This action might not be possible to undo. Are you sure you want to continue?
var der en Kone, som spurgte mig om der gik Isbjfme paa Gaderne i Kfbenhavn. Bu sabah dışarı çıktığımda, komşularımızdan biri bana "Kopenhag sokaklarında kutup ayısı var mı?" diye sordu. Sokaktan geçenleri yakalayıp dedikodu yapabilmek için bütün gün bahçe kapısının arkasında bekleyen kadın, Đngiliz olmadığım, iyi Đngilizce konuşamadığım ve bazı sözcükleri söylemekte zorlandığım için hem yabanî hem de yarı kaçık olduğumu düşünmüş olmalı. Buradakilerin çoğu bizi böyle görüyor. Burada yabancı (bizi yabancı sayıyorlar) bulunmadığından değil, çevrede Avrupa'nın her köşesinden gelmiş insan var, ama hiçbirimizi sevmiyorlar. Bizim hayvanlar gibi yaşadığımızı ve ellerinden işlerini aldığımızı söylüyorlar. Zavallı küçük Mogens, kim bilir okulda nelerle karşılaşıyor? Bana hiçbir şey söylemiyor; hoş ben de sormuyorum, çünkü bilmek istemiyorum. Artık kötü şeyler duymak istemiyorum. Güzel şeyler duymak istiyorum, ama onları bulmak bu uzun ve gri sokaklarda bir çiçeğe rastlamak gibi. Gözlerimi kapayıp Hortensiavej'i, kayın ağaçlarını ve çilekleri düşlüyorum. Bu sabah, güneşin ve sıcağın altında -güneş ışığı bir kentte hiç de güzel değildi- Richmond Caddesi'nin köşesindeki kırtasiyeye gidip bu defteri satın aldım. Ne söyleyeceğimi, hangi sözcükleri kullanacağımı uzun uzun düşündüm. Yanlışlık yapmamış olmalıyım ki, dükkân sahibi sırıtıp bir elini kulağına atarak bana doğru eğileceği yerde başını sallamakla yetindi ve bana iki değişik defter gösterdi. Biri kalın siyah kapaklı, altı penilik bir şeydi, diğeri ise kâğıt kapaklı, çizgili ve daha ucuz bir defter. Bu gibi şeylere para harcamaya hakkım olmadığı için ucuz olanını seçmek zorunda kaldım. Rasmus döndüğünde, para harcama konusunda dünyanın en kötüsü olmasına rağmen, harcadığım her peninin hesabını soracaktır. Genç bir kızken günlük tutmuş olduğum halde, evlendiğimden beri elime neredeyse kalem almadım. En son kelimeleri düğünümden iki gün önce yazdım, sonra bir karar verdim ve her şeyi yaktım. Hayatımda bundan sonra yazmaya yer olmayacağını düşünmüştüm. "Đyi bir eş tüm zamanını kocasına ve kocasının evine ayırmalı." Herkes böyle diyordu, ben de böyle olması gerektiğine inanmıştım. Böyle yapmaktan bir çeşit keyif alacağımı da düşünmüştüm. Sadece on yedi yaşındaydım, belki de tek hafifletici nedenim bu. Aradan geçen sekiz yılda çoğu konuda fikrim değişti. Ağlamanın bir yararı yok, hoş ağlasam da kimse beni duymayacak; hayatta önemsenecek pek fazla şey de yok, o nedenle bütün yakınmalarımı bu kâğıtlara yazacağım. Đşin ilginç yanı, bu defteri alır almaz kendimi daha iyi hissettim. Hiç sebepsiz yere umudum arttı. Hâlâ Lavender Grove'da tek başınaydım. Hansine'den başka konuşacak -eğer buna konuşma denebilirse- kimsem yok; iki küçük çocuğu, bebekken ölmüş üçüncüsü ve yolda olan bir dördüncüsünü düşünmek zorundayım. Değişen bir şey yok. Kocamı beş aydır göremediğim, son iki ay boyunca ondan haber de almadığım doğru. Elimdeki defter karnımda taşıdığım, bir un çuvalı gibi önümde giden çocuğun ağırlığını hafifletmeyecek. Değiştireceği tek şey yalnızlığım, bu korkunç yabancı ülkede dayanılması en güç duygu olan yalnızlığım. Sanki defter tuhaf bir biçimde yalnızlığımı torpilledi. "Bu akşam Mogens ve Knud uyuduktan sonra yapacak bir şeyim olacak" diye
düşündüm. Konuşacak birisini bulacağım. Rasmus'u kara kara düşünmek, birinden bu denli nefret ettiğim, istemediğim halde neden kıskandığımı düşünmek, oğlanların nasıl büyüyeceğine, içimdeki bebeğe neler olabileceğine endişe duymak yerine yeniden yazabileceğim. Hepsini yazabileceğim. Đşte şimdi yaptığım da bu. Hansine biraz önce gelirken gazeteyi de getirdi. Ona mektup yazdığımı, gazı her zamanki gibi tasarruf etmek için söndürmemesini söyledim. Akşam onda Kopenhag hâlâ aydınlıktır, ama burası yarım saat önceden kararıyor. Hansine bunu yaz dönümünden beri üç kez tekrarladı, bir köylü inatçılığıyla durup dinlenmeden günlerin kısaldığını anlatıyor. Mr. Westerby'den haber alıp almadığımı sordu. Postacının sokaktaki bütün evlere uğramasına rağmen kapımızı hiç çalmadığını bildiği halde bunu hep sorar. Ona ne ki? Sanki buna benden fazla üzülüyor gibi. Belki de buraya dönmezse, üçümüzün düşkünler evine gitmek zorunda kalacağını, kendisinin de işini kaybedeceğini düşünüyor. Đkinci kez geldiğinde bana çay yapmak istedi ama yatmasını söyledim. Yakında para gelmezse, hepimiz daha az yemek yemek zorunda kalacağız; Hansine de belki zayıflamayı becerecek. Zavallı, o kadar şişman ki, üstelik durmadan da şişmanlıyor. Belki de beyaz ekmektendir. Đngiltere'ye gelmeden önce hiçbirimiz beyaz ekmek yememiştik. Oğlanlar beyaz ekmeğe bayılmıştı; o kadar çok yediler ki, sonunda mideleri bozuldu. Sonra Frederikke Teyze'nin düğün hediyesi olarak verdiği çavdar ekmeği dilimleyicisini dolaba kaldırdık, bir daha kullanacağımı sanmıyorum. Dün dolabı açıp baktım, benim için eski hayatımın bir simgesi gibiydi, gözlerim doldu. Ağlamayacağım. En son Mads öldüğünde ağlamıştım, bir daha ağlamayacağım. Eğer yemek odasıyla aradaki kapıları açmasaydım, içinde bulunduğum bu oda, "oturma odası" küçücük olurdu. Ev sahibinin bütün eşyaları çok çirkin, biraz daha az çirkin olan ayna dışında. Maun çerçeve içindeki oval aynanın tepesinde yine maundan yapılma çiçekler ve yapraklar var. Üzerinde oyulmuş yapraklar bulunan bir dal, aynanın üzerinden geçiyor, bence oymacı bunu çok iyi düşünmüş. Aynaya baktığımda kendimi mermer kaplı, demir ayaklı masada otururken görebiliyorum. Meyhanelerin önünden geçerken, açık kapıdan baktığımda gördüğüm masalara benziyor. Oturduğum koltuğun üzeri, kenarından kıtıkların fırladığı yamaları saklamak için kahverengi-kırmızı bir örtüyle kaplı. Perdeler kapalı değil. Bazen yoldan bir at arabası ya da bu kasvetli yere daha uygun kağnı gibi bir araba geçiyor, atın bozuk yolda tökezlediğini duyabiliyorum. Sağa doğru baktığımda pencerenin ötesindeki bahçeyi, yaz kış koyu yeşil yapraklı çalılarla kaplı o küçücük boşluğu görüyorum. Ev çok küçük, ama sanki gerçek bir evmiş gibi bir sürü odaya sahip. Burası aşınmış, yıpranmış, ama hâlâ iddialı; beni kızdıran da bu. Gazın soluk ışığında, aynada vücudumun üst yanını görüyorum. Zayıf yüzümü, firketelerinden kurtulup şakaklarımdan aşağı sarkan kızılımsı saçımı. Rasmus gözlerimin, hayatında gördüğü en mavi gözler olduğunu söylüyor, bunu evlenmeden, ben 5 000 kron konusunu öğrenmeden önce söyledi. Belki de iltifat değildi. Her mavi gözün güzel olması şart değil, benimkilerin de güzel olmadığını biliyorum. Gözlerim çok mavi, çok parlak, sanki "Bu gözler bir tavus kuşuna ya da yalıçapkınına daha çok yakışırdı" diye düşünüyorum. Aslında Frederikke Teyze'nin on altıncı yaş günümde verdiği broştaki kelebeğin kanatlarının rengine tıpatıp benziyor. Gözlerimin ne renk olduğu artık önemli değil. Kimse yaşlı bir kadının gözlerine bakmıyor, ben de daha yirmi beş olmamama rağmen, kendimi yaşlı bir kadın gibi hissediyorum. Đyi ki
hatırladım, yarın broşu takmalıyım. Onu takmaktan hoşlanıyorum, güzel olduğu için değil zaten güzel değil- yakıştığı için -yakışmıyor da- belki de Rasmus'un huysuzluk ya da kararsızlık diye adlandırdığı alışkanlığımdan. Broşu insanlara "Bu kadın taktığı broşun aynı gözlerinin renginde olduğunu bitiyor mu?" diye düşündürmek için ve "Kadıncağız çirkin gözlerinin rengini göstermeyecek bir şey takmalıydı" dedirtmek için takıyorum. Böylesi hoşuma gidiyor. Başkalarının benim hakkımda neler düşüneceklerini tahmin etmek beni eğlendiriyor. Dayanılmaz güneş yarım saat önce battı, hava karardı, artık dışarısı karanlık ve çok sessiz. Sokak lambaları yandı, ama etraf hâlâ sıcak. Günlüğümü aldıktan sonraki ilk günüm hakkında pek bir şey yazmadım, bir şeyler karalamam gerek sanıyorum, onun için bir Danimarka okul gemisinin geçirdiği korkunç kaza hakkında gazetede okuduğumu yazacağım. Haberi, "Georg Stage" bir Danimarka gemisi olduğu, kaza da Kopenhag açıklarında geçtiği için okudum. Bir Đngiliz gemisi karanlıkta okul gemisine çarpmış, gemideki yirmi iki çocuk boğulmuş. Hepsi de çok gençmiş, 14-16 arası. Yine de onları ya da ailelerini tanıdığımı sanmıyorum.
28 haziran 1905 Bebeğim 31 temmuzda doğacak. Artık ne gün doğarsa doğsun, 31 temmuz günü, onun doğması beklenen gün olarak yazıldı. Kız olacağını sanıyorum. Hansine bunun Tanrı'nın buyruğuna karşı çıkmak olduğunu söylüyor. Allah'tan okuma yazması yok. Alışverişe gittiğinde rastladığı herkesle dedikodu yapıyor, Đngilizce'si akıcı ama felaket, kendini gülünç duruma sokmaktan korkmuyor. Oysa ben insanların bana güleceklerinden korkuyorum, belki de ilerlememin bu kadar yavaş olmasının nedeni de bu. Hansine hiçbir dilde okuyamıyor. Eğer okusaydı, Danca yazmaya cesaret edemezdim, bu da hiçbir şey yazamayacağım demektir, çünkü Đngilizce tek bir satır yazmaktan bile acizim. Kız olsun istiyorum. Burada bunu söyleyebileceğim hiç kimse yok; olsa da söyleyeceğim kimsenin ilgisini çekmezdi. Böyle bir şeyi bana kutup ayılarını soran kadına söylediğimi bir düşünün! Geçen sefer de kız istemiştim, "Çocuğum olacaksa, kız olsun" diye düşünmüştüm, oysa kız yerine zavallı Mads doğdu. Bir ay sonra öldü. Đşte buraya bunu da yazmış oldum. Bu bebeği istiyorum, üstelik de artık kızımı istiyorum. Rasmus bir daha geri gelmese, başımıza olabileceklerin en kötüsü de gelse, Korsor'e gidip Frederikke Teyze ve Farbror Holger'e sığınmamız da gerekse, artık kızımı istiyorum. Keşke hareket etse. Bebeklerin doğmadan birkaç hafta önce öyle fazla hareket etmediklerini biliyorum. Tabiî bilirim, üç tane doğurdum. Yine de Mads'ın neler yaptığını bilseydim. Sonuna kadar hareket etmiş miydi? Ya ötekiler? Belki de kızlar değişiktir, bunun da fazla hareket etmiyor olması, kız olduğu anlamına gelir mi? Gelecek sefer, bir gelecek sefer olduğunu biliyorum, çünkü kadının kaderi bu, bileceğim. Hatırlamam gerekmeyecek, günlüğüm yanımda olacak. Bütün bunları yazabiliyor olmak beni rahatlatıyor.
2 temmuz 1905 Her gün yazmıyorum. Bu biraz Hansine'ye bir şey belli etmemek için -neler yaptığımı tahmin etmeye çalışacak, en olmadık şeyleri düşünecek, belki de sevgilime mektup yazdığımı
sanacak, düşünün bir!- biraz da sadece yaptıklarımı değil, düşündüklerimi de yazdığım için. insanlardan da söz ediyorum. Öyküler de var, öyküleri hep sevdim, kendime : hep gerçek ya da uydurma masallar anlattım, şimdi de oğullarıma anlatıyorum. Kendime masalları uykuya dalabilmek için anlatıyorum, gündüzleri de hiç de hoş olmayan gerçeklerden kaçabilmek için. Küçük bir kızken günlüğüm vardı ve oraya öyküler yazardım. Yazdıklarıma dikkat etmem gerekirdi, ya defteri annem yâ da babam okursa... bir şeyi saklayacak, başkalarının bulamayacağından emin olabileceğin bir yer yoktur. Ama yabancı bir dil bir şifre gibi olduğundan daha güvenli. Danca'ya yabancı dil demek biraz tuhaf, ama burada herkes için Danca yabancı bir dil. Burada başka Danimarkalılar da olmalı, büyükelçimiz, konsolos ya da buna benzer birileri, belki de Oxford'da Danimarkalı profesörler de vardır, üstelik kraliçe de Danimarkalı, zaman zaman gazetelerde Danimarka'yla ilgili haberler okuyorum. Mesela, Danimarka prensimiz galiba Norveç kralı oluyor. Georg Stage hakkında da yeni haberler var. Kopenhag'da bir soruşturma açılmış ama mahkeme başkanının önyargılı olduğunu ve tarafsız davranmadığını yazıyorlar. Đngiliz gemisinin kaptanı sinir krizleri geçiriyormuş, yine de o yirmi üç (arada bir tanesi daha öldü) çocuğun ölümünden sorumlu olmadığını iddia ediyor. Kral Edward üzüntülerini bildirmiş! Çok daha önemli bir haber de Kniaz Potemkin adlı bir Rus gemisiyle ilgili. Keşke daha iyi anlayabilsem ama gazetedeki kelimeler o kadar uzun ki... Odessa halkı, bir sebeple geminin karaya yanaşıp erzak almasına izin vermemiş ya da benim anladığım bu, gemi de toplarını kente çevirip ateşlemiş. Bu Ruslar Almanlardan da vahşi! Cook's'ta bir Danimarka seyahati ilanı gördüm. Keşke katılabilsem! Burada Danimarka'dan gelme domuz pastırması alıyoruz, bir başka Danimarka firması da ekmek üzerine sürülecek butterine adlı bir şey yapıyor. Adı Monsted. Bu adı duymak bile memleketime özlem duymama yeterli, o kadar Danimarkalı, o kadar tanıdık ki... Ama bu eve bir Danimarkalının gelmesi imkânsız. Hansine okuyamıyor, Mogens ve Knud henüz okumayı öğrenmedi, Rasmus'un nerede olduğunu bile bilmiyorum. Deftere uygunsuz hikâyeler bile yazabilirim, ama hiç böyle hikâye bilmiyorum ki. Eğer sadece yaptıklarımı yazsam, bu günlük bir dizi tekrardan öteye gitmez. Günlerim hep aynı. Erken kalkıyorum, çünkü erkenden uyanıyorum, eğer yatakta yatmaya devam edersem sadece beni endişelendirecek şeyler düşünüyorum, karnımdaki bebek de sanki midemde oturuyor. Kalktığımda oğlanlar uyanmış oluyor, ellerini ve yüzlerini yıkıyorum, daha sonra Hansine'nin hazırladığı kahvaltıya iniyoruz. Kahve ve tabiî fırıncı Mr. Spenner'in getirdiği, oğlanların bayıldığı beyaz ekmek. Bir Danimarkalının yiyecekten çok kahveye ihtiyacı var, ben de üç fincan içiyorum. Herhangi bir konuda tasarruf edebilirim, ama tek bir fincan kahveden bile vazgeçmem mümkün değil. Hansine oğlanlarla Đngilizce konuşmaya başladı. Mogens ondan daha iyi konuşuyor, onun yaşında çocuklar yabancı bir dili çabuk öğreniyor, Hansine'nin yanlışlarına gülüyor, bu Hansine'nin umurunda değil, onunla birlikte gülüp komiklik yapıyor. Sonra Knud da Đngilizce konuşmaya çalışıyor, hepsi de saçmalıyor, ama dünyanın en komik şeylerini anlattıklarını sanıyorlar. Onlara katılamadığım için nefret ediyorum. Kıskanıyorum, doğrusu bu. Onun bir kadın, benimkilerin de erkek olmasından dolayı kıskanıyorum. Bir kızım olsa benimle birlikte, yanımda olacağından neredeyse eminim.
5 temmuz 1905 Hansine'ye evde Đngilizce konuşmayı yasaklamayı düşündüm, sözümü dinleyeceğini sanıyorum. Beni sayıyor, Rasmus'tan korktuğu kadar değilse de benden biraz çekiniyor. Ama Mogens ve Knud için elimden geleni yapmam gerektiğini bildiğimden, Đngilizce konuşmasını yasaklamayacağım. Oğlanların Đngilizce öğrenmeleri gerek, belki de hayatlarının sonuna kadar burada yaşayacaklar. Hansine, Mogens'i iki sokak ötede, Gayhurst Caddesi'ndeki okula götürüyor. Mogens yalnız gitmek istiyor, yakında izin vereceğim ama henüz değil. Hansine evde bir konuğu varken midesinde kasılmalar duyduğundan belli belirsiz homurdanıyor. Ben Knud'la evde kalıyorum, onu kucağıma alıp masal anlatıyorum. Eskiden oğlanlara Hans Christian Andersen anlatırdım, ama Danimarka'dan ayrılırken Andersen'i de geride bıraktım. Birden bazı öykülerinin ne kadar acımasız olduğunu fark ettim. Ekmekle Yürüyen Kız, yeni ayakkabılarıyla gururlandığı için ömrünü Bogwife'ın yer altındaki mutfağında geçiren küçük Đnge'nin öyküsü; bu annemin en sevdiği masaldı, ama ben nefret ederdim. Kibritçi Kız da korkunçtu, o zaman oğlanlara kendi uydurduğum masalları anlatmaya başladım. Şimdi her şeyi yapabilen sihirli bir arkadaşı olan Jeppe adında bir çocuğu anlatıyorum. Bu sabah sihirli arkadaşın bir gece Kopenhag'daki bütün bakır çatıları temizlediği, Jeppe'nin uyandığında her şeyin altın gibi parladığını görüp şaşırdığı yere geldik. Hansine dönünce çıkıyorum. Şapkamı, koca karnımı gizleyen önlüğümü giyiyorum, üzerine de pelerinimi alıyorum, insanların hamile olduğumu görmeyeceklerini umuyorum ama anlayacaklardır. Sonra yürüyorum. Sadece yürüyorum. Lavender Grove'dan aşağı Wilman Grove'a ve London Fields'a yürüyorum, oradan da Victoria Parkı'na ya da Hackney Downs'a, bazen de Beauvoir Town'a, adlarını söylemeyi beceremediğim bütün o yerlere yürüyorum. Genellikle sokak boyunca yürüyorum, evlere, kiliselere, büyük binalara bakıyorum ama bazen de çayırlarda ya da kanal kıyısında dolaşıyorum. Hava pelerin giymek için çok sıcak, ama giymesem karnımdan sokağa çıkamayacak kadar utanıyorum. Hansine öğle yemeği için smerrebred yapıyor da, çavdar ekmeği olmaksızın pek aynı şey değil. Aslında içimden yemek yemek gelmiyor, ama onun için, yani bebek için kendimi zorluyorum. Öğleden sonra tekrar çıkıp yürümezsem, ki bazen gitmiyorum, oturma odasındaki geniş pencerenin yanına yerleşiyorum. Lavender Grove'daki evimiz, bitişik nizam dokuz evden biri. Çok güzel değil, hatta şimdiye kadar gördüğüm evler içinde en çirkini, hiç de gerektiği gibi yüksek yapılmamış, gri tuğladan duvarları, beceriksiz taş işçiliği, kötü pencereleri var. Giriş kapısının üzerinde başında taç olan komik taş bir yüz var, üst kat pencerelerinin üzerinde yine iki farklı yüz. Başlarında taçları olan bu kadın yüzlerinin kimlere ait olduğunu, kimleri temsil etmek için yapıldıklarını merak ediyorum. Yine de evin geniş bir. ön penceresi, önünde de etrafı çitle çevrili küçük bir bahçesi var. Hansine ne derse desin, tül perde takmayacağım, çünkü takarsam burada oturup dikiş dikerken dışarıyı göremem. Annem okula gitmeden çok önce dikiş dikmeyi öğretti, ama dikmekten nefret ediyorum. Yüksük kullanmayı hiç sevemedim -özellikle yaş günü hediyesi olarak bir yüksük verdiklerini hiç unutamam!- ama parmağıma batan iğneden daha da nefret ediyorum. Yine de dikiş bildiğime memnunum. Bu konuda Hansine'den çok daha iyiyim, özenli teğellerime ve oğlanların elbiselerine yaptığım güzel yamalara şaşkınlıkla bakıyor. Mogens'i okuldan bazen o alıyor, bazen de ben. Hansine bugün bana Mare Sokağı'ndaki
adamın içtiği için yıkıldığını anlatmış. ama genç kadın bunun havayla ilgisi olmadığını. ellerimle kulaklarımı kapattım. ama burada uygun sığır eti yok. ama kaldırımın kenarından yürürken adamın duvara çarparak yere yıkıldığını görmüş. "Sokakta devrilen yaşlı sarhoşlardan. okuma yazma bilmediğinin söylenmesinden hiç hoşlanmıyor. Kimsenin bildiğini sanmıyorum. O sırada genç bir kadın yaklaşmış. biraz ilerideki meyhaneden çıkan ve kaldırım boyunca yalpalayarak ilerleyen yaşlı bir adam görmüş. Canım en çok rullepelse çekiyor. adamın mümkün olduğunca uzağından geçmekmiş.manifaturacıdan iplik almaya gitti. iyi balıksa hiç yok. London Fields'ta yürürken. yine de adamın yanına diz çöküp ölüp ölmediğini anlamak için nabzını tutmuş. o kadar düş kırıklığı yaşıyorsunuz ki. Yaşlandığınızda doğum gününüzün unutulmasını isteyeceğinizden eminim. Köfte ve patates her günkü yemeğimiz oldu. tanıyamadım işte. Artık benim için kendimden başka hiç kimse önemli değil. aldırmadım. "Bu senin işine yaramaz" dedim. Başından bir macera geçmiş. Mogens'le birlikte Đngilizce konuşarak dönmüşler. Anlatacak çok şeyi vardı. Bugün yirmi beş yaşındayım." 'Tabiî söylemedim" dedi. o sırada da çevresinde bir kalabalık toplanmaya başlamış. Akşam yemeğinde yine frikadeller. "Hatta gazete Danca yazılmış olsa bile. ama daha vakit bulamadım. ama ben sanki hiçbir şey dememişim gibi devam etti. ama ne yapayım. ellerini neredeyse benimki kadar şiş karnının üzerinde kenetledi. ama Hansine pazarda karalahana bulmakta zorlanıyor. bunu kendisine saklaması da imkânsız. bazıları havaların fazla sıcak olduğunu söylemiş. "Yarın gazetede okursunuz" diyerek kulağıma bağırdı. Bütün gün hayal kurup çeyrek asırlık ömrümü nasıl kutlamak isteyeceğimi düşündüm. ama itiraf etmeliyim ki kocamın hatırlamasını isterdim. zaten aradığınız zaman bulunmazlar ki. akşam olunca görkemli bir yemek düşledim. adamı görünce uzun bir çığlık atmış. düşümden oldukça farklıydı. Bazen sirke ve şekerle yapılan mdkaal yediğimiz de olur. sosis yiyeceğiz. "Umarım bundan küçük Mogens'e bahsetmemişsindir" dedim. Oğlanlar için litresi 2 peniye süt var. . Umut korkunç bir şey. Bir hizmetçiden doğum gününüzü bilmesini bekleyemezsiniz. Düşen adamla ilgili başka bir şey duymak istemediğimi söyledim. Hansine yardım gelene kadar kadının yanından ayrılmayacağını söylemiş. "Bu kadarı yeter" dedim. ama yirmi beşinde olmak farklı. Adamın kiracı olarak oturduğu evin hizmetçisi olduğunu söylemiş. sonunda umut korkunç bir şey oluyor." Kıpkırmızı oldu.. Bana hediye verecek. Herkes çok heyecanlanmış. bir de tabiî doğacak kızım. Her zamanki gibi gerçek. Oğlanların yanında bütün ayrıntıları anlatmaya koyuldu. Sosisin kilosu sadece 9 peni. bir kürk ya da tektaş alacak bir kocanın hayalini kurdum. "Hiç söyler miyim?" Yine de ona inanmıyorum. Hansine adamın öldüğünden eminmiş. Hansine çok şaşırmış. veremden çekinmem gereksiz. Mogens ve Knud da gitmeye can atıyor. dönüşte okulun oradan geçmiş. Oğlanlar da daha çok küçük.. Onu artık tanıyor olmam gerekirdi. 6 temmuz 1905 Doğum günüm. öyle de yapmış. Stonor Sütçüsü müşterilerini ineklerin nasıl yaşadığını görmeye davet ediyor. bu yüzden okula geç gitmiş. Tabiî bir polis ya da doktor bulamamışlar. Hansine için önemli olan. Onun durumundaki bir kadın için bu gördüğü dünyanın en ilginç ve en heyecan verici olayı. Kilisedekilerin umuttan bir erdem olarak bahsetmelerini anlayamıyorum.
anneme kalsa hiç öğrenemezdim. Aslında ağlamak istiyordum. kıyıya vardıklarında da rahatlayıp bir çığlık atmak için ciğerlerini şişirerek. Ama oradan ayrılmak ve buraya gelmek zorundaydım. belki de en çok iki hafta. gidilecek yer Londra'ydı. ben eve dönüyorum. güçlü olmalıyım. buraya geleli bir ay. gelgite karşı yüzerek. bahçede yemezler? Burada hava bizimkinden iyi. ancak hâlâ karnımın üst bölümünde. Bu gece. Dayanmalıyım. ayak diredim. ona bir öncelik yaratmaya. sadece bir ay olmamıştı ki. Bazen babamın evin yolunu tek başına bulması için Kopenhag sokaklarında bıraktığı Karoline'yi düşünüyorum. üstelik de başı hâlâ aşağıda değil. Frelsers Kilisesi'nin burgulu kubbesi. . benim duymayacağım kadar uygunsuz bir hikâyeydi. işi için destek olmaya çalıştım. biraz daha iyi. "Nasıl başka bir ad?" dedim. Sonunda da işte böyle çıkıyorlar. elimden kayıp gitmesinden. "Đsmim Jack olsun istiyorum. Herkesin Đngiliz olmasından. elimden geldiğince ona destek olmaya çalıştım. hep ailem için bir şeyler yapmaya. "Bütün çocuklar adımla alay ediyor" dedi. O zaman burada oturmaya devam edersek Đngiliz olacağını söyledi ve başka bir ad kullanıp kullanamayacağını sordu. onlar içeriye kapanıyorlar. Ona "Sen Đngiliz değilsin" den başka söyleyecek bir şey bulamadım. Oysa eve dönen o oldu. Bu kez "hayır" dedim. ne odanın içini ne de pencereden dışarısını görebiliyordum. Çocukların dışında. "beni son kez evimden çıkardın. yine de biz güneş ışığında ve açık havada olmak için her fırsattan yararlanırken. Mogens "Đngiliz çocuklar hiç de Jeppe'ye benzemiyor" dedi. Ama o kadar çok dolaştık ki. Stockholm'den Kopenhag'a. Hortensiavej'deki küçük beyaz evime. elimde ne varsa vermek istedim. Knud orada doğdu. Şehrimin yeşil damları. sadece geçmişten resimler vardı. Ya da güler gibi yaptım. o kadar korkmuştum. Kopenhag'dan ayrılalı beri hiç özlemediğim kadar özledim. babamın hemen her şeyi unuttuğundan da eminim. tabiî. ama asla ağlamam. Olanları bana Karoline anlattı. onu geri itmeye çalışan büyük dalgalara karşı yüzmesini gözümün önüne getiriyorum. Sjoland'ın kayın ormanları. Frederikke Teyze'nin bahçesinde içtiğimiz çay. ne olursa olsun. yukarıya çıkıp Jeppe ve sihirli arkadaşından biraz daha söz ediyorum. Pek eğlenceli bir doğum günü değil! 12 temmuz 1905 Buradan nefret ediyorum. Đngiltere'deki tek Danimarkalı olarak yalnız kalmaktan korktum. isterse oğlanları alabilirdi. Kopenhag'dan Stockholm'e gittik. Bu akşam Danimarka'yı." Güldüm. Azalan ışıkta masanın başında oturuyordum. ben pek aynı şeyi yapamam. Benden kaçışını. O beni çocuklarımla cezalandırabilir de. yeniden gitmeyi düşündüğünü. Rasmus'a söylediklerimde haksız olabileceğimi düşündüm. "önemli bir iş için" dedi. O zaman yeniden hamile kaldığımı anladım. ama bir şekilde buranın kaderim olduğunu biliyorum. bense burada tek başıma kaldım. Ama Karoline hiç unutmadı. Kızım doğunca daha iyi olacak.Hansine oğlanları yatırınca. Londra dünyanın merkeziydi. Bu gece belli belirsiz bir hareket hissettim. "Artık işler değişti" dedim. benim için en güzel yere." Oysa o kadar da bencil değilimdir. bu kez şansını Amerika'da denemek istediğini söyledi. fazla değil ama beni rahatlatacak kadar. Artık çok beklemek gerekmiyor. Neden Đngilizler yemeklerini dışarıda. değil mi? Amerika'ya gitmek istiyorsa yalnız gideceğini söyledim.
çok sancı çektim . soru sormadılar. Babam onu tren istasyonunda karşıladı. çok çok otuz üç yaşında olmalıydı." Sonunda eve vardığında. sadece adının Kastrup olduğunu hatırlayabildi. Yıllarca yanımızda hizmetçi olarak kaldı. Bana bu öyküyü anlattığında hastaydı. doyurmaları gereken o kadar çok karın vardı ki. On altı yaşıma girdiğimde ve annem öldüğünde. bütün bunları da tek başına becermesi gerekiyordu. bu kez hendeğe eteklerini kaldırıp çömeldi ve yolun kenarını suladı. artık neredeyse bir beyefendi olmuştu. birinden kurtulduklarına sevindiklerinden eminim. Babam Kopenhag'a Jutland'ın kuzeyindeki Aarhus diye bir kentten geldi. işleri iyi gitti. Otuz iki. On beş yaşındaydı. adres bilmiyordu. para da gönderdi. Daha önce çiftlikten hiç çıkmamıştı. babam onu kovmadı. ev aldı. bu sabah mektubu getirdiğinde sevinçten uçuyordu adeta. Karoline eve varmak için elinden geleni yaptı. ebe maskesi ve beyaz örgü yünü aldım. çiftlik hayvanı. Mare Sokağı'nda Matthew Rose'un mağazasından beyaz keten. bundan fazlasını göndermeye izin yok. Karoline geldi. zavallı kızı bir hayvan gibi yürüttü. Gerek kalmayacağını umuyorum. Sıkıştığında.başından geçenler hep kafasında kaldı. Çoğu kişinin anlayamadığı kaba bir lehçe konuşuyordu. zarftaki pulun Danimarka pulu olduğunu görebiliyor. zorluk çıkarmadılar. hikâyesi çok umutsuz olduğum sıralarda bana cesaret verir oldu. Bir hayvan gibiydi. zaten dikmeye başladım bile. yolun kenarına geçti. daha sonra da "Sevgili karım". başka çaresi yoktu. para. daha önce çiftlikten hiç çıkmamış. yedi mil kadar. Bebek doğarken gerekirse doktor çağırabileceğim artık. Karoline de sırtındaki korkunç kanserden öldü. Oysa size benimle böyle konuşmadığını söyleyebilirim (Ne demek "size"? Günlükle konuşmaya mı başladım?) Neyse. bir süre sonra da annemin artık ev işlerinde yardım edecek bir hizmetçisi olması gerektiğine karar verdi ve yeğenlerinden birini getirtmek için çiftliğe haber gönderdi. Geldiği yerde kendisinin de böyle yaptığını unutmuştu ya da kendini unutmaya zorladı. "Önüme çıkan herkese sordum. Aarhus'a bile gitmemişti. Sonunda bebek elbisesi dikebilmek için malzeme alabileceğim. Babam o kadar şaşırıp öfkelendi ki arkasını dönüp kaçtı. konuşmama bile gülmediler. ben de başarırım. Ben de yola çıkar ve öteki uca ulaşırım. "Yüz kişiye sordum" dedi bana. Nasıl bulduğunu hiç anlayamadım. Okuması yok ama Rasmus'un el yazısını tanıyor. bazen de rüyasına girdi. okuma yazması da yoktu. Tam da frikadeiler imkânımızın dışında diye düşünmeye başlamışken. Ötekiler. Kimseyi tanımıyordu. 14 temmuz 1905 Rasmus'tan haber aldım. Çiftliktekiler o kadar yoksuldu. kırık bisküvi ve Butterine yemeyi düşünürken. Eve giden yol çok uzundu. "Sevgili Asta" diye başlıyor. bu da aşağı yukarı 40 pound ediyor. Yine de evi buldu. özellikle de zavallı küçük Mads çabucak doğmuştu. Çeki Lansdowne Caddesi'ndeki postaneye götürüp paraya çevirdim. arkasına bile bakmadan dar sokaklardan eve koştu. köyde yaptıklarını tekrarladı. Karoline başardı. gemiyle Store Baelt ve Lille Baelt'ten geçip trene binmesi. Hansine'nin yüzü gülücükler saçıyordu. Yarı Đsveçli olan annemle evlendi. 700 kronluk bir çek. mobilya ticaretine girişti.
Đngiltere'ye "motorlu arabalar" getirmek istediğinden bahsetmişti. Hayvanlara kendini sevdiriyor. Hansine'nin bana bir şeyler söylemek istediğini anladım. Hansine'nin karşısında buna benzer bir şeyler hissettim.arkadaş olmuş. Yedi yaşında bir oğlan ile beş yaşında başka bir oğlandan başka konuşacak kimsem yok. Hjorring'de zengin bir amcası var. nihayet vahşi bir zenci olsa da konuşabileceği birini bulmuştu.ama zorluk çıkarmadılar. Sorun çıkarsa doktoru çağıracağız. burada motorlu arabaya sıkça rastlanmaz. Kesenin çıkarılmasını ve göbek bağının kesilmesini biliyor. Adam . Acaba oraya borç para bulmak için mi gitti? Dünyanın öteki ucunda. sokakta düşen yaşlı adamdan bahsetti. gözlerini gözlerimden kaçırmak için başını sağa sola çevirip durdu. at nallamayı bilir. Sonunda "Yeter artık" dedim. O bir mühendis. 18 temmuz 1905 Akşam Hansine oturma odasına geldi. Karısına da bu kadar iyi davranamaması ne yazık. (Danca yazabilmek iyi bir şey. Kesin olarak bildiğim bir şey de Aarhus'ta tek bir motorlu araba bile olmadığı. Böyle işleri küçük görür. onu başka nasıl adlandıracağımı bilemiyorum. önlüğünü parmaklarının arasında çekiştirerek öyle durdu. Bir zamanlar nalbanttı. Rasmus'un Müslüman olmadığına şükretmem gerek galiba. Ancak adam çok yalnız ve çok mutsuzdu. söyle. Burada zaten motorlu araba bulunduğunu sanıyordum. En vahşi köpeğin bile onun yanında sakinleştiğini söyleyip övünür. Hansine'ye oturmasını ve aklından geçenleri anlatmasını söyledim. ama istemiyor. "Her erkeğin kendi motorlu arabası olduğunu bir düşün!" "Peki ya atlara ne olacak? diye sordum "Ya da trenlere ve atlı tramvaylara?" Cevap vermedi. ama Hansine bana yardım etmek için yanımda olacak. sonunda yanına bir adam gelince çok mutlu oldu. ıssız bir adaya düşen bir adamla ilgili bir kitap okumuştum. hayvanlarla istediğini yapabilir. Navarino Caddesi'ndeymiş. kitabın adını hatırlayamıyorum. aynı Mads'ın doğumunda olduğu gibi. ama o amcanın varlığına pek inanmıyorum. "Ne söyleyeceksen. önce evi bulmuş. Bir keresinde bana -bana hemen hemen hiçbir şey anlatmaz. Đngilizce'den Danca'ya çevrilmiş. ama hayır. yoksa orada 5 000 krona evlenecek başka bir kadın bulurdu. aslında ne iş yaptığını da bilmiyorum. bazen cahil bir hizmetçinin konuşması bile çocukların saçmalıklarından ve sonu gelmez sorularından daha çekici olabiliyor. Çocukken. ancak orada uzun süre kalacağını sanmıyor. Kekeledi."zavallı beyefendinin nasıl olduğunu" öğrenmek istemiş. ve -şimdi sıkı durun. Anlaşılan. oraya gitmiş. Bu yazdıklarımı birinin okuduğunu bir düşünün!) Rasmus Aarhus'ta. benimle neredeyse hiç konuşmaz ama o kez farklıydı. ama o herkesin bir motorlu arabası olması gerektiğinden bahsediyor. Bizim Karoline de aptal ve cahildi. Kendimi iyi ya da eskisinden daha iyi hissetmemi sağlayan cebimdeki para olsa gerek. London Flelds'ın kuzeyinde. işin ilginç yanı. Onun hoşlandığı şeyler motorlar. Đstese mobilyacı olarak iyi para kazanırdı. Gerçek şu ki. Başka bir marifeti de tahta işçiliği. ama bununla karşılaştırınca dâhi olduğunu düşünüyorum. Bu arada adamın kiraladığı evdeki hizmetçiyle -ona "Miss Fisher" diyor. bana mektup gönderebileceğim bir adres vermiş. Sorularıma hiç cevap vermez ki. arasıra gördüğüm de oldu." Bir şeyler kırdığından şüphelenmeye başladım. Ne yaptığını doğrusu tahmin bile edemiyorum. söyledikleri doğrudur. oysa kırılacak değerli bir şeyimiz yok ya da Kopenhag'da bıraktığı sevgilisi de olabilirdi.
Yüzü yeniden kızardı. bütün konu kimin Norveç kralı olacağı. Yoruldum. aldığım gazetelere göre (Đngilizcemi ilerletmek için kendimi her gün gazete okumaya zorluyorum) bütün Avrupa'da ve Amerika'da da durum aynı. yatmaya gidiyorum. burası çok önemli. Bütün bunların nereye varacağını merak etmeye başladım. Hyde'ın "yapılacak çok iş olduğunu söyleyerek. ama karısının. mutfakta çaya çağırmak olduğu anlaşıldı. evi temizlemek ve yemek yapmak gerekiyormuş. karısı ve iki çocukları. Yine de oraya sadece meraktan gittiğine inanmak daha kolay.Alman Hastanesi'ne götürülürken yolda ölmüş. açılıp bebeğin çıkmasını sağlamaktan başka neye yarayabilirdi ki? Size söyleyebilirim. göbek deliğinin bir işe yaraması gerektiğini düşünüyordum. Hansine'ye bundan sonra oğlanlara dondurma almamasını tembihledim. Bebek hâlâ yukarıda. Danimarka ve Đsveç arasında büyük çekişme var. dondurmadan zehirlenen çocuklar var. Adam da yabancı olduğu için Hansine'nin ilgisini çektiğini düşünüyorum. Madam" dedi. Mogens'e hamileyken hiçbir şey bilmiyordum. işini ihmal etmedikçe arkadaşını davet etmesinde bir sakınca görmediğimi söyledim. Rasmus'a sayfalar ve sayfalar dolusu "ev gerçekleri" dendiğini sandığım şeyleri yazdım. hâlâ anlamamıştım. Kocama uzun bir mektup yazdığım için üç gündür günlüğümle ilgilenemedim. kaçmaya başladığında neler olacağını biliyorum. içimde. burada da. 21 temmuz 1905 Hava dayanılmaz derecede sıcak. bütün bunları yazdım. evin beyinin işine son verdiğini. Onlar doğmamıştı. Annem bana Âdem'in göbek deliği olmadığını. "Miss Fisher"ın yanında çalıştığı insanlar bir adam. çocuğa bakmak. Danimarka Prensi Karl mı. Havva'nın da göbeğinin dümdüz olduğunu söyledi. Hansine'yi odasına gönderdim. adı da Dzerjinski'ymiş. Beklendiği gibi Đmparator William da konuyla ilgileniyor. salak salak sırıttı ve "yakında sizden çok daha iyi konuşabileceğim. New York'ta güneş çarpmasına uğrayan insanlar yere düşüp ölüyorlar. gazeteler Danca olsa daha iyi takip edebilirdim. sadece Polonyalıymış. iç karartıcı bir . Almanya. kafasının kaburgalarıma sıkıştığını düşünüyorum. Mrs. göbek deliğimden çıkacağını sanıyordum. hareket etmiyor. Đlginç olanı. "Bizim gibi biri" dedi. yoksa Bernadotte mu? Ya da benim anladığım bu. Başka bir dil bilmeyen bir arkadaş Hansine'nin Đngilizcesine de yardımcı olacakmış. Ben kimse bulamazken onun bir arkadaş edinmekle ne kadar talihli olduğunu düşündüm. Dzerjinski öldükten sonra da başka kiracıları yokmuş. Fisher. Tanrı tarafından yaratılmıştı. Đngiltere. mutlaka saçma ama garip bir duygu var. Artık baş aşağı dönmesi gerek. daha da önemlisi. arada nasıl bir bağ var. bir de yaşlı kayınvalideymiş. bambaşka bir yere doğru yöneldiğinde şaşkınlıktan ağzım açık kalmıştı. bu kararı geri aldırdığını" anlatmış. Ne de olsa gelecek hafta ya da daha sonraki hafta. Bir kere. Doğum sonrasını ve bebeğin içime nasıl girdiğini anlamadığımdan. sonunda tek istediğinin izinli olduğu bir öğleden sonra Miss Fisher'ı buraya. Mogens hareket edip.
Yavaş yavaş yürüdüm. doğmasında onun da kabahati var. biliyorum. Neden yalnız doğurayım? Bu onun da çocuğu. yoksa duygusuz mu? Yine de duyduklarımı Rasmus'a yazdığım mektupta tekrarladım. Keşke Rasmus da bizim için böyle bir ev tutmuş olsaydı! Fazla görkemli değil. borç ya da motorlu arabalarla ilgili herhangi bir şeyin peşinde kimbilir nereye gitmiştir. elini kaldırıp dışarıdaki öteki bebeği selamladığına yemin ederim. salakça sorularıyla insanların ne kadar düşmanca davrandıklarını. Saçmalık. Ona her an doğabilecek bir bebek beklediğimi unutup unutmadığım sordum.sokakta yaşamanın ne kadar güç olduğunu. Ben o kadar talihli değilim. Fazla gösterişli giyinmişti. Danimarka'yla bir savaş çıksa. Galler prensesinin 13 temmuzda bir oğlu olduğunu anlattım. yalpalaya sendeleye limana dönmemi ağladı. Ön kapıya çıkan birkaç basamak ve kapının üzerindeki çıkıntıyı taşıyan iki sütun. Yine de ona "sevgili kocam" ya da buna benzer bir şey demedim. Mektubun başına "Sevgili Rasmus" diye yazdım. Eğer kızımı doğururken doktor çağırmama gerek kalmazsa. Yürümeyi becerse de kız benim için bebekten başka bir şey değildi. Đsveç de bu savaşa katılsa burada yaşayan yabancıların durumu daha da kötüleşirdi. aşırı sıcağı ve savaş korkumu anlattım. Londra'nın bu bölümünde görkemli ev olmaz. ama gözüm bebekten başkasını görmüyordu. mesela kutup ayısı meraklısı Mrs. öndeki bahçede güzel bir çit var. Galler prensesinin dışında tabiî. Dürüstlüğe inanıyorum. Mogens ile Knud kaldırımda. Alman olmasına rağmen Luther Kilisesi'ni görmek istiyordum. bağırıp bana böyle şeyler anlatmamasını söyledim. O kadar güzel. Tabiî ki mektubun eline ulaşacağını hiç sanmıyorum. millerce gidip Ritson Caddesi ve Dalston'dan döndüm. Navarino Caddesi Lavender Grove kadar geniş değil. Ama keyfimi yerine getirdi. iri ve hantal bir gemi gibi. Susmasını söyledim. ama büyük. Komşu çocuğun . Mogens'i okuldan getirdi ve bu sabah ikiz doğurduktan sonra ölen kadını anlattı. bu da sokağın daha güzel görünmesini sağlıyor. eskiden daha da bakımlı olduğu belli. kocası da hasta ve işsizmiş. Kadının hepsi de yedi yaşından küçük beş çocuğu daha varmış. parlak ve iç açıcıydı ki. Para. deli mi. Haberi başka bir arkadaşından. Hansine. dört katlı. buranın yılda Rasmus'un Lavender Grove'daki bizim ev için ödediği 36 pound'dan en çok 10 pound fazla olacağını düşünürken. Gibbons'ı. önümdeki yükü taşıdım. sonunda da sadece terbiyeli olmak için "Senin Asta'n" diye bitirdim. cömert babalarının gönderdiği parayla satın aldığım çemberlerle oynuyordu. O bilsin. Bunları düşünürken karnımdaki bebeğin hareket ettiğine. yanında küçük bir kızla bir kadın çıktı. sonra da Hansine'nin arkadaşının yaşadığı evi bulmak için yolu uzattım. Weels Sokağı'ndaki barakalardan birinde oturan aşağı tabakadan birinden almış. Orada durup eve bakarak. ama dar ve gölgeli. bahçe de ağaç dolu. Đskandinav değil. Bizi yabancı bir ülkede nasıl aylar boyu yalnız bırakabilir ki? Rasmus'a gazetede okuduğum bir haberden de söz ettim. başında tüylü büyük bir şapka vardı. bir periye benziyordu. Çocuğu burada yalnız mı doğuracağım? Ya ölürsem? Her gün yüzlerce kadın çocuk doğururken ölüyor. 26 temmuz 1905 Bugün uzun uzun yürüdüm. kalan parayla küçük Knud'a bir topaç alacağım.
varlığına inanmadığın bir şeye saygı duymak gülünç. başka sancı girmedi. Ama odama bir erkeğin gireceğini düşünmekten bile iğreniyorum. Aynı sahte sancıları geçen yıl şubatta. Hansine oğlanları akşam yemeği için içeri çağırıyordu. Đştahım kalmamıştı. yatak direğine tutunarak ayakta durdum. sonunda ellerimi karnımdaki şişkinliğe bastırıp oturmama rağmen. hiç aldırmazdım. Düşünmek bile istemiyorum. şimdi de Knud adını değiştirip Kenneth olmak istiyor. olduğum yerde kıvrandım. Anlaşılan Mogens'in sınıfında dört Kenneth var. ama ben bilmiyorum. kendilerine böyle bir şey yapılmasına izin verdikleri için o denli güçsüz ve aptal ki! Ne kadar da çirkin ve aptal görünüyorlar! Sonunda aşağıya indim. aslında onu hiç istememiştim. Bunlar bir hamilenin gerçek doğum başlamadan birkaç saat ya da birkaç gün önce çektiği sahte sancılardır. Canute. Bundan sonra Knud'u Canute diye çağıracağını. Sanki Mogens'in Jack olmak istemesi yetmezmiş gibi. Öteki çocuklarda da aynı şey olmuştu. Beni öylesine savunmasız. Orada durmama. erkeklerin bundan eğlendiğini düşünüyorum. Şimdi büyük harfi sileceğim. bir çarşamba günü çekmiştim. ister Alman. Doğumdan birkaç gün önce yememeye başlamıştım. boynundan gerdanlık gibi sarkan stetoskobuyla bir kadın doktor girse. pabucu yarım" diye bağrışacaklarını söylemiş. Batıl inançlarım yok. Bana kalsa Tanrı'nın adını büyük harfle yazmazdım. Sanki çocuk yapmak pis bir şeymiş gibi. Babalarına sormak gerektiğini söyledim. Öyle sanıyorum ki. Eğer işler karışırsa. ama ölene kadar onu ne kadar sevdiğimi hiç anlamadım. . Knud okula başlarken yanımda kızımın olacağını hatırladım. orada oğlanları seyrederek durdum. böylece konuyu hiç olmazsa birkaç ay geciktirdiğimden eminim. öylesine çıplak ve çirkin görecek ki. bir lokma bile yiyemedim. Gelecek eylülde Knud'un da okula başlayacağını. var olmadığını bildiğim bir tanrı. "işte başlıyor". Hansine yeterince yardımcı olur. Böyle şeylere inanmıyorum. O zaman. Mads'a hamileyken de buna benzer sancılar çektiğimi hatırladım. isterse de başka bir şey olsun. Hayır hayır. Belki de bunu yazmak bir çeşit sigorta gibidir.. Çok gerekmedikçe doktoru çağırmayacağım. diğer bütün çocukların da sokakta "Canute. olmasını önler. Zavallı çocuk. ister Danimarkalı. Hansine'nin telaşlanmasını. Oğlanlar yine isim konusuna girdiler. Yukarı çıkıp şapkamı çıkardım. Yüzlerinde avuçlarının içiyle gizlemeye çalıştıkları o yarım tebessümü görür gibiyim. odama girdim. bunu yazmak istemiyorum. "Bundan memnun olacak mıyım?" diye düşündüm. Luther Kilisesi'ne gitmeyeceğim. Đkinci sancı birincisinden daha hafifti. ilk çocuğum yanlış taraftan çıkıp beni neredeyse iki parçaya böldüğünde bunu biliyordum. Doktor olsun olmasın. Bir süre için 'Tamam" dedim.. Bu sancıların bilimsel bir adı vardır muhakkak. Varsayalım ki kızım da. "Belki de bu gece doğar" diye düşündüm. Onlara göre kadınlar o kadar salak ki. O sadece tanrı. oturmadan. gelgiti başka bir şeye çeviren Canute adlı bir kraldan geldiğini söylemiş. Mads da cuma günü doğmuştu. bir koşu gidip doktoru getirtebilir. Keşke kadın doktor da olsaydı! Odama iyi dikilmiş siyah elbiseli. Tanrı'ya da inanmıyorum. Mogens'in okulda arkadaş olduğu bir çocuk Knud adının gerçekte deniz kıyısında oturup dalgaları durduran. Bir aydan biraz büyük olacaktı ve oğlanların ayak altında olmamalarına sevinecektim. doğumdan sonra da kiliseye gitmeyeceğim.topacı var da neden benim oğlumun olmasın? Eve girerken şiddetli bir acı duyup. su kaynatıp yatak odası kapısına çarşaflar asmasını istemedim.
Ön sıra her birimizi alacak kadar uzundu. Đlk ben çıktım. kendimi. Dökemediğim gözyaşlarım gözlerimde kurumuş gibiydi. bugünlerde artık orgcu bulmak son derecede güç. Elkins bizim için bir ilahi seçti. bildiğim kadarıyla Swanny'nin de öyle tercih ettiği bir ilahi yoktu. Bir işe yaramadı. birinci sıraya oturduğu için tanıyabildim. Swanny Kjær (medya adını bir türlü doğru söyleyemedi) karanlıkta yaşayıp karanlıkta ölecekti. Ya da kardeşi Charles? Her ikisini de en son yirmi yıl kadar önce. nerede oturduğunu. Đkisinin de önemli işleri vardı. Kulağıma fısıldayarak beni aydınlattı: "Bak işte. öteki de torunu olabilir mi? Bir süre kızının ve oğlunun adlarını hatırlamaya çalışıp hiçbir sonuca varamamışken ayin başladı. O zaman yetmişlerindeydi. O kadın yaşaması gereken hayatı . Böyle yerlerde uygulanan belirli bir protokol vardır." Demek ki yanımdaki Charles.bütün aile efradıyla gelmiş. Üstelik benim Morfar dediğim Rasmus Westerby'ye de çok benziyor. gördüğünde de tanıyamıyor. Günlükler olmasa. John'un eşi. Bana gelince hangi ilahiyi okumak isteyeceğime bir türlü karar veremedim. Tüm gücümüzle bu ilahiyi söyledik. tabutun toprağa indirilmesini izlediğimizde. Charles. Kilisede yaklaşık yüz kişi vardı. müzik teypten geliyordu. O evde şarkı mırıldanıp söylenerek dolaştığını hatırlamaya başlarsam. Bu adam hatırladığımdan da küçük. eğer on yıl önce ölmüş olsaydı nelerin değişebileceğini düşünmeye zorladım. başını fazla resmî bir biçimde eğdi. buradakilerin hiçbiri gelmeyecekti. John. Kilisede yanıma oturan adamı. John geliyor. Gırtlağımın kuruduğunu hissettim. yani on yıl önce ölmesi pek de düşünülmeyecek bir şey değildi. Öteki kuzenim -sadece iki kuzenim var. benimle birlikte yürümek için ailesinin yanından ayrıldı. Çok nazik olduğunu söyledim. o da çok kısa bir süre için. Hepsi ilahileri iyi biliyordu. Swanny'nin "kendisi olmadığa öteki insan olmaya başladığı" o korkunç son aylarda "Bana Đtaat Et" ilahisini mırıldandığını anlattı. hiç. oğlu. eşlik ettiler. Geniş ailenin hızla kaybolduğu toplumumuzda artık insan kuzenlerini genellikle sadece cenaze törenlerinde görüyor. Swanny'nin tabutunu taşıyan altı adam yavaş yavaş ilerledi.Đkinci bölüm 1988. ama Mrs. bütün bunları bildiğini belli etti. hele ne iş yaptığını. Ön sıraya sadece ölen kadının yeğenlerinden biri oturabileceğine göre bu adam John Westerby olmalı. kızı. hemen gitmeleri gerekiyordu. Mezarın başında toplanıp. damadı. adını hatırlayamadım. bağıra bağıra ağlayacağımdan korktum. kendi annemin cenazesinde görmüştüm. John'un oğlu da.
hem medya hem de basın burada. yağmur şapkalarını ıslatmaya başlamıştı. ama zarif eldivenlerini Londra'nın ıslak kiliyle kirleten diğerlerini çıkaramadım. Webber'e takıldı. dedi.Birçok bakımdan. Ailenin diğer üyelerinden çok farklıydı. o sırada adını hiçbir zaman hatırlayamadığım akraba yanımda bitiverdi. avukatı Mr. John ya da Charles (ikisi birlikte değil).. Đki hastabakıcıyı. Onlar için o. Webber'i Willow Caddesi'ne arabamla götürdüm. Füme som balığı. Mezardan ayrılırken. Bilinmedik bir akıl hastalığıyla ikiye bölündüğünü görmek. hep aynı şey. Hepsi bu.yaşasaydı. taa Roskilde'den gelen Danimarkalı kuzenlerden biri mezara bir avuç toprak attı. Güzel bir evdir. beyaz şarap ve maden suyu. Babası ona anlatmamıştı çünkü onun da babası ona anlatmamıştı. gözlerini yakalamaya çalıştım. Ken bu hikâyenin tek bir kelimesine bile inanmamıştı. bir de belki kendi kızı. kimbilir. bir de Willow Caddesi'nden bir iki komşu. Ya onu son günlerinde görmüş olsalardı? Hikâye içinde ne hikâye olurdu ama. . Şimdi. Harry Duke'ün kızı. Yüksek ve sivri topukları ıslak çimlere battı. Medya temsilcileri kendilerini Swanny'nin dostu olarak tanıtacaklardır. Webber. ancak Torben evin otuzlu yıllar Londra mimarisinin en güzel örneklerinden biri olarak bilindiğini söyleyene kadar pek dikkate değer bulmamıştım. Temsilcisini. Kadınlardan çoğu bir cenazeden çok. belki de öyledir. bir yapımcı. günlüklerin yayıncısından çok yazarı gibiydi. Basın her şeyi kâğıda dökebilmek için kayıt cihazları ve fotoğraf makineleriyle gelmiş. Gençlerden bazıları onu annesiyle karıştırmaya başlamıştı. Carol ve Clare'i gördüm. Swanny'yi kendi büyükbabasının cenazesinde gördüğünü.. Yüzü her zamankinden de ciddiydi. benim doğumumdan birkaç yıl önce taşınmışlardı. Bu eve daha yeniyken. O zaman bilmediğini anladım. Daha doğrusu. Tabut toprağa indirildiğinde. yayıncısını ve yapımcısını çağırdım. ama o halkla ilişkiler uzmanı ve sekreter kalabalığına şarap ve sandviç ikram etmeyi doğrusu göze alamadım. Swanny'nin sekreterliğini yapan Sandra da bir yerlerden çıkıp içkileri dağıtmaya girişti. Elkins yiyecek hazırlamıştı. Düşündüm. yoksa bu sadece dedektif romanlarında mı görülür? Mrs. ötekiler de arkamızdaydı. O zaman daha on iki yaşındaydım ama ne kadar zarif olduğunu. Bir gün aniden bana: . düğüne uygun giyinmişti. Oysa şimdi. güzelliği ve boyu karşısında hayranlık duyduğunu anlattı. Onu izleyen kadının Margaret Hammond'un kızı olduğunu anladım. diziyi gerçekleştiren bağımsız televizyonun program müdürü. Onlar için 1905 de tıpkı 1880 gibi uzak ve belirsiz bir geçmişti. o yayıncı editörleri ve yayıncıların halkla ilişkiler görevlileri. gözüm Mr. kilidi açıp eşikten atlarken. . Islak çimenleri çiğneyip mezara yaklaştığımızda solgun özelliksiz yüzleri sıkıntıdan buruştu. cenazesine kim gelirdi ki? Herhalde ben. zaten her zaman hoşlandım. Yine de bir fark var. başka kadınlardan ne kadar daha şık giyindiğini anlayabilmiştim. o bakışlarını kaçırdı. BBC'den kalabalık bir grup. avukatlar vasiyetnameleri gerçekten de cenaze töreninden sonra mı okurlar. "öteki" güçlendikçe kendi kişiliğinden giderek uzaklaştığını izlemek. Mr. oysa hepsi de Swanny Kjær'in yaşamış olduğu evin içini görmeye can atıyordu. Hatırlıyorum. nereye giderseniz gidin.Onun bir büyük teyze olduğuna inanamamıştım. yani davet ettiklerimiz.
