Yalanları, – 100 binin üzerinde yaşama ve yüz milyarlarca pounda mal olan dokuz yıllık bir savaş başlatan – Irak’ın işgaline zemin hazırlamaya yardımcı olmuş bir adam, yarın İngiliz televizyonundaki ilk röportajında her şeyi itiraf edecek.
Irak’ın kitle imha silahları hakkındaki iddiaları uyduran Iraklı ilticacı “Curveball”, her şeyi kendisi uydurduğunu onaylarken gülümsüyor. Söz konusu olan, Irak savaşını meşrulaştırmak için kullanılan Rafid Ahmed Alwan al-Janabi’nin yalanları ile birlikte tarihin akışını değiştiren bir alavere dalavereydi.
Eylemlerini savunmaya çalışıyor: “Ana amacım Irak’taki tiranı devirmekti çünkü bu diktatör iktidarda ne kadar uzun kalırsa, o kadar Iraklı insan rejiminin baskısından zarar görecekti.”
Kimya mühendisi, 1999’da Almanya’dan siyasi iltica talep ettiğinde bir mobil biyolojik laboratuvar binasını denetlediği iddia etmişti. Yalanları, ABD Dışişleri Bakanı Colin Powell tarafından, Şubat 2003’te BM Güvenlik Konseyi’nde savaşı gerekçelendirirken “somut istihbarata dayalı gerçekler ve çıkarımlar” olarak sunuldu.
Ancak Janabi, yarın BBC2’de başlayacak olan iki bölümlük Modern Casuslar serisinde konuşurken, bunların hiçbirinin doğru olmadığını söylüyor. Ona “Irak’la yalan üzerine savaşa girdik. Ve o yalan sizin yalanınızdı,” dendiğinde, basitçe yanıtlıyor: “Evet.”
ABD’li yetkililerin, Janabi’nin mobil biyolojik silah laboratuvarı çizimlerini daha prezentabl hale getirmek için bunların üzerinde oynama yaptığını kabul ediyor General Powell’ın eski genelkurmay başkanı Albay Lawrence Wilkerson. “Beyaz Saray’a, grafikleri hazırlaması için bir ekip getirdim,” diyor ve “politikaya uydurmak için istihbaratın üzerinde nasıl çalışıldığını” ekliyordu.
Eski patronuna gelince: “Dışişleri Bakanı Powell’ın Curveball’a ve onun söz konusu istihbaratla ilişkili olarak nasıl kullanıldığına hiddetlenmemesinin dünyada hiçbir yolunu görmüyorum.”
Bölümlerdeki bir başka itiraf ise, FBI’ın Rus ajan Anna Chapman’ın 2010’da üstüne çökmesinin gerçek sebebi. Üst düzey yetkililer göz kamaştırıcı Rus ajanın ABD Başkanı Barack Obama’nın yakın çevresinden birini baştan çıkarmak istediğinden korkmuşlardı. FBI’ın karşı istihbarat şefi Frank Figliuzzi, “her adımda daha da üst seviyeye nasıl yakınlaştığını… bizi rahatsız edecek kadar yukarı çıktığını” ortaya itiraf ediyor.
Chapman’ın üst düzey bir ABD yetkilisi “aşk tuzağına” düşüreceği korkusu, 2010’da onun da parçası olduğu 10 kişiden oluşan bir Rus ajan halkasının tutuklanarak sınır dışı edilesinin temel sebebiydi. “Çok kaygılanmaya başlamıştık,” diyor. “Bir ABD kabine üyesine o kadar yaklaştılar ki bunun artık daha fazla devam edemeyeceğini düşündük.” Figliuzzi, hedefteki şahsın ismini vermeyi reddediyor.
Sayısız İngiliz ajan da programda yer alıyor, ilk kez görevdeki istihbarat yetkilileri ile televizyon röportajı yapılıyor. ABD istihbarat yetkililerinin aksine, İngiliz ajanlar karanlıkla, sesleri de aktörler dublajlanmış. Belgesini hazırlamak için 1 yıl harcayan BBC’nin kurt muhabiri Peter Taylor, onları “yaptıkları işe kendini adamış sıradan insanlar” ve bir filmde resmedilenden çok uzak şeklinde tanımlıyor. Ve ekliyor: “Beni şaşırtan şey ise, bir sivil hizmet bürokrasisi içindeki çalışma şekilleri. Her şeyin imzalanması gerekiyor… üç kez imzalanmış bir yetki belgesine ihtiyacınız var.”
Ajan adayları varsa kafalarındaki tüm Hollywood fantezilerini terk etmeliler, diyor CIA işe alım merkezindeki Sonya Holt. “Filmlerdeki gibi olacağını, arabalardan atlayacaklarını ve herkesin silah taşıyacağını sanıyorlar… Evet, istihbarat topluyoruz ancak hepimiz hızlı arabalar kullanmıyoruz. Raporlar yazıyor olacaksınız; toplantılar yapacaksınız, bu yüzden bu iş her zaman filmlerde gördüğünüz gibi göz kamaştırıcı değil.”