerjisi, ülkede üretilen enerjinin% 1,27'sini temsil ediyordu. 2020 yılında Brezilya, kurulu güneş enerjisi (7,8 GW) açısından dünyanın 14. ülkesiydi.
Ulaşım
Güney Amerika'da ulaşım, temelde bölgede en gelişmiş olan karayolu modu kullanılarak gerçekleştirilir . Ayrıca hatırı sayılır bir liman ve hava limanı altyapısı var . Demiryolu ve akarsu potansiyel olmasına rağmen sektör, genellikle ikincil bir şekilde tedavi edilir.
Brezilya, 215.000 km'si asfaltlanmış ve yaklaşık 14.000 km'si bölünmüş otoyol olmak üzere 1,7 milyon km'den fazla yola sahiptir . Ülkedeki en önemli iki karayolu BR-101 ve BR-116'dır . Arjantin, yaklaşık 70.000 km'si asfaltlanmış ve yaklaşık 2.500 km'si bölünmüş otoyol olmak üzere 600.000 km'den fazla yola sahiptir. Ülkedeki en önemli üç otoyol, Route 9 , Route 7 ve Route 14'tür . Kolombiya'da yaklaşık 210.000 km yol vardır ve yaklaşık 2.300 km bölünmüş karayoludur. Şili'de yaklaşık 82.000 km yol vardır, bunların 20.000 km'si asfalttır ve yaklaşık 2.000 km'si bölünmüş otoyollardır. Ülkedeki en önemli karayolu 5. Yol ( Pan-Amerikan Karayolu ) Bu 4 ülke, en iyi karayolu altyapısına ve en fazla sayıda çift şeritli karayoluna sahip ülkelerdir.
Nedeniyle And Dağları , Amazon Nehri ve Amazon Ormanı , hep Transcontinental veya bioceanic otoyolları uygulanmasında güçlükler yaşanmıştır. Pratik olarak var olan tek rota Brezilya'yı Arjantin'deki Buenos Aires'e ve daha sonra Şili'deki Santiago'ya bağlayan yoldu. Ancak son yıllarda ülkelerin ortak çabalarıyla Brezilya-Peru ( Okyanuslar Arası Otoyol ) gibi yeni rotalar ve Brezilya, Paraguay, kuzey Arjantin ve kuzey Şili arasında yeni bir otoyol ( Biyoksijenli Koridor ) ortaya çıkmaya başladı .
Brezilya'da 2.000'den fazla havaalanı var. Ülke, yalnızca Amerika Birleşik Devletleri'nin ardından dünyanın en büyük ikinci havaalanı sayısına sahiptir. São Paulo'nun Metropolitan Bölgesi'nde bulunan São Paulo Uluslararası Havaalanı , ülkenin en büyük ve en yoğun havalimanıdır - havaalanı, São Paulo'yu dünyadaki hemen hemen tüm büyük şehirlere bağlar. Brezilya, diğerleri arasında Rio de Janeiro , Brasília , Belo Horizonte , Porto Alegre , Florianópolis , Cuiabá , Salvador , Recife , Fortaleza , Belém ve Manaus gibi 44 uluslararası havalimanına sahiptir . Arjantin, diğerleri arasında Buenos Aires , Cordoba , Bariloche , Mendoza , Salta , Puerto Iguazú , Neuquén ve Usuhaia gibi önemli uluslararası havaalanlarına sahiptir . Şili, diğerleri arasında Santiago , Antofagasta , Puerto Montt , Punta Arenas ve Iquique gibi önemli uluslararası havaalanlarına sahiptir . Kolombiya, diğerleri arasında Bogotá , Medellín , Cartagena , Cali ve Barranquilla gibi önemli uluslararası havaalanlarına sahiptir . Diğer önemli havaalanları Uruguay ( Montevideo ), Paraguay ( Asunción ), Peru ( Lima ), Bolivya ( La Paz ) ve Ekvador ( Quito ) başkentleridir . 2017'de Güney Amerika'daki en yoğun 10 havaalanı: São Paulo-Guarulhos (Brezilya), Bogotá (Kolombiya), São Paulo-Congonhas (Brezilya), Santiago (Şili), Lima (Peru), Brasília (Brezilya), Rio de Janeiro (Brezilya), Buenos Aires-Aeroparque (Arjantin), Buenos Aires-Ezeiza (Arjantin) ve Minas Gerais (Brezilya).