Bütün bunlar bana ne kadar küçük göründüğünü. Đsmi devam ettirmek için sadece ben varım. o çantasından kağıtlar çıkardı ve her şeyin bana kaldığını açıkladı.." Ne Mr. o kimsenin kim olacağına bir türlü karar veremeyecektim.ilginç bir yaşam sürer. Duyduklarımdan sonra orada kalmak beni aşardı. Swanny Teyze'nin hiç çocuğu olmadı. ama gerisi Roskilde'ye akrabalara gitmeliydi. John ve çocukları da Ken Dayı tarafından geldikleri için vasiyet dışı kalmıştı. Sonra oturduk. dünya sahnesini aydınlatan ışıklar üzüntüyü de parçalara ayırıyor. koyu ceket ve yelek giyen kimseye rastlamadım. Her zamanki zarafeti ve duyarlılığıyla "Ünlü biri öldüğünde insanlar geride kalanların. sakin olmanın imkânsız olacağı krizlerden birine girecek.Onlara göre.Asta ve Rasmus'un bu kadar çok çocuğu olmasından sonra. Anlaşılan kendini benim koruyucu meleğim olarak ilan etti. aynı durumda. Kim itiraz edecekti ki? Yine de. Yüzü yarım dakika boyunca kızardı.. yoksa senin var mı? . Saçları ortadan özenle ayrılmıştı. Zengindim. onun geride kaldığının farkına bile varmamıştım. Webber okudu: "(.. . Vasiyette Swanny'den bana bir mesaj vardı. çoğu insanın tersine. Kendi kendime bunu neden daha önce düşünmediğimi sordum. Küçük görünüyordu. vasiyetnameden küçük bir şeyler bekliyordum. istersem bu evde kalabilirdim.Hiç evlenmedim. Đsteseydim.! Bugüne kadar.Özür dilerim. bunu zaten biliyordum. Mr. senin de. ama çocuk elbisesi giymiyordu. öldüğünde on iki yaşında olduğunu hatırlattı.) Asta Westerby'nin kızı tarafından hayatta kalan tek torunu olduğu için yeğenim Ann Eastbrook'a. varsa yayınlatıp yayınlatmayacağımı sordu. tabiî öyle görünecekti. . Doğru. tekrar solmaya yüz tuttuğunda Mr. değil mi? demişti. ensesi ve şakakları kısa kesilmişti. diye devam etti. Vasiyetnamenin onaylanması gerekmesine rağmen. bilgisi daha kıt ve gri kürk şapkalı bir başkası da (iltifat etmek için olacak) Swanny'nin torunu olup olmadığımı öğrenmek istedi. gittim. Ev daha iyiydi. ellisinin altında olup da kolalı yaka. Düşündüklerini güzel ifade ettiğini söyledim. Belli belirsiz gülümsedim. Charles'ın da yok. Sakince oturdum. Webber yanımda yerini almıştı. isteseydim çalışmamaya . duyduklarımı anlatacak birini arayacak. Ama sadece sen ve ben varız. Tek anladığım Swanny'nin annesini sevdiğiydi. Webber'le yalnız kaldık. Bir yazarın araştırmacısı -benim işim budur. ama zengin olamaz. Ötekilerin gitmiş olduğunun. bir sürü akrabamız olacağını sanırdın. fazla tanınmayan birinin yakınları kadar acı çekeceklerini düşünemiyorlar" dedi. Swanny'yi hiç dediği gibi düşünmemiştim. odadan odaya dolaşacak. Sonunda Swanny'nin eşyaları arasında Mr. Herkes gidene kadar kaldı. Büyük siyah şapkalı bir kadın kapıdan çıkarken başka günlük olup olmadığını. Webber ne de ben bu konuyu tartışmadık. ellerimi kavuşturup. Kıpkırmızı olmuştu. Willow Caddesi'ne gidip orada yaşayabilirdim.
Günlükleri düşünmek. altın kaplı duvar saati. Odayı kullanabilmek için bir yol bulabileceğimi söyledim. Torben'in annesine düğün armağanı olarak verilmiş. O zamandan sonra bir değişime uğradılar. Bundan da ötesi Pauline Bonaparte'a ait olan {belki de değildi) dört direkli yatak. başka bir kapının önüne varacaklardı. ama günlük yazma işi bir daha hiç durmadı. bir defterden -Mormor'un defterlerinden biri mi?. Kaygılanıyor muydu? Kendini terk edilmiş mi hissediyordu? Ya da kendisinin böyle bir oyuncak için fazla büyük olduğunu düşünüp kız kardeşine daha uygun olacağına mı karar vermişti? Đlk günlüğün ilk sayfası on yıl kadar önce başlamıştı. meşe yaprağı kazılmış büyük siyah meşe masa. Swanny'yi. Bebek odası için iyi bir yer olacaktı. elyazması olsun. sadece içerik olarak değil. Tabiî. her biri diğerinden değişik ve 1899'dan 1986'ya kadar her yılın tarihini taşıyan ama 1898 orijinalinin eksik olduğu Bing ve Grfndahl duvar tabakları benim olacaktı. Yarım milyona yakın bir param ve hisse senedim olacaktı. ama bebek evinde toz falan yoktu. Đlk olarak onlara bakmak isteyeceğimi biliyordum. Mormor her şeyi defterine yazmış olmalıydı. daireden bağımsız bir dış oda vardı. çünkü konuklar tuvalete gitmek için sabahlık ve terlik giymek zorunda kalacaklar. Christian'ın tahta çıkması nedeniyle kısıtlı sayıda üretilmiş. Annem yatmaya gittikten sonra da Morfar'ın çalışmasını izleyen kızın neler düşündüğünü merak ettim. bir posta pulunun yarısı büyüklüsünde de olsa. bir kapıdan çıkıp merdivenleri tırmanacaklar. ama dikkatlice bakınca nasıl yaptığını. Eğer Swanny'nin evinde kalsaydım. X. değişik biçimdeki üç beyaz vazonun üçü de benimdi. ama konsolun üzerinde gerçek bir kitap vardı. şimdi bunun bir anlamı olmazdı. ama böyle bir karar almayı hiç düşünmedim. Bu yüzden Morfar kapıları oyar. gerçek sayfaları ve deri cildiyle gerçek bir defter. Eminim ki benim durumumdakilerin çoğu önce bu günlükleri düşünür. Oturduğum evde. bütün bunları Mormor ölünce ya da on beş yıl önce yapmış olsaydım. çevirisi yapılmamış olsun. Pencere pervazlarında biraz toz birikmişti.da karar verebilirdim. Flora Danica tabak takımı ve Swanny'nin yemek odası duvarına asılmış. Swanny'nin orijinalleri nerede sakladığını bilmediğimden. Pencereler ve kepenkler kapalı olduğundan içerisi havasızdı. Gerçekte bunlar zaten benimdi. cama benzer mika kapaklı raflardaki kitaplar sadece bir karton parçasına çizilmiş resimlerdi. kayın ağaçlan altında çay içen Cari Larsson resminin de sahibi bendim. Odada misafir yatıramazdınız. Bir Kız Başı. Çok ustaca yapılmıştı. Dairem ile bağımsız oda arasında iki merdiven ve bir sahanlık bulunuyordu.nasıl bir santimlik . Morfar bebek evini yapmaya başladığında henüz on yaşında olan o küçük kızı düşündüm. Dairenin bir önceki sahibi büyük bir açık sözlülükle tek odanın pek bir işe yaramadığını söylemişti. onları aramak ve şimdiye kadar hiç yapmadığım bir şeyi yapmak. küçük taş şömineler yapar ve halı yerine yere küçük kadife parçalan koyarken. O zaman bana sadece yaşlı bir kadının yazısı olarak görüneceklerdi. Daha sonraki yıllarda telif de gelecekti. Danimarka kraliyet arması taşıyan. günlüklere tek başıma bakmak ve onlara dokunmak zorunda kalacaktım. Swanny'nin ölümünden beri benimdi. Bebek evinin arkasını açtım ve eldeki tek günlüklerin durduğunu bildiğim okuma odasına baktım. defterlerin üretildiği malzeme açısından da değiştiler. odanın kapısında da sağlam bir Banham kilit göze çarpıyordu. öykü anlatmanın ötesinde hiç de yazarlık iddiasında olmayan yaşlı bir kadının. ' Yayımlanmış ve yayımlanmamış günlükler de bana aitti. Ondan bir sonraki şeyi yaptım ve bebek evini görmeye gittim. bende onları görme isteği uyandırdı.
bir kare kestiğini ve bir çocuk eldiveninden alınma şeride nasıl zamkladığını görürdünüz. Belki eldiven de onundu. Đkisini de tanıdığımdan, kocasını azarlamasını gözümün önüne getirmek zor olmadı. Onun bebek evine falan ayıracak zamanı yoktu. Bütün bunlardan dolayı günlüklerin, bir, iki ya da beş numaralı defterin o masanın üzerinde olması gerekirdi. Masanın üzerindeki minik defterin sayfaları bomboştu. Morfar pek eğitimli birisi olmamıştı. Orada durmuş Swanny'nin bu el ustalığını nasıl izlediğini düşünür, bebek evi için günlüklerin çok küçültülmüş birer örneğini bulup bulamayacağıma kafa yorarken, üst kattaki dairede telefon çaldı. Telesekreter çalışıyordu, yine de yukarı çıktım. Salonun kapısını kapayıncaya, ışıkları söndürüp kapıyı ardımdan kilitleyinceye kadar zil susmuştu, telefona cevap veremeyeceğimi söyleyen kendi sesimi, daha sonra da tanımadığım bir kadının konuşmasını duydum. Her kimse, hiç zaman kaybetmiyordu, adını bile hayal meyal hatırladığım bir derginin yayıncılarından biriydi. Artık Swanny Kjær öldüğüne göre, günlüklerin akıbetiyle ilgileniyordu. Daha tercüme edilmemiş günlüklerin yanı sıra, daha önce yayımlanan günlüklerin açıklanmamış bölümleri de olduğunu duymuş, belgelerin yeni sahibi olarak bunları yayımlatıp yayımlatmayacağımı öğrenmek istiyordu. Beni ertesi gün tekrar arayacaktı. Telesekreterin düğmesini kapadım, telefon o sırada yeniden çalmaya koyuldu. Arayan Mrs. Elkins'ti. Cenazeye gelmişti, ama iki kelime edecek zaman bile bulamamıştık. Willow Caddesi'ndeki evi temizlemeye devam etmesini ister miydim? "Evet, lütfen" dedim, panik içinde "Lütfen, beni bırakma!" diye bağırmamak için kendimi zor tuttum. Hemşireler herhalde artık hizmetlerine gerek kalmadığını göreceklerdi, bir süre sonra da korkunç bir faturayla karşılaşacaktım. onları düşünürken gözlerimin önüne Swanny'nin ölüm yatağındaki görüntüsü geldi, yatakta büzülüp "Hiç kimse, hiç kimse" diye ağladığını unutmak için daha ne kadar zaman geçecekti? Bir süreliğine bunu kafamdan çıkardım ve kitabesi için plan yapmaya başladım, resim yeteneğim olmamasına rağmen oturup bir mezar taşı çizdim, üzerine Eften "Son yok, ekleme var" yazdım, tarihlerini ekledim, 1905-1988, ve adını, Swanny Kjær'i kondurdum. Bütün adını belki de Torben dışında kimse kullanmazdı. O adın ne olduğunu öğrenemeden de büyümüştüm. Çalan telefon düşüncelerimi böldü. Bir süre için kulaklıktaki tatsız sesi tanıyamadım, Gordon adı da bir anlam ifade etmedi. Bir iki saat önce konuştuğumuzu söyleyince onun siyah pardösülü, yüzü kırmızı genç olduğunu anladım. Adını duyar duymaz da kız kardeşini hatırladım: Gail. Bunlar Gordon ve Gail'di. Đkinci dereceden kuzenim, dedim.
Hiç hoşlanmadı. Sanki çok önemli bir şeyden bahsedermiş gibi ciddi ciddi konuştu. - Hayır hayır, birinci dereceden birinci kuşak. Babam senin birinci dereceden kuzenindi. - Tamam. Senin çocuğun olunca da birinci dereceden ikinci kuşak kuzenim olacak. - Yoo, çocuğum olacağını sanmıyorum. Ben homoseksüelim.
Bu kadar kolay kızaran birisi için homoseksüel olduğunu, "Đngiliz'im ya da kriket oyuncusuyum" der gibi kolaylıkla söylemişti. Peki, eğer yeni yöntem buysa, benim için bir sakıncası yok. - Benden ne istiyorsun, Gordon? - Soyağacı uzmanıyım. Yani, amatör olarak demek istiyorum. Yoksa işim bankacılık. Bu arada belirteyim, yaptığım işe jenealoji deniyor, jeneoloji değil. Bunu hep söylemek zorundayım, yoksa insanlar kolaylıkla karıştırıyor. Başkalarının soyağacını çıkarmaya çalışıyorum. Her bir soyağacı için bin pound alıyorum. Alçak bir sesle, soyağacına falan ihtiyacım olmadığını söyledim. - Hayır hayır, olmadığını biliyorum. Ben kendi soyağacımı yapıyorum. Babamın tarafını, erkek tarafını. Bana yardım edebileceğini düşündüm. Fazla zamanım almam, söz veriyorum. Yaz tatilinde Danimarka'ya gidip atalarımızı araştıracağım, ama daha önce bazı bilgilere ihtiyacım var, (tereddüt etti) bilen birinin vereceği bilgilere. Belki de günlüklere bir göz atmama izin verirsin, diye düşündüm. - Üçü yayımlandı bile, 1934'e kadar olanlar yayımlandı. Orijinaller demek istedim, kaynaktan araştırmaya inanırım. Günlükler Danca.
- Elimde iyi bir sözlük var. Belki bir gün gelip bir göz atabilirim? - Tabiî, ilerde bir gün. Daha fazla soruyla karşılaşmamak için telesekreteri yeniden devreye almak yerine telefonu fişten çektim. Birdenbire aklıma en saçma düşüncelerden biri geldi. Bu gece Willow Caddesi'ndeki eve gizlice girip günlükleri çalacak geceydi. Swanny hayattayken hiç böyle bir şey düşünmemiştim. Günlükleri çalmak isteyecek biri hiçbir güçlükle karşılaşmazdı. Swanny ve gece hemşiresi evde yalnızdı ve hırsızı durdurmaları mümkün değildi. Swanny öldükten sonra günlükler başıma dert olmaya başladı. Gözüme hem korkunç derecede değerli hem de korkunç derecede savunmasız görünüyorlardı. "Keşke Willow Caddesi'nde kalıp gözlerimi onlardan ayırmasaydım" diye düşündüm. Yatağıma yatıp uyumak konusunda tereddüde düştüm. Sonra, kendimi hiçbir zaman olmadığım kadar sinirli hissederek, giriş kattaki ışıkları açık bıraktığımı hatırladım. Hem ışıkları açık bırakmış hem de kapıyı kilitlememiştim. Tabiî aşağı indiğimde kapının kilitli olduğunu gördüm. Işığı kapatıp kapatmadığımı anlamak için kapıyı açmam gerekiyordu. Padanaram, bebek evi, bütün odanın sahibi, çoktan kaybolmuş bir ustalığa, modası geçmiş bir saldırganlığa tanıklık eder gibi duruyordu. Bir gün, bebek evini verebilecek birini bulmalıydım. Merdivenleri tırmanırken, Ken'in torununun kızı olan o küçük çocuğun böyle bir bebek evine sahip olmayı isteyip istemeyeceğini düşündüm.
Gazeteci ertesi gün yeniden aradı. Ona günlüklerden hiç bir bölümünün atlanmadığını söyledim. Günlükler hakkında henüz bir karar almamıştım, beni bir yıl sonra yeniden aramasını önerdim. Bu kadarı ona yeterli olmalıydı, ama pek memnun kalmadığını hissedebiliyordum. Telefon öğleye kadar iki kere çaldı, bunlardan biri ev dekorasyonu konusunda uzmanlaşmış bir dergiydi, Willow Road'daki evin içiyle ilgili bir yazı hazırlamak istiyorlardı. Diğer telefon bir gazetenin pazar ilavesinden geldi, ünlü dede ve nineleri olan kişilerle yapılan bir dizi röportaja konuk olmamı istediler. Telefon numaramı kolayca bulmuşlardı. Yaptığım iş nedeniyle telefon numaramı ve verdiğim hizmetleri The Author da ilan etmiştim. Her iki isteği de reddettim ve bir dizi tarihî dedektif romanı yazan bir müşterim adına 1890 dönemi Kensington'ı hakkında araştırma yapmak üzere gazete kütüphanesine doğru yola koyuldum. Tabiî ki telesekreteri açık bıraktım. Bırakmak zorundayım. Bu işe ihtiyacım var; ya da yok mu? Otobüste dönerken, bu soruyu kafamda evirip çevirdim. Swanny'nin evi ve Swanny'nin parası bana kaldıktan sonra, daha fazlasına ihtiyacım var mıydı? Ne var ki, hiç olmazsa o gün için, böylesi düşüncelere pek yer yoktu. Hem The Hampstead and Highgate Express hem de Cary Oliver mesaj bırakmıştı. - Ben Cary, Cary Oliver. Telefonu kapatma, telesekreteri de devreden çıkarma. Sana karşı korkunç davrandığımı biliyorum, ama geçmişte olanları geçmişte bırakamaz mıyız? Ne istediğimi açıklayacağım -tabiî ki bir şey istiyorum- sana telefon edeceğim. Tahmin ettiğin gibi, günlüklerle ilgili. Cesaretimi toplayınca sana telefon edeceğim. Ama en beklenmezi yapar da beni aramak istersen diye telefon numaramı veriyorum. Numarasını bıraktı, bir kez daha yineledi, ama yazmadım.
Üçüncü bölüm
Annem bebek evini bana verdiğinde yedi yaşındaydım. Bebek evi hem doğum günü armağanıydı hem de değildi. Bebek evi hep bizimle birlikteydi, evimizin boş odalarından birini işgal ediyordu. Ona alışmıştım, gidip bakmaya iznim vardı, ama onunla oynamam yasaktı. Oynamak için aklımın başıma geldiği yaşı beklemem gerekecekti. Bebek evinin doğum günümde benim olacağını, evle birlikte onunla istediğim kadar oynayabilme iznine de sahip olacağımı biliyordum. Yine de eğer annemden alacağım tek hediye buysa, düş kırıklığına uğrayacağımın bilincindeydim. Gerçekten en çok istediğim, özlemini çektiğim hediye bir çift buz pateniydi. Ertelenmiş umut önce insanın yüreğini sıkıştırır, daha sonra da sadece can sıkıntısına yol açar. Bebek evi benim olduğunda, onu
bekleyerek geçen zaman beni bıktırmıştı. Keyif arkadan geldi. Hele kaynaklarını araştırmak isteğiyse çok sonra. O zamanlar tek bildiğim bebek evinin büyükbabam tarafından yapılmış olduğuydu, onu yakından tanımış olanlar elinden gelmeyecek hiçbir şey olmadığını söylerlerdi. Bebek evi kendi evinin, daha doğrusu, evlerinden en büyüğü ve en iyisinin kopyasıydı, içinde en çok yaşadığı evin. Bebek evine Padanaram adını vermişti, bebek evinden söz ederken bu adı kullanırdık. Gerçekten de bizimkini ararken "bizim ev" ya da "Far'ın evi" sözlerini kullanır, diğer bebek evlerine hep Padanaram derdik. Uzunca bir süre bunun Danca bir isim olduğunu sanmıştım, büyükannem ve büyükbabamın terk ettikleri ülkelerinde çok sevdikleri bir yeri hatırlatması için bebek evine verdikleri bir ad. Bana beş yıl kadar sonra işin gerçeğini anlatan Swanny Teyze oldu, ona ve anneme Padanaram'ın anlamını sormuştum. - Peki, neden Danca olduğunu düşünmüştün? - Büyükbaba ile büyükanne Danimarkalı değil miydi? dedim, bunun da öyle olduğunu sanmıştım. Yoksa Đngilizce mi? Swanny ve annem uzun süre güldüler, Padanaram'ı Danca telaffuz etmeyi denerken "d"yi "s" olarak okudular, vurguyu son heceye koydular. Đyi de, anlamı ne? diye sordum.
Bilmiyorlardı. Bir anlamı olmak zorunda mıydı? - Far evi aldığında adı böyleydi, dedi Swanny, evi ona satanlar bu adı takmışlardı. Hiçbiri de Padanaram'ın anlamını araştırmaya gerek duymamıştı. Bir gün bambaşka bir nedenle coğrafya sözlüğünü karıştırırken, Padanaram'a rastladım, Đskoçya'da bir köy. Bu ad Kutsal Kitap'taki Tekvin'den geliyor ve "Suriye Ovası" anlamını taşıyor. Orada bulunan Ayrılıkçı Anglikan Kilisesi'nden mi alınmıştı? Benim işim böyle şeyleri araştırmaktı, bu nedenle de bulduklarımı teyzeme anlatırken büyük keyif aldım. Oysa Swanny hiç de heyecanlanmadı. Tek söylediği "Evin ilk sahipleri Đskoçyalı olmalı" oldu. Onların adlarım hatırlamaya çalıştı ama bulamadı. Benim Padanaramım benden önce annemin olmuştu, annem için yapılmıştı, tablası ayaklarının kapladığı alandan biraz daha geniş olan küçük bir yemek masası büyüklüğündeydi. Orijinali Highgate'te, Archway Caddesi'nin sonunda bir yerdeydi, önünden yürür ya da otobüsle geçerken görmüştüm, ama içine hiç bakmamıştım. Swanny ve anneme göre Padanaram evin tam bir kopyasıydı. Evin dışının tuğlaları ve kabartmalarıyla, çatı oymaları ve kafesli pencereleriyle, Hollanda etkisinde kalmış kemerli kubbesinin altındaki ana kapısıyla Padanaram'a benzediği açıktı. 1900'lü yıllarda varlıklı burjuvalar için Đngiliz kentlerinin dışında buna benzer binlerce ev yapılmıştı. Morfar bebek evinin duvarlarını, orijinaline benzetmek için boyadığı kağıtlarla kaplamıştı. Swanny'ye göre basamakları gerçek meşeden yapılmış ve Fransız cilası sürmüştü. Hâlâ onu bağdaş kurmuş, cilaya batırdığı pamuk parçalarını tahtaya sürerken, saatler boyu sekizler
çizerek parlatırken gözünün önüne getiriyordu. Yerdeki halıları da döşemelik kumaşlardan kestiği parçalardan yapmıştı. Dıştaki tuğlaları kızıl kökboyası ve Çin beyazıyla boyamış, içerdeki ve dışardaki buzlu camlar için de Venedik camı kullanmıştı. - Mor'un on iki bardaklık bir Alman şarap takımı vardı, dedi Swanny, bunlardan biri kırılmıştı. Galiba kıran da Hansine'ydi. - Hansine hep bir şeyler kırardı, Mor yanlışlıkla bir şey kırsa, hemen Hansine'yi suçlardı, çünkü Far aşırı kuralcı ve disiplinliydi. - Ona sorduğumda, unuttuğunu söyledi. Nasıl biri olduğunu hatırlarsın, Marie. Neyse, suçlu her kimse bardaklardan biri kırılmıştı ve Mor takımın bozulduğunu söylüyordu. Bence değildi ya. Hepsi de Alman şarabı içecek ondan fazla konuğu nereden bulacaklardı ki? Ancak takımın gerçekten de bozulmuş olduğuna inanmış olmalıydı ki, Far Padanaram'a buzlu cam yapmak için bardaklardan üçünü bilerek kırdığında, fazla mesele yapmadı. - Buzlu cam yapmak için şarap bardaklarını mı kırdı? diye sordum. - Bana sorma, hatırlamıyorum, dedi annem. - Senin bakmana izin yoktu, Marie. Bebek evi büyük bir sırdı. Onu sen yatağa götürüldükten sonra yapardı. Biliyorum, iki yıl boyunca erken yatmam gerekti.
- Evet, evin yapılması iki yıl sürdü. Mor eşyaları, perdeleri yaptı, evi yaptı. Her şeyden önce Far planını çizdi. Mor, Far'ın Leonardo gibi çizdiğini söylerdi, onun hakkında pek iyi konuşmadığından bunu duymak oldukça şaşırtıcı olmuştu. Evi tam ölçeğiyle yapmak niyetindeydi, ama sonunda vazgeçmek zorunda kaldı. Hem çok zordu hem de şart değildi. Đhtiyacı olan şeylerin peşinde günler geçirdi, mesela o döşemeler. Hiç utanmadan Mor'un kutularına el koydu. Bir keresinde hatırlarım, Mor'un çok düşkün olduğu bir gerdanlığı vardı, sahteydi ama elmas gibi parlardı, belki de çok iyi bir taklitti. Gerdanlığı parçalayıp avize yaptı. Üstelik Mor ile hiç de ilgilenmemişti. Bebek evi konusunda büyük kavgalar olurdu. Nasıl kavga ettiklerini hatırlar mısın, Marie? Nefretle, dedi annem.
- Sarı bir şarap bardağı kırmak niyetiyle önce kırmızı bir bardak, sonra da yeşil bir bardak kırdı. Mor o kadar öfkelenmişti ki, sarı bardağı kafasına fırlattı, bardak öyle kırıldı. Mor, beş yaşındaki bir çocuğu şımartmak için bebek evi yapmanın gülünç olduğunu söylüyordu. Bebek evini "prenses sarayı" olarak adlandırmıştı, eski bir kutunun da aynı işi göreceğini düşünürdü. Bu konuşmalar olduğunda on iki yaşındaydım, üç ya da dört yıl boyunca en önemli oyuncağım olan Padanaram da son günlerde bir müze ya da hayatımın sergisi haline gelmişti. Bir süre içine bebekler sokup çıkarmaktan vazgeçtim, onların odalarda birbirleriyle karşılaştırma, uyandırma, yatırma, eğlendirme oyunlarına ara verdim. Orada karşılaştıkları ve küçük aklımın ürünü olan maceralar giderek azaldı, çekiciliklerini yitirdi. Artık Padanaram'ı pırıl pırıl tutuyordum, dört yıllık dikkatsiz oyunların hasarlarını onardıktan, döşemeleri ve perdeleri kuru temizleme ilaçlarıyla temizledikten sonra, ilgilenen arkadaşlarımı bebek evinin bulunduğu odaya götürüp açık ön kapılardan içeri bakmalarına izin veriyordum, ama eve
Padanaram'ı senin için değil de annem için yaptı? diye sordum. Yanılmışım. öyle değil mi? Bunu ben kabul ediyorum da sen niye itiraz ediyorsun? Beni hiç sevmedi. Lavender Grove'da. Padanaram'a bunca süre sonra sahip olmama karşın. Arkadaşımı aşağıdaki bahçe kapısına kadar geçirdim. ama önemli olan bu değil ki. Bunu söylerken. Swanny ise Hackney'de. Sen küçükken Far ve Mor bir bebek evine örnek olarak seçilecek bir yerde oturmuyorlardı ki. bir bebek evinin yapımcısının evine benzemesi gerekiyor? Başka birinin evini de örnek alabilir ya da kendi kafasından bir şeyler yapabilirdi. içtenlikle. annem Padanaram'dan önceki evde. annem her çarşamba bizi ziyarete gelen Swanny'yle birlikteydi. burada doğmuştu. . dönüşte oturma odamıza uğradım. . . Annem hemen itiraz etti: . . Rahatsız olacaklardı. Odaya girdiğimde Swanny her zamanki gibi konuşmasının ortasında Đngilizce'ye döndü. Soru rahatsızlık yaratacaktı. gırtlaktan gelme. Kimse o evi taklit ederek. Kısa sürede yanlış bir şey yapmadığımı. Swanny'yse neredeyse eğleniyor gibiydi.Bak şimdi. Birlikteyken ya da Mormor'la hep Danca konuşurlardı. Açıklama yapmaya hazırdı. sevecen baktı. her ikisi de Danimarka'da değil. bazen de Ken Dayıyla. Swan! . varlığımın farkına bile varmadı. Annem omuzlarını silkip gülümsedi. hatalı adım attığımı hissettim. nasıl olur da bu soruyu sormazdım? Okuldan bir arkadaşımı eve çaya davet etmiştim. diye sordu Swanny. dedi annem. Danca konuşuyorlardı. Tanrı'ya şükür. Ben de orada doğdum. Sen onun beklediği kızıydın. kimsenin duygularıyla oynamadığımı anladım. Padanaram karşısındaki şaşkınlığı. Sanırım soruyu bu dönemlerde. . neredeyse neşeyle konuştu. birdenbire bir yanlışlık yaptığımı.Beni sevmezdi.dokunmak yasaktı. Anneme uzun uzun. gerçekten de annelerinin dizinin dibinde Öğrenmişlerdi. Gülmeye başladı. tekdüze harf yutmak cümle birdenbire zarif ve beş vurgulu bir şiir gibi bitti. Yine de Danca asıl dilleriydi. . hâlâ seviyor.Yani doğru olmasını istemiyorsun. Açık açık. hep sevecek.Ne zamandan beri. son heceleri telaffuz ederken. Soruyu sorarken de nasıl olup daha önce sormayı düşünmediğimi merak etmeye başladım. neredeyse saygılı hayranlığı beni tatmin etmişti. Stanford Hill'de oturuyorlardı. Oysa Ken Dayı'nın aksine.Neden Morfar. bu doğru değil. bu aşamada sordum. Her zaman açık sözlü ve dürüsttü.Unutma ki Mor beni senden çok severdi. Sormamam gerekirdi. Đkisinin arasında bir ürperme ya da bir şeyin söylenmemesi gerektiğini anlatır bir bakış olmadı. Ravensdale Caddesi'ndeki evlere benzer bir bebek evi yapamazdı.Tabiî istemiyorum.
olanları izleyip not eden. Saçma sapan bir şey yaptı ve bebek evini geri alacağı tehdidini savurdu. Zaman zaman Mormor ve Swanny de bana bu acele evliliğin öyküsünü anlattı. doğuşta soyadı Westerby olan Swanhild Asta Vibeke Kjær'in hikâyesi. biçimde. ama o dönemde diğer çareler çok daha beterdi. Mormor'un durumundaysa ona hitap etmeye yarıyordu. kibar ve sıcak çift oğullarının dul eşini subay kantinindeki garson kız olarak değil. yabancı düşmanı bir ülkeye yerleşmeye çalışan bebek evi yapıcısı ve karısı. Ne de olsa bu benim hikâyem. günlük yazarı ve kocası olarak görünecekler. Bebek evinin ilk sahibesi annemin hikâyesi de değil. hangisinin dede olarak çağrılacağı gibi güçlüklerle karşılaşmazlar ya da "büyükbaba Smith" veya "Jones Dede" gibi saçmalıklarla da uğraşmazlar. Daha 1905'te Doğu Londra'ya yerleşmişler. Annenin annesi mormor. daha sonra Jack ve Ken olan erkekler ya da Hansine'nin çocuklarına ait olduğunu da düşünmeyin. O arada. Daha başlangıçtan beri annemin annesine "mormor" dedim. okula başlayıp da başka çocukların alaycı gülüşlerini duyuncaya kadar aklıma gelmedi. Yılda bir kez Taunton yakınlarındaki malikâneye gidip onlarla bir hafta geçirirdik. Annem ile babamın evlenmeleri gerekiyordu. annesi ise saygın bir ailenin çocuğuydu. annenin babası da morfar'dır. bu onların hikâyesi değil. annemden sekiz yaş küçük bir savaş pilotu olan babam Kent üzerinde tutuşan bir Spitfire içinde yanarak ölmüştü. babası da farfar olarak adlandırılır. en sevdiği çocuğunu reddetti. iğrenen. Bu öyküde Mormor ve Morfar benim anneannem ve dedem olarak değil. Eski isimler sadece aile içinde kullanılıyordu. sanki komşu çiftlik sahibinin kızıymış gibi kabul etti. erkeklerden kimin büyükbaba. Ağustosta evlenmişti. Toplumun seçme insanlarından olan babam Marie Wesby'yle evlenerek bir ya da iki basamak aşağı kaymıştı. Bu hikâye büyükannemin en: büyük kızı Swanny'nin. Yakınlarda oturan büyüklerse çok farklıydı. Onlardan ayrıldıktan sonra sadece alçak seslerini. onlar için bir anlamı olamayacak bir deyimle "yukarıya doğru hareket" göstererek kuzeye . Kendi babası Somerset'li toprak sahibi küçük bir soylu. Đkisinin rolü çok önemli olmakla birlikte. babanın annesi farmor. Kadınlardan hangisinin büyükanne. Asta ve Rasmus adında iki Danimarkalı göçmen olarak en olmayacak zamanda kendini dış dünyadan soyutlamış. Aynı. ondan başka kimsenin sahip olmadığı çocuğunun tek varlığı Padanaram'ı geri alacaktı. Özellikle de Büyükbaba Eastbrook'un dalgınlığını. Onun için yaptığı. Bu 1940'lı yıllarda oldukça ayıp bir yöntemdi. Bundan sonra "büyükannem"den ve Padanaram konusunda da "büyükbabam"dan bahsetmeyi öğrendim. öncelikli seyirci benim. Bu kitapta Mormor ve Morfar'dan söz ederken arada bir adlarını. derinden sarsılan (bunlar kendi kelimeleri) Morfar'dı. Ne var ki bu zayıf. Đngiltere Savaşı'nın son günlerinden biriydi. aralıkta da ben doğdum. aşırı yumuşaklıklarını ve dalgınlıklarını hatırlardım. Bunu sorgulamak. Bir tek öfkelenen. Annem bunu hiçbir zaman saklamadı ve hikâyeyi bana tipik Westerby dürüstlüğüyle anlattı. hangisinin anneanne ya da nine olacağı.Đskandinavlar büyükanne ve büyükbabalarını nasıl adlandıracakları sorununu çoktan çözmüşlerdir. Öykünün Mogens ve Knud olarak doğan. bir keresinde anneme büyükbabanın uykuda konuştuğunu söylemiştim. kendi kişilikleriyle rol alacaklar. Asta ve Rasmus'u da kullanacağım.
Rahat elbise onun tanımadığı bir kavramdı. onu sadece bu açıdan görürdü. öyle sanıyorum ki hiçbiriyle evlenmeyi de düşünmedi. o dönemin resmî rahat elbiseleri. ama onları hep birazcık itibarsız olarak görüyorum. Asıl Padanaram. sapına kadar güvenilir. Annemin bir dizi böyle "nişanlısı" vardı. bu sözcük onun dilinde anlaşılmaz bir hal alırdı. spor ceketler ve flanel pantolonlar da bu sınıfa dahildi. Đngilizcesi hiçbir zaman iyi olmamıştı. O ve Mormor'un birlikte bir yere gittikleri pek nadirdi. Dil konusundaki yeteneğinden o kadar emindi ki. Günlükleri okumadan önce. şekerli çay içerek annemin nişanlısını bir hüzünlü ve isyankâr anılar seline tutar.taşınmışlar. yaşlı bir insanın beceriksizliği karşısında ne denli hoşgörüsüz davrandığımı düşünüyorum. sadece "98" dendi. 1950'li yıllarda çevrede tek bir hippi olamayacağına göre bu karara sonradan varmış olmalıyım. fazla bir bilgeliği olduğu söylenemezdi. Aynı evde yaşıyorlardı. Oturma odamızda. bu sırada da duraklayıp hangi dilde konuştuğunu düşünmeye başlardı. ama dilbilgisi bakımından korkunçtu. düzenli olarak pazar öğleden sonraları evimize gelir ve annemin "nişanlısı"yla çene çalardı. Her seferinde de o antika arabalarından biriyle. bazen de heyecanlanarak boğum boğum yumruğunu küçük masamızın üzerine vururdu. Kışın başında gri bir fötr. cesur insanlar değillerdi. Ailem Eastbrook'ların aksine. evlilik hayatlarının neye benzediği konusunda yarım yamalak bir bilgim vardı. başkalarından üstün olduğuna o denli inanırdı. "büyükbaban" ya da "Rasmus" gibi adlar kullanmazdı. 1930'lu yılların başındaki ekonomik kriz sırasında Morfar'ın işi de kötü gitti. ara sıra böbürlenip Almanca'yı. şimdi hatırlayamıyorum. hiçbiriyle evlenmedi. hep sakalı vardı (karısına göre küçük çenesini gizlemek için). ondan söz ederken. Her zaman kolalı beyaz yakalı bir gömlek ve takım elbise giyer. Yaşlanmış hippiler gibiydiler. son günlerine çocuksu. Crouch Hill yakınlarında iki sokağa cephesi bulunan yıkık dökük bir eve taşınmak zorunda kaldılar. daha büyük ve daha güzel bir eve yerleşmişlerdi. Yazdıklarımı okurken. Mormor bazen acı acı gülerek "kocasından uzaklaşabilmek için" büyük bir evde yaşamak zorunda olduğunu söylerdi. Kuşkusuz "nişanlılar" annemin âşıklarıydı. Morfar aralarından bir tanesini çok sevdi. sevdiği ilk nişanlı mıydı. Sonradan düşünerek mi bu karara vardım bilmiyorum. biraz da nazlı bir taraf taşıdılar. Uzun boylu ve yakışıklıydı. yazın da hasır bir şapka olurdu. koyu renk kravat takardı. çok acımasız olduğumu. "w" ve katlederek "v'ye dönüştürdüğü "b'lerde sıkıntı çekerdi. Morris 10 ya da dev ve biçimsiz Fiat'la yalnız başına gelirdi. Düşündükçe Morfar'ın ölümüne kadar . yoksa ikincisi mi. sürekli olarak geriye bakar ve kaçırdığı fırsatlara yanar. Söylediği her on kelimeden dokuzunu yanlış telaffuz ediyordu. kaçan fırsatlar yüzünden de kendisinden başka herkesi suçlardı. hiçbir zaman "Morfar". "Doksansekiz" dört yatak odasına karşın ona bu özgürlüğü tanıyamayacak kadar küçüktü. yine de annem onların yanındayken hep dikkatli davrandı. ama birbirlerine hiç uymayan çoğu insan da aynı evde yaşardı. Morfar şiddet dolu bir yaşlıydı. Kendine o kadar güvenir. her cümle yanlışlarla doluydu. Benimle konuşurken bile ondan "kocam" diye söz eder. ama Morfar'ı tanıyan kim olursa olsun. o pazar öğleden sonra iki saat boyunca genç adama hayatını anlattı. Akıcıydı tabiî. Anlaşılan iş hayatı boyunca karşılaştığı herkes ona kazık atmıştı. Bu ev aile içinde sadece sokak numarasıyla tanınır oldu. hiçbiri de gece yatısına kalmadı. Özellikle "d". hatta Danca'yı da bu kadar akıcı konuştuğunu söylediği olurdu. ev alıp satma alanındaki yukarıya doğru hareketin en tepesi oldu.
Doksan üç yaşında ölene kadar 1920'li yılların modasına uygun giyinirdi. çift bantlı yüksek topuklu ayakkabıyla hatırlıyorum. ufak tefek. yol kenarlarındaki banklara çöküp homurdansa da sonunda hep yürümüştü. en belirgin özelliği olan o çarpık tebessümüyle izliyordu. Ama Mormor'u genellikle lacivert ya da siyah. Lear'dan beri hangi dul ana baba konuyu bu kadar açık ortaya koymuştu? Mormor iyi bir kitap okuyucusuydu.Fazla yer işgal etmem.Şimdi üçünüzden hangisiyle birlikte oturacağıma karar vermem gerek. Yine de birkaç dakikalığına da olsa kedi-fare oyununu sürdürdü. Lear gibi onun da üç çocuğundan hangisinin yanında istiyorsa orada oturma imkânı vardı. Bu karar sanki sadece ona bağlıymış gibi konuşuyordu. Ama yine de üç odamız vardı. Her zamanki gibi kelimelerden sakınmadı. çekilmiş fotoğraflarda Chantal yapımı tüvit bir pardösü. Charles ve ben önemli bir toplantıya katıldığımızı anlamış. ama Çoğunlukla Dickens okurdu. çocuklardan birinin erkek olması da hiçbir şey değiştirmezdi. "r"yi gırtlağında yuvarlayarak Maria gibi bir şey söylüyordu. üçüncü odanın Mormor'a ayrılması mümkün olurdu. daha sonra bakışlarını anneme çevirdi. fazla güçlü olmasa da pek yerimiz olmadığını söyledi. evinin çevresindeki sokaklarda amaçsızca yürümüş.aynı odayı ve aynı yatağı paylaşmış olmalarına şaşıyorum. O dönemde. Schiaparelli'den alınmış yağmurluk ve pilot kasketiyle görülür. Annem. Marie. Uzun yürüyüşleri o yüksek topuklu ayakkabılarıyla yapar. Özenle taranmış beyaz saçlı. gerçekten de oturduğumuz ev çok küçüktü. Shakespeare değil. Annem ve ben babamdan kalan maaş ve onun anneannesinden gelen mirasla geçiniyorduk. en zengin olduğu dönemdi. Padanaram'a bir yer bulunabilse. Gece çıkmak ya da cenaze törenlerine katılmak için tek bir düğmeyle iliklediği siyah satenden kruvaze bir pardösüsü vardı. bunun üzerine de yine siyah satenden krep biçiminde bir şapka kondururdu. Herkesin annemin adını Anglikanlaştırarak Mari ya da Galleştirerek Maree'ye çevirdiğini bilmesine rağmen hem Mormor hem de Swanny ona hâlâ Danca adıyla hitap ediyordu. zayıf bir kadındı. bu nedenle hiç de yürüyüşten hoşlanacak birine benzemezdi. Bize geldiği zaman hep yalnız olurdu. . evlere bakmak. bahçe çitlerinin üzerinden içeriyi gözetlemek için duraklasa. . Mormor oğlunu ve en küçük kızını neşeyle karışık hafif alaycı. Yürürdü. yine de kimse ağzını açmadı. Morfar bir süre Cadillac satarak iyi para kazanmıştı. onu Morfar'ın ölümünden sonra evimizde verilen bir aile toplantısı için giymişti. Mormor konuşurken. Maureen'in boşa giden sıcak ve anlayışlı olma çabalarının keyfini çıkardı. John. Eastbrook da anneme oldukça yüklü bir harçlık veriyordu. Buna ek olarak büyükbaba . "r'leri her zamankinden de çok yutmaya başladı. Şapkayı ilk kez gördüğümde. Ken'in Baker Sokağı yakınındaki karanlık dairesine taşınmayı ciddiyetle düşündüğünden kuşkuluyum. henüz tefecilerin eline düşmemişti. hep yürümüştü. Mormor sokağa yalnız çıkardı. doğrudan konuya girdi. sesimizi çıkarmaya bile cesaret edemiyorduk. Bu para onun ölümünden sonra da devam etti. . Ne Swanny ne de annem Goneril ya da Regan değildir. V yakası işlemeli bol elbise. Lelong'dan bir elbise. o yıllar onun en keyifli. Ken'in tombul ve sıkıcı karısının ona eşlik edemeyeceğini biliyor olmalıydı. ayakkabıların topuklarını aşındırırdı.
yatağın. .On dört yaşında bir kızın bebek oyuncağıyla ne işi var? dedi Mormor dudak bükerek. adlarımızın önüne lille sıfatını takardı. Evi temiz tutar. Mormor'un evinde çok değerli mobilyalar vardı.Kısacası. onlardan para yerine masa ve iskemle aldığından. yine öyle yaptı: Kocam öldü. Ama her şey satıldı. güzel ve iyiydi. Belki de hepimiz. bazen de pikaba bir plak koyup dans ederlerdi Dans dışında birbirlerine dokunduklarını ya da öpüştüklerini görmedim. annem nişanlısıyla çıktığında Swanny benimle oturmaya gelirdi. Ben okuldan dönünce hemen elbiselerini değiştirir. o dönemde hem annem hem de Swanny evli ya da dul bir kadının çalışmasının küçük düşürücü bir davranış olduğunu düşünürlerdi. nişanlılarından biri gelince . lille Marie. Eğer fırsat bulsaydı. Misafir odanızda kalabilirim. oymalı büyük siyah . unutma. belirgin bir ilgi konusu yoktu. Danca'da bu kelime "küçük" anlamına gelir. O zamandan beri annemin yalnız olma fırsatından yararlanarak nişanlısıyla yattığını düşünürüm. kalacağı yer seçimine başladığı dakikalarda. Bildiğim kadarıyla mutluydu. Bebek evi hakkında sorular sorduğum gün. ev için istediği 5 000 pound'da ısrar etti.Bunun için Ann'a sormak gerekecek. hep birlikte çıkar. Annem bu keyifli ve masum yaşamının Mormor'un gelişiyle bozulmasını istemiyordu. Dengeli. sevgi ve muhabbet belirtir. Kıran kırana pazarlık etti. kendine bakmakla geçirirdi. Annemin çalışmaya başlamaktan söz ettiğini hiç duymadım. yüzüne o dönemin odası olan ağır makyajı yapar. Pauline Bonaparte'a ait olduğu sanılan dört direkli yatak Hampstead'e götürdüğü iki parçadan biriydi. bu hiç de sık rastlanacak şeylerden değildi. Uzun cumartesi ya da pazar gezilerine mutlaka katılırdım. Nişanlısıyla birlikteyken ne yapardı? Bildiğim kadarıyla konuşurlardı. Öyle de görünüyordu. Swanny'nin Mormor'un onu daha çok sevdiğini söylediğini hatırladım. Yine de geri kalanların üzerindeki yükü hafifletme niyetinde değildi. ama haftada bir kez. yumuşak. Nişanlılarından ikisinin otomobili vardı. Herkesi şaşırtmakta ustaydı. Kızlarından birine ya da bana sevgi göstermek istediğinde. ama yanılıyor da olabilirim. Parlak mavi gözlerinde o ünlü parıltı yanıp söndü." Şimdi sıra annemdeydi. Mormor'un babası Kopenhag'da sayısız mülk sahibi olduğundan ve kiracıları ödemeleri geciktirdiğinde. biraz "sevgili'yi çağrıştırır. Yıllarca haftada iki kez sinemaya gittik. ancak Đngilizce'den çok daha güçlü bir anlam taşır. yapılan teklifleri geri çevirdi. Bu sıfattan en çok Swanny yararlanırdı: "lille Swanny. Alışverişe çıkmaktan ve kuaföre gitmekten zevk alırdı. genellikle de sinemaya giderdik. Ancak daha önce "98"i satışa çıkardı. durumumuz iyiydi. Hiç ağladığını görmedim. Bugün aynı ev bunun kırk misli etse de 5 000 pound 1954 için çok iyi paraydı. harika yemek yapardı. Kimse ona kazık atamazdı. saçını tarar. Morfar'dan çok daha iyi bir tüccar olacağı kesindi. bizi gezmeye götürürlerdi. . Zamanının önemli bir bölümünü elbiselerini düzenlemek. Gittiği yerde bebek evine ne olduğunu bilemez. Tek başıma evde kalacak yaşa gelinceye kadar. O eski bebek evini garajına koyabilirsin. birkaç gün içinde de alıcı buldu. Kadın dergileri ve hafif romanlar okumak dışında herhangi bir merakı. Bir ay sonra Swanny ve Torben'in yanına taşındı. Mormor'un ölene kadar oturmak için Swanny'nin evinde karar kılacağını anlamıştık. Bugünkü inanışın tam tersine. bebek evi onun.
O dönemde Mormor artık çok yaşlı bir kadındı. . yetmiş beşinci doğum-gününe de az bir süre vardı. 1950'li yıllarda "nine öyküleri" modası daha başlamamıştı. Đlginç olanı. daha önce hiçbirimizin bilmediği bir hikâye anlattı. Annemle birlikte Swanny'nin evine gittiğimizde. . Yaşlılık yüzünü sarkıtmamış. Dancamın iyi olmadığını bildiğinden bana karşı düşünceli davrandı ve Đngilizce konuştu. Swanny'nin çocuğu yoktu. Morfar'ınkinden kat kat üstün olmasına karşın ağır aksanlı. kendinden memnundu. Yine de sık sık yeni öyküler çıkarmakta ustaydı. tam tersine kemiklerinin .Hayır. Öykülerinden bazılarının aile mitolojisine geçmiş olması doğaldır. tutuk bir Đngilizce. çünkü yirmi yıl sonra Mormor öldüğünde. Dickens'ın tüm eserleri ve albümlerin yanında defterler de geldi derken. hesaplı. bazen üzerine bile oturuyordu. Bana bakıp o sert tebessümlerinden birini gösterdi. Swanny bize geldiğinde ona eşlik etmedi. ama Mormor burada kızı ve damadıyla birlikte bir aile hayatı yaşadı. söylediklerini sık sık tekrarlaması kaçınılmaz oldu. özellikle kendi anne ve babası. Bazı şeyleri sakladım. Yaşlı kadınlardan çoğunun gizli tutmaya çalıştığı konuların hemen hepsinde açık sözlüyken. onlar eğlenirken yanlarında olmaya özen gösterdi. Günlüklerin yayımlanmasından. Swanny'nin evi büyüktü.Bunu ilk kez duyuyorum. dedi Swanny. genç kızlığından beri tuttuğu günlüklerini aldı. Ama hiçbir zaman Swanny'yle birlikte sokağa çıkmadı. kendi istediğinde onlarla birlikte oldu. Mormor sanki onların çocuğuymuş gibi davrandı. saatlerce geri gelmezdi. önümüzde geçit yaptılar demek istemiyorum. kitapların ne kadar güzel ya da ne kadar saçma olduğunu söylemenin moda olmasından sonra. Dickens'ın Danca'ya çevrilmiş tüm eserlerini ve o dönemde sayıları kırk dokuza ulaşan. Tüm yemeklerini onlarla yedi. Sadece geldiklerini biliyorum. Pek dürüstçe değil. Asta ve dizilerinin en çok satanlar listelerinin başında yer almasından.Kocam benimle çeyizim için evlendi. sakladığı tek bir şey vardı. yatağın. sarhoşluğuna rağmen ahlak değerlerine düşkün amca. Bizi hep şaşırtırdı. değil mi? Ben alıştım. Yazdığı sırada odaya birisi girdiğinde. Öyle sanıyorum ki. kendi hayat hikâyesini anlatırken çok az tekrar etmesiydi. daha da ötesi. Her zamanki gibi uyanık. masanın. Mormor'un Swanny'nin yanına taşındığında. tabiî size her şeyi anlatmadım ki. bir şeyler yazdığının farkına dahi varmadığını şaşkınlıkla karşılıyorum. Jutland'lı hizmetçi Karoline. akşamlan onlarla oturdu. Yani. hani Morfar'ın kardeşinin boşanmasını kabul etmeyen ve Nyhavn'da bir barda kafasına şişe fırlatan. Evet evet. aynı şekilde üst katta uzun saatler yalnız kalmaktan hoşlanırdı. Swanny defterleri evde buldu. içimizden kimsenin Mormor'un ne yazdığını merak etmediğini. bunu bilerek yaşamayı öğrendim. Bu düşünceye fazla üzülmüşe benzemiyordu. Sokağa genellikle yalnız ya da Harry Amcayla çıkar. . içine bir ayrı daire sığdıracak kadar genişti. hızla defteri ortadan kaldırırdı. Mormor birkaç yıldan beri Swanny'nin yanındaydı.masanın ve terzi elinden çıkma eski elbiselerinin dışında Mormor sadece fotoğraf albümlerini.
herkes öyle diyordu." Dördüncü bölüm . Çenesi küçüktü. dedi Mormor. senin. sonunda görünen ortasından derin mavi gözlerin baktığı. her şeyi yapabilirdi. Büyük bölümünü uydurduğunu sanıyorum. Üstelik neredeyse imkânsız şeyler anlatırdı. Kopenhag'a gelip yaşlı Kastrup'un kızıyla evlendiğinde 5 000 kronu olacağını duyunca ilk işi bizim eve gelip lille Asta'ya tatlı bakışlar fırlatmak oldu. Yoksa zavallı çocukları için çok sıkıcı olurlar. Mormor'un Mogens'in doğumuna şaşırması da aile mitolojimizde yer alan öykülerden biridir. Ibsen romanı gibi bir şey. o çok bilindik mavi bakışlarını tek tek hepimizin gözlerine dikti. . "Bu öyküyü daha önce anlattığı. lille Swanny. Şeytanca bir niyeti olmasa geçmişinin büyük bir bölümünü anlatmayacak olabilirdi. Örneğin Hansine'nin yemek masasını toplarken "Bizler soylu muyuz.Normal yoldan doğunca ne kadar şaşırdığımı tahmin edemezsiniz. Hatırladığı bir şey onu güldürdü. ancak o dönemde bizim bundan haberimiz bile yoktu. yoksa zavallı çocukları için çok sıkıcı olurlar. Bir adamın 250 pound için evlenmesi bana pek de inanılır gözükmedi.üzerindeki etleri eriterek derisini germişti. sesinde bana göre bir zafer titreşimiyle: . Becerikli bir mühendisti. . ilk kez hamile kaldığı. yoksa avam mıyız?" sorusunun 1920'li yılların Punch dergisinden alındığını çok sonraları öğrendim. haşin kahkahalar attı. günlüklerin bulunmasından önce ölmüş olmasına üzülürüm. yakışıklıydı. Yüzlerinden. Aptal bir kızı kendine âşık etti. bebeğin göbek deliğinden çıkmasını beklediği hikâyeyle.Nereden bilebilirdim? Uzun boyluydu. . Bazen annemin hiçbir şey bilmediğine. .Belki senin için değil. Çok önemli bir itiraf değildi. Mormor omuzlarını silkti. Öykülerden çoğu eğlenceliydi. . Bütün bunlar günlüklerde tabiî ki. zengin kocan ve güzel evin yanında değil. anlattığında da kendini hep savunmada göstermeyi becerdi. Asta'nın öykülerinden bazıları yalanlandı.Beş bin kron. Annem çeyizin ne olduğunu sordu.Çok fazla bir şey değil. şimdi de tekrar etmeye başladığı hikâyeyle birlikte değerlendirmek lazım" diye düşündüm. 250 pound kadardı. ama gizlemek için kahverengi bir sakal bırakmıştı. Kısa bir süre. kimileri de korkunç.Yaşlı birinin söyleyecek yeni bir şeyi olması güzeldir. bazıları şaşırtıcı. Mormor'un da söylediği gibi: "Yaşlı insanların anlatacak yeni bir şeyleri olması iyidir. çizik çizik bir deriyle kaplı kemiklerdi. Mormor'un söyledikleri genellikle böyle olurdu. Ama onun için çok fazlaydı. ne annemin ne de Swanny'nin duyduklarının bir kelimesine bile inanmadıklarını anladım.
yakında paraya ihtiyacımız olacak. Kızı Vibeke ya da Dagmar olarak vaftiz ettirmeye zorlasa da ben ona hep Swanhild diyeceğim. ne fark eder? Sadece Norveçlilere karşı bir sürü aptalca önyargısı ve düşüncesi olduğu için. Kimse kimseyi bir başkasının istediği isimle çağırmak durumunda değildir. Svanhild. Hansine ve ben kendi başımıza iyiyiz. ancak atlar kızın güzel gözlerine baktıkça ayaklarını kaldırmayı reddetti. Rusya'da işler daha da karışıyor. Gudrun kralla evlendi. Vi havde fortalt Drengene at det vilde blive mfrkt -Lcererne giver dem ikke altid de rigtige Oplysninger. kralın yerine oğluyla evlenmesi konusunda razı etmeye çalıştı. Svanhild'i kandırmaya. Jormunrek oğlunu astı. Çocuklara havanın kararacağı söylenmişti -bu öğretmenler de her zaman doğru bilgi vermiyorlar. Oğlanlar.saa de var meget skuffede over at det var bare Tusmfrke og at det ikke varede lœnge. Svanhild kralın sarayında büyüdü. bebeğin adını beğenmeyecek.hava biraz gölgelenip tutulma da kısa sürünce düş kırıklığına uğradılar. Svanhild'i de atların ayakları altında ölmeye mahkûm etti. Dün güneş tutuldu. Gençken romantik biriydim. Ne var ki kötü uşak Bikke. o olmadığı zaman daha da iyiyiz.30 ağustos 1905 Đgaar var der Solformfrkelse. Bunun bir Norveç adı olduğunu söyleyecektir. Oğlu Randver'i göndererek Svanhild'in kendisiyle evlenmesini istedi. Daha sonra korkunç intikamlar alındı. Swanhild diyeceğim. Bikke kızın gözlerini bağladığında artık hiçbir güç atları durduramadı. Norveç adı. Đlk olarak. ama kocamın hiç dönmemesini tercih ederdim. Svanhild durumun farkına varınca da Jormunrek'e nişanlısının kendisine sadık kalmadığını söyledi. Gudrun ve Sigurd Fafnersbane'nin kızıydı. efsanenin bir yerinde de ortaya Wotan çıktı. ama dalgalar onu Kral Jonakr'ın hüküm sürdüğü ülkeye sürükledi. Bütün bunlar o kadar eski ki. kıza Vibeke adı takmak isteyeceğinden eminim. Para gönderdiğinden beri kocamdan haber alamadım. Yaşlı ve çirkin anasının adını vermek. parayı da Swanhild'in doğumundan önce göndermişti. Gudrun ikinci kocası Atle'yi öldürdüğünde boğularak ölmeye çalıştı. Aslında paranın dışında. Berlin'de kolera var. kız kabul etti ve kralın ülkesine gitmek üzere kralın gemisine bindi. Küçük bir kızken Volsunga Saga'yı okuduğumdan beri bu ismi sevdim. daha sonra da güçlü Kral Jormunrek'in hayranlığını kazandı. Holger Amca'nın sık sık . bebek. şimdi de Yahudilere karşı ayaklanmalar başlamış. yabanî adamları uysallaştıran güzel kızlara bayılırdım. Onu sevip okşadığımda. evet doğru. meme verdiğimde. Önemli değil.
tekrarlamaktan hoşlandığı cümlesiyle. Bu benim yaptığım bir şey değil. Sorarım size! Sonunda hiç kimseyi sevmediğim sonucuna vardım. Hackney and Kingsland Gazette'de yazanları okumam için yalvardı. Her neyse. yine de iyi olmalı. parlak bir çocuk olacağından eminim. Gazeteyi okumasını yasakladım. Terazi bu evin sahibine ait. Bunu gerçekten yazmak istiyorum. Geliyorum! 15 ekim 1905 Navarino Caddesi'nde karısını öldüren adamın duruşması başladı. kalın kafalı dedikoducu hizmetçiler ya da nerede olduğu bilinmeyen kocalar da yok. hem Đngilizce hem de Danca okuyabiliyor. bu da beni biraz korkuttu. "eski çağların sisleri arasında kaybolmuş. Böyle bir duygusuzluk bana doğru değil gibi görünüyor. memelerim süt dolup da beni rahatsız etmeye başladığında ağlıyor. istediğimi yaptığım. O insanları tanımadım. Orada gürültücü okul çocukları ya da ağlayan bebekler -Swanny'den yakındığımı sanmayın. yüreğimden geçenleri bilse beni öldürebilir. onlar hakkında bir şeyler okumaya da niyetim yok. pound ve onsla tartıyorlar. sanırım benden korktu. Babama ve Frederikke Teyze'ye gelince. Yine para gönderdi. Hep doğru zamanda. Buna sevgi denemez. bir 500 kron daha. beni öldürmek isteyen bir el olduğunu düşündüğüm o ilk gece sona erdi. kendim olabildiğim. ama yapabileceğim bir şey yok. olan bir şey. Evet. ama tabiî ki okumayacağım. Evlendiğim gün. Kadınlar evlenince. bu dünyada hiç kimseyi sevmediğimi söylerdim. Rasmus hakkımdaki her şeyi. arkadaşlık etmeye zaman bulamaz. hiçbir anlam da ifade etmiyor. Swanhild üst katta ağlamaya başladı. canımı sıkıyorlar. Gerçekte sevgi. çünkü bir ay önce eczanede tarttırdığımızdan çok daha fazla görünüyor. Onunla gurur duyuyorum. burada kiloyla değil. Okuldaki arkadaşlarımın hepsini kaybettim. Bu son kelimeyi yazdığımda. O kadar öfkeliydim ki. Biraz sonra onu Mogens'e bir şeyler okuması için yalvarırken yakaladım. Dokuz pound." 1 eylül 1905 Bu sabah Hansine ile birlikte Swanhild'i mutfak terazisinde tarttık. Bu ülkeye gelmeden önce konuştuğum bir kadın bana en iyi dostunun kocası olduğunu söylemişti. ama onlarla birlikte olmaya can atmıyorum. Hansine'ye de bu evde o insanlardan ve duruşmadan söz etmemesini söyledim. canımı çok acıttığı. çünkü bundan bir kaç hafta önce kesinlikle dürüst olmamı isteyip sorsalardı. evlenip ayaklarının altından çekildiğimde rahatlayıp içlerini çeken yaşlı insanlar. Aslında. Onu seviyorum. kocamı sevdiğimi sanıyordum ama bu sevgi beş dakika bile sürmedi. onlar da evlendi. iki ons bana değişik geliyor. Sadece yirmi beş yaşındayım ve dürüstçe hiç kimseyi sevmediğimi söyleyebilirdim. Rasmus'un sağlıkta olduğunu biliyorum. Her şeyi. Hansine bütün hikâyeyi büyülenmiş gibi izliyor. sesini çıkarmadı. Oğlanlar sokakta kaybolur ya da hastalanırsa endişeleniyorum. artık . onlar. o benim hayatımdaki en güzel şey.yok. Çünkü orası benim özgür olduğum. istediğimi düşünüp rol oynamadığım tek yer.
