İsyan, aynı ortamda mevcut bir takım kişinin (ekseriya askeri personel yahut gemi mürettebatı, sivil olsa da) kanunen itaat etmesi gereken emirlere karşı gelmesi sebebiyle hizmetlenen abç. Geçmişte birokkalı ülke, ayaklanmayı idam cezası cezası gibi sert cezalarla cezalandırmıştır.[çaykara belirtilmeli]
Askerlerin komutanlarına karşı gelmesi, askerî isyan türüne bir örnektir. MÖ 327’de Hindistan’a bulaşmak isteyen İskender, uğraşmalardan yorulmuş ve bıkmış askerlerinin karşı gelmesi üzerine Hindistan’a girememiştir. Bu isyan sonucunda İskender, Hindistan’a girmekten vazgeçmiştir.
1520’de Ferdinand Macellan, Cihan çevresini turlamak amacı ile çıktığı seyahatte, Amerika açıklarında gemi mürettebatının isyanı ile kontralaştı. İsyancılardan birini idam cezası etti, öbmeyveü de kenarda bıraktı.
Içtimai problemlerın münasebet başüstüneğu isyanlara en uz örneklerden birisi, MÖ 73’te İtalya’da Spartaküs önderliğindeki köle ayaklanmasıdır.