Hakkında limanları , Brezilya gibi Güney Amerika'da en işlek limanları, bazılarına sahiptir Santos limanına , Rio de Janeiro'nun Limanı , Paranagua Limanı , Itajaí Limanı , Rio Grande Limanı , São Francisco Limanı do Sul ve Suape Limanı . Arjantin gibi bağlantı noktası vardır Buenos Aires Limanı ve Rosario Limanı . Şili'nin Valparaíso , Caldera , Mejillones , Antofagasta , Iquique , Arica ve Puerto Montt'ta önemli limanları vardır . Kolombiya, Buenaventura , Cartagena Konteyner Terminali ve Puerto Bolivar gibi önemli limanlara sahiptir . Peru'nun Callao , Ilo ve Matarani'de önemli limanları var . Güney Amerika'daki en yoğun 15 liman şunlardır: Santos Limanı (Brezilya), Bahia de Cartagena Limanı (Kolombiya), Callao (Peru), Guayaquil (Ekvador), Buenos Aires (Arjantin), San Antonio (Şili), Buenaventura (Kolombiya) ), Itajaí (Brezilya), Valparaíso (Şili), Montevideo (Uruguay), Paranaguá (Brezilya), Rio Grande (Brezilya), São Francisco do Sul (Brezilya), Manaus (Brezilya) ve Coronel (Şili).
Brezilya demiryolu ağının yaklaşık 30.000 kilometrelik bir uzantısı var. Temelde cevherleri taşımak için kullanılır. 47.000 km'lik yolla Arjantin demiryolu ağı, dünyanın en büyüklerinden biriydi ve Latin Amerika'daki en kapsamlı demiryolu ağı olmaya devam ediyor. Yaklaşık 100.000 km'lik raylara sahip oldu, ancak rayların kaldırılması ve motorlu taşımacılığa verilen önem onu yavaş yavaş azalttı. Paraguay, Bolivya, Şili, Brezilya ve Uruguay ile dört farklı parkuru ve uluslararası bağlantıları vardır. Şili'nin Arjantin, Bolivya ve Peru'ya bağlantıları olan yaklaşık 7.000 km'lik demiryolları vardır. Kolombiya'da sadece 3.500 km demiryolları var.
Brezilya'nın ana su yolları arasında iki tanesi göze çarpıyor: Hidrovia Tietê-Paraná (2.400 km uzunluğunda, 1.600 Paraná Nehri üzerinde ve 800 km Tietê Nehri üzerinde, Mato Grosso, Mato Grosso do Sul eyaletlerindeki tarımsal üretimi kurutuyor. , Goiás ve Rondônia, Tocantins ve Minas Gerais'in bir bölümü) ve Hidrovia do Solimões-Amazonas (iki bölümü vardır: yaklaşık 1600 km ile Tabatinga'dan Manaus'a uzanan Solimões ve 1650 ile Manaus'tan Belém'e uzanan Amazonas Belém ve Manaus gibi belli başlı bölgesel merkezlere yapılan hemen hemen tüm kargo taşımacılığına ek olarak, Amazon ovasından neredeyse tamamen yolcu taşımacılığı bu suyolu ile yapılmaktadır. Brezilya'da bu ulaşım hala yeterince kullanılmamaktadır: ekonomik açıdan en önemli su yolu uzantıları ülkenin Güneydoğu ve Güneyinde bulunmaktadır. Tam kullanımı hala kilitlerin yapımına, büyük tarama çalışmalarına ve özellikle intermodal entegrasyona izin veren bağlantı noktalarına bağlıdır. In Arjantin , suyolu ağı La Plata, Paraná, Paraguay ve Uruguay nehirleri oluşur. Ana nehir limanları Zárate ve Campana'dır . Buenos Aires limanı, tarihsel olarak bireysel önemi bakımından ilk limandır, ancak Paraná Nehri'nin Santa Fé kısmının 67 km'lik kısmı boyunca uzanan Up-River olarak bilinen bölge, toplam ihracatın% 50'sini yoğunlaştıran 17 limanı bir araya getiriyor. ülke.
Yalnızca iki demiryolu kıtasaldır: Arjantin'de Buenos Aires'i Şili'deki Valparaíso'ya bağlayan Transandina ve Brezilya'daki Santos limanı ile Santa Cruz de la Sierra şehri arasındaki bağlantı olan Brezilya-Bolivya Demiryolu. , Bolivya'da. Ek olarak, Arjantin ve And ülkelerini kuzeyden güneye geçen Pan-Amerikan Karayolu var , ancak bazı uzantılar tamamlanmamış.