Elimi öpecek bir erkek tanıdığım da yok ya. gerçekten şaşırtıyorsunuz. Hiçbir zaman tanrıya inanmadığımı (görüyorsunuz. parmağınızdaki yüzük annenizin mi? Danimarka'da nikâh yüzüğümüzü sağ elimize takarız. Çok dindar (Đngilizceme gülmekten hiç vazgeçmedi) ve St. Adımı telaffuz ediş biçiminden nefret ediyorum. Parayı elime alır almaz Matthew Rose'un dükkânına gittim. Mrs. Her neyse. dedim. Swanny'ye elbise dikebilmek için gerekli malzemeyi aradım. Đnsanın sağ eli soldan hep biraz daha büyük oluyor. . Şaşırmıştan çok. Önce Swanny'nin ne zaman vaftiz edileceğini öğrenmek istedi. Westerby.güvendeyiz. Konu sadece ben olsam aldırmazdım. Sağ elim bebeğin başının altındaydı. Dikiş diktiğim için günlerdir bu deftere yazmadım. beni şaşırtıyorsunuz. dedi. . dedim soğuk bir sesle. etmesini de beklemiyordum zaten. dedi. bu yüzden vaftiz ettirmeyeceğimi söyledim. küçük "t" ile yazıyorum). En kötüsü de elbisesi paket kâğıdı gibi. Bir kere çok tombul. Gibbons ziyaretime geldi. değiştirirdim. ama burda herkes böyle söylüyor. sonra ısrarla elime bakmaya başladı. 'Tanrı'ya inanmıyorum" dedim. oysa kötü bir baba bile kızının bebeklerini öldürmez. kalın bir iple ortasından çok sıkılmış bir pakete benziyor. "Bütün bunlara inanmıyorum. Sonra elimi Swanny'nin yumuşak saçlarının altından çektim ve elimi sanki bir erkeğe öptürmek istermiş gibi ileri götürdüm. Eğer insanların arkanızdan konuşmalarını istemiyorsanız. Gözlerini kaldırdı. . Öyle sanıyorum ki buraya sadece gerçekten bir kocam olup olmadığını görmeye geliyor. kahverengi ve buruşuk.Sağ elinizde." Olamaz. O kadar düz ki. parmağımda yukarı aşağı kayşa da yüzüğü sol elime taktım. insanların saygıdeğer olmadığımı sanmalarının çocuklarıma bir yararı olmaz.Sizin yerinizde olsam. uzun geceliklerini işliyorum. Bugün öğleden sonra Mrs. ama çocuklarımı da düşünmem gerek. onu sormaktan hiç vazgeçmedi. Mrs. içinden kahkahalarla gülmek gelir. belinden aşağısını da öylesine aşağı itiyor ki. açgözlü bir meraklıya benziyordu. sanırım buna alışmam gerekecek. Gibbons'ın elime bakmaya başladığını gördüm. Kucağımda Swanny olduğundan yüzüme şaşkınlıkla baktı. sol elimi de hafifçe göğsünün üzerinde tutuyordum. . Philip'teki papazlarla arası çok iyi. kirayı ödeyip istediğimiz kadar güzel yemekler yiyebiliriz. Parmağınızda nikâh yüzüğü göremiyorum.Sizler tanrının sevgi dolu bir baba olduğunu söylersiniz. hepsi de papazların ve rahiplerin uydurması. dedi. istediğini verdim. Yenilgiyi kabul etmedi. giydiği korse belinden üstünü yukarıya. Yüzük sol parmak için çok bol. Noel için semiz bir kaz ve kransekage yapacağız.
Hansine'yi çarşıya gönderip malzeme aldırdım. Beş parmaklı altın sarısı yaprakları olan. 23 ekim 1905 Sonbahar gelince. akşam yemeğinde hepimiz bezelye çorbası içtik. Böyle bir şey olamaz. Bana inanmadığını belirtmek için küçük bir kahkaha attı. bir fotoğraf bile gönderilmediğini düşündüm. Vest-er-bew diye okunuyor. bir gün çocuğun olduğunu düşünüp. Bir rüya görmek istemiyorsan. dedim. Thorvaldsen'ler Oluf adına bir anma töreni düzenlemiş. Böyle bir durumda. burada bulunmaması gereken bir satır gördüm. Aynı harflerin bu kadar değişik biçimde söylenebilmesi gülünç. Hepimiz değil tam. ama tersinin doğru olduğunu gördüm. Georg Stage'dekilerin çoğunun cesedi bulunamadı. bir yere saklanıp bana gösterilmediğini. ama ağlamaktan yastığım ıslandı. ertesi gün kaybettiğinde. Peki ama. Anlaşılan rüyaların gerçekle fazla bir ilgisi yok. Swanny'nin yanımdan kaçırıldığını. Đşe yaradı. Yine de sis bana bezelye çorbasını hatırlattı. insanların onu bezelye çorbası diye adlandırmaları hiç de şaşırtıcı değil. Denizde cesedini bulamadılar. Bu. on beş yaşında bir çocuğun kaybı dayanılmaz bir şey. hiç olmayacak. Aslında böyle yaparak düşündüğüm şeyin rüyama gireceğine inanırdım. rüyamda Rasmus'un geri dönüp hep birlikte Avustralya'ya gideceğimizi söylediğini. Gökyüzü dün çok soluk bir maviydi. Buraya geldiğim günlerde kendime Hootha Park'a gitmek istediğimi söylerdim. uykuya yatmadan önce o konuyu çok fazla düşünmenin işe yaradığını öğrendim. kim okuyacak ki? Her şey Danca. dikenli elmaya benzer meyve taşıyan ağaçlara bayılıyorum. buradakiler için de Danca'nın Hoisan'dan farkı yok. Çok az kişi benim gibi düşünüyordur. Danimarkalı olduğumuza göre. 14-15 yaşındakilere deniz askeri olmayı öğretmek bana göre doğru değil. ama kayınları çok özledim. Burada sis çok yoğun ve sarı. benim de uysal bir kuzu gibi söyleneni yaptığımı gördüm. Kömür yakılmaya başlandı.Yazdıklarımı okuyunca. on altı yaşındaki kızları ev kadını olmak için eğitmekten de kötü. Đngiltere'ye geleli beri tek bir kayın ağacı görmedim. nasıl oluyor da Đngiliz adına sahibiz? Đngilizce değil. ama çocukları denizde savaş için eğitmek. hani Đsveç'te oturduğumuz sırada domuz kemiği ve sarı bezelyeden yaptığımız. onunla aynı fikirdeyim. geriye bir ceset bile kalmadığında neler hissedeceğimi düşünemiyorum. Swanny hâlâ anne sütü alıyor. oranın adının Hyde Park olduğunu öğrenince şaşkınlıktan ağzım açık kaldı! Yabancıların yanında Hootha demediğim için şanslıyım. 25 ekim 1905 Dün Frederikke Teyze'den mektup geldi. çok daha yersiz sorularla dolu yeni bir ziyaret. ama sis bu sabah geri döndü. Mrs. ama akşam olduğunda oturma odamdaki şöminedeki kızıl korları çok . Bu kadar çok kömür ateşinden çıkacak dumanın sisi daha da artıracağı doğru. iki aydan beri ilk defa. yapraklar renk değiştirmeye başladı. Gibbons'tan çok daha meraklı.
en güzel ve en çok sevdiğim faaliyeti gizlemem gerektiğini düşündükçe keyifleniyorum. inansa da kurtların yanında kutup ayılarının da gelip gelmediğini soracaktır. kapıyı kilitledim. geldim. Ne herhangi bir haber ne haftalardır bir satır. Stockholm'deki kadar soğuk değil. Ona Ken demedikçe cevap vermiyor. Gibbons ne yapardı acaba? Açlıktan ulurlardı. Đnsanlar bebek yanağının gül yaprağına benzediğini söylerler. Ben Ken demedikçe Knud benimle konuşmuyor. Hepimiz aynı olamayız. Sonunda. bir gece böyle geliyor işte. oturma odasının kapısı yıkılırcasına açıldı ve içeriye kocam girdi. dedim. ömrün boyu unutamayacağın bir tokat yiyeceksin" dedim. Mrs. Benim gizli ilişkim sadece bir defterle! Başka bir kadının birlikte olduğu adamdan kocasının haberdar olmamasını istediği gibi. Ne kadar zarif bir teşrifatçı olurdu! Her neyse. Bana inanmayacaktır. ben de kocamın defterim hakkında mümkün olduğu kadar az şey bilmesini istiyorum. "Gizlilik şimdi başlamak" diye düşünüyorum. her ikisi de büyük bir tutkuyla sigara kartonu topluyor. tertemiz. Bunu düşünürken -bir de tabiî Rasmus'un oğullarının sigara kartonu koleksiyonuna yapacağı katkıyı. günlük yazmıyordum." Cevap vermedi.Beni gördüğüne fazla memnun olmamış gibisin.seviyorum. Clegg tarafından yıkanmak için çamaşır teknesine atıldığını bir düşün. Ayağa kalktığımda elimdeki dikiş yere düştü. Đşte. ama buna inandıklarını sanmıyorum. tok ve derin uykuda. benim tutkumsa bu defter. Knud" dedim. Hansine kapıyı açmaya gitti. üşümeme rağmen vücudumun sıcaklığı onu ısıtıyor. Baba disiplinine ihtiyacı var. meyve kadar pürüzsüz ve serin. bir gece ipe serdiğim çamaşırlarımı yediler. ellerimde eldiven. Yukarıdan aşağı süzdü. Hava daha soğumadı. meyve kadar diri.ön kapı iki kere vuruldu. Çok kar yağdığı gecelerde kurtların dağlardan indiğini söylesem. Knud'un denizci elbisesini yamıyordum. Saçları nikâh yüzüğümün altını gibi. Hansine'den şömineyi yakmasını isteyebilirim. Hava çok soğuk. dedi. Aslında biliyorum. "Şuraya bak. "bütün bunların pazartesi günü Mrs. birazdan tiz çığlığını duydum. Diğer kadınların yasak bir ilişkiyi sakladıkları gibi. Pırıl pırıl. bense böyle bir ad kullanmayı kesinlikle reddediyorum. ondan beri kavgalı gibiyiz. gözlerini bile çevirmedi. ama hemen oturma odasındaki ateşin ne güzel yandığından. Başka bir erkek öteki kadınların tutkusu. Bana cevap vermezsen. Bebek yanağı erik gibi. oğlanların odasında yazıyorum. odanın taze ekmek kadar sıcak olduğundan başlayacaktır. bu kitaplardan okudukları bir şey. ayaklarımda da Frederikke Teyze'nin neredeyse yüz yıl önce benim için yaptığı ısıtıcı var. . Hiç olmazsa adama bir öpücük verebilirdin. Pantolon cepleri sigara kartonu dolu. değil mi? Swanny şallara sarılmış kucağımda yatıyor. aynı zamanda hem sert hem de yumuşak. . 2 kasım 1905 Bu satırları üst katta. Dün akşam oturma odasındaydım.
O sırada şaka yapıyordu. O durumda başka ne yapabilirdim ki? Gerçekten de yakışıklı. güldüm. dedi. Hammel. Geçen yıl beş bin tane yapmışlar. . değil mi? Dışarısı buz gibiydi. ben de onu. babasına koyu mavi kusursuz gözleriyle baktı. Ön kapıyı ardına kadar açtı. içeri girdiğimizi duyup uyandı. o an bana bir kürk getirdiğini düşündüm. içeri girdim. Ne sevimli! Uyuyordu. dedi. üç beygirlik otomobillerin ülkesine gideceğimizi söylemesini bekledim. . her şeyin Đngiliz olanını sever. hiç kürküm olmayacağını bilsem de.Bana sormadan karar verdiğin için teşekkür ederim. Bütün bu saçmalıkları.Sen ve ben hariç. Bir şey söylemek istediğini ya da "şaka" yaptığı zamanı iyi bilirim. neler getirdim. dedim ismi Đngilizce telaffuz etmeye çalışarak.Gel de bak. Đçimdeki küçük ürpermeyi unutmuştum. "Beş bin araba" dedim. dedi. yüzünde bana karşı hiç göstermediği bir hayranlık vardı. Sanırım görsem iyi olacak. Kaldı ki at arabalarının çarpmaması için köşeye de bir de gaz lambası yerleştirmişti. "Otomobil" dedi.Çok güzel. parmağıyla sokağı gösterdi. Danimarka malı. Amerika'da öyle diyorlarmış. Mogens ve Knud için oyuncak aldığını düşündüm. . dedi tuhaf tuhaf gülerek. Bu aşk değil. Öyle aptalım ki. toparlanıp hep birlikte Amerika'ya. Asıl istediği Amerikan malı olan birine. dedi. o yüzden her şeyi gördüm. bir an için bize hediye getirdiğini. görünürde hiçbir şey yoktu. . daha çok açlık gibi bir şey ama nasıl adlandıracağımı bilemiyorum. Onunla beraber hole çıktık. hiçbir zaman da öğrenmeyeceğim. Evin tam önünde sokak lambası var. "yolun kenarında bile gidemezsin". Dürüstçe söylüyorum. paltosunu bile çıkarmadan motor gibi anlatmaya başladı. bu açık renk saçları da kimden almış? diye ekledi.. Bunu neredeyse unutmuştum. dedi ve. beni öptü. .Bütün Danimarkalılar açık renklidir. Oldsmobile mi ne. bu arada "oleo lokomotif". -Adım Swanhild koydum.. ona sahip olmak. söyledikleri o kadar saçma ki. dedim. bir sürü başka isimden de bahsetti. Bir süre eski aynı nakarata dönmesini.Başımı kaldırdım. Motorlu bir araba. anlatmak istediği ciddi bir şey yoktu. "motor" ve "dlamote" falan dedi. . Tekerleklerinde bisiklet gibi çubuklar olan büyük bir araba. Kürk manto özlemim de hiç bitmeyecek. Harika bir şey. DurBiraderler ve James Ward Packard adında bir adam hakkındaki gereksiz laf kalabalığını sonuna kadar dinledikten sonra kızını görmek isteyip istemediğini sordum.
sonunda da kendini keyifsiz hissedip rahatlamanın ne olduğunu hiçbir erkek anlayamaz. Şimdi. Düşündüğümü en iyi belirten kelime bu. Benim onu tanıdığım kadar o da beni tanır. Dün Guy Fawkes Günü'ydü. hayat bu. Bu sadece benim için değil. Burada kısaca "Ateş Günü" de diyorlar. daha iyi olurdu" diye düşünüyorum. Tek yapabileceğim. Hayır. Çocuğu olacağı için biraz sevindiğini ya da biraz üzüldüğünü söyleyen bir kadına rastlamadım. kendi kendime sadece gerçekleri yazma sözü verdim. Đngilizler her şeyi başkalarından değişik yapmaya meraklıdır. Sanırım kadının hissettikleri içinde buna benzer başka bir şey daha yok. zavallı Mor'un adı bile söylenmiyor. Saatten saate. bazıları için de en güzeli olabilir. Yarın Rasmus'un doğum günü. cesur ve güçlü olup para kazanmamızın da bir önemi yoktur. bir ay daha olmasına rağmen. Sadece biraz gecikti. şükürler olsun. Ama kızın bize benzemediği konusunda başka bir şey söylemedi. bunu yapabilirim. inanılmaz bir sevinç ya da büyük bir darbe. sonra dakikadan dakikaya beklemenin. kocalarımıza sadık olmakta. "Đnsanın sevgi dolu. Şimdi bunun imkânsız oluğunu anlıyorum. böyle bir şeyi bir kadının işleyebileceği en büyük suç olarak gördüğümü bilir. Bir kocaya seni hamile bırakmadığı için hediye almak da ilginç. otomobili nedeniyle ona âşıklar. Rasmus onlar için her şey. sigara kartonları. her zamanki gibi münakaşa ettik. bunu duyduğumda. iyi bir kocası olsa. para kazanması gerekmez. Rasmus'un yanından ayrılmıyorlar. Bir çocuğu olacağını bilmek bazı kadınlar için dünyada olabileceklerin en kötüsü. ama şimdi her şeyin düzelmesi nedeniyle ona bir armağan alacağım.Fikrini sorabilmem için burada olması gerektiğini söyledim. Başlangıçta unutmuş görünmeyi düşündüm. ama yanlış alarmmış. Saint Nicholas Yortusu'nu kutladıklarını sandım. büyük bir bebek yapıp yakıyorlar. Beşinci bölüm . duygularım konusunda dürüst davranmak. Norveç kralı seçildi. 6 kasım 1905 Bu günlüğü yazmaya başladığımda. ama ne yapalım.duyduğumda hiç şaşırmadım. Bizim onurumuz burada. lekesiz. 5 kasımın Đngiltere kralını havaya uçurmak isteyip de asılan biriyle ilgili olduğunu -papazdan. umutlanmanın. ateş yaktık ama bir Guy Fawkes'umuz olmadı. güçlü olması. Hurraa! Danimarka Prensi Karl. Lekesiz olmamız gerekir. umudu kırılmanın. genellikle de felaket. gariptir. Biz kadınların erkekler gibi cesur. Rasmus oğlanlara havaî fişekler getirdi. Đki gün boyunca hamile olduğumu sandım. bunun ortası yok. ya sevinç ya da felaket. ona ihanet etmeyeceğimi. herkes için imkânsız. Gelecek yıl onlara bir Guy Fawkes yapmaya söz verdim. Niye asmıyorlar ki? Galiba yakmak daha heyecan verici. saf. duygularım ve inandıklarım konusunda dürüst olabilirim.
annesinden çok daha güzeldi. Morfar'dan bile daha uzun ve göz kamaştırıcı bir sarışındı. Annem altı yaş daha küçük olmasına rağmen. yirmi iki yaşındaki mavi gözlü bu genç Ecuador ya da her neresiyse yalnız gitmek zorunda kalmıştı. Ken eski fotoğraflardaki amcalarından birine benzer. Anlaşılan Swanny'yi görür görmez âşık olmuştu.Mormor'un en sevdiği öykülerden biri de Swanny'nin flörtüydü. onun gibi kısa ve tıknaz olmasına karşın yakışıklıydı. Torben Rjaer tıpkı şarkıda olduğu gibi. Frederikke Teyze'nin oğlu ve gelini Holbech'lerin yanına göndermişti. Gözleri koyu deniz mavisiydi. Annem hemen hemen aynı vücut yapısına sahip olmalarına karşın. o kadar sakin. Swanny kusursuz bir Danimarkalıydı. Düşünün bir kere. ağırbaşlı Swanny'nin yanında çocuk gibi dururdu. kahverengiye dönerdi.. Ama Swanny. Torben duygularını göstermemeye alışmıştı. Mormor bu hikâyeyi çevresinde dinlemeye hazır herkese anlatmaya bayılırdı. Buraya tayin olduğunda evlendiler. Özellikle sözünü . Mormor'un anlattıkları karşısında tepkisiz kaldı. O dönem. kedi yeşilinden açık maviye varan gözleri vardı. Torben'e bir gün gibi gelmiş. her neresiyse oraya gelmesini istedi. bu romansa inanmakta güçlük çekerdi. derdi Mormor. On dokuz yaşındaki Swanny en sevdiği ağabeyinin Birinci Dünya Savaşı'nda ölmesinin etkisinden kurtulamamıştı. Güney Amerika'da ikinci kâtiplik yaptığı büyükelçilikten izinli dönmüştü. onun deyimiyle "iyi evlilikler" yapmış olsa da babam genç yaşta ölerek annemin evliliğinin tadını kaçırmıştı. Swanny. üstelik Güney Amerika'ya gitmek aklının ucundan bile geçmiyordu. Kendi öykülerini Swanny ve artık Danimarka Büyükelçiliği'nin kır saçlı soylu görünüşlü ataşesi olan Torben'e bile anlattığı oldu. Ya da belki tipik kuzeyli demem daha doğru olur. kalabalık odanın öte ucunda bir yabancı gördü. mektupları görmesem de güzel olduklarını biliyorum. Her ikisi de o kadar kibar. Genç bir diplomattı. Yıllar önce. Zaten Swanny. oğluysa babasını andırıyordu. görkemli yaşadıkları ve para harcayabildikleri Padanaram dönemiydi. Quito'ya mı yoksa Asun-Clon mu. Hepsinden. kızlarının her ikisi de. Romans dediği bu ilişkiden büyük bir gururla söz ederdi. Danca'yı ana dilleri gibi akıcı konuşmalarına rağmen ne Swanny ne de annem yetişkin oluncaya dek Danimarka'ya gitmemişti. Hepsinin kızıl ya da koyu kahverengi saçları. Kimse böyle mektupları annesine göstermez. kendisiyle birlikte Güney Amerika'ya. Đki gün sonra evlenme teklif etti. Yıllarca ona o birbirinden güzel aşk mektuplarını yazdı. Mormor kızını biraz açılması için Kopenhag'a. Güneşte kaldığında kızarmaz. Torben de konuklardan biriydi. Dorte adlı bir kızın düğününde nedime. Ken Dayı ve Mormor da birbirlerine benzemiyordu. Aralarında hiçbir benzerlik yoktu. aradan on sene geçmişti. ondan çok daha uzundu. o kadar iyi giyimli ve o kadar orta yaşlıydı ki. . Ne romans! Swanny ve Torben'i görenler.. çünkü evlenme teklifi karşısında şaşkına düşen Swanny bunu ciddiye bile almamıştı. çilli olmak ve güneşten kızarmak eğilimindeydiler.Ama kızım Swanhild'i hiç unutmadı.
Bu davetleri diplomat olduğu için mi vermek zorundaydı. Eğer bilmiş olsalardı. O partilere ya da bazılarına giderdim. ama bende bıraktığı görüntü hep ayakta ya da Madam Recamier gibi boylu boyunca uzanırkendi. Sanırım başı olduğu gibi kalmış. bütün o öyküleri anlatan kadının Asta'daki Asta Westerby olduğunu sonradan anladıklarını. Yeterince akıllı ve zekiydi. çok sonraları hikâyelerden büyük bir bölümünü günlüklerde okuduklarını düşünürüm. Onlardan biri bana Dancasının da tıpkı Đngilizcesi gibi çok ağır ve çok aksanlı olduğunu söylemişti. onu farklı biri. Vurgularını anlattığı . odasında kalmasını ya da hiç olmazsa erken ayrılmasını istediklerini. Artık saçından biraz daha az beyaz olan yüzünde pudra dışında makyaj yoktu. broş ve gözlerin uyumu ona yakışmaktan çok karşısındakini rahatsız eder gibiydi. eğer istersem onu belli bir koltukta oturur gördüğüm sahneleri de gözümün önüne getiriyorum. O insanlardan bazıları partilere orada Swanny'nin annesini göreceklerini bilerek gelirlerdi. O zamandan beri o insanların da geriye baktıklarını. Đnsanlar ona bir iskemle getirmemeyi öğrenmişlerdi. Willow Caddesi'nin en şaşaalı döneminde. yoksa parti vermeyi sever miydi. Sanırım. genellikle de mika ve altına monte edilmiş mavi bir kelebek kanadını takarak çevrecilerin kaşlarını çatmalarına neden olurdu. Ufacıktı. buna rağmen altın yerine gümüş saçlı. her ikisi de doğru. çünkü Mormor'un korunmasız ya da duygusal olduğunu hiç görmedim. daha dikkatli olur. doğrusu hâlâ bilmiyorum. bence grubu yöneten de oydu. 1960'ların Hampstead'inde Swanny ellilerinin sonundaydı.ettiğim o günlerde. bunu onu incitmeden nasıl söyleyeceklerini bilemediklerini anlatmıştı. Her zaman en heyecanlı grubun içindeydi. Mormor o partilere bayılırdı. vücudu yaşlandıkça çekmişti. Ne de olsa köşelerinde oturup yakalayabildikleri herkese hastalıklarından bahseden sarsak ve geveze büyükannelerden değildi. Neden seksenindeki hanımefendilerden beklendiği gibi yorulmazdı? Neden akşam dokuz olduğunda uyuması gerektiğini hiç söylemedi? Hiç yorgunluktan bahsetmedi. hoşlandığım biri de vardı Daha sonraları o da benden hoşlanmaya başladı. Elbiseleri sanki parfüme batırılmış gibi Coty'nin L'Aimant'ı kokardı. Zaman zaman davetlere o günlerdeki nişanlısıyla katılan annem bir keresinde bana Swanny ve Torben'in partilerine Mormor'un katılmamasını tercih edeceklerini. bence onun buna ihtiyacı yoktu. Willow Caddesi'nde tanıştıktan. Swanny ve Torben bir sürü davet verirdi.Neden? Ayakta durup benimle konuşmaktan yoruldunuz mu? derdi onu daha yeni tanıyan genç adama. O ünlü broşlarından birini. Tabiî hayatı boyunca oturduğu olmuştur. "Eğer akıllı olsalar. vücudu büyük kafasına küçük geliyordu. Broş aynı maviden olan gözlerinin rengini ortaya çıkarırdı da. ki öyleydiler. . üstelik Torben'in yardımcılarından olup içki dağıtımında ve konuşulacak konu bulmada imdadıma yetişen. Davetliler arasındaki Danimarkalılarla Danca konuşurdu. hiç yorgunluk belirtisi göstermedi. bir yıldız olarak görürlerdi" diye düşünüyorum. eski bir sikkenin üzerindeki imparatoriçe kabartması gibiydi ya da Wagner'in ilahelerini andırırdı. Mormor'un ihmal edilebileceğini hiç sanmıyorum. hemen yolun üzerindeki üniversitede okuyordum. daha terbiyeli. Swanny'nin annesi de eğlenceliydi. ama bu bambaşka bir öyküdür. "Onu incitmeme"yi ben "onu öfkelendirmemek" olarak aldım. Onu en ilginç kılan şeylerden biri de hiç oturmamasıydı. O partilerde bütün gece boyunca ayakta durduğu kesin. Muazzam bir enerjisi vardı. daha saygılı davranırlar mıydı? Belki de hayır.
onu eve götürdü. Şimdilerde koca bir adam olmuştur. Kadının mutlu bir evliliği vardı ama çocuğu olmuyordu. küçük çocuğun güzelliği ve cana yakınlığı hemen Sigrid'i etkiledi. Söylemem gereken. Onun sevdiği dramaydı. ne kadarının abartılı ya da uydurma olduğunu bilmediğimdi Daha önce de belirttiğim gibi Mormor gerçek bir romancıydı sadece romanlarını altmış yıllık bir dönemi kapsayan günlüklere yazmıştı. ama umutsuz karmaşaları başsız sonsuz dramlarıyla ıslak bir mürekkepbalığına benzeyen gerçeğin onu tatmin etmediğine inanıyorum. sevgilisine yanlışlıkla zehirli mantar yedirip öldüren kuzininden ve Odense'deki yetimhaneye giderek evlat edinmek üzere kimsesiz çocuk arayan bir akrabasından söz etmişti.öykülere uydururdu. ardında dul bir kadın ile dört çocuğunu bırakmıştı. oğlanı evde tuttu. insanlar Sigrid ve kocasının yerinde olsalar neler yapacaklarını anlattılar. Yine de Sigrid onu bağışladı. evlat edinmek istediğiniz çocuğu seçer ve götürürdünüz. . Çocuk kendi oğluydu. En sevdiği cümlelerden biriydi. Burada küçümseyici bir tavırla "metresi" diye ekledi. anlattığım Sigrid'in bir kardeşi. canlılık ve güçtü. (Mormor hikâyenin burasında bir ara vererek Andersen'den ne kadar nefret ettiğini. O dönemde bunu yapmak oldukça kolaydı. Mormor'a göre. daha sonra kocası ona gerçeği açıkladı. Odense'ye yaptığı iş seyahatlerinden birinde tanıdığı başka bir kadından olmuştu.Kuzinim oğlanı görür görmez âşık oldu. derdi.) Yetimhane yöneticileri uysal Sigrid'i belirli bir çocuğa götürdü. Evlat edinme öyküsünün de varlıklı bir kuzininin başından geçmiş olması gerekir. Kesinlikle emin değilim. sonunda kocasıyla birlikte evlat edinmeye karar verdiler. Mormor'la gerçek hep heyecan verici oldu. Gözlerini insanların yüzlerinde. Willow Caddesi'ndeki partilerden birinde. bütün bunlar boştu. bir gelişme ve bir de son kattı. Daha sonra yıkıcı bir bakışla ekledi: Zaten kolay sevmem. evlat edindiler. Her şeyi ayarlamış. hiç değilse benim kulağıma öyle geliyordu. 1880'li yıllarda Amerika'ya göçen uzak bir akrabası. Bu hikâye daha sonra olacakları değerlendirmek bakımından önemlidir.Ben sevmezdim.Belki de çocuğu sevebilirdim. dedi Mormor. 1929'daki ekonomik krizden sonra başka bir kuzeni. şakağına tabancasını dayayıp intihar etmiş. Ahlak tartışması hemen alevlendi. Bu kelime Mormor için ihtişam ve günah çağrıştıran bir sözcüktü. nasıl doğduğunu bilmek. Mormor sözün burasında parlak mavi gözünü dinleyicilerin arasındaki erkeklerden birine dikti: . Mormor gerçeğe bir başlangıç. Sigrid'in kocası onu Mormor'un annesinin hayranlık duyduğu Hans Andersen'in doğduğu Fyn Adası'ndaki Odense Yetimhanesi'ne götürdü. . yumuşaklık ve acıma. dedi bir kadın. Öykülerinden çoğu şiddetli bir ölüm içerirdi. Duygusallık ve iyilik. o hikâyelerden ne kadarının gerçek. Chicago'da karısı ve çocuklarıyla yaşadığı North . Kim olduğunu. sokakta işeyen o kızın hikâyesini okumadan önce sadece bir kere dinlemiştim. . sevgiyi öldürür. 1920lerde Kopenhag'da katıldıkları büyük bir ziyafetteki boşanmamış tek çift olduklarını da daha önce bir kez anlatmıştı. buna rağmen onun hâlâ "dünyanın en büyük çocuk kitapları yazarı" olduğunu kabul ettiğini anlatır. Hikâyelerinden çoğunu daha sonra günlüklerinden okumuş olsam da. Karoline'nin.Ben yapmazdım! Düşüncesi bile korkunç! O çocuk doğruca geldiği yere gönderilmeliydi. odanın en uzak köşesindekilerin gözlerinde gezdirdi: Bütün bu sevgi muhabbeti boş. Mormor'un kardeşi yoktu. gerçekte Mormor'un kendini pek seyrek tekrarladığını söylemem gerekir. Mormor'a göre çocuk o sırada bir yaşındaydı.
Bu nişanı Birinci Dünya Savaşı'nda. kendisinin de adıyla hitap ettiği tek bir kişi vardı. Swanny bana Torben'le birlikte Hansine ve kocası Samuel Cropper'i Mormor ve Morfar'ın 1947'de kutlanan altın evlilik yıldönümü partisine davet etmek istediklerini. sadece benim için değil. köpek yarışlarına gitmekten hoşlanırdı. Swanny. Hansine yaklaşık yedi yıl sonra öldüğünde Mormor'un neredeyse mutlu olduğunu söylerdi. Mormor'un yanındayken kimse Harry Amca hakkında olumsuz bir söz söyleyemezdi. Mormor da onların karılarını tanırdı. aralarında "Jack" Westerby adlı bir erin de bulunduğu birçok yaralıyı kurtararak kazanmıştı. uzun boylu ve yakışıklı bir adamdı. Onu daha da ilginç kılan. Evi Leyton'daydı. O benim için Harry Amcaydı.sonra da Swanny ve annem ona "Mor'un erkek arkadaşı adını taktılar. hatta bilebildiğim kadarıyla Ken Dayı için de. Onun yaptığı. Harry Amca'nın karısı Morfar'dan birkaç yıl önce ölmüştü. Valentine Katliamı'nın gerçekleştirildiği yerin hemen yanında olduğunu yaşlanıp da Danimarka'ya döndüğü güne kadar öğrenmemişti. Mormor'u bir kez köpek yarışına götürdüyse de Mormor futbol maçına gitmeyi baştan reddetti. tıpkı bir gazeteci gibi başkalarıyla ilişki kurmak. Harry Amca. Hansine Morfar'la aynı yıl öldü. Onunla karşılaştırıldığında. Bir gün. Mormor'la ilgili her şey gibi Harry Duke de şaşırtıcı biriydi. Her ikisi de yemekten ve içmekten hoşlanırdı. demiş Mormor. Heath Sokağı'nda yukarı aşağı yürür. 1920 yılında evlenene dek ailenin her işini yapan tutsağı olarak yaşayan Hansine basit bir tanıdık olmaktan öteye gidemez. Onu pek seyrek görmekle birlikte doğduğum günden itibaren adını duydum.Clark Sokağı'ndaki evin St. aile üyelerim gibi onu da kabul ettim. annesinin bir kez bile bir kadından "arkadaşım" diye söz etmediğini söylerdi. Padanaram ve "98"de de komşuları arasında bazılarıyla görüşürdü." Swanny. Onun hakkında bildiklerimin çoğunu annemden duydum. ama Harry Amca'nın bulunduğu yerlerde asla. Harry Duke zarif. Belki de zarar verebilecek birinin yoldan çekilmesi ya da bir sorunun daha ortadan kalkması gibi. yemek yerlerdi. Annem Mormor'un hiç kadın arkadaşı olmadığını. son kez oğlu Mads bir aylıkken öldüğünde . mülakat yapmaktı. Yaşlandıkça da bu özelliğini kaybetmedi. Bazen Harry Amca'nın arabasıyla gezintiye çıkarlar. ancak Mormor'un bunun sözünü bile ettirmediğini anlatmıştı. birlikte müzelere ya da sergilere giderler. Bir çeşit rahatlama. Yumuşak ve iyi huyluydu. 1948 yılında emekliye ayrılmadan önce Thames Su Dağıtım'da ya da o dönemdeki adıyla Belediye Su Đşleri'nde memur olarak çalışmıştı. iki mevzi arasındaki boş alanda. o da Harry Duke idi. hatta telefonda bile konuşmadığı haftalar olurdu. Đnsanlarla konuşur. insanlarla dostluk kurmazdı. "bu sadece bize yardımcı olması için olur. "sadece bakmak için" dükkânlara girip çıkardı. Swanny'nin evindeyken bana yirmi üç yaşından bu yana ağlamadığını. Harry'yi görmediği. annem. Victoria Nişanı sahibi olmasıydı. Mormor gündüzleri Hampstead ve Heath'de dolaşırdı. onu son gördüğümde yani Morfar'ın cenazesinde. Morfar'ın uzun yıllar önceki Chelsea günlerinden iş arkadaşları vardı. basitlikten çok komik ve espriliydi. "Eğer onu çağırırsam". Leyton Orient'in sahasında oynadığı maçları kaçırmaz. Mormor bir züppeydi. bunların yanında gerçek bir kitap kurdu ve tiyatro hayranıydı. Mormor'a adeta tapardı. anlaşılan Mormor'un Hansine'nin kızıyla hiçbir teması yoktu. onlardan duyduklarını günlüğüne yazardı. Bütün bu insanlar arasında Mormor'a adıyla hitap eden. hâlâ kendi dişleri ve saçı vardı. Mormor neredeyse insanın kanını donduracak ölçüde kendi kendine yeterliydi. o gün.
1880'de doğduğu için oğlunun asker olarak gösterdiği cesaretten ya da meslek hayatındaki başarısından. bilgece bir gülümsemesi ya da kuru bir kıkırdaması vardı. Bir gün bir daha ağlamamaya karar vermiş. Morfar bir süre Mormor'un yüzüne bakmış. bu da onu insanlara çok sevdirirdi. Yemek pişirmek için iki. bebeğin öldüğünü söylemiş ve ağlamaya başlamıştı. oğlu ölürken Mormor yanındaydı. büyükelçi ve Danimarkalı bir kadın tarihçinin yanı sıra onların da adı yazılıydı. çın çın öten kaba bir kahkahası. Swanny'nin fotoğrafının Tatler'da basılması. kızının güzelliği ve toplum içindeki yerinden gururlanmak zorundaydı. asla. servise yardım etmek için de bir kadın gelmişti. evin güzel sahibesinin hareketlerini izlemesini bir türlü kabullenemedim. ağlamamıştı hatta Mogens'in öldüğünü bildiren telgrafı aldığı gün de dahil. sanırım Asta bundan pek mutlu olmazdı. Resmin altında. Buna ne annem ne de Swanny inanmazlardı. şimdi yaz" diye bir düğmeye basmış olmalı. Tatler'daki fotoğraf "Tam zamanı.ağladığını anlatmıştı. Öte yandan. Söz konusu fotoğraf Danimarka kraliçesinin (belki de Danimarka kralıyla eşinin) Đngiltere ziyareti sırasında verilen bir yemekte. onu kollarının arasına almıştı. Swanny'nin ona olan sevgisinden ve bencil olmamasından yararlandı. ama yabancılara anlatılacaklardan değil. Hortensiavej'deki evlerinde geçmişti. Asta'nın toplumsal arzusunun tepe noktasıydı. hayatındaki gelişmeleri değişik kaynaklardan öğrenmesini. kral ailesi. Dergiyi Harry Amca'ya gösterdiğinde. daha sonra odadan çıkmıştı. Mads'in ölümü bekleniyordu. artık sırlarını başkalarıyla paylaşmak gereği duymayan. o nedenle Swanny'nin yapması gereken fazla bir şey yoktu. . Muzır olabilirdi. yine de sabah gelen mektupları açtığında saat epeyce ilerlemişti. Kızlarından biri Akademi üyeliğine seçilse ama evlenmese. ama o mektubun yazan gerçeklerini açıklamak için neden o kadar süre beklesindi ki? Yoksa bir dergi Swanny'nin ilk resmini yayımladıktan bir sonra mektubun gelmesi tesadüf olabilir miydi? Ya fotoğraf mektubun yazarında ani bir kıskançlık veya pişmanlık duygusu yarattı ya da mektup yaşam boyu süren öfkenin son halkasıydı. onuru başka şeylerden kaynaklanacaktı. Torben beyaz papyonu ve frakının içinde çok soylu ve yakışıklıydı. onunla son derecede övündü. Bu olay. ama kızını gerçekten çok sevdi. belki de nerede oturduğunu görmek için Willow Caddesi'ne gelmiş olmasını. gülmekten hoşlanırdı. Daha sonra gelen bir kuşağın üyesi olsaydı. kendine her türlü kısıtlamayı uygulayabilecek bir ölçülülüğün ruhu. Her zamanki gibi bugün de o resmin Swanny'nin sonraki sorunlarının kaynağı olduğunu düşünüyorum. Sadece kadınların davet edildiği bir öğle yemeğiydi. beşiğinin yanına çömelmiş. Bana Mads'ın ölümü ve kendi savunmasız gözyaşlarını anlatırken bile kıkırdamaktan geri kalmamıştı Onu düşündüğümde. yıllar boyunca bir gözünü ve bir kulağını Swanny'ye dikmiş olmasını. hatta ondan da öteydi. Bu da hikâyelerinden sadece biriydi. geçmişini ve duygularım çelik bir denetim altında tutan biri olarak görüyorum. Swanny Mormor'un koca kafası ve ince bacaklarıyla kavga arayan bir güvercine benzediğini anlatırdı. Ben daha çok ikinci açıklamaya inanmak eğilimindeyim. Mektubu yazan kim olursa olsun. ama kötü. Başkalarının beceriksizliklerine güldüğü kadar kendi yaptığı saçmalıklara da gülerdi. büyükelçilik mensuplarıyla birlikte poz verdikleri sırada çekilmişti. Bu nedenle Swanny onun hayalini kurduğu kızıydı. Swanny ise boynundaki bir dizi inci ve soluk tuvaletiyle muhteşemdi. Merdivenlerden inip Morfar'ın bulunduğu odaya girmiş. Kopenhag'da.
Torben'in çalışma odasını hiç kullanmazdı. Mektup yok olmuştu. Saat 12. sanırım bir çöplükten aldılar. bütün bu havan komik görünüyor.Mormor çoktan aşağıya inmiş. Mormor yine o güzel siyahlı günlerinden birindedir. Başını açık pencereden çıkarıp derin derin nefes aldı. Mektupları alıp yatak odasına çıktı. Morttior'un meraklı bakışlarından kurtulmak için öyle yapardı. Korktuğu bir şeye dokunmak zorunda kalmış biri gibi elinin titrediğini fark etti. bakmadan elini uzattı. Kimden o mektup. konukların yanında belli ederdi. ne yemekler yapıldığını görmek için mutfağa girmişti. Yazı masasının yanındaki iskemleye oturdu. yardım dilenen bir mektup bekliyordu. uzatmaya çalıştığı parmağını hemen geri çekti. lille Swanny? Yazısını tanıyorum. "Kendini büyük ve güçlü görüyorsun." Mektup sekize bölünmüş mavi Basildon Bond kâğıdı üzerine dolmakalemle yazılmış. Kendi kendine en doğru işin mektubu yırtmak ve içeriğini unutmak olduğunu söyledi. mektubun görünüşü bile Swanny'nin hoşuna gitmemişti Para isteyen. Bu bir Danimarka pulu mu?" Oysa şimdi Mormor yeterli uzaklıktaydı. Kendi çocukları öldüğünde seni bir yerden. ilk yemekle birlikte içilecek snaps'tan heyecanla söz etmektedir.15'ti. beyaz saçını üzeri parlak taşlarla süslü ince bir fileyle toplamış. Genellikle. Bir süre sonra ayağa kalktı. kızarmış ördeğin. kutsaldı. biraz daha rahat nefes almaya başladı. tüm vücudu titriyordu. Kâğıda dokunmak bile yeterince kötü bir duyguydu. Onun gözünde hiçbir yemek karalahanalı domuz etinin. kâğıdı buruşturarak çantasına tıktı. konukları on beş dakika içinde gelecekti. tencere kapakları kaldırıp tütsülenmiş som balığı kokmuyordu. broşunu takmış. Sonra mektubu yeniden okudu. Ne annenin ne de babanın çocuğusun. Đşte bunu yapamadı. Zarfın üzerine adı ve adresi daktiloyla yazılmıştı. Swanny anneme ve bana en son o mektubu açtığı zamanı anlattı. aynı cins zarfa konarak Swanny'nin kendi mahallesinden. "sizin Mormor" diye bahsettiği kendi annesinin başından geçen bir öyküyü . Kendi annesinin. meyve çorbalarının ya da sildesalat ve Krustader'in yerini tutmasa da ara sıra kıymalı böbrek güveci yemekten de hoşlanırdı. yani mektubu yırtmadı. Swanny mektubu ikinci kez okuduğunda. kahvesini içmiş. Londra NW3'ten postaya verilmişti. Artık gerçeği öğrenmenin zamanı geldi. küçük yazı masasına oturdu. Mektubu yırtamayacağını anlamıştı. Arada sırada ona ve Torben'e böyle mektupların geldiği olurdu. Dişleri birbirine vuruyordu. Kafası eğik. banyoya geçerek musluktan bir bardak su doldurdu. ne var ki okudukları beynine kazınmıştı. Torben'in bulduğu içkinin en gözde markalardan biri olmasından duyduğu mutluğu anlatmaktadır. O oda kocasına aitti. oturma odasında Mormor'la birliktedir. Mektubu okuduğunda tepeden tırnağa kıpkırmızı oldu Aynada koyu kırmızıya kesen yüzünü görebiliyordu. Yemekten her zaman hoşlanmakla birlikte büyük bir çoğunlukla Danimarka mutfağına sadıktı. O günlerde Swanny. titremeye başladı. Eğer Swanny on kadın misafiri için hazırladığı yemekte tütsülenmiş bir balık ya da et sunmazsa Mormor bundan rahatsız olur. Đlk konuklar gelmeden aşağıda. bu rahatsızlığını da özellikle yemek masasında. Nefessiz kalmaktan korktu. Ne adres ne tarih ne de hitap vardı. ama gerçekte bir hiç olduğundan.
peşinden hole çıkmıştır. kimse alkol sınırlarını aştıktan sonra otomobil kullanıyor olmaktan ya da o dönemde kullanılan deyimle "etkisi altında olmak'tan endişelenmez. duyduklarının dikkate alınmayacak şeyler olduğunu. bir dikişte bitirir. annesini konuklardan uzaklaştırmak ve ona sormak zorunda olduğudur. Potemkin gemisi ile ilgili anlatılanların hepsini duymuştur. Herkes. bulduğu sherry bardağını ağzına kadar doldurur. Takvim 1960'ları göstermektedir. odada annesinden başka kimse yok gibidir. çevresindekileri etkisi altına almış. Tek bildiği. yapılacak fazla bir şey yoktur." Sözünü tamamlamak ister. düşünülmesi bile gereksiz bir saçmalık olduğunu mu? Bilemez. daha önce hiç yapmadığına yemin ettiği bir şey yapar. ama hayatında snapsın özel bir yeri olduğunu söyler. bir snaps şişesine sarılır. eskisi gibi ufak tefek görünmez. Geri döndüğünde annesi odada değildir. gözlerinin sürekli olarak annesini aradığını fark eder. Mormor yemek odasına . Tabiî. Amerikan hava gemisi faciası. Mrs Jfrgensen'e Odessa'nın topa tutulmasını anlatmaktadır. Belki de annesi pişman olmuş. yemeğin hazır olduğunu. anneannesi olarak söylenen kadının belki de hiçbir zaman olmadığı. Mormor bir grubun ortasında. Herkes birkaç sherry ya da cin tonik içer. konuşmanın merkezindedir. güçlü birisidir. mektubun doğru olması durumunda. anneannesi olmasının imkânsız olduğudur. Sanki annesinin büyüsü altında gibidir. bir gemiydi. Ne bekleyebilir ki? Bir açıklama mı? Oh. Her şey yolundadır. Hackney'de genç bir kadınken dünyada olup bitenleri anlatmaktadır: kimin Norveç kralı olacağı tartışmaları. Jfrgensen. o sıcak yaz günlerinde oldu. Konuklar gelir. Swanny'nin tek duyduğu. gerçekten de ötekileri görecek durumda değildir. sigaralarını tüttürürler. Odessa Limanı'ndaki Poterrikin. Oturma odasında toplanırlar. Yüksek sesle "Eteğimin altından kombinezonum görünmüyor değil mi?" diye sorarak kızını güç durumda bırakır. Herkes filmi görmüştür. endişeli olduğunu. onur konuğu Aase Jfrgensen bile söyleyeceklerini duymak istemektedir. konuklarını yemek odasına götürmesi gerektiğini bildirir. hiçbir içkiye dokunmadığını. oturma odasına geri dönmek zorundadır. herkesle teker teker ilgilenmeye çalışır. bir adım bile atamadan hizmetçi gözükür.anlatmaya başlar. Kendisi de dahil. yemek öncesi içkilerini içip. onu bulmak için odaları dolaşır. kızına sabırsız bir ses tonuyla konuşmak istediği her neyse bekleyebileceğini söyler. hatta deniz tarihi profesörü Mrs. Tıpkı bir âşığın sevgilisine bakması gibi. Mormor. Biri "Potemkin Zırhlısı mı demek istiyorsunuz?" diye sorar. Hiç kimse Swanny'nin zarif oturma odasının duvarındaki Cari Larsson'un bir sis perdesi ardında kaybolacak kadar duman dolmasını önemsemez. ancak filmin yapıldığından haberi bile olmayan Mormor cevap verir: "Evet evet. Neden? Neden konuklar gidene kadar beklemiyor? Mormor böyle düşünmektedir. Yüksek "Louis" topuklarının üzerinde. "Yoksa bana söylemek istediğin bu muydu?" Swanny annesini konukların arasından çıkaramaz. ne var ki Swanny omzuna dokunarak fısıldar: "Konuşabilir miyiz?" Tam da şu sırada mı? Daha fazla bekleyemeyeceğini. korktuğunu anlatır. Gözlerini annesinden ayıramamaktadır. Kendisine tamamen yabancı. Bütün bunlar 1905 yılında. sadece on bir kişi vardır. Swanny aklı bambaşka bir yerde konukları arasında dolaşır. bol katranlı uzun sigarasının dumanım çeker. Yemeğin on dakika içinde hazır olup olamayacağını görmek için mutfağa gider.
uyandığında duygularının düzelmesini umar. Đlginç olanı. Tabiî ki aslında mektup hakkında konuşmamak. boya olduğunun sanılmasıydı. her zaman olması gereken yerde. Swanny değişik bir zamanda gelmemeye özen göstermişti. ama becerememişti. Torben'in sol elinin yüzük parmağına taktığı yüzük platindi. koltuğunun yanında. Sormayı başaracaktır. okul gemisi lanetli Georg Stage'de öğrencilik yapıp hayatta kalan deniz subayı Erik Holst'la evlenen bir porselen koleksiyoncusundan söz etmektedir. çantayı temizlemek zorunda olduğunu düşünür. Ne var ki davet sona erip konuklar gittiğinde. çanta da yanında. Swanny'nin başı çatacak gibi ağrımaktadır. Mormor kanepeye uzanmış The Old Curiosity Shop'u okumaktadır. Sanki çantasına bir torba dolusu kusmuk ya da çürümekte olan bir leş atmış gibidir. Torben'in eve dönmesinden çok önce iki aspirin alıp yatar. O sırada annesini yalnız yakalayabilse. özel bir konu hakkında konuşmak istediğini de söylememişti.gitmiştir bile. kurtuluşu uykuda arar. üzerinde büyük pırlantalar vardı. Gözünü çantaya diktiğini. yatakları ayrıdır. Beklemek için kendini zorlamıştı. Akşam olur. anneme telefon ederek. Mektubu ne Torben'e göstermiş ne de Mormor'a bahsetmişti. neredeyse yukarı kata çıkacak annesini uyandırarak "Şunu oku ve bana doğru olup olmadığını söyle. Kendi de söylediği gibi "büyütmemeye karar vermişti". bize anlatmak için çarşambaya kadar beklemişti. Đlk snapstan sonra içtikleri onu sersemletmiştir. Torben evde yoktur. Her zamanki gibi bir çarşamba öğleden sonraydı. beşe doğru uyanır. Bilmeliyim" diyecektir. Torbenle aynı odada yatmalarına rağmen. biraz sonra yorucu bir gün geçirdiğini. saçlarının doğal renginde değil. Hiç olmazsa o gün. Altıncı bölüm Swanny'nin evimize gelip mektuptan bahsettiği gün. Doğru mu? Doğru olmadığını söyle. Ertesi sabah çok erken. Hafifçe yanık yüzündeki koyu kırmızı dudak boyasının çarpıcı bir görünümü vardı. Daha da ötesi. Bunun günlüğünü yazmak için iki saat yalnız kalmak anlamına geldiğini şimdi anlıyorum. nasıl unutabilirdi ki? Parlak gümüş saçlarının kesimi çok güzeldi. halının üzerindedir. içindekileri düşündüğünü anlatacaktır. tesadüfen evdeydim. Mektuba bir daha bakamamıştır. tek isteği yatıp uyumaktır. kulaklarına da bir keresinde Nancy Mitford'un yaşlanmakta olan bir . Mektup cuma günü gelmiş olmasına karşın. Jfrgensen'e kısıtlı sayıda üretilmiş Royal Copenhagen porselen yemek takımını göstermekte. içinden gelen sesi dinler ve dilini tutar. Mektup çantasında. Böyle bir şeyi kim. oturma odasında. Mrs. her şeyi unutmak istiyordu. Gitmeyecektir. soracaktır. odasına çıkıp yatacağını söyler.
Alay etme. Anneme sor. Biliyorum. Benzeseydim şaşardım. Dayanamıyorum Swanny. Üstelik nerede oturduğumu nasıl bilecek? Benim hakkımda nereden ne öğrenecek? . bana "Alay etme" diyorsun.yüz için en uygun takı olarak nitelendirdiği pırlanta küpelerini takmıştı. hiç de Swanny'ye benzemiyorum.Ben olsaydım demekten vazgeç. . . . . Marie. . Sonra cılız bir sesle: . O zamanlar Swanny'nin yaşına geldiğimde onun gibi görünmek istediğimi düşünürdüm. Seni kıskanan biri olduğu belli.Bak Swan. .Tabiî ki uydurur. ama şimdi sor. dedim.Tabiî yırtıp atardın. Swanny başıyla bir hareket yaptı. ama bu hareketi yapmacık ya da abartı değil. o zaman mektubu ne kadar ciddiye aldığını. Eğer bunu bu kadar ciddiye alıyorsan. Bunları daha önce hiç görmemiştim. O zaman annem yapmacık bir kahkaha attı. oysa şimdi o yaşa on yıl kaldı. Annem konuyu hafife almaya çalıştı. . Bana gelse. . lütfen alay etme. Swanny çok sakin bir sesle konuştu.Herhalde değil.Şimdiye kadar neden sormadığını anlayamıyorum. okuduklarını ne kadar çok düşündüğünü anladık. Parmakları bir maşa gibiydi.En doğrusu ona sormak. sadece bir iğrenme gibi göründü. anneme sor. . Geçen cuma sorman gerekirdi. Mektubu parmaklarının ucuyla çantadan çıkardı. Ben olsaydım. Sanki dağılıp havaya uçacakmış gibi ellerini kenetledi. Marie. yırtıp atardım. dedi annem. bu saçmalıklara inandığını söylemek istemiyorsun. Özür dilerim. çünkü sen Mor'a çok benziyorsun. minicik bir hayır işareti. değil mi? Swanny'nin gözleri umutsuzlukla annem ile benim aramızda gidip geliyordu. çoktan gidip sormuştum. Resmini Tatler'da gören birisi. ama kahkahadan kırılmamak için kendimi zor tutuyorum.Doğru olmasa bu insan bunu neden söylesin? Her kimse böyle bir hikâyeyi uydurmuş olamaz ki.Peki. Senden başka kimse bu mektuba bir saniye bile inanmaz.
Bir gece daha geçirmeden her şeyi annesiyle tartışmak. Eve döner dönmez. başını salladı. Annemi çok seviyorum ve onu sevgiyle hatırlıyorum. Annem mektubu yazanın yazdıklarının doğru olduğuna inanmış olabileceğini . Sormalısın. mektubu göster. bir anneme bakarak sordu: . düş gücü gelişmişti. annem zaman kaybetmeden Mor'a sorardı.- Korkuyordum. Bu korkunç bir şey. "Evlat edinilmiş olamam.O zaman tabiî ki sormalısın. Swanny omuzlarını kaldırdı. Bu seni gerçekten de endişelendiriyor mu? .Ne sandın? . değil mi Marie? Değil mi. Swanny duyarlıydı. elli sekizliklerin değil. iğrenç. o da duyarlı ve duyarsız. O da hep böyle söyler.Ne gibi? _ Bilmiyorum. ama bütün bunlar duyarlı ve hayali geniş olduğu anlamına gelmez. benim için çok iyi bir anneydi. annemin bunu yapacağından emindi.Ona sormaktan çekinmiyorum. Eğer mektup anneme gelmiş olsaydı. O isimsiz insanın. Mor'un sevgili kızısın. dedi annem. Nereden bilebilirim? Saçma olduğu belli." içini çekti. Seni evlat edinmiş olması mümkün mü? Neden evlat edinsin ki? Đşe bir de böyle bak. elli sekiz yaş fazla sayılmaz. ama söyledikleri acıklıydı. ama tartışmadık. yumuşak ve sert. çekingendi. Đlginç olanı bütün bu özelliklerin Asta'da da bulunmasıydı. Swanny'nin bunu kabul etmeyeceği açıktı. . o zırdelinin hemen başka bir şey anlatmak istediği belli olacaktır.Evet ama. "Bana sormam gerektiğini gösterdiniz. Sadece büyük bir haksızlığın hazırlanmakta olduğunu görerek öfkeleniyor. ama bütün bunlar için çok yaşlıyım. böyle olduğunu biliyorsun. dedi. saldırgan ve çekingen. sorayım. ufuktaki büyük haksızlığı fark ediyordu. Hep evlat edinildikleri sonradan öğrenen gençleri duyarız ama Tanrı aşkına. daha yaşlanmadım. isteseydi. işleri düzeltmek istiyordu.Benim sormamı ister misin? dedi annem. bunu kendin de söyledin. . "Yaşımdan konuşmak istemiyorum. istersen seninle geleyim. Swanny "Soracağım" dedi. sorman gerekir. . her an doğurabilirdi. roman ve gerçek yazan özelliklerinin hepsine sahipti. . Keşke açmasaydım!" Swanny gittikten sonra annem ve benim bu konuyu tartışmamızı beklerdiniz. böyle demekle beni inciteceğine aldırmaz bile. kendini neredeyse hiç düşünmedi. Ann? O mektubu yazan yalan söyledi. Annem Swanny'nin korkularını anlayamıyordu.Mor'a sormalısın. o domuzun. Yüzünde bundan sonra sıkça göreceğimiz bir umutsuzluk vardı. Kendi çocuğunu doğurabilirdi." Ne sesinin tonu ne de inanmayan ifadesi değişmişti. dedim. o değişikti. Biliyorum. Şimdi. doğurduğu çocukların çokluğundan şikâyet edip bütün suçu Far'a atsa da. katı ve savunmasız. Swanny bir bana.
Bir keresinde böyle bir partiye katılmış. Kahve olana kadar ortalıkta görünmez. öykülerinden çoğunun konusu da buydu. geniş misafir salonlarından birinin görüntüsünü iyileştirmeye çalıştı. Đşte orta yaşların sonuna gelmiş olgun bir kadın elinde zehirli kalem tutan birisi aslında anne babasının çocuğu olmadığını yazdığı için bir haftadır endişe çekiyordu. Bir gece önce. konuyu daha fazla tartışmamızı önledi. anneme iki gün daha tereddüt ettikten sonra kararını verdiğini ve Asta'ya sorduğunu söyledi. Dinleyicilerinden bazıları da bunu çok ciddiye almışlardı. kimleri davet edeceğini. Kelebek kanadı gözleri öylesine parlaktı ki. ev işlerinden sevdikleriyle meşgul oldu. belki de bir çeşit itirafla sonuçlanacaktı. Artık kimse böyle bir parti vermiyordu. Asta on bire iki kala. Saat on bire yaklaştıkça. ne kadar güzel olduğunu kendi gözlerimle görmüştüm. Ertesi sabah. halife alarak söyledi. Onu özleyip özlememeğini değil. midesi gerginlikten daha fazla bulanır oldu. Konuyu değiştirdik. çok heyecanlı bir sahneyle başlayacak. midesi de bulanmaya başlamıştı. Kararını verdiğinde yine titriyordu. bazı mobilyaları cilaladı."bir gün" evleneceğini söylediği nişanlısı gelmişti. Asta orada ölmüş. yüzü pudralı. daha sonra içindekilerin ortaya dökülmesi. onu bir kese kusmuk ya da fare leşine benzetmekten vazgeçmiş. Yazın ortasında olmamıza karşın hava sıcak değildi. sonucu çok sonraları öğrendim. kısa bir süre sonra evden ayrıldım. Asta bunlardan konuşuyor. gözüne uyku girmemişti. üzerine nakış yapmayı çok sevdiği hayatın ta kendisiydi. Bunun anlamı. çünkü içecek olarak içine çırpılmış krema atılmış kakao verilir. Swanny gündelik işlerine daldı. Asta'nın seksen üçüncü doğum günü yaklaşmıştı ve doğum gününü çikolata partisi olarak adlandırdığı bir davetle kutlamak istiyordu. yiyecek olarak da kransekase ya da badem ezmesinden yapılmış çok katlı bir taca benzer nefis bir pasta hazırlanırdı.ama bütün hikâyenin Asta'nın uydurmalarından kaynaklandığını sandığını söyledi. gündelikçi kadın gelmiyordu. hava da serin. Asta orada ölmüştü. Swanny'nin annesi için bir çikolata partisi düzenleyeceğiydi. Bütün bunları hiç önemsemeden. Nişanlısı artık sonuncu olacak. bir daha asla gerçeği öğrenemeyeceğini düşündü. Asta'nın bulunmuş çocuklar konusunda konuştuğu doğruydu. lacivert eşarbını kelebek kanadı broşuyla tutturmuş aşağıya indi. Asta gitmiş ve Harry Amcayla evlenmişti. Çimenler parlak yeşildi. Asta hâlâ yukarıda. başka ne gibi yiyecekler sunulması gerektiğini yüksek sesle düşünüyordu. bilmeden yaşamaya daha fazla dayanabilecek miydi? O gün. Bütün bunların saçma olduğunu biliyordu. Mektubu tekrar tekrar okumuş. beyaz saçlarını file içinde toplamış. Swanny'nin kafası her çeşitten fantezi yaratmıştı. Eğer bu Asta'nın öykülerinden birisi olsaydı. giderek yakından tanımış ve her satırını ezberlemişti. bazı günler gözlerinden renkli bir ışık çıkıyor gibi olurdu. koyu lacivert bir elbise ("koyu lacivert bir yürüyüş elbisesi") giymiş. Ama bir öykü değildi. Swanny sözünü keserek sormak istediği bir . bahçeler de çiçek doluydu ama gök kurşun gibi griydi. bunun gerçeği öğrenmeden önceki son gecesi olduğunu düşünmüş. üçüncü kattaki odasındaydı. yatıyordu. Bu aşamada iki cümleden birini söylemiş olmalıdır: "bir Danimarkalının kahvesiz yapamayacağı" ya da "Bu duyduğum iyi kahvenin kokusu mu?" Swanny kahve tepsisini getirdi. Swanny. kararını neredeyse yeniden ertelemek üzereydi. Her şey bilmekten daha iyi değil miydi? Peki. ısmarladığı çiçekleri alıp Çin vazolarına yerleştirdi. Swanny hakkında bir daha konuşulmadı. ağaçların yaprakları sıktı. göründüğü zaman da bir Danimarkalının kahvesiz yapamayacağıyla ilgili bir yorumda bulunurdu.
