1 SERMAYE PİYASALARINDA HALKA ARZ SÖZLEŞMELERİ VE SÖZLEŞME SERBESTLİĞİ Doç. Dr. Oğuz Kürşat Ünal I. SERMAYE PİYASASI ARAÇLARININ İHRAÇ VE HALKA ARZI Sermaye Piyasası Kanununun uygulanmasında ihraç, sermaye piyasası araçlarının ihraççılar tarafından çıkarılıp, halka arz edilerek veya edilmeksizin satışıdır (SPK.m.3c f.1 ). Halka arz ise, sermaye piyasası araçlarının satın alınması için her türlü yoldan halka çağrıda bulunulmasını; halkın bir anonim ortaklığa katılmaya veya kurucu olmaya davet edilmesini; hisse senetlerinin borsalar ve teşkilâtlanmış diğer piyasalarda devamlı işlem görmesini; bu kanuna göre halka açık anonim ortaklıkların sermaye artırımları dolayısıyla paylarının veya hisse senetlerinin satışını ifade eder (SPK. m.3c f.2). Bu faaliyet Kurul'ca "halka arz faaliyeti" şeklinde adlandırılmasına rağmen, "ihraca aracılık" da halka arz faaliyetleri içinde düzenlenmiştir. çünkü, ihraca aracılık da, "halka arz aracılığı" ile aynı tür işlemler yapılabileceği ve aynı esasların uygulanacağı öngörülmüştür (Seri: V, No:19, m.38 f.4). Kanun hükmünden de açıkça anlaşılacağı üzere halka arz sadece yeni çıkarılan değil aynı zamanda daha önce çıkarılmış sermaye piyasası araçlarında da mümkündür. Başka bir ifadeyle, halka arz birinci el veya ikinci el piyasalarda mümkündür. Kanunî tarifteki halka çağrı, sözlü veya yazılı bir şekilde, çok sayıda ve belirsiz kişilere, sermaye piyasası araçlarını satın almaları için her türlü yoldan duyuru yapılmasını ifade eder. Bu duyuru yazılı basın veya medya aracılığıyla olabileceği gibi, el ilânları dağıtılması, yapıştırılması veya herhangi bir surette dağıtılması, ilân panolarına asılması, internet ilânları ve hatta PTT. kanalıyla da mümkündür. İhraç veya halka arz olunacak sermaye piyasası araçlarının Kurul'a kaydettirilmesi zorunludur. Genel ve katma bütçeli idareler ve T.C. Merkez Bankasınca ihraç olunacak sermaye piyasası araçlarının Kurul'a kaydettirilmesi zorunlu değildir. Ancak bu ihraçlar hakkında Kurul'a bilgi verilir (SPK.m.4 f.1,2). Kurul'a kayıt başvurusuna Kurulca belirlenecek bilgi ve belgeler eklenir (SPK.m.5, f.1). Bu bilgi ve belgelerin neler olacağı konusunda Kurul her bir sermaye piyasası aracı için ayrı tebliğlerle düzenlemeler yapmıştır. Kurul kaydına alınmada; - Hisse senetlerinin Seri : I, No:22, Bölüm III, m.13 vd. 158, 158 Hisse Senetlerinin Kurul Kaydına Alınmasına ve Satışına ilişkin Esaslar Tebliği (RG. t.19 Şubat 1996, sa.22559).
2 - Tahviller için Seri : II, No:l3,17,18 159, - Katılma İntifa Senetleri için Seri: III, No:l O, m , - Kâr ve Zarar Ortaklığı Belgeleri için, Seri: III, No: ll m.8 161, , - Banka Bonoları ve Banka Garantili Bonolar için, Seri: III, No:l2, - Finansman Bonoları için, Seri: III, No:13, m , - Varlığa Dayalı Menkul Kıymetler İçin, Seri: III, No:l4, m.20,21; Seri: III, No:l5;Seri: III, No:l7; Seri: III, No:l B; Seri: III, No:21 164, - Gayrimenkul sertifikaları için, Seri: III, No:l3, m.8 vd. 165, Sermaye piyasası araçlarının Kurul'a kaydı için, Kurulun tespit edeceği bu belgeler ve açıklamalardaki eksikliklerin, yine Kurul tarafından belirlenecek bir sürede tamamlanması zorunludur. Noksanlıkları bu süre içinde tamamlamayan başvurular düşer. İncelemeler sonucunda, açıklamaların yeterli olmadığı ve gerçeği dürüst bir biçimde yansıtmayarak halkın istismarına yol açacağı sonucuna varılırsa, gerekçe gösterilerek, başvuru konusu "sermaye piyasası araçlarının" Kurul kaydına alınmasından imtina edilebilir. Başvurular en çok otuz gün içinde sonuçlandırılır. Eksikliklerin tamamlanması için verilen süreler hesaba katılmaz (SPK.m.5 f.2,3,4). Kayıttan imtina kararı bir idarî tasarruf olduğu için, kararın haksız ve mesnetsiz olduğu iddialarıyla idarî yargı yolu da açıktır. 159 Tahvillerin kurul Kaydına Alınmasına İlişkin Esaslar Tebliği ve buna ek tebliğler (RG. t , sa ; RG. t , sa ; RG. t , sa.22154) 160 Katılma İntifa Senetleri İhracına İlişkin Esaslar Tebliği (RG. t , sa.21284) 161 Türk Parasının Kıymetini Koruma Hakkında 32 sayılı kararda Öngörülen Kâr ve Zarar Ortaklığı Belgeleri Çıkarılmasına Dair tebliğ (RG. t , sa.21284). 162 Banka Bonoları ve Banka Garantili Bonoların Kurul Kaydına Alınmasına ilişkin Esaslar Tebliği ve buna ek tebliğler Seri: III, No:l2, 22 (RG. t , sa ; RG. t , sa.22147; RG. t , sa.22950). 163 Finansman Bonolarının Kurul kaydına Alınmasına İlişkin Esaslar tebliği RG.,t , sa.21301); Finansman Bonolarının Kurul Kaydına Alınmasına İlişkin Esaslar Tebliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ, Seri: III, No:23 (RG. t , sa.22950). 164 Varlığa Dayalı Menkul Kıymetlerin Kurul Kaydına Alınmasına ve Genel Finans Ortaklıklarının Kuruluş ve Faaliyet İlkelerine Dair Esaslar Tebliği ve bunda değişiklik yapan tebliğler (RG. t , sa21301; RG. t , sa.21400; RG. t , sa Gayrimenkul Sertifikalarının Kurul Kaydına Alınmasına İlişkin Esaslar Tebliği (RG..t , sa22349).; RG. t , sa22167; RG. t , sa.22666).
3 Sermaye piyasası araçlarının halka arzında açıklanacak bilgiler izahnamede yer alır. İzahnamede bulunması gereken bilgiler Kurul tarafından belirlenir. Sermaye piyasası araçlarının Kurul kaydına alınmasından sonra izahname ticaret siciline tescil ve ilân edilir. Halkın sermaye piyasası araçlarını satın almaya daveti ise sirküler ile yapılır. Yayımlanacak sirküler ve ilânların esasları Kurul tarafından belirlenir (SPK.m.6 f.1). Kurul yukarıda söz konusu ettiğimiz tebliğler ile bu hususları da belirlemiştir. A.B.D. Hukukunda halka arz (public offering), bir menkul kıymetin halka veya özel bir gruba satışının teklif edilmesini ifade eder. Halka arz menkul kıymetlerin çıkarıldıkları andan itibaren, halk tarafından satın alınabilme imkânının varlığını gösterir 166. Burada iki ihtimal vardır. Birincisinde daha önce satışa sunulmamış ve satılmamış yeni çıkarılan menkul kıymetlerin satışı 167 ikincisinde ise daha önce çıkarılmış ve ortaklık elinde tutulan veya büyük miktarlarda bir şahsın elinde bulunan menkul kıymetlerin aracı kurumlar vasıtasıyla halka arzı söz konusudur 168. Halka arzda menkul kıymetler, talep etsin veya etmesin herkese rasgele satışa sunulur. A.B.D. pozitif hukukunda, Türk Hukukunun aksine "halka arz" (public offering) kavramı kanun hükümlerinde yer almakla birlikte tarif edilmemiştir. Buna karşılık, "satış" (sale or sell) kavramı, hukukî bir terim olarak Menkul Kıymetler Kanununda yer almıştır. Satış (sale or sell) terimi Menkul Kıymetler Kanununda (Securities Act of 1933) tarif edilmiştir. Buna göre "bir menkul kıymetin veya menkul kıymete bağlı bir menfaatin, ivaz karşılığı her türlü satış anlaşması veya buna benzer bir hal satışı ifade eder [Sec. 2(3) ot 1933 Act]. Mahkemeler de kavramı geniş bir şekilde açıklayarak, finans temini amacıyla halktan para toplamak için uygulanan her türlü metodu satış kavramına dahil etmişlerdir 169. Ayrıca, para kavramını da geniş anlamda herhangi bir şekilde iktisadî menfaat temini şeklinde kabul etmişlerdir 170. Ancak "satış" kavramı halka arzı açıklamaktan uzaktır. Bu sebepten SEC. ve mahkemeler hangi çağrı ve satışlarda halka arzın mevcut olduğunu tespite çalışmışlardır. Mahkemeler, çağrıda bulunulan kimselerin sayısının önemli olmadığına, ortaklık hakkında bilgisi olan veya istediği bilgileri ortaklıktan her zaman elde edebilme ve bunları değerlendirme imkânına 166 HUSSBAND, William H. / DOCKERAY, James C.: Modern Corporation Finance, Washington s "Offering" Black's Law Dictionary, s "Secondary offering" Black's Law Dictionary, s CARY, W.L. / EISENBERG, M.A.: Corporations, Cases and Materials, Fifth Edition, 2nd. Reprint, New York 1981, s.1204; SEC. V. Addison,194 f. Supp. 709, 722 (N. D.Tex 1961 ). 170 CARY / EISENBERG, s.1205,1206 ve ilgili 1-20 nolu dip notlardaki mahkeme içtihatları.
