Bu haftaki yazıda sıkça karıştırılan get ve take fiillerini birbirinden nasıl ayırabileceğini öğreniyoruz. Böylece sen de bu fiilleri rahatlıkla uygun yerlerde kullanabileceksin.
Get ve take kelimelerinin birçok farklı anlamı var. Ancak en yaygın anlamları “bir şey almak” demek. Mesela ilaçlarımı aldım, maaşımı aldım, yeni bir ev aldım, malzemeden bir örnek aldım gibi cümlelerin hepsinde get veya take kullanılır.
Peki ne zaman get ve ne zaman take kullanmalısın?
İki fiilin en temel farkını anlamak için aktif ve pasif olarak düşünmelisin. Ne demek bu?
Eğer eylemi tek başına yapıyorsan, yani aktif olarak bir şeyi alma eylemlini sen yürütüyorsan, başkası sana yardımcı olmuyorsa veya pasif olarak o şey sana verilmiyorsa, take kullanılır.
Eğer bir şeyi alırken bu pasif olarak oluyorsa yani sana veriliyorsa, satın alıyorsan veya o şeyi edinmene yardımcı olan 2 veya daha fazla kişi varsa, genelde get kullanılır.
Bu ince noktaları aklında tutarak cümleleri incelemeye başladığında, bu temanın sürekli kendini tekrar ettiğini göreceksin.
Hemen birkaç örnek üzerinden gidelim.
İlk cümleyle başlayalım. I got a new car.
Burada yeni bir araba aldığımı yani edindiğimi belirtiyorum. Arabayı alırken işin içinde birden fazla insan var.
Arabayı üreten firma var, arabayı bana satan bayii var ve ben varım. Diğer kişiler de bu arabayı edinmem konusunda bana yardımcı oluyor. Bu nedenle “get” kullanıyorum.
Eğer “I took a car.” dersem, arabayı çalmışım gibi bir anlam oluyor çünkü öylece duran bir arabayı aldığımı belirtiyorum. İşin içinde arabayı edinmeme yardımcı olan başka kişiler yok. Araba duruyor ben de gelip ellerimle arabayı alıyorum.
Peki “She took the phone.” yani “Telefonu aldı” cümlesindeki durum ne? Burada kadın telefonu alıyor. Telefonu edinmiyor ve bu telefonu alırken başka kişiler pasif olarak bu alma eylemine dahil değil. Burada masanın üzerinde duran telefonumu alıyor.
Telefon benim elimde de olabilir ve eğer ben aktif olarak telefonumu sana vermiyorsam yani telefonu benden edinmiyorsan, sadece elimden alıyorsan yine “take” kullanmalısın.
Peki “I got a phone.” yani “Bir telefon aldım.” dersem nasıl bir anlam oluyor? Bu sefer telefonu edindiğim ya da satın aldığım anlamı oluyor. Kısaca birinden bu telefonu satın aldığım veya edindiğim anlamı var.
Çünkü get fiili iki veya daha fazla kişi işin içine dahil ve o şeyi alman için sana yardımcı olduğunda kullanılıyor. Aslında telefonu sen kendi ellerinle gidip almıyorsun, telefon sana pasif olarak sunulmuş ve verilmiş oluyor.
Mesela “He took the cup.” yani “Fincanı aldı.” cümlesine bakalım. Burada nasıl bir anlam var?
Bu kişi tek başına bardağı alıyor. Mesela masadan almış olabilir veya olduğu yerden eline almış olabilir.
Ama “We got some coffee.” dersem, bu sefer pasif bir anlam oluyor. Kahveyi edinmemde bana yardımcı olan birileri var demek. Masanın üstünden almıyorum. Biri bana veriyor yani satın almış oluyorum.
Harika. Artık get ve take arasındaki en temel farkı biliyorsun. Şimdi bir alıştırma yapalım. Sıradaki örneklerde senin bir tahmin yapmanı istiyorum. Get mi kullanmalıyız yoksa take mi? Cevabını sen vereceksin.
İlk örneğimiz “zam almak”. Zam İngilizcede “raise” demek.
Get a raise mi demeliyim yoksa Take a raise mi demeliyim?
Eğer “get a raise” dediysen, doğru tahmin ettin. Zammı tek başına almazsın, o zammı da birinin sana vermesi gerekir. Bu nedenle daha pasif bir eylem ve işin içinde kendinden başkaları da var.
Peki, restorana gittin ve içecek siparişi verdin. İçeceğin masana geldi.
I got a drink mi dersin yoksa I took a drink mi demelisin?
Yine “got” dediysen, doğru tahmin ettin. Burada içeceğin sana pasif bir şekilde geliyor. Sen kalkıp almıyorsun. İçeceği edinmende yardımcı olan bir kurum ve garson var.
Diyelim biyologsun ve grubunla bir toprak örneği aldınız. Örnek ingilizcede “sample” demek. Bu durumda We took a sample mı demelisin, We got a sample mı?
Eğer we took a samle dediysen, doğru tahmin ettin. Burada sen veya grup tek başına gidip örnek örnek alıyorsunuz. Eylemi aktif olarak yapan kişi sensin veya grup. Bu örnek size pasif bir şekilde verilmiyor. Örneği ellerinizle siz alıyorsunuz.
Ama siz bu örneği gidip laboratuvardaki birine verirseniz, bu sefer bu kişi sizden o örneği edinmiş olacak. Kendi elleriyle o örneği almadı, pasif olarak sizden edindi. İşte bu durumda “get” kullanılmalı. He got a sample.
Evet, get/got ve take/took arasındaki fark bu şekilde. İki fiil de almak anlamına geliyor ve aralarında bazı ince farklar var.
Take kullandığında eylemi aktif olarak yapan kişi sensin, yani aldığın şeyi biri sana vermiyor, sen uzanıp olduğu yerden alıyorsun ve bu alma eyleminde başkasının yardımı yok.
Get kullandığındaysa, aldığın şey sana veriliyor olabilir yani pasif olabilir veya işin içinde o şeyi alabilmen için 2 veya daha fazla kişi dahil olabilir.
Bu iki noktayı aklında tuttuğun zaman bu iki fiil arasındaki ince farkı daha iyi görebilmeye başlayacaksın.