Bunu düşünmenin bile insanı öldürebileceğini anlattı.Çünkü bu durumda. Hele senin yaşında! Đmzasız mektuplara ne yapman gerek. Eğer yalansa. kâğıtları başının üzerine kaldırdı. O mektubu ver. küçük parçalara ayırmıştı bile. Bunu herkes bilir. Asta mektubu alıp baktı. hayır. Swanny'ye göre şaşkın. annesinin çikolatalarını çalan bir çocuk endişesi içinde olduğunu anlatacaktı. Asta sessizce dinledi. gecelerdir gözüme uyku girmiyor. . tuzağa düşmüş görünüyordu. lille Swanny. Yalan mı? Tabiî Asta söyleyebileceği en kötü şeyi söyledi. nasıl yapabildin? . bir kere şeye sorulacak en zor soruyu sormak zorunda olduğunu söyledi. mavi bakışları önce yukarıya tavana. ileri geri oynattı. Tabiî ki gözlüğü olmadan okuması mümkün değildi. Eğer seni mutlu edecekse. Bir yandan da tiz bir sesle bağırıyordu: . daha sonra sağa sola çevrildi. . kılıfından çıkardı. diye ağladı Swanny. . Hayatta. Öyle bir durumdayım ki.Hayır. Bilmeliyim. Swanny dilinin arkasındakileri çıkardı. Mektubu okudu ve Swanny için korkunç görünecek bir şey yaptı. ama Asta okul bahçesindeki alaycı ve muzip bir çocuk gibi. Nabzı hızlı atıyordu. yakmak en iyisi. burnuna yerleştirdi. bilmek hakkım.Neden yaptın? Lütfen bana o parçaları ver. onları tuttuğu elini. . Swanny daha sonra annesinin yüzünde yasak bir şeyi yaparken yakalanmış birinin ifadesi "ben-bundan-nasıl-kurtulacağım?" endişesi.Neden yaktın? Nasıl yapabildin? . Lütfen. bilmiyor musun? Yakacaksın. .Moder. yalan. Daha bir hareket bile yapamadan Asta kâğıt parçalarını bir sigara tablasına koyup çakmağı çaktı.Eğer öyle istiyorsan. başının içinde sanki davullar çalı yordu. sonra sekize bölmüş. bir yandan da sanki kâğıtlar tozluymuş gibi ellerini ovuşturuyordu. hayır! . birisine el sallıyormuş gibi. Peki ama. Kelimeler ağzından boğuk boğuk dökülüyordu. Swanny. sesi o kadar alçaktı ki Asta bile bir sorun olduğunu anladı. Lütfen mektubu oku.Bütün bunlar çok çocukça. dedi Swanny. sonra kahkahayı patlattı. gülebilirsin. Derdinin ne olduğunu sordu.şey olduğunu söyledi. gerçek ne? . Gözleri hareketlendi. Swanny ona engel olamadan mektubu önce dörde. çantasından gözlüklerini aldı. hayır.Lütfen gülme. Genellikle de öyle yapardı. Swanny'ye tehdit dolu bir bakış atarken.Nasıl yapabildin. parçaları bir araya getirmem şart. annesine böyle resmî biçimde hitap etmezdi. Swanny bir çığlık atarak kâğıt parçacıklarını kurtarmak istedi.
kendi kendine inanması gerektiğini düşündü. Nereye gittiğini. .Mormor yaptıklarından hiç de pişman değildi. ne zaman döneceğini söylediği görülmemişti.Ben Tanrı mıyım? Ya da psikiyatr mı? Çılgın birinin neden çılgınlık yaptığını nereden bileyim? Burada birinin aklıselim davrandığı ve böylesi mektupları yaktığı için mutlu olman gerekir. suçlamalar ve hakaretler havada uçuşurken "Gerçekten de Farla evlenmemiş olmayı ister miydin?" Bunu da nereden çıkardın? Tabiî ki hayır. Doğru mu? . ne kadar zaman kaybettirici olduğunu gösterdi. çikolata partisi için göndereceği kartlardan da alacaktı. Üzerine titreyen annenin kıymetini bil Asta sokağa çıkmak niyetindeydi. Akşam olup da annesi ile babası giyimli göründüklerinde Bu akşam bir yere mi gidiyorsunuz?" 'Tabiî ki hayır. Her zaman dumanı tüten çay ya da kahve içerdi. dedi Swanny. şimdi artık sokağa çıkmaya hazırlanmaktaydı. Dışarıdayken. yiyip içmek. beraber dolaşabileceği bir erkek dostu olmak. Tam tersine. Öfkeli ya . başını bir yana çevirip elini diğer yana doğru sallayarak konunun onun için ne kadar önemsiz. Onlar sadece Mor'un gelirken getirdiği kitaplardı. Asta da onun itiraf etmeyi reddettiği bir suç işleyen yetişme çağındaki kızıydı. Kendine özgü o işaretlerden birini yaptı. ama Asta fincanını boşalttı. Asta yaşlı kadınlar ya da kızıyla yaşayan yaşlı anneler gibi değildi. düşünecek olsa da fotoğraf albümü deyip geçeceği açıktı.Tabiî doğru değil. Boş odada yüksek sesle "Đnanmak zorundayım" dedi. Onlar çocukken Asta'nın yalan söylediği vakit takındığı ifadenin aynı. Sana gerektiği gibi annelik yapmadım mı? Seni elimden geldiğince sevmedim mi? Burada seninle birlikte değil miyim? Senin derdin ne? Neden geçmiş gitmiş bir şeyi bulup çıkarmaya çalışıyorsun? Swanny sorusunu tekrarladı. söylemen gerek. günlüklerden haberi olsaydı. Swanny yalnız kalınca. Kitapların ne olduğunu doğrusu hiç merak etmemişti. annesinin kesinlikle duygusuz olduğunu düşündüğünü söyleyecekti.Buna neden bu kadar takıldığını anlamıyorum. Asta sokaktayken hepsini teker teker okuyacağını söylemişti." . O zaman da bilirlerdi. Asta artık sadece yaşlı bir kadının ilgilenmesini bekleyeceğiniz konulara kafa yoruyordu: iyi vakit geçirmek. Nereye gidelim ki?" Ya da anne ve babaları özellikle şiddetli bir kavgaya tutuşur. üzgün de değildi. lille Swanny. Kahvesini içmiş. Yıllar sonra bana. O zamanlar günlüklerin varlığından bile habersizdi. Swanny kahvesine dokunmamıştı. bu kez annesinin yüzünde kurnazca bir ifade gördü. Swanny daha sonra değişik bir hisse kapıldığını. oysa en sevdiği öykülerden biri de çok sıcak kahve içerek yemek borusunu delen bir yakınıyla ilgiliydi.Anne. Đnanmak ve unutmak. inerken şapkasını da yanında getirmişti. . Öyleyse neden? Neden biri böyle bir şey yazsın? . sanki Swanny anne. giyinmek. Çiçeklerden ve kahve fincanlarından başka dinleyen yoktu.
Swanny odaya çıkarken annesinin Torben'in duymasını istemediği şeyler söyleyeceğini düşündü. Artık ölmek üzereydi. Swanny'nin yapabileceği hiçbir şey yoktu. Ölmeden önce Swanny'ye gerçekleri anlatmak istiyordu. . hiçbir hastalığı da yoktu. oysa Asta'nın böylesi endişelere kapılmayacağını biliyor olması gerekirdi. Belki de gerçekten kanserden kuşkulanmıştı. . ne de olsa dramlardan çok hoşlanırdı. Ancak o gece erkenden odasına çekildi. bilgi almaya çalıştı. kenarına tünemişti. o sırada babası Danimarka'da bir yerlerdeydi. Zaten tabiat kurallarına göre de daha fazla yaşaması beklenemezdi. Swanny o anda bile bu anlatılanların doğru olmadığını anladı. Swanny'ye göre suçluluk duymuyordu. üstelik kansere yakalandığından kuşkulanıyordu. Yatağın içinde değildi.Böyle durumlarda hep görüldüğü gibi. Benim kızım değilsin. . kanser değildi. Sen daha bir kaç günlükken seni evlat edindim.Neden daha önce söylemedin? Asta omuzlarını silkti. Yine de öylesine umutsuzca inanmak istiyordu ki. onu hiç sevmemiş de olsa Rasmus Westerby babası kalacaktı. Vicdanında böyle bir ağırlık varken ölmek doğru olmayacaktı.Sonunda öğrenme zamanın geldi. alışılmamış bir istekti.Sen benim çocuğumsun. Tarihler tutmuyordu. o da burada doğmuştu. Torben ve Swanny'ye bir şey anlatmak istediğini söyledi. Çok az zamanı vardı. tersine neredeyse kendinden memnun gibiydi. Seni başkasının doğurduğunu unutmuşum. Yani.O anlattığın hikâyedekiler gibi mi? Hani Odense'deki yetimhaneye giden o çift. belki de dikkat çekmek için her şeyi kendi uydurmuştu. Akşam. Onlar sen ve Far mıydı? Asta tereddüt bile etmedi: -Evet. . Karıkoca endişe ve yakınlık gösterdi. giderken de Swanny'den soyunduktan sonra odasına gelmesini istedi. Swanny'nin söylenenleri tam anlaması için bir süre geçti. Bu şimdiye kadar hiç duyulmamış. Oysa daha sonra Asta'ya uygulanan testlerin hepsi de olumsuzdu. seni ben doğurmadım demek istiyorum. ipler kızın elindeydi. Doğduğunda annesi Londra'daydı. . Belki de şaşkınlığı nedeniyle konuşmayı. sakince konuşmayı becerdi. Ken Dayı'nın Noel'de hediye ettiği ve Swanny'nin daha önce hiç giydiğini görmediği ipek lacivert sabahlığa sarınmıştı. doğum kâğıdında öyle diyordu. Hiç olmazsa böylece. yemek bitmesine karşın henüz masadan kalkmadıkları bir sırada Asta. Seni hep kendi çocuğum olarak gördüm. Ne var ki Asta sabahki konuşma sırasında kaçamak cevaplar verdiğini itiraf etti. Gözleri de sanki aynı kumaşla kaplı gibiydi.
Swanny bağırdığını söyledi. . ama karısını aldatmazdı. Annenle böyle konuştuğunda tabiî şaşırırım. Yedinci bölüm Annem ölüp de aramızdaki yakınlık iyice belirginleşince o on bir yılın nasıl geçtiğini. ağlamak için odadan çıktı. Torben karısını yatak odasında ağlar buldu. Annesinin yakında öleceğini düşünerek ağladığını sanıyordu.Sen hâlâ kocaman bir bebeksin. Oysa Asta'nın ölmeye hiç niyeti yoktu. O kadar da kötü değildi. Buraya gel ve beni öp Yanağını uzattı. teselli etmek için kollarının arasına aldı.Babam Far mıydı? . "Bebek evini benim için yapmadı" dedi.Annem değilsin ki. aynı gece Asta'nın odasındaki ikinci .Kocam hakkında söylenebilecek fazla iyi şey yoktu lille Swanny. . Astayla kahve faslındaki ilk çatışmalarından. . Annesinin yanağını öptü. Asta'yı tanıyan herkesin bildiği ifade. sen polis misin? Swanny o eski çocuk sesiyle. Bağırdı ve kendi elleriyle ağzını kapadı. Swanny'ye göre aldırmaz bir gülümseme.. Tabiî her şeyi değil. Swanny o anda yaşlı kadını tutup sarsmak istediğini. gırtlağını sıkıp ağzından gerçekleri almayı düşündüğünü anlattı. lille Swanny? Ya sen.Ben katil miyim. Biraz önce kendin söyledin. Şaşırdın! Şaşırdın! Bütün bunları anlatan sen. Daha on bir yıl yaşayacaktı. bilmem gerektiğini düşündüklerini. Doğru mu? Yine o tuhaf bakış. Bunu düşünebilmene şaştım. o dönemin özel anılarını anlattı. yapılan muzırlıkların yarı kabulü. benim söylediğime şaşırdın! Asta soğuk ve sakindi.
Bunu öyle yüksekten atarcasına. bana gönderilmişti. Torben'in anlayış dolu tebessümünü görmek mümkündü. ayrılamaz görünürlerdi.Ama mektup. o da konu hakkında Asta dahil hiç kimseyle konuşmamaya yemin etmişti. Yine de annesinin itiraflarından kocasına söz etmedi. anlattıklarını yalanlayabileceklerin çoktan ölmüş olduğu bir hayata yansıtmak istiyordu. kim olduğunu bilmemekti. kurnazca gülümseyip bakışlarını hafifçe yukarı çevirdi. hikâyeyi dikkatle dinledikten. özel şifreleri olarak gördükleri Danca'yı konuşurlardı. Her şey o kadar mantıklıydı ki. O çok uzun süren ünlü flörtlerinin hikâyesi bilinirdi. Onlarla birlikteyken Swanny'nin kocasına gönderdiği yarı gizli bakışı yakalamak. . . doktorundan sakinleştirici ilaçlar bile aldı. hatta küçük soylular arasında bile sayılabilirdi. . uykusuzluktan gözlerinin altına kara halkalar yerleştiğini görüyordu. o harika mektup.Annem yaktı.tartışmalarından sonra olanları Torben'e hemen anlatmadı. Asta yaşlıydı. Anlaşılan Torben'in ailesi üst sınıftandı. Böylece insanlar hayatım boşa yaşadığı inancına kapılmayacaklardı. Tek sırdaşı annemdi. Mektubu kimin gönderdiğini düşündüğünü biliyordu. . sıkıcı hayatına geri dönüp bakmış. kocanın alt tabakadan geldiğinizi öğrendiğinde sizi küçümseyeceğinden korkmak ne demektir. bunaklık başlamıştı. Tüm arzularını geçmiş bir hayata.Hayır. Asta da hayata veda ettikten sonra Swanny bana. Annem onunla her karşılaştığında. imzasız olmasıydı. yaşadıklarının karısını ne kadar üzdüğünü gördükten. Torben bütün bunların saçmalık olduğuna karar verip üzerinde durmadı.Bu mektup annenin hayalinin ürünü demek istiyorsun. mektubun içeriğinden çok. Mektubu hiç görmemişti tabiî. ona neden hiçbir şey söylenmemişti? Herkes evliliklerini örnek olarak gösterirdi. O kadar ki. Karısına ciddi ciddi baktı. Peki ya Torben.Tabiî. buyururcasına yapmadı. Torben bunları görmedi mi? Değişikliklerin farkına varmadı mı? Ya da karısı yalan söyleyip. bütün bunları başka bir nedene mi bağladı? Torben öldükten. Swanny kocasının ne düşündüğünü söylememesine rağmen aklından geçenleri anladı. Otuz yıllık bir evlilikten sonra. Anneme okuması için verdiğimde yaktı. . birbirlerine bağlıydılar. o kadının yerinde olsaydı çocuğu kabul etmeyeceğini ve onu "hemen geldiği yere geri göndereceğini» söyleyen Asta değil miydi? Torben karısının imzasız bir mektup almasına çok kızdı Onu kızdıran. hayatı hiçbir zaman yaşanmamış heyecanlarla renklendirmek istemişti. . çünkü Torben' durumunu anlattığı sırada annesi ne Rasmus'un ne de kendi çocuğu olduğunu açıkça belli etmişti. Artık hayatının son on yılına girmiş olduğu belliydi. çünkü onlara ne kadar dolu bir yaşam sürdüğünü göstermiş olacaktı. bir düşünün! Bana anlattığına göre en kötüsü. zaten öyle birisi değildi. Evdeyken kendi özel dilleri. sonuçta tüm hikâyenin Asta tarafından uydurulduğu kararım verdi. meseleyi enine boyuna düşünüp tarttıktan sonra. kocasının gerçeği öğrendiğinde kendisine başka gözle bakmasından korktuğunu anlattı. üzüntülü olduğunu. Torben. okudum. mektubu gördüm. Hem yetimhane öyküsünü anlatırken.
tatmin oldun mu? Seni bir türlü anlayamıyorum. annesinin itirafından yaklaşık bir yıl kadar sonra. bir kadının "onuru" konusunda ne düşündüğünü kesinlikle ortaya koymaktadır. üstelik Mormor'un atalarının fotoğraflarıyla karısı arasında bir sürü benzerlik de görüyordu. çocuklara ya da yetişmekte olanlara daha uygundu. Kendine gelince.Seni seviyorum. sonunda Swanny'ye konuyu son kez konuştuklarını açıkça belli etti. hiçbir şeye ihtiyacın yok. sadece birlikte büyüdüğü insanlardı. Ben şikâyet ediyor muyum? Asla! Yapılacakların en iyisini yapıyorum. Altmış yıl önce olan bir şeyin şimdi ne önemi olabilirdi ki? .Torben'e göre bundan sonraki adımda Swanny'nin Rasmus'un değil kendi kızı olduğunu. güzel bir hayatın oldu. Hangi milletten olduğunu bilmiyordu. kardeşleri değildi. âşığından olduğunu anlatacaktı. seni seçtim. Seni evlat edindik. bu nedenle dili de yoktu. En kötüsü ise ona her zaman destek olan. tamam mı. çok kızdığında da "Bütün bunlar ne kadar saçma!" diye bağırıyordu. Swanny'nin artık kendini çok yalnız hissetmesini anlayışla karşılamak gerek. . Seni yetimhaneden aldık. lille Swanny"ydi. sırtını dayayacağı bir kaya gibi gördüğü kocasının konuyu hiç ciddiye almaması. yaşıyorum. Günlükler. ne denli kötü olursa olsun. Peki. Bütün bunlar yaşı nedeniyle daha da gülünçleşiyordu. Đtirafından sonra geçen yıllar boyunca bu konuyu mümkün olduğunca çabuk unutmayı başardı. Danimarkalı olmayabileceğini öğrendiği güne kadar Danimarkalılık onun için nedenini kestiremediği bir öneme sahipti Bir süre şaşırtıcı bir şey oldu ve anadili Dancayı ağzına almamaya başladı. hiç kuşkulanmıyordu. konuşmaya hakkı olmadığı bir dile saldırdığını sandı. baban ve ben. bu yüzden de onu teselliye yeltenmemesiydi. lille Swanny. burada ağlayıp üzülmesi gereken benim. Marie doğana kadar sadece erkek çocuğumuz olduğu için. Burada Torben'in gözden kaçırdığı. Asta'nın tekilde "günah işleyen" kadınlar hakkındaki düşüncelerini. Asta'nın kuşağından evli bir kadının bir âşığı olmasının sadece ahlakdışı bir suç olarak da kabul edildiğiydi. gömmeye karar vermişti. hiç inanmıyordu. Swanny'nin durmadan tekrarladığı sorular karşısında en çok verdiği cevap "Unutalım bunu. . Onun başından geçenler. bunak bir annenin söylediği her şeyi kabul etmesinin anlaşılır gibi olmadığını söylemeye çalıştı. öyleyse kendi kendini böyle sıkıntıya sokmak için sebep ne?" Gerçekten kim olduğumu bilme hakkım var sanıyorum. canını sıkıyordu. birbirinin ardından ölüp giden o bebekleri ben doğurdum.rahatın yerinde. Öfkelenmiyordu ama inanmıyordu. Ağabeyi ve kız kardeşi. birdenbire belki de Danimarkalı olmadığının farkına vardı. Öyleyse Mor bunu neden söyledi? "Bu hikâyeyi Dickens'tan buldu" diyordu Torben. Birçok kez karısına. Ne var ki artık Swanny'nin doğumu ile ilgili her şeyi geçmişte bırakmaya. iyi bir kocan var -Asta burada bütün bunların kendi sahip olduklarından da çok olduğunu belirtmeden geçemiyordu. Çok sonraları bana kendini birçok bakımından afaroz edilmiş hissettiğini anlattı. Anne.Söyledim. Danca konuştuğunda kendini bir sahtekâr gibi gördü. Bundan bahsetmek bile onu sinirlendiriyordu. bu kez bir kız istedik. zaten hiçbir zaman da annesi olmamıştı ki. Daha sonra. Bütün o büyük sevgiye rağmen annesi anne olmaktan çıkmıştı.
Yine de Willow Caddesi'ne vardığımızda konuyu Daniel'e açmayı düşündüm. Annem evlenmek üzereydi. Nişanlandığını söylemek amacında değildi. üstelik Dickens romanlarının kahramanlarının da kim olduklarını sonradan öğrenmeleri sıkça rastlanan bir durumdu. Asta da geldi. eğilip yerdeki gül demetlerinden en büyüğünü seçti. Kendi yaşındaki kadınlara ki yasla son derece sağlıklı ve güçlüydü. ancak şimdiki durum biraz farklıydı. bukete iliştirilmiş kartı çıkardı: . Kırmızı gülü çok seviyorum. daha önce birçok kez nişanlanmıştı. gerçek ile düşü birbirine karıştırıyordu. Dickens'ı her an okuyordu. bütün bunlar fazla bir şey ifade etmiyor. Swanny o sırada daha önce hiç farkına varmadığı bir gerçeği gördü: Torben Asta'yı sevmiyordu. Psikiyatra gitmek bile cesaret isteyen bir karardı. cenaze üniformasını giymişti: siyah ipekli kruvaze bir pardösü. Asta'nın kanseri. Doğruydu. Daniel benim yaşlarımda sessiz ve yakışıldı bir psikiyatrdı. daha sonra anlaşılan Swanny'nin yerini aldığı bebek. şimdi de kızı Marie.böylesine akıllı bir çözüm bulduğu için memnundu. Odama koydurmayı unutma. bütün psikiyatrların yaptığı gibi insanın her hareketini .. kokladı. Teşhisten üç hafta sonra öldü. Rahat bir adamdı. Çocuklarım hep ölüyor. karsinomatosis adında yakaladığını kısa zamanda eriten bir hastalıktı. Kitap okumak konusunda Asta'dan hiç de geri kalmayan Torben "Estella'ya bak. Annemin yakalandığı kanser. Sonra Asta herkesi şaşkınlıktan donduran bir şey yaptı. basık bir şapka." . hayatta kalan tek çocuğu Knud ya da Ken Dayıydı. Swanny onun kızı olmadığına göre. Swanny'nin evine George ve oğlu Daniel ile birlikte gittik. Asta en yıkıcı yorumlarından birini yüksek sesle yaptı. Hiç duygum kalmadı zaten. Cenaze töreni Golders Green'de yapıldı. Gülleri gerçekten de eve götürürken çiçeklerin artık Marie'nin işine yaramayacaklarını. Esther Summerson'a bak" diyordu. Mor. Bugün olsa. Duadan sonra. ağustos ayında Hampstead nüfus müdürlüğünde evlenmişlerdi. Swanny gelmemesi için ikna etmeye çalışmasına rağmen geldi.Bunları eve götüreceğim.. lille Swanny. Önce bebek Mads. ama 1960'ta bunu düşünmek bile imkânsızdı. Son nişanlısı George oldukça ciddiydi. fantezileri ile olayları ayırt edemiyordu.. Somme cephesinde Mogens. Asta bunamıştı. Swanny belli belirsiz inledi: "Oh. Yaşlandıkça kabuk bağlıyorsun. Swanny kişilik ve kayıp çocukluk konusunda rahatlıkla psikolojik yardım alabilirdi. işe yarar bir silah olarak kendi düşlediği ya da uydurduğu bir şeydi. krematoryumun bahçesindeki çelenklere bakarken. Kanser olan ve kanserden ölen annemdi. Mormor'un Dickens dışında bir şey okuduğu pek görülmemişti. Peter ve Sheila'nın (onlar da her kimse) çiçekleri annemin sağlığında vermelerinin çok daha yararlı olacağını söyledi.Eskiden olduğu kadar kötü değil.
. ama sanki hayattan keyif almayı bilen birine benziyor. anlayış gösteren Torben'e yakınlaştı.Bu kim? Anneannem. Yas tuttu. Ken Dayı oradaydı. evdeki doktoru ya da hemşireyi ya da her ikisini birden hatırlayacaktı. onları ciddi bir konuşmanın ortasında buldum. ama hiç olmazsa kendi sorunlarından uzaklaştırmıştı. Annemin ölümü onu çok üzmüştü. Cenaze sırasında bana Asta'nın kim olduğunu sormuştu. Kız kardeşinin arkasından ağladı. Swanny annem ölmeden. kendisi için o önemli sorunun cevabını aramıştı. o sırada bebek değil. Annemin ölümü Torben'in karısını geri getirmiş. Gerçekten de düşündüğümü söyledim: Bilmem. . metresini öldürerek ondan olma çocuğunu karısına götüren adamın hikâyesini anlatıyordu. ama kendi açısından bakıldığında. Swanny'nin bu hikâyeyi de kendisiyle bağdaştırıp bağdaştırmadığını düşündümse de Far'ı katil rolünde canlandırmam imkânsızdı. kendisi de hiç çocuk doğurmamıştı. onunla değişik bir açıdan ilgilenmeye başladı. O yılın mayıs ayında Edward'ın öldüğünü. Daniel'e kuzenlerinden birinin Đsveç'te tanıdığı. beş yaşında bir çocuktu. kralın boğmaya çalıştığı Kraliçe Alexandra'nın ensesindeki izleri gizlemek için elmas tasmalar taktığını anlatırdı. babasının Danimarka kraliçesinin artık dul bir kadın olduğunu söylediğini de hatırlıyordu. duygusuz ve kaba Ken Dayı kadar kötü olmamıştı. Burası pek yeri değil. Bunu daha önce de söylemişti belki de söylediğini unuttu. Torben hiç de otuz beş ile altmış yaş arasındaki her kadını hayatın katı kurallarından ayrılmakla suçlayan. okul çağında. Ne de olsa. Üstelik birbirimize çok daha yaklaştık. hatta daha hastalanmadan bile önce Ken Dayıya gitmiş. Yine de Swanny'yi ne Daniel Blain'e ne de herhangi bir başka psikiyatra götürmeye çalışmadım. Swanny'nin oturma odasına girdiğimde. doğan bebeği gördüğünü.aklından söküp atmıştı.Çok ilginç biri. Hatırladıkları arasında Asta'nın pek de düşkün olduğu skandal öykülerinden biri de vardı. kökleri hakkındaki endişelerini de -göründüğü kadarıyla. Bir kez daha acısını paylaşan. mesafeli ya da üstün görünmek iddiasında değildi. Kız kardeşi Marie en yakın arkadaşı olmuştu. Asta. hiç değilse onun gözlerinde. Benim. Kendi beş yaşını hatırlayabiliyordu. Annenize çok üzüldüm. kızı gibi olmam son derecede doğaldı. Erkekleri çok daha yakından tanımak istedikleri. genç ve güzel bir kadından bahseder gibi konuşuyordu. annemin ölmek için daha iyi bir zaman seçemeyeceğini düşünmekte haklı olduğunu sanıyorum. O dönemde hayatının yarı umutlu dönemlerinden birini yaşıyor. Annemi bir kızkardeş olarak çok sevmişti. Herhalde Ken de Asta'nın bir kız doğurduğunu. Birisi onu Astayla tanıştırmış olacak ki. Torben'de de söylenenlerin hiçbirine inanmama .izlemiyordu. .
hatta doğanın varlığının farkına varan kadınlardan değildi. Swanny ve Torben haftada üç gün gelen bir bahçıvan tutmuşlardı. Sık sık. bahçıvanı arkasında şaşkın bıraktı. Swanny ise hep hayatının bir parçası olmuştu. ülkeden ülkeye dolaşıklığı. Swanny'ye göre bir öğleden sonra "yaşlı hanım" bahçeye inip el arabasını aldığında çok şaşırmıştı. Bütün bunlar geçmişi karartmak için yeterliydi. Ağacın altında çevresinde iskemleler olan masa yoktu. fotoğraf uğruna hizmetçi önlüğü ve şapkası giymiş. Onun tercihi. Swanny'nin doğduğu yıl ailenin en kötü dönemiydi. Diğer taraftan. çünkü kadınlar "tuhaf hayvanlardı". her ilkbaharda çıkarılıp bahçenin uygun yerine yerleştirilecek bir şemsiye de düşünülmemişti. bir kızı olmadığı için ne kadar şanslı olduğunu söylerdi. Belki de doğruydu. Evden eve. (Daniel'in da düşünebileceği gibi) hatırlanması acı dolu çocukluk yıllarını unutmak istemesi olup olmadığını çok düşündüm. Altı buçuk yaşındayken taşındıkları Lavender Grove'u bile hayal meyal hatırlıyordu. Mormor Willow Caddesi'ndeki evin bahçesine çıkmazdı. O zamandan beri Ken'in o dönemleri hatırlamamasının nedeninin. tipik bir Ken Dayı davranışı olurdu. Ken hatırlayamadı. yeni doğmuş kardeşinin öldüğü o yıllar. O dönemde. altı yaşından önce olanları hiç hatırlamadığını söylemişti.eğilimi güçleniyordu. dut ağacı altında çay içilen Padanaram'ın "kullanışlılığından" (en sevdiği sözcüklerden biri) bahsederdi. Sık sık bundan yakınır. Bahçedeki çiçekler onun sevdiklerinden değildi. daha önce de gördüm. Günlüğünde de öyle söyler. yanında Swanny. Mor yatağa uzanmış. mutlu mutlu sırıtan Hansine. . Gerçekten de Torben ve Swanny'yle yaşadığı büyük çekişmelerinden biri de dışarda. bütün bunlar Ken'in. Torben açık havada yemekten hoşlanmazdı. babanın sürekli uzakta olması. Yine de söylediklerinden fazlasını bildiğine inanmıyorum. Onun çocuk olduğu dönemde çocuk yapmak.Yaşından. Onun için bahçe. yoksa kulağı benimkinden bile duyarlıydı. Oysa yaşamları daha sonra düzeldi. Swanny'ye göre neredeyse gururlanarak. ağaçlarının altında yemek yenen bir yerden öte değildi. Đngiltere'ye yerleşip yeni bir dil öğrenme zorunluluğu. Elinde el arabası koşarcasına uzaklaştı. çiçekçiden gelme gül goncaları ya da seralardan alınma kokulu ve egzotik çiçeklerdi. sanki biraz akılları gidiyor. demişti Torben'e. belki de hatırlıyordu. birisi ona bir bebek getirmişti. hatırlanması acı verecek bir çocukluk geçirdiğini gösteriyordu. bahçede yemek yemek için yeterince çaba harcamamalarıydı. Yine de bahçıvan ara sıra sonbahar yapraklarını ve kuru otları tutuşturmayı başarıyordu. Ne istediğini sorduysa da anlaşılan Mormor. gebelik. Bunu kanıtlayacak bir fotoğraf da vardı: büyük bir gümüş çaydanlıktan fincanlara çay dolduran Asta. Böylesi. . bunu söylediğinde de Asta'nın kaşları inanmıyormuşçasına kalktı. Sert bir tik bankın dışında oturacak yer olmadığından. ama içinden anlatmak gelmiyordu. doğum gibi şeyler küçüklerin önünde konuşulmayan konulardı. En azından yedi yıl. cevap vermek istemediği zaman yaptığı gibi ağır işitiyormuş numarası yaptı. Morfar'ın kucağında annem. yani 1960'larda bile ateş yakmanın yasak olduğunu düşünüyorum. Swanny'nin sorduklarını neredeyse aynen tekrarlarken. güneşin parlak olduğu günlerde oturulan. Londra ve çevresi dumansız bölge olarak adlandırılıyordu. Tekrar kendilerine gelmeleri de yedi yıl sürüyor. sabah kahvaltıları ya da çay saatinde kullanılacak. Kadınların kaprislerine izin verilmemeliydi. anne ve babasının kavgalar ettiği. arkada oğlanlar. Mormor doğayı seven.
Lizzie Hexham. neden senin evde olmadığın bir zamanı seçerdim sanıyorsun? . seksen yaşındaki annesine odasına gitmek için üç kat merdiven tırmandırdığını öğrenenlerin ne diyeceklerini sorduğunda Mormor acıyla sırıttı. çünkü havanın girmesi için dolaplarının kapılarını ardına kadar açık bırakıyordu. bahçıvan da bir daha ancak bir yıl sonra ateş yakacağını söylemişti. Mormor gelecek hafta yine ateş yakıp yakmayacağını sormuş. Bir keresinde Swanny. bunu başkalarının yanında yaptığında da özellikle çarpıcı ve içerikli bulduğu uzun bölümleri çevresindekilerin dinlemek isteyip istemediklerine aldırmadan yüksek sesle okumaya devam etti. Özel olmasaydı. O odayı kendisi seçmişti. Sekizinci bölüm .Swanny saçını yaptırmaya gitmişti. fotoğraflarını. lille Swanny. lille Swanny? Biz ne yaparsak yapalım. bekliyordu. Günlük yazmaya son verdiğinden beri onda büyük bir değişiklik görülmüyordu. Swanny ve Tor-ben'in davetlerine katılmaya. Swanny'nin merdivenlerin artık fazla geldiğini söylemesini dinlemiyordu bile. Eve döndüğünde bahçıvan gitmek üzereydi.Eğer yakmak istediğin bir şey varsa Mor. . Günlükler saklanmış. kendisinin tam tersine. ama günlükler görünürde değildi. ki günlükler de bunu kanıtlıyor. ancak o zamana kadar ateşi söndürmüş. Üçüncü kattaki odasına girdiğimi hiç sanmıyorum. Swanny olan biteni Mormor'a sorduğunda sert bir cevap aldı: . Dickens'ı. Swanny'ye göre diğer bütün şeyleri göz önündeydi. Fikrimi değiştirdim. "Yaşlı hanımın el arabasını kitaplarla dolu olarak geri getirdiğini anlattı. Genellikle de yanılırlar. küllerini dağıtmıştı.Bu yaşa gelip de başkalarının ne düşündüğünün önemsiz olduğunu hâlâ öğrenemedin mi. mutfaktaki ocağı kullanabilirsin. Dickens okumaya. Sidney Carton. onlar bir şeyler diyecektir. Günlük yazmayı kestiyse. bunun 1967 sonbaharına denk düşmesi gerektiğini sanıyorum. değiştirmek istemiyordu. En sevdiği kahramanlar. her gün rastlanabilecek kişilerdi: Amy Dorrit. hatta elbiseleri bile.Özel şeylerdi. Yürümeye. Esther Summerson. elbiselerini ve eskiden günlüklerini yukarıdaki odasında tutuyordu. hikâye anlatmaya.
Neredeyse eminim ve ömrümde ilk kez bir çocuk doğuracağım için mutluyum! Kocamın Danimarka'dan ilk dönüşünden sonra rahmime düşen çocuğu üç ay sonra kaybettim ve çok üzüldüm. Hep başkalarının ülkesini ele geçirmeye çalışırlar. Eğer çocuğum olacaksa. det hele afSlesvig ogHolsten. Đngilizcem mükemmelden çok uzak. ne anlarsınız ki! Mr. Annem onu bir putrele asılı olarak hbuldu. Bu söylediğime dikkat et. Schleswig ve Holstein'ı Prusya'ya vermek zorunda kaldığımızı söylemesini unutamıyorum. üzerine Avrupa barışının yazılı olduğu Berlin Antlaşması'nı yırtmakta bir sakınca görmediler. savaştan ettiler. Anlaşılan otomobillerden sonra savaş onlara değişik geliyor. Onun için Tötonlardan nefret ederim. Bir . Avrupa savaşa hazırlanıyor. Fransa ile Rusya da. dedi Rasmus gülerek. Housman'ın tebessümünü saklamaya çalıştığını gördüm. . hvordan vi maatte give Afkald paa en Del afvores Faedreland. Onlara. Housman bu akşam öyle diyorlardı. bir gün acı o kadar dayanılmaz oldu ki. Geçen yıl sıra Bosna-Hersek'teydi. Her üçü de Đngilizce'yi bu kadar güzel konuşan çocuklara gıpta ediyorum. hiç kimsenin tam olarak anlayamayacağı bir sır olarak kalacaktır. ki öyle gözüküyor.bugüne kadar bir daha gebe kalmadım. annemin savaşa katılan ve kötü bir yara alan babası. nedendir bilmem -yeterince "sevgi" olduğundan.nefret ederek büyüdüm. Sonra. dedi Rasmus. kız olmasını tercih ederim. Bir kadının içinde olanlar. Schleswig'de oturan bir dayısı ve yengesi vardı.eller Prfjseme og Østrigerne som vi dengang kaldte dem. 1864'te bitmişti. yani benim büyükbabamdı.29 haziran 1910 Jeg voksede op med Had til Tyskeme . Hiç değilse Rasmus ve dostu iş ortağı Mr. nedenini bilemiyorum. Sadece Avusturya.Siz kadınlar.Bak. daha on altı yaşındaydı. til Prfjsen. Gelecek yıl bir dördüncüsü olacak. Gülmemeliydim. men jeg skal aldrig glemme. . længe for jeg blev ffdt. Danimarka'nın da savaşa girmeyeceğini söyledim. yazlık evlerine gidip kendini astı. Onlarla Danimarka arasındaki savaş. Rasmus "w" ile başlayan bir kelime söylediğinde Housman eliyle ağzını kapatıyor. O kadar acı ve üzüntü çektim ki. 11 şubat 1911 Bir kız daha. Danimarka'yı işgalleri. Macaristan değil. Almanlardan -ya da onlara taktığımız adla Prusyalı ve Avusturyalılardan. ama babamın bana ülkenin koca bir parçasını. Saatler boyu en sevmediğim konudan. savaş çıkarsa bizim karışmayacağımızı. bunu günlüğüme dahi yazmadım. Bazı şeyler yazılmayacak kadar derin oluyor. Ayağında sürekli çektiren bir kangren vardı. Ama en korkuncu. Krigen mellem dem og Danmark eller skulde jeg sige Besættelsen og Danmark var forbi i 1864. hvâd min Fader fortalte mig. ben doğmadan çok önce.
O civardayken atsız araba demem yasak. Đlk olarak oldukça güzel bir ev. Bu sefer balıklı Krustader ve kızarmış tavuk vardı. Ona bir kız çocuğu doğurduğum için benden iyisi yok. sokağa çıkmak iyi oldu. ama siyah ve yeşil kanatları var. parmağımda da kocamın onu bu kadar mutlu ettiğim için (bu onun sözleri) almayı uygun bulduğu bir yüzük var. Swanny doğduğunda Hansine yatağımın yanına sosis ve patates dolu koca bir tabak getirmişti. sonunda. Ben sadece isimden hoşlanıyorum. varmış. Farklı amaçlarla da olsa hiç olmazsa bir kez bir konuda anlaştık. neredeyse doğumdan sonraki gün ayağa kalkarlar. Giymek zorunda olmama rağmen. ona şu "otoların" modasının geçeceği zaman (mutlaka geçecektir) kadın elbiseleri satabileceğini söyledim. beni ortadan ikiye bölen bir kılıç gibi dayanılmaz bir sancı çektim ve doğdu. çok şık giyimli olmamı istiyor. Hoş olmadığımı biliyorum. Kuşun ne için olduğunu bilmiyorum. Mutfağın arkasında ya da bahçedeki kulübede gizlice doğurup da aynı gün işlerinin başına dönen hizmetçiler bilirim. Anlaşılan Westerby ailesinin hayatı epey değişti. benim için Swanhild'den sonra ikinci güzel kız ismi. Herkes bu kızın sanki Rasmus'un ilk çocuğu olduğunu sanacak! 3 mart 1911 Marie doğduğundan beri ilk kez sokağa çıktım. doğumdan birkaç gün sonra vücudum eski biçimini aldı. aylar boyu bu günlüğe bir şey yazmadım.oğlum olmasından o kadar korkuyordum ki. Şansım. Dün sabah doğdu. bununla sahnede gördüğü Marie Lloyd gibi "Maar-rie" diye telaffuz edeceklerini söylemek istiyor. "bunun ne değeri var. Yeşil bir otomobil eşarbı ile beyaz tilki bir manşonum da vardı dışarıda olduğum sürece soğuktan dondum. Adını Marie koyacağız. Rasmus modadan neredeyse otomobillerden hoşlandığı kadar hoşlanmaya başladı. ama şu günlerde iyi göründüğümün de farkındayım. hiçbir zaman korseye gerçekten ihtiyacım olmadı. bilmem" ama Rasmus o sıralarda söylediklerimi pek dinlemiyordu. Üzerimde beyaz ipekli bir sabahlık. Đngiliz olan her şeye bayılıyor. kulağa da hoş geliyor.yetişebiliyorsunuz. . Uyuyup iyi bir yemek yedikten sonra yatakta oturdum. yürüyerek doğrusunu söylemek gerekirse koşarak. bu doğumla bir öncekinin arasındaki farklılığı düşündüm. "zor işlerde" Hansine'ye yardım edecek bir de kız. O kadar yavaş gidiyor ki. Bugün otomobilde yeşil keten yakalı krem pardösümü ve üzerinde koca bir kuş olan şapkamı giydim. Tabiî Rasmus bu ismi Đngilizce olabileceği için de beğendi. Sanırım müşterilerinin eve geldiğinde hoş bir kadınla karşılaşmalarının işi için iyi olacağını düşünüyor. kısa ve keskin oldu. Ben artık bir "leydi'yim. kalkmak zorundadırlar. Zor bir doğum değil. bu yüzden kendimi iyi hissetsem de doğumdan sonraki birkaç haftayı yatakta geçirmem gerekiyor. Aşağı tabaka kadınları böyle yapamaz. Rasmus beni atsız arabasıyla gezdirmekte ısrar etmiş de olsa. ya "motor" ya da "otomobil" demem gerekiyor. Hiçbir şeyin eksikliği çekilmeyecek yeterli para. "Fransızlar da" dedim alçak sesle. Şimdiki en son Amerikan buluşu olan elektrikli bir şey. "Đngilizler de söyleyebilecek" diyor.
Nedenini düşünemiyorum bile. . dedi. her yere taşıyor. Ona sordum. biliyorum. küçücük elini bacağının üzerine koyup bir şey sorduğunu. Swanny'nin ona doğru yöneldiğini. Mogens artık on üç yaşında. hatta Fordların uzun ömürlü olacağından eminim. Parmağımdaki yüzük 22 ayar altın. ama onlarla hiç futbol ya da kriket oynamadı. tam da istediğim gibi. küçük pırlantalarının arasında bir de zümrüt taşı var. onu konuşurken duyan herkes. Oğlanlar küçükken pek onların farkına varmazdı. gözleri deniz mavisi. Marie doğduğundan beri daha da kötüleşti ya da öyle görünüyor. Yüzüğün 500 pound'a mal olduğunu söylüyor. -Bunda ne var? O sinir bozucu kahkahalarından birini attı. oysa oğlanlar bundan hoşlanırdı. benimkiler gibi sert lacivert değil. bunu da nereden çıkarıyormuşum. Swanny'nin görünüşünü beğenmiyor.Ne yapacağımı söyleyeyim.Rasmus titrediğimi gördü ve duymayı hayal bile edemeyeceğim bir şey söyledi: . Amerikalıların dediği gibi. sevdiği için mutluyum da. orada duran otomobilleri gösteriyor. ama akümülatör gücünden ve çıkarılabilir silindir başlıklarından haberdar olması gerekiyor. ilk önce bunun saçma olduğunu söyledi. neredeyse babasının boyunda. sana bir kürk manto alacağım. Marie hiçbir zaman onun kadar güzel olamayacak. baş döndürecek kadar güzel. ama hayatta bazı şeyleri böyle elde edemeyeceğimin farkındayım. . Benim de aksanım kötü. ama bu sevgisinin Ford motorlarından daha uzun ömürlü olacağını sanmıyorum. Aralarına beyaz tilki kürkü işlenmiş Acem koyun postu. ama Rasmus'un küçük Swanny'imi seveceğini bilsem feda etmeyi göze alırdım. yutmadım. Neden bilmem. teni süt kadar beyaz. Kız daha üç haftalık. Bu yüzüğü çok seviyorum. Son zamanlarda bana Vogue adlı bir Amerikan dergisi getiriyor. Yüzüğü Lea Irmağı'na atmaya ya da Hansine'ye vermeye hazırım. oğullan var diye gururlanırdı ama hepsi buydu. Şu küçücük güzel kız. Bu sözünü ona hiç unutturmayacağım. ama hiç olmazsa kelimeleri yanlış anlaşılacak gibi telaffuz etmiyorum. saçları altın gibi parlak. Her şeyiyle (neler olduğunu hiçbir zaman açıklamadı) Đngiliz olmak istediğini biliyorum. Şurası bir gerçek ki beni seviyor. daha ufacık bir bebek olmasına rağmen bunu rahatlıkla söyleyebilirim. Neyse. bunlar söylemesi gereken şeylerdi. çenesinde sakalları bitmeye başladı. Oğlanlara kötü davranmıyor. Swanny'cik ise sadece beş yaşında. insanların bana bakması. içinde de tam istediğim kürkü gördüm. Kızını sevdiğine bir şey demiyorum. tatlı ve yumuşak bir çocuk. iyi gıdayı ve bakımı hiç gizlemiyor. Tabiî kısa süre sonra bütün çocuklarını aynı derecede sevdiğini. Đşin ilginç yanı. buna rağmen görünüşünü beğenmiyor! Sonunda kabul etti. Marie'yi kucağından bırakmıyor. ama her zamanki gibi abartıyor. yaşıtlarından daha uzun. Bazı kadınlar gibi elbiselere fazla önem verdiğimi sanmıyorum. kendimi zorlayıp sordum.onun birini sevdiğini görmek o kadar değişik ki. yabancı olduğunu hemen anlıyor. Israr ettim. elbiselerim için kaç para harcadığımı merak etmeleri ve bu kadar göze batan bir şey giymeye nasıl cesaret edebildiğimi düşünmeleri. Bütün çocuklarımızın içinde en güzeli de o.O kadar Danimarkalı ki. Bazen onu bahçeye çıkarıyor. benim istediğim iyi giyimli olmak. hepsinin eşit olduğunu söylemeye başladı.
Ona hediye olarak gerçek boyda ve gerçek saçlı bir bebek aldık. bir sürü de aleti var. Onda gerçekten sevmediği nedir? Böyle düşünmeye başladığımda korkuyorum. erkeklerin ise dışarda olmasını gerektiren bir kural var. benzin kokuyor. Bütün bunlar çevredeki en sıkıcı yerde. atölyeye çevirdiği bir kulübe var. Rasmus ise dışında yaşıyoruz. içimden onu öldürmek geliyor. Bugün otomobile binip küçük Swanny'yi doğum günü gezisine çıkardığımızda. Kulübeyi ne kadar beğendiğimi saklayamadım. Anladığım kadarıyla ona çekici gelen şey. sokağa çıkıp yürüyorum.Rasmus'un ise bir köpeği kovar gibi elini ittiğini gördüğümde. Marie kucağımda kıpır kıpır oynarken. Atölyede bir tezgâhı. biraz acı. ya iş konuşmalarından birinin ortasına dalmam ya da atölyesine kadar gitmem gerekiyor. Doğu'da haremlere kapatılan kadınları duyduğumuzda öfkelenip yumruklarımızı sıkıyoruz ama burada neyin farklı olduğunu görmekte doğrusu zorlanıyorum. Aslında ilginç. Đçine bir otomobil konacak kadar büyük. Her zaman yapmak ya da imal etmek istediği şeylerden bahseder. ama doğrusu da bu. kaçırmıyorum. Biraz uzun solusan. bir saat boyunca adamın taşı işlemesini izledi. Genellikle babasının en iyi yanlarını ya da görmek istediği tarafını görür. Rasmus bir karta adını yazmakla yetindi: "Mor ve Far'dan sevgilerle. Bahçenin bitiminde. Eğer onunla sabahın sekizi ile akşamın dokuzu arasında bir şey konuşmak istersem. sanki demiri eritseler nasıl kokmasını beklersen. öyle. motorlarıyla burada oynuyor. Bjfrn için bunun yanında penceresi. ne kadar yıkanırsa yıkansın. Benzinin değişik bir kokusu var. oysa genellikle ona böyle bir davranışta bulunmamaya çalışırım. Sanki kadınların evin içinde. 28 temmuz 1911 Küçük Swanny'nin doğum günü. "Dışarıda çok kaldın" diyor ya da "Evde yapacak bir işin yok mu?" Bjfrn'ün kulübesini bitirdiğinde. Tabiî ki evden çıkıyorum. dev gibi bir duvarcının çalıştığı bir boşlukta otomobili durdurdu. Sonunda dün atölyeye gittim ve oğullarının kaç yaşında olduklarının farkında olup olmadığını sordum. gerçek kiremitlerle kaplı bir çatısı olan bir kulübe yaptı. bir tek erkekle evlendim. En son isteği cam üflemek. ama bunu nasıl bilebilirim? Hayatım boyunca sadece bir tek erkekle birlikte oldum. O kulübede motorları parçalara ayırıp tekrar bir araya getirerek saatler geçiriyor. Rasmus'u evin içinde görmek kolay değildir. çünkü böylesi iltifatlar başını döndürebilir.ben evin içinde. bu gibi düşünceleri kafamdan atmaya çalışıyorum. . üstelik bir kız babasını bu açıdan hiç tanımaz ki. Bugün altı yaşında. bundan sonra heykeltıraşlık çıkarsa hiç şaşırmayacağım. oğlanlar için Nuh'un gemisini yapmayı düşündü. Belki de Rasmus diğer erkeklerden pek de farklı değildir. Eve döndüğünde. "Biz" diyorum ama aslında bebeği alan ve o görmeden eve saklayan benim." Uzun zamandan beri bu günlüğe Rasmus'la ilgili bir şevler yazmak niyetindeydim. kaçıyorum. mideni bulandırıp başını döndürecek bir koku. Onun değişik birisi olduğunu yazmak istiyorum. South Mill Fields'ta oluyordu. bütün o hayvanları oyarak yapmaktı. Rasmus da bunu böyle anlıyor. Aslında evdeki Danua yavrusu Bjfrn'ün daha çok farkında.
yine de dudaklarımın oynadığını gördü. erkek.Evde yapacak bir şeyin yok mu? diye sordu. niyetim alay etmek falan değil. ben de ona bana hiç kötü davranmadığını söyledim. . onun için her şeyin Đngiliz olması şart. demiryollarında çalışıyor. Gülmemek için kendimi tuttum. kendi gibi bir hizmetçiden söz ettiğini sandım. 'Annen bazen çok acımasız olabiliyor'. . Knud da on bir.Buraya böylesine saçma sorular sorarak aklımı karıştırmaya mı geldin? Benimle hep böyle sıcak konuşur. hep yaptığı gibi önlüğünü ellerinin arasında buruşturup çekiştirmeye başladı. hiç. Yıllardır bu çeşit arkadaşları olmuştu. ama kulaklarıma inanmakta güçlük çektim. "Hansine dedi ki. sanki dokunsam ağlayacakmış gibi oldu. Belki unutmuşsundur diye söylüyorum. ne istediğini sorunca da bir arkadaşını çay içmek üzere mutfağa davet etmek için izin istedi. ama düşününce Kopenhag'da da bir erkek arkadaşının olduğunu hatırladım. Hansine?" diye sorunca şaşırıp kızardı. konuyu değiştirerek oğlanlardan bahsederken neden Jack ve Ken demediğimi sordu. aptallaşma. Tabiî ki bir kadından.Eğer bir şeyler yapmak istiyorsan. dedi. Bana "lille Mor" diyor ki.Kadın değil. 5 mart 1912 Hansine'ye kur yapan bir adam var. belli ki bir şeye şaşırmıştım. . Sizin için komik görünmeyebilir.Hadi hadi. Konuşmalarımız böyledir. bu da pek hoşuma gidiyor. bu kez de öyle oldu. dedim. ama cevap vermiyoruz. Çok acımasız olduğumu düşünüyor. Bu söylediği Danca ve oldukça komikti. "Kadın bizim sokaktaki bir evde mi çalışıyor. Tabii onunla alay ettiğimi düşündü. Bu sabah benimle bir şey konuşmak istediğini söyledi.Bebek oyuncakları yaparak zamanını boşa harcamadan önce. neden Swanny'ye bir bebek evi yapmıyorsun? Cevap vermedi. sadece şaşırdım. Adı ne? .. dedim. "Lille Mor" dedi. Öyle düşündüğünü biliyorum. Ona bir şey anlatılmasından hiç hoşlanmaz. Şimdi farkına vardım. . dedi.Sam Cropper. çünkü bunu daha birkaç hafta önce küçük Swanny'den duymuştum. Hiç kötü davranmadın. Hiç böyle bir şey aklıma gelmemişti. Đngiltere'ye o denli çılgıncasına âşık ki. dedim. Đkimiz de soru soruyoruz. . gelip bir sormak istedim. kendimi gülmekten alamadım. öyle değil mi?" . Tabiî ki onu çaya çağırabilirsin. Mogens on üç yaşında.
saat dörtte de Swanny'yi yatağa bırakırken bir fincan da çay getirdi. bence de yazık olur. Hansine uzun boylu ve yakışıklı bir erkekle mutfak masasının yarımda oturmuş çay içiyor. Bu Cropper ünlü bir Đngiliz hukukçusu olan Edward Marshall Hall'a benziyordu Sıradan bir işçi için fazla dik ve seçkin görünüyordu.Orada. öyle de olması gerekirdi. Bazen buna daha fazla dayanamıyorum. . Beni görünce oldukça şaşırdılar. Hemen onunla tanışmak istiyorlar. satın aldığım da fazla hoşlanmadığım bir kitapta. yakışıklı erkeklerin güzel kız peşinde olmaları beklenir. Oysa Hansine'nin ağzı kahve fincanına. Ama bugün kızımı dışarı kendim çıkardım. dedim ama için için köpürüyordum. Ama bence yüz hatları çok daha önemli. Demiryolunda ne iş yapıyor. Zavallı Emily bulaşıkhaneye hapsolmuş. Bazen olabilirim. evin hanımı olduğumu unutmamasını. Madam. bir daha böyle bir şey yaparsa kendisine iş arayabileceğini söylemeyi düşündüm.güzel olduğunu söylemiş oluyorsunuz. eminim bütün kadınlar bavullarını onun taşımasını istiyordur. Đlginçtir.- Sanmıyorum. Hansine de başparmağını geriye doğru kıvırarak gösterdi: . Küçük Marie yemek sandalyesinden gülerek ve kaşığını sallayarak dört bu yana yemek saçtığından yemek odasındaki eşyaların üzerine kılıflar dikmemiz gerekti. Bu nedenle halk kütüphanesine üye olup. Hansine her zamankinden de fazla kızardı. Suratı geniş ve yuvarlaktır. sevgilim. genellikle aldığını verirsin. önlüğünü de bir yerlere saklamıştı. Bunu bir kitapta okumuştum. iyi kitap ödünç alacağım. Yani benim bazen acımasız ve kötü olduğumu düşünüyorsa. Kedi gibi bakıyor. Genellikle gösterişsiz olanlardan tercih ederler. Swanny'yi okuldan alıp geldi. bana hep koyun budunun ön kısmını hatırlatır. Küçük Marie'yi kucağına bıraktım ve tekrar mutfaktan geçtim. Bir kadının sarışın ve mavi gözlü olduğunu söylediğinizde. insanlara -özellikle erkeklere. doğrusu merak ediyorum. Emily görünürde yoktu. eline de bir fincan çayla reçelli bir dilim ekmek tutuşturulmuştu. Yine de onu çekici bulan adamı merak etmekten kendimi alamadım. Đnsanlar da bana hep iyi davranmadılar. başka yerde yemek vermesi için zile basıp Emily'yi çağırıyorum. hele o koşullarda. Sanki Đngilizlerin deyimiyle iri ve güçlü bir köylü kadını gibi. burnu da çorba kaşığına benziyor. Hansine ve ben birbirimizi uzun zamandır tanıyorduk. birlikte epey şey geçirmiştik. sessiz tavşanlar gibi oturuyorlardı 2 haziran 1913 . Hansine benim verdiğim ipekli bluzlardan birini giymiş. Ne var ki böyle davranamayacağımın farkındaydım. Önce Hansine'yi çağırıp kızıma böyle bir şey söylemeye nasıl cesaret ettiğini sormayı.Emily nerede? diye sordum Đngilizce. yemek salonuna gönderilenlerden daha güzel görünen pastalardan yiyordu. ama gerçekte hiç de böyle değildir. belki de haklıdır. Eğer hamalsa.
Birinin sürekli olarak ötekine ne yapması gerektiğini söylediği. benim hiç doğurmadığı kızı olduğumu söylerdi. teyzenin gerçekten öldüğü gün yapmam gerekirdi. Yazmam gereken çok eğlenceli bir şey oldu. Daha doğrusu.Ne arkadaşı? . neredeyse suçlu gibi davrandım. her Đngiliz gibi bir işçiyi soylu bir beyden . ilk önce bunu yazmamaya karar vermiştim. hele hele ahlak anlayışımı eleştirmediği tek bir gün bile olmamıştır. Böyle devam edersem. davranışlarımı. yine de bütün o yolu tepip cenazeye katılmayı istemezdim. O bir bey değil. Asta? diye sordu. "Kimi kastettiğini anladım. sekiz yıldan sonra okumam da gerekir. Rasmus. teyzenin o tekdüze konuşmasıyla da söylediği gibi hep kendini düşünmenin de bir yararı yok. zevklerimi. Üstelik. . Eğer Rasmus'a söylersem. Cropper'ın da buraya tahminimden daha sık geldiğini düşünüyorum. O zaman anladım.Dün bahçede karşılaştığım uzun boylu bey. Eğer ciddi olsaydım bunu şimdi değil iki hafta önce. Her neyse. Öleni sevmedikçe yas tutmak bence yalancılık gibi bir şey." Kıpkırmızı oldu. Şu anda Cropper'la birlikte dışarı çıkıyorlar. Charles Dickens'ın Danca'ya çevrilmiş bütün eserleri koleksiyonunu bana bıraktığını söylüyor. kötülük yapacak fırsat bulamadığım ve korkaklığım yüzünden iyi göründüm. insanların ne yaptıklarını görmeyen hatta insanların varlığından bile haberi olmayan Rasmus bile Cropper'ın farkında. Kitaplar benim olduğu için memnunum. Frederikke Teyze'yi görmeyeli dokuz yıl oldu. Đyi Đngilizce okuyorum. Frederikke Teyze'nin. Öyle sanıyorum ki teyzenin beni görüp de konuşma biçimimi. Hackney'de oturduğumuz sırada tanıdığımız Lutherci papaza benzeyen vaiz maskesini taktı. olabildiğince komikliğe ihtiyacım var. Çok gelişmiş bir ahlak anlayışım olmamakla birlikte. oysa ben yaz günü siyahlara bürünmek niyetinde değilim. Đzinli olduğu öğleden sonra sürekli olarak buluşuyorlar. onun gibi akıllı. Reddetmeyeceğim. Danimarka ordusunda subay olan kuzenimden. Her şeyden önce. "Kendi içinden çık. tahmin ettim. Bana telgraf çekseydi daha iyi olurdu. zaman anıları soluklaştırıyor. . Teyzeyi sevmedim. Frederikke Teyze'nin öldüğünü bildiren bir mektup aldım. Rasmus bile. Đlk defa bu evde ne kadar az kitap olduğunun farkına vardım. Yine de oyuna devam ettim. Öte yandan da.Bu sabah Ejnar'dan. Asta" derdi hep. dolu ve önemli bir mühendisin beni kıskanacağına inanmamı istemez. En sonunda. ne demek istediğini anlamamış gibi. tavsiye edip vaaz verdiği bir ilişkide sevginin ayakta kalması çok güç. Ona ait olup da isteyebileceğim tek şey o kitaplardı. Başlangıçta. ahlak kurallarının ne olduğunu biliyordum. biliyorum yas tutmamı isteyecek. Ama bu da çok aptalca olacaktı. Emily gibi çoğu Đngiliz'den daha iyi okuduğumun farkındayım. Ejnar. sanki gözümün önünde bir ışık çakmışçasına 'Tamam" dedim. kendi kendimi üzeceğim. Onun için Hansine hakkında yazacağım. oysa o beni çok sevdiğini. Daha sonra yüzüne. yine de hiçbir zaman ana dilinde okumak gibi olmayacak. Cropper'ı evde üç kez görene kadar tek kelime etmedi. galiba ona söylemeyeceğim. sadece Hansine'nin talibi. Benden başka kimse kitap okumuyor.Arkadaşın kim. teyzenin öldüğünü öğrendiğim gün gülmenin doğru olmayacağını düşündüğümden. giyimimi. Rasmus.