4 sahip kişilere yöneltilen çağrıların halka arz sayılmayacağına karar vermiştir. SEC. bu istisnaları da tekrar ederek; yapılan çağrılar sonucu menkul kıymetleri satın alanların sayısının 35'den fazla olmaması ve bu kişilerin menkul kıymetleri halka devretmek amacıyla almamış olmaları halinde halka arzdan bahsedilemeyeceğini açıklamıştır. Bu istisnaî hallerin dışında menkul kıymetlerin satın alınmasını sağlamak amacıyla yazılı veya sözlü çağrılar yapılması, A.B.D. de menkul kıymetlerin halka arzı sayılır 171. A.B.D. Hukukunda da menkul kıymetlerin halka arzı için herhangi bir merciden izin almak gerekli değildir. Türk Hukukundaki Sermaye Piyasası Kuruluna benzeyen Menkul Kıymetler Borsa Komisyonu yatırımcıları korumak maksadıyla gerekli tedbirleri almakla yükümlüdür. A.B.D. Menkul Kıymet Kanunları halka arz prosedürü içinde, yatırım analizlerinin bildirilmesini ve yatırım kararlarının tedbirli ve basiretli bir şekilde verilmesini kolaylaştırmak için hazırlanmıştır. Bu bakımdan, halka arza sunulan menkul kıymetler hakkındaki son kararı verecek ve değerlendirmeyi yapacak olan kimse, Menkul Kıymetler Borsa komisyonu değil, bizzat yatırımcıdır. Komisyon, kendisine bildirilen yatırım analizi konusundaki malî ve diğer temel bilgiler hakkında kamunun düzenli ve doğru bir şekilde aydınlatılmasını sağlamakla görevlidir. Bu yatırım analizi tartışılabilir bir değer gösterse bile komisyonun menkul kıymetlerin satışını önleme yetkisi ve gücü yoktur 172. A. Halka Arza İlişkin Genel Esaslar Halka arz işlemlerinde aracı kurum, izahnamede sirkülerde ve aracılık sözleşmesinde belirtilen şartlara uymak zorundadır (Seri: V, No:19, m.39a). Ayrıca, aracı kuruluşların aracılık faaliyetleri sırasında kısmen yada tümüyle, sermaye piyasası araçlarının halka arza ilişkin olarak ön hazırlıklar çerçevesinde malî ve ekonomik tahliller ile pazar araştırmaları yapmaları, izahname ve kayıt başvurusu için Kurul'a sunulacak diğer bilgi ve belgeleri hazırlamaları ve başvuruda bulunmaları da halka arza aracılık faaliyeti kapsamında sayılır (Seri:V, No:19, m.38 f.3). Halka arza aracılık, "en iyi gayret aracılığı" veya "aracılık yüklenimi" şeklinde yapılabilir (Seri: V, No:19, m.38 f.2). a. En iyi gayret aracılığı, Kurul kaydına alınacak sermaye piyasası araçlarının izahnamede gösterilen satış süresi içinde satılmasını, satılmayan kısmın ise satışı yapana iadesini veya bunları daha önce satın almayı taahhüt 171 ARKAN, Sabih: Halka Açık Anonim Ortaklıkların Özellikleri ve Dış Denetimleri, Ankara 1976, s JENNINGS, R.W. / MARSH, H (cases and materials): Securities Regulation, Cases And Materials, Mineola, New York 1983, s.23' TYSON, William C: "Amerika Birleşik Devletlerinde Menkul Değerlere İlişkin Düzenlemelerin Yasal Yönleri", Türk Sermaye Piyasasında Son Gelişmeler, OECD - SPK Konferansında Sunulan Tebliğler, Çeşme, İzmir 30 Haziran - 5 Temmuz 1905, s.207.
5 etmiş üçüncü şahıslara satılması, şeklinde tarif edilmektedir (Seri:V, No:l9, m.38 f.2). b. Aracılık yüklenimi ise Kurul kaydına alınacak sermaye piyasası araçlarının; aa. Halka arz yoluyla satılmasının ve satılmayan kısmının tamamının, bedeli satış süresi sonunda tam ve nakden ödenerek satın alınmasının (bakiyeyi yüklenim), bb. Bedeli satışın başlamasından önce tam ve nakden ödenmek suretiyle tamamının satın alınarak halka satılmasının (tümünü yüklenim),satışı yapana karşı taahhüt edilmesidir. B. Halka Arza İIişkin Özel Esaslar Sermaye piyasası araçlarının halka arz suretiyle satışında aracılık yapılırken uyulacak esaslar şunlardır (Seri: V, No:19, m.40); 1) Aracı kuruluşlar, halka arza aracılık işlemlerinde, izahnamede, duyurularda (sirkülerlerde) ve aracılık sözleşmelerinde belirtilen şartları aynen uygulamak zorundadırlar. 2) Halka aracılık işlemleri, kısmen veya tamamen, birden fazla aracı kuruluş tarafından konsorsiyum şeklinde ya da birbirlerinden bağımsız olarak yapılabilir. 3) Aracı kuruluşlar yapay piyasa yaratılması sonucunu verecek yahut aracılık komisyonu dışında, kendilerine veya üçüncü şahıslara menfaat sağlanmasına imkân tanıyacak tasarruflarda bulunamazlar. Halka arzın, küçük tasarruf sahiplerinin ihtiyaç ve taleplerine cevap verecek şekilde gerçekleşmesi için en iyi gayreti gösterirler. 4) En iyi gayret aracılığında, aracı kuruluş tarafından satılan sermaye piyasası araçlarının bedelleri, aracılık sözleşmesinde daha kısa bir süre tayin edilmemiş ise en geç satış süresini izleyen iş günü sonunda sermaye piyasası aracını çıkarana veya halka arz edene tam ve nakden ödenir. 5) Aracı kuruluşların halka arza aracılık faaliyetleri esnasında yüklenilebilecek taahhütlerin tutarı, aracı kuruluşlara ilişkin olarak Kurul'ca belirlenecek olan sermaye yeterliliği sınırlarını aşamaz ) Sermaye piyasası araçlarının halka arzının, sermaye piyasası aracını çıkaran veya halka arz eden ile aracı kuruluş arasında akdedilecek yazılı bir aracılık sözleşmesine bağlanması şarttır (Seri:V, No:19, m.40 f.1). II. HALKA ARZA ARACILIK SÖZLEŞMELERİ 173 Bkz. ÜNAL ( Aracı ), s,87, dipnot 200,201.
6 Aracı kurumlar aracılıkla ilgili faaliyetlerinde müşterileriyle faaliyetin türlerine göre bir takım yazılı sözleşmeler yapmak zorundadır. Esas itibariyle gerek halka arz gerek alım satıma aracılık veya yatırım danışmanlığı, portföy yöneticiliği, repo ve ters repo işlemleri, vadeli işlemler gibi aracı kurumların faaliyetleri müşterileri ile kendileri arasında bir akdi ifade ederler. SPK. bunlarla ilgili özel sözleşmelerden bahsetmemiştir. Ancak Kurul, bu faaliyetlerle ilgili sözleşmelere özel adlar koymuş ve bunları yazılı şekle tabi tutmuştur. Kurul tebliğleriyle düzenlenen bu sözleşmeler şunlardır; m.8) 1- Halka arza aracılık sözleşmesi (Seri:V, No:l9, m.40) 2- Alım satıma aracılık çerçeve sözleşmesi (Seri:V, No:l9, m.47) 3- Portföy yönetim sözleşmesi (Seri:V, No:29, m.14) 4- Yatırım danışmanlığı sözleşmesi (Seri:V, No:23, m.10) 5- Repo ve ters repo çerçeve anlaşması (Seri:V, No:7 m.12) 6- Kredili menkul kıymet işlemleri çerçeve sözleşmesi (Seri:V, No:l8, 7- Açığa satış çerçeve sözleşmesi(seri:v, No:l8, m.22) 8- Menkul kıymetlerin ödünç işlemi çerçeve sözleşmesi (Seri:V, No:l8, m.26). Bütün bu sözleşmeler "aracılık sözleşmesi" çeşitleridir ve taahhüt edilen edimlerin türüne göre yukarıda belirtilen adları alırlar. Bu bakımdan aracılık sözleşmesi kavramı, söz konusu bu sözleşmelerin genel adı olup, bir üst kavram olarak kabul edilmelidir. A. HALKA ARZA ARACILIK SÖZLEŞMESİ KAVRAMI Kurul'a göre, sermaye piyasası araçlarının halka arzında, en iyi gayret aracılığının veya aracılık yükleniminin, halka arz eden ile aracı kuruluş arasında akdedilecek yazılı bir "halka arza aracılık sözleşmesi"ne bağlanması şarttır (Seri:V, No:l9, m.40). Kurul "aracılık yüklenim sözleşmesi" yerine "halka arza aracılık sözleşmesi" diye yeni bir kavramdan bahsetmektedir. Ancak bu kavram ve mahiyeti, tüm aracılık faaliyetleri nedeniyle yapılacak sözleşmeleri karşılayacak durumda değildir. Halka arza aracılık sözleşmesi, aracı kurumların, sadece halka arz suretiyle satışlarda ve Kurulun öngördüğü durumlarda imzalanması gereken bir sözleşmedir. Halka arza aracılık Kurul'a göre,"en iyi gayret aracılığı" ve "aracılık yüklenimi" şeklinde yapılabilir (Seri:V, No:l9, m.38). Kanun son şekliyle bu kavramlardan bahsetmemekte, ancak SPK.m.7 f.1 hükmünde "satın alma taahhüdü" ifadesine yer vererek aracılık yüklenimini kastetmektedir. Amerikan Hukukunda "underwriting" şeklinde adlandırılan "aracılık
7 yüklenimi" kavramı, esasında en iyi gayret aracılığını da kapsamaktadır 174. Ancak Kurul son düzenlemelerinde en iyi gayret aracılığını aracılık yüklenimi dışında bırakmıştır. Kurul esas itibarıyla "en iyi gayret aracılığı" ve "aracılık yüklenimi" kavramlarını halka arz edilen sermaye piyasası araçları için öngörmekle birlikte, Seri:V, No:l9, m.38 f.4 hükmüyle aracı kuruluşların "sermaye piyasası araçlarının halka arz edilmeksizin satışında da" bu tür aracılığın yapılabileceğini ve aynı esasları uygulayabileceğini öngörmüştür. Böylece kanunun lâfzına ve ruhuna uygun bir tebliğ hükmü getirilmiştir. Zira Kanunun uygulamasında ihraç; sermaye piyasası araçlarının ihraççılar tarafından çıkarılıp, halka arz edilerek veya halka arz edilmeksizin satışıdır (SPK.m.3c). Kurul "halka arza aracılık sözleşmesi" adı ile yeni bir sözleşme çeşidi ihdas etmiştir. Sermaye Piyasası Kanunu böyle bir sözleşmeden bahsetmemekte, ancak "aracılık yükleniminin" iki türünün mahiyetine SPK.m.7 f.1,3 hükümlerinde değinmektedir. Buna göre; "Kurul, pay sahiplerinin veya yatırımcıların haklarını korumak amacıyla, sermaye piyasası araçlarının halka arz veya satışının gerektiğinde satın alma taahhüdü ile birlikte aracı kuruluşlar aracılığı ile yapılmasını;... isteyebilir" (SPK.m.7 f.1). Ayrıca Kurul, halka arz yoluyla satılan hisse senedi bedellerinin tam olarak nakden ödenmesi şartını öngörebilir. Kurul, satış süresi içinde satılmayan payların kendileri tarafından tamamen satın alınacağının ve bedellerinin ödeneceğinin kurucular, pay sahipleri veya aracı kuruluşlar arasından Kurul'ca belirlenenler tarafından ortaklığa karşı taahhüt edilmesini ister. Bu taahhüt, süre sonunda satılamayan payların kurucular, pay sahipleri veya aracı kuruluşlar tarafından satın alınıp bedellerinin nakden ödenmesini de kapsar(spk.m.7,f.3). Her iki hüküm birlikte ele alındığında, hisse senetlerinin ve bütün sermaye piyasası araçlarının aracılık yüklenimine konu olabileceği anlaşılmaktadır. Kanunun bu şekliyle en azından aracılık yüklenimine konu olacak belgelerle ilgili tartışmalara gerek kalmamıştır. Kurul'a göre de artık, sermaye piyasası araçlarının gerek halka arz edilerek gerek arz edilmeksizin satışında "en iyi gayret aracılığı" veya "aracılık yüklenimi" şeklinde aracılık yapılabilecek ve bu tür aracılık faaliyetiyle ilgili sözleşmelere de genel olarak "halka arza aracılık sözleşmesi" denilecektir. Bize göre bu sözleşme adı isabetsiz seçilmiştir. Zira söz konusu tebliğin 38 ve 40 ıncı maddeleri bu sözleşmenin sadece halka arza inhisar edilmeyeceğini de ortaya koymaktadır. Bu bakımdan Kurul'un yürürlükten kaldırılan AFY'nde belirttiği "aracılık yüklenim sözleşmesi" kavramı ilgili sözleşmeyi daha iyi ifade edecek bir kavramdır. Aracılık yüklenimi, SPK.m.7,f.3 hükmünde, hisse senetlerinin tamamen satılmasının ve bedellerinin ödeneceğinin ortaklığa karşı taahhüdünü temin gayesi bulunmakla birlikte, mecburî değil isteğe bağlıdır. Çünkü söz konusu taahhüt kurucular veya diğer pay sahipleri tarafından da yapılabilir (SPK. m.7 f.3). Kanun, bedellerin tam ve nakden ödenmesini 174 Bkz. 5 / III ( Aracı Kurumun Underwriting Faaliyetinde Bulunması).
