Arkada??n?z y?llard?r hiç diyet yapmamas?na ra?men hep ayn? kiloda kal?yor. Siz ise “su içsem yar?yor” ?eklinde yak?nan grupta yer al?yorsunuz. Peki, kula?a hiç adil gelmeyen bu probleminiz metabolizma h?z?n?z?n yava? çal??mas?ndan kaynaklan?yor olabilir mi?
Diyet yapman?za ra?men kilo vermekte güçlük çekiyor veya yemeklerinizi biraz abartt???n?zda bile h?zla kilo al?yor musunuz? Yan?t?n?z “evet” ise bu sorununuzun alt?nda yatan etmen metabolizman?z?n yava? çal??mas? olabilir. Özellikle diyet ve kiloyla ilgili sohbetlerde ad?n? s?kça duydu?umuz metabolizma h?z?, vücudumuzun besinlerle ald??? kaloriyi enerjiye dönü?türme, bir ba?ka deyi?le yakma kapasitenizi gösteriyor. Metabolizma h?zl? ise kilo vermek daha kolay olabiliyor, bunun aksine dü?ük ise zorlanmalar ya?anabiliyor. ?lerleyen ya?, genetik faktör ve kad?n olmak gibi de?i?tiremeyece?imiz risk faktörleri metabolizma h?z?n? olumsuz etkileyen etmenlerin ba??nda gelseler de, s?kça yapt???m?z hatal? al??kanl?klar?m?z da bu tablodan sorumlu oluyor. ?yi haber ise hatal? al??kanl?klar?m?zdan vazgeçti?imizde metabolizma h?z?m?z? yeniden yükseltmemizin mümkün olmas?. Ac?badem
Metabolizmam?z k???n yava?l?yor
Mevsimler de?i?ti?inde, beynimiz insülin direncini art?rmas? için vücudumuza sinyaller gönderiyor. Karaci?erimiz buna ba?l? olarak ya? üretimini h?zland?r?yor ve böylece ya? dokusu ile di?er dokular k?? mevsimine haz?rl?k olarak ya? depolamaya ba?l?yor. Vücut ya? depolamas?n? art?r?p kas dokusu paralelinde azalma gösterdi?i için de metabolizmam?z k?? aylar?nda daha yava? çal???yor. Buna bir de hatal? al??kanl?klar?m?z eklenince h?z daha da dü?üyor ve kilo almak kaç?n?lmaz hale geliyor.
- Dü?ük kalorili diyet uygulamak
Beslenme ve Diyet Uzman? Evrim Demirel a??r? dü?ük kalorili diyetlerin metabolizmay? olumsuz etkileyen etmenlerin ba??nda geldi?ini belirtiyor. Bunun nedeni ise dü?ük kaloriyle beslenen ki?ilerde vücudun açl?k durumunu fark etmesi ve birçok kimyasal süreçleri enerjiden tasarruf etmek için yava?latmas?. Bu nedenle yo-yo diyeti (k?sa sürede kilo verilen ve dikkat edilmedi?i taktirde tekrar al?nan diyetler biçimi ) uygulayan ki?ilerin metabolik h?zlar? uzun vadede olumsuz yönde etkilenebiliyor.
- Hareketsizlik
Vücudumuzdaki kas dokusu ne kadar çok olursa, bazal metabolizmam?z da o kadar h?zl? oluyor. Bunun nedeni ise kas dokusunun ya? dokusunun aksine metabolik olarak aktif olmas?, istirahat halinde bile enerji kullanmas?. Kad?nlar?n metabolizmalar?n?n erkeklerden daha yava? çal??mas?n?n en önemli sebebi, vücuttaki kas miktar?n?n daha az olmas?. Kad?nlar?n vücutlar?ndaki kas dokusu az, ya? dokusu ise erkeklere göre daha fazla. Kilo verme amac?yla yap?lan egzersizlerle artan kas dokusu metabolizma h?z?n? önemli ölçüde yükseltiyor. Beslenme ve Diyet Uzman? Evrim Demirel egzersizin metabolizma h?z?n?, yükseltmekle kalmad???na, bu etkinin egzersizden birkaç saat sonra da devam etti?ine i?aret ederek ?unlar? söylüyor: “Metabolizma, bir otomobil motoru gibidir. Dinlenme s?ras?ndayken rölantide çal???r, hareket etmeye ba?lad???nda enerji harcar ve daha h?zl? hareket etti?inde daha fazla yakar. Dolay?s?yla sürekli egzersiz yap?ld???nda metabolizma h?z? asla eskisi kadar dü?ük olmaz. Bu yüzden ne kadar s?k egzersiz yaparsan?z metabolizma h?z?n?z o kadar yüksek olacakt?r” Uzmanlar da bu etkisinden dolay? haftada en az 3-4 gün 30 dakikan?n üzerine ç?kan, ki?inin sa?l?k durumuna uygun egzersizler yap?lmas?n? tavsiye ediyorlar.
- Günde sadece 1 veya 2 ö?ünle beslenmek
Kilo vermek veya kilo almamak için günde sadece bir ö?ün yemek de metabolizmay? yava?lat?yor. Bu durum metabolizmayla ilgili hormon olan insülinin etkisinden dolay? oluyor.
?nsülin, kandaki glikoz seviyeleri artt???nda sal?n?yor. Daha sonra hücrelere enerjiyi b?rak?p b?rakmayacaklar?n?n sinyalini veriyor, böylece ya? olarak depolanacak miktar? etkiliyor. Vücudumuz, büyük bir ö?ünde, küçük bir at??t?rmal?ktan daha fazla insülin üretiyor. Bu yüzden çok yemek yedi?imizde daha fazla insülin üretiyoruz, bu da daha fazla enerjinin ya? olarak depolanmas?na neden oluyor. Sonuçta hem kilo al?m?na hem de metabolizman?n yava?lamas?na yol aç?yor. Bu yüzden mutlaka düzenli saatlerde 3 ana ö?ünü, porsiyon kontrolü yaparak ve her besin örüntüsünde olacak ?ekilde düzenleyerek almal?s?n?z. Gerekli durumlarda sa?l?k durumunuza göre, uygun besinlerle ara ö?ün eklemeleri yapabilirsiniz.
- Fazla alkol tüketimi
Alkol karaci?erde parçalan?p ya? aktar?m mekanizmalar?n? etkiliyor, bu nedenle kan dola??m?nda daha fazla yer kazanabiliyor ve daha fazla ya? olarak depolan?yor. Vücutta ya? dokusu artt?kça kas dokusu azal?yor, buna paralel olarak metabolizma yava?l?yor.
- Hormon düzensizli?i
Üretti?i tiroksin hormonu sayesinde tiroit bezi metabolizman?z?n anahtar?n? olu?turuyor Tiroksin seviyesi metabolik kimyasal reaksiyonlar?n ne kadar h?zl? veya yava? oldu?unu belirliyor. A??r? aktif bir tiroit ile daha fazla kalori yakars?n?z, bu nedenle zay?f, sinirli ve çok aktif olma e?ilimi gösterirsiniz. Aksine daha yava? bir tiroit, metabolik h?z?n?n çok yava? oldu?unu gösteriyor. Bu da sizin kilolu ve daha yava? hareket eden bir ki?i olman?za yol açabiliyor.