Rasmus'a hatırlatmaya cesaret edemez.Bu benim doğum günü hediyem mi? diye sordum. Sevgilim?" ya da "Gelecek perşembeyi unutmadın. eğer babamın dediği gibi hayat yetmiş yılsa.Yani bunu kim kullanacak? Đş için buna ihtiyacım olacak. Swanny'nin hediyesini uzun uzun yazabilmek için sona bıraktım. Bu hediyeyi kalem uçlarını temizlemek için kullanmayacağım. Sanırım Hansine çocukları uyardı. o yüzden beni . Bütün çocuklarımın içinde en yaramazı o. Kapı komşum Mrs. 6 temmuz 1913 Yine doğum günüm. dedi. böylesi daha iyi. hepsi hediye verdiler: Mogens'ten domuz derisi bir kese içinde bir makas. dedi. birkaç gün öncesinden hatırlattığını söylüyor. beni odamda sakince oturur ve bu günlüğü yazar buldu. . yakında orta yaşlı olacağım. Bu öğleden sonra korkunç bir şey yaptı. değil mi?" Bunu yapacak kadar alçalmayı kabul edemem. "Đşte senin için" dedi. Knud'dan gümüş bir kutu içinde üzerlerine "A" işlenmiş iki mendil. Bu haldeyken onunla konuşmaya çalışan zavallı çocuklara acıyorum. Bir tek Marie dışında tabiî. hep saklayacağım. Harisine korku içinde merdivenleri tırmandı. ortasına kırmızı bir gül işlenmiş -en sevdiğim çiçeğin gül olduğunu biliyor. Aslında yazarken görmedi. Bugün otuz üç yaşındayım. sevdin mi?" . Hansine'ye giderek "Mor yere düştü. oysa ondan bahsedildiğini hiç duymadı. bir saniye bile rahat durmuyor. Evans kocasına doğum günü ve evlenme yıldönümünü unutma fırsatı tanımadığını. biliyorsun değil mi.Tabiî. Doğru. Sanırım Rasmus benim Mrs. eline geçeni yırtıp oyun oynuyor. Daha önce hiç görmediğim bu aleti fotoğraflarından tanıdım.ayırt edebilmek zorunda olduğunun da farkındadır. "Nasıl. elbiseleri dışında hiç de işçiye benzemiyor. Roper'ı taklit ettiğimi düşünüyor. Hatırlayacak kadar sevmiyorsa. Kendi eliyle diktiği bir kalem bezi. Hızla düşündüğünü görebiliyordum: . elinde bir aletle çıkageldi. Rasmus akşam yemeğinden biraz önce. Geçen hafta sinemada izleyip kullanmaya can attığım cümleyi hatırladım. çünkü bütün hediyeler içinde evde yapılan. mor bir keçenin kenarlarını işlemiş. "Gelecek cuma ne var. unutsun daha Đyi. sevgiyle hazırlanan tek hediye onunki. Neyse. Rasmus her zamanki gibi unuttu. son yüksüğümü deldiğimden Marie'den yeni bir yüksük. Bir saat boyunca surat astı. "Milyonlarca teşekkür" dedim. ama sen de kullanabilirsin. Cropper. onun bir kusur işlemesi imkânsız. Bir telefon. çünkü defteri hemen çekmeceye attım. gözleri kapalı ve konuşmuyor" dedi. yarını unutmadın.üzerine de "Mor" yazmış.
Hemen West Hill çevresindeki eski köyü ve o korkunç eski evleri düşündüm. taşınmaktan hoşlandığım için. fırlak elmacık kemiklerimi ve ince dudaklarımı da almış. Kendi yapamadıkları. büyüdüğünde de tıpkı bana benzeyecek. O yaştaki halime tıpatıp benziyor. Taşınmayı. fazla dert etmiyorum. Padanaram adlı büyük ve yeni bir ev. Onu çok neden onu sevdiğini merak ediyorum. Yine de bir erkeğin on altı yıldır evli olduğu bir kadına yeni bir ev aldığını. Bir doğum günü daha geçti! 20 eylül 1913 Taşınacağız. Dokuzuncu bölüm . Aslında. paket yapmayı. Tavuskuşu mavisi gözlerimi. Yine bir çocuk ya da aptal muamelesi görmemek. Sanki bir macera gibi. bir ay içinde taşınmak zorunda olduklarım söylemesini kabul edemiyorum. özellikle de yeni evdeki ilk geceyi çok seviyorum. Şiddetli bir tokat atıp genç gözdesinin yaptıklarını Rasmus'a anlattım. anlayamadıkları bu davranışların onları dışarıda bıraktığına inanıyorlar. Shepherds Hill'de. Yine de yalan söyleyip kurtulması doğru olmaz.sakin sakin oturup pencereden dışarı bakarken buldu. Ama hayır. Nerede? diye sordum. sanki bu kez doğru seçim yapmıştı. Highgate. saçları da ıslak kum renginde. Sanırım Marie bu oyunu ilgi çekmek için uydurdu. Tek cevabı. karı ve kocanın bazı şeyleri birlikte yaptığı evlilikler olduğundan eminim. Küçük çocukların annelerinin bir şey yazmasından ya da okumasından pek hoşlanmadıklarını öğrenmiş oldum. iki yıl ve beş aylık bir kızın böyle bir şey yapması için ne kadar akıllı olması gerektiğini söylemek oldu. Sevgili kocam bunu bu sabah bildirdi. yaşayacağım evin seçiminde söz sahibi olmak isterdim. Belki de o insanlar da hiçbir konuda diğerinin düşüncesini öğrenme zahmetine girmiyordur. toparlanmayı. Üstelik bir mezarlığın yanında oturmak da istemiyordum. Diğer evlilikler hakkında fazla bir bilgim olmasa da kol kola yürürken gördüğüm çiftlerden ya da Rasmus'un otomobil sattığı insanların evini ziyaret ettiğimde gördüklerimden. değişikliği.
oysa binlerce hayranı vardı. Daniel. şimdi yakalandığını düşünüp telefonu kapatacaksın ama lütfen. çok daha sonra da boşandılar. Ne var ki telesekreterde duyduğum sesi on beş yıldır. Annemin son nişanlısının oğlu Psikiyatr Daniel Blain'le beş yıldır birlikte yaşıyorduk. Ağzım kurumuştu.. insanların özgür iradeleri vardır. telefonu yüzüne kapatmayacağım. . böyle alanen sadece geçen bir gece gibi. Đnsanlar kapılacak. Artık Swanny bir mektupta yazılanları anlamak bu yana. yani fazla arkadaşı yoktu demek istiyorum. daha doğrusu annesinin binlerce hayranı vardı. Swanny'nin iki hafta önceki ölümünden bu yana eve gelen başsağlığı mektuplarından koca bir yığın oluşmuştu Ölümünden bir yıl öncesine kadar Swanny'nin haftada üç gün gelen bir sekreteri vardı. oturup işe giriştim. Onu terk etmedim. imzasını bile atacak durumda değildi. Cary telefon etti. bunu anlatmak için başka bir yol yok. Daniel ve Cary daha sonra evlendiler. Sevgilimi elimden alıp evlendi. Amerika'ya gidip kayboldu. Sesim bana bile fazla çatlak geldi. Eğer beni gerçekten sevmiş olsaydı. cesaretine hayran oldum. Onu sevdiğim tek erkek olarak adlandırmak abartılı olur. yine de öyle olmaya çok yaklaşmıştı. Swanny'nin çok tanıdığı yoktu. "başucu kitabı" olarak da okunmuştu. Yine de neden aradığını bilmeden de mutlu yaşayabileceğime karar verdim. Cary'nin bile bunu böyle kabul edeceğini düşünüyorum. son bir öneri de kitapları kasete kaydetmekten söz ediyordu. Biliyorum. Dürüst davranıp ne istediğini merak ettiğimi söylemeliyim. Genellikle de adım televizyon dizilerinde gördüm. telefonda heyecanlı bir ifadeyle düşüncesini açıkladığı o geceden bu yana hiç işitmemiştim: "Ne kadar da yakışıklı!" Telefonuna cevap vermedim. On beş yıl çok uzun değil. Đstemediği sürece kimseyi başkasının elinden alamazsınız.. bu kadın Swanny'nin yazışmalarını takip ederdi. Oldukça başarılı bir yapımcı oldu. Günlükler uzun zamandan beri televizyona uyarlanıp çekilmiş. BBC'de çalışıyordu. Cary Oliver'ı Đlk tanıdığımda. . yaptığım daha çok yapıcı firar denilen bir şeydi. Beni arayan oydu. Belki de sevmedi. Üstelik imzasını hangi adla atacaktı ki? Benimsediği o ikinci kişilikten sonra. Bir okuyucuya teşekkür etmek -genellikle hepsi de kadındı-başsağlığı dilekleri için teşekkürlerimi iletip günlüklerin yayımına devam edileceğine söz veren yüzüncü kartı yazmıştım ki. Zaman zaman Gary'den bahsedildiğini duydum. çalınacak ya da terk edilecek eşya değildir. bunun cevabı hazır. Evden çıkan ben oldum. ancak Swanny'nin ilk krizinden sonra işi bıraktı. Swanny de hayranları için annesini temsil ediyordu. ötekinin imzasını atmak isteyebilir miydi? Kısacası benden başka mektupları cevaplayacak kimse yoktu.Cary. . lütfen telefonu kapama. Cary gözünü ona dikti ve aldı. Oldukça cesur ve dramatik olduğunun farkındayım.Mesajımı aldın ve benden nefret ediyorsun. ödünç alınacak.1960'ların sonuna doğru. Hâlâ o nefes nefese ders verir sesiyle konuşuyordu.
Eksik parça mı? Bunu ilk kez duyuyorum. zor bir dönem. seni bağışladım. .- Konuşacak mısın? . Düşündüm. Duyduğum nefes. Şimdi benden ne istediğini söyle. Bunu kimsenin görmesine izin verdin mi? . . Düşünüyordum. yakalanmakla ne demek istedi? Evin dışındaydım. şaşırt beni. beni bağışladın mı? . öyle değil mi? .Önce bana yayımlanmamış günlüklere göz atmayı yasaklayıp yasaklamadığını söyle. rahat bir nefes daha alacağını.Oh. Cevap vermedi ama telefon sessiz değildi. . Bir çocuk gibiyim. Gerçekten de şaşırttı. telesekreteri de devre dışı bırakmıştım. hiç olmazsa benim de bir fırsatım olacak demek. Cary. . Ann. . Ann? Gerçekten. bir çocuk gibi davrandığımı düşündüğünü biliyorum. bir kedinin mırıltısını andırıyordu. daha iyi olmaz mı? Önce bunu halledelim. Oldukça başarılısın. Tamam mı? Gerçekten de bağışlayabiliyor musun. Farkında bile değildim. Bağışlanmış olmanın tadına varırmışçasına bir süre bekledi. ama bir şey söylemedim.Kendi prodüksiyonlarından birinde iş bulabilirsin. Benden istediğin bir şey var.Peki. bunu sen de biliyorsun. Daha sonra konuştu: .Birinci günlükte kayıp bir bölüm var. Dikkatle konuştum: Konuşmayalı çok uzun zaman oldu.Tabiî var. Orada olması gerekirken olmayan bir şey mi var? .Neden bahsettiğini anlamıyorum. Önce her şeyin iyi olduğunu söylemeni istiyorum.Konuşuyorum. "Daniel şimdi seni duymalıydı" diye. onun adını anmak istemiyordum. eksik bölüm. . Haydi. Artık nasıl derler temiz bir sayfayla başlamak istiyorum.Değil miydin? . Bağışlanmak istiyorum.Eğer bilmiyorsan.Ne? .Benden ne istediğini söylesen. Söylemiştim. diye devam ettim.
dergilerde mülakatları yayımlanıyordu. buluşabilir miyiz? Gelebilir misin? Dayanabilir misin? Bir an düşünüp gidebileceğime karar verdim.Aman Tanrım. radyo programlarına çıkıyor. şeyin hakkında bir bölüm var. Anlaşılan kendimi farkında olmadan bu konuya fazlasıyla kaptırmıştım. . . Belki de ilk kez birisi benimle konuşurken bütün günlüklerin içeriğini bildiğimi. televizyona konuk oluyor.. Hansine.Teyzenin bebekliği mi? Ann. Sanırım öyle. Büyük bir samimiyetle. neden söz ettiğini anlamadığımı söyledim. . . hani hizmetçi. Roper hakkında bir dizi yapmak istiyorum.. ne olabileceğini sordum. bir anlamda sözcüsü. en ilginç olanı. toplumun ilgisi ona değil.Swanny Kjær.Sonra. ama teyzen olabileceğini hiç düşünmedim.Teyzemin bebekliğiyle ilgili olup yayımlanmamış tek bir nokta bile kalmadığından eminim.. . . Đşte bu! Gerçekten de bunları bilmiyor muydun? .Yine de bana ne konuda olduğunu anlat. isteğinin Swanny'nin kökeni ile ilgili olmasıydı.. Hansine eve gelir ve komşu evde ya da arka sokaktaki evlerden birinde çalışan bir hizmetçiyle tanıştığım anlatır. Tabiî gidebilirdim. . onun bir şekilde akraba olduğunu biliyordum. Yakında daha da çoğalacaklardı. . birinci cildin hemen başlarında. evinde çalıştığı insanlar Roper. dedi. Bebekliğinde ne var? Umarım bu konuda paparazzilerin saldırısına uğramadın? Bu konunun ne olduğunu.Ann. neydi adı. karısı ve kayınvalidesidir. tabiî.Evet. . Ne de olsa Swanny ünlü bir kişi olmuştu. kelime kelime. . ne var ki hayattayken.Ne istediğini biraz sonra belli etti. tercümanı gibi görülüyordu. onun elinde bulunan ve henüz yayımlanmamış günlüklere dönecekti.Asta'da. Şimdi öldüğüne göre. senin teyzen kim? Senin teyzenin kim olduğunu bilmiyorum bile. Özür dilerim. Hansine'yle çay içmeye gelen kadın ve çalıştığı evdeki insanlar hakkında daha fazla bilgi verir. Đşte. Swanny onun aracısı. Yine de Cary'nin bilmek istediği şeyin Swanny'nin doğumuyla ilgili olduğunu anladım. satır satır ezberlediğimi varsayıyordu. Asta'nın gerçek kızı olup olmadığı konusunun o kadar da önemli görülmeyeceği açıktı.Roper. Đnsanların ilgisini çeken Asta'ydı.
Asta da defterine her gün yazmamıştı. Sokakta düşen yaşlı adam. Hansine'nin kızına da gitmişti. Sellway.. Onunla küçük bir çocukken. Mektup birkaç paragraflıktı.Söylediği adlar bana hiçbir şey ifade etmiyordu. Paul Sellway adlı birinden geliyordu. bir doktor ha? Aptal Karoline gibi bir çiftlik hayvanından farksız o köylü Fink'in torunu! Morfar'ın kendisinin de bir ağıldan (hem de birçok açıdan) gelmiş olmasının fazla bir önemi yoktu. adresi de Londra E8'di. böyle davranmasının nedenini açıklayamıyordu. Daha sonra Asta bu insanların oturduğu sokağa gittiğini. Kendi Asta cildimi buldum. Annemin ölümünden aşağı yukarı iki yıl sonra. Kız kardeşinin ölmüş olduğunu kabullenip alışmıştı. Swanny de annemin ölümüyle doğan boşluğu kendi kökeniyle ilgili endişeleriyle doldurdu. Hepsi bu kadardı. 26 temmuz 1905 günü yazılanlardı. karısı ve karısının annesinden söz ediliyordu. Nedendir bilmem. Gerçek bir züppeydi. iki kuşaktır uzaklaşmış olmaktaydı. Ne bir açıklama ne de ayrıntı. 30 ağustosa kadar bir şey yazılmamıştı. yani Hansine Fink'in torunuydu. Asıl ilgimi çeken bir sonraki mektup oldu. evlerine baktığını. yani o zaman. çarşamba günlerini başka türlü doldurmayı. Merak. Bu isim bana bir şeyler söylemek istiyordu. Paul Sellway'in bir doktor (derin saygı duyduğu ama sevmediği bir unvan) olduğunu öğrenince inanmayacaktı. telefonu kaparken başladı. Sellway. cahil Hansine'nin torunu. Günlüklerde boşluklar olur. Mektubunu antetli kâğıda yazmıştı: Dr. P. Ken'in karısının bir akrabası bir Sellway'le evlenmemiş miydi? Daha fazla düşünmeden mektubu okumaya giriştim. ama ne olduğunu çıkaramadım. gerçek züppelerin büyük çoğunluğu gibi. anneannesinin ölümünden hemen sonra tanıştığını hatırlıyordu. hepsi bu. Hizmetçi ev sahibinden bahsederken "hanımım. 15 ekim tarihinin altında "Navarino Caddesi'nde karısını öldüren adamla" ilgili bir bölüm okudum. ama kim olduğunu anlamak için sonuncu paragrafa kadar okumak gerekiyordu. kendimi "Asta buna ne tepki gösterir?" diye düşünürken buldum. Teyzemin ölümünden sonra acımı paylaşmak istediğini belirtiyordu. ilk sayfalarını okudumRoper diye birisinden bahis yoktu. aşağı tabakadan bir değil. Bütün fark. evinde çalışan diğer insanlarla ilgili bölümleri gördüm. . Bütün bunlar. Joan (kızlık soyadı Cropper) ve Ronald Sellway'in oğullarıydı. G. Bir adam. Anlaşılan Asta konuyla fazla ilgilenmemişti. bazen haftalar boyunca yazmadığı da oluyordu. ama aklıma gelmedi işte. Hyde" diyordu. Swanny'nin doğumundan iki gün önce. Ben de öyle. daha önce böyle bir boşluk görmediğim için şaşırmıştım. Mektubu okumaya başlamadan. Kendi kökleriyle ilgili araştırmasını sürdürürken. Ne yani. sadece Cary'yle iki gün sonra buluşmak üzere sözleştik. Hansine'nin arkadaşı. günlük telefon konuşmalarını yapmamayı öğrenmişti. Daha sonra. 1943 yılında doğmuştu. Sellway. Mrs. Swanny çok daha değişik düşünürdü. bir süre bu adı daha önce nerede duyduğumu düşündüm. Roper değil. Şimdi düşündükçe nasıl olup da daha fazla bilgi istemediğime şaşıyorum. Maureen'in. kucağında bir bebekle bir kadının çıktığını gördüğünü yazıyordu. Tıpkı tabiatın boşluktan nefret etmesi gibi. Sonra. Mrs.. ancak yine isim yoktu.
Yine kendi sıkıntılarını kendi yarattığı bir döneme girmişti. . büyük mavi gözleri. aynı zamanda da gerçekten çekiniyordu. kişiliğinden söz ederken başkalarından duyduğuma dayanmak benim için. kocası öldükten sonra tek dayanak gördüğü oğluna anlatmasını istiyordu. Swanny Asta'nın gözdesi olduğu kadar. mektuptaki Paul Sellway'di tabiî. Sellway sürekli. yerinin nasıl belirleneceğini biliyor olmalıydım. deneyimlerimden yararlanamam.Sadece annenizin size o dönemle ilgili bir şeyler anlatmış olabileceğini düşünmüştüm. Oğlumla konuşmanız daha iyi olur. iyi huylu ve güvenilir bir kadındı. Ya da en azından Swanny onu öyle hatırlıyordu. karşısına Sellway'lerin şimdi nerede oturduklarından habersiz bir yabancı çıkmıştı. Swanny'ye cevabı "Neden söz ettiğinizi bilmiyorum" veya "Söylediklerinizi anlamıyorum" oldu. Uzun boylu. hiç de güç bir şey değildi. Onunla daha önce hiç karşılaşmamıştım. sorunu anlamıyor gözüktü. Sonunda. Swanny'ye sadece soğuk davrandı. güçlü ve becerikli elleri vardı. ama bu o kadar da kolay olmamıştı. Joan Sellway ya da kocası Ronald Sellway'in Londra telefon rehberinde bulunmamalarının nedeni. Swanny'nin Hansine'nin cenaze törenine değil -ne annem ne de Asta gitmişticenazeden birkaç gün sonra. Swanny'nin. Asta'nın vermediği anne sevgisini göstermeye hazır. iri kemikli ve sıskaydı. Swanny eski telefon numarasını aramış. Londra bölgenin dışına taşınmış olmalarıydı. Onları Borehamwood bölgesel telefon rehberinde buldum. Joan Sellway'e Swanny'ye verilecek bir emanet bırakmıştı. Sonra Swanny onu görmeye gitmişti. Oğlu. Gerçeği öğrenmek istiyor. açık renk saçlı bir kadındı. özellikle de benim için yanlış olur. . Yani annemin yanında çalıştığı dönemle ilgili demek istiyorum. şimdi unuttuğum bir nedenle Hansine'nin kızını ziyarete gittiğini hayal meyal hatırlıyorum. Birinin nasıl bulunacağını. Swanny onunla Hansine arasında hiçbir benzerlik bulamamıştı. sanki çılgınlık gösterisini ciddiye almak için büyük bir çaba harcıyormuş gibi. Ne olursa olsun. Swanny'nin bütün bunları oğluna. Swanny'nin Paul Sellway'le tanışmasının bu ölümün hemen sonrasına rastladığını düşünüyorum. Onu bulma görevi bana verildi. Joan'ı hem bulmak istediğini hem de bulmamayı tercih edeceğini anlamak gerekir. . Anlatmadı. Belki de Hansine. Şimdi Joan Sellway hakkında söylediklerime dikkat etmem gerekiyor. Aslında bunu herkes yapabilirdi. işimden dolayı bana özel dedektif muamelesi yapan sadece Swanny değildi. Swanny o dönemde doğmamış oğlunun bütün bunları nasıl bileceğini sorunca da cevabı yine hazırdı. diyordu Mrs.Ben de yoktum. Asta'nın her işe yarar hizmetçisi güler yüzlü.Asta'dan sadece birkaç ay daha büyük olmasına rağmen Harisine ellilerin başlarında ölmüştü. Swanny'nin "tam bir Danimarkalı" dediği. Hansine'nin de Westerby çocukları arasında en sevdiğiydi. gerçek cevabı buldu: "Neden annenize sormuyorsunuz?" Swanny sorduğunu anlattı. Her şeyden önce Joan Sellway taşınmıştı. ne cevap aldığını açıkladı.
Kim yıpranmamıştı ki? Hâlâ yalnız yaşıyordu. hiç olmazsa benim görebildiğim ölçüde. Swanny daha fazla ısrar etmemesi gerektiğini anlamıştı. ama ne kadar güzel olduğundan hiç söz etmemişti. oğlu doktor olmak üzere olan kızının kendinden hiç de daha yüksek olmayan bir kadının sorularıyla karşılaşması için ne suç işlemişti? Anlaşılan bu kadın buraya sadece onunla alay etmek. Đnsanlara alay konusu olmaya başladığını görüyor ya da gördüğünü sanıyordu. Swanny. ama aynı zamanda da Joan Sellway'in anlatacak fazla bir şeyi olmadığını. Artık bir açıklama yapmak istese bile Asta hatıralarından söz edemeyecek. Leyton'a. Swanny. Borehamwood'lu güzel bir evde oturan. Parkinson'a yakalanmıştı. kendiyle ilgili ve şaşırtacak ölçüde çekiciydi. Asta bunamışsa. Yüzü soğukta kalmış bir çocuğun pembemsi beyaz rengini almıştı. Kapıyı Fraily açmıştı. özellikle de bu konunun kocası ve oğlu önünde tartışılmasından hiç hoşlanmadığını anladı. muhteşem -her zaman muhtemelen. Asta'yı ziyarete gelmişti. ama artık durması mümkün değildi. O dönemde. Asta on dakika sonra inene kadar Swanny'yle sohbet etmişti. çünkü Asta'nın bunaması "bu üzücü olayların" Torben'in de dediği gibi saçmalıktan başka bir şey olmadığını gösterecekti. Oğlunun ölüm haberini vermek üzere Padanaram'a.cesur ve soylu ölümünden söz ederlerdi. bastırmaya çalıştığı öfkeden.Ağabeyiniz" demişti Swanny'ye. elleri sürekli olarak titriyordu.Đşte o zaman Swanny. Essex Caddesi'ndeki evine gittiğinde onu yalnız bulmuştu. gittikçe içine çekilmesinden. kibar ve . bu bilgisizliği sona erdirmek için hiçbir çaba harcamayacağını da görmüştü. Aradaki tek fark Harry'nin açık renkli olmasıydı. bu konuda en az kendi kadar bilgisiz olduğunu. harika bir kardeşi olduğunu söylemişti. Swanny'nin kafasına Asta'nın bunaklığı fikrini sokan Torben'di. annesinin mütevazı. Asta doksanlarına girmişti. kızına gerçeği anlatabilecek miydi? Harry Amca'ya gitti. Ona göre "bütün bu üzücü olaylar" olarak adlandırdıklarının tek nedeni Asta'nın bunamasıydı. Gençliğinde. oğullarının cesaretinden. Peki ama annesi kızının. Asta'dan iki üç yaş daha küçüktü ama daha çok yıpranmıştı. ama hepsi de evlenmiş olmalarına karşın Leyton'dan ayrılmamış kızlarının gözetimi ve bakımı altındaydı. olayları birbirine bağlayamayacak kadar bunayacaktı. eve ilk geldiği gün o zaman on dört yaşında olan Swanny'ye nasıl bağlandığını anlatırdı. kaprisli. Joan Sellway'in davranışlarından. şömineyi yakmış sabah gazetesini de getirmişti. Swanny hakarete uğramıştı. ama oturma odasına girdiğinde karşısında Swanny'yi bulmuş. Annesi hizmetçilik yapmıştı. ama her zaman olduğundan farklı görünmüyordu. Asta. böylesi belirtiler yoktu. boyunu kısaltmıştı. annesinin evlilik öncesi hayati hakkında hiçbir şey duymak istemediğini. savaştan sağ dönenlerden bazıları ölen arkadaşlarının evine giderek oğullarının son saatlerinden bahsederek aileyi teselli eder. Asta'nın bunadığına inanmak istiyordu. acı karşıdaki dayanıklılığından. Harry Amca'nın Swanny'yi ne kadar sevdiğini. Üst katta oturan kızı yemek tepsisini kaldırmış. Aslında alışılmış bir şeydi. Đyi ama. ama hâlâ komik. Paul Sellway'in büyükbabası Sam Cropper kadar uzun ve yakışıklı biri olmalıydı. Ancak geçen yıllar belini bükmüş. Annesi. Bütün o süre boyunca yakında Asta'nın da gerçeği açıklayabilecek durumdan çıkmasından korktu. . Annemin ölümünden öncekinden bile daha kötü bir durumdaydı. inatçı. bu kadının annesinin evinde ayak işleriyle uğraşmıştı. hatta utanılacak kökenini yüzüne vurmak için gelmişti.
neşeliydi. . işte o zaman sorun var demektir. Benim yüzüme baktığınızda. anne babaya baktığında çocuğu görürsün. . bana söylemesini bekledim. Hiçbir zaman göremedim. Swanny ona her şeyi anlattı. . Asta da buna bayılırdı. öyle değil mi? Çocuklara baktığında büyükleri. birbirimizi iyi tanıdıktan sonra annen ve ben dost olduktan sonra. Harry Amcayı sorguya çekmesinin Asta'yı çok kızdırdığıydı. O gün hiç gelmedi. Asta'yla bunca zaman dostluk edebilmek için çok iyi bir dinleyici olmak şarttı.Cevabım hayır. onu böylesine sıkıştırmak.Ona sadece beni evlat edindiğini bilip bilmediğini sordum. Harry Amca'nın Asta'yla ne konuştuğunu. o güzel kızı evlat edindiğini söyleyecek diye bekledim. Sanki benim ve kocamın çocuğundan başka bir şey olabilirmişsin gibi. Swanny'nin elini tuttu. ama bu safsata. Göremediğinde. bunu bana sorman gerekli mi? Ona bunu sormak zorunda olduğunu. göremiyorum. Ama diğerlerine bakınca. ama Asta'nın sevgisini kazanan bu âdeti nereden aldığım kimse bilmiyordu. Konuşulması kolay.Kalbi hasta yaşlı bir adama böyle soru sorulur mu? Yaptığının tek sonucu onu da çılgın bir kadın olduğuna inandırmak oldu. . iyi bir dinleyiciydi. Sonunda "Bundan bana bir kelime bile etmedi" dedi. Asta'nın ona ne anlattığını hiç öğrenemedi. Swanny daha bir şey söylemeden. Harry Amca bir dakika kadar suskun kaldı. . Sevgili anneni çok seviyorum. Bunu kendinde görmek zordur. Swanny'nin elini tutup öptü. Swanny. Rasmus Westerby'yi tanırdınız. şimdi artık bunu söylemenin bir sakıncası yok.Babamı tanırdınız. ama sen onun çocuğu olamayacak kadar güzeldin. . Hayır. bilmem.Bana da söylemiyor! Bütün bunları uydurmuş olabilir mi? Uydurabilir mi? . anne babayı ve çocukları tanıyınca. başka çaresi kalmadığını söyledi. büyük bir sevgiyle öptü. dedi Swanny. görürsün. Bu yüzden sorun beni şaşırtmadı. hem de hiç. Hiç de Đngiliz olmayan. lille Swanny. Tek bildiği. Bak. bu da beni hep şaşırttı.Sana bir şey söyleyeceğim kızım. Swanny giderken onu. Hep bir gün gelecek. Asta'nın elini her defasında öperdi. Sonra düzeltti. kendini aynada olduğun gibi göremezsin. Swanny ağlamaklıydı: . diye kızdı. ona söylediklerini bana anlatırken gözleri yaşatıyordu. dedi. Bütün ömrüm boyunca akıllı bir çocuğun babasını tanıması gerektiğini işittim. Asta'yla konuşmaya söz verdi. artık nasıl değerlendirirsin.Zavallı adam. Asta'yı tanıyorsunuz. onları görebiliyor musunuz? Đçlerinden herhangi birini? Sevgili kızım. Asta kızın onun olmadığını. çünkü ne görmek istediğini bilmezsin.
Doğrusunu anlatması için Asta'nın başının etini yedi. Olan biten bu. Harry birkaç hafta sonra öldü. Titreyerek Asta'ya baktı." . Gergin değildi. onunla uğraşma sıkıntısından kurtulacaktı. ondan. Yıllar geçti. sürekli oyun oynamak mecburiyetinden sıkıldı. Asta da "Öyle diyelim. O nasıl bilsin? . bir arkadaş olarak istedim. Lütfen biraz mantıklı ol. kimseyi ilgilendirmediğini. her seferinde de Asta değişik cevaplar verdi.Yani mektubu da sen yazdın? dedi Swanny. . Onu bir kocadan çok. zaten hiç gergin olmamıştı. Bazen titremesi daha da şiddetlenir. "Keşke Harry'nin evlenme teklifini kabul etseydi" diye düşündü. Swanny bana. Swanny de ona bakma. o zaman bu kadar aptalca davranmanın anlamı neydi? Sonunda Asta ya son kozunu oynadı ya da başının etinin yenmesinden. Neden yine riske gireyim? Sana söyleyeyim. . ama koltuğun ucuna iliştiğinde. ama araştırmaktan bir türlü vazgeçemediğini anlata. Asta onu gerçekten seviyordu. güzel bir evin var. bana evlenme teklif etti. "Đnsanlarla alay etmekten hoşlanan kötü kalpli bir ihtiyarım ve bütün bunları uydurdum. ama ben ilk seferden hiç hoşlanmamıştım. çok rahatsız olduğunu belli ediyordu. Ona neden soruyorsun? Onunla tanıştığımda sen on dört yaşındaydın. çok sıkılan insanların yaptığı gibi başını geriye ata. her zaman çocuklarından fazla sevmişti. hiçbir şey hatırlamadığını anlattı. Asta'ya gidip gerçeği öğrenmek için soru sormamaya elinden gelen gayreti gösterdiğini. Annesine doğumuyla ilgili sorular sorduğunda. Umutsuzluğa düşen. çok zaman önce. tabiî. söyleyecek hiçbir şeyi yoktu. yalnız bir hayat sürdü. Oh.En yakın arkadaşın da. elini de diğer yana sallayarak: . lille Swanny? " dedi. iyi bir kocan. Bunu sana daha önce söyleyip söylemediğimi bilmiyorum.. Hiç olmazsa kendi kocasıyla Leyton'da olacak. Swanny'ye sadece üvey annesinin kendini sevmemesi durumunda önemli olabilecek bir şeyin peşini bırakmamasını söyledi. Senin için mesele yok. Swanny annesine o kadar sinirlendi ki. . şimdi artık bundan bahsetmeyelim.Đyi de bunu bütün dünyanın öğrenmesini istiyorum anlamına gelmez ki. Bunun önemli olmadığını. hepsini uydurdum? Swanny titremeye başladı. olmaz mı. bunu burada bırakalım. . Diyelim ki gerçek olmadığını söyledim. Mor. Swanny o zaman Momor'un yüzüne dalgın ve gururlu bir ifade yerleştiğini anlattı. Oysa o.Neden kabul etmedin? Başını bir tarafa döndürüp. olmadığımı sen söyledin.Uygun olmazdı. giderek daha çok titriyordu. Bu davranışın insanların gözlerini cennete çevirip Tanrı'dan sabır diledikleri zamandan kalma bir miras olması gerekir. dişleri de takırdardı. Hiçbir şey bilmiyordu. insanlar evlenince çok değişiyor.Zavallı. gözlerini tavana dikti. O dönemlerde artık biraz daha uzun oturuyordu.Ama değilim. Bir daha evlenmedi.
Gülleri diğer çiçeklerden ayırt edebilirdi. Odaya girmesini ayyaşların yalnız kalır kalmaz şişeye sarılmalarına. -böylelikle de kızkardeşine dinlenme fırsatı vermek istediğini anlattı. Ne olursa olsun. Asta'nın bakımını falan üstlenmiş gibi değildi: bütün diğer doksanlıkların tersine Asta'nın bakıma ve özene ihtiyacı yoktu. Bu görülmemiş bir ziyaretti. her uzvu ve yetisi yerindeydi. Alçak sesle yaptıklarını anlatırken. o sadece Asta'nın gitmesini istiyordu. Ken'in oturduğu bölüme gitse. Kew Gardens'ı daha önce hiç görmediğini söyleyen Asta oldu. çünkü serada yetiştirilen muzların neye benzediklerini görmek istiyordu. bana öyle demişti. ama Asta'yı gitmeye teşvik etme yanlışına düşmedi. Ken bunu duyunca Asta'ya kocaman evde kendini yalnız hissediyor olması gerektiğini söyledi. ağabeyinin başka bir amacının olmasından kuşkulandıysa da ne olabileceğini çıkaramadı. bırakacak çok bir parası yoktu. şaşırtıcı bir biçimde iyileşmeye başlamıştı. Ken ve Maureen'in otomobiline binip gittikten hemen sonra Swanny zaman kaybetmeden üçüncü kata. önüne çıkan ilk fırsattan yararlanmak. Oysa Swanny. bir tebessüm. böylece rahatsız edilmeden odasını arayabilecekti. Kew ilginçti. onu kendi deyimiyle "kötü niyetli" yapmıştı. Yaptıklarını bana itiraf edebilmek için Asta'nın ölümünden sonrasını beklemek zorunda kalmıştı. Bence asıl gerçek Ken'in yerine bir kız doğurmak istemesiydi. Swanny gününün önemli bir bölümünü hastanede. Ken ve Maureen ısrarlarını artırdılar. gözlerini benimkilerden kaçırıyordu. Her zamanki araştırıcılığı ve izleyiciliğiyle Finchley'nin meydana çıkışını seyretmişti. Asta. onların amaçları Swanny için önemli değildi. bir yan bakış. kocasının yanında geçiriyordu. Öyle doğaya fazla ilgi gösterdiği için değil. Asta'nın odasına gitti. onun adını değiştirmesini hiçbir zaman kabul edemeyeceğini söyler dururdu. ama Asta her seferinde davetlerini geri çevirmişti. Ken emekliye ayrılınca Baker Sokağı'ndaki evlerinden Twickenham'e taşınmışlardı. Niyeti. Asta. Asta'nın verecek fazla bir şevi. Swanny. sadece Garden banliyösü olarak adlandırılan. Kew Gardens'ı yürüyerek gezebilecekti.Alışılmış bir omuz silkme. Swanny'ye de annesini birkaç gün Beckenham'e götürmekle Asta'nın bakımını üstlenmek. Asta'nın odasına girerek arama yapmaktı. Swanny bir keresinde çok öfkelenmiş. Hampstead banliyö olarak gösterilemezdi. Belki de Ken ve Maureen sadece iyilik etmek istiyorlardı. ona göre hiç de Hampstead'e benzemeyen. Bu fırsat. daha önce yüzü kızarmadan aklına bile getiremeyeceği bir girişimde bulunmaya karar verdi. günlüklerinde de bazen kayın ağaçlarından söz ederdi ama aynı cümlede atkestanesini tanıyamayacağını da itiraf ediyordu. Eğer Twickenham'e. Ken ve Maureen birçok kez Asta'yı evlerine kalmaya davet etmişlerdi. Asta'nın gitmesi için can atıyordu. Torben hastaneye kaldırılınca. Bağımsızdı. daha bebekken ölen çocuğu. bazılarının da mastürbasyona ya da . ama Asta bunu hatırlamıyor gibiydi. Ya da en azından "gerçek para" olarak adlandırılabilecek bir parası. Hampstead değişikti. En sevdiği oğlu Mads'tı. Maureen ve Ken'e misafir gittiğinde çıktı. Asta Ken'i fazla sevmezdi. Asta banliyölerden hoşlanmadığını söylerdi." O zaman Swanny cüretli ve korkunç bir şey yapmaya. yaşasaydı Mads'ın da mutlaka ismini değiştireceğini ileri sürerek Asta'yı kahkahalarla güldürmüştü. Finchley'ye ait olması gereken bölüm hariç."Eğer öyle istiyorsan. Oysa Mogens de başka bir isim almıştı. Swanny'nin sıkıntıları ve uzun süredir içinde bulunduğu durum. Torben bir kalp krizi geçirmiş. eğer seni mutlu edecekse. Onu şaşırtan.
Bu zorunluluk nefes almasını güçleştiriyor. yine de bana boş. ama onlara ihtiyacı yoktu. Asta'nın yıllardır giymediği paltoların ceplerini yokladı. sonra kitabı masanın üzerine bıraktı. Đnsanlarla ilgilenirdi. sağ alt köşesinde fotoğrafçının adı. Buraya daha önce de bakmıştı. içinde yaşanmamış görünüyordu. eline geçen her şeye baktı. kullanılmamış bir defter ve şaşılacak kadar çok ucuz tükenmez kalem vardı. Torben'in bir yakını kadın ölmüş ve 1913 yılında Sen-Petersburg'da yaşarken yazdığı günlüğü bırakmıştı. orasını ilk kez Swanny'nin ölümünden de sonra görebildim. bu gibi yayınları okuyanların herkes gibi ben de gördüm. günlüklerden yeni bir cildin yayınlandığı dönemlerde. tabiî odanın fotoğraflarını dergilerde ve pazar eklerinde. Willow Caddesi'ne gelmeden önce de oradaydı. Tabiî Swanny defteri açtı. ne var ki 1966 ve 1967 tarihlerini görünce daha fazla devam etmedi. aslında hiçbir zaman kapatılmayan çift kapıyla ayrılan bitişik iki odadan oluşuyordu. Tabiî bana bütün bunları çok sonra anlattı. O günlerden birkaç yıl önce. bunlar onun sözleriydi. Elbise dolabının kapakları. annem ve babamın evlilik fotoğrafı. kitaplar ve başka evlerde olduğu mobilyaların üzerine yerleştirilmek yerine duvarlara asılan çerçeveli fotoğraflardı: güneşsiz bugünde çekildiği belli olan bir Padanaram sepyası.fetişlere düşkünlüğüne benzetiyordu. uzun çabalar sonucu defteri ele geçirdi. Ancak Asta hiçbir şey saklamıyordu. o dönemde günlüklerin varlığından bile habersizdi. hiçbir şey bulamamıştı. Swanny girer girmez Asta'nın yazı masasına. Burası günlüklerin yazarının son yaşadığı yerdi ve -en azından. Odadaki eşyalar ve süsler Swanny'nindi. Asta'nın odası genişti. Günlük gerçekten de toplumsal içerikliydi. Bütün üçüncü katı kullanıyor da denebilirdi. Üstelik çok sonraya kadar 9 eylül 1967'nin Harry Duke'un cenaze günü olduğunu da anlayamadı. O odayı sahibesinin ölümünden tam dört yıl sonra ziyaret ettim. bunu hatırladı. hava sirkülasyonunu sağlamak için her zamanki gibi açıktı. devrimden önceki yaşamdan bir fotoğraf ve her çeşit ilginç toplumsal ve siyasal yorumlar bulmayı umuyordu. eski çantalara baktı. gittiği davetler ve giydiği kıyafetler ve günlük hava raporlarının dışında bir şey yoktu. Kocası Great Northern Telegraph Company'de çalışıyordu. Swanny'nin birkaç resmi. Yine de bir kez daha aramaya karar verdi. fotoğraf albümleri.haberlerin başköşesindeki yerini alırdı Swanny'nin evindeki bütün odalar gibi rahat. Asta kimseyi kendi alanına davet etmezdi. solda da bir pop yıldızının imzasına benzer "Asta" yazılı bir portre. Asta'ya ait olan eşyalar Napolyon tarzı yatak ile meyve ve yaprak oymalı koyu renk cilalı masa. ne bir eşyanın eklendiğini ne de birinin çıkarıldığını anlatmıştı. Odayı hiç görmediğimi söylemiştim. daha doğrusu Asta'nın yazı masası olarak kullandığını sandığı mobilyaya yöneldi. gençken Kopenhag'da çektirdiği. okuyabiliyordu. çoğu yaşlı kadının yaptığı gibi . bir yıl süreyle San Petersburg'da bir otelde yaşamışlardı. onun ilgilendiği yaşamın anıları değil ta kendisiydi. Yazı Danca'ydı. Şiddetli bir fırtına ve yandaki bahçeye devrilen bir ağaçla ilgili bölümü okudu. Asta. Yaptıklarından utanarak. Kendine ait banyosu da vardı. benim değil. son tarihin 9 eylül 1967 göründüğü günlük olduğunu bilmiyordu. Yaptıklarından dolayı çok utanıyordu ama hiçbir ayrıntıyı ihmal etmedi. Swanny annesinin son günlüğünü eline aldığında. istese kimsenin kullanmadığı sandık odasına da yayılabilirdi. Asta'nın üç yıldan beri açmadığı. En tepedeki kalın ciltli defterin en son günlük. Asta istifçi değildi. Aradığı şeyi bulmak gibi bir tiryakiliğin pençesindeydi. Elindeki defterde genç bir kadının gündelik faaliyeti. Çekmecelerde mektup kâğıtları ve zarflar. Oysa Swanny odada hiçbir değişiklik yapılmadığını. neredeyse lüks döşenmişti. Kullanıp kullanmadığını bilmiyordu. Torben bunu duyunca günlükle çok ilgilendi. neredeyse midesini bulandırıyordu.
Swanny dolabı açtığında içinin elbise dolu olduğunu gördü. Evde bir sürü kilitli dolap vardı ve Swanny anahtarlardan birinin Asta'nın dolabına uyacağını düşünmekte haklıydı. Asta dolaptaki elbiseleri satmak niyetindeydi. görünümündeki yumuşaklığın ardında katı bir disiplin gizliydi. annesi de Asta Birgit Westerby (kızlık soyadı Kastrup).pasakların birikmesine de izin vermiyordu. yine de evde tek başına olmanın. Özellikle titiz ya da düzenli olduğundan değil. Asta istifçilikten ve duygusallıktan hoşlanmadığı için. Swanny umutsuzluğa düştü. Bu kez de sanki yüzüncü kez bakıyormuş gibi oldu. boncuklu elbise vardı. Ama Asta'nın amaçlarını yanlış değerlendirmişti. açık dolaptakilerin eşiydi. en az onu porno bir film izlerken yakalamış kadar şaşırırdı. Swanny bu elbiselerin bir gün yeniden moda olacakları umuduyla saklandığına karar verdi. Belgede adı Swanhild olarak görünüyordu. Swanny dolapta ne bir mektup ne bir belge hiçbir şey bulamadı. bir kez daha işkadını yeteneğini kanıtladı. Anahtarın olmaması büyük bir sorun olmadı. birkaç tane de yirmili yılların modasına uygun. Görebildiği kadarıyla buradaki elbiseler biraz daha eski olmakla birlikte. Yaşamın anıları arasında boğulmaktan hoşlanmıyordu. yakında eve çıkacak olmasına karşın hâlâ hastanedeydi. Anahtarı yoktu. Kocası çok kuralcı bir adamdı. yirmi beş yaşında olarak yazılmıştı. belki de odada bir yere saklamıştı. Twickenham yolundaydı. birkaç hafta sonra da isteğini gerçekleştirdi. St. Bütün bunları anlayamıyordu. karısının annesinin eşyalarını karıştırmasına. Yine de belgeyi yeniden inceledi. Elbiselerini satıp oldukça iyi bir para kazandı. John's Wood High Street'te antika elbiselerle ilgilenen bir dükkân bulmuştu. (Rasmus'un istediği isimler daha eklenmemişti) babası Rasmus Peter Westerby. Ancak zavallı Torben'in Swanny'yi rahatsız etmesi mümkün değildi. Sanırım en az Asta kadar Torben'e de yakalanmaktan çekiniyordu. Swanny'nin asıl hedefi kilitli dolaptı. kimse tarafından rahatsız edilmeyeceğini bilmenin keyfini çıkardığını söyledi. otuz bir yaşında. Elbiseler ve "kostümler" Büyük Savaş'tan kalmıştı. Sonraları bana. anlaşılan Asta anahtarı yanında götürmüş. Asta millerce ötede. fazlasıyla kâfur kokuyorlardı. mühendis. Anlattığına göre daha sonra kendi yatak odasına gitti. Nüfus memuru belgenin altına Edward Malby adını yazıp imzalamıştı. Hızla iyileşmesine. Onuncu bölüm . yaptıklarından nefret ettiğini. Güneybatı Hackney bölgesi nüfus memurunun 55 Sandringham Caddesi. Asta'nın öldüğü yıl bileğe kadar uzun etekler yeniden giyilmeye başlandı. doğumunun 21 ağustos 1905 günü. Mektubun geldiği tarihten bu yana doğum belgesini sık sık incelemişti. kendi doğum belgesini inceledi. Dalston'daki bürosunda doldurulup kaydedildiğini gördü. Gerçekten de öyle oldu.
Sizi gördüğüme çok sevindim. dedi. . Gelecek yıl ya da daha sonra.Soyağacımı bitirdiğimde kullanılabilir. Hampstead'in tek boş yeri olduğuna inandığım boşluğa park etmek zorunda kaldım.Burada oturuyorum. televizyondaki polisiyelerde görülen dedektiflerin giydiğine benzer bir yağmurluk giyiyordu. Yakası cenazedeki gibi kalkıktı. Ne dersiniz? Gözlerime dürüst. çok iyi bir şey olacağından emininim. bir haftadan beri de tek bir yağmur bulutu bile görünmemesine rağmen. içinden görünen mavi-beyaz çizgili gömleği düz mavi kravatına uygundu. Yanlış anlamayın. Sanki sokakta rastlaşma dışında görüşme yolu yokmuş gibi konuşuyordu.Cary'yle buluşup günlükleri göstereceğim günden bir gün önce defterleri yalnız görmek üzere Willow Caddesi'ne gittim. Roderick Caddesi'ndeki bir dairenin yarısına sahibim.Tabiî. Günlükleri görmeyeli on dört yıl olmuştu. değil mi? . Birbirine uygun olan diğer şeyleri ise parlak siyah ayakkabıları ve evrak çantasıydı.Size anlattığım o soyağacı. Yapılacak en iyi şey. taşınmaktı. demek istiyorum. burada ne yapıyorsunuz? dedim. Gordon Westerby'yi düşünmüş olduğumu söyleyemem. Yağmur yağmamasına. Yoksa hâlâ annem ve babamla birlikte oturduğumu mu düşünüyordunuz? Bunu hiç düşünmemiştim. . Günlüklerin karton kapaklı baskılarını aldım. O kadar heyecanla seslenmeseydi. dedim. Eğer Asta'nınkiler yağlıboyaysa. Yanlış anlamayacağımı söyledim. son kez onları Swanny'nin elinde görmüştüm. Hava. Posta yoktu. O da cevap beklemiyordu. Şaşkınlığım karşısında biraz alınır gibi oldu.Peki ama. ama o denli kolalı görünmüyordu. yine de başını yaklaştırarak bir sır verirmiş gibi devam etti: .Size rastlamayı umuyordum.Eşcinsel olduğumu açıkladığımda. . telefon icat edilmemişti. anlatabiliyor . . ona dönüp bakmazdım bile. Yoksa o da Willow Caddesi'ne mi oturuyordu? . Evin yakınlarında otomobili bırakacak tek bir yer bulamadığım için dönüp durdum. yarı merakla. onunkiler suluboya olmalı. yağmur beklenmemesine. Swanny'nin cenazesinde ilk kez karşılaştığımız o korkunç nisan gününden çok daha sıcaktı. yoğun ve araştırır gibi bakmaya başladı. kitapta kullanılabilir. yine de bu kadar yakında oturduğuna göre neden büyükhalasını hiç ziyaret etmediğini merak etmekten kendimi alamadım. Daha yayımlanacak günlük var. sonunda da yarım mil ötede Pond Caddesi'nde. canlarının sıkıldığını biliyorum. sanki biraz daha sulandırılmış. Hampstead Heath Đstasyonundan çıkan kalabalığın arasından Gordon Westerby'yi tanıyabileceğimi sanmam. yarı şaşkınlık. onlarla hâlâ çok iyi anlaşıyoruz. Gözleri Asta'nınkiler gibiydi. Daha önce hiç okumamıştım. Eski baskıları yeniden yayımladıklarında da kullanılabilir. sadece biraz daha soluk.
Yine de onun türünde erkekler. bana rastlamaktan mutlu olduğunu tekrarladı ve hızla Gospel Oak yönünde ilerleyip gözden kayboldu. bütün bu parıltı ve ışık kaybolmuştu.şaşılacak derecede sessiz. Asta. masanın hemen karşısındaki kitaplığın en alt rafına konulmuştu. Sanki yağmurun dinmesini. Swanny'nin fotoğrafını bu odada çekmişti. süslerde ve avizelerde o kadar çok cama sahipti ki. Swanny orayı kendi amaçları için kullanmaya başlayana kadar boş kaldı. erkeklerin ise hiç aldırmadıklarını fark ettim. birden itibaren numaralanmış. . Swanny. onlarla gerçekten haşır neşir olamamış. O pırıltı günün ve gecenin her saatinde görülüyordu. bir prizmanın yüzündeki şimşekte. bunu söyleyeceğinizden emindim. Çevirilerin arasında en yenisi Đzlandaca'ydı. Yayımlanmış bir kitaba karşı duyduğu derin saygıyı hiç kaybetmedi. bu gerçekle karşılaşıyorum. cilalı açık renk tahtadan çerçevenin içine ilk günlüğün ilk sayfasının (biraz büyütülmüş) bir fotokopisi asılmıştı. bunlardan çoğu da duvarları kitaptan yapılmış gibi gözüken çalışma odasındaydı. Çalışma odasına sık sık girmiştim. ama bir o kadar da sıcak ve temiz kokuluydu. Torben'in oldukça mütevazı aletlerine. insan sanki bir mücevher kutusunun içinde dolaşıyormuş duygusuna kapılıyordu. dış görünüşlerini bir kenara bırakıp sadece içerikleriyle yaşamaya alışamamıştı. Hobimle her ilgilendiğimde. . davetlerde ünlü yazarlarla tanışmış. Evde çok. Torben'in ölümünden sonra çalışma odası. Swanny'nin evi. dedi. bazen bir vazonun hilal biçimi kesiminde. çalışma odaları olması gerektiğine inanırlardı. Duvara. Kadınların aileleriyle ne kadar ilgili olduklarını. Đlk kez gülümsedi. Torben hep aşağıdaki odalardan birini çalışma odası olarak ayırırdı. dedi. Babam hiçbir şey bilmiyor. tıpkı kadınların dikiş odası olduğu gibi. Bu yüzden Asta'nın kitabının bir hediye kutusuna konmuş ilk basımını masasının üzerine yerleştirmişti. Soyağacı konusunda yardıma ihtiyacı olup olmadığını sordum. ama kendi bildiklerimle bazı boşlukları kapatabileceğimi düşündüm. kitapların tüm tercümeleriyle birlikte raflara dizmişti. dolmakalemine. Her zaman gösterdiği o parıltı hâlâ mevcuttu. Yine görüşeceğiz. tıraşlanmış camın üzerindeki ışık oyunlarında yansıyordu. ne yazıp ne okuduğunu bilmiyorum. düşündükçe elçilikte bu gibi işler için yeterince büyük bir odası olduğuna inanıyorum. Güneş ışığı olmadığından. Swanny ve Torben o kadar çok gümüş ve bronz.Size güveniyordum zaten. Ölü Bir Odadaki Canlı Şey ve Parlak Genç Orta Yaş adı altında yayımlanmış üç cildi. ikinci kelimeye de hafif bir vurgu oturturdu. Bertie Wooster tipi iki sıra bembeyaz dişlerini gösterdi. -burayı hâlâ böyle adlandırıyordum. Günlüklerde Asta'nın ve Rasmus'un ataları ya da akrabalarıyla ilgili hiçbir şey yoktu. tanıtma kampanyalarına katılmıştı. yayıncısının onur konuğu olmuş. Sunday Times gazetesi " …'nın Yaşamından Bir Gün" dizisi için geldiğinde. Swanny yayıncılarla sıkı fıkı olmuş. Swanny. Asta'nın günlüklerinin burada olmadığını biliyordum. Burayı hep kendi odası olarak adlandırır. Burada ne çalıştığını. Sınırlı sayıda ve D formatında basılıp fotoğraflarla süslenmiş bu Gyldendal baskısı masanın üzerinde biraz eğik dururken.muyum? Bu kez bir hafta sonu keyfi yapacağız. ama gerçek bir kitapseverin kitaplara yaklaşım tarzına erişememiş. odalar hâlâ küçük hareketli ışıklarla dolu gözüküyordu. karanlığın kalkmasını bekler gibi umut içindeydi. bir kupanın cilasında. yaklaşık birkaç bin kitap vardı. Daireyi paylaştığım arkadaşımla birbirimize yüksek sesle kitap okumaktan çok hoşlanıyoruz. ciltlenmiş ama düzeltilmemiş tashih nüshaları. kurutma kâğıdına ve mürekkep hokkasına bir bilgisayar ve fotokopi makinesi eklemişti.
Bütün bunları Swanny'ye Torben anlatmıştı. kocasıyla birlikte insan dolu bir odada oldukları zaman Torben'in bütün diğer yüzlerin farkına bile varmadığını. gerçek keder yaşamamıştı. sınırlı baskılara. yirmi iki yaşındayken. uzun boyu ve Kuzeyli görünüşünün dışında bir de Wagner yanı vardı. sadece Swanny'ninkini gördüğünü anlatmıştı. Kocasını hiç Torben'in kendisini sevdiği kadar sevmemişti. Herkesin içinde. Torben hayattayken onun değerini anlayamadığına yandığını söylemişti. Asta'nın hiç görmediği ama davetlerde gururlanarak anlattığı o mektuplardan birinde. defterlerin görünürde olmadıkları. onun gerçeği arayan. Swanny o mektupları çıkarır. Swanny'ye eğer onunla evlenmeyi kabul etmezse. yapan yapılandan iyi olacaktır. On bir yaşındayken ölen ağabeyi Mogens'in ölümünden bu yana. Yazı masasının çekmecelerine baktım. kurtulamayıp ölmüştü. Asta'yı yalanlan ve uydurmalarıyla Swanny'yi mutsuz kılmaya itmişti. Ancak böyle bir durumun. Doğru. ama o dönem insanlarının anlattığı gibi söz ediyordu. hiçbir zaman ortada bulunmadıklarıydı. çocuklarını kıskanmaktan korktuğunu söylemişti. Swanny ölmüştü. çok daha sonra akıntı tekrar onu taşımaya başladığında bana söyleyeceği gibi. Swanny dışında başka bir kadınla yatmamak kararındaydı. Kopenhag'daki o kalabalık odada gördüğü günkü açlık ve arzuyla seviyordu. Her zaman aktiflik pasiflikten. hediye nüshalarına bakmadan. anlayamayıp reddettiği davranış ya da durum. bunlardan da şimdi bizim için gülünç gözüken. Đçimi bir üzüntü kapladı. Bunaklık olarak adlandırdığı. Torben'in yanında kendini mutlu. her akşam eve. Swanny'nin gidişi Asta'nın Twickenham'da bir akrabasını ziyaret etmesine benzemiyordu. öpen olmayı tercih ettiğini söylerdi. Ama Torben'in Asta'yı sevmemesinin nedeni kıskançlık değildi. Üstelik artık Torben'in ölmesinden sonra. kendi deyimiyle gözyaşlarıyla ıslatarak tekrar tekrar okurdu. Bazen Torben'in aşırı tutkusundan yakındığı da olmuştu. Torben'in aşkı ve bitmeyen bağlılığı da Swanny'yi çok öncelikli bir yere koymuştu. onun kadar "saf' olmak istiyordu. bir an önce eve girebilmek için son adımlarında acele ettiğini. Anlatmak istediğim. Öyle görülüyor ki insan neredeyse sınırsız bir heyecan ve şevk gösterebilirken. Gözyaşlarının nedeni üzüntü olduğu kadar suçluluk duygusuydu da. gündelik hayatında kocasının kendine neredeyse taptığını bilerek yaşadığını. Asta'nın odasını ararken Swanny'nin duyduklarının bir kırıntısını hissederek bakılacak yerleri araştırdım. orijinal günlüklerin orada olmadığını söylemiştim.Defterlerin. Torben Kjær'in. Swanny'yi. çünkü. aynı ölçüde cevap vermeyi beceremiyor. Anlaşılan daha önce bir kadınla yatmamıştı. Oysa şimdi acı çekmekteydi. Swanny en zor günlerinde bile öteki yanağını çevirenlerden olmaktansa. Onun ölümüyle birlikte Swanny hayatının en alt noktasına indi. Torben'in bu gerçeği görmezlikten gelmesi mümkün değildi. karısına döndüğünde genç ve tecrübesiz bir âşık kadar heyecanlandığını. Her ikisi de çocuk sahibi olmayı öyle çılgınlar gibi istememişti. Bana. bir eşin diğerini hiç eksiksiz bir tutkuyla sevdiği bütün evlilikler için geçerli olduğuna inanıyorum. Torben birinciden altı ay kadar sonra ikinci bir kalp krizi geçirmiş. annesinin en sevdiği çocuk olarak tanıtılmasının önemi büyüktü. korunan. onu ne kadar . gerçeği bilen tek kişinin onu asla açıklamayacağını bilen araştırmacı çabalarım düşündüm. aranan ve sevilen bir kadın olarak görüyordu. kendini Swanny için "korumuştu". çocukları olmayacağını öğrendiklerinde Torben bundan mutlu olduğunu. bakir bir erkek olarak öleceğini söylüyordu.