8 sadece hisse senetlerine hasretmiştir. Ancak Kanun hem sermaye piyasası araçlarının ihracını düzenleme yetkisini (SPK.m.22a) hem de halka arz ve satışın aracı kurum vasıtasıyla yapılmasını isteme yetkisini (SPK.m.7 f.1 cüm.2) Kurul'a verdiğinden, Kurul, diğer sermaye piyasası araçları için de böyle bir şart öngörebilir. Buna karşılık, hisse senetleri, hissedarlar tarafından halka arz edilecekse, halka arz işlemlerinin bir aracı kuruluş (aracı kurum veya banka) tarafından yerine getirilmesi ve hissedarlar ile aracı kuruluş arasında bir aracılık yüklenim sözleşmesi imzalanması şarttır (Seri: 1, No:22, m.5,f.3). Bu gibi hallerde aracılık yüklenim sözleşmesi aracı kurum için değil, fakat akdin diğer tarafı olan ihraççı ortaklık veya hissedarlar yahut menkul kıymetlerini satmak isteyen malikler için menkul kıymetlerin halka arzında mecburî bir ön şart olmaktadır. Görülüyor ki Kurul, Seri:V, No:19 tebliğinde aracılık yüklenim sözleşmesi kavramından vazgeçerken, diğer tebliğlerinde bu kavram hâlâ durmaktadır. Kurul herhalde bundan sonraki tebliğlerinde bu kavramı kaldıracak ya da yeniden bu kavrama yer verecektir. Kurul, yürürlükten kaldırılan bir tebliğinde (Seri:V, No:1), aracılık yüklenimi ile ilgili sözleşmelerin genel adını koymuş ve "Aracılık Yüklenim Sözleşmesi" kavramı Türk Hukuk sistemine bu tebliğ hükmüyle girmiştir. Yürürlükten kaldırılan bu tebliğ yerine çıkarılan yönetmelikte de "aracılık yüklenimi" kavramı tarif edilmiştir (AFY.m.30). Ancak Seri: V, No:19 tebliği, aracılık yüklenimini yeniden tarif etmiş ve en iyi gayret aracılığını bu kavramın dışında tutmuştur. Bu son tarife göre aracılık yüklenimi; Kurul kaydına alınacak sermaye piyasası araçlarının, halka arzı yoluyla satılmasının ve satılmayan kısmının tamamının, bedeli satış süresi sonunda tam ve nakden ödenerek satın alınmasının (bakiyeyi yüklenim) veya bedeli satışın başlamasından önce tam ve nakden ödenmek suretiyle, tamamının satın alınarak halka satılmasının (tümünü yüklenim), satışı yapana karşı taahhüt edilmesidir. Bununla ilgili sözleşmeye de halka arza aracılık sözleşmesi denir. Kurul ayrıca, en iyi gayret aracılığını da "aracılık yüklenim" kavramından çıkarmıştır (Seri:V, No:l9, m.38 f.2). Oysa Kurulun mülga tarifine göre aracılık yüklenim sözleşmelerinde satılmayan menkul kıymetlerin aracı kurum tarafından alınacağının taahhüt edilmesi şart değildir (Seri: V, No:1, m.1 f.3). Kanunun yeni şeklinde dahi bu konuda bir açıklık yoktur (SPK.m.7). Kanun sadece, "Kurulun, sermaye piyasası araçlarının gerektiğinde satın alma taahhüdü ile birlikte aracı kurumlar tarafından yapılabileceğine karar verebileceğini" hükme bağlamaktadır. Ayrıca SPK.m.22k hükmü de, "menkul kıymetlerin (ve kanaatimizce tüm sermaye piyasası araçlarının) geri alma veya satma taahhüdü ile alım satımını, ilgili sözleşmeleri ve bu sözleşmelere ilişkin piyasa işlem kurallarını düzenlemek ve bu işlemlerle ilgili faaliyet ilke ve esaslarını belirlemek" yetkisini Kurul'a vermiştir. Buna rağmen en iyi gayret aracılığının aracılık yüklenimi kavramı dışında bırakılmasının pratik bir önemi de kalmamıştır. Zira halka arza aracılık
9 sözleşmesi bu taahhüdü (yüklenimi) de içine almakta ve hatta halka arz edilmeksizin satışlarda da bu tür aracılık artık mümkün olmaktadır (Seri:V, No:l9, m.38). Bize göre de, Kanunun lâfzı ve ruhu, halka arza aracılık sözleşmesinin sadece tümünü veya bakiyeyi yüklenim aracılığını ve bunun da sadece halka arz halinde yapılacağını ifade etmemektedir. Kanun sadece ve eğer pay sahiplerinin ve yatırımcıların korunması bakımından gerekli görülürse, sermaye piyasası araçlarının halka arz ve satışı şartına bağlı olarak, tümünü veya bakiyeyi yüklenim (tam aracılık veya kesin bağlantı aracılığı) taahhütlerini ihtiva eden halka arza aracılık sözleşmeleri yapılarak ihraç, halka arz veya alım satıma aracılık şeklindeki satışların, bir aracı kurum vasıtasıyla yapılmasını temin etmek istemektedir. Buna karşılık, Kurulca gerekli görülmezse veya halka arzın dışında bir satış şeklinde, "en iyi gayret aracılığı" da dahil olmak üzere yukarıda söz konusu ettiğimiz her türlü taahhüdü ihtiva eden aracılık s6zleşmesi yapılması mümkündür. Bize göre aracılık taahhütleriyle ilgili her türlü sözleşme "aracılık sözleşmesi"dir ve Kanunun bazı aracılık taahhütlerini şarta bağlaması veya satış şekillerine göre sınırlaması da bunu değiştirmez. Kurul tebliğine göre; halka arza aracılık sözleşmesi, sermaye piyasası araçlarının halka arzının, sermaye piyasası aracını çıkaran veya halka arz eden ile aracı kuruluş arasında akdedilecek yazılı bir aracılık sözleşmesidir (Seri:V, No:19, m.40 f.1). Bütün bu mevzuat, görüş ve açıklamalar ışığında 'halka arza aracılık sözleşmesini" şu şekilde tarif edebiliriz: Bir veya daha fazla "halka arza ve / veya alım satıma aracılık" izin ve yetki belgesi almış olan aracı kuruluşlarla sermaye piyasası araçlarını halka arz veya herhangi bir surette satışa sunan ortaklık yahut hisse senetlerini halka arz eden hissedarlar ve kanaatimizce sermaye piyasası araçlarını satışa sunan tüm gerçek ve tüzel kişiler arasında yapılabilen, aracı kuruluşların muayyen bir ücret veya komisyon karşılığı, satışa sunulan sermaye piyasası araçlarını, (a) halka arz edeceğini (veya kanaatimizce herhangi bir surette satışa sunacağını) ve bu yolla müşterisi nam ve hesabına veya kendi namına müşterisi hesabına satacağını (en iyi gayret aracılığı) yahut (b) sermaye piyasası araçlarını kendisi satın alarak kendi nam ve hesabına satacağını (tümünü yüklenim - kesin bağlantı aracılığı) yahut (c) ihraççı ortaklık nam ve hesabına satışı ve satılmayan kısmın kendisi tarafından satın alınacağını (bakiyeyi yüklenim - tam aracılık) ve bunları muayyen bir süre içinde gerçekleştireceğini taahhüt ettiği bir aracılık sözleşme türüdür. Aracılık yüklenimi ve halka arza aracılık sözleşmesi, esas itibarıyla Anglo Sakson hukukunun "underwriting" diye adlandırdığı bir müessesedir. Bizim hukuk sistemimize de buradan alınmış ve hatta Kanun gerekçesinde
10 de "underwrite" kavramına İngilizce olarak yer verilmiştir 175. Sözlük anlamıyla "underwrite" insan hayatının ve malların sigorta edilmesi veya halka menkul kıymet satmayı kabul etme, veya halka satılan menkul kıymetler için gerekli parayı tedarik etme ve satılmayan menkul kıymetleri satın almayı ifade etmektedir. "Underwriting" işlemi esas itibarıyla menkul kıymetlerin satışının garantisiyle birlikte bir satın alma durumudur 176. "Underwriting" sözleşmesi ise, ortaklıkların hisse senetlerini halka arz etmeden önce yapılan ve sözleşmede belirtilen miktarda halkın satın almadığı hisse senetlerini aracının alacağını hükme bağlayan bir sözleşmedir 177. Esasen bu tarif tüm sözleşme türlerini ihtiva etmemekte ve yetersiz kalmaktadır. B. HALKA ARZ SÖZLEŞMESİNİN KONUSU Halka arza aracılık sözleşmesinin konusu tüm sermaye piyasası araçlarının 178 her türlü piyasada alım satımına aracılıktır. SPK.m.7 f.1 hükmü, sözleşme konusunun tüm sermaye piyasası araçlarını ihtiva edeceğini açıkça ifade etmektedir. Buna karşılık;"aracılık yüklenim" deyimini açıklayan ve yürürlükten kaldırılan Kurul tebliğindeki tarif (Seri:V, No:1, m.1 f.3) aracılık yüklenimini sadece yeni çıkarılan belgelere hasretmişti. Ancak Kurul daha sonra görüş değiştirerek ve Kanuna da uygun olarak, halka arza aracılık sözleşmelerinin Kurul kaydına alınacak tüm sermaye piyasası araçlarını ihtiva edeceğini bir tebliğ hükmüyle açıklamıştır (SPK.m.30, Seri:V, No:a9, m.38,40). Doktrinde "aracılık yüklenim sözleşmesinin (yeni adıyla halka arza aracılık sözleşmesinin) hizmet ettiği amacın, menkul kıymet ihraçlarında, ihraç eden ortaklığın pazarlama riskini aracı kurumlara dağıtmak ve ihraçtan beklenen gelirin sağlanmasını garanti etmek" olduğu ifade edilmekte ve bu amacın, ihraç eden ortaklığı ilgilendirmeyen ikinci el piyasa işlemlerine yabancı olduğu sebebine dayanarak, aracılık yüklenim sözleşmesinin yalnızca birinci el piyasasındaki halka arzlara aracılık edilmesi halinde imzalanması gerektiği" sonucuna varılmaktadır 179. Bize göre ise, bu sebeplerle aracılık yüklenim sözleşmelerini sadece birinci el piyasa işlemlerine hasretmek gerekmez. Çünkü her şeyden önce ikinci el piyasalarında da aracılık yüklenim sözleşmelerinin yapılabilmesi söz konusu amacın gerçekleşmesini engellemez. Aksine ikinci el piyasa işlemlerinde de istikrar, güven ve işlem hacminin artmasına yardımcı olabilir. Ayrıca mevzuatta bunu yasaklayan açık veya kapalı bir hüküm de yoktur. Kurul da 175 Gerekçe Bölüm V. 176 "Underwrite", Black's Law Dictionary, s Underwrite", Black's Law Dictionary, s Türk Hukukunda sermaye piyasası araçları; menkul kıymetler ve menkul kıymet dışında ka-lan ve şartları Kurulca belirlenen evraktır (SPK.m.3b). 179 MANAVGAT, Çağlar : Sermaye Piyasasında Aracı Kurumlar, Ankara 1991, s.79.