Demiryolu sektöründe daha yoğun iki alan meydana gelir: Platin bölgesi çevresinde gelişen , büyük ölçüde Arjantin'e ait olan ve 45.000 km'den fazla uzunluğa sahip platin ağ ; Ve Güneydoğu Brezilya ağırlıklı hizmet veren ağ, Sao Paulo durumunu , Rio de Janeiro eyaletinde ve Minas Gerais . Brezilya ve Arjantin karayolu sektöründe de öne çıkıyor. Kuzey Arjantin'den ve Brezilya'nın güneydoğu ve güneyinden uzanan modern yollara ek olarak, geniş bir yol kompleksi , federal başkent Brasília'yı Brezilya'nın Güney, Güneydoğu, Kuzeydoğu ve Kuzey bölgelerine bağlamayı amaçlıyor .
Güney Amerika, başlıca Amazon havzası , Platine havzası , São Francisco ve Orinoco havzaları tarafından temsil edilen dünyanın en büyük iç su yollarından birine sahiptir , Brezilya yaklaşık 54.000 km gezilebilir, Arjantin ise 6.500 km ve Venezuela ile temsil edilmektedir. 1.200 km.
İki ana ticaret filosu da Brezilya ve Arjantin'e aittir. Aşağıdakiler Şili, Venezuela, Peru ve Kolombiya'dakilerdir. Ticari hareketin en büyük limanları Buenos Aires , Santos , Rio de Janeiro , Bahía Blanca , Rosario , Valparaíso , Recife , Salvador , Montevideo , Paranaguá , Rio Grande , Fortaleza , Belém ve Maracaibo'dur .
Güney Amerika'da ticari havacılık , dünyadaki en büyük trafik yoğunluğu hatlarından biri olan Rio de Janeiro-São Paulo ve Congonhas , São Paulo – Guarulhos International ve Viracopos (São Paulo) gibi büyük havalimanlarından birine sahip muhteşem bir genişleme alanına sahiptir. ), Rio de Janeiro International ve Santos Dumont (Rio de Janeiro), El Dorado (Bogotá), Ezeiza (Buenos Aires), Tancredo Neves Uluslararası Havalimanı (Belo Horizonte), Curitiba Uluslararası Havalimanı (Curitiba), Brezilya, Karakas, Montevideo, Lima , Viru Viru Uluslararası Havaalanı (Santa Cruz de la Sierra), Recife, Salvador, Salgado Filho Uluslararası Havaalanı (Porto Alegre), Fortaleza, Manaus ve Belém.
Büyük şehirlerdeki ana toplu taşıma otobüstür. Pek çok şehirde ayrıca, ilki 1913'te açılan Buenos Aires alt bölgesi olmak üzere çeşitli metro ve metro trenleri sistemi vardır. Santiago metrosu 103 km ile Güney Amerika'daki en büyük ağdır, São Paulo metrosu ise ülkenin en büyüğüdür. günde 4,6 milyondan fazla yolcuyla ulaşım, Amerika kıtasının en iyisi seçildi. Rio de Janeiro , kıtanın ilk demiryolunu 1854'te kurdu. Bugün şehir, otobüs ve metro ile entegre edilmiş, geniş ve çeşitlendirilmiş bir metropolitan tren sistemine sahiptir. Kısa süre önce şehirde , düşük hızlı küçük elektrikli tramvaylar olan VLT adlı Hafif Raylı Sisteminin açılışı yapılırken, São Paulo Güney Amerika'nın ilki olan monorayını hizmete açtı . Brezilya'da, birçok şehirde faaliyet gösteren Bus Rapid Transit (BRT) adı verilen bir ekspres otobüs sistemi de geliştirildi. Teleférico La Paz - El Alto ( La Paz – El Alto Teleferiği) olarak da bilinen Mi Teleférico , Bolivya'daki La Paz – El Alto metropol bölgesine hizmet veren bir havadan teleferik şehir içi ulaşım sistemidir.
Ayrıca bakınız
- Güney Amerika Bibliyografyası
- Güney Amerika Bayrakları - Wikipedia liste makalesi
- Güney Amerika'daki Dünya Mirası Alanları Listesi
- Anahat Güney Amerika - Güney Amerika ile ilgili makalelerin hiyerarşik özet listesi
- Güney Amerika Oyunları
Notlar
-
^ Kıta modeli: Latin Amerika , Latin Avrupa ve İran gibi dünyanın bazı bölgelerinde Güney Amerika, Amerika'nın bir alt kıtası ( Amerika adında tek bir kıta) olarak görülüyor . Bununla birlikte, İngilizce'nin resmi dil olduğu çoğu ülkede, bir kıta olarak kabul edilir ; bkz Americas (terminoloji) .
Referanslar
Alıntılar
Kaynaklar
|Wikimedia Commons'ta ilgili medyaya sahiptir: Güney Amerika ( kategori )|
|Wikivoyage'ın Güney Amerika için bir seyahat rehberi var .|
- Vikikitap Güney Amerika Wikibooks'ta