Konsolun üzerinde. gelen gazeteciler ve ünlü kişilerin ev dekorasyonuyla ilgili dergilerin yayıncıları için değiştirmeden korumuştu. Willow Caddesi'ne düzenli olarak gitmeme rağmen. ne yani çıldırmış mıydı yoksa? Hangi kadın bu kadar çok veren.S. Bu yüzde yüz doğru değil. Anlaşılan Swanny odayı böyle düzenleyip yerleştirmiş. Fotoğraf albümleri de oradaydı. vesaire. vesaire. günlükleri burada sakladığını tahmin edemiyordum. bavullar ve kutularla dolu. Swanny'nin annesine otuz üçüncü doğum günü için yaptığı mor-kırmızı kalem bezi vardı. kazılmıştı. Burası küçük bir mabet olabilirdi. Çıkıp. ilginç bir biçimde "düzenlenmişlerdi". yanında kuru çiçekler dolu bir vazo bulunan iki albüm daha vardı. Swanny'nin hastalığına kadar ikinci kata çıkmadım. -oysa konuşabilecek başka kimsesi kalmamıştı ki. üçüncü katta bir odanın ne kadar akıllıca bir iş olduğunu yeniden düşündüm. Odadaki öteki sandıklar ve bavulların hepsi boştu. Çoğu yazar gibi o da aşın kalabalık sevgisinin arasında güçlü bir yalnızlığın ihtiyacını duyuyordu. Son günlük. içinde hiç kimsenin yaşamamış olduğu. Kilo vermiş. Mogens ile Knud'un lüle lüle sarı saçları ve denizci üniformalarıyla görüldüğü sayfada açık bırakılmıştı. Büyük meşe masanın çıkıntılı kenarını çektim. Şimdi merdivenleri çıkarken. Yukarıda bir kat daha vardı. ama geri kalan altmış iki günlüğün saklanabileceği bir yere benzemiyordu. böylesi mektuplar yazabilen.Asta kızını alaya almaktan çekinmedi. Barby. Tabiî ki kocasını sevmişti. parmak eklemlerindeki şişler kolayca görülüyordu. nereden başlamam gerektiğini düşünüyorum. Sandığı açtığımda hâlâ çengellere asılı cilalı askılar gördüm. Kederinin yanı sıra.sevdiğini anladığını da söylüyordu. Sandığın üzerine altın harflerle Torben'in annesinin adının baş harfleri olan M. Đlk odada "holland" olarak adlandırılan bir bezden yapılmış büyük bir çantanın içinde bir şapka kutusu ve deriden yapılmış bir seyahat sandığı buldum.K. sıskaya dönmüştü. bir iğne yastığı. masanın üzerinde duruyordu. Artık dizkapaklarının ağrısı dinmiyor. kırk yaş daha küçük olan ben bir tırmanmada bile nefes nefese kalırken doksan yaşında bir kadının günde birkaç kez bu merdivenleri inip çıkmayı nasıl başardığını merak ettim. yakışıklı cömert ve yumuşak bir adamı sevmezdi? Asta kendisi böyle bir adamla karşılaşacaktı ki. Đngiltere'ye göçmeden kısa süre önce çekilmiş olmalı. Günlükler orada da yoktu. bu kadar iyi davranan. Bunu annesine anlatacak kadar da tedbirsizdi. Đçeride dikiş malzemesi. 9 eylülde biten 1967 günlüğü hâlâ oradaydı. dayanması gereken ve gittikçe daha çok acı veren bir artridi (merak etmek ve Asta'ya inanmamak için bir başka neden) vardı ve bir dizi acı verici altın iğnesi tedavisine başlamıştı. J. Swanny'nin onu ilk gördüğü yerde. O dönemlerde düzenli olarak haftada bir Willow Caddesi'ne gider ve Swanny'yle birlikte akşam yemeği yerdim. Örneğin birer birer siyah masanın üzerine dikilmiş. Ayaklarının altında fotoğrafçının adı yazılıydı: H. Gamle Kongevej 178. gümüş bir yüksükten başka bir de fermuarlı modern bir kesenin içinde. Swanny'nin odasının oturma odasının karşısındaki büyük oda olduğuydu. iğneler. Anlaşılan yukarıda yalnız kalmaktan hoşlanıyordu. . sandıklar. imkânı yok seksenine varacağını tahmin edemezlerdi. bir zamanlar Swanny bana burada gizli bir çekmece olduğunu söylemişti. Belki de Asta'nın odasında? Merdivenlere yönelirken. Observer dergisindeki yazıyı ve bu odanın renkli resimlerini hatırladım. Tek bildiğim. Đnsanlar o çarşamba ya da perşembe geceleri benim için yemek pişirmesine rağmen bir iki lokma dışında yemediğini görseler. son derecede düzenli odalar buldum.
öne eğik yuvarlak harflerin göze güzel görünmekle birlikte zor okunduğunu düşündüm. Herkes çevirileri yayımlanan günlüklerden okuyabilirdi. onluk torbalar da lastik bantlarla bir araya getirilip daha büyük torbalara yerleştirilmişti. Şaşkınlık ve belirli bir hayranlık içindeydim. evin günlük yaşam bölümünün dışında. Etrafta mobilyalar. temizlikçilerin bakışlarından uzakta. Her cilt naylon bir torbaya konmuştu. komşularımızdan biri bana 'Kopenhag sokaklarında kutup ayısı var mı?' diye sordu. Oysa topu topu üç saattir arıyordum. yine de Asta'nın yana yatık. Bütün bunları unutmuş gibi. belki de öğreneceğimden rahatsız olacağımı hissettim. Ancak Swanny'nin. hangi tarihleri kapsadığı görülebiliyordu.. Neden sonra günlüklerin artık bana ait olduğunu. daha açık olarak. okuyamaz mıydı? Yoksa . Görünürde hiçbir değişiklik olmamasına rağmen. Binlerce sayıda okuyucu gibi. uzak akrabası ya da kuzeninin 1913 yılında Sen-Petersburg'da tuttuğu günlük de vardı. Đlk paketi. Çift kapılı maun dolap bu evde günlüklerin saklanabileceği son yerdi. Çifte lastiğin arasından her cildin hangi yıla ait olduğu. yan yana ya da üst üste konulmuş iskemleler. beyaz renkli şömiz içinde satılan karton kapaklı kitaplardı. nasıl biri olduğunu unutmuştum. bir şeyler keşfedeceğimi. Altmışına yaklaştığı bir sırada anne ve babasının çocuğu olmadığını öğrendiğinde heyecanlı ve romantik bir kadının çekeceği acıdan çok daha fazlasıyla karşılaşmıştı. Bu bölüm Asta'yı oluşturan." Orijinali okuyor olmak sırtımı ürpertti. bu ciltlerden ilkini merak ediyordu. kendi yarattığım dramı yaşamaya başladım. sırtları okunabilecek biçimde bağlanmıştı. aşağıdaki salona uymayacak art deco ya da çağdaş stilde yapılmış bir masa ve iskemleleri vardı. ama yazılanları okuyabiliyordum. Defterlerden bazılarının tercüme edildiğini. Burası evin en sıcak yeriydi. üzerinde Torben'in elyazısıyla yazılmış bir etiket bulunan. Swanny'nin hayatının ve evinin sonunda son ve şaşırtıcı bir şey bekliyordum. merakını tatmine gelecek bir ziyaretçinin ya da fazla heyecanlı bir gazetecinin menzilinin ötesindeydi. Geriye bir tek oda kalmıştı. Bonniers ve Hugo Geber tarafından basılmış. Kâğıtta bazı lekeler vardı. ama okunaklı harfleriyle yazdığı Danca girişi okudum: "Bu sabah dışarı çıktığımda.Odalardan ikincisine girdiğimde. düzenlenip yayımlandığını gösterecek tek bir belirti yoktu. sakin ve dikkatli kişiliğini unutmuştum. Cary Oliver'ın da görmek istediği ciltlerdi. dolabın aslında ne kadar iyi düşünülmüş bir yer olduğunu anladım. Ona günlüğün çevirisini gösterebilirdim. Günlüğü elime aldım ve 1920'den önce bütün Avrupalıların elyazısının ne kadar birbirine benzediğini. çok önemli bir şeylerin olacağını. Odadaki karton kutular kitap doluydu ve kitaplar birbirine. Aralarında. günlüğü aldığım yere geri koydum. ilk satırları ezbere biliyordum. günlükler oradaydı. Đlk sayfadan bir koku yükseldi. Onun heyecandan hoşlanmadığını. öteki sevilen ama pek seyrek kullanılan eşyanın ortasındaydı. telif haklarının daha birkaç sene Swanny'ye ait kalacağını hatırladım. 1905-1914 olarak belirtilmiş olanını çıkardım. Defterdeki satırlardan hiçbirini okuyamadım. çürüme öncesi başlayan hafif tatlı toz kokusu. Ancak hemen.. Günlükleri dünyanın öteki ucunda bulmuşum hissine kapıldım. burada. ama istediği bu değildi. Sayfaları çevirirken. Ya da. Cary'nin dil sorununu nasıl çözmeyi düşündüğünü merak ettim. Cory'nin L'Atmant'ı değil. Çoğu Đsveççe'ydi.
şimdi bunu hatırlayamıyordum. oysa şimdi saydım. Swanny'nin düzenliliği ve özeni her türlü araştırmayı olabileceğinden çok daha kolaylaştırıyordu. "Bu sabah dışarı çıktığımda. ya da belki küçük bir esrar dışında... 26 temmuz. Bu sayfaları Swanny yırtmış olmalıydı. Đlk dosyayı açtım.Cary sadece günlüklerin değil. Defterdeki beş ya da altı sayfa koparılmıştı." 18 temmuz. Bu da Swanny'nin gizliliğinden değil. Bütün okuyucular gibi ben de Asta'nın aradaki beş hafta boyunca günlük yazmaya vakit bulamayacak kadar meşgul ya da rahatsız olduğunu düşünmüştüm. 21 temmuz. çeviriler tamamlandıktan sonra yırtmıştı. o dönemlerde günlükleri bulduğu ve ne kadar değerli olduklarını anladığı dışında önemli açıklamalarda bulunduğunu hiç sanmıyorum. 30 ağustosa kadar fazla bir şey beklemedim. her sayfada da yirmi beş satır olduğunu düşünürseniz. Günlükleri bulduğunda ben Amerika'daydım. elimdeki cildi çevirisiyle karşılaştırmak üzere aşağıya indim. hiçbirini atmadım. böylece konuyu hiç olmazsa birkaç ay geciktirdiğimden eminim. yaklaşık iki bin beş yüz kelime. Şimdi hiç olmazsa çevirilere bir göz atabilirdim. " Bir sonraki tarih 30 ağustostu. Bana uzun ve ayrıntılı mektupla yazmıştı. Burada pek esrarlı bir şey yoktu. Sayfayı çevirip oğlanların adlarını değiştirmek istemeleriyle ilgili bölümü çözmeye çalıştım. Asta'nın yazdıklarını birden kestiği noktaya vardım: "Anlaşılan Mogens'in sınıfında dört Kenneth var.. her biri ayrı bir karton dosyaya konmuş. Beş ya da altı demiştim. Böylelikle hafızama güvenmek zorunda değildim. Belki de bu sayfaları. 26 temmuz ve günün son notlarını gösteren satırlar: "." Ne beklediğini bildiğin zaman tanıdık bir yabancı dili okumak çok kolay.. komşularımızdan biri bana 'Kopenhag sokaklarında kutup ayısı var mı?' diye sordu. yırtık sayfalardan arta kalan koçanları saydım. bunun bir avantaj olduğunu şimdi anlıyorum. orijinal çevirilerin de daha sonra yayımlanan kitaplarda bulunmayan bölümler içerdiğini mi söylemek istiyordu? Belki. beş hafta kadar sonra da başarıyla gerçekleşmiş görünüyordu. bazı Danca cümleleri anlamakta güçlük çekiyordum. Anlaşılan Mogens'in sınıfında dört Kenneth var. Oysa gerçek bambaşkaydı. 21 temmuz. Tam olarak beş yaprak. Babalarına sormak gerektiğini söyledim. . satır başına on-on iki kelime yazdığını. 18 temmuz. böylece konuyu hiç olmazsa birkaç ay geciktirdiğimden eminim. dosyaların üzerlerine tarih ve çevirmenin adı yazılmıştı. Birinci cilt dışında 1905-1914 günlüklerini dolaba geri koydum. Bu sayfalar 26 temmuz ile 30 ağustos arasında yer alan ve "bazı şeyleri aylarca erteleme"nin ötesinde cümleler içeren bölümlerdi. ihtiyatlılığından kaynaklanıyordu. Mektuplardan birinde kayıp sayfalarla ilgili bir bölüm olabilirdi... Asta'nın her iki sayfayı da kullandığı düşünüldüğünde on sayfa. Yayımlanan günlüklerde Swanny'nin doğumundan "hemen yakında" diye söz ediliyor. Babalarına sormak gerektiğini söyledim. Benim için her satir aynı okunaklıkta değildi. Zaman sırasına göre dizilmiş. Daktiloyla yazılmış çeviriler bir zamanlar Torben'e ait olan çalışma odasındaki yazı masasının en alt çekmecesinin dibindeydi.
sıcak yüzünden bir sürü cinayet işlendiği anlatılıyor. Birkaç ayrıntıya daha gerek duyuyorum. Birbirimize baktık. zamanın etkilerini tartmaya çalıştık. "Sadece bir kere" dedim. Göreceksin. Sonra Asta günlüklerinde Roper'dan söz ediyor." . "Araştırmak istediğin bölümde büyük bir boşluk var. daha sonraki kuşakların "koyu" çikolata olarak adlandırdığı renkteydi. . Cary'nin saçları hep değişik renklerdedir. orada görürsün. Roper'ı getirdiler. beyaz olduğunu gördüğünü söyledi. bir sonraki buluşmamızda saçlarının doğal rengini unuttuğunu son zamanlarda ayrık çizgisine baktığında. Oğluyla birlikte. "Kim bu. Zayıflamıştı. High Street blucini ve önemli bir üreticinin.Birer kadeh şampanya içmeliyiz desem. . Ancak çok büyük boşluklar var. Ne kadar ayrıntılı olursa olsun.Hiç de öyle düşünmüyorum. 1905'te. Korkunç bir şiddet dalgası yaşanmış.Cesedi Hackney'de. 2 temmuz 1913 tarihli notlarda.Bunu sıradan adi bir cinayet olarak görme. .Bunlar anneannem ile dedemin oturduğu yerin yakınlarında mı oldu? . buna inanmak güç. Bana cinayetinden bahset. Đyi görünüyorsun. O akşamüstü saçı Asta'nın "sade". Asta'nın Roper'dan bahsettiği tek bir bölüm bulmuştum. Birazdan Swanny'nin evine gideceğiz. elimde sana verebileceğim üç nüsha var. Yani eczacı demek istiyorum. Kayıp bir çocuk var. Bozuşmadan önce birbirimizi öperdik. muhtemelen Ralph Lauren'in pembe tüvit ceketi içinde oldukça alımlı gözüküyordu. Bunları Ünlü Duruşmalar'dan okumalısın. Korkunç sıcak bir yazdı. şu Roper?" . Göreceksin. Sen bahsetmeden önce Roper adını hiç duymamıştım.Buluşma yerimize. "Düş kırıklığına uğrayacaksın" dedim. istediğim noktaya vardıramıyorum. Karısını öldürdü ya da öldürdüğünü söylüyorlardı. üç bölümlük bir program. O yılın temmuz ve ağustos gazetelerini okudum. öykü trajik olduğu kadar heyecan verici değil. . Navarino Caddesi'ndeki bir evde buldular. o dönemde kimyacı deniyordu.Sen de. Hiçbir zaman el sıkan biri olamadım. sıcaklık kırk derece falandı deniyor. Roper kadar kötü bir kadın olduğunu düşünmesinden korktuğu bölümde. O gün değil.Yapmayı düşündüğümüz bir dizi değil.Hackney'de oturan bir kimyacı. ama aradıklarını bulamayacağını söyledim. O zamana kadar. . bunun korkunç bir fikir olduğunu düşünür müsün? Đçtik. . Cambridge'deydi. Holly Mount'taki Hollybush'a vardığımda Cary çoktan gelmişti. Eve gidip günlüklere göz atma zamanının geldiğini. Asta'nın Rasmus'un Mrs.
Rahatsız olduğunu hissettim. ben de 1915-1924 torbasını aldım. hava orada hep kırlardaki kadar temiz ve durudur. ona bakalım. sararmış yapraklara büyük bir saygıyla dokunuyordu. Pardösümü çıkardım..Bir şey var mı? . evden ayrılmadan önce de bütün kapıları kapatma tutkusunu paylaşmadığımdan. Biliyorum. Sonra neşeli bir sesle. onunkini de alıp holdeki portmantoya astım. Birinci defteri inceliyor. ama ne zaman bir şey içse. Tek başına yaşayan biri için biraz fazla büyük. Yırtılmış beş yaprağın koçanlarının bulunduğu bölüme geldiğinde yüzü bembeyaz oldu. Eminim. gölgelerin arasından yürüyerek Willow Caddesi'ne vardık. bir istasyonun bekleme odası değil. her basamakla birlikte sigaranın yol açtığı hırıltı daha da arttı. Yürüyerek Streatly Meydanı ve New End'den geçtik. Okurların çoğu gibi Asta'ya sınırsız bir saygı beslemiyordu. Yoksa ben de onları rahatsız edemeyecek kadar Asta orijinallerinin etkisinde mi kalmıştım? Hiç olmazsa bu kez birinci ciltle birlikte aşağıya inmem gerektiğini düşündüm. Đçecek bir şey ister misin? . parlak lambaların. Hava kararmıştı. Cary arkamdan merdivenleri tırmanmaya başladı. kabul etmesi güç de olsa benimdi. yani şimdilik. birden günlükleri ya da en azından onun ilgisini çekecek olanları aşağı getirmiş olmamın daha doğru olacağını düşündüm. kutular ve sandıkların arası o denli kasvetliydi ki 1905-1914 paketini Cary'ye uzatıp aşağı götürmesini söyledim. Đçeride gördüklerinden düş kırıklığına uğradı. Onu uyarmamıştım. orası o kadar iç karartıcı. Swanny'nin oturma odasına yerleşeli henüz beş dakika olmuştu ki. Çok içerdi demek istemiyorum. pardösülerimizi çıkarmamış olduğumuzu fark ettim.Emin olamazsın. Burası oturulan ve yaşanan bir yerdi. . Sanmıyorum.Sanırım şarap var.Buraya taşınacak mısın? diye sordu. "Burası bir servet eder" dedi. Geceyarısına kadar Heath Caddesi'nde sıralanan otomobillere rağmen. Đstersen önce kutlanacak bir şey var mı. ama üçüncü katta durmak ve odasına bir göz atmak istedi. Swanny son günlerinde şampanyadan başka bir şey içmezdi. Asta'nın yaşadığı yerin "günlüklerindeki gibi olabileceğini" beklediğini söyledi. Asta'nın odasının kapısını ardına kadar açık bırakmıştım. Eve girdik. En üst kata vardığımızda. Swanny'nin bir odadan çıkmadan önce oda kapısını. kendi görmesi daha iyi olacaktı. şampanya isterdi. . bununla neyi kastettiğini anlatmadı.
O yaptığı için. Elimizdeki yirmi cilde baktık. Başkası olsa görmezden gelebilirdim.Bunu kim yaptı? Sanırım Swanny. çevirilenin eşi. Başka birisinin otobiyografisinde yazılıp da insanların okumasını istemeyeceğin bir hikâyen yok mu? Gözlerini kaçırdı.Yani demek istiyoruz ki. Defterlerde Roper'ın öldürülmesiyle ilgili hiçbir şey olmadığını tekrarladım. dedi Cary. Cary beyninde bir şimşek çakıp sayfaların belki de çeviriden sonra koparıldığını düşündüğünde.Tanrı aşkına. Beş yaprak eksik. . . Ona anlatmayacaktım. bu benim de aklıma gelmişti. Ne demek istediğimi sordu. . anlıyor musun? Senin cinayetinle bir ilgisi yok. diğer günlüklerde de sayfaların eksik olduğu bölümler var mı? -Bakalım. Swanny'yi suçlamasından hoşlanmadım. Omuzlarını silkti. hepsinin de tamam olduğunu gördük.Diğer günlüklere bakabilir miyiz? diye sordu Cary.Biz de böyle yapmaz mıydık? Ne sen ne de ben böyle bir sınavdan geçmedik ki.Başka yerde de var mı? Yani.. okuduğunda da tam bir şok yaşıyorsun. Diyelim ki Swanny bir başkasının otobiyografisini yayına hazırlamak durumundaydı. Swanny Kjær'in annesinin günlüğünden kopardığı sayfalar onun için kabul edilemez kişisel bilgiler içeriyordu. yazılanları böylesine etkilemeye hakkı yoktu. Üzgünüm. .Çok fazla ilginç oldukları için koparıldıklarını düşünmeden edemiyorum. . ama hiç belli etmemeye çalıştı. dedim. Swanny eskiden işlenmiş bir cinayetle ilgili kanıtları neden ortadan kaldırmak istemiş olabilirdi ki? Onunla ne ilgisi vardı? . gerçekten de bir ipucu yakaladığını sanıyordu. diye devam ettim. . bunun adı sansür. Đlgi çekici bir bölüm müydü? . üzerinde durmazdım. Ama bu Cary Oliver'dı. kitabı okuyana kadar senden söz edildiğini tahmin etmiyorsun. yayına hazırlarken de kendiyle ilgili istemediği bölümleri çıkardı. Bizim annelerimiz en çok satanlar listesine girecek günlükler tutmadı. Çok çok özel.Çoğu kez. .Çok özel. Mesela Gordon Westerby buna benzer bir şey söylese. Burada gördüğün. Ne demek istediğimi anlamıştı.
Tek bir yaprağın eksik olduğu 1954'e gelene kadar hiçbirinde yırtık sayfaya rastlamadık. . Çok hafif bir sesle "Özür dilerim" dedi. dedim.Bu da hemen olmadı. dedim. yine de güldüm. Üstelik. . dedim ciddiyetle. Artık âşığı olmak için fazla yaşlıyız. ama hemen değil. gerçekten üzgünüm. Gerçekten de onu ilgilendirmediğini düşünüyordum. Ann. . yoksa araya girip -nasıl söyleyeyim. Öyle demişti.Sakın Daniel'ı özlediğimi. bütün günlükler tercüme edilmedi.Evliliğin yürümediği için üzülüyorsun.Onunla evlenecektin. . Şimdi senin olduğun yaştaydı. Onun ilgilendiği Roper cinayetleriydi. . özür diliyorum. .Daha fazla dayanamadım. odada kendimi de görebileceğim bir ayna olmamasına sevindim. . Cary'ye baktım.Swanny Kjær neden 1954'teki bir sayfayı yırtsın? O zamana kadar aile içinde iyice yaşlanmamış mıydı? Tüm tutkularını söndürmemiş miydi? . . Biraz daha şampanya? . onunla beraber olmak istediğimi falan düşünme. fazla dar olan blucine. Hiç evlenmedim.sevgilimi çaldığın için değil. Kadehini kaldırdı ve "Asta'nın müstakbel editörüne" dedi.Beni bağışladın mı? Söylediği komik değildi. sonra da sırayla diğerlerini.Bir keresinde Asta bana insanları bağışlamamız gerektiğini söylemişti. . Dancamla uğraşarak sonunda bu bölümün Asta'nın Hansine'nin ölümüyle ilgilendiği kısım olduğunu çıkardım. Onu görünce. . Senin sözlerindi.Bunu yapıp yapmayacağımı henüz bilmiyorum. çenesinden gırtlağına inen iki sıra kasa baktım. biliyorsun. hiçbir koşulda.Gerçekten de evlenir miydim. değil mi? On beş yıl oldu. 1954'te ise Roper çoktan ölmüştü.Oh Ann! Ne kadar korkunç bir şey söylüyorsun.Bütün o merdivenleri tekrar tırmanıp 1925-1934 ve 1935-1944 paketlerini aşağıya indirdik.Tüm tutkularımızı söndürdük. bilemiyorum. Telefonda söylediklerini tekrarladı. . . Cary. fırlak midesine. seninle gitmeyip yanımda kalsaydı da istemezdim. Cary bir iki saniye bir şey söylemedi. dedim.Artık şampanyayı içebiliriz. dedim.
daha doğrusu hissettim. O zaman uzanıp elini tutacak kadınlardan biri olmak istediğimi düşündüm. O zaman şarap kaldıramadığını hatırladım. ilginç bir şekilde parlamaya başlamıştı. öldükten sonra insanların görmesini istemediği bölümleri yırtılmıştı. daha önce böyle bir duyguyla karşılaşacağıma hiç inanmazdım. dedi. onun da benden. tamam mı? . . Belki de içlerinde kitaba alınmayan bölümler vardır. Đşte. Bunların hiçbirinden rahatsız olmamıştı Âşığı olamayacak kadar yaşlandığımızı söylememe bozulmuştu. Kalın bir sesle 'Teşekkürler" dedi.Đstersen günlüklerin çevirilerini ödünç alabilirsin. Swanny'nin oturma odasında yeterli ışık yoktu.Lütfen. Yırttığı sayfaları ne yaptı dersin? . ama yine de yersizdi. şakaklarındaki atışları duyabiliyordum. . Bir daha sözünü etmeyelim. yine de dengesini bozmak için öyle söylemiştim. Söylediklerini çıkarmak için çantasına eğildiğinde. Bana uzattığı eli hafifçe titriyordu. altın. ona olan sevgim uzun süre önce bitmişti. Unutalım artık.Ne? Teyzen. duruşma tutanaklarını ve bulduğum diğer şeyleri vereceğim. Ama onu artık sevmiyordum. odanın sıcak.Tercümeleri alıp gideceğim. Cary gözlerini kırpıştırıp ürperdi. konuştum. Onun için çok üzüldüğümü hissettim. Diyoruz ya. . çeviri dolu dosyalan kayıp aşk mektuplarıymış gibi göğsüne bastırdı. Bütün bunlar hiç de Swanny'nin tipik davranışlarına benzemiyordu. dedi. Orta avizenin düğmesini çevirip bütün ampulleri yaktım. sesi birdenbire gençleşmişti. gülücükler içindeydi. yaraladığımız insanlardan hoşlanmadığımız gibi hoşlanmadığından emindim. kaldı ki hâlâ kırklarımızdaydık. sana Roper cinayetiyle ilgili raporu. Suratı şişmiş. Dokunmak yerine.Kıkırdadı. parıltılı boş eve çekildim. Tabiî ki doğru değildi. Asabiyetten ve gerginlikten kıkırdadığı belliydi. insan hiçbir zaman gereğinden fazla yaşlanmaz. O ve ben aynı kişilerden bahsetmiyorduk. Cary.Eee? Sayfaları atmış olabilir mi? Sanmıyorum. ona daha fazla vermemem gerekirdi. Mutlaka bir yere saklamıştır. Tekrar görüşmek üzere sözler mırıldanarak taksiye binip gitmesinden sonra. dedi. Beni hâlâ konu değiştirme yeteneğiyle şaşırtabiliyordu. Bütün gece orada kalıp Cary'nin define adasını altüst etmesini izlemenin neye benzeyeceğini gözümün önüne getirdim. Ya da kollarımı boynuna dolamayı. samimi atmosferi bizimle ve konuştuklarımızla bozulmuş gibiydi. sıcak. O zaman onu rahatsız edenin ne onu affetmemem ne Daniel Blain'le ilgili anıları ne de bu konunun konuşulması olduğunu anladım. anlayışla karşılamak gerekirdi. . Her şey bitti.
Swanny og Marie. Bu sabah her şeyi olduğu gibi bırakıp dışarı çıktım. saa de kan have hver sit. Gerçekten de Swanny'nin kim olduğunu öğrenmek istiyor muydum? Önemli miydi? Bunu onun kadar çılgınca araştırmam beklenmezdi. yeni çevremi gezdim. yeni halılarımız daha gelmedi. Dün yeni evimize taşındık. Knud. Mogens. tavan arasında kalacak Hansine ve Emily de aynı odayı paylaşmak zorunda olmayacaklar. Her bir çocuğa bir oda verecek kadar çok odamız var. Her yer karmakarışık. tepeden aşağıya Hornsey'ye kadar millerce yürüdüm. Harisine og Emily. artık çok geçti. eski eşyamız bu güzel odalarda eğreti duruyor. Men Hansine er slet ikke tilfreds med det. Hansine ve Emily. eller hvor det nu er. saa de behfver ikke mere at dele Vaarelse. Mogens. Üstelik şimdi cevaplandırılması gereken yeni sorular da çıkmıştı. ya da her nerede oturuyorsa oradan buraya kolay gelemeyeceğinden korkuyor. Sadece Swanny'nin gerçekte kim olduğu değil. ama evet. Swanny ve Marie. Ah. ama kapıdan çıkar çıkmaz da ağaçlar ve rüzgârlı tepelerle kendinizi doğarım ortasında hissedersiniz. merak ediyordum. Haziran ve ağustos 1905'e ait o beş eksik sayfada ne yazılıydı? Yazılanlar arasında Roper Davası'yla ilgili önemli ipuçları da var mıydı? Cary'nin bana Roper'ın asılıp asılmadığını ya da beraat edip etmediğini söylemediğinin farkına vardığımda. Dev bir seraya benzeyen Alexandra Meydanı'nı. Bu ülkeye geldiğimden beri pek trene binmedim. Londra'ya ve daha yukarı giden gelen trenlerin kalktığı istasyonu gördüm. Knud. Eve döndüğümde Rasmus nereye gittiğimi sordu. Arka pencerelerimizden tüm Londra'yı ve güneşin altında parıldayan Thames Nehri'ni görebilirsiniz. Hava temiz ve yoğun. Cropper'ın Homerton'dan. Der er nok Sovevaerelser til Bfrnene.şampanya şişesinin karşısına oturup son söylediklerini kafamdan geçirdim. Hun er bekymret for. Rasmus ve ben. og Hansine og Emily oppe i Loftet. ölmeden önce ne bulduğu. burada nefes almak bir kadeh dolusu çok eski snapps yuvarlamaya benziyor. Aah ja. Hansine'nin durumdan çok memnun olduğunu söyleyemem. bir de tabiî Bjfrn. ama bundan sonra trene binip Hampstead Heath'e yürüyeceğim. at han bor. at hendes Cropper ikke vil tage hele Türen fra Homerton. Rasmus ogjeg. On birinci bölüm 7 kasım 1913 Đgaar flyttede vl ind i vores nye Hus. og selvffgelig Bjfrn. Muswell Tepesi'nin koruluklarında. evde yapılacak bunca iş varken nasıl çıkıp .
Onu bir biçimde tuzağa sürüklediğimden korkmuştu. beyaz tilkiyle karışık Acem koyununun kürkünden. saçları da benimkiler gibi kızıldı. cevap ver. Birisi. hep bir kürkün olmasını istediğini sanıyordum. sonra da bana Archway Caddesi'nde "otomobil" satmak için aldığı büyük dükkânı gösterdi.eğlenebildiğimi merak ettiğim söyledi. değişmezler. resimdeki sanatçının da kadın olmasıydı. Babam da bana bir palet alacağına söz vermişti. kendimi acındırdığımın farkındayım. Bu kadın Fransız'dı. Bir sanatçının resimlerinden birini görmüştüm. ki bunu sıkça yapıyorum. değiştirmez. Kürkümü aldığımda büyük bir düş kırıklığı yaşadım. hiç de benim düşümdeki palete benzemediğini gördüm. Onun getirdiği. Đnsanlar. işte geldim" dedim. bana bir boya kutusu hediye etmişti. Rasmus?" Samimi olduğuma inanmıyordu. "Kadınları anlamaya çalışmaktan çoktan vazgeçtim" dedi. Đnsan kendisidir. adı Elizabeth Vigee-Lebrun'dü. Resimde bir elinde fırça. 'Tamam. Onu mutlu etmek için kürkü giydim ve bana çok yakıştığını söyledim. Rasmus kürkümü Noel hediyesi olarak. Elimdeki koyu kahverengi kokarca postu. kafamdan hangi resmi. Đlginç olanı. benden kurtulmak ister miydin? Ne bekliyordum ki? Ne bekleyebilirdim? Ne söylemesini umuyordum? . Aptalca yeni yıl kararlan alıp değişmeye çalışırlar. Bu anımı hiç unutmamıştım. maden parçasının gerçek paletten olduğu kadar uzaktı. Bazen benden sıkıldığın oldu mu? Eğer elinde olsa. Her erkek böyle düşünür. Çoğu zaman da kendime acıdığımın.Hayır hayır. Neler hissettiğimi yüzümden okumuş olmalı. kenarında sapı olan kare bir maden parçasıydı." . 12 aralık 1913 Kürküm geldi. buna benzer resimler yaparken düşlüyordum. "Kadınlar bir esrar. Günlüklerimi gözden geçirip. Cevap vermek yerine "Bütün bu yıllar boyunca sana karşı sevgisiz ve ilgisiz olduğumu düşünüyor musun?" diye sordum. ya da biri öyle demişti. bu kararlarına da ancak iki gün uyarlar. Hayatta en önemli şeyin kendini tanımak olduğu söylenir. daha önce yazdıklarımı okuduğumda. ressamlık yapan ve bu yolda üne kavuşan bir kadın. genç oldukları dönemin dışında. kendimi böyle bir palet tutar. değişmeyi beceremedikleridir. Noel'den iki hafta önce verdi. insana kendini düzeltmeyi öğretir mi? Sanmıyorum. "ne yapmamı istiyorsun?" Motorlu arabalarından birine binerek mobilya aldık. Hayatınızdaki büyük bir trajedi bile sizi biraz katılaştırmakla beraber. Peki bu. Bana çocukluğumda yaşadığım bir şeyi hatırlattı. Bakışlarındaki şaşkınlığı görebiliyordum. sanırım Frederikke Teyze. çok keskin mi davrandım. çok tenkitçi. nasıl çizeceğimi kararlaştırmıştım bile. bu o zamana kadar pek rastlanmamış bir şeydi. Gerçek. Far bana paletimi getirince. resim yapmayı çok seviyordum. Paletin üzerine çeşit çeşit renkler sıkılmıştı. "Sana karşı çok katı. kendimi kocasından nefret eden kötü bir eş olarak görüyorum. diğerinde de delikten geçirdiği başparmağıyla oval ve büyük bir palet tutuyordu. Beğenmedin mi? diye sordu. Rasmus kürkümü verince hemen paletimi hatırladım.
soluk. galiba kafamın kesilmesini tercih ederdim! Sonunda Đsveçliler giyotinlerini kullandılar. Adamı giyotine götüreceklerdi. Ben olsam. yine de Madam Vigee'ye biraz benzediğimi düşünüyorum. şimdi de var. Eğer bir insan bir cinayet işlerse. ölümü hak eder.raflardan birinde "Başyapıtlar" dizisinde Vigee-Lebrun hakkında bir kitap görmeyeyim mi? Kitabı Haldane MacFall gibi görkemli bir adı olan biri yazmış. ne işimize yarayacaksa. Đşte orada. kızıl saçları. birden önümüzdeki duvarda onun kendi portresini gördüm. karısından boşanıp onunla evlenmesini istiyordu. lille Mor" dedi. öğleden sonra kütüphanedeyken –Danimarkalı yazarların yanı sıra Đngilizce kitaplar da okumaya kararlıyım. Đlginç bir hikâye. Anlaşılan kabahat karısındaydı. onu evlat edineceklerdi. sadece bir kez kullandılar. Tabiî oğlanlar her şeyi bozmak için kadının büyük olması nedeniyle benim ona benzediğimi söylediler. mutlaka bir çocuk sahibi olmak istiyorlardı. Konuşabileceğimizi düşünmüştüm. ne var ki affa uğradı. Kuzinim Sigrid. yaşadıkları sokağın bir arkasındakinde oturan bir adamın bir kadını öldürmek suçundan ölüme mahkûm edildiğini anlatmıştı. Üzücü resimlerdi.Konuşuyoruz işte. saçlarına uygun elbisesi ve şapkasıyla duruyordu. Marie Antoinette'in resimlerine baktım. Herkes Fransa'yı giyotini kullanan tek ülke olarak bilir. Kim bilir? Belki de bir gün bir başkasının kafası uçurulur. dedi. Bu da beni başka düşüncelere yöneltti. Sonra. Yıllar var ki Vigée-Lebrun'ü düşünmemiştim. öbür elinde de bir demet fırça tutuyordu Sevgili küçük Swanny başım kaldırıp yüzüme baktı "Bu kadın sana benziyor. Tabiî kitabı alıp okumaya başladım. .Hayır. Đsveçlilerin de giyotini vardı. sadece bir o da üç yıl önce. . Metresi çocuğu adama vermeyi kabul etmedi. Đsveç'te giyotinle kafası kesilmiş ilk adam olacaktı.Ne demek istediğini anlamıyorum. benim istediğim paletin deliğine geçmişti. getirdiğim kürkü beğenmediğin içinse.. o ismin bütün gün boyunca aklınızdan çıkmaması garip bir şeydir. Sollentuna'da oturan metresi bir çocuk doğurmuştu. dedim. Bütün bunlar. Çocukları National Galery'ye götürdüğümde hâlâ aklımdaydı. başparmağı o meşhur paletin. Oysa adam karısını seviyordu. değiştiririm. çünkü adamın kuzeyde. metresini öldürüp çocuğu eve getirdi. Stockholm'de. Madam Vigee'nin Fransa'dan zamanında kaçarak giyotinden kurtulmuş olmasına sevindim. ta ki o palet öyküsünü hatırlayıncaya kadar. ömür boyu hapis cezasına çarptırıldı. aldırma. . Marie de Mor'un pembe gözyaşına benzeyen (benzetme onundur) küpeleri olmadığını söyledi. ama bu doğru değildir. Adam evliydi ama çocukları yoktu. çünkü kraliçeyi idam ettiler. merak etme. dedi. daha önce balta kullanırlardı. 18 aralık 1913 Birdenbire aklınıza bir isim gelir de düşünürseniz. iyi olacak.
Rasmus'tan bir hediye daha. oysa Mogens onlar yatana kadar bekledi. Daha önce gördüğüm o Fransız örgü hırkayı alacağım. Swanny için her şeyi yapar sanıyorum. parayı alan ben mi. Đki metrelik bir Noel ağacımız var. mutsuzluk ise beter ediyor. yoksa öpülen o mu? Bir azize olmaya başladım. şimdi de bu para. mutluluk insanı daha iyiye götürüyor. Rasmus çoraplarını doldurmak için uyumalarını beklemeyecek kadar sabırsızdı. Belki de istediğim her şeye sahip olduğum için. "Hep burada olmayacaksın" dedim ona. onu çok seviyor. Ne kadar uzadığını görüp gelecek ay on altısına gireceğini düşününce. Kendime elbise almam için para. buna gerçekten de inanıyorum. 27 aralık 1913 Bu yeni evimizdeki ilk Noel. dün gece Noel Baba olarak neden sen gelmedin?" Artık babasına güvenmediğini anladık. Bunun anlamı iki Noel kutlaması oldu: Noel gecesi bir yemek ve ertesi gün. Rasmus artık kendimize ait bir evde oturduğumuz için gerçek "Britanyalı" olduğumuza. üstelik onu rahatsız da ediyor. Kaç yaşında olduğunu unutuyorum." Zavallı küçük Marie iki kocaman saat boyunca bu karara uydu! Swanny bir daha ağlamamaya.derim ben. Ne derlerse desinler. büyürken benden uzaklaştığını unutuyorum. Đçimizden hangisinin daha çok şaşırdığını söylemek zor. Kızlar tabiî uyumaya gitmedi. dünyanın en sakin sesiyle sordu: "Far. Sevgili küçük Swanny'ye uydum. güzel bir ev. 3 ocak 1914 Bütün çocuklar yeni yıl kararları aldı. Noel Baba kılığına girmekten hep nefret etmiştir. saatin iki olduğunu söyledi. bütün yüzünü kaplayan pamuklarla saatler boyu merdivenlerin en üst basamağında oturmak zorunda kaldı. Noel günü. onu beyaz ve gümüşle süsledim. Đnsanları dikkatle baktıracak aşırı kıyafetlerden hoşlanıyorum. . bir tek Swanny Marie'nin adına karar aldı. bunun için de Đngiliz usulü Noel kutlamamız gerektiğine karar verdi. Noel sabahı aşağıya inip. Ben de. bütün ağır yemekleri yedikten sonra Noel Babayı beklemeye koyuldular. kendi çocukların olacak. artık onun Noel Abisi olduğunu söyledi. Marie onun için sadece bir bebek. Mogens daha çok matematik çalışmaya. sadece karın ve donun saf parlaklığı. "Parmağını emmeye devam edebilir. Belki de pagoda biçimi elbiseyle ona uygun üç köşeli şapkayı da alırım. sekiz yaşında olduğunu. renk kullanmadım. Kırmızı paltosu ve külahıyla. Rasmus'un yanına gidip öptüm. Kollarını Mogens'in boynuna dolayıp öptü. Knud da sigara içmemeye karar verdi. eşyalar. böylece Mogens hayatında ilk kez Noel Baba oldu. ilk günden beri de sevdi. Kızların gözlerini kapadığına karar verip sırtında torbasıyla odalarına girdiğinde. bir de reglan kollu pardösü. ama o her yere taşıdığı battaniye parçasını artık emmeyecek. bir başka yemek. bundan sonra da olacağını söylüyor. ama Swanny'ye âşık. "Kendi evin.
dedi. ama Tanrı'ya şükür kimseyi öldürmedi. üstelik yanına da Rasmus'un zümrüt yüzüğünü taktım. Asıl çılgın olanlar bu cinayetin Sırbistan yöneticileri tarafından düzenlenen bir komplo olduğunu ileri sürenler. Eve dönüp ısırıklara ilaç sürmeliyim. yanımda da bir hizmetçi bulundurmamın intikamıydı.Bazen küçük çocukların sivrisinek ısırığından öldükleri söylenir. Marie'nin ona günaydın demesini sağladım. Bisgaard iyi birisi. . Oysa kendisi. üç renkli motiflerle süslü elbisemin ve beyaz şapkamın tüm ayrıntılarına baktı. Hampstead'de oturan Mrs. ama Marie'yi bir sivrisinek soktu. Eğer konuşmasaydım. ağladı. Muswell Hill Caddesi'nde kime rastlayalım? Lavender Grove'da iki ev ötede oturan Mrs. Yine de kendimi ve tanıdığım diğer kadınları düşünmekten kendimi alamadım. bayağı kötü durumda görünüyordu. kraliyet ailesi üyeleri falan öldürülür de diğerleri katledilir? Onları öldüren zavallının ülkesinin Avusturya-Macaristan tarafından ele geçirilmesine öfkelendiği apaçık. ama son söylediklerinden sonra vazgeçtim. Keşke bir arkadaşım olsa! . 30 ocak 1914 Đki gün önce Avusturyalı Arşidük Ferdinand ve eşi. beni tanımayacaktı sanırım. Anlaşılan benim bu kadar zengin görünmemin. Neden önemli insanlar.Ben daha çok genç olduğunu. zaten sigara içmediğini söylediğimde. zavallı. ben de ona gittim ama o kadar düzgün ve terbiyeli. halbuki yüzü ağlamaktan hâlâ şişti. o kadar önemsiz şeylerden konuşmayı seviyor ve gözü çocuklardan başka bir şey görmüyor ki. çünkü artık bayağı ağırlaştı. Babam da Schleswig ve Holstein konusunda aynı şeyi hissetmişti. bundan çok keyif aldığım söylenemez. Onu Padanaram'a çaya davet edecektim. yarı da hiç kuşkusuz çocukları sevindirmek için (öyle diyor) milyoner olmaya karar verdi! Ciddiye benziyor. Gibbons'a. Marie ağladı. Saraybosna diye bir yerde bir Sırp tarafından öldürüldü. içme isteğinin ne zaman başlayacağını bilemediğini. Mrs. Onu kucağımda taşırken. Rasmus yarı şaka. Yüzüklerimi göstermek için elimi Marie'nin sırtında gezindirdim. elime baktığını görebiliyordum. Danimarka kilisesinde tanıştığım. Kızları ve Emily'yi Highgate Woods'ta pikniğe götürdüm. Neden kargaşa çıkarmak istesinler ki? Bütün bunların buradan çok uzaklarda olmasına çok memnunum. birkaç kere evime çaya geldi. -Piknik sepetini Emily taşıyorduyirmi kilo falan olmalı. Westerby?" diye sordu. teselli etmemize izin vermedi. Sanki Lavender Grove'da Rasmus'u birkaç kez görmemiş gibi "Kocanız bir daha hiç dönmedi mi. bordo. Beni yukarıdan aşağıya süzdü. Bana insanların beni saygıdeğer bir hanım olarak görmeyeceklerini söylediği günden beri nikâh yüzüğümü sol elime takıyorum. bu nedenle hazırlıklı olmanın iyi olacağını söyledi.
Mrs. Swanny'nin açık sarı saçları göğsüne kadar iniyor. Avusturyalıların Sırbistan'a savaş ilan etmesi. ama Swanny'nin. Söylenenlere göre amacı. Housman oldukça iri ama güzel bir kadın. Housman savaşın bir haftada biteceğini söyledi. fırfırlı. kuşaksız bir elbise. . Dokuz oldu. Bunlar hep karışık işlerdir. doğum günü pastasını kendim yapmak istedim. Ortası marmelat dolu. yenilmiş bir devlet olma hakaretini sineye çekmek zorunda kalacak. Hansine kumaşı gördüğünde "Mavi ve yeşil asla bir arada olmamalı" dedi. Şikâyet ettiğimde de hole koymak için dövme demirden saksı altlığını gerçekten isteyip istemediğimi sordu. Tabiî. Bütün mumları bir nefeste söndürdü. eminim kına sürüyordur. bu nedenle de Toton Đmparatorluğunun akıl almayacak bir biçimde genişlemesine seyirci kalacak (hepsi de onun kelimeleri). ama yüzünün donukluğu her şeyi öldürüyordu. Savaşa girmeye cüret edemez. bunu da Rusya'nın harekete geçmesini beklemeden yapmak. Mr. on arkadaşı -yani sınıfından on kız. Gerçekten de arkadaş olup olmadıklarını bilmiyorum. ama bugüne kadar zahmet edip kapaklarını bile açmadım. bütün zamanını atölyesinde geçirdi. Mr. Almanya savaş ilan etti.29 temmuz 1914 Dün Swanny'nin doğum günüydü. gül kurusu renginde bir elbise. Gerçekten de bütün partinin en güzel kızıydı. söylediklerine inanıyorum. Ona göre istiyormuşum (ne alaycı). daha doğrusu yeni gelini akşam olunca geldiler. tepesi şeker kaplı. Rasmus savaştan başka şey konuşmuyor. Hayret. 2 ağustos 1914 Oğullarımın savaşa gidemeyecek kadar genç olmalarına memnunum. O akıllı bir adam. Okuldan sonra bir doğum günü partisi verdik. saçları o kadar kızıl ki. hiç de fena olmadı. Oyalanmak için Frederikke Teyze'nin bana bıraktığı kitapları okumaya başladım. göğsünde de siyah satenden büyük bir fiyongu var. lacivert ve zümrüt yeşili bir elbise. giydiğini yakıştırıyor. Housman ve yeni karısı. gelirken kızları da getirmemi söyledi. Britanya Đmparatorluğu şimdiye kadar bütün bu olanlardan fazla etkilenmedi. Onlar asker olacak yaşa gelinceye kadar bu savaş biter. oysa kendimi baştan aşağıya Danimarkalı hissediyorum. Partiden çok daha az önemli olan. o yüzden de bütün zamanını benim için çalışmakla geçiriyormuş. Kendini o küçük Slav devletinin koruyucusu sanan Rusya. eğer başlarsa. Rasmus "cümbüş" diye adlandırdığı partide hiç görünmedi. Kitaplar bir yıldan fazladır yanımdaydı. Bisgaard'ların küçük kızı Dorte. Beni çaya davet etti. dokuz mumlu bir pasta. Parti elbisesini de ben diktim. özellikle de Kayser Wilhelm deniz gücümüze saldırırsa.geldi. Okumaya başladığım kitabın adı Bir Noel Şarkısı. Çok şık bir elbise giymişti. Pek aşçılığım olduğu söylenemez. Uzun boylu olduğundan. ama ben iki renkten çok güzel bir karışım çıkabileceğini düşünüyorum. aşağıya inip Rusya'nın müttefiki Fransa'yı süpürmek. "gücümüz" yazdım. kalçaları üzerinde iki kocaman cebi. ama bu durum değişebilir. Yeşilbeyaz kareli. Ama başlayacağa benziyor. partinin en güzel elbisesini giymişti.
"Güzel beyaz kent" derlermiş. sana ateş edemiyorlar" dedi. Mogens'in bu iyi taraflarım kimden aldığını söylemek güç. Rasmus da her zamanki öfkeli konuşma biçimiyle sınavlarını veremeyen. neden hâlâ onları Belçika'dan sürüp çıkaramadık? Bir kez daha bu günlükleri Danca yazabildiğime seviniyorum. yoksa eğer birisi bunları okuyabilseydi. sıkıcı bir avuç insan. Ne kadar ayakta kalacaklar. 21 ocak 1915 Mogens dün on yedi oldu. Bir tanesi "Siperin önünde ayağa kalkarsan. Eğer ölürse. sohbet fırsatı bulamadık. Kendi ailemde iyi olarak adlandırabileceğim kimseyi hatırlamıyorum. gülmeyi unutmuş. Bana bütün bunlardan daha önce bahsetmeliydi. kimbilir başıma neler gelirdi. bu savaş öyle kısa zamanda bitmeyecek. sadece incir çekirdeğini dolduramayacak dedikodu. Belki de mutlu. Savaşta olduğumuza inanamazdınız. onu işin dışında tutmak lazım. Annem bütün çocukluğum boyunca hep hastaydı. eski Belgrad'ın tabiî. hem çok karışık hem de bir sürü yerde birden oluyor. merak ediyorum. Altı kadın ve iki çocuk daha vardı. çünkü Cropper'ı askere alındı. merak ediyorum doğrusu. Avusturya bombardımanından sonra bir harabeler yığını olmuş. Swanny okuldaydı. Frederikke Teyze ve oğullarına gelince. en fazla otuz bir-otuz iki yaşında. madem bu kadar kötü askerler. yani askere alınmayacak kadar yaşlı değil. Almanların da korkak fareler olduğunu söylemesi lazım. diye düşünüyorum. Hep acı çekerken kim iyi olabilir ki? Babam çok katı ve disiplinliydi. Hansine'den biraz daha küçük. madem bu kadar korkaklar. süngünün karşısına çıkmaya da cesaret edemiyorlar. Savaşta olan bütün her şeyi bu günlüğe yazmak istemiştim. ancak bütün bunlar beni nakit paraya ihtiyacı olan ilk erkeğe vermesini önleyemedi. Marie'yi Mrs. ama bu imkânsız. Sırbistanlı olmadığıma.7 eylül 1914 Hansine büyük bir üzüntü içinde. Ortası yok. Frognal'daki evine çaya götürdüm. The War Illustrated dergisinde bir Belgrad tablosunun fotoğrafı var. Gözyaşları içinde bana nişanlandıklarını. güler yüzlü. vermeye de çalışmayan birinin okul masraflarını ödemenin . Kesin olan tek bir şey var. gerçekten çok yazık olur. evlenmek için para biriktirdiklerini. "Tüfekle nişan alamıyorlar. Housman'ın Hampstead'de. Hepimizin vatansever olması. Mogens bu yaz okulu bırakmaktan söz ediyor. Soğuk çelikten korkuyorlar. yazacak o kadar çok şey olur ki. bir yıl içinde de evlenmeyi umduklarını anlattı. sadece çok iyi bir çocuk olduğunu kabul etmek zorundayız. Bunları kimden aldı. hepsi de kusur arayan. iyi huylu Rasmus ve onun kaba köylü ailesinden. bütün Đngilizlerin kahraman azizler. Cropper. çocuklarımın da Sırp doğmadıklarına şükrediyorum." Kim korkmaz ki? Herhangi bir Töton'un alçak olacağına inanırım da. Çok zeki olmadığını. ahlak anlayışıyla meşhurdu. Kısacası. Belçika'da eski ve güzel birçok kilise olduğunu söylüyorlar. Cropper çok yakışıklı bir erkek. Mons'tan getirilen yaralıların hepsi de Almanların korkaklığından ve alçaklığından bahsediyor.
. Wells benden çok daha zeki olmalı. Hikâye okumanın bu kadar zevkli olabileceğini bilmiyordum. savaş daha bitmedi. ama bomba atmadılar. Bir kadın ya koca bulacak ya da alay konusu olmak dışında bir işe yaramayacak. Dün gece Zeplinler Kuzey Denizi'ni geçip Norfolk kıyılarını bombaladı. Mogens'in ne iş yapacağını kestiremiyorum. belki de babasının yanında çalışır. 'Oyalanan' hükümetlere sabır göstermeyecek. sevinçten uçardım sanırım. nerelerde olurdun. işlerin hemen yapılmasını isteyecek. "Kocan olmasaydı. Erkek olsaydı. ama kahramanların içine girip onlar oluyorum.Koca bulamasa çok mu kötü olur? dedim. Buna güldüm. bu kadar sözü dinlenir. insanların değişmesini beklemenin. Mrs. Şimdiye kadar havacılarımız Alman kentlerinin üzerinde uçtular. Neredeyse Emily'nin boyunda. Eğlenceli. üstelik yakında da biteceğe benzemiyor. Yine de bazen yazdıklarını okurken. Housman'ın kardeşi askere alındı... Antikacı Dükkânı'nı okuyorum. Rasmus yaramı deşmek için hiçbir fırsatı kaçırmıyor. mümkünse tabiî. Đngiliz. Mrs. oysa Emily.. Swanny'ye örgü örmeyi öğrettim. daha on yaşma bile gelmemiş bir çocuk için çok yetenekli. yoksa şimdi bulunduğu yerde olamazdı. Kısacası. onların başından geçenlere üzülüp günlüğüme geri dönmek için sabırsızlanıyorum. G. iyi. uzun boylu kadınların koca bulamadıklarını söylüyor. . bütün bir milletin akşamdan sabaha değişeceğini düşünmenin mantıklı bir tarafı olabilir mi? Đşte bir örnek. hayatı düzenlemenin yolu bu olmasa gerek. bu kadar ünlü. savaş yöntemleri "antropolojide bilinen en alçak ırklardan" bile daha vahşi. Sevgili babasının yorumu: "Postalının içinde bütün bu düğümleri taşıyacak olan zavallıya acıyorum. itaatsiz ve kuşkucu olacak.mantıksız olduğunu söylüyor. savaş bitince eski eğlence havasının bir daha Đngiliz siyasetine geri dönmeyeceğine inanıyorum. Rasmus tek entelektüel faaliyetinin daha sonra cilt haline getirmek istediği The War Illustrated nüshalarını toplamak olduğunu söylüyor. 1 mart 1915 Mr. eczacıların dediği gibi "gelişen". üstelik de haklı. yine de bütün bunda yanlış bir şey var. King's Lynn ve Yarmouth'ta insanlar yaralandı. kadın?" dedi. Đleride iç karartıcı bir okuma faaliyeti. Housman Danca okuyabilseydi. Bunu fazla dert etmemeye çalışıyorum. "iğrenç kan içici hayvanlar" olarak adlandırıyor. savaş bittiğinde Đngilizlere ne olacağını yazıyor: 'Tüm savaş öncesi alışkanlıklar kaybolmuş olacak. Askerler için hâki çoraplar örüyor." Peki öyleyse. kocası cephede savaşan bir kadın da öldü. ." Yaşına göre çok uzun. Güldü. bu denli saygın görünmezdi. biraz kısa olsa da yetişkin bir kadın. Her neyse. Ne rastlantı! Gazete Almanları. H. "Ne aptal!" demekten kendimi alamıyorum. bütün bunlara ne derdi acaba? Gazete misillemelerde bulunabileceğimizi söylüyor.
üç de kaybımız var. daha fazla yazmış olmasına rağmen. ama hâlâ milyoner olamadı! Swanny'yi doğum günü hediyesi olarak Yunan dans dersleri kursuna yazdırdık. 14 mart 1916 . Yani ne demek istiyor? Bunun başkasının başına gelebileceğini. Motorlu arabalar konusunda en ufak bir bilgisi bile olmadığından. bu yüzden de haberleri Cropper'ın dün gizlice gelen ablasından almak zorunda. yirmi sekiz yaralı. Bugün zavallı Hansine Cropper'dan bir mektup aldı.Cropper'ın savaş tutsağı olduğunu umuyor. Ölümün kaçınılmaz olduğunu bilebilir. Gelibolu'nun batısının boşaltılmasından önce postaya atılmış. ama bu onun yakını olduğu için ölmemesi gerektiğini mi? Fransızlar üç milyon Alman'ın öldüğünü gösteren bir liste yayımladı. sanki ölenin sonsuza dek yaşayacağını düşündüğünü anlarsın. ama ölüm gelip çattığında yine aynı şey olur. Hansine -hepimiz gibi. Housman "Neden o? Neden ben?" deyip durdu. tabiî ta haftalar önce yazılmış. acıyı ve şoku daha da güçlendiriyor mu. savaş süresince de düzelmesini beklemiyorum. Resmen nişanlanmadıkları için. Mogens'in okuldaki son günü. ama bizim yayımladığımız listeye göre Çanakkale'de otuz üç ölü. Cropper'ın Hansine'nin okuma bilmediğinin farkında olmadığını sanıyorum. Sözlüğümde onun için harika bir kelime buldum. Zaman kaybetmeden Rasmus'la birlikte motorlu araba satışı işine başlayacak. merak ediyorum. 28 temmuz 1915 Swanny'nin doğum günü. Tanıdığım ve cepheye bir erkek gönderen kadınlardan hiçbiri onların orada ölebileceklerini farkında değil. Ölü bir adamın neşeli ve umut dolu kelimelerini okumak ne tuhaf. Rasmus yeni yıl kararını alalı bir buçuk yıldan fazla geçti. çünkü bir insanın ölüme hazırlıklı olamayacağını anladım. kendi erkeklerinin büyülü bir hayatı vardır. Hansine Cropper'ın nişanlısı değil sevgilisi. Mrs. Danca'da hiç böyle kelimelerimiz yok: terpsikhora. bütün o sevgi ve aşk sözcüklerini okumamı istiyor olamaz. Zaten bütün mektup da bu. Bu sayılara inanmıyorum. Böyle inanmak. binlercesinin başına gelmiyormuş gibi. Housman'ın ağabeyi. bunu kendine her gün söyleyebilirsin. gelecek ilkbahara kadar her cuma akşamı kursa gidecek. Ölecek olanlar ötekilerdir. Böyle bir şey neden onun başına geldi? Daha yüzlercesinin. askere alındıktan üç hafta sonra Hollanda'da öldü. mektubun büyük bir bölümü sansürsü tarafından karalanmış. Ona söylediği özel şeyleri. Bu konuda fazla konuşmam ama anladığım kadarıyla şu sıralarda işler pek iyi değil. yoksa ona mektup gönderme sıkıntısına girmezdi. Hansine'nin Cropper'ı Çanakkale'de kayıplar arasında. Cropper'ın annesi dişi bir kaplan kadar kıskanç ve "o yabancı kölecik" olarak adlandırdığı Hansine'yi kabullenemiyor.30 mart 1915 Mrs. sanırım büro işinde çalışacak. doğru olmaları mümkün değil. Ona terpsikhora sanatında becerikli olmasını beklediğimi söyledim. Tahmininle göre Cropper öldü. Belki de değil.
bir daha yüzünü tırnakladığını görürsem. benden bir yardım bekleme. . mindere falan ihtiyacın olursa. sanırım bu defa bir gerçek payı var." . sonra öteki soğuk aldı. Sam Cropper Almanların elinde tutsak. Hansine'den istersin. ona kendine ait bir Padanaram yapacağım. bir ya da iki yılımı alır. Marie'ye vurunca Marie o kadar yüksek sesle ağlamaya başladı ki. Hep birlikte gülüp Mrs. . Swanny dün sabah kırmızı kabarcıklarla aşağıya indi. Gelip de benden bir şey isteme. Dikiş işinde ne kadar becerikli olduğunu biliyorsun. gelirken de bir sürü çirkin çocuğunu yanında getirdi. Evans çaya geldi.Öyleyse. genellikle böylesi kocakarı hurafelerine inanmasam da. Bu evin eşini yapacağım. Böyle büyümeye devam ederse. Ama bir şekilde ertelemek zorunda kaldık. ellerini arkasına bağlayacağımı söyledim.Bitirdiğimde yedi yaşında olacak. Kocaları benim yaptıklarımı becerebilse. bütün bunlar yetmezmiş gibi.Neden Marie? dedim. Bugünün de çok başarılı geçtiği söylenemez. perdeye. Swanny iyi ve söz dinleyen bir çocuk.Ravensdale Caddesi'ndeki kapı komşumuz Mrs. o ise sigarasını tüttürerek The War Illustrated'i yutuyordu ki birden kafasını kaldırdı ve Marie için bir bebek evi yapacağını söyledi. Neden Swanny değil? Bütün çocuklara eşit sevgi göstermek gerektiğini sanıyordum. onunla ne yapacağımı bilemiyorum. 26 mart 1916 Hem Swanny hem de Marie suçiçeği oldu. ama kızkardeşi bu akşamüzeri geldi ve Hansine'ye müjdeyi verdi. Mrs. Evans zonaya yakalandı. . ama kızların yüzlerinde iz kalmasından korkuyorum. Hansine o dakikadan beri gülücükler . Arthur. Fazla ilgi göstermedim. Nasıl emin olabilirler bilemiyorum. Sanki Mrs. bu sabah da Marie'nin bütün vücudu kıpkırmızıydı. "Noel'i beklemek zorunda kalacaksın. "Doğum günü için geç kaldın" dedim.Swanny çok büyük. Đnsanı biraz daha cesaretlendirebilirdin. bana yüzünü kaşımayacağını söyledi ama o Marie maymunu. dedi. Çocukların suçiçeğini zonalı bir yetişkinden kapabileceklerini duydum. . önce çocuklardan biri. dedim Eğer halıya. Evans'ı bir daha burada hiç göremeyecekmişiz gibi geliyor! Bu akşam oturma odamızdaydık.Beş yaşında bir çocuk için mi? dedim. Arthur'u parçalamakla tehdit etti. kadınım. kendilerini şanslı görecek bir alay kadın var. ben Đki Şehrin Hikâyesi'ni okuyordum. babası ta atölyeden duyup fırladı.Noel'e kadar bitiremem. bebek evini bitirdiğimde iki metre olur. . Aslında bütün bunları ikinci çocuğu olan Arthur isimli çilli ve şişman oğlunun doğum gününde Marie ile oynayabilmesi için ayarlamıştık. Evans'ın Rasmus'un Arthur'a bağırmasının öcünü aldığını söylüyoruz.
