İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu raporu "varsayımsal bir alıştırma, bir konsept belgesi" olarak değerlendirdi.
İsrail İstihbarat Bakanlığı tarafından hazırlanan bir raporda, Gazze Şeridi'ndeki sivillerin Mısır'daki Sina yarımadasına gönderilmesini içeren taslak öneri dile getirildi.
Filistin tarafından tepkiyle karşılanan raporun İsrail- Mısır ilişkilerindeki gerilimi tırmandırabileceği belirtiliyor.
İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu raporu varsayımsal bir alıştırma, bir "konsept belgesi" olarak değerlendirdi. Ancak İsrail'in bu konuda kulis çalışmalarına girdiği haberleri geliyor.
Buna göre, İsrail yeni bir mülteci krizinden kaygı duyan Avrupa Birliği'ni Mısır'a Filistinli mültecileri kabul etmesi telkiniyle baskı yaptığı, ancak bu talebin AB tarafından geri çevrildiği bildirildi.
Raporda ne öneriliyor?
Hamas'ın 7 Ekim'de İsrail'de bin 400'den fazla sivili öldürdüğü ve 240'tan fazla skişiyi rehin aldığı saldırıdan altı gün sonra ortaya çıkan rapor 13 Ekim tarihini taşıyor. Rapor ilk olarak yerel bir haber sitesi olan Sicha Mekomit tarafından yayınlandı.
"Demir Kılıç savaşına yol açan Hamas suçları ışığında Gazze Şeridi'ndeki sivil gerçeklikte önemli bir değişiklik yapmak için" sunulan raporda üç seçenek sunuldu.
Bu seçeneklerden ilki Gazzelilerin Sina Yarımadasına gönderilmesini, ikincisi Batı Şeria merkezli Filistin Yönetimi'nin Gazze'de yeniden egemen olmasını, üçüncü olarak da yerel bir rejimin desteklenmesini içerdi. Raporda son iki seçenek, İsrail'e yönelik saldırıları caydıramayacağı için reddedildi.
Bir rapordan çok araştırma olarak nitelenen belgenin yazarları sundukları ilk seçeneği İsrail'in güvenliği için en arzu edilir alternatif olarak gördüklerini belirtti.
İsrailli yetkililer belgenin bağlayıcı olmadığını ve güvenlik yetkilileriyle bu konuda esaslı bir görüşme yapılmadığını söyledi. Netanyahu'nun ofisi de belgeyi "hükümetin ve güvenlik kurumlarının her kademesinde benzerleri hazırlanan bir konsept belgesi" olarak nitelendirdi.
Raporda sunulan alternatif plan ne içeriyor?
Raporda bahsedilen Gazzelilerin gönderilmesine dair seçeneğe göre,
Gazze'deki sivil nüfusun Kuzey Sina'daki çadır kentlere taşınması,
- Ardından kalıcı kentler ve tanımlanmamış bir insani yardım koridoru inşa edilmesi,
- Yerlerinden edilen Filistinlilerin girişini engellemek için İsrail içinde bir güvenlik bölgesi oluşturulması öneriliyor.
Ancak belge, nüfus tahliye edildikten Gazze'ye sonra ne olacağına dair bilgi içermiyor. Gazze Şeridi'nin yaklaşık 2,3 milyonluk nüfus yaşıyor.
İsrail, Hamas'ın 7 Ekim saldırısına karşı başlattığı operasyonu "Demir Kılıç harekatı" olarak tanımlıyor.
Filistin'den sert tepki
Raporun sunduğu seçenek, 1948'de İsrail'in kuruluşunu çevreleyen çatışmalar sırasında evlerinden kaçan ya da zorla göç ettirilen yüz binlerce insanın yerlerinden edildiği "Filistinlilerin en büyük travmasına" dair anıları canlandırdı.
Filistin Devlet Başkanı Mahmud Abbas'ın sözcüsü Nabil Abu Rudeyne raporla ilgili olarak "1948'de yaşananların tekrar yaşanmasına izin verilmeyecektir." dedi
Kitlesel bir göçün "yeni bir savaş ilan etmekle eşdeğer" olacağını söyleyen sözcü "Herhangi bir yere, herhangi bir şekilde nakle karşıyız ve bunu aşılmasına izin vermeyeceğimiz bir kırmızı çizgi olarak görüyoruz" diye konuştu.
Mısır mülteci dalgasını istemiyor
Rapor, İsrail'in Gazze'yi Mısır'ın sorunu haline getirmek istediğine dair Kahire'de uzun süredir var olan endişeleri de derinleştirdi.
Uzmanlar, raporun gerçek olması halinde, İsrail'in bölgedeki kilit bir ortağıyla ilişkileri zedeleme riski taşıdığının altını çizdi.
İsrail'in Batı Şeria ve Doğu Kudüs ile birlikte bölgeyi ele geçirdiği 1948-1967 yılları arasında Gazze'yi yöneten Mısır, son yaşanan savaşta Filistinli mülteci dalgasını kabul etmek istemediğini açıkça ortaya koydu.
Mısır Cumhurbaşkanı Abdulfettah Sisi, önceki haftalarda yaptığı açıklamada "Gazze'de şu an yaşanan, sivilleri Mısır'a göçe sürükleme girişimidir. Filistinlilerin topraklarından sürülmesini reddediyoruz." diyerek bu görüşü net ifadelerle dile getirdi.
Sisi, bunun yerine İsrail'in askeri operasyonlarını sona erdirene kadar Filistinlileri Gazze Şeridi'ne komşu olan Necef Çölü'ne yerleştirmesini önerdi.
Türkiye'den Gazzeli mültecilere destek beklentisi
Öte yandan raporun, Mısır'ın Filistinli mültecilerin son durağı olmasında ısrar etmediği ortaya çıktı.
Mısır'ın yanı sıra Türkiye, Katar, Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri'nin de adının geçtiği raporda, bu ülkelerin sunulan plana ya mali destek vererek ya da Gazze sakinlerini mülteci ve uzun vadede vatandaş olarak kabul ederek destekleyeceğinden bahsediliyor.
Rapora göre Kanada'nın "hoşgörülü" göçmenlik uygulamaları da bu ülkeyi potansiyel bir yeniden yerleştirme hedefi haline getiriyor.