Birkaç ay önce, Dağlık Karabağ'daki savaşın sona ermesinden sonra, Türkiye Cumhurbaşkanı'nın "Büyük Turan" ı yaratma konusundaki görkemli planlarını yazdık. Ancak, çoğu zaman olduğu gibi, konunun geniş bir okuyucu kitlesinin ilgisini çekmediği ortaya çıktı. Kan dökülmesinin sonundan gelen coşku, Rusya'nın bir başka güzel hamlesi ve herhangi bir zafere eşlik eden diğer şeyler, jeopolitik sorunlardan daha önemli hale geldi.
Bugün belli bir süre geçtikten sonra, bu savaştan sonra kime ve neyin alındığı herkes tarafından anlaşılınca bu konuya geri dönmemiz gerekiyor. Her şeyden önce, çünkü Cumhurbaşkanı Erdoğan kendini Azerbaycan ile sınırlamadı. Türklerin doğuya yayılması devam ediyor. Türk askerler ve yeniçeriler fark edilmeden ve küçük adımlarla güney sınırlarımız boyunca gizlice giriyor.
Gök gürültüsü patlayana kadar
Zihniyet ve tehlikeye aldırış etmeme çoğu zaman insanlarımızla acımasız şakalar yapar. Tehlikenin “kendiliğinden geçeceği” veya “sağduyu kazanacağı” umuduyla uzun süre “koşuyoruz”. Ve sonra "hızlı sürüyoruz", düşmanları sola ve sağa ezeriz ve arkayı kahramanların mezarlarıyla kapatırız. Aynı zamanda, sürüngeni neden tomurcukta boğmadığımıza ve birçok kişinin uyardığı tehlikeye neden inanmadığımıza dair sorularla kafamızın arkasını kaşıdık?
Bir örnek için uzağa gitmenize gerek yok. Komşu, bir zamanlar kardeş devlet. Biz "koştururken" ve "ayılmayı" beklerken, insanlar tamamen yeniden biçimlendirildi. Bugün bile bir birinci sınıf öğrencisinin hayalleri ile yaşıyoruz - “yolda parayla bir bavul bulmak”. Siyasi güç değişecek ve Ukraynalılar yeniden kardeş olacaklar.
Söyle bana, buna inanıyor musun?
Hem biz hem de onlar herkesin birdenbire her şeyi unutup 2000'lerin başına döneceğine inanıyor musunuz? Ukrayna halkının en geniş anlamıyla aniden aydınlanacağına ve doğunun batıyı seveceğine ve Lviv'in Lugansk'ın ikiz şehri olacağına inanıyor musunuz? Tüm Donetsk sakinlerinin Rus olmak ve Ukrayna ile bağlarını koparmak istediğine inanıyor musunuz?
İnsanlar gerçekten bir şey istediğinde ne olur, Kırım iyi gösterdi.
Ne yazık ki, bence sorunun çok az kanla çözülebileceği zaman bitti. Ve Ukrayna'da başlayan parçalanma süreci durdurulamaz. Dış güç olmadan iç savaş nasıl durdurulamaz. Her gün duyduğumuz ve okuduğumuz tüm lider toplantıları, siyasetçilerin arzusu ve basının diğer klişeleri, sıradan bir insanın ruhunda, düşmanı yenme arzusunda ve her iki tarafta da kırılır. Savaştan bir şekilde acı çekmiş olanların çok büyük bir kısmı var.
Bugün bizi Recep Tayyip Erdoğan'ın fikirlerinin tehlikeleri hakkında konuşturan, Ukrayna'nın acı tecrübesidir. Zaten basit olduğu için, bu tür fikirlerin yayılması artık sınırlarımızın dışında bir şey değil, doğrudan Rusya'nın içinde olacak bir şey. Türkçe konuşan nüfusumuzun sadece Orta Asya bölgesinde değil, Kuzey Kafkasya, Tataristan, Başkurtya, Çuvaşistan, Yakutya, Altay ve Kırım'da da yoğun bir şekilde yaşadığını hatırlatmama izin verin.