On ikinci bölüm Cary'nin vermiş olduğu kâğıtların tepesinde iki fotoğraf vardı. Çok ince bir cilt. Kadın kaba. Arthur Roper ve Romen rakamlarıyla bir tarih basılıydı: MCMXXVI. Üstelik Asta onları tanımıştı ya da onlardan söz edildiğini duymuştu. binlerce kitap sayfasının fotokopisini okumak zorunda kaldım. Đçimizden çok azı kitap. adam da yıpranmış gibiydi. ya da resimlerden anlaşıldığı kadarıyla. yalan da işitme!" Beyaz büyük benekli gül kurusu taftadan yeni bir elbise aldım. Londra Taburu Tüfek Tugayı'nda er. Önce kitaplara baktım. Kitabın içinden bir kâğıt düştü. daktilo sayfaları bir yana. bildiği Đngilizce atasözlerini tekrarlamaktan büyük keyif alıyor: "Soru sorma. Neden ilgilenmem gerekeceğini anlamadım. Yani çizimlere başladı. Cary'nin yazdığı bir not." Ama doğru. Hakkını vermeliyim. şarkılar mırıldanıyor. Rasmus da her zamanki çatık kaşlarıyla Đngilizce cevap yerdi. akıllı ya da duyarlı insanlara da benzemiyorlardı. diğeriyse sanki özel olarak bastırılmış gibiydi. Mogens bu akşam eve geldiğinde orduya gönüllü yazıldığını söyledi. bu nedenle de böyle bir okuma faaliyetine başlamaya can atmıyorum. Uyanmak ve bir kâbustan sonraki o muhteşem duyguyu yaşamak istiyorum: "Doğru değil. çünkü ne Lizzie Roper ne de kocası güzel insanlar değildi. . demek istiyorum. Belki de inanamadığım için yazabiliyorum. Roper'ı modaya uygun elbiseleri ve tüylü büyük şapkasıyla görmüştü. Oysa ben elyazmaları. yanına da beyaz boncuklarla süslü gülkurusu bir türban. Yine de her ikisinde dikkatimi çeken bir şey vardı. sayfalarının çevrildiği anlaşılıyordu. gazete ya da dergi dışında bir şey okumaktan hoşlanır. 7 mayıs 1916 Bunu nasıl yazacağımı bilemiyorum. Mrs. "Neden evimizi çiziyorsun. yeşil Ünlü Duruşmalar dizisinden bir kitaptı. görünüşünden sürekli olarak kullanıldığı. harika çiziyor. Đçindeki boş sayfada Bir Victoria Dönemi Ailesi. Bir tanesi Penguin Yayınları'ndan. kitabın sırtındaki harflerse okunamayacak kadar silikti. Rasmus bu akşam bebek evine başladı. "Önce Ward-Carpenter anlatısını. Ne şömiz ne de ön kapakta bir yazı. Swanny onu görünce.içinde. yaptığı karalamalar bana Leonardo'nun eserlerinin fotoğraflarını hatırlatıyor. olmadı. Artık 3. Far?" diye sordu.
Edwards'ta doğacaktır. Küçük insanların başına korkunç felaketler gelir. Roper'a fazla yer ayrılmamıştı: "Alfred Eighteen Roper d 1872. Ne var ki Alfred Eighteen Roper. yine de orijinalin gerçek bir cinayet koleksiyoncusunun elinde olduğunu düşündüm. Kazancının yerinde olduğunu söyleyebiliriz. Gerçekten de aşağı orta sınıfın en alt sınırındaki kahramanları. bu koşullara olağandışı bir tepki. Roper dosyası da farklı değildir. Burada küçük ayrıntılar büyütülür. şiddet ve kural tanımazlıkla cevap vermiştir. Arthur on altı yaşındadır. Arthur'un anılarını es geçsen de olur. doğumu ve yetiştiriliş tarzıyla bir Londralı değildi." Ward-Carpenter kenarları kapkara bir fotokopi yığını çıktı. Roper'lar görünürde mutlu ve saygın bir ailedir. Birinci sayfanın tepesine elle "1934" yazılmıştı. St. Fotokopinin üzerinde belgenin aslının nerede olduğunu gösterebilecek hiçbir işaret yoktu. aşağılık davranışlar öylesine korkunç bir boyuta ulaşır ki cürüm kısa süre için de olsa.sonra da kitabı oku. en azından oğlanlar kaderin onları bıraktığı yerden daha yukarı yükselmeyi düşünmektedir. Yine de Roper hakkında daha fazla şey öğrenmeye kararlıydım. en yüksek avukatlık derecesi. Annesi o zamana kadar kızları Beatrice ve Maud'u doğurmuşsa da Alfred ilk erkek evlat ve vâristir. dar ve pis sokaklardaki yoksul evlerde gerçekleşir. her üçünü de ilkokula gönderir. Okumaya başlamadan önce tarihî dedektif hikâyeleri yazarımın yayımladığı gerçek cinayet ansiklopedisine bir göz attım. Thomas Roper. Bütün bunlar Thomas'ın beyin kanamasından ölmesiyle sona erer. Eczane sahibi aileye reddedilemeyecek kadar iyi bir . Oğullarının çalışmasına gerek duymaz. Thomas'ın hem annesi hem de karısı hizmetçilik yapmışken. Edmunds." Hepsi bu. Roper kızlarının böyle bir şey yapmaları gerekmez. önemsizi. Thomas kırk dört yaşında öldüğünde. bu felaketler saraylarda ya da malikânelerde değil. son doğan kızın da sadece birkaç hafta yaşadığı sanılmaktadır. Suffolk. Bir eczacının çöküşü ve batışı Büyük cinayetlerin neden olduğu ilgi ve korkunun asıl kaynağı. daha sonra Roper ailesinin iki oğlu daha olur. Anlaşılan emrinde çalışanlar vardır. belirli bir varlığa sahiptirler. cinayetlerin içindeki olağanlıktır. bir Suffolk adıdır ve Alfred dört yıl sonra Suffolk King's Counsel. ö. Norfolk'ta Lark Nehri kıyısındaki küçük ve güzel Bury St. günümüzde olsa eczacı ya da eczane yöneticiliği olarak adlandırabileceğimiz bir iş yapmaktadır. Bury. Cambridge Temmuz 1905'te karısı Elizabeth Louisa Roper'ı Londra'da Hackney'de öldürmekle suçlandı. hatta belki de biraz daha fazlasıdır. Londra banliyölerindeki sahnesi. başlıca oyuncuların aile hayatı konusunda çizdikleri resimleriyle söylediklerimizin tipik bir örneği olarak da gösterilebilir. 1925. Arthur ve Joseph. cinayetlerin olağanüstü içeriğinden çok. Eighteen. Dava ekim 1905'te Londra'da Merkez Ceza Mahkemesi'nde görüldü. Burada. rezili ve alçağı bir tragedya haline getirir. savunma avukatı KC Howard de Filippis olağanüstü başarılı göründü. ortak koşulların büyük bir kentin arka sokaklarında buluşturduğu kadın ve erkekler. Butter Market'ta eczane Morley's'te yardımcıdır. Đlginç ikinci adını 1868'de Thomas Edward Roper'la evlenen annesinin kızlık soyadından alır.
bu sürede babasının daha önceki durumuna. gözlerinin koyu olduğu anlaşılmakta. kardeşi Arthur'a göre de çok az arkadaşı vardır. Arthur'un ağabeyi Alfred hakkında verdiği bilgilerdir. evlenmesinden hemen önce. Alfred'in kardeşine ilkokulun yılda dört kez düzenlediği. Fotoğraflarından onun zayıf ve dar omuzlu olduğunu görebiliyor. Merdivenin en alt basamağındadır. ne var ki Bury St. Arthur'un anne tarafından dedesi William Eighteen. Eğer Alfred isterse dükkânda ona verebileceği bir iş vardır. Yüz hatları düzgündür. sadece kendinden bahsedildiği 250 satır vardır. Roper ailesinin adını duyurduğu tek olay Alfred Roper'ın karısını öldürmekle suçlandığı dava. Ne de olsa sıradan ve gerçekten saygın bir aileyi itibar sahibi yapma merakı. bu evlilikten 1899'da bir oğlu. Beccles'te ilkokul öğretmenliği yapan Arthur Roper. muhtemelen iki metreye yakın göründüğü dışında başka bir bilgi vermez. eczacılığa yükselir. diğeri de bir sonraki yıl evlenmeye hazırlanmaktadır. Đçinde bugün ilgimizi çekebilecek tek bölüm. Hodson yürütmektedir. Kız kardeşlerinden biri evlidir. S. 1898 yılında Elizabeth Hyde'la evlendiği. 1904'te de bir kızı olduğu yazılıdır. Southgate Sokağı'ndaki odasında da keşif kabilinden deneyler yapar. Arthur'un aile üyeleri hakkında yazdıkları o denli övücüdür ki. Ne var ki bu umudu gerçekleşmeyecektir. alnındaki koyu saçlarının dökülmeye başladığı görülmektedir. özellikle dayanıklı bir vücuda sahip olmadığı sonucunu çıkarabiliyoruz. oysa o tarihte o görevi bahçenin kurucusu N. Örneğin. yine de kitapta cinayetle suçlanıp mahkemeye çıkmasıyla ilgili tek bir cümle yoktur. Okuldan ayrılıp dükkânda işe başlar. bazı gerçekleri saptırmak zorunda kalmasıyla sonuçlanmıştır. Eczacılık alanında herhangi bir eğitim görmemiş olmasına karşın. Kitabın adı Bir Victoria Dönemi Ailesi'dir. Arthur ağabeyinin dış görünüşü hakkında. belirtilen tarihlerde John Deck tarafından yürütülmektedir. 1844 yılında posta idaresinde çalışmış olabilir. tıraşlı görünmektedir. White Suffolk gazetesine göre Hatter Caddesi'ndeki bu görev. Alfred. erkek kardeşlerinin okuldan ayrılmalarına gerek bırakmayacak kadar para kazanmaktadır. Halk Kütüphanesi'nin sadık bir üyesi. neredeyse bir entelektüel olarak tanıtır. kardeşi Arthur'a göre "kimyagerliğin" her alanına ilgi duyar. karşı cinsten hiç kimseyi tanımamaktadır. genellikle de gözleri bozulmaya başlayan annesine yüksek sesle kitap okur. H. Southgate Sokağı'ndaki aileden kalma evde annesi ve kardeşi Joseph'la beraber otururken çoğu akşamı okuyarak geçirir. kazananların da Cambridge Üniversitesi'ne gönderildiği bir yarışma kazanmayı umduğunu söylediği anlatılır. yine de annesini yaşatacak. büyükbabası Samuel Roper'ın 1830'da Bury St. Çalışkan ve sorumluluk sahibidir. Morley's'te birkaç yıl kalır. Portre çekiminin yapıldığı 1898 yılında. diğeri de onu karısı ve çocuklarıyla gösteren bir aile resmidir.öneride bulunur. ailenin tüm erkekleri gibi uzun boylu olduğu. Edmunds'taki botanik bahçesinin müdürlüğünü yaptığını yazar. yazdığı Roper anılarını 1926'da kendi imkânlarıyla bastırır. ancak hangi renkte olduğu . Arthur'un bu konuda söyleyecek tek bir sözü yoktur Ağabeyi kısa kitabın birçok bölümüne hâkimdir. Alfred. Bury Mekanik Enstitüsü'nün büyük kitaplığının da devamlı ziyaretçisidir. Ağabeyi Alfred'i düşünceli ve araştırıcı bir genç. düşüncelerini biraz kuşkuyla karşılamak zorunda kalırız. kitabın ekindeki albümde iki fotoğrafı görülür. bunları annesinin gaz sobası üzerinde doldurmaya çalışır. Muhtemelen Samuel bahçede çalışan bahçıvanlardan biridir. Edmunds'un posta müdürü olamaz. bunlardan biri fotoğraf stüdyosunda çekilmiş bir portre. evine bağlı sakin ve sevecen bir gençtir. Model buhar makineleri üretir. bu davayla sonuçlanan koşullar ve davanın sonucu olmasına karşın.
Anne Roper birkaç hafta önce ölmüş olmasa. annesini merdivenlerden yukarı ve aşağı taşımış. bilgisizlikten. tehlikeli dönem geçene ve 1906 yılına gelinene kadar Alfred'in yaşamındaki en önemsiz ayrıntıları sıralamakla yetinir. yerleşir yerleşmez de uzun süre oturabileceği bir ev aradığı anlaşılmaktadır. Londra'da geçici bir süre için Gray's Inn Sokağı'ndaki bir otele yerleştiği. Maddox'a herhangi bir merhem vermek yerine dolamayı yarar ve parmağa öyle usta bir pansuman yapar ki. Butter Market'taki Morley's'te yönetici olarak çalışmaya başladığından birkaç yıl sonra Arthur kaç yıl olduğunu belirtmese de aradan altı yıl geçtiğini hesaplıyoruz. Gerçekten de Smart Fulham'da oturmakta. Belki de Robert Maddox. Hackney'de. hatta yemeğini bile hazırlamıştır. Alfred. Nedeni ne olursa olsun. Arthur'un anılarının satır aralarından Alfred'in kaçış fırsatı yakaladığından belki de zenginliğe gidebilecek bir yolda adım atmaktan memnun olduğunu çıkarıyoruz.bilinmemektedir. Fulham'a yerleşmiş olsaydı.Alfred kente gelen ve Angel Hill'deki Angel Inn'de kalan Robert Maddox'la tanışır. Maddox'un da ortağı olduğu Londra'daki Supreme Remedy Company Alfred'e bir iş önerisinde bulunur. Supreme Remedy'nin çalışanlarından biri olan John Smart duruşmada yaptığı tanıklıkta. Maddox ertesi gün teşekkür etmek için eczaneye uğrar. En azından Arthur Alfred'in neden iş değiştirdiği konusunda hiçbir görüş ileri sürmez. daha sonra Strand'den ve Covent Garden'dan geçerek işe gidilebilmektedir. Alfred. Tam tersine. Maddox Morley's'e gelir. Maddox'un bu sorununu da halleder. Devon Villa bodrumun dışında dört katlıdır. muhtemelen de daha sonra gelişen olayların yarattığı endişeden. bu arada da Alfred Roper'a kronik nezlesine de bir çare bulup bulamayacağını sorar. Alfred de öneriyi kabul eder. Hyde'ın evini neden seçtiğini açıklamaz. Şimdi kardeşi Joseph de evlenmek ve karısını Alfred'in de oturduğu Southgate Sokağı'ndaki eve getirmek üzeredir. ne cinayetten yargılanacağı ne de hayatının yirmi yılını toplum dışında geçirmek zorunda kalacağıydı. burada söylenebilecek tek şey. metroyla Walham Green ve Charing Cross arası on beş dakikadır. onunla ilgilenen Alfred Roper'dır. Mr. Gerçekten de onu yalnız bırakıp gitmeyi kabul edemeyecekti Son yıllarda Alfred ev işlerinin büyük bir bölümünü üstlenmiş. parmağındaki ağrı için bir ilaç ister. belki de fotoğraf çektirirken gözlüklerini çıkarma gereğini duymuştur. Alfred. Navarino Caddesi'ne taşındığını ve oturmak için Mrs. kahvaltı. Alfred'in yaşadığı bölüm yüksek tavanları ve büyük pencereleriyle geniş. 1895 yılında Navarino Caddesi'nde Devon Villa'ya geçip. Đşe gidip gelmek kolaydır. bir lokantada yedikleri yemek sırasında Alfred'e Fulham'ın yerleşmek için uygun bir bölge olduğunu anlattığını belirtir. çay ve akşam yemeği de bu fiyata . Bu odalar için haftada yirmi beş şilin öder. Alfred'i bu öneriyi kabul etmemeye iten neden bilinmemektedir. Roper'dan hoşlanmıştır. Alfred Roper'ın bu iş önerisini kabul etmiş olacağı kuşkuludur. Burun kemeri üzerinde görünen soluk iz Arthur'un gözlük taktığı anlamına da gelebilir. oda kiraladığı binada boş odalar bulunduğunu bilmektedir. Alfred Roper tipi insanların çoğu sadece sükûnet ve tevazularıyla kendileri hakkında olduğundan parlak bir izlenim oluşturmayı başarırlar. Arthur ağabeyinin hangi koşullar sonucunda Doğu Londra'da. Bütün bunların. müşterisinin memnun ayrılmasını sağlar. bu nedenle ağabeyinin gençlik yılları hakkında fikir sahibi olabilmek için onun anlattıklarından başka dayanağımız yoktur. güzel bir evdir. Alfred'in bir ilaç reklam şirketine müdür yardımcısı olarak atanmasında bir rolü olup olmadığını bilmiyoruz. ikinci katta bir yatak odası ve bir oturma odasına taşındığında yirmi üç yaşındadır.
Buradaki eğilimin dışa yönelik olduğu. Victoria Park kentin kriket alanıdır. Örneğin istatistikler. aralarında Marie Lloyd. Demiryolları hızlı yolculuğa olanak tanımadan önce. muhtemelen de tüm dünyanın önünde" olarak tanıtırdı. Hackney Common az ötededir. kentteki işine de zamanında varabileceği en uzak yerleşim bölgesi olarak gösterilebilirdi. Vesta Tilley ve Little Tich'in de bulunduğu ünlü müzikhol yıldızlarını sahneye çıkarır. Dalston Tiyatrosu ve Islington'daki Grand'de dram ve komediler oynanır. merkezden kovulanların Lea Nehri'nin tam kurutulamamış bataklığı kenarındaki yıkık gecekondulara yerleşmek zorunda kaldığı bellidir. daha yoksulluğa doğru bir gidiştir. karmakarışık bir düzende yaşayan göçmenler. Yüzyılın sonlarında. Odasının temizliği yapılmakta. Odalar lüks olmasa da uygun biçimde döşenmiştir. Bize anlatılanlara göre yoksullar her zaman çevremizdedir. nüfusu da gereğinden fazla artmıştır. Matthew Rose and Sons mağazası da aralarında bir çay salonunun bulunduğu çeşitli hizmetler sunar. içinde pazarıyla canlı bir alışveriş merkezidir. Homerton High Street ve çevresinde uzun zamandan beri bakımsız fakir mahalleleri vardır. bahçelerin arasında da parklar ve hayvanların otladığı çayırlar yer aldı. Đşçileri kente taşıyan London Fields tren istasyonu bir taş atımı uzaklıktadır. Alfred Roper'ın taşındığı gelişmiş Londra banliyösü işte böyle bir yerdir: yoksulluk ve ağır işçilik. kira ödemede bir sorunu olmayacağı anlaşılır. Navarino Caddesi. işte bu evlerin sahipleriydi. nüfusun 1881 ve 1901 arasındaki yirmi yılda 163 681'den 219 272'ye yükseldiğini gösterir. Hackney bir işadamının Londra dışında oturabileceği. Mrs. Hackney'de atlı tramvaylar. Hyde'ın evi de Stanford Hill'e taşınan bir kent tüccarının evidir. Kuzeyde. yemeği hazırlanmaktadır. Bölge bahçeler içinde büyük evlerin yapıldığı bir banliyö haline geldi. görece konfor ve orta sınıf değerleri. bowling sahası ve göl yürüyüş mesafesindedir. tiyatro ve operalar vardır. XTX. "arabalarını buradan tutan insanların yüksek sayısından da anlaşılacağı gibi. Hackney eskiden "soyluların ve aydın sınıfının evleriyle" ünlü bir kasabayken sakinleri arasında o kadar çok tüccar ve seçkin insan vardı ki. Hackney'nin zarif kilise ve ibadethanelerini yaptıran. Hackney'nin yerli fakirleri Homerton High Street ve Wells Sokağı etrafında yaşamaktadır. Hâlâ direnen ve eski büyük malikânelerde yaşayan orta sınıfla giderek yoksullaşan işçi sınıfının mahalleleri arasındaki sınırlardan birisi de Mare Sokağı'dır. üç ya da daha fazla kişiyle oturanların sayısı da yaklaşık 8 000'dir. South Mill Fields. London Heights çevresinde şiddet hüküm sürerken. Eğlence bakımından müzikholler. Alfred Roper'ın buraya yerleştiği dönemlerde Hackney oldukça yoksuldur. arabalar çalışır. oturma odasından. Sinema salonlarının görünmesi için 1906'yı beklemek gerekse de Stoke Newington Caddesi'nde Yeni Alexandra Tiyatrosunda. 1891 yılında bir odada dört ya da daha fazla kişiyle birlikte oturanların sayısı 3 000. yüksek ağaçlı bahçeler arasından London Fields görünür. . bir odaya dört kişi doluşmuş. eşleriyle birlikte kiliseye giden yerli halk. Đnsan Mare Sokağı ve Kingsland High Street'teki büyük mağazalarda her istediğini bulabilir. Mare Sokağı'nın "yanlış" tarafının hemen batısındadır. Hackney Empire tanınmış bir salondur. Yılda 150 pound aldığı düşünülürse. daha yoksul sınıflar yararına vakıflar kurduranlar. sahiplerinin varlığı ve lüksüyle krallığın. yüzyılın ikinci yarısında Hackney'de eğilim. Çoğu tiyatro Noel'de pandomim gösterileri sergiler.dahildir. Hackney Wick and All Souls' ve Clapton gibi bölgeler gerçek teneke mahalleleridir.
Roper'dan birkaç ay önce Devon Villa'ya geldiğinde henüz çocuk denecek yaştadır. birinci kattaki bir odada kalır. Ne var ki nişan bilinmeyen bir nedenle bozulur. dördüncü katın tümünü kendi kullanımına ayırmıştır. bir yıl içinde evlenecekleri de söylenir. bir de hizmetçilerin yattığı penceresiz aralığa inilir. Hyde'ın ücretini bu evle ödemiştir. Daha dar bir merdivenle aşağıya. Mrs. birinci kata yerleşen. şimdiye kadar hiç kimsenin onu sarhoş görmediği söylenir. Zemin kattaki iki salon geniş ve yüksek tavanlıdır. şimdiye kadar hiç evlenmemiş olmakla birlikte en az bir çocuk doğurduğunu iddia eder. Mare Caddesi'ndeki Dolphin Tavernası'nda Joseph Dzerjinski'yle birlikte içki içmek dışında çok az şey yapmasına izin veren önemli bir kalp rahatsızlığı olduğunu iddia eder. Mr. O dönemde yemek yapma işi Maria ve Lizzie Hyde arasında paylaşılır. Diğer bir anlatımla. Dzerjinski'yle aynı katı paylaşan konserve et ürünleri tüccarı Goerge Ironsmith'in Lizzie Hyde'la nişanlı olduğu. Elizabeth Louisa adlı kendi kızını da getirmiştir. Mrs. Eve yaşlı bir Polonya ya da Rus göçmeni olan ve ikinci katın büyük bölümünde oturan Joseph Dzerjinski'yle birlikte. Maria Sarah Hyde. Miss Cottrell'e göre birçok kez alkolün kalbine yararlı olduğunu söylemiştir. Mrs. En sevdiği içki cindir. Dzerjinski'nin komşusu ise konserve et ürünleri tüccarı George Ironsmith'tir. daha görkemli günlere tanık olduğu bellidir. Florence'tan önce. Bunlardan Miss Beatrice Cottrell. Hyde. iyi bir iş bulduğu için kendini mutlu sayar. ama alkole dayanıklı olduğu. Bir yıl önce okulu bırakmıştır. 1895 yılında elli yedi yaşlarında bir duldur ya da kendini dul olarak tanıtan bir kadın. giriş merdivenlerinin ve bahçenin süpürülmesi. herkesçe Lizzie olarak bilinen. Hyde. o zamanın çok kullanılan deyimiyle "olması gerekenden daha iyi olmadığını". Hyde daha sonra iki kiracı daha alır. Ironsmith de çalıştığı et ihracat şirketinin merkezinin bulunduğu Amerika'ya gider. Hyde'ın verdiği hizmetler karşılığında bu eve gelmiş olduğudur. Evde on iki odanın dışında geleneksel bölümler vardır. Hackney salonlarının sadece yüzde ikisi evlerinde hizmetçi bulundurur. Evin neredeyse bütün işleri. Çıktığı odalar Upton adlı evli bir çifte kiralanır. Evin Mrs. Ev dört katlı geniş bir binadır. Mrs. mutfak ve kilere. Hyde. En azından alt katlarda merdivenlerin görkemli. Kocasından söz ettiğini duyan olmamıştır.Artık Mrs. bulaşık ve alışveriş onun görevidir. bütün bu insanların geçmişi ve özelliklerinden bahsetmenin sırası geldi. yanında yaşadığı adam Mrs. iki kat üstündeki. yukarı katlara kömür taşınması. Odaların temizliği. kendini eski bir saray terzisi olarak tanıtan yaşlı bir hanımdır. Bazıları kızına bir koca bulmak peşinde olduğunu ileri sürer. . Maria Hyde. Hyde'a ait olduğu kuşku götürmez. Genel kanı. ailesi. Çocuğa ya da çocuklara ne olduğu bilinmez. Bazıları da kızın. oturma odası istendiğinde akordeonlu bir kapıyla ikiye bölünebilir. arıtma istasyonunun yanındaki evine yakın. tek hizmetçisi olan Florence Fisher'a düşer. beş yıl önce Devon Villa'ya yerleştiğinde nereden geldiğini bilen de yoktur. bu nedenle de on üç yaşındaki Florence Fisher annesinin South Mill Fields'ta. yanından evlenmek için ayrılan daha yaşlı bir kadın çalıştırmıştır. kiremit rengi mermerden tabanıyla holün gösterişli olduğu söylenebilir. Alfred Roper'ın yerleştiği ev ve kiracıları.
hiç olmazsa bir süre için özen gösterir. Miss Cottrell'e göre yemekler daha düzenli. burası kendisi gibi kaybedilecek bir şeyi olmayan yaşlı kadınlar için uygun olsa da. kalın ve biçimli kaşları vardır. Bir komşunun yazdığı bir gazete makalesi ve Miss Cottrell'den kalan anılara göre. vücudu hafif dolgundur. Beatrice Cottrell daha sonra Devon Villa'daki hayatını ayrıntılarıyla anlatan bir kitap yazıp bastırır. bütün bu süre boyunca da Suffolk'a sadece bir kez gittiğidir. Oval bir yüzü. iri ve parlak gözleri. bir kumaşçı dükkânında yardımcılık. Daha sonra karşılaştığımız ilk kesin bilgi. ev kendisinin olmasa da odasının büyüklüğünün ve manzaranın tadını çıkardığı kuşkusuzdur. "onun için değildir. Belki de bu arada Mrs. Fulham'da olduğu gibi. kesin olansa. böylece de Albertla arasında yedi yaş bulunduğu apaçıktır. dolgun küçük dudakları. buharlı makineleri için mutfaktaki ocağı kullanmasına göz yumulur. 1895'te ev dışında para karşılığı çalışmadığı. Ancak söylediğinden en az altı yaş daha büyük olduğu." Alfred'in bu uyarıyı ciddiye almadığını söylemek gereksiz. onu daha önce hiç alışmadığı bir biçimde kollamaktadır. Onun günümüze kadar gelen birkaç fotoğrafıdan oldukça güzel bir kadın olduğu. burada mümkün olduğunca kısa süre kalmasını öğütlemeyi de bir görev bilir. çevrede çeşitli işlere girip çıkmış. görünmez olur. bazen gece kaldığı da bilinen "bir beyefendi". Bu yolculuğun nedeni. Daha da şaşırtıcı olanı evlenmesinden altı ay sonra. kiracı olarak gelmesinin ne denli iyi bir tesadüf olduğunu düşünür. şapkacılık yapmış. Odasında kimya deneyleri yapmasına. kardeşi Joseph'in doğum sırasında ölen karısının cenazesine katılmaktır. hatta çocuklarının doğumuna kadar paylaştıkları mutluluk kırıntılarının yerinde yeller eseceğidir. ancak güzelliğinin zaman ve sert koşullarla biraz yıpranmış olduğu görülür. Hayatında ilk kez büyük bir evde yaşamanın. Howard de Filippis'in iddia ettiği gibi masumiyetinden mi. O günlerde evdeki bütün kadınlar. Evdeki herkes daha ilk görüşte onun ne kadar uygun bir insan. Kitap Alfred konusunda oldukça önyargılıdır. evde kalarak işlerin yapılmasında yardımcı olduğu bilinmektedir. daha önce de bir terziye çıraklık etmiştir. evi sık sık ziyaret eden ve Miss Cottrell'in deyimiyle. Bunun onu duruşmada savunan Mr. çoğu kez Alfred'e . zaman geçirmeden kendine daha uygun bir yer aramasını önerir. Açık renk saçları gürdür. kuzey yerine güneye yönelmektir. temizlik daha belirgin olmuştur. Evliliklerinin ilk günlerinde Alfred karısının "üzerine titrer. London Fields'tan Londra'ya gitmek çocuk oyuncağıdır. Tek bilinen Supreme Remedy Company'de müdürlüğe yükselerek maaşına haftada bir pound zam yapıldığı. Hyde'ın kızının arkadaşlığının da keyfine varmaya başlamıştır. boynu kuğu gibi uzun ve ince. Lizzie Hyde'ın arkadaşı olan. Ne var ki Miss Cottrell Alfred'in Navarino Caddesi'ne yerleşmesinden bir hafta sonra. 19 şubat 1899'da bir oğlunun olmasıdır. yoksa kibirinden mi kaynaklandığını söylemek imkânsızdır. ince bir burnu. 1898 ağustosunda Güney Hackney'deki St. Alfred Roper parlak bir kiracı olarak işte bu eve taşınır. Bu kadarla da kalmaz." Lizzie akşam olunca dört gözle kocasını bekler. Bu doğum insanda Lizzie Hyde'ın Alfred'i evlilik tuzağına düşürdüğü izlenimi uyandırır. John's Kilisesi'nde kendinden büyük Elizabeth Louisa Hyde'la evlendiğidir. Geçen üç yıl süresince Alfred'in yaşadıkları konusunda çok az bilgimiz var. ona karşı davranışlarına. düzgün çizgileri.1895 yılında Lizzie Hyde yirmi dört yaşında olduğunu söylemektedir. evliliklerinden önce. yolun sonundaki yaya bölümündeki tek fark. nedendir bilinmez.
gelen belki de bir başkasıdır. Dzerjinski bir çeşit akordeon virtüözüdür. Alfred ideal bir koca. Beatrice Cottrell evin o günlerde giderek daha pis görünmeye başladığını anlatır. gençliğinde çeşitli müzikhollerde konserler vermiştir. Rus ve Alman göçmenlerine odasında Đngilizce dersi verir. Sonunda Alfred bir hastabakıcı tutmak zorunda kalır. küçük oğlunun bakımını önce hastabakıcıya. Marta ve Dzerjinski. Alfred ve Lizzie de onun bölümünü devralır. Hastabakıcı tutmak Alfred'in olanaklarını zorlamaya başlar. Mr. Lizzie'nin her türlü annelik içgüdüsünden yoksun olduğunu. yemeklerini onlarla birlikte yemek zorundadır. Alfred'in beraatından sonra bir gazeteye "kendi öyküsünü" anlatırken. Ne var ki bu bağlılık uzun ömürlü olmayacaktır. Upton. Devon Villa'da dört yıl daha kalır. Mrs. hastabakıcının işine son verildiğinde. çocuğunu ve kendini öldüreceği tehditleri savurur. sık sık da Hackney Empire'a gider. Alt kat odalarını diğer kiracılarla paylaşmak. bebeğin durmaksızın ağlamasıdır. Bu adamın. genellikle arabayla gelip Lizzie'yi çağırır. Florence Fisher aynı zamanda hem evi temizleyemeyecek hem de çocuğa bakamayacak kadar yüklüdür. O iki üç yıl içinde Lizzie'nin birden fazla arkadaşı olduğu kesindir. çocuğuna bakmayı bile beceremediğini anlatır. Lizzie büyük krizler geçirir. Alfred bazen Dolphin'e karısı ve kayınvalidesiyle birlikte gelir. başkalarının yanında kocasının boynuna sarılıp öpmesinden rahatsız olduğunu söyler. Alfred'in gelişinden önce sıkça görülen "beyefendi" arkadaşı tekrar ziyaretlere başlar. bir süre sonra da gelişmesi yavaşlar. iş arkadaşlarından üstün bir insandır. ev koşulları evliliğinden öncesini aratır görünüştedir. Mrs. Cora Green'e yatak odası duvarlarında böcekler gezindiğini anlatır. deyim doğruysa "eli ekmek tutan birisini" bulan kayınvalidesi Maria Hyde'ın Miss Cottrell'in de yanında. Bir de gürültü vardır. Kayınvalidesi başlangıçta istemeden de olsa en üst kattaki odalardan birini kimyasal deneyleri için kullanmasına izin verir. Alfred'in durumunu daha da güçleştirecek gibidir. Bütün bunlar ilk çocukları Edward Alfred'in doğumuyla kesilir. Çocuk pistir. Miss Cottrell. bu nedenle de sık sık eve gelip gider. Cora Green'e göre Lizzie Roper çocuğuyla hiç ilgilenmez. Bunun yanı sıra. Çoğu kez provalarını gecenin geç saatlerine kadar sürdürür. Lizzie'nin artık mutfakla ilgilenememesi nedeniyle verilen yemeklerin kötüleştiğinden de yakınırlar. ancak dördüncü katı kapadığında verdiği izni geri alır. Alfred ve Lizzie çoğu kez birlikte eğlenir. Upton'ların evden ayrılmalarının bir nedeni de. özellikle de ailesinde. Alfred bir eş ve bir çocuk sahibi olmakla birlikte. doğru dürüst beslenmez. Lizzie Roper'ın yaptıklarını bazen gösteriş amaçlı bulduğunu. Mrs. Cora Green. on altısına yeni giren genç kız bütün boş zamanını Mrs. Mana Hyde'ın arkadaşıdır. Komşulardan Cora Green. Fisher'ın Lea Bridge Caddesi üzerindeki derme çatma evinde geçirir. kendisi de güçsüz kalbinin bütün bu basamaklarda fazla yorulduğunu ileri sürerek Dzerjinski'nin yanındaki odaya yerleşir. Hyde Upton'lardan sonra yeni kiracı bulmak için girişimde bulunmaz. sonra da günlerce yataktan çıkmaz. Bununla da kalmaz. daha sonra. Hem akordeon gürültüsü hem de duvarlardan aşan gırtlaktan çıkma sesler giderek dayanılmaz olur. annesinin de onayıyla Maria'ya bırakır. Miss Cottrell'in sözünü ettiği. artık oda kiralamaktan vazgeçmek istediğini belirtmesi. Cora Green'in Lizzie'nin "Bert" diye seslendiğini duyduğu bir adam. Green'in erkek giyim mağazası yöneticisi olarak . Đki çift. eskiden Alfred'in oturduğu odalara geçirir. Dzerjinski'yi aşağıya. birlikte müzikhollere. Üstelik annesi de ağır hastalanmıştır.değişik ve sevgi dolu adlarla seslenir ya da onun için yapacağı hiçbir şeyden gocunmayacağını anlatırken duyulur. Koca bir katı temiz ve nemsiz tutmanın çok pahalı olduğunu söyleyerek dördüncü katı tamamen kapatır.
küçük kız St. Green'i tanımamış gibi davranır. ancak genel mutsuzluğu ve giderek bozulan sağlığı Fulham'ı yaşanacak uygun bir yer olarak öneren John Smart'ın da gözünden kaçmaz. terbiyesiz ve küfürbaz biri" olarak anlatır. "insan kılığında bir şeytan" ya da "hafif kadınlarla dolaşan. toplumumuzdaki babaların çoğundan fazla ilgi gösterir. Kendi başından geçenlerden ders almıştır. bazı uzun boylular gibi kamburu çıkmıştır. Lizzie'nin arkadaşları bu kadarla da kalmaz. Maud'a yazdığı mektuplarda oğlunun daha dört buçuk yaşında okumayı öğrendiğini. Gerçekten de mektupların çoğunda Edward dışında başka şeye pek yer yoktur. basit toplamalar yaptığını anlatır. bu "sevgiler"in ne kadar boş bir mesaj olduğu açıktır. zamanının ve sevgisinin çoğunu oğlu Edward'a ayırmaktadır. ablası Maud'a yazdığı ve bu satırların yazarının elinde bulunan mektuplar Edward'la. ev sahibesiyle tartışıp onu bir randevuevi işletmek ve kendi kızının ilişkilerine aracı olmakla suçladıktan sonra Devon Villa'dan ayrılır. Alfred'in. Smart'a ailesinin daha da kalabalıklaşmasını istemediğini. çok varlıklı olduğu söylenen orta yaşlı bir işadamıdır. babası gibi yanlış hesap yapmayacak. Annesinin aldırmazlığı nedeniyle kavruk kalan oğluna. sahtekâr. koşulların oğlunun üniversiteye gitmesini engellemelerine izin vermeyecektir. Smart'a göre Alfred mutlu görünür. eve geldiğinde Lizzie'yle birlikte uzun saatler geçirir. O dönemlerde karısının yaptıklarının farkında olup olmadığını bilemiyoruz. heyecanla ağustosta ailesini Margate'e yaz tatiline götürmekten söz eder. hiç olmazsa bir süre için kesilmiş gibidir. on sekiz aylıkken anlaşılır biçimde konuşması da oğlunun ne kadar akıllı olacağının belirtileridir. Edith'i çocuk arabasına koyarak sokağa çıkarır. Heyecanla beklenen yaz tatilinin gerçekleşip gerçekleşmediği bilinmemektedir. gururla komşularına gösterir. Ona göre Alfred aşırı zayıflamış. Edward'ın dokuz aylıkken yürümesi. Green evden ayrılarak yurtdışına giden konserve et ürünleri tüccarı Ironsmith'in de arada sırada Lizzie'yi ziyaret ettiğini ileri sürer. Oğlu parasız ilkokula ya da benzeri bir okula gitmeyecektir. belki de oğluna karşı beslediği aşırı sevginin nedenidir. ne var ki Ironsmith Mrs. geceleri de iyi uyuyamamaktan yakındığını hatırlar. Daha baştan itibaren Lizzie'nin kızına olan davranışı. Miss Cottrell de bu adamı iyi tanır. oğlu Edward'a karşı gösterdiğinden çok farklıdır. Yine de ağustosta önemli iki gelişme yaşanır.tanımladığı Herbert Cobb olması gerekir. Kızından gurur duymakla birlikte. Lizzie Roper 1904 mayısında bir çocuk daha doğurur. Edward'ın olağanüstü bir çocuk olduğuna inanır. tüm kazancını Edward'ın eğitimine harcamak niyetinde olduğunu söyler. Middlemass ve benzerlerinin ziyaretleri. Alfred Roper işinden atılır. hemen tanır. Bir kere çocuğunu kendi emzirir. Tabiî Alfred'in de her gün on iki saat boyunca ev dışında olması Lizzie'ye istediği gibi eğlenme fırsatı verir. 1903 yazının sonuna doğru onu Devon Villa'dan çıkarken görür. Plume of Feathers'ın sadık müşterisi Percy Middlemass. Ondan bahsederken ahlakçı yönü ağır basar. Alfred. Bu ilgi. Miss Cottrell. saygısız. kitabı çıktıktan sonra hakaret davası açmadığı için kendini şanslı addetmelidir. Maud'a sevgilerini gönderen Alfred'in yanında görülür. Alfred. John's Kilisesi'nde vaftiz edilerek Edith Elizabeth adını alır. Cobb. onun güzelliğiyle. Smart onun ara sıra midesinin kaynadığından. Maud'la hiç karşılaşmadıkları düşünüldüğünde. dâhice davranışları ve öğrenme becerisiyle ve çocuğun yaşından büyük yorumlarından alıntılarla doludur. Mrs. . "yuva yıkıcı". Lizzie ve bebek Edith'in adları sadece mektubun sonunda.
Şirketin müdürler dahil dokuz memuru işlerini kaybeder. Bu buluşmalarında Smart'a son derece önemli iki haber verir. Maddox Fransa'ya gitmemiş. ara sıra dostu Maria Hyde'ı ziyarete gelse de artık komşusu değildir. kilerde ya da kendi odasında geçirir. Ne var ki sonunda Florence'ın kendine ait bir özel hayatı olmuştur. bağrışmalar. alacaklılar sokakta toplanır. Lizzie'nin taşımakta olduğu bebeğin de . üst kattaki odaları temizlemediğinde zamanının çoğunu mutfakta. bu nedenle de Herzog adının konumuzla başka bir ilgisi kalmayacaktır. Bir yıl boyunca Devon Villa kalın bir giz perdesinin altında kalır. Dover'da trenden indikten sonra bir oda tutmuş ve intihar etmiştir. ki katmamak doğru olur.eve yakınlığıdır. ona her şeyi anlatacaktır. Green'e göre Miss Cottrell bir süreden beri Lizzie Roper'ın ahlak anlayışını. "beyefendilerin" ortada görünmemelerine karşın. Şirketin tek bir penisi bile yoktur. Üst katlarda tartışmalar. duvarlarda böcek kaynadığını. daha da ötesi. daha sonra nişanlısı olarak tanıtacağı Ernest Henry Herzog adlı bir gençle "çıkmaya" başlar. Kısa bir süre sonra Cora Green de mahalleden ayrılır. Supreme Remedy iflasının Alfred Roper'a büyük bir darbe indirdiği tartışılmaz. bunlarla ilgilenmez. Annesi öldüğünden Marshes'ta ziyaret edebileceği bir ev kalmamıştır. Alfred'in arkadaşı olan. Dzerjinski'yi kiracı olarak saymazsak bu hareket Maria'nın ev sahibeliği hayatının sonudur.Bize Miss Cottrell'in Maria Hyde'la ilişkisinin ayrıntılarını gösteren. Mrs. Ancak Florence çevresiyle ilgili bir kız değildir. sonunda hiç evlenmezler. Đşler 1905 baharında değişmeye başlar. sonunda da mercek üreticisi Imperial Optics Ltd. Alfred iş aramaya başlar. Alfred uzun zamandan beri Edith'in babası olmadığından şüphelendiğini. Alfred'in yanında oğlu Edward da vardır. daha sonra da Dzerjinski'nin yardımıyla Miss Cottrell'in eşyalarını aşağıya indirip sokağa bırakır. ama bir sınıf yukarıdadır. Sevgilisinden bir yaş küçük. Bakması gereken büyük bir ev. Şimdiyse sadece Maria Hyde'ı kızına arabuluculuk yapmakla suçlamakla kalmaz. Robert Maddox'un şirketin paralarını zimmetine geçirerek Avrupa'ya kaçtığı sanılmaktadır. beş yetişkin ve iki çocuk vardır. "Böyle giderse". Miss Cottrell evin pis olduğunu. Lizzie'nin bir sokak kadınından farksız davrandığını ve Alfred Roper'ın gerçeği öğrenmesi gerektiğini söyler. paralarını ister. Şirketin büyük miktarda borcu birikmiştir. Stoke Newington'a yerleşir. Ağustos başlarında Supreme Remedy Company ani bir kararla ticaretten çekilir. Tartışmalarından birinde bunu karısından duymuş. Yine Mrs. Edith Roper'in Alfred'in kızı olmadığını da iddia eder. Islington'da varlıklı bir ailenin hizmetindedir. Fazla uzağa gitmez. Green'e göre bir gün yeni bir kavga patlak verir. Cora Green'in "gazetecilik" merakıdır. suçlamalar da olsa. Kendisi de göçmen torunu olan Herzog. görünürde bir para kaynağı da yoktur. Miss Cottrell'in çok aşağılayıcı iddiaları hesaba katılmazsa. eleştirmektedir. ABC Çayevi'nde bir araya gelirler. her ne kadar Lizzie daha sonra kocasını "işlettiğini" söylese de aklına kurt düşmüştür. Bunlardan birincisi. Şirketi'nde bir memurluk bulur. Edith'in babası olmadığına artık inanmaya başladığıdır. Maria ona evi terk etmesini söyler. Doğrudur. Maaşı bundan önceki işinin yarısıdır Imperial Optics'in Supreme Remedy'yle karşılaştırıldığında tek üstünlüğü -eğer buna üstünlük denebilirse. Florence Fisher hâlâ oradadır ve Roper Davası'nın en önemli tanıklarından biri olacaktır. Alfred'in yeni işi yürüyebileceği bir mesafede Bethnal Green'de Cambridge Heath Caddesi'ndedir. nisanda Roper'la buluşur. bir ev ötede olan biteni izleyemez. üstelik o dönemde ev dışında ilişkileri de başlamıştır. Dzerjinski'nin kira ödediğini düşünmek saflık olur. gerçekten de tek arkadaşı olarak kalan John Smart.
Dostunu yatıştırmak için Edith'in babasına çok benzediğini söylemeye çalışsa da Alfred'in düşüncelerini değiştiremez. Baygın bir halde yerde yatarken bulunur. Lizzie'yi bir "hastalık" nedeniyle "tedavi" etmekte olduğunu açıklar. yakındaki Alman Hastanesi'ne götürülürken yolda ölür. sabah kusmalarını . Highbury'deki ablasını ziyarete gitmekte olan Joseph Dzerjinski. Hayır. Eğer Lizzie onunla birlikte olmak istiyorsa. tabiî işe kabul edilirse Cambridge'deki yeni işine başlarken. Alfred "burnunu bu pislikte tutmanın" haklı bir sebebi olamayacağını. Roper da elinden geleni yapmak zorunda kalmıştır. Sürekli olarak yorgun olduğu. Alfred'e zaman geçirmeden işe başvurmasını öğütler. Cambridge'deki büyük ve gelecek vaat eden bir dükkânda yakında bir eczacılık boşalacağını duyduğudur. Joseph Dzerjinski o ayın sonuna kadar yaşasa. Isı gölgede kırk dereceyi bulur. Otopsi sırasında Joseph Dzerjinski'nin önemli bir kalp rahatsızlığı olduğu. Böylece Alfred karısını ve çocuklarını kayınvalidesinin baskısından kurtarmış. kendisiyle ilgisiz bu aileyi daha fazla beslemesinin bir anlamı olamayacağım anlatır. Smart Lizzie'nin hastalığının ne olduğunu sorduğunda. Smart Alfred'i kararından vazgeçirmek için elinden geleni yapar. ama bu evliliğinden hiç olmazsa Edward'ı kazanmıştır. kendini "bayılır gibi" hissettiği şikâyetlerini. Eczacılık deneyimi ona yapması gerekenleri öğretmiştir. Üstelik. Smart'a verdiği ikinci haber. Adı Hodges olan arkadaşı. Roper karısının nemfoman olduğunu. bir ay içinde başvurması koşuluyla Alfred'in işe alınacağından emin olduğunu söylemiştir. 1905 yazı çok sıcak geçer. aynı zamanda da siroza yakalandığı ortaya çıkmıştır. Evlenmekle aptallık etmiştir. Fen Ditton köyünde oturmaktadır. Gazeteler sıcaktan çıldıran insan haberleriyle doludur. yetmiş sekiz yaşına girmiş olacaktır. Lizzie'yi ve kızını geride bırakmak. Açılan soruşturma dikkatsizlik sonucu ölüm raporuyla tamamlanır. tutum ve davranışlarını değiştirmelidir. Tarih 1905 temmuzunun başlarını göstermektedir. bu işi bir gazete ilanında okumamıştır. Tek çocuk olarak oğlu Edward'ı yanına alacağı kesindir. Tüm ısrarlarına rağmen Alfred en küçük bir geri adım bile atmaz. Smart duyduklarına çok şaşırır. Bu arada da Smart'a bir sır verir. aşırı cinsel arzu duyduğunu anlatır. üstelik cinayet ve çocuk ölümleri de görülmedik oranda artar. yeni bir hayata başlamış olacaktır. Bildiğimiz kadarıyla Alfred'den cenaze masraflarını üstlenmesi beklenmiş. Smart duyduklarına çok sevindiğini söyler. Adını saydıklarından birine bakmaktan kısa süre sonra kurtulur. Devon Villa'daki her şey sinirine dokunmaktadır. Gün boyu Devon Villa'nın tüm pencereleri. sıcak dayanılacak gibi değildir. Imperial Optics'teki memur arkadaşlarından birinin amcası yakında bu anlattığı işten emekliye ayrılacaktır.kendisinden olmadığına inandığını anlatır. diğer erkeklere olan açlığını törpülemek ve cinsel arzularını bastırmak için karısına hidrobromid tedavisi uygulamaktadır. ön ve arka kapısı ardına kadar açık bırakılmasına rağmen. Alfred'in kafasından geçenler hiç de böyle değildir. Lizzie'nin kendisinden beklentilerini. Daha sonraki bir buluşmalarında. ne olursa olsun ilk fırsatta Maria Hyde'a ve Joseph Dzerjinski'ye bakmaktan kurtulacaktır. Onun niyeti. Navarino Caddesi'ndeki eve dönerken rahatsızlanır. Hayır hayır. bütün kardeşleri içinde kendine yakın hissettiği ablası Maud da kocasıyla birlikte kentin hemen dışında. kendini tek çocuklu dul bir adam olarak tanıtmaktır.
Mrs. Nedeni ne olursa olsun. Yine ablasına yazdığı bir mektupta Mrs. Kızı hastadır. ama tek başına bir kadının bir hizmetçiye ihtiyacı olmadan da yaşaması mümkündür. yatmak ister. Alfred'dir. Roper Davası'na sunulan otopsi raporunda da hamilelik belirtilerinden söz edilmez. Florence'a göre Alfred'in ona söyledikleri bunlardır. istese çok daha uygun bir iş bulacağı açıktır. Florence'ın iç karartıcı bir evde. O dönemde yirmi iki yaşında. kendini iyi hissetmediğini söyler. pis ve sağlıksızdır. sadece kocasının ilgisini çekmek. kısa süre için yeni bir işe girmek istememektedir. Bu konuda Cora Green'in de bilgisi yoktur. ev sahibesinin bütün bu söylenenlerden habersiz olduğunu görür. Kendisi. Florence aramasına yardım etmeyi önerir ama Alfred kabul etmez. Hyde Devon Villa'da kalacaktır. Ne Florence Fisher hamilelikten söz eder ne de Maria. çay ve . Florence'a sol kolu ve göğsündeki ağrılardan yakınır. kendini daha iyi hissettiğini söyleyerek Florence'tan çay ve yukarıda yemek için hafif bir şeyler hazırlamasını istemiştir. Üstelik Alfred'in de onun hakkında iyi referanslar vereceği kesindir. Devon Villa'da kalmakta kararlı olduğu anlaşılmaktadır. Florence Maria Hyde'a yalvarır. Kutu gümüştendir ve babasından kalmıştır. Ya da belki Lizzie hiç de hamile değildir. yatmıştır. "ev kurmak" ve "aile hayatına dönüş" gibi kavramlar kullanır. Florence istenenleri hazırlar. Kaldığı yer sıkışık. karısı. Belki de hâlâ bir sonraki baharda gerçekleştirmeyi umduğu evlilik nedeniyle. Diğer taraftan da Cambridge'deki yaşamından söz ederken. Diğer yandan. Mrs. Roper ve Edith'in de "çok yakında" onlara katılacağını sözlerine ekler. Roper ve çocuklar Cambridge'e taşınacaklarından. Lizzie de Alfred'in planlarından haberdar değildir. Joseph Dzerjinski'nin ablası Marta Boll'a yazdığı mektupta kızının bebek beklediğine değinir. Daha sonra Alfred çıkagelir. 27 temmuz öğleden sonra Mrs. güçlü kuvvetli bir genç kadındır.sevgiler bölümünde anılır. Çarpıntıları vardır. Florence daha sonra Alfred'in. ön kapının zilini çalarak para kutusunu unuttuğunu söyler. Hyde. 27 temmuzdan itibaren. uygun bir yer buluncaya kadar kendisini ve Edward'ı konuk etmesini rica eder. Lizzie'nin gösterdiği rahatsızlık belirtilerini sürekli almakta olduğu hidrobromide de bağlayabiliriz. Roper'ın geri gelmesinden belki de yarım saat önce Maria Hyde aşağıya inip mutfağa girmiş. kendisini terk etmesine engel olmak için böyle bir yalan uydurmuştur. işine devam etmesini söyleyerek yıkamak için çamaşırlarını toplamasını söyler. Florence onun evden çıkışını görmese de gitmiş olduğunu düşünür. Leeming'den. Roper da işi bırakması konusunda başka bir şey söylemez. Maria Hyde daha sonra kızıyla konuşur. Mektupta Edith'in adına rastlamak mümkün değildir Cambridge'de. 15 temmuzda Fen Ditton'daki Mrs. Alfred kırk beş dakika sonra yeniden görünür. Bütün bu nedenlerden. Edith ve Maria Hyde'ın bulunduğu üst kata çıktığını duyar. kötü muamele karşılığında az para almasına rağmen kalmakta neden bu denli ısrar ettiği anlaşılamaz.ve sürekli uyuşukluğunu yeterli belirti olarak kabul etmezsek. Joplin'deki işe 1 ağustostan geçerli olmak üzere kabul edilir. O ayın ikinci haftasının başında Florence'a işten çıkarıldığını bildiren Lizzie değil. Maud Leeming'e yazdığı mektupta Lizzie'nin adı sadece -yine. Lizzie'nin o yaz rahatsızlıklar ya da belki aşırı sıcak sonucu bebeğini düşürmüş olması muhtemeldir. "çok yakında" Edward'la birlikte Cambridge'e gideceklerini bildirir. 31 temmuzdan sonra Florence'ın hizmetlerine gerek kalmayacaktır. Mrs. Alfred uzun zamandır karısını terk etmeyi düşünür. Lizzie'nin hamileliği konusunda John Smart'ın söyledikleri dışında fazla bir bilgi yoktur.
Edith'in küçük yatağının bulunduğu odaya çıkar. Gerçekten de Edith bu dünyada son kez görünmektedir. Hyde'ın nerede olduğunu. Roper ve Edith'in Cambridge'e gitmiş olduklarını düşünür. Florence kendini biraz daha iyi hissetmiş olsaydı. Büyük Doğu Demiryolları'nın temmuz 1905 tarifesi Cambridge'e gün boyu birçok sefer olduğunu göstermektedir. bir demlik çay ve Edith için şeker kavanozuyla süt vardır. istese öğle trenine ya da ara istasyonlarda duran bir tren istemiyorsa. ancak Edith'i doyurup yıkadıktan sonra onu üst kata gönderir. O alışverişteyken. Cebine atar. neredeyse alışılmış bir iş olmaktadır. çişli çarşafları ve battaniyeyi çıkarır. Hikâyenin en ilgi çekici sorularından biri de Roper'ın o gün Cambridge'e hareket saatini neden bu kadar geçe bıraktığıdır. Yorgun argın. Sonunda bindiği trenin varış saati 21. tereyağı.yiyecek tepsisini üst kata çıkaran Maria'dır. Bu da olmazsa 14. ifadesine göre ayağı bir kaldırımın kenarına takılır. Hiç şüphesiz bu yolu seçemez. Florence'ın çocuğa kahvaltı hazırlaması. Roper ve oğlu iki saat beklemek zorundadır. Kingsland High Street'te taksi durağına kadar.30'da kalkan.40 olacaktır. daha yapılması gereken bir sürü işi olan genç kız için çok keyifli olmasa bile. Roper üst katta uzun süre kalır. ama ısı önceki günlere göre az da olsa düşmüştür. Yanında. Yine de sıcaktan etkilenmiş olmalıdır ki.15 treniyle gitme kararındadır. treni kaçırmalarına neden olur. şöminenin üzerinde bulur. onların alışkanlıkları arasında öğlene kadar yatakta kalmak da vardır. Başlangıçta Cambridge'e 17. tatil için değil temelli gitmiş olmalarına rağmen küçük kızın eşyasını neden geride bıraktıklarını . Florence Fisher'ın sarı saçlı küçük Edith'i son kez gördüğü yer. Evde sanki kimse yoktur. Hyde'ın görünmemelerine şaşırmaz. Mrs. St. Ne Roper ne kayınvalidesi ne de Florence Fisher çaylarında ya da diğer sıcak içeceklerinde şeker kullanmamaktadır. Duruşma sırasındaki ifadesine göre. Odayı karmakarışık bulur. evde yapacak bir işi yoktur. yani oldukça uzun bir mesafe yürür. Kendini adeta sürükleyerek birinci kata. Bethnal Green'deki işinden istifa etmiştir. Pancras'a gidip 12. iki saat kadar sonra. düşer ve sağ elini yaralar. Roper ve Mrs. yolda sadece iki istasyonda durarak 15. Hackney. Saat şimdi 18.20'de hareket eden.30'dur. bir hamala emanet ettiği bavullarının ve oğlunun yanına ulaşır. 18.32'de Bishops Stortford'a giden bir tren olmasına karşın 20. oysa binmeyi düşündüğü ilk tren bile Cambridge'e Edward'ın yatma saatinden sonra varmaktadır.20'den önce Cambridge'e kadar giden başka bir tren yoktur. Küçük Edith sabah mutfağa iner. Daha sonra bir tanık Roper'ın elinde ve ceketinde kan lekesi gördüğünü açıklarsa da Roper'ı teşhis edemez. Navarino Caddesi'ndeki Devon Villa'nın merdivenleridir. Florence ona doğru alışverişe çıkar. Florence ona kahvaltı hazırlar. gidecek bir yeri. elleri kolları erzak yüklü eve döndüğünde. Cambridge'e de 13. 19. Sonunda Liverpool Caddesi Đstasyonuna. Hava kapalı ve sıcaktır. ekmek.30'da yatmaya alışık küçük bir çocuk vardır. kuşkusuz para kutusunu aramaktadır.31'de varan sefere binebilirdi.50'de Cambridge Đstasyonuna varan trene binmeyi de düşünebilirdi. kutuyu en sonunda yemek odasında. Lizzie Roper'la kızının ne koşullarda evden ayrıldığını. ama Navarino Caddesi'ne geri dönüşü. Örneğin. bu da alışılmış bir görüntüdür. Florence Mrs. kendini iyi hissetmemektedir. Şeker kavanozu Roper'ın üç ay sonraki duruşmasının en önemli kanıtlarından birisi olacaktır. Tepside konserve som balığı. Mrs.
Belki nişanlandığı adamla da bir teması olmuştur. Florence'ın bildiği kadarıyla. Florence ilk odanın kapısını açmadan önce ağzını ve burnunu elindeki temiz toz beziyle kapatır. Roper'ın çocuklarla birlikte Cambridge'de olduklarını düşünmeyi sürdürür. Daha sonra. Perdeler çekili. ve Mrs. bu arada daha önce hiç duymadığı. 28 temmuz bir cumadır ve şirket kayıtlarından da görüldüğü gibi bir sonraki perşembe. Ama rahatsızdır. Bu süre boyunca Mr. Kısa sürede iyileşir ve görevinin başına döner. Hyde'ın cesedidir. kendi geleceğiyle ilgilidir. Florence'ın bu evde çalıştığı on yıl boyunca Mrs. bu kata en son Roper'ın gidişinden iki gün önce çıktığını hatırlar. fırıncı her zamanki gibi ekmek bırakır. güçlü ve öğürtücü bir koku duymaya başlar. yatakla kapı arasında yüzükoyun yatan. odanın havası ağırdır. Diğer yandaysa. ama üçüncü kattaki odaları haftada bir süpürmek zorundadır. yarı dolu bir şeker kavanozu. ayrıca cesetlerin ve bozulmuş yiyeceklerin üzerinde uçuşan sineklerin vızıltısı duyulmaktadır. Florence kapıyı kapamak dışında hiçbir şeye dokunmaz. som balığı artıkları çürümüştür. sahanlıkta duraksadığında kuşkusuz çok şaşkındır. Lizzie Roper'ın cesedi ise ince beyaz pamuklu bir geceliğe sarılmış. Hyde'ın bir gece bile ev dışında kaldığına rastlanmamıştır. çarşaflar. üçte ikisi boşaltılmış bir şişe cin ve iki kadeh vardır. saçların arasında bigudi kâğıtları bile vardır. o da zamanında görünür. Aradan bir hafta geçmiş. Florence'ı bodrumdaki yatağına gitmeye ve sonraki iki gün boyunca yataktan çıkmamaya zorlar. Alfred Roper'ın da hemen ertesi gün Cambridgeshire'da. 4 ağustos cuma sabahı. Florence'ın Devon Villa'nın en üst katına çıktığı günün üzerinden aylar geçmiştir. damadı ve torunlarıyla birlikte olduğudur. Anlaşılan bir çeşit kalp çarpıntısı çekmektedir. en akla yakın açıklama onun da Cambridge'e gittiği ve şu anda kızı. Burada koku. Florence Fisher'ın Navarino Caddesi'nde yalnız yaşadığı bir hafta geçer. Satıcılar gelir. Navarino Caddesi'ne dönerken yanında iki polis memuru vardır. üzerinde. genç kadının geceliği. Rahatsızlığı her neyse. Ceset tamamen giyiniktir. Belki de burada taammüden adam öldürmek suçuyla dava açıldığını.merak etmesi kadar olağan bir şey olmayacaktı. Hyde'ın yokluğu da vardır. Lizzie Roper'ın kocasıyla paylaştığı yatak odasıdır. Masadaki tepsinin üzerinde çay içilmiş iki fincan. beyazımsı yatak örtüsünün üzerinde yatmaktadır. Mrs. halı ve hatta duvarların bir bölümü ya kandan kıpkırmızıdır ya da lekelenmiştir. Ne var ki yerde. merdivenlerde olduğundan en az on kat daha güçlüdür. Đçlerinden biri acaba geri gelip maaşını verecek midir? Yoksa evden ayrılması ve başka bir maaş beklememesi mi gerekmektedir? Sonra Mrs. Aşağıya iner. Bileyiciyi beklemektedir. Florence kendi işine bakar. yatağın içinde değil. Alfred Roper duruşmasının özeti. bir sonraki bölüme alınmıştır. şapkasını alır ve Kingsland Caddesi'ndeki polis karakoluna giderek müfettiş yardımcısı Samuel Parlett'i görür. Her iki ceset. yatak. Üçüncü kata çıkar. Fen Ditton'da karısını öldürmekle suçlanarak tutuklandığını belirtmek . Duyduğu tek endişe onlarla değil. Lizzie Roper'ın gırtlağı bir kulağından diğerine kadar yarılmıştır. yani 3 ağustosta Florence Miss Elizabeth Newman'in Mare Sokağı'ndaki Hizmetçi Acenteliği'ne uğrar ve yeni bir iş aradığını belirtir. elinde paspas ve süpürgeyle merdivenleri tırmanmaya koyulduğunda. başından geçenleri anlatır. kızı ve damadıyla bir arada yaşamış olduklarından. Girdiği oda.