11 görüş değiştirerek bu kanaatimize uygun düzenleme yapmıştır (Seri:V, No:19, m.38 f.4). Böylelikle Kurul da, aracılık yüklenim sözleşmelerinin ikinci el piyasalarında yapılabileceğini öngörmektedir. Kanaatimizce, SPK. m.7 hükmünün amacı, sözleşme yasağı getirmekten çok, bazı özel işlemlerde (halka arz gibi) gerektiğinde sözleşme mecburiyeti getirmeye yöneliktir. Halka arz dışında kalan İkinci el piyasa işlemlerinde ise sözleşmenin isteğe bağlı olduğu sonucuna varılmalıdır. Kurul da "aynı esaslar uygulanabilir" demekle (Seri:V, No:19, m.38 f.4) bu görüşümüzü desteklemektedir. Aracılık faaliyetleri ve akit serbestliği göz önüne alınırsa, halka arz suretiyle satış olmasa dahi borsada veya borsa dışındaki bütün aracılık faaliyetlerinde, halka arza aracılık sözleşmesi yapılabilmelidir. Başka bir deyişle, aracı kurum, müşterisine sermaye piyasası araçlarını satma ve satılmayan kısımları kendisinin alacağını taahhüt ve garantisini verebilmelidir. Bu sözleşme, aracı kurumun "kendi malî yükümlülüğünü içeren evrak" (veya taahhüt) olarak da kabul edilmemelidir. Zaten SPK. m.31 a hükmü, aracı kuruma kendi nam ve hesabına menkul kıymet alma ve satma yetkisi vermektedir. Kaldı ki, bu suretle aracı kurumların borsada veya borsa dışında ikinci el piyasa işlemleri daha sıkı bir denetim ve kontrol altına alınabilir. Çünkü aracı kurumlar, diğer tüm bilgi verme borçları 180 yanında, aracılık yüklenim sözleşmeleri ve bu yolla satış sonuçları hakkında da Kurul'a bilgi vermek zorundadırlar (Seri:V, No:l9, m.45). C. HALKA ARZ SÖZLEŞMESİNDE TAAHHÜT EDİLEBİLECEK EDİMLER Halka arza aracılık sözleşmelerinde birden fazla edimler taahhüt edilebilir. Satıcıların sözleşmeyle taahhüt edeceği edimler; 1) Aracı kuruma sermaye piyasası araçlarını teslim etmek, 2) Sermaye piyasası araçlarını satışına ve bununla ilgili muameleleri yapmasına izin ve yetki vermek ve 3) Satış karşılığında kurtaj adı verilen muayyen bir komisyonu ödemek yahut alım satım arasındaki farkı aracı kuruma bırakmak taahhüdüdür. Aracı kurumların taahhütleri bakımından ise edimler esas itibarıyla üç şekildir Aracı kurumlar borsa dışında yaptıkları bütün alım, satım ve hizmetler için, bunların fiyatlarını iş yerlerinin görünür bir yerinde ilan etmek ve her iş gününe ait listelerini, bir dosyada muhafaza ederek Kurul'un yetkili elemanlarının incelemesine daima hazır bulundurmak zorundadırlar (Seri: V, No:1, m.14). 181 Bkz. ÜNAL, Oğuz Kürşat (Aracı): Türk ve A.B.D. Hukukunda Aracı Kurumlar, Ankara 1997, s.191 vd.
12 Bu edimlerden ilki; satışı istenen sermaye piyasası araçlarının satıcı nam ve hesabına veya satıcı hesabına kendi namına aracı kurum tarafından muayyen bir süre içinde halka satışının taahhüdüdür. Aracı kurum burada, sadece pazarlama hizmeti vereceğini ve işin gereğini yerine getireceğini taahhüt etmektedir. İşin gereğinden kasıt aracı kurumun iş çevresini, tecrübelerini, iş yeri ve imkânlarını, personelinin bir kısmını bu işe tahsis etmesi ve reklâm gibi benzeri işlerin yapılması, bu konuda danışmanlık hizmetleri verilmesi, bürokratik muamelelerin takibi ve yerine getirilmesi gibi hizmetlerin sunulmasıdır. Buna karşılık satışlarla ilgili hiçbir garanti verilmemektedir. Satış, aracı kurum müşterinin (satıcının) nam ve hesabına yapılmaktadır. Satışın müşterinin hesabına ve aracı kurum namına yapılması da kararlaştırılabilir. Satış sonucunda muayyen bir oranda kurtaj (komisyon) ücreti aracı kuruma ödenecektir. İkincisi, satış vaadiyle birlikte muayyen süre içinde satılamayan sermaye piyasası araçlarının kendisi tarafından satın alınacağı şeklinde taliki şarta bağlı bir edimin taahhüt edilmesidir. Bu edimin yerine getirilmesinde aracı, belgeleri halka satmış gibi kurtaj (komisyon) ücretini alır. Üçüncüsü ise sermaye piyasası araçları aracı kurum veya kurumlar tarafından toptan satın alınarak, kendi nam ve hesaplarına halka satılmasının taahhüt edilmesidir. Sözleşmede aracı, halka satılması teklif edilen sermaye piyasası araçlarını, tekrar halka satmak maksadıyla satın almayı kabul etmektedir. Aracı kurum, belgelerin bedelini ödemek ve alıcı bulunmadığı zaman kendi elinde ve hesabında tutmak zorundadır. Aracı kurum bu faraziyede sadece alım satım arasındaki farktan yararlanmaktadır. Aracılık yüklenim sözleşmelerinde bu edimlerden birisi taahhüt edilebileceği gibi, bunların karışımından meydana gelebilecek birden fazla edim de taahhüt edilebilir. D. HALKA ARZ SÖZLEŞMESİNİN ŞEKLİ Halka arza aracılık sözleşmesinin şekli konusunda kanunî bir düzenleme yoktur. Kurul ise bir tebliğ hükmü ile aracılık sözleşmesinin bir türü olan halka arza aracılık sözleşmesinin şekil ve muhtevasını düzenlemiştir(seri:v, No:19, m.40). Buna göre yazılı şekil şartına tâbi olan halka arza aracılık sözleşmeleri en az şu hususları ihtiva etmelidir: 1 - Satışa konu sermaye piyasası aracını, sermayeyi temsil eden payları, miktarı ve bu aracı veya payları ihraç eden veya daha önce ihraç etmiş ortaklık veya kuruluşu tanıtıcı bilgiler, 2 - İlân ve reklâmların kimin tarafından yapılacağı ve sorumluluk esasları,
13 3 - Aracılığın türü, satış yöntem ve koşulları, aracı kuruluşun vereceği hizmetlerin kapsamı ve esasları ile tarafların hak ve yükümlülükleri ve varsa birbirlerine verdikleri garantiler, 4- Satış süresi, satış fiyatı, satışın yapılacağı yerler, satış bedellerinin ödenmesi ve satışa ilişkin diğer esaslar ile satış süresinin sonunda yapılacak işler, 5- Satıştan sonra, başka hizmetler öngörülüyor ise bu hizmetlerin neler olduğu, kapsamı ve ne şekilde yerine getirileceği, 6- Alınacak ücret, komisyon ya da diğer menfaatler ile gider karşılıkları, 7- Konsorsiyum oluşturulması halinde, konsorsiyum sözleşmesine dair bilgiler, 8- Aracılığın türü ve niteliği dikkate alınarak bu Tebliğde belirtilen esaslar, 9- Sözleşmenin taraflarını tanıtıcı bilgiler ile yetkili imzalar. 10- Sözleşmenin süresi ve sona erme esasları, Aracılık sözleşmesi ile konsorsiyum sözleşmesinin bir arada yapılması istendiğinde, her iki sözleşmede yer alacak hükümler, tek sözleşmede birleştirilebilir ve sözleşme, sermaye piyasası aracını çıkaran veya halka arz eden ile konsorsiyum yöneticisi ve konsorsiyuma katılan diğer aracı kuruluşlar tarafından birlikte imzalanır. A.B.D. Hukukunda ise aracılık yüklenim sözleşmelerinde bulunması gereken asgarî kayıtlar şunlardır Tescil beyannamesinin ve broşürün hazırlanıp SEC.'e verildiği kaydı, bekleme müddeti ve satışın başlayacağı tarih, tescil beyannamesindeki değişiklik ve düzeltmelerin zamanında aracı kuruma verileceği taahhüdü, 2- İhraççı ortaklıkla ilgili bilgiler, 3- Aracı kurumla ilgili bilgiler, 4- Tescil beyannamesiyle, bekleme müddetiyle ve satışın başlayabileceği tarihle ilgili bilgiler, 5- Tescil beyannamesinin doğru, tam ve eksiksiz olduğuna dair beyan, 6- Kanun ve yönetmeliklerin öngördüğü malî raporu tasdik eden bağımsız malî müşavirin kim olduğu ve ücreti ile ilgili bilgiler, 7- Ortaklığın malî durumuyla ilgili bilgiler, 182 WEISS, Stephen J.: "The Underwriting Agreement-Form And Commentary" Business Lawyer, Ocak 1971, c26, 5a.3, s.647 vd.