Politika, ekonominin zırh delici kabuğu
Erdoğan'ın Pan-Türkizm fikirlerine dayalı olarak büyük bir devlet kurma planları hakkında çok şey yazıldı. Yayınımızın sayfalarına dahil. Bu konuya önemli bir şey eklemek veya başka bir "kapalı sayfa" açmak zordur. Bu nedenle, Pan-Türkizm fikrini ekonomik açıdan ele alalım. Nihayetinde, hangi biçimde yapılırsa yapılsın herhangi bir savaşın amacı, sadece zafer değil, aynı zamanda kaybeden pahasına masrafların telafisidir.
Azerbaycan'ın NK'daki zaferinden hemen sonra ne olduğunu hatırlıyor musunuz? Türklerin Bakü'nün açık desteğiyle Azerbaycan'ın zaferi, Rus barış güçlerinin bölgeye girmesi bir şekilde gölgede kalmadı. Hayır, Azerbaycanlılardan gelen radikal milliyetçiler arasında bazı hoşnutsuzluklar vardı, ama genel olarak herkes bu gerçeği sakince ve böyle olması gerektiği anlayışıyla aldı.
Barışı koruma gücünün bileşimi ile ilgili en başından beri yapılan varsayımları hatırlıyor musunuz? Çoğu Rus-Türk Üye Devletlerine yöneldi. Sonuç olarak Türkiye kendisini bir gözlemcinin haklarıyla sınırladı. Aslında, bölgede daha fazla kalmaktan vazgeçiliyor. Teorik olarak, ortak MH'lerin yaratılmasının önünde herhangi bir engel olmamasına rağmen.
Dolayısıyla basit sonuç. Türkiye o dönemde bu dönem için belirlenen görevlerin çoğunu zaten çözmüştü ve burada Türk birliklerinin daha fazla varlığının uygun olmadığı düşünülüyordu. Öyle mi?
Katılıyorum, zaferden sonra Ankara'nın Bakü üzerindeki etkisi önemli ölçüde arttı. Her şeyden önce Azerbaycan halkı. Şimdi kardeşçe konuşulan Türk halkı çok daha sık duyulabilir. Böylece bu devletlerin birbirlerine olan ekonomik ilgisi arttı. Ama asıl mesele bu mu? Nihayetinde Azerbaycan, sırf oldukça sınırlı bir satış pazarına sahip olduğu için Türkiye Cumhuriyeti'nin ana dış ekonomik ortağı olamayacaktır.
Ama biz bir şekilde başka bir görev, daha küresel bir görev hakkında sessiz kalıyoruz. Çin'den Avrupa'ya malların nakliyesi! Bazı nedenlerden dolayı çoğu okuyucu, kuzey (Rusya üzerinden) "İpek Yolu" ve güneye (İran üzerinden) ek olarak, bir de "orta yol" olduğunu unutuyor. Türkiye'nin kontrolünü ele geçirdiği bir parçası, savaşta Azerbaycan'a yardım ediyordu. Çin - Orta Asya - Transkafkasya - Türkiye - Avrupa.
Sanırım artık Türk diplomatlarının, askerlerinin ve işadamlarının faaliyetlerinin beklenmesi gereken yerleri görebiliyoruz. Orta Asya Cumhuriyetleri. Öncelikle Özbekistan, Kırgızistan, Kazakistan ve Türkmenistan. Bir dereceye kadar Tacikistan. Basitçe söylemek gerekirse, Rusya ile Türkiye'nin çıkarlarının doğrudan çatışacağı devletleri listeledim.
Kimisi için yatıştırıcı, kimisi için cüzdan açma sebebi olarak Pan Türkizm
Kısa bir geziden sonra tarih Ankara'nın ekonomik arzuları, bu yolları nasıl böleceğimiz ve güvenlik açısından Rusya için ne tür tehditler ortaya çıkacağı konusunda makul bir soru ortaya çıkıyor. Güvenlik açısından bu doğru! Ve burada Pan-Türkizm yeniden ortaya çıkıyor. Zaten aynı anda birkaç ülkenin Türkçe konuşan halklarının tek bir ideolojik platformu olarak.
Türklerin arzularına göre "Büyük Turan" ın sınırlarını hatırlıyor musunuz? Akdeniz'den Altay'a ve muhtemelen Yakutya'ya! Rave? Bu yorumu tamamen kabul ediyorum. Üstelik Altay ve Yakutistan'ın bugün Erdoğan'ı pek ilgilendirmediğinden eminim. Orada çok zenginlik olduğu açık ama Türkiye bunların çıkarılmasını organize edemeyecek. Ve Rusya, aynı "Rus ayısı, taygasını kimseye vermeyecektir".
Peki ya Kazakistan, Kırgızistan veya Özbekistan?
Onları da vermeyecek miyiz? Yoksa yine "politikacıları ayıltmayı" ve "halkın genetik hafızasını" umut edecek miyiz? Ukrayna'yı hatırlatmam boşuna değil. Ve ayrıca bu tür umutların genellikle nasıl bittiği hakkında.
Bazı okuyucuların itirazlarını görüyorum. Rusya yapmalı, biz sorumluyuz ve her şey bu tarzda. Daha dün Donbass'ı ilgilendiren böyle bir röportaj okudum ve böyle müttefiklere ihtiyacımız olup olmadığını merak ettim. Belki de utanmadan çürümüş kolonileri soyup yayan ve aynı zamanda ulusal elitleri eğitip besleyen Amerikalılar ve İngilizler haklıdır? SSCB'nin deneyimi bizim için yeterli değil mi?
“Tek bir atış yapmadan Ukrayna'ya dönmek için Donbass'ta Rus Dünyası'nın bir vitrini oluşturmanın yeterli olduğunu defalarca söyledim. Rusya'nın Sovyet sonrası alanda ve genel olarak dünyadaki etkisini yeniden kazanmak için Rusya'yı daha iyi bir yaşamın vitrini yapmak gerekiyor. Rusya'da gaz, petrol, elmas, altın, zeki, çalışkan insanlar var, geliştirilecek her şey var. Ve eğer (veya ne zaman) Rusya zengin ve güçlü olursa, herkes gelip bunu kendileri isteyecek. "
Bugün Pan-Türkçülüğün kültürel, ideolojik veya diplomatik alanlarda daha yaygın olduğuna kendimize güveniyoruz. Ve bazı nedenlerden dolayı, bu fikirlerin askeri alanda zaten tam olarak uygulandığını hiç fark etmek istemiyoruz. CSTO ortaklarımızın askeri konularda Türklerle aktif olarak işbirliği yaptığı artık bir sır değil. Orta Asya cumhuriyetlerinde ortak tatbikatlar yapıldığı sır değil.
Bana öyle geliyor ki, bugün olup bitenleri tamamen radikal pozisyonlardan, Pan-Türkizm perspektifinden ele alırsak yeni bir askeri bloğun oluşturulmasına yol açabilir... Türk dili konuşan devletler bloğu. Bunun yarın ve hatta yarından sonraki gün olmayabileceği açıktır. Ama olabilir mi?
Konumumu bazı örneklerle netleştirmeye çalışacağım.
Pan-Türkçülüğe dayalı askeri blok fikri bu kadar ütopik mi?
Biraz geçmişe dönelim. 2018 yıl. Türkiye ile Kazakistan arasında askeri ve askeri-teknik işbirliği anlaşması imzalandı. Aynı anlaşma Karabağ savaşının ortasında (26-27 Ekim 2020) Ankara ile Taşkent arasında imzalandı. Bunda bu kadar sıra dışı olan ne?
Ama Kazakistan'da iki yılda ne olduğuna bakalım. Kazak ordusunun 200 subayı Türkiye'deki askeri üniversitelerde eğitildi ve buna göre Nur-Sultan'daki Türk subaylar da aynı eğitimi aldı. Üstelik sadece Kazakistan'da okuyanların fotoğraflarına bakarsanız ilginç bir resim elde edersiniz. Nedense Türk subaylar Türklere çok az benziyor. Vatandaşlığı olmayan bazı tarafsız kişiler ve genel olarak bazıları Avrupalılara atfedilebilir ...
Eğitimin gerçekleştirildiği askeri uzmanlıklar da ilginç - istihbarat uzmanları, özel kuvvetler, propaganda birimleri ve genelkurmay. Eğitimin amacı, Sovyet sonrası askeri düzenlemelerin ve davranış modellerinin derinlemesine incelenmesinin yanı sıra Rusça konuşulan bir ortamda pratik çalışmadır.