Oscar Slater. . Aynı zamanda Crippen. Edith Roper kaybolmuştur. Victoria Parkı'ndaki gölün dibi ve Grand Union Kanalı'nın bir bölümü taranır. Richmond Caddesi ve Mare Sokağıyla çevrelenen bölgedeki evlerin sakinleri sorgulanır. Kabul edilen varsayım -alternatif bir açıklama getirmek güçtür. Tek söyleyebileceğim Cary'nin paketinin içinde olmadığıydı. Edith'i arama çalışmaları Hackney Marshes'a kadar yayılır. Đlginç olanı. Peki. onları bir daha elime almayı isteyip istemeyeceğimden emin değildim. Arama başlatılır. Mrs. şimdi de haklı olduğu ortaya çıkmıştır. Hepsi boşunadır. Bu kolajda da sert ve yüksek yakalı gömleğiyle Crippen ve güzel fakat acımasız Madeleine'in arasından bir medyumun hayaleti gibi görünen. Maria Hyde on dört aylık Edith'in ölümüne de tanık olmuş mudur? Çocuk kaybolmuştur. Ancak kapağı. Bölge halkı London Fields ve Hackney Downs'taki aramalara bizzat katılır.ya kızının ölümüne tanık olduğu ya da daha sonra cesedini bularak kalp krizi geçirdiğidir. Roper'ın beraati belki de Howard de Filippis'in ilk büyük başarısı olması nedeniyle. George Lamson. Maria Hyde'ın cesedinde herhangi bir şiddet belirtisine rastlanmamış olmasıdır.yeterli olacaktır. Kitabı ve Arthur Roper'ın anılarını bir kenara koydum. Devon Villa'nın bahçesi bir metre kazılır. Ertesi sabah Kuzey Londra Polis Mahkemesi'nde Yargıç Edward Snow Fordham'ın karşısına çıkarılır ve yargılanmak üzere Merkezî Ceza Mahkemesi'ne gönderilir. içindeki kişilerin fotoğraflarından oluşturulmuş bir kolajdan yapılmıştı. Madeleine Smith ve Buck Ruxton'ın duruşma tutanaklarını da içeren yeşil kaplı kitapta resim ya da çizim yoktu. Maria Hyde yıllarca bir gün kendisini yarı yolda bırakacağından korktuğu kalp rahatsızlığından bahsetmiştir. Duruşmayı. Yine de duruşmayla ilgili bölümlerden habersiz kalmak zorunda değildim. Francis Ward-Carpenter On üçüncü bölüm Vaat edilen bir sonraki bölümün yazılıp yazılmadığını bilemiyorum. Graham Sokağı. Toprakta herhangi bir ize rastlanmamış olmasına rağmen. Hyde'ın ölümü doğal nedenden. Penguin'in Ünlü Duruşmalar dizisinden yayımlanan kitapta okumuştum. bir daha da ölü ya da diri bulunamayacaktır. bir kalp krizinden kaynaklanmıştır. Queensbridge Caddesi. herkesten çok Abraham Lincoln'e benzeyen karanlık ve sıska insan Alfred Roper vardı. Başsağlığı mektuplarına cevap yazmanın yanı sıra kendi işlerimle de ilgilenmem gerekiyordu.
Günlükler onu. Daha sonra ona sadece laf olsun diye bir soru sordum: o da aynı durumda mıydı. Asta ile Rasmus'un evlendikleri kilisenin rahibiyle buluşup konuşmaya başlamıştı. 7'sinde. Mormor atalarıyla hiç ilgilenmedi. yoksa benden daha mı şanslı çıkmıştı? Hansine ya da annesi Danca öğrenmesini sağlamışlar mıydı? Bu mektup ilginç sonuçlar doğuracaktı.Đlk cevapladığım. tek eksiğin bir aile ağacı olduğuna ikna etmişti. sıkıntı çekmeden uzun yürüyüşler yapabiliyor. yetimhane hikayesiyle mantar zehirlenmesini birbirine karıştırıyordu. Paul Sellway'in mektubu oldu. Danimarka'dayken resmî nüfus kayıtlarında araştırmalar yapmaya. 6'sında. resmî bir mektuptu. bilgisayardan çıktığı belli. çok da keyif almıştı. Torben yıllardan beri Asta'nın bunadığını iddia ediyordu. Günlükleri okumuş. altmışyetmiş yıl önceki olayları unutmamış olmalarıdır. Geçmiş onun kafasında ya tamamen kaybolmuş ya da içinden çıkılamayacak biçimde karışmıştı. söylenenleri duymakta güçlük çekmiyor. Albümlerdeki fotoğrafların altına isimler ve tarihler yazma zahmetine hiç girmedi. sonunda da imzanın üzerine el yazısıyla "Sevgilerimle" yazılmıştı. Görünüş olarak düşkün olsa. Kuzenim Gordon Westerby. 14'ün-de ya da 15'inde? Bu soruları Swanny'ye sorabilirdi. Son derecede iyi hazırlanmış. sanki böyle bir şeye ihtiyacı varmış gibi. duraklayıp nefeslenmeden . neden sormadığını doğrusu merak ettim. Asta için geçerli olmadı. 12'sinde. Doksan üç yaşındaydı ve bütün yetilerine sahip görünüyordu. kendi aile üyelerinin Đsveç ve Danimarka'ya neden dağıldıklarını biliyorduysa da unutmuştu. Acaba bence bu fikir günlüklerin yayıncısının da onayını (kendi deyimi) alır mıydı? Morfar'ın anne ve babasının ön isimlerini belirtebilir miydim? Doğum ve ölüm tarihlerini bulmak çok zahmetli mi olurdu? Frederikke Teyze Asta'nın annesinin mi. bu saçmalama fazla üzüntü verici olmayacaktı. saçmalıktan başka şey anlatmıyordu. Asta saçmalıyor. Mormor hayatının son yılını Willow Caddesi'nde Swanny ile baş başa geçirdi. bir şeyler yazmış olmak için "Annem çocukluğumda bana keşke Danca öğretseydi de dili daha iyi anlasaydım" dedim. Mormor hayattayken Swanny. Bu. Telefon etmedi ama mektup gönderdi. Ne var ki yetmişinden fazla göstermiyor. Uzun bir mektup değildi ama günlüklerden söz ettim. Bir zamanlar Rasmus'un babaannesinin adını. yoksa babasının mı kardeşiydi? Holger Amca kimdi? Onunla Roderick Caddesi'nde Aubrey'de bir akşam yemeği yemeyi kabul eder miydim? Ayın 5'inde. Son yıllarında da neredeyse her şeyi unutmuştu. ama Asta'nın ölmesi ve günlüklerin onun eline geçmesinden sonra boşlukları kendi kendine doldurmaya. Gözlüklerini sadece bir şey okumak için takıyor. Sadece hafızasını kaybetmiştiYaşlılarda sık görülen. Bu konular günlüklere girmeyi başaran noktalar değildi. Bunun sonunda da kuzeninin yalnız başına yetimhaneye gittiğini. bir daktilodan çok. Westerby tarihçesi konusunda gerçekten bilgisizdi. Söyledikleri ancak kendi ölümünden sonra gerçekleşti. son zamanlarda olanları kesinlikle hatırlamamakla birlikte. Hampstead Heath Đstasyonu dışındaki konuşmamızı biraz daha ilerletmek için bir haftadan fazla beklemedi. eve döndüğü zaman da kocasının mantardan zehirlenerek öldüğünü gördüğünü anlatıyordu. her zamanki gibi hareketli görünüyordu.
Elinde tabağı tutuyor ve "Pislik bu. öte yandan öyküyü baştan aşağıya uydurmuş da olabilir. önceden hazırlanmış bir plana uyarak gerçekleştirdi. Başını kaldırdı. akşam ziyaretlerim seyrekleşmişti. Asta bunamadan önce bu yaptıklarımı normal karşılamış. Bjfrn'ü hatırlıyorsun. Akşam ziyaretlerimden birini yapıyordum -Daniel Blain evime taşınalı beri. bana anlattığını hatırladığım son şey kesinlikle kolay anlaşılabilir.Bir keresinde salak kızı Bjfrn'ü beslerken gördüm. onunla birkaç ay geçirmemi. Burada güç olanı. lille Swanny?" Swanny şaşkın gibiydi. bunu isteyerek. Ne var ki Cary ortaya çıkıp Daniel'ı kaptı. hikâyeyi anlatanın ben olması. Tabiî tanıdığını söyledi. ölümünden kısa süre önce de Swanny'nin tüm çarşaflarına başharflerini işlemeye koyulmuştu. açık bir hikâyeydi. Kaybettiğiniz aşkınız ve onun yeni sevgilisiyle aranıza üç bin mil koymak darbeyi yumuşatmaz. Ne var ki Daniel evde değildi. Okuduğu bir şeyin ona bu hikâyeyi hatırlatmış olması mümkün. Benim Daniel'la evlenerek işleri düzene koymamı istiyordu. ama çok az "pislik bu"ya benziyor. gözlüklerini çıkardı ve "Emily adında bir hizmetçimiz vardı" dedi. bir kadın bir erkeği kapmak isterse. Çok aptaldı ama çok da iyi niyetliydi.ve Asta her zamanki gibi kanepesine yan uzanmış. Bunun sonucunda tamamen uzaklaştım. Sessizce gülmeye başladı. üstelik daha önce hiç duymadığım bir hikâye. dedi Asta. Olaylardan kaçamayacağınızı söyleyenler haklı değildir. Swanny de oradaydı. isteğini reddedeceğimi hesaplayarak. Eğer kızcağız örnek olarak Morfar'ı almışsa. Daniel'a döndüm. Zaten kısa bir süre sonra da benden ayrıldı ve Cary'ye gitti. yüzyılda Cirencester kenti konusunda bir araştırma yapmamı istemişti. Allah bilir konuşması anlaşılmaz olmuştur. Anladığım kadarıyla "Spis dit brfd" biraz. "Yanımızda Hansine vardı ama Emily diye bir Đngiliz de tutmuştuk. . ilk günlüğünün ilk satırlarını oluşturan kutup ayısı öyküsü artık dondurucu bir kış günü Asta'nın. Đşini yaparken başım kaldırıp tamamen kendi uydurması olsa da içinde gerçek kırıntısı bulunan bir hikâye anlatmaya başlayabiliyordu. Swanny benim için "Yemeğini ye" diye çevirdi. annesiyle birlikte Østerbrogade'de yürürken.merdiven çıkabiliyordu. değil mi. acıyı geçmişe doğru iteleme çabasını başlatır. Amerikalı bir romancı benden XIX. Belki de Daniel'in hafta sonlarını beraber geçirmek ya da birinin evinde bir gece kalmaktan farklı olarak. kimbilir nerede Cary'yle birlikteydi. oysa bunu anlayacak kadar Danca biliyordum. Bjfrn'e yemeğini verdiğimizde hep "Spis dit brfd" derdik. kasap vitrininden içeri bakan bir kutup ayısı gördüğüne dönüşmüştü. kitap okuyordu. pislik bu" diyordu. Swanny ise kesinlikle eleştirmişti. Asta çocukluğuyla ilgili bir hikâyeye başladığında. Amerika'ya gelmemi istemişti. gerçekten birlikte yaşadığım tek erkek olduğunu söylemem yeterlidir. Swanny ise kuşkulu bir gülümsemeyle yetindi. genellikle başarılı olur. . Bunun benim hikâyem olmadığını söylemiştim. Đlginçtir. eve. Örneğin. doğrusu bu benim de isteğimdi. başımdan geçenlerin de anlattıklarımı etkilemesidir. üstüne üstlük bir de çekiciyse. Hâlâ Dickens kitaplarını okuyup iş işliyordu. onun da hikâyeyi daha önce duymuş olduğunu sanmıyorum. Asta kıkırdadı.
daha çok bir spazm" dediğini anlattığı bir mektup yazdı. Geri dönmemi isterdi. gözleri iyi görmeyen. ama gözlük takmayı reddedecek kadar görünüşüne düşkün. üstelik Daniel ile evlenmediğim için. Onlarla karşılaşmaktan değil. Bütün bunlar Swanny'nin bana yazdığı mektuplarda vardı. artık her akşam yaptığı gibi. Onun kuşağındaki kadınlardan bazıları böyle düşünürdü. yanındaki alçak masada bir nakış işi. "Ona kısık gözlerle baktığında. Benim neler hissettiğimi bilmiyordu.Victoria Dönemi Gloucestershire araştırmalarımın sonuçlarını anlatmamı. şuuru çok açık görünmüştü. genç bir kız sanarak evlenmek isteğiyle iltifatlara boğduğu yaşlı ve neşeli kadının aslında babaannesi olduğunu öğrenen gencin kitabını okuyup okumadığımı sormuştu. Annelerin bebeklerinin nereden geldiğini söylememi mi istiyorsun? Bilmiyor musun?" Sanki çok gençmiş gibi. karşında yatan insanın genç bir kadın olduğunu sanırdın. başka torunları. "Sen benimsin. böylelikle de yazmakta olduğu tarihî romanın Amerikan görüş yansıtmasına yardımcı olmamı önerdi. "Ateşin ışığında beyaz saçları sanki sarıya dönüşmüştü" diye yazmıştı Swanny mektubunda. Sorusunu son kez Asta'nın "spazmından" birkaç gün önce. Ölümü uzaktan gören herkes gibi. Swanny'nin ne kadar mutsuz olduğunu. çok yaşlı olduğunu. hatta torun çocukları bulunduğunu düşündüm. artık ona gerçeği söyleyecek kimsenin kalmadığının farkına vardığını belirttiği mektuptu. Đngiltere'ye dönmememin Swanny'ye yapabildiğim en büyük iyilik olduğu sonradan anlaşıldı. yastığın üzerinde de açık bir Martin Chuzzlewit ve okuma gözlükleri. Bu nedenle. Asta gözlerini kapayıp. Asta öldüğünde Massachusetts'teydim. Soru hiç cevaplanmayacaktı. annesinin durumuna ve davranışlarına ne kadar üzülüp kendini ne kadar yalnız hissettiğini de biliyordum. Ateşin karşısına çekilmiş kanepesine uzanmış. Đçinden gelen sese uymuş. Önerisini kabul etmeme çok şaştı. Swanny okuduğu öyküyü daha önce hiç yutmadığını. bunun yanı sıra da büyük bir şaşkınlık görmüştü. Swanny bana Asta'nın hastaneye kaldırıldığını. Kendi kendimi kandırarak Asta'nın sadece büyükannem olduğunu. sadece benim. oturma odasında birlikte oturdukları bir akşam tekrarlamıştı. Oysa bana ihtiyacı olan Swanny'ydi Asta değil. doktorun 'Tam bir kriz değil. Amerika'dayken hissettiğim bu uzaklık duygusunu kaybetmekten çekiniyordum. ama şimdi bunun gerçek olabileceğini anladığını söylüyordu. Yazdığı en üzücü mektup. . uykuya dalmıştı. Oysa ben Daniel ve Cary'yle aynı ülkede. sanki bu soruyu daha önce hiç sormamış gibi annesine dönmüştü. ben de yakında öleceğini biliyordum. Moder? Beni nereden aldınız?" Asta kızına bakmış. son olayların beni fazla etkilemediğini de düşünüyordu. şöminede bir ateş yakılmıştı. "Kimim ben. gerçekte olduğundan çok daha konuşkandır) bana Poe'nun yazdığı. Perdeler çekilmişti. lille Swanny. aynı adada bulunmaktan gerçekten korkuyordum. Belki de Đngiltere'ye geri dönmeyi önermem gerekirdi. Swanny annesinin yüzünde o güne dek hiç görmediği bir sevgi ve sıcaklık." Swanny (mektuplarında. Asta bütün gün eskisi gibi. Sanki öğretmenin cinsel bilgiler dersine almayı unuttuğu bir çocukmuş gibi.
Bana bunu daha önce bir iki kez söylemişti. şimdi yapabileceğim o kadar çok şey var ki. 1924'te on dokuz yaşındayken Danimarka'da bulunduğum. Bir şok geçirdiği muhakkaktı. Ondan ayrı olduğum en uzun süre. Verdiğimiz davetlerden birinde yüksek sesle Nietzsche gibi düşündüğünü. isteyemeyecek kadar üzgünüm. o kadar korkunçtu ki. Kesin olarak bana bırakılmıştı. tabiî kimse de bir soru sormadı. Beni neşelendirmek istiyorsan. Yine de kendimi bir tuhaf hissediyorum. "Moder vasiyetinde cenaze töreni istemediğini belirtti. bunları kabul edemem. Şimdi olmadığına inanamıyorum. ağladım. buna hakkım yok' demeyi bile düşündüm. Geçen gün dolabında bir çekmeceyi açtım. daha filozofça olmalıyım. bence kendi cenazesinin nasıl kaldırılacağına karar verme hakkına sahipti. Moder sapına kadar ateistti. Sana böyle şeyler yazmamam gerek. bir cenaze töreni yapmak şart diye düşündüm. yirmi yıl beraber yaşadık. Vasiyetnamesinde her şeyini bana bıraktı. Ama şimdi onları yapmak istemiyorum. artık uyuyabiliyorum. Onsuz yaşamadığımı. demedim. her zaman sürdüğü L'Aimant burnumdan gitmiyor. Cenaze levazımatçısma haber verip bir insanın yakılmasını isteyebiliyorsun. Tanrı'nın öldüğüne inandığını söylemişti Bunu da nereden çıkardığını bilmiyorum ama çok şey biliyordu. ama her ölüm de biraz böyle olmaz mıydı? Bir hafta sonra bir mektup gönderdi. . bana 'lille Swanny' diye seslenişini işitiyorum. Sanırım sonunda bu evi satacağım. ben de çekine çekine öyle yaptım ama isteğimi normal karşıladılar. çok bir şey değil ama ihtiyacımdan fazla. Daha neşeli. Torben'le tanıştığım birkaç haftadır. 'Kızıma. özgür olunca yapmayı istediğimi düşündüğüm. ama anlaşılan inanmamışım. gerçekten de ondan hiç uzak olmadığımı bilir miydin? Torben ile ilk evlendiğimde bile. Bana sık sık küçük oğlu Mads ölünce Tanrı'ya inanmaktan vazgeçtiğini anlatırdı. Her zamanki gibi sevgilerle. Onun ölümü bana özgürlüğümü verdi. onunla dolu bir koku. Ömrümün geri kalan her gününde Mor'u gördüm ya da telefonla konuştum. çünkü etrafımda bütün bu hatıralarla yaşamak istemiyorum. kendini son derece iyi yetiştirmişti. ben de Swanhild olarak geçiyorum. Basamaklarda adımlarını duyuyorum. bir daha da bir kez bile dua etmedi. Vasiyet etmenin amacı herhalde sana ait olanları istediklerine vermek olmak. Hoş. O olmadan kendimi öylesine yalnız hissediyorum ki. köşenin öbür tarafında otururduk. ama yapmadım. Her neyse. Her neyse. Neyse. bir ara 'Hayır. Dindarlığı o gün son buldu. mektup yaz. O denli hayatımın bir parçası haline gelmişti ki. Đyi haberlere gelince. Eve dönmeyi teklif etmedim. Mor da herhalde ona ait olanları bana bırakmak istedi. biliyorum. Swanhild Kjær'e'. sorsalardı ne olurdu ki? O belgede annem ve babam olarak Mor ve Far'ın adları var. doksan üç yaşındaydı. o da böyle bir teklifte bulunmayacağımdan emin olunca geri gelmemem için yalvarmaya başladı. hayatım olmuştu. kimse doğum belgemi bile istemedi. ölümü bir süreden beri bekleniyordu. bütün o eski duygularım uyandı. bir koku yayıldı. hiç de değişik bir şey istiyormuşum gibi davranmadılar. Asta çok yaşlı. Far öldükten sonra aynı evde.Swanny telefon edip Asta'nın öldüğünü söylemişti. gelmemin hiçbir yararı olmayacaktı. doktor bana bir hap verdi.
ondan taşınmayı kararlaştırdığım bildiren ikinci bir mektup aldım. bazen yapmayı düşündüğüm gibi. ama çalışmaya başladım. Zavallı Mor'un kendine ait o kadar az şeyi vardı ki. sofrada ikimizden başka kimse olmasa da buna benzer bir şeyler yapmaya çalışırım. Ne de olsa Daniel ve Cary'ye yakın olma korkumun bir bölümü de beş yıl birlikte yaşadığımız. pilavın içine badem tanesi saklamış. Noel gecesi yemek o kadar önemlidir ki. neleri atıp neleri saklayacağımı kararlaştırdım. Ev bana birdenbire çok büyük görünmeye başladı. O eski harika Noellerimizi hatırlıyor musun? Bir Danimarkalı için Noel. hamallar yardım etse herkesin yanında götürmeye can atacağı bavullarla tıka basa dolu. Onu . ona hâlâ ilk adıyla hitap eden kaç kişi kaldığını düşünüyorum. kullandığı sabun ve içtiği sigaralarla dolu daireye dönmek istememden kaynaklanıyordu. Eğer o dönemde. Büyükelçilikten arkadaşları. Willow Caddesi'nde otururken birini bulup daireyi boşaltmayı. Noel'de burada olabilsen çok iyi olurdu diye düşünüyorum. düşüncelerimi de dertlerimi de uzaklaştıran bir iş. John ve Charles. her odasına. Burası Torben'in kitapları ve aslında ayaklı dolaplara benzeyen. büyük bir ihtimalle Swanny'nin evine yerleşecektim. geride o kadar da çok kişinin kalmadığını düşündüm. biliyorum ama.Swanny Teyze" Yıllardır ona "teyze" dememiştim. süslenmiş ev. yıllardan beri ona herkes gibi "Swanny" dediğimi hatırlamadı. tıpkı Asta'nın L'Aimant'ı gibi kokusunun sindiği. Daha bir emlakçıya haber vermedim. Bu. yapmam gereken. on beş yaşındayken çoğu yaşıtlarım gibi "teyze" kısmını kullanmasam üzülüp üzülmeyeceğini sormuştum. daha içine tek bir şey koymadan bile gülle gibi. Geçen yıl. tabiî eğer hâlâ görüşüyorlarsa. Oraya bir daha hiç dönmemeyi. Ne kadar az elbisesinin kaldığını hiç fark etmemişim. Domuz derisinden. yoksa aptallıklarından onu sadece yaşlı bir bunak olarak mı gördüler? Son cümlemden ne kadar kederli olduğumu anlayacaksın. meyve çorbası. ama onlarla neredeyse hiç görüşmüyor. taşınmayı kararlaştırdığım. bazen insanların sevgili annem hakkında neler düşündüğünü bile dert ediniyorum. Bu kadar eşyamız olduğunu hiç bilmiyordum: En yukarıdan.. daha sonra bir emlakçı aracılığıyla satışa çıkarmayı ciddiyetle düşündüm. Annemin bir ara evlenmeyi düşündüğü Daniel'ın babası ara sıra ziyarete gelirdi. Acaba onun ne kadar mükemmel bir insan olduğunu anladılar mı. Đngiltere'ye dönseydim. Eğer gelirsen. Oraya geldiğimde. Herkes derken. Bunun Swanny'yi ne kadar mutlu edeceğini düşünerek evi iki ayrı bölüme ayırıp ayıramayacağımızı hesaplamaya başlamıştım ki. Anlaşılan unuttu. O kadar çok sevdiğim sevgili annem.. Ondan millerce uzakta Amerika'da. Sana vermek istediğim haber. tavan arasından başladım. O bavullardan birini uçağa götürdüğünü düşün. "Başka planların vardır diye sana sormamam gerek. ki hiç sanmıyorum. zavallı Mor nerede olduğunu bile zorlukla hatırlarken geleneği sürdürmüş. onun odası temizlemesi en kolay yer olacak. ama Swanny'nin dulluğunda hiç ortada görünmedi. o kadar keyifsiz ve umutsuz olmalı ki. ördek ve gsblekage hazırlamıştık. Onu görenler kimbilir neler düşünmüştür. Eski elbiselerini ve paltolarını teker teker o antika elbise dükkânlarına satmış olmalı.
Swanny" Noel'de eve dönmedim. ama on beş yıl önce bu iş. Her neyse. bunun için dua ettim. içini çekerek "çok yakışıklı" demesi. Daniel bir süre için odadan çıktığında. sanırım bu yüzden de evliliğe eski usul yaklaşıyorum. hiç de o kadar kolay değildi. Ya da belki ailemde gördüğüm evliliklerin tümü dayanıklı çıktı. Daniel'ın Putney'de satın aldığı evde oturuyorlardı. . Benim tepkim. yoktu. birlikte geçirdiğimiz yıllar boyunca duyarlı ve düşünceli olduğunu göstermiş olmasına rağmen. Daha mutsuz. Bugün olsa evi ortaklaşa alırlardı. bazen espriliydi. Ann. Geçmiş zaman kipini kullanıyordu.gerçekten sevdim. hoş fazla olduğu da kanıtlandı ya. "Ne kadar da yakışıklı. dolayısıyla da korku kalmamıştı. Aklımda Daniel'dan çok Cary vardı. daha az kıskanç olduğumdan değil. gece birden uyanıp ya Cary'den ayrıldıysa. Onun yaşamasını istiyordum. Đyi bir dinleyiciydi.O kadar da yakışıklıydı ki. önce tavan arasını temizledim. evliliği sonsuz ve çözülemez . Cary de bir daha yakışıklılığından hiç. Sonra aynı arkadaşım evlendiklerini de söyleyince omuzlarımdan bir yük kalktı. Sana anlattığım gibi. Sanki onun yakışıklılığı Cary için fazlaymış gibi bir iç çekiş. ama benim söylemek istediğim. Bu sanki ben de yakında ölecekmişim gibi bir şey oldu. lütfen hemen bildir. Ann!" Sanki böyle birinin bana düşmesine şaşırmış gibiydi. Bir bilse. Ann. Bana Daniel'ı ne kadar yakışıklı bulduğunu söylemesini unutamıyordum. yavaş yavaş yatak odalarına doğru yaklaşıyorum. o tanıdık yüzü gözlerimin önüne büyük bir acı ve yoğun bir kıskançlıkla getiriyordum. Belki de yoktu. kendi gülerken insanları da güldürmeyi becerirdi. Oysa benim için hiç değişmemişti. bu evdekilerin büyük bir bölümünden kurtulmam gerektiği. Bunu özellikle belirledim. son haberdeki kesinliğin beni gerçeği kabul etmeye zorlamasından. Ama o "Ne kadar da yakışıklı!" Sanki Daniel'da görülecek başka bir şey yokmuş gibi. üstelik de evli değilseniz. Oysa başarılı olduğu gün bile bana karşı dürüst olmayı beceremeyen Cary. Benini için artık umut. Cary ve alçaklığı aklımdan çıkmadı. Bütün sevgilerimle. bizi ziyarete gelip. en azından benim yanımda hiç bahsetmedi. Bunu ikimizle de ilişkisini sürdüren eski bir üniversite arkadaşımın mektubundan öğrendim. Antonius'un Octavianus'la evlendiğini bir ulaktan duyan Kleopatra'nın yaptığından farklıydı. Sonraları. onu tanıdığım yaşlı insanların annelerini sevmelerinden çok daha derin bir sevgiyle sevdim. Hani sanki Daniel yakışıklılığını onu elde etmek için kullanmıştı. şimdi o görüntüsünden eser yoktu. Senin işlerin nasıl? Davet edildiğini söylediğin o Şükran Günü partisine gittin mi? Gelecek üç hafta içinde eve dönme ihtimalin varsa. eğer istediğim gibi Holly Mount'ta küçük bir daireye geçeceksem. lütfen bana bildir. Benim olup da almak istediğin bir şey varsa. bağışlanmaz hırsızlığını bile aynı mazeretle geçiştirmeye çalıştı. ya araları bozuldu da nerede olduğumu araştırıyorsa diye düşünmek de yoktu. böyle devam etmemeliyim. Đlişkileri yürümez de özgür kalırsa ne yapmak gerekir spekülasyonları da bitmişti Hiç evlenmedim. ne gülerdi! Neyse.
Kar yağmış. gizli bir bölme buldum. Anlaşılan Mor'un da çekmeceden haberi yoktu. çünkü. Mor'un el yazısını görünce de şaşkınlıkla fırladım. Swanny'nin günlükleri bulur bulmaz hemen anladığını söylemem gerekir. Bana kalan ise Swanny'nin duyduğundan pek de farklı olmayan. Siyah meşe masasının gizli bir çekmecesi olduğunu biliyor muydun? Masanın iki kenarında da oyma var. en son yazı yedi yıl önce eylülde yazılmıştı. Swanny'ye mektup yazıp. Zavallı anneciğim. Onunla mülakata gelen çeşitli gazetecilere hiç aksatmadan. daha ilk satırlarda büyük bir edebiyat şaheseri ile karşı karşıya olduğunu gördüğünü anlatacaktı.. Cevabını alana kadar iki hafta geçti. O sırada şubata girmiştik. Bulduğu son günlüktü. ama bunları ay sonuna kadar tamamlamam söz konusu değildi. Anlaşılan arada bir şey bulmuş. defteri açıp da ilk sayfaları okuduğunda ne denli heyecanlandığını. havaalanı bile kapanmıştı. Ya da en azından öyle sanıyordum. Belki de eve dönüp bu duyguyu gerektiği gibi paylaşmam gerekirdi. Gerisini okumadan da elimdekinin bir günlük olduğunu anladım. gerçekten de kim olduğumu öğrenmeyi umuyordum. o da odasına çıkmak ve defterine hissettiklerini yazmak zorunda kaldı. Tabiî içine baktım. içerde Mor'un da doğumundan önce çekilmişe benzeyen eski bir fotoğraftan (tabiî sepya) başka bir şey yoktu. Ann. bu nedenle de Daniel ve Cary'nin hayatları boyunca birbirlerine bağlandıklarını sanıyordum. Aslında defterde çok önemli bir şey bulmayı. Bana yazdığı mektuplar.. belki de onu yalnız bıraktık. daha sonra eskiye doğru ilerlemeye başlamıştı. Mektubunda taşınmayla ilgili bir söz bile yoktu. yine de bir sayfa açıp 1967 tarihini görünce. günlükleri okuduğu zamanki hisleri biraz daha karışık olmalıydı. elimdekiler özeldi. Kendimi son derecede suçlu hissettim. Aynı zamanda da gördüklerimi okumak istemiyordum. her ikisi de evi boşaltırken bulduğu günlüklerden söz ediyordu. ama önerime pek de ona uymayan bir yarı ilgisizlikle değiniyordu. Bu mektuplardan ikisi ben Amerika'dan ayrılmadan elime geçti. daireme taşınmadan önce onunla "birkaç gün" geçirmeyi önerdim. Đlk olarak Asta'nın yatak odasında.bir bağ olarak görüyorum. Torben ile ben onu biraz dışladık mı? Birbirimizle o kadar ilgiliydik ki. o başka konu. oyalanmaya başlamıştı. kabarık bir eteklik içinde olağanüstü şişman ve çirkin bir kadın! Masasının üzerinde bir defter vardı. Hâlâ yapılacak bir sürü işim vardı. can sıkıcı bir mutsuzluktu. daha ilk anda tahmin edilemez bir şey bulduğunun farkındaydı. Boston ve çevresi buz gibiydi. Bu düşüncemin yanlış olduğu sonradan anlaşıldı ya. gelen mektubunda neyi nasıl düşünürsem sevinerek kabul edeceğini söylüyordu. Bu mutsuzluğu paylaşma durumu beni Swanny'ye yaklaştırdı. Swanny'nin mektubu uzundu: "Dün Mor'un odasına girip eşyalarını karıştırdım. birinin ötekinden daha çıkık olduğunu fark edip çekince." . Öfkeyle kameraya bakan. sandığım gibi gerçek duygularını yansıtıyorsa. Bunu daha sonraları da kabul edecekti. bir işe yaramayacağını anladım. yazı masasının üzerinde duran defleri bulmuş.
Annem.Tıp doktoru değilim. kim inanırdı? Defterleri saydım. "Eğer Đngiltere'de yaşıyorsan. Evlerine yemeğe davet etti. Ne kadar olağanüstü. Güldü.Bir şey söylemiş olmak için. güçlüğünü yaşamıştım. Beni hep biraz rahatsız ediyordu. Bir an sustu. Onu karısından boşatmaya niyetim olmasa da Mrs. Annem tıp doktoru olmamı isterdi. Anladığım kadarıyla o günlükler.Ne. Mor'un günlük yazması. altmış üç tane. buruş buruş ve rutubet lekesi kaplı. Karısı da orada olacaktı. Neyse. yani annemin bana Danca öğretmemiş olması. . . Anlaşılan bir çıkış arayan bazı duygularım var. daha henüz yayınlanmamış olanlarıyla ilgili yardıma ihtiyacınız var. dedim. Herkese doktor olduğumu söyler. Mektubunuzdan böyle bir isteğiniz olduğunu çıkardım. Bir hafta sonra buluşmayı kararlaştırdık. daha bilmiyordum. yani üniversitede bunu okudum. Đskandinav dilleri ve edebiyatı. . Sonunda Sellway bütün günlüklerin olduğu yere. Swanny'nin tavan arasını temizlerken buldukları konusunda tüm ayrıntıları öğrenmem için Đngiltere'ye dönmem gerekti. benimkiler? . birincisi 1905'te. değil mi?" Roderick Caddesi'nde yemeğe gitmek üzere hazırlanırken telefon çaldı. Đngiliz olmalısın" derdi. benim doğumumdan önce yazılmış! Bütün defterler yaş. yanılmıyorsunuz.Hayır. ama bunu yapamazdım.Đkinci mektup çok daha kısaydı.Maalesef. Annem Danca konuşamıyordu. Swanny ikinci mektupta sadece şunları yazmıştı: "Mor'un günlük olarak kullandığı bir sürü defter buldum. Bu benim işim. sonra da haklı olarak sordu: "Öyleyse neden sordunuz ki?" . Paul Sellway.Danca öğrettiler mi? .Ama ben iyi konuşurum. Burada en aşağı yüz binlerce kelime var. Bu da konuyu sizi neden aradığıma getiriyor. sayfaların iki yüzü de yazı dolu kalın kalın defterler. Londra Üniversitesi'nde ders veriyorum. Sellway'e karşı hiçbir olumsuz duygum olmasa da. Şaşırmış gibiydi. Belki de bu gece bu rolü oynamam gerekecekti. Soruma cevap vermesini beklemediğimi söyledim. oysa ben doktora yaptım. hiç olmazsa olacağım sanıyordum. Hepsi de Danca. Belki de yanılıyorum? . evli bir çiftin yanında bekâr üçüncü olmayı çok denemiş. büyükannemin Danca konuşma izni yoktu. Bir süre Paul Sellway'in de kim olduğunu düşünmek zorunda kaldım.Doktor olduğunuzu sanıyordum. ben söylenecek bir şeyler bulmaya çalışırken yeniden konuştu: . Willow Caddesi'ne gelmeyi kabul etti. ya sizinkiler? . Aslında annem kendi annesini korkutmuştu. yani okur yazarım da demek istiyorum.
şarap nefisti.Sizin bunu biliyor olmanız lazım. bunları çoktan aşmıştım. Aubrey dizlerimize üzerinde Michelangelo'nun Davud'u bulunan siyah peçeteler örttü.Bir hafta sonra yeniden denedim. Eğer çok içmeseydim. . sonunda Cary'nin işini halletmek istediğime karar verdim. Aubrey de gülümseyerek omuzlarını kaldırdı.Willow Caddesi'ne mi gittin? Swanny'yi mi gördün? Aubrey'ye döndü.Neden gidip onu hiç görmedin? Swanny'nin sadece büyükhalası olduğunu. hatta belki de adresini bile bilmediğini söylemesini bekledim. duvarlarda da kaslarını Medici mezarlarındaki heykelciklerden almışa benzeyen çifte cinsiyetti insanların pembe mor akrilik resimleri asılıydı. gri flanel pantolon. cenazede de vardı. Çok şaşırdım. büyükbabasının ölümünden sonra hiçbir ilişkilerinin kalmadığını. Siyah kadife kayak pantolonu. Yemek harika. pantuflaları ve kırışık çoraplarıyla dolaşan.Ama gittim. Mrs. Neyse. Şaşırmış gibiydi. ilk gittiğimde aşağı yukarı bir yıl önceydi. ama aynı zamanda da ona size sorduğum soruları da sormak istiyordum. kesinliğinden. elinde örgüsünü taşıyan Swanny. Aubrey? Telefonu ben açtım. Gordon'un üzerinde her günkü yaz kıyafeti olduğunu sandığım şeyler vardı. Ona gösteriş yapmak için falan değil. Sonra çok ilginç bir şey oldu. Tabiî onu görmek istiyordum. Elkins'in Gordon'u neden içeri almadığı anlaşılıyordu. değil mi. yine de geldiğimi bildireceğini söyledi. size söylemesini beklerdim.) Bir düşüneyim.Onun çevirileri inceleyip günlüklerle karşılaştırmasını ya da eksik sayfaların çeviriden sonra koparılıp koparılmadıklarını araştırmasını neden bu kadar istediğimi merak ediyordum. Aubrey? Kapıyı bir kadın açtı. "Kendini iyi hissetmemek". . ama istenmediğim sonucuna vardım. (Kuru kuru öksürdü. Yeşil cam masaya oturup yemeğimizi siyah porselen takımlarda yedik. Alçak divanların üzerleri gümüşî renkte yastıklarla kaplıydı. Raffaello öncesi dönemden portreler kolajı siyah bir tişört. . Kjær'in kendini iyi hissetmediğini. Bilmiyor muydunuz? . Yani. Onu görme imkânı bulamadan konuşurken sesinden duyduğunuz bilgiçliğinden. işte o kadın içeri girmeme izin vermedi Mrs. o gece yanıldı. . bunu anlarsınız umarım. banyo ise ağaçlara. kulelere. . Aynı tema elbiselerinde de görülüyordu. Anlaşılan o gün ortalıkta olan öteki Swanny'ydi. en az ellisinde olduğuna karar verirdiniz. Bir atasözü "Bir insanın başına ne gelirse kendinden gelir" der. bir de yaklaşık yirmi yıldır görmediğim bir giyim. Asta'nın evde kalmış kız olarak adlandıracağı sesinden. sanırım hizmetçisiydi. değil mi. Resmî. kolsuz. kınama olarak algılayacakları soruları soramazdım. Yazın tam ortası. V yaka örgü kazak. böylelikle onunla bir daha görüşme zorunluluğundan kurtulmak için. O sözü kim söylemişse. beyaz gömlek. Sadece ona (mümkünse mektupla) bir oldubitti göndermek. Đtiraf etmeliyim ki kendimi hakarete uğramış görmedim. Ama yine geri çevrildim. geleneksel ve dürüst Gordon kızıl siyah duvarlı bir dairede oturuyordu. koyu renk kravat. işaret parmaklarına benzetilmek istenen penislerle doluydu. kuşkusuz bir çeşit saklamaydı.
Neredeyse bana oturduğum yerde rahat olup olmadığımı sormasını bekliyordum.. Bütün samimiyet Gordon'dan geliyordu. harika bir çaydı. Yolculuk nereye? diye sordum. yukarıdaki katları da çekip çeviren adamla konuştuk. dedi Aubrey. .Hackney'deki o eve. Đlk gittiğimde. . çok eski usul. daha sonra da eve döndük. Günlükleri okumadığımı ona belli etmemek için oldukça çabalamam gerekti. Tabiî ev katlara bölünmüştü ve nasıl söyleyeyim. . Bana telefon etti ve keşif gezisi olarak adlandırdığı bir yolculuğa davet etti. kendisinin de burada doğduğunu söyledi.Yani arkadaşımı da getirebilir miyim dedim.Ama göndermedi. telefon numaramı hizmetçiye bırakmıştım. Daha önce beni evinde göremediğine çok üzüldüğünü. evimi paylaştığım erkek olan arkadaşımı. eğer Aubrey kız arkadaşım ya da karım (istersen buna erkek arkadaşım ya da kocam da diyebilirsin) olsaydı. Bana bir soyağacı yaptığını. tabiî gibisinden bir cevap verdi. Tabiî hemen "evet" dedim ve arkadaşımı da beraber getirip getiremeyeceğimi sordum. . ne zamandı Gordon? . dedi Aubrey. değil mi. . Defterime bakmam gerekir. çünkü Mrs.Swanny Teyze aradı.Bu dediklerin. Gözlerini kırpıştırdı. Olağanüstü şaşırmış ve çarpılmıştım. Swanny taksiyle gitmeyi önermişti. çok da yıpranmıştı. değil mi Aubrey? Đçeri girip alt katta oturan. . kararlaştırdığımız gün evine gidip kapıyı çaldık.Evet. Swanny'ye bu soruyu sorardım. Bak Ann. Bize annesi ile babasının bu evde yaşadığını. tere sandviçleri falan. Biz her şeyi olduğu gibi kabul etmeyi seviyoruz. Aubrey? Aubrey başını salladı. Bize hiçbirimizin fazla ciddiye almadığı bir hayalet hikâyesi anlattı. bitirince bana da göndereceğini söyledi.Tam tarihini söyleyebilirim.Tabiî gittim. çaya gelip gelemeyeceğimi sordu. göndermedi. Elkins tarihle bağlantılı uğursuzluktan söz etmişti.Gittin mi? . evin büyüklüğü karşısında şaşırdığımızı söylemeliyim. ama Aubrey'nin arabasıyla yolculuk etmenin daha keyifli olacağını düşündük. 12 ağustos. yeğenini çaya davet eden bir büyükhala.Ne kadar uygun bir davet. bir çarşamba. Şimdi işin ilginç bölümüne geliyoruz. Swanny memnun oldu. Swanny Lavender Grove'a giderken neden bana haber vermemişti? Neden Gordon . Swanny ilk kalp krizini ağustosta geçirmişti. Macera gibi bir şeydi. insanların da her şeyi olduğu gibi kabul etmelerini istiyoruz. Aubrey'nin doğum gününden bir gün önce. ama krizin 13 ağustosta geldiğinden eminim. şimdi kendini daha iyi hissettiğini söyledi. gülümseyerek. Bundan daha uygun bir davet olabilir mi? .
her zamankinin aksine. delici parlak bakışlı iri bir adam olan Mr. Howard de Filippis'in Old Bailey olarak bilmen adalet sarayı binasında en son göründüğü davalardan biridir. Özellikle o ünlü sesi kadife kadar yumuşak. Roper 27 temmuz ya da o günlerde karısı Elizabeth Louisa Roper'ı gırtlağını keserek öldürmekten yargılanıyordu. Swanny'nin sözünü ettiği soyağacını arayıp bulabilir miydim? Arada. Diğer hukukçuların sıkça yaptığı gibi. Tate-Memling gerçekten de ufak tefek bir adamdı. ikincisi bir sürahi su ve iki bardak. üçüncüsü de şişme bir yastık taşıyordu. mahkemeden önce de suçlamayı kabul etmemişti. Telefon edip bir taksi çağırdığımda geç olmamıştı. neredeyse kandırıcıydı. duruşmaya baskıcı bir soğukluk kazandırır. Mahkeme Başkanı Lewis Wilford Edmondson. Roper Davası'ndaki kadar ustalıkla kullanıldıkları başka bir örnek olmadığı söylenebilir. kısa süre sonra boyunun kısalığı unutulup gidiyordu. De Filippis mahkeme salonuna. Yaz tatillerinden konuşmaya başlamışlardı. .Westerby'ye başvurmak zorunda kalmıştı? Aubrey konyak önerdi. Olağanüstü uzun boylu. Mr. peşinde üç yardımcısıyla birlikte girdi. ses tonu da hayat sahnesinde yer alan bir oyuncuya yakışır gibiydi. çünkü varlığıyla çevresine o denli hâkim. Gordon'un sorularını becerebildiğim kadarıyla cevaplamaya çalıştım. yatakta doğrularak Donald Mockridge'in Alfred Eighteen Roper'ın Merkezî Ceza Mahkemesi'ndeki duruşmasının kayıtlarını okudum. korkunç bir baş ağrısı ve çarpıntısı bir yürekle uyandım. on bire çeyrek falan vardı. Işığı yaktım. tatili Danimarka'da geçirecek. Westerby ve Kastrup atalarının köklerini araştıracaklardı. Yardımcılardan biri bir demet mendil. kabul ettim. Richard Tate-Memling oturuyordu. sesiyle de duruşmaya katılanlar üzerinde o kadar etkiliydi ki. görünüş olarak ufak tefek. Bu aksesuarlar ünlü avukat tarafından meslek hileleri ya da şaşırtma olarak kullanılacaktı. üç aspirin aldım. Đçtiğim şarap ve konyaktan hemen derin bir uykuya daldım. Đddia Makamı'nda da Mr. yönettiği davalarda sessizlik uygulamasıyla tanınır. dikkatle dinler. 16 ekim 1905 günü toplanan mahkeme heyetine Yargıç Edmondson başkanlık ediyordu. zekice ya da sıkıcı sorularla davarın ilerlemesine engel olmak yerine. On dördüncü bölüm Alfred Roper'ın mahkemesi Alfred Roper'ın karısını öldürmekle suçlandığı duruşma Mr. saat tam üçte.
Evlilikleri yürümüyordu. Cambrîdge'de yeniden bir arada olmaktan söz ediyordu.20 trenine bindiler. Hyde doğal nedenlerden ölmüştü ve ölümü şu anda mahkemeyi ilgilendirmiyordu. Ne ki istasyona vardıklarında. 4 ağustos cuma sabah saatlerinde. Sanığın Devon Villa'da karısı. Sanığın bir eczacı olduğunu söyledi. Sanığın Cambridge'e hareket günü gelip çatmıştı. Elizabeth Louisa Roper adlı evli bir kadının cesedi. Bu nedenle belirli kimyasallar konusunda önemli bir deneyimi vardı.40'ta vardılar. Aynı hikâyeyi. Đddia makamının görüşüne göre. gözlerini mutlak bir sessizlik içindeki salonda gezdirdikten. Elizabeth Roper'ın cesedini 4 ağustos cuma sabahı. onun cesedinin hemen yakınında da annesinin. Mrs. bir buçuk saatlik bir aradan sonra yine arabayla istasyona döndü.sözlerin kısa kesilmesinde ısrar eder. Roper hâlâ sağlıklı ve hâlâ canlıydı. Jürinin görevi Elizabeth Roper'ın bir cinayete kurban gittiği davada son kararı vermekti. Đddia makamının tanıkları Dr. Đçişleri Bakanlığı'nın resmî araştırmacılarından biri olarak görevlendirildiğini söyledi. Sanık daha sonra Hackney'de Navarino Caddesi'ne dönerek. Maria Sarah Hyde'ın cesedi bulunmuştu. ama Mrs. kayınvalidesi. Mahkeme birazdan. Ancak sürekli ilaç tedavisine rağmen. Kadının gırtlağını ekmek bıçağıyla kesti. Devon Villâda muayene etmişti. Üstelik bir hafta sonra kocasının peşinden gitmekten. Mrs. Roper'ın ölümünün nedeni gırtlağının bir kulağından diğerine kadar kesilmiş olmasıydı. Ancak Mrs. Cambridge'e giden 20.15 trenini kaçırdıktan sonra. Mrs. üst kata çıktı ve para kutusunu aradı. Baba oğul 17. Mrs. sanık ve oğlu 27 temmuz öğleden sonra saat 16. konuşmadan oturan yargıca da bir göz attıktan sonra. Yatak odasına girdiğinde. Hackney'de. Davanın çok önemli bir dava olduğunu. konuşmasına başladı. sanık altı yaşında bir çocuk oğluna genellikle saatinin kösteğine taktığı ve içinde dört altın bulunan para kutusunu evde unuttuğunu söyledi.15 trenine yetişmek üzere bir atlı arabayla Devon Villa'dan ayrılıp Liverpool Caddesi Đstasyonu'na doğru yola koyuldu. Roper'ı ölüme götürmekti. Kuşkusuz bu tedavinin amacı. karısını ona verdiği ilâcın etkisinde uyur buldu. eve dönüp onu alması gerektiğini anlattı. çocukları ve evde oturan çeşitli insanlarla birlikte hayatını anlattı. Başı . bulunduğunda en az bir haftadır ölü olduğu sanılıyordu. Mr. kente 21.30 sularında Cambridge'e giden 17. Thomas Toon tıp doktoru olduğunu. davanın büyük bir bölümünde sessiz kalır. Hiçbir cinayet önünüzdeki kadar soğukkanlılıkla tasarlanıp düzenlenmemiştir. Roper ölmemişti. jürinin ciddi dikkatine gerek duyulduğunu söyledi. Navarino Caddesi üzerindeki Devon Villa'nın ikinci katındaki bir odada Mrs. 1905 ilkbahar ve yazı boyunca karısına altı ay süreyle ve düzenli olarak sıkı denetim altında verilmedikçe son derece zehirli olan bir hidrobromid tedavisi uyguladığını duyacaktı. Roper da karısından ayrılıp oğluyla beraber ülkenin başka bir bölgesinde yaşamak istediğini söylemişti. Tate-Memling. Cesedin yatış şekli (ona göre) uyuyan bir insanın normal yatış biçimine uyuyordu. oğlunu ve bavullarını emanet ettiği hamala ve onu istasyona getiren arabacıya da söyledi. Navarino Caddesi'nde. hele hele hiçbir cinayet öldürdüğü karısından doğmuş oğluyla birlikte yeni bir hayata götüren bir tren yolculuğu ile noktalanmamıştır. yeniden bu unvanı kazanmaya can attığını anlattı.
ilk kesişten sonra maktulenin bağırıp çığlık atması mümkün olamazdı. Sanığın kadını ne zaman öldürdüğünü kesin olarak belirleyememişti. öyle. ölüm anında ise hamile olmadığını belirtti. Mr. Her yerde kan vardı. Dr. Bartholomew Hastanesi'nin morgunda cesedi daha ayrıntılı inceledi. kafa neredeyse vücuttan ayrılacak gibiydi. Polis memuru Arthur Hood. Roper'ın en az bir doğum yaptığını.Sorumu daha basit bir biçimde sormadan önce jüriden kelimelerimde gerekli olduğunu anlayacakları kabalık için şimdiden özür dilemek istiyorum. aşırı cinsel istekleri bastırmak. zehirli olduğunu söyledi.Dr. neler içerdiğini anlattı. Clarence Pond'u tanık sandalyesine davet ederek mahkemeye hidrobromidin özelliklerini anlatmasını istedi.Evet. yüzü sakin ve endişesizdi. Midenin incelenmesinden maktulenin son yemeğinden birkaç saat sonra öldürüldüğü sonucu çıkıyordu. Miss Florence Fisher'ın 4 ağustos cuma günü Hackney Polis . Pond'a şeker kavanozunu gösterdi. . Daha sonra. öyle. kandan sırılsıklam olmuş çarşaflar. Ölüm ani olmuştu. (Dr. Hidrobromidin başlıca kullanım alanı bu mudur? Başlıca kullanım alanlarından biridir. Çok derin bir kesikti. Ama onun görüşüne göre Mrs. Roper'ı öldüren hidrobromid değildi. ama eczacılık uzmanına soru sormak için ayağa kalktı. dalakta ve böbreklerde bir ölçek hidrobromid belirlemişti. Kadının kendi kendini yaralaması imkânsızdı.) Midede. Ölümcül doz beş ölçekti. St.yastığın üzerinde. Dr. Polis. Toon bu bölümde vücuttaki bazı organların sağlıklı olduğunu. Toon'a soru sormamıştı. karaciğerde. sol kulak memesinden sağ kulak memesine kadar uzanıyordu. Đddia makamı daha sonra eczacılık uzmanı Dr. Mrs. Pond hidrobromidin kimyasal formülünü açıkladı.) Araştırmaları sonucunda kavanozun içeriğinde yaklaşık iki yüz gram şeker ve yaklaşık beş ölçek hidrobromid bulduğunu açıkladı. Pond. Hidrobromidin başlıca kullanım alanı. sadece boyun kaslarınca tutuluyordu. (Şeker kavanozu bir numaralı kanıt olarak sunulmuştu. . örneğin tımarhanelerde gemleyici olarak da kullanılmıyor mu? .Evet. Omurlara kadar her şey kesilmişti. Pond daha önce kendisine gösterilen ve içindekileri incelediği kavanozun bu kavanoz olduğunu doğruladı. öyle değil mi? . Yüksek dozda alındığında. Yara çok derindi. hidrobromid aşırı cinsel isteğe karşı. De Filippis Dr. Hem atardamar hem gırtlak borusu hem şah damarı hem de nefes borusu omuriliğe kadar kesilmişti. Dr. doktor geldiğinde tamamen kurumuştu. Doktora göre kullanılan silah çok keskindi ve şiddetle bastırılmıştı. ama cinayetin cesedi görmesinden yaklaşık bir hafta önce gerçekleştirildiğini söyleyebilirdi.
Mahkeme salonundakilerin içinden müşteriyi tanıdı. Grantham.Elinde bir yara vardı. araba çığırtkanlığı yapan çocuklardan birinin Kingsland High Street'te yanına geldiğini söyledi. Müfettiş Poole suçlamayı sanığın yüzüne okudu. ikinci kattaki bir yatak odasında Mrs. yanına gelen birinin Liverpool Caddesi Đstasyonu'na gitmek istediğini belirttiğini söyledi. Sanık iki polis eşliğinde Londra'ya getirilip Hackney Polis Karakolunda taammüden adam öldürmekle suçlandı. Adamı istasyona götürdü. bahçeyi komşu bahçeden ayıran çite dayalı olarak bulunmuştu. müşterisini en son istasyona girerken gördü. Çığırtkan ona Navarino Caddesi'nden Liverpool Caddesi Đstasyonu'na gitmek için bekleyen bir müşteri olduğunu açıklamıştı. polis memuru Hood kendisine gösterilen bıçağın.Bunu söyleyemem. Tate-Memling: . Mr. bu haliyle üst kat pencerelerinden birinden atılmışa benziyordu. O müşterimin siz ya da Lord . Đstasyona vardıklarında sanık para kutusunu unuttuğunu hatırlamış. müşterisi şimdi tutuklu olarak mahkemede bulunan Alfred Roper'dı. kendi bulduğu bıçak olduğunu doğruladı. müşterinizin kim olduğunu biliyor musunuz? Biliyorum diyemem. Daha sonra. Mr. . oğlunu ve bavullarını bir hamala emanet ettikten sonra Mr. kurumuş kan lekeleriyle kaplı büyük bir ekmek bıçağı buldular.Hangi eli? . King's Cross'ta. Murphy'den onu tekrar Navarino Caddesi'ne geri götürmesini istemişti. Tutuklunun yanında bir de çocuk vardı. Judd Sokağı'nda arabacılık yapan Samuel William Murphy. Daha sonra 8 ağustos salı günü Müfettiş Lawrence Poole'la birlikte sanığın oturduğu Fen Ditton köyüne gittiklerini söyledi. polis memuru Dewhurst'le birlikte arka bahçeyi aradılar ve bir çiçek tarhının içinde.Yarayı gördünüz mü? . akşam saat altı sularında Kingsland High Street'teki araba durağında beklerken.Mr. Tate-Memling (sorusunun cevabını önceden çok iyi bildiğini belli ederek): . Hackney'de Dalston Caddesi'nden arabacı Robert Grantham. çünkü mendilini eline sarmıştı.Adamda ilgi çekici bir şey yok muydu? . Bıçak eve yakın olan çiçek tarhında. . Ekmek bıçağı kanıtların arasındaydı. 27 temmuz perşembe günü saat 16.Karakolu'na verdiği bilgi üzerine Devon Villa'ya gittiğini anlattı. memur Hood da sanığın ifadesini yazıp imzalattı. Roper'ın cesedini gördüğünü. ama kim olmadığını söyleyebilirim.Hayır. Arabacıya beklemesini söylemedi.30 sularında. Mendil kandan ıslanmıştı. ayrıca ceketinin kolunda da kan lekesi vardı. odanın pencerelerinin Devon Villa'nın arka tarafındaki bahçeye katına söyledi.
karşı sorgulamada: . ama eline sardığı mendili hatırlıyorsunuz. . De Filippis'in sanığı n en iyi arkadaşı olup olmadığını sorması da salonda şaşkınlığa neden oldu.Belki. Mr. . Grantham? . Smart bunu kabul etmek zorunda kaldı.Bazen ederim. Müşteriniz burada sanık olarak gördüğünüz kişi. ona en üstteki mendili uzattılar ve bardaklardan birine su doldurdular. müşterilerinizin yüz özelliklerine bakmamaya başlarsınız. De Filippis bu sırada gürültüyle aksırdı. belki de oydu. Lordum. . Lordum. Alçak sesle bir mendil istedi. sanık Alfred Roper olup olmadığını sormuştum. onun olup olmadığını bilmiyorum. Fulham'da Lillie Caddesi'nde oturan ve Alfred Roper'ın en iyi arkadaşı olan John Smart'tı. De Filippis.Bu gibi olumsuz kimlik tespitlerinden kaçınmalısınız. Benim kadar çok yüz görürseniz.Siz onun içindeki en derin sırlarını açtığı dostu değil miydiniz? Mr. Genç birisi değildi.Bir adamın yüzünü unutuyorsunuz. Đddia makamının son tanığı.Cenapları olmadığını söyleyebilirim. . Aradan çok zaman geçti.Size tek söyleyebileceğim. Grantham. Nisan 1905'te bir gün . Mr. mahkeme salonunda görebiliyor musunuz? . Ona pek dikkat etmedim. Alfred Roper mıydı? Bilmiyorum. Emin değilim. Smart'ın tanık sandalyesine oturması dinleyiciler arasında bir dalgalanmaya yol açtı. Daha önce. Mahkeme Başkanı Edmondson alışılmadık biçimde araya girdi: . Mr.Özür dilerim. Söylediğinizi tekrarlar mısınız. Mr.Ama ellerine dikkat ediyorsunuz? . Mr. Mendili hatırlıyorum.27 temmuz günü arabanıza müşteri olarak binen adamı burada. Teşekkür ederim. buluştukları çeşitli zamanlarda Roper'ın ona mutsuz evliliğinden söz ettiğini anlatmıştı. tanık ifadesinde. .Neyi tekrarlar mıyım? .Size müşterinizin. ama yaşlı da değildi.
sanığın hemen başvurmasını önerdiğini belirtti. özellikle hidrobromid ve hidrobromidin zehir olarak tanımlanması çevresinde dönecek şiddetli bir sorgulama bekliyordu. Mr. Lordum. . bardağından bir yudum su içen Mr. ama ben bilmiyordum. . Mr.Evet. Sanık. . sanık da karısını tedavi ediyordu. Karısına hidrobromid verdiğini söyledi. Smart'a karısının.Neyin farkına varmasın diye? .Bunu o zaman söylemedi. .Ona ilaç verdiğinin. tanışmıştım. ama savunma avukatının soruları kısa sürdü: .Mrs.Evet. Böylelikle sanık ