Lazkiye’deki Kidon Kilisesi’nde misafir olan Kesepli Ermenilerin Hepsi söze aynı cümleyle başlıyorlar: “Herşey birdenbire başladı, silah sesleri ile uyandık…”
Kesep, Türkiye-Suriye sınırında bulunan ve Ermeni nüfusun yoğun olduğu bir kasaba. Kasabada yaşayanlar 21 Mart’ta aralarında İslami Cephe ve Nusra Cephesi’nin de olduğu silahlı muhaliflerin saldırısı ile başlayan çatışmaların ardından kasabayı terketti. Lazkiye’deki Ermeni Kilisesi’ne sığınan kasabalıların bir kısmı Lazkiye’de ev tuttu ya da akrabalarının evlerinde misafir olarak kalmaya başladı, bir kısmı Lübnan ve diğer ülkelerdeki yakınlarının yanına gitti, bir kısmı da 1 aydan uzun bir süredir kilisede yaşıyor.
Kilisenin iki büyük salonundan birinde kadınlar ve çocuklar diğerinde erkekler kalıyor. Yeme-içme gibi ihtiyaçlar yardımlarla karşılanıyor. Toplu bir hayatın yaşandığı kilisede çocukların yaptığı resimler dikkat çekiyor. Lazkiye’de ev tutan ya da yakınlarına misafir olan Kesepliler de sık sık kiliseyi ziyaret ediyor. Kilise, öğle saatlerinden itibaren kalabalıklaşmaya başlıyor. Sohbetler genelde üç soru çerçevesinde devam ediyor: Ne oldu? Nasıl oldu? Ne olacak?
“SİLAH SESLERİ İLE UYANDIK”
“Kesep’te çatışmaların nasıl başladığını ve ne olduğunu” sorduğumuz herkes aynı cümleyle anlatmaya başlıyor: “Uyuyorduk, sabah 6 gibi silah sesleri ile uyandık. Heryere roketler, kurşunlar düşüyordu…”
Suriye ordusundan askerler kasabalıları “kasabadan çıkın” diye uyarmış. Çatışmaların ilk 1-2 saatinde kasabalıların bir kısmı Lazkiye’ye gitmek üzere ayrılmış. Kasabalı erkeklerden biri “kadınlarımızı ve çocuklarımızı Lazkiye’ye gönderdik, ne olacak diye beklemeye başladık” diyor. Kasabadan başka bir erkek “birkaç saat içinde biteceğini düşünüyorduk” diye konuşuyor. Ancak saatler geçtikçe çatışmaların şiddeti hem artmış hem de evlerin olduğu bölgeye iyice yaklaşmış ve evlere roketler düşmeye başlamış. Kilisedekiler, birkaç saat içinde buldukları araba, motorsiklet gibi araçlarla ya da yürüyerek kasabadan kaçtıklarını anlatıyorlar. Geride az sayıda yaşlı kalmış.
KİMLİĞİ OLMAYANLAR VAR
Kesepliler arasında yanına giyecek birşeyler alacak kadar vakti olan çok az kişi olmuş. Birçoğu ya panikten ya da ağır çatışma nedeniyle evlerine giremediği için üstlerindeki pijamalarla kaçmak zorunda kalmış. Para, pasaport ve hatta kimliğini alacak vakit bulamayanlar var.
Suriye’de savaş 3 yıldır devam etse de Kesepliler böyle bir saldırıya oldukça hazırlıksız yakalanmış. “3 yıldır birşey olmadı, bundan sonra olmaz diye düşünüyorduk” diyen kasabalılardan biri “Silahlılar (muhalifler) daha önce birkaç kez Kesep sınırından girmeye çalıştı ama Türk askerleri geri çevirdi, yine öyle olacak sandık” diye konuşuyor.
İslami Cephe’den yapılan “kiliselere ve Ermenilere zarar vermeyiz, dönebilirler” şeklindeki açıklamaları hatırlatıyoruz. Sorumuza soru ile karşılık veriyorlar: “Kevork’u niye kestiler? Bize zarar vermeyeceklerinin garantisini kim verebilir? Hala kayıp olan 7 Ermeni, 2 Alevi Kesepli nerede?”
Kesepli gençlerden biri olan Kevork’un kasabaya giren silahlı muhalifler tarafından kesilerek öldürüldüğünü anlatıyorlar. Kilise içinde resmi asılı olan Kevork için kilisede bir tören yapmışlar.
“Bundan sonra ne olacak” sorusu hem kilise içinde hem de dışardan gelenlere en çok sorulan soru… Çoğunlukla bahçecilik yapan Kesepliler geride bıraktıkları ev, traktör, tarım aletlerinin durumundan endişeliler. Kasabalılardan biri “Elbette Kesep’e döneceğiz ama ne bulacağız? Biz bahçecilik yaparız. Bahçelerdeki otlarla birlikte toprak yanarsa, meyve ağaçlarımız kesilirse ne yiyeceğiz” diye soruyor.
Haberin ilk yayınlandığı adres: http://www.rsfmradio.com/2014_04_29/kesep-her-sey-aniden-basladi/