Sence hepsi bu mu? Hikayenin bir devamı var. Savaş sırasında bazı Kazak "mezunlarının" Azerbaycan'da aktif olarak çalışmış olması muhtemeldir ...
Ve sessiziz ve "ayılmayı" bekliyoruz. O zaman bile, Kazakistan ordusu Türk Bayraktar TB2 insansız hava araçlarını almaya karar verdiğinde sessiz kaldık. Bir CSTO üyesi ile bir NATO üyesi arasında askeri işbirliğinde artış görmemize rağmen. Sessiziz. Ve Kazak politikacıların barışçıl söylemlerini dinliyoruz.
Bu garip değil mi?
Özbekistan ile tamamen "taze" bir anlaşma bile meyvelerini verdi. SSCB'de doğanlar Tirmiz'deki Dostluk Köprüsü'nü hatırlıyor. Böylece bu köprünün yakınındaydı, bir zamanlar Sovyet askerlerini DRA'ya göndermeye hazırlamak için kullanılan eğitim sahasında, 26 Mart'ta Türkiye ve Özbekistan ordularının özel kuvvetlerinin ortak tatbikatları sona erdi. Tatbikatlara her iki ordunun genelkurmay başkanları General Yaşar Güler ve Tümgeneral Shukhrat Khalmukhammedov katıldı.
Bu arada Özbek general bir röportajda ilginç bir fikir dile getirdi. Shukhrat Khalmukhammedov'dan alıntı yapacağım:
“İki ülkenin halkları dostluk ve kardeşlik bağlarıyla birbirine bağlıdır.
Taşkent, Ankara ile işbirliğinin geliştirilmesine özel önem veriyor. "
Taşkent, Ankara ile işbirliğinin geliştirilmesine özel önem veriyor. "
Sonuçlar devam etti
Açıktır ki bugün, “iyi olan her şey için, kötü olan her şeye karşı savaşanlar” saflarına katılacak pek çok insan var. "Zorlamayın, icat etmeyin, insanların zihinlerine inanıyoruz" ... vb. Makalenin başında bundan zaten bahsetmiştim.
Dürüst olmak gerekirse, bir kez "pompalamadım". Genetik hafızayla ilgili tüm bu sloganlara, insanların içindeki sağlıklı güçlere vb. İnandım. 2013 yılında "Askeri Statü Kolluk Kuvvetleri Derneği" adlı ilginç bir organizasyon ortaya çıktı. Ve organizasyonun kompozisyonu sizi şaşırtacak: Türkiye, Azerbaycan, Kırgızistan ve Moğolistan.
Bu ülkeleri birbirine bağlayan çizgiler çizin ... Ve yukarıda okuduğunuz düşünceleri ekleyin. Ne olmuş yani? Pompalama durdurulsun mu? Ya da sonuçta, duruma ayık bir şekilde bakın ve yeni tehlikelerin yanıtlarını düşünün.
Erdoğan'ın jeopolitik planlarının kendi devletinin çıkarlarından çok daha geniş olduğu bugün zaten açıktır. Ve "Birlik" in kurulması, NATO ile anlaşma sağlanmadan sona ermiş gibi görünmüyor. Bir ittifak üyesinin tam özerkliğine inanmak bir şekilde zordur.
Dahası, Türk cumhurbaşkanının politikasının bugün Rusya için ittifakın politikasına karşı olan herkese ve dolayısıyla Amerika Birleşik Devletleri ve İngiltere için çok fazla meydan okuma olmadığını ileri sürmekten özgür olacağım. Buna Çin, İran ve yayılmaya direnen herkes dahildir. Ve Sovyet sonrası dönemde Türklerin Asya ülkelerinde Türk yanlısı seçkinleri eğitebilmiş olmaları da bunu kanıtlıyor.
Türk basınını okuyorsunuz ve Pan-Türkizm taraftarlarının nasıl daha aktif hale geldiğini görüyorsunuz. Özellikle askeri işbirliği konularında.
Tehlikeyi bilmek zaten savaşın yarısıdır. Ve biliyoruz ...