14 8- İhraççı ortaklığın sözleşmede yer alan aracı kurumlara, muayyen bir fiyatla ve kararlaştırılan miktarda menkul kıymetlerini satacağı (firm commitment underwriting - tam aracılık yüklenimi söz konusu ise) taahhüdü, her aracı kurumun müştereken değil münferiden belirtilen meblâğlarda menkul kıymetleri satın alacağı kaydı veya kesin bağlantı aracılığı (strict underwriting) söz konusu ise, satılmayan menkul kıymetlerin taahhütte bulunan aracı kurumlarca alınacağı kaydı, bu taahhüdü yerine getirmeyen aracı kurumların sorumlulukları saklı kalmak şartıyla, diğer aracı kurumların menkul kıymetleri satın alma haklarının bulunduğuna ilişkin beyan, 9- Ortaklığın 5 yıl müddetle "yıllık veya dönemlik" malî rapor ve beyannamelerini aracı kurumlara göndereceği ve aracı kurumların da aynı şekilde söz konusu belgelerin kopyalarını, menkul kıymetleri satın alan müşterilerine göndereceği taahhütleri, 10- Aracı kurumların sözleşmeden doğan sorumluluk ve borçları ile ilgili kayıtlar, 11- Zararların tazmini, temsil, teminat ve garanti ile ilgili kayıtlar, 12- Tarafların yazışma şekli ve adresi ile ilgili kayıtlar. E. HALKA ARZ SÖZLEŞMESİNİN TARAFLARI Halka arza aracılık sözleşmeleri iki taraflı (sinellagmatik) akitlerdendir. Bu taraflardan birisi aracı kuruluşlar (aracı kurumlar ve bankalar) (SPK.m.3i) veya bunların oluşturdukları konsorsiyumlar, diğeri ise ihraççılar (SPK.m.3h) veya malik oldukları sermaye piyasası araçlarını aracı kurumlar vasıtasıyla satmak isteyen gerçek ve tüzel kişilerdir. Biz bu ikinci tarafı satıcılar şeklinde adlandırmaktayız. a. Aracı Kuruluşlar Tebliğ hükümleri esas alındığında, "halka arz sözleşmesi" imzalayabilecek aracı kurumlar sadece "halka arza aracılık ve alım satıma aracılık yetkisi almış" bulunan aracı kurumlar veya bankalar yahut bunların oluşturdukları konsorsiyumlardır (Seri:V, No:19, m.7). Bu izinleri ve yetki belgelerini almadaki kriter ise asgarî ödenmiş sermaye miktarları ile personel, organizasyon, mekan ve teknik donanım özellikleridir (Seri:V, No:19, m.9, 10). Bu ayırım SPK.m.30 hükmünün ifade tarzından doğmaktadır. Doktrinde, genel olarak aracı kurumlar için asgarî sermaye şartının, piyasada güvenin ve emniyetin sağlanması açısından gerekli olduğu
15 savunulmakta, fakat aracılık yükleniminde bulunamayan aracı kurumların malî sorumluluklarının sınırlı olması nedeniyle bu şart eleştirilmektedir 183. Kanun, aracı kurumların asgarî sermaye miktarlarının Kurulca belirleneceğini hükme bağlamıştır (SPK.m.33d). Kurul, günün şartlarına göre yönetmelik veya tebliğlerle bu hususu belirleyecektir. Böylelikle belirlenen meblâğların, zamanla değişen iş hayatı şartları, enflasyon vs. sebeplerle anlamını yitirmeleri sonucu kanun değişikliği yapılmadan, günün şartlarına uygun hale getirilmesi kolaylaştırılmıştır. Kurul bu meblâğları Seri:V, No:l9, m.9, 10 hükümlerinde ve ilke kararlarıyla belirlemiştir 184. SPK. aracılık yükleniminde bulunacak Kuruluşların, bu taahhütlerinden dolayı yüklenebilecekleri malî sorumluluğun azamî miktarının Kurulca belirlenmesi gereğini hükme bağlayarak (SPK. m.31 f.2), aracı kurumların kendilerini malî sıkıntıya sokmalarını bir ölçüde de olsa önlemiştir. Ancak aracılık yüklenimi dolayısıyla taahhüt edilebilecek meblâğlar zaman zaman bu sınırın üstünde olabilir. Diğer taraftan malî sorumluluğun azamî sınırı geçilmese dahi, aracı kurum riskini dağıtabilmek ve aracılık faaliyetinde gerekli birçok çalışma şeklinin bir kısmının başka aracı kurumlar tarafından yapılmasını sağlayabilmek ve daha büyük organizasyonlara girebilmek için başka aracı kurumlarla işbirliği yapmaya ihtiyaç duyabilir. İşte bu gibi durumlarda, aracı kurumlara diğer aracı kurumlarla (veya bankalarla) müştereken halka arz taahhütlerine girebilme imkânı verilmiştir. MSPK.m.7 f.2 hükmü, bu hususu "...birkaç aracı kurum veya banka tarafından ortaklığa taahhüt edilmesi. " şeklinde ifade ederken, yeni düzenlemede "aracı Kuruluşlar aracılığıyla yapılması" ifadesine yer verilerek, açıkça hükme bağlamıştır (SPK.m.7 f.1). Kurul, bu müşterek taahhüt birliğine "aracılık konsorsiyumu" adı vermiştir (Seri:V, No:l9, m.41). Halka arza aracılık sözleşmesi yapıldıktan sonra, konsorsiyum oluşturulması söz konusu olduğunda, bunun için satışı yapanın muvafakatının alınması şarttır (Seri:V, No:l9, m.41 f.1). Ayrıca Kurul, sermaye piyasası araçlarının kayda alınması aşamasında halka arza aracılık sözleşmelerini ve varsa konsorsiyum sözleşmelerini inceleyerek gerektiğinde, sözleşmelerde Sermaye Piyasası mevzuatının gerektirdiği değişiklik ve ilâvelerin yapılmasını istemeye yetkilidir (Seri:V, No:19, m.43). A.B.D. Hukukunda ise, aracılık yüklenim sözleşmesinde taraf olabilecek aracı kurumlar, genel olarak "underwriter" olarak adlandırılmaktadır. A.B.D. Menkul Kıymetler Kanununun temel hareket noktası; menkul kıymetlerin ve menkul kıymet "satıcı" (keşideciler) ve aracılarının SEC.'e tescil edilmesidir Kanun prensip olarak, menkul kıymetlerin aracı kurumlar vasıtasıyla halka arz edileceği öngörülerek hazırlanmıştır. Ancak yatırımcılar (müşteriler) kendilerini ve menkul 183 MANAVGAT ise her iki grup aracı kurumun da asgari sermaye zorunluluğuna tabi olmalarının yerinde olduğu kanaatindedir (MANAVGAT, s.44) tarih ve 1l36 sayılı ilke kararı. Geniş bilgi için bkz. Bkz. ÜNAL (Aracı), s,87, dipnot 200,201.
16 kıymetlerini SEC.'e tescil ettirmeden de serbestçe satabilirler 185. Menkul kıymetler kanunu "underwriter" kavramını özel olarak tarif etmiştir [Sec.2(11) of 1933 Act]. Bu kanunî tarife göre: (1) Keşideciden (issuer), pazarlama amacıyla menkul kıymet satın alan veya, (2) Pazarlama amacıyla bir ihraççı için menkul kıymetleri satışa sunan veya satan veya, veya, (3) Bu işlemlere doğrudan doğruya veya dolaylı olarak iştirak eden (4) Bu işlemlerle ilgili sözleşmeye doğrudan doğruya veya dolaylı olarak katılan herkes "underwriter" kabul edilir. Kanunî tarif, bir komisyon karşılığı menkul kıymetlerin halka satılacağını taahhüt eden alelâde aracılık yükleniminde bulunanlar (ordinary underwriter) ile daha sonra halka arz etmek üzere çıkarılan menkul kıymetleri satın alan kimseleri de kapsamına almaktadır 186. Kanunî tarif ayrıca, büyük miktarlardaki halka arzda (ve özellikle konsorsiyumlarda) fonksiyonları bakımından birbirine benzeyen iki grup aracı kurumu da ihtiva edecek genişliktedir. Bu gruplardan birincisi, bir komisyon karşılığında ilk aracılık yükleniminde bulunan şahsın yüklendiği riski nispeten üzerine alan ve paylaşan konsorsiyum üyeleridir. İkinci grup ise satın almaya veya aracılık yüklenimine iştirak eden fakat sözleşmede taraf olmayan kimselerdir. Bunlardan birincisine aracının aracısı, ikincisine ise iştirakçi aracı adı verilmektedir 187. SEC. ise düzenlemelerinde halka arz edilen menkul kıymetlerin %10'unu veya daha fazlasını satın alan kimseleri de, sec.2(11) of 1933 Act hükmü anlamında "underwriter" olarak kabul etmiştir [Rule 145, sec.(c)] 188. Ancak bazı mahkemeler, halka arz edilen menkul kıymetlerin %10'unu ve daha fazlasını satın alan kimselerin, menkul kıymetleri tekrar satmadığı ve satışa sunmadığı sürece "underwriter" olarak kabul edilemeyeceği sonucuna varmıştır 189. A.B.D.'de SEC.'in bu düzenlemesine "başparmak kuralı" (rule of 185 AHRENHOZZ, Robert J. / VALKENBERG, William E. Von: "The Presumptive Underwriter Doctrine: Statutory Underwriter, Status For Investors Purchasing a Specified Portion of a Registered Offering, Utah Law Review, Winter 1973, s.778, JENNINGS / MARSH (cases and materials), s JENNINGS / MARSH(rules) : Selected Status, Rules and Forms Under The Federal Securities Laws, New York 1984.s SEC.'in koyduğu bu Kural 145 metni için bkz. JENNINGS / MARSH,(Rules), s.53, United States Circuit of Appeals, Second Circuit 1941,120 Fed.73, JENNINGS/ MARSH (cases and materials), s.354
17 thump) denmekte ve bu kuralla ilgili yorumlara da "Presumptive Underwriter Doctrine" (Muhtemel Aracı Doktrini) adı verilmektedir 190. Bütün bu mevzuat ışığında A.B.D. Hukukunda bir kimsenin "underwriter" sayılabilmesi için, üç türlü faaliyetin bulunması gerekmektedir: (1) Menkul kıymetler, pazarlama niyetiyle ihraççı ortaklıktan satın alınmalıdır. Bu da iki unsurun bir arada bulunmasıyla kendisini gösterir: (a) Menkul kıymetler doğrudan doğruya keşideciden alınmalıdır. (b) Yatırım ve tasarruf amacıyla değil, halka arz amacıyla satın alınmalıdır. Menkul kıymetlerin uzun süre elde tutulması veya piyasa şartlarının değişmesi sebebiyle satma ihtiyacının doğması menkul kıymetlerin yatırım ve tasarruf amacıyla alındığına işaret olabilir 191. (2) Menkul Kıymetlerin halka arz ve satışı bir ihraççı ortaklık adına (ortaklık nam ve hesabına veya ortaklık namına aracı hesabına yahut ortaklık hesabına aracı namına) yapılmalıdır. SEC.'e göre; (a) İhraççı ile bir sözleşme gereği ortak çıkarlara dayanan bir ilişkisi olmayan, (b) Doğrudan doğruya veya dolaylı olarak keşidecinin kontrolünde olmayan, (c) Bir aracılık konsorsiyumuna iştirak etmemiş olan, (d) Menkul kıymet pazarlama ve satışında herhangi bir aracılık yükleniminde bulunmayan ve (e) Menkul kıymetleri aracılık (pazarlama ve satış) amacıyla değil yatırım amacıyla alan kimseler kanun uygulamasında "underwriter" olarak değerlendirilemez 192. (3) Aracılık faaliyetine doğrudan doğruya veya dolaylı olarak iştirak etmek gereklidir. Aracılık faaliyeti, menkul kıymetlerin halka arzına ve satışına doğrudan doğruya veya dolaylı olarak iştiraki ifade eder 193. Pazarlamada bir menfaat tanınan veya pay verilen menkul kıymet alıcıları da, sözleşmede taraf olmasa bile kanunen "underwriter" sayılırlar 194. A.B.D.'de "underwriter"lar genellikle yatırım bankerleridir (investment bankers). Ticari bankalar, yatırım ortaklıkları ve bunlarla sıkı münasebette bulunan ihraççı ortaklıklar aracılık faaliyetleri için geniş ölçüde 190 AHRENHOLZ / VALKENBERG, s AHRENHOLZ / VALKENBERG, s AHRENHOLZ / VALKENBERG, s AHRENHOLZ / VALKENBERG, s AHRENHOLZ / VALKENBERG, s.790; H.R. Rep. No: 85,73d. Cong.,1 st and 2 nd Sess. 13(1933).
18 yatırım bankeri kullanırlar 195. Ticarî bankalar bu tür faaliyetlerde bulunamazlar 196. Buna karşılık yatırım bankaları veya yatırım bankerleri diye adlandırılan Kuruluşlar aracılık yüklenim işlemlerini (underwriting) yapabilirler. "Yatırım bankacılığı" (Investment banking) ve aracılık yüklenimi (underwriting); Banka Kanunu (Banking Act of 1933 = The Glass Steagall Act) ve Menkul Kıymetler Borsa Kanunu (Securities Exchange Act of 1934) tarafından düzenlenmiştir öncesi ticarî bankalar da aracılık faaliyetlerinde bulunabiliyorlardı 197. Ancak 1933 Banka Kanunu millî ticarî bankaların menkul kıymet piyasalarındaki faaliyetlerini kısıtlamış ve bunların sadece müşterileri nam ve hesabına hisse senedi alıp satmasına izin vermiştir (Sec.16 of GSA) 198. Kanun hükmü ticarî bankaların tahvil gibi borç menkul kıymetleri (dept securities) 199 satın almasına da izin vermiş, buna karşılık hisse senetleri veya herhangi bir menkul kıymetle ilgili olarak "underwriting" işlemleri yapmasını yasaklamıştır. Hatta bu hükme göre, hem mevduat bankacılığı hem de yatırım bankacılığı yapan bankaların bunlardan birisini seçmesi şarttır. Böylece, ticarî bankalar menkul kıymet piyasalarından ayrı tutulmuştur. Ancak ticarî bankalar da kamu sektörü menkul kıymetlerini 200 pazarlayabilir veya bu tür menkul kıymetlerle ilgili "underwriting" faaliyetlerinde bulunabilirler (Sec21 of GSA.) 201. Bütün bu kısıtlamalara rağmen ticarî bankalar, özel sektör borç menkul kıymetleri de alabildiğinden ve uzun dönem kredi piyasasında saklama ve portföy yönetim 195 BRUDNEY, Victor / CHIRELSTEIN, A. Marvin: Corporate Finance, Mineola, N.Y.1982, s BLOOMENTHAL. Harold S.(securities): Securities Law In Perspective, New York 1977, s JENNINGS / MARSH (cases and materials), s The Glass-Steagall Act, U.S.C Geniş bilgi için bkz. ÜNAL,0ğuz Kürşat (Menkul Kıymet): "Menkul Kıymetler - Türk ve Amerika Birleşik Devletleri Hukukunda Menkul Kıymetler" Doktora Tezi, Banka ve Ticaret Hukuku Araştırma Enstitüsü Yayınları No.226, Ankara 1988, s.57 vd. 200 Kamu sektörü menkul kıymetleri konusunda bkz. ÜNAL,0ğuz Kürşat (Kamu Sektörü) : "A.B.D. Hukukunda Kamu Sektörü Menkul Kıymetleri ve Çeşitleri", Muhasebe İşletme ve Finans Dergisi, Y.4; sa.42-43, Eylül-Ekim 1989, s.44 vd. 201 Geniş bilgi için bkz."commercial Bank Underwriting of Municipal Revenue Bonds: A Self-Regulatory Approach", University of Pennsylvania Law Review, c.128, sa.5, May 1980, s.1201 vd; Bankaların aracılık fonksiyonları konusunda bkz. MOWDER, Gary L.: "Regulations Covering Bank's Securities Brokerage" Trust And Estates, May 1984, s.47 vd.; GREENBERG, Stephen J./ MACK, William C./ SCHULTE, Jeffrey L.: "The Obligations of Banks In The Public Securities Markets" Duke Law Journal, Y.1980, sa.6, s.1063 vd.: FINN, Harold B.: "The Impact of The Proposed Federal Securities Code Upon The Banking Industry", The Business Lawyer, January 1981, c.86, sa.2, s.397 vd.
19 bölümleri (trust department) vasıtasıyla menkul kıymetler piyasasında önemli rol oynamaya devam etmektedirler 202. A.B.D.'de aracı kurumlar büyük taahhütlerde bulunurken, tıpkı bir sigorta şirketi gibi, rizikoları dağıtmak amacıyla başka aracı kurumlarla reasürans (tekrar sigorta) ilişkisine girmekte, böylece ilk taahhütte bulunan aracı kurum diğer aracı kurumlarla yaptığı anlaşmalarla kendisini korumaktadır. Bu reasürans anlaşmalarında, ihraççı taraf olmamaktadır. "Aracılık Yüklenim Konsorsiyumu" (underwriting syndi-cate) adı verilen bu birlikler yalnızca yatırım bankerleri (Investment bankers or issuing houses) ile sınırlı olmayıp; yatırım fonlarını (investment trust), sigorta şirketlerini (insurance company) ve diğer NASD. üyesi olan müesseseleri de ihtiva edebilmektedir. Hatta büyük ferdî yatırımcılar da bu konsorsiyuma iştirak edebilmektedir. Böylece bu tür ferdî yatırımcılar da ihraç fiyatından düşük bedelle menkul kıymet satın alabilmektedirler. Buna göre taahhütte bulunanlar, yeterli müşteri bulamadıkları takdirde, menkul kıymetleri derhal düşük fiyatla satmak yerine, elverişli bir alıcı bulana kadar ellerinde tutmayı tercih etmektedirler 203. Küçük miktarlardaki halka arzlar, tek bir aracı kurum tarafından gerçekleştirilebilir. Büyük miktarlardaki halka arzlar ise, yukarıda açıkladığımız, malî, teknik ve pazarlama imkânları daha güçlü hale gelmiş birlikler tarafından gerçekleştirilebilir. Bu halde birliğin yöneticisi durumunda olan aracı kurum özel bir ücret alır. Diğer birlik üyeleri de, hizmetleri ve yüklendikleri rizikolar oranında arz fiyatları üzerinden bir nevi bayilik komisyonu alırlar 204. Tam aracılık yüklenim sözleşmelerinde komisyon bulunmadığından iskontolu (primli) alış fiyatı ile satış fiyatı arasındaki fark konsorsiyum üyeleri arasında verdikleri hizmet, malî destek ve yüklendikleri risk oranında dağıtılır. Bu ihtimalde, birlik üyelerinin sorumluluğu müşterek ve müteselsil sorumluluk esasına dayanır. Uygulamada ise aracı kurumlar muayyen oranlarda menkul kıymetleri halka arz fiyatından indirimli olarak kendi nam ve hesaplarına satın almakta ve halka arz yoluyla satmaktadırlar. Her aracı kurum kendi sattığı menkul kıymetlerin alış ve satış fiyatları arasındaki farktan yararlanmaktadır. Böylece konsorsiyum üyeleri müşterek ve müteselsil sorumluluk altına girmemektedirler 205. Başka bir deyişle, konsorsiyum halindeki bu tür sorumlulukta, aracı kurumların sorumluluğu müşterek ve sınırsız sorumluluktan ziyade münferit ve sınırlı sorumluluk esasına dayanmaktadır JENNINGS / MARSH (cases and materials), s BRUDNEY / CHIRELSTEIN, s JENNINGS / MARSH (cases and materials), s JENNINGS / MARSH (cases and materials), s ARUDNEY / CHIRELSTEIN, s
20 Tam aracılıkta ihraççı ve aracı kurumlar, arz ve satışın şekli ve yapısı üzerinde anlaşmaya varınca, bunun prensiplerini yazılı hale geti-rirler. "Letter of Intend" (icap mektubu) denen bu yazılı metin tarafları bağlayıcı nitelikte değildir. Menkul kıymetlerle ilgili tescil beyannamesinin geçerli olacağı günden bir gün önce, yönetici aracı kurum ihraççı ile bir araya gelerek fiyat ve ilgili konularda nihaî mutabakata varırlar. Yönetici aracı kurum, diğer aracı kurumların acentesi gibi davranır. Tüm formalitelerinin hazırlanması ve aracılara araştırma süresi verilmesi gibi işlemler yönetici aracı kurum tarafından takip edilmekte ve genellikle iki ilâ dört ay sürebilmektedir 207. Konsorsiyum üyeleri menkul kıymetleri doğrudan doğruya veya diğer bir aracı kurum olan pazarlamacılar (dealers) vasıtasıyla halka satabilirler 208. Bu tür pazarlamacılar "satıcılar grubu" (Sellers group) şeklinde adlandırılır. Yatırım bankerleri, yatırım fonları, sigorta şirketleri ve diğer müesseseler ve ferdî yatırımcılar da konsorsiyum üyesi veya satıcı grup üyesi olabilirler 209. Ancak bunların NASD. üyesi olmaları şarttır. Aksi takdirde gerek konsorsiyum üyesi gerek satıcı grup üyesi olamayacakları gibi, halka arz safhasında arz fiyatları üzerinden komisyon alamaz ve iskontolu fiyatlarla menkul kıymet satın alamazlar 210. b. Satıcılar Türk Hukukunda satıcılar, sermaye piyasası araçlarının malikleri ve ihraççılardır. Bunlar ya Sermaye Piyasası Kanunu'na tâbi ve sermaye piyasası araçlarını halka arz eden ihraççılar (SPK.m.3h) ve hisse senetlerini satışa sunan halka açık anonim ortaklıkların hissedarları ya da birinci el veya ikinci el piyasalarından menkul kıymet satın almış olan yatırımcılar (müşteriler)dır. Hatta bir aracı kurum dahi kendi portföyünde bulundurduğu ve herhangi bir aracılık yüklenim sözleşmesi gereği veya tasarruf amacıyla satın aldığı menkul kıymetleri başka bir aracı kurum vasıtasıyla satmak istediğinde kendisi de satıcı durumunda olur 211. F. HALKA ARZ SÖZLEŞMELERİNİN ÇEŞİTLERİ VE HUKUKÎ MAHİYETİ Halka arza aracılık (Aracılık) sözleşmeleri, sermaye piyasasında sermaye piyasası araçlarının belli bir süre içinde belli bir fiyatla halka 207 JENNINGS / MARSH (cases and materials), s JENNINGS / MARSH (cases and materials), s ARUDNEY /CHIRELSTEIN, s JENNINGS / MARSH (cases and materials), s ÜNAL (Aracı), s.52 vd.
1. Belli miktarda bir mal veya kıymetin ve bunların karşılığı olan paranın işlemin ardından el değiştirmesini sağlayan piyasalara ne ad verilir? A) Swap B) Talep piyasası C) Spot piyasa D) Vadeli piyasa
1 Aşağıdakilerden hangisi, aynı zamanda menkul kıymet olan kıymetli evraklar için örnek olamaz? A) Tahvil B) Hazine bonosu C) B Tipi yatırım fonu katılma belgesi D) Kâr ve zarar ortaklığı belgesi E) İntifa
Tahvil Şirketlerin fon ihtiyaçlarını karşılamak için çıkardıkları borçlanma senetlerine tahvil denir. Anonim şirketler genel kurul kararı ile tahvil çıkarabilir. Çıkarılan her tahvilin değeri aynı olmalıdır.
Yatırım Hizmet ve Faaliyetleri ile Yan Hizmetlere İlişkin İkincil Düzenlemeler 1. Kapsam 6362 sayılı Yeni Sermaye Piyasası Kanunu, yatırım hizmet ve faaliyetlerinin kurumsal bir yapıda, geniş bir perspektifte
BÜYÜME AMAÇLI HİSSE SENEDİ BEYAZ EMEKLİLİK YATIRIM FONU MALİ TABLOLAR A. BİLANÇO DİPNOTLARI 4 Temmuz 2006 tarihli 6591 sayılı Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi nde yayınlanan ilana göre Anadolu Hayat Emeklilik
BU ALT FONUN PAYLARININ HALKA ARZINA İLİŞKİN İZAHNAME 14.03.2013 TARİHİNDE İSTANBUL TİCARET SİCİLİ MEMURLUĞU NA TESCİL ETTİRİLMİŞ OLUP, 14.03.2013 TARİHİNDE TÜRKİYE TİCARET SİCİLİ GAZETESİ NE İLAN İÇİN
www.tunagokdemir.com MEVZUATTA YAPILAN SON DEĞİŞİKLİKLER ÇERÇEVESİNDE TÜRK HUKUKUNDA SUKUK Klasik piyasalarda yatırımcıların, ihtiyaç sahiplerine fon aktarımı, genellikle bu aktarımdan bir maddi menfaat
I. STOPAJ YÖNTEMĠNE TABĠ MENKUL SERMAYE GELĠRLERĠ VE DEĞER ARTIġ KAZANÇLARI Gelir Vergisi Kanununa eklenen Geçici 67. madde ile 01.01.2006 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere 31.12.2015 tarihine kadar;
BU ALT FONUN PAYLARININ HALKA ARZINA İLİŞKİN İZAHNAME 07/08/2013 TARİHİNDE İSTANBUL TİCARET SİCİLİ MEMURLUĞU NA TESCİL ETTİRİLMİŞ OLUP, 07/08/2013 TARİHİNDE TÜRKİYE TİCARET SİCİLİ GAZETESİ NE İLAN İÇİN
1. Yatırım amacı taşıyan kıymetli evrak aşağıdakilerden hangisidir? a. Menkul kıymet b. Para c. Çek d. Bono e. Poliçe 2. Aşağıdakilerden hangisi payların sahibine sağladığı mali haklardan a. Kar payı alma
İZAHNAME TADİL METNİ ESKİ ŞEKİL BU İZAHNAME KATILMA BELGELERİNİN SATIŞININ YAPILDIĞI YERLERDE FON İÇTÜZÜĞÜ VE HER AY İTİBARİYLE HAZIRLANAN, FONA İLİŞKİN MALİ BİLGİLERİN YERALDIĞI AYLIK RAPORLARLA BİRLİKTE
No : 2010-059 Tarih : 22.10.2010 Konu : 6009 Sayılı Kanun İle Gider Vergileri Kanununda Banka Sigorta Muameleleri Vergisine İlişkin Yapılan Değişikle Alakalı Yayımlanan 87 Seri Numaralı Gider Vergileri
EK/1-A Uluslararası Düzenlemeler Çerçevesinde Hazırlanan Tebliğ Taslağı HİSSE SENETLERİNİN KURUL KAYDINA ALINMASINA VE SATIŞINA İLİŞKİN ESASLAR TEBLİĞİ'NE EK TEBLİĞ Seri : I No : 30 Madde 1 - Seri:I, No:26
MENKUL KIYMETYATIRIM ORTAKLIKLARI VE VERGİLEME Yatırım ortaklıkları,sermaye piyasası araçları ile ulusal ve uluslar arası borsalarda veya borsa dışı organize piyasalarda işlem gören altın ve diğer kıymetli
Kanun No : 5281 Resmi Gazete No : 25687 (3. Mük.) Kabul Tarihi: 31/12/2004 Resmi Gazete Tarihi : 31/12/2004 VERGİ KANUNLARININ YENİ TÜRK LİRASINA UYUMU İLE BAZI KANUNLARDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASI HAKKINDA
15 Soruda Yeni Yatırım Hizmetleri Tebliği Taslağı 18.04.2013 www.gsghukuk.com 6362 sayılı Yeni Sermaye Piyasası Kanunu nda ( Yeni SPKn ), yatırım hizmetlerini ve bu hizmetleri sunacak kuruluşlara ilişkin
İstanbul, 25.10.2010 87 Seri No.lu Gider Vergileri Genel Tebliği Yayımlandı DUYURU NO:2010/48 22.10.2010 tarih ve 27737 sayılı Resmi Gazete de yayımlanan 87 Seri No.lu Gider Vergileri Genel Tebliği nde;
Yönetim Kurulumuzun 27.10.2010 tarih 2010/21 sayılı toplantısında; Sermaye Piyasası Kurulu ve Sanayi ve Ticaret Bakanlığı İç Ticaret Genel Müdürlüğün den gerekli izinleri alınan; Ana sözleşmemizin - Şirketin
BU ALT FONUN PAYLARININ HALKA ARZINA İLİŞKİN İZAHNAME 07/08/2013 TARİHİNDE İSTANBUL TİCARET SİCİLİ MEMURLUĞU NA TESCİL ETTİRİLMİŞ OLUP, 07/08/2013 TARİHİNDE TÜRKİYE TİCARET SİCİLİ GAZETESİ NE İLAN İÇİN
II-14.1 sayılı Sermaye Piyasasında Finansal Raporlamaya İlişkin Esaslar Tebliği Değişiklik Taslağı Mevcut Hali Değişiklik Önerisi Kapsam MADDE 2 (1) Bu Tebliğ, 4 üncü maddenin birinci fıkrasının Kapsam
Sayı: YMM.03.2010-80 Konu: 87 Seri No.lu Gider Vergileri Genel Tebliği Banka ve Sigorta Muameleleri Vergisi Uygulaması İle İlgili Olarak 6009 Sayılı Kanunla Yapılan Değişiklikler Hk. İZMİR. 1.11.2010 Muhasebe
BANKALAR TARAFINDAN YAPILACAK REPO VE TERS REPO İŞLEMLERİNE İLİŞKİN ESASLAR HAKKINDA YÖNETMELİK TASLAĞI Amaç MADDE 1 (1) Bu Yönetmeliğin amacı, bankaların repo ve ters repo işlemleri sırasında uyacakları
GAYRİMENKUL SERTİFİKALARI Prof. Dr. Oğuz Kürşat Ünal Özet Gayrimenkul sertifikası, ihraççıların bedellerini inşa edilecek veya edilmekte olan gayrimenkul projelerinin finansmanında kullanılmak üzere ihraç
Aşağıda yer alan tablo 6009 Sayılı Kanun ve söz konusu Kanun ile ilgili 2010/926 sayı ve 27.09.2010 tarihli Bakanlar Kurulu Kararı uyarınca Gelir Vergisi Kanunu Geçici Madde 67 kapsamındaki 1.10.2010 tarihinden
GELİR TÜRÜ TAM MÜKELLEF TÜZEL KİŞİ (3) (4) DAR MÜKELLEF TÜZEL KİŞİ (Türkiye de işyeri/daimi temsilcisi bulunmayan) Hisse Senedi Alım Satım kazancı İMKB de işlem görmeyen hisse senetlerinin elden çıkarılmasından
1. Paya dönüştürülebilir tahvilin vadesi kaç günden az olamaz? a. 30 b. 60 c. 90 d. 120 e. 365 2. Paya dönüştürülebilir tahvil sahiplerine sahip oldukları tahviller karşılığında verilecek paylar için esas
A. TANITICI BİLGİLER PORTFÖYE BAKIŞ YATIRIM VE YÖNETİME İLİŞKİN BİLGİLER Halka arz tarihi: 19 Aralık 2013 31 Aralık 2014 tarihi itibarıyla (Bu raporun hazırlanmasında 1 Ocak 2015 tarihinde geçerli olan
MAKALE Hasan Zeki SÜZEN KOBİLERİN HALKA AÇILMASI KOBİ lerin halka açılmasının faydaları ve halka açılmaları konusundaki düzenlemeler aşağıda açıklanmıştır. 1 - Kobilerin Halka Açılmasının Faydaları Anonim
1) Sermaye piyasası araçları satış tebliğine göre aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır? ihracında fiyat, satış ve dağıtım esasları, kural olarak ihraççı ve/veya halka arz eden tarafından belirlenir.
Ana Sözleflme De iflikli i Önerisi Ünvan ve Merkez Madde 3 Şirketin ünvanı İŞ FİNANSAL KİRALAMA ANONİM ŞİRKETİ dir. Bu ünvan ana sözleşmenin aşağıdaki maddelerinde (Şirket) kelimesiyle ifade edilmiştir.
KARMA BORÇLANMA ARAÇLARI EMEKLİLİK YATIRIM FONU MALİ TABLOLAR A. BİLANÇO DİPNOTLARI Anadolu Hayat Emeklilik A.Ş. Gruplara Yönelik Gelir Amaçlı Karma Borçlanma Araçları Emeklilik Yatırım Fonu ("Fon") mali
* BU HALKA ARZA ĠLĠġKĠN ĠZAHNAME 16.05.2012 TARĠHĠNDE ĠSTANBUL TĠCARET SĠCĠLĠ MEMURLUĞU NA TESCĠL ETTĠRĠLMĠġ OLUP, 16.05.2012 TARĠHĠNDE TÜRKĠYE TĠCARET SĠCĠLĠ GAZETESĠ NE ĠLAN ĠÇĠN BAġVURULMUġTUR. HALKA
PAZARLAMACILIK SÖZLEŞMELERİ A) 6098 sayılı Yeni Türk Borçlar Kanun unda yer alan düzenleme metni: Pazarlamacılık Sözleşmesi A. Tanımı ve kurulması I. Tanımı MADDE 448- Pazarlamacılık sözleşmesi, pazarlamacının
LİDER FAKTORİNG ANONİM ŞİRKETİ ( LIDFA ) HALKA ARZ ÖZET BİLGİLERİ Çıkarılmış Sermaye 30.000.000 TL Halka Arz Sonrası Çıkarılmış Sermaye 30.000.000 TL Halka Arz Miktarı Toplam Nominal - Sermaye Artırımı
86 SERİ NO'LU GİDER VERGİLERİ GENEL TEBLİĞ TASLAĞI 4/6/2008 tarihli ve 5766 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunda ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun[1] 25 inci maddesi
ARACI KURULUŞ VARANTLARI SERMAYE PİYASASI KURULU NİSAN 2010 YAPILANDIRILMIŞ ÜRÜNLER Şirketlerin finansal ihtiyaçlarının standart sermaye piyasası araçlarının sunduğu olanaklar ile karşılanmadığı durumlarda
GARANTİ EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. GELİR AMAÇLI DEVLET İÇ BORÇLANMA ARAÇLARI STANDART EMEKLİLİK YATIRIM FONU İÇTÜZÜK TADİL METNİ Garanti Emeklilik ve Hayat A.Ş. Gelir Amaçlı Devlet İç Borçlanma Araçları Standart
Emek Elektrik Endüstrisi A.Ş. Bilgilendirme Politikası 1-Amaç Emek Elektrik Endüstrisi A.Ş. bilgilendirme politikasında amaç, Ortaklığın hissedarlarıyla şeffaf ve yakın bir iletişim kurarak Ortaklığa ilişkin
A. BİLANÇO DİPNOTLARI Gedik Yatırım Menkul Değerler Anonim Şirketi A tipi Hisse Fonu ( Fon ) nun bilanço dipnotları aşağıda sunulmuştur. a) Birim Pay Değeri: 31.12.2010 31.12.2009 Fon Toplam Değeri (TL)
TÜRK PARASI KIYMETİNİ KORUMA HAKKINDA 32 SAYILI KARARDA YAPILAN DEĞİŞİKLİKLER 11 TÜRK PARASI KIYMETİNİ KORUMA HAKKINDA 32 SAYILI KARARDA YAPILAN DEĞİŞİKLİKLER 30.12.2006 tarihli Resmi Gazetede 32 sayılı
TABLO 2. 2011 YILINDA ELDE EDİLEN MENKUL SERMAYE GELİRLERİNİN BEYAN VE VERGİLEME ESASLARI Mükellef Gelir GERÇEK KİŞİ Dar Mükellef (*) KURUM Dar Mükellef (*) Sermaye Şirketi ve Yatırım Fonu (**) Kurum Dar
KARMA BORÇLANMA ARAÇLARI EMEKLİLİK YATIRIM FONU MALİ TABLOLAR A. BİLANÇO DİPNOTLARI Anadolu Hayat Emeklilik A.Ş. Gruplara Yönelik Gelir Amaçlı Karma Borçlanma Araçları Emeklilik Yatırım Fonu ("Fon") mali
SİRKÜLER NO: POZ-2008 / 61 İST, 26.11.2008 ÖZET: 22 Kasım 2008 Tarih ve 27062 sayılı Resmi Gazete de yayımlanan 5811 sayılı Bazı Varlıkların Milli Ekonomiye Kazandırılması Hakkında Kanun yayımlanmıştır.
GÜLER YATIRIM HOLDİNG A.Ş. ESAS SÖZLEŞMESİ ESKİ METİN YÖNETİM KURULU MADDE 8- Şirket Yönetim Kurulu tarafından yönetilir ve temsil edilir. Şirket Yönetim Kurulu altı üyeden oluşur ve bu üyelerin tamamı
BÜYÜME AMAÇLI ESNEK TURUNCU EMEKLİLİK YATIRIM FONU MALİ TABLOLAR A. BİLANÇO DİPNOTLARI Anadolu Anadolu Hayat Emeklilik A.Ş. Büyüme Amaçlı Esnek Turuncu Emeklilik Yatırım Fonu ("Fon") mali tablo dipnotları
Ve Nihayet Elektronik İmza Sermaye Piyasasına da Girdi Elektronik imza kullanımı toplumumuzda da giderek yaygınlaşıyor. Tabi, bu yaygınlaşmadaki temel etkenlerden bir tanesi de çeşitli kamu kurum ve kuruluşları
R.G. 67 20 Haziran 2002 KUZEY KIBRIS TÜRK CUMHURİYETİ BANKALAR YASASI (39/2001 Sayılı Yasa) Madde 23(2)B, (2)Ç ve (5) Altında Tebliğ Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Merkez Bankası, 39/2001 sayılı Bankalar
Mükellef Gelir GERÇEK KİŞİ Tam Mükellef Dar Mükellef (*) 2012 YILINDA ELDE EDİLEN MENKUL SERMAYE GELİRLERİNİN BEYAN VE VERGİLEME ESASLARI KURUM Tam Mükellef Dar Mükellef (*) Tam Mükellef Sermaye Şirketi
KATILIMCILARA DUYURU ANADOLU HAYAT EMEKLİLİK A.Ş. EMEKLİLİK YATIRIM FONLARI İÇTÜZÜK VE İZAHNAME DEĞİŞİKLİKLERİ Fonu nun içtüzük, izahname ve tanıtım formunun ilgili bölümlerinde Sermaye Piyasası Kurulu
TİCARÎ SIR, BANKA SIRRI VE MÜŞTERİ SIRRI HAKKINDA KANUN TASARISI Amaç ve kapsam MADDE 1- (1) Bu Kanunun amacı; kamu kurum ve kuruluşları ile iktisadî, ticarî ve malî sektörlerde üretim, tüketim ve hizmet
Mükellef Gelir GERÇEK KİŞİ Tam Mükellef Dar Mükellef (*) 2015 YILINDA ELDE EDİLEN MENKUL SERMAYE GELİRLERİNİN BEYAN VE VERGİLEME ESASLARI KURUM Tam Mükellef Sermaye Şirketi ve Yatırım Fonu (**) Tam Mükellef
Erdoğan Karahan Yeminli Mali Müşavir İstanbul Denetim ve YMM AŞ. Genel Müdürü firstname.lastname@example.org %5 ORANINDA 1. TEMETTÜ DAĞITMAK ZORUNLU HALE GELDİ Mİ? 14.02.2011 tarih ve 27846 sayılı Resmi
İZAHNAME TADİL METNİ TÜRKİYE YÜKSEK PİYASA DEĞERLİ BANKALAR A TİPİ BORSA YATIRIM FONU İZAHNAME DEĞİŞİKLİĞİ Türkiye Yüksek Piyasa Değerli Bankalar A Tipi Borsa Yatırım Fonu izahnamesinin I, II, IV.1, VI,
Ö z e t B ü l t e n Tarih : 23.05.2011 Sayı : 2011/17 Değerli Müşterimiz, Gerçek kişilerin şahsi mülkiyetinde bulunan hisse senetleri ve iştirak hisseleri ile bunların elden çıkarılmasından elde edilen
ESKİ ŞEKİL YENİ ŞEKİL GEREKÇE YÖNETİM KURULU TOPLANTILARI MADDE 38 Yönetim Kurulu, Banka işleri gerektirdikçe her zaman toplanır. Ancak, ayda en az bir toplantı yapılması zorunludur. Yönetim Kurulu, Yönetim
Sayfa No: 1 FAALİYET RAPORU 01.01.2011-31.03.2011 Sayfa No: 2 I. GİRİŞ 1. Raporun Dönemi: 01/01/2011 31/032011 2. Ortaklığın Ünvanı: Euro Portföy Yönetimi A.Ş. 3. Euro Portföy ve Tarihsel Gelişimi: Euro
Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumundan: BANKALARIN BİRLEŞME, DEVİR, BÖLÜNME VE HİSSE DEĞİŞİMİ HAKKINDA YÖNETMELİK (1 Kasım 2006 tarih ve 26333 sayılı Resmi Gazete de yayımlanmıştır.) BİRİNCİ BÖLÜM
SERMAYE PİYASASI KURULU NUN SERİ:II, NO:22 TEBLİĞİ EK/2 MADDE 4 UYARINCA HAZIRLANAN RAPOR ve GÖRÜŞ Ortaklığımızın 4.000.000.000 TL nominal değerli banka bono ve/veya tahvillerinin ihracına ilişkin olarak
Sayfa No: 1 FAALİYET RAPORU 01.01.2012-31.03.2012 Sayfa No: 2 I. GİRİŞ 1. Raporun Dönemi: 01/01/2012 31/03/2012 2. Ortaklığın Ünvanı: Euro Portföy Yönetimi A.Ş. 3. Euro Portföy ve Tarihsel Gelişimi: Euro
FİNANSBANK A.Ş.GEÇİŞ B TİPİ KISA VADELİ TAHVİL VE BONO FONU İÇTÜZÜK TADİL METNİ Finansbank A.Ş. Geçiş B Tipi Kısa Vadeli Tahvil ve Bono Fonu İçtüzüğü nün 1.1,1.3,2.1,2.4,5.7.3,5.9.2,6.1,7,8.6,8.9,8.12,9.3.3,10.5,12.1
SĐRKÜLER Đstanbul, 01.11.2010 Sayı: 2010/137 Ref:4/137 Konu: 87 SERĐ NO.LI GĐDER VERGĐLERĐ GENEL TEBLĐĞĐ YAYINLANMIŞTIR 22.10.2010 tarih ve 27737 sayılı Resmi Gazete de 87 Seri No.lı Gider Vergileri Genel
SİRKÜLER NO: POZ-2009 / 52 İST, 20.05.2009 ÖZET: Maliye; vadeli çeklerde reeskontu kabul etmiyor. MALİYE; VADELİ ÇEKLERDE REEKONTU KABUL ETMİYOR Vergi Usul Kanunu na göre yapılacak dönem sonu değerlemelerinde;
EK/1 YURT İÇİNDE İHRAÇ EDİLECEK KİRA SERTİFİKASI İZAHNAMELERİNİN VEYA İHRAÇ BELGELERİNİN ONAYLANMASI İÇİN GEREKLİ BELGELER(*) 1) VKŞ ve fon kullanıcılarını tanıtıcı bilgiler. 2) VKŞ nin yürürlükte bulunan
İÇTÜZÜK TADİL METNİ İÇTÜZÜK DEĞİŞİKLİĞİ Türkiye Yüksek Piyasa Değerli Bankalar A Tipi Borsa Yatırım Fonu içtüzüğünün 1.1, 1.2, 2.1, 5.1, 7.1, 10.1, 11.5 ve 14.1 maddesinin tadiline 8.7 maddesinin de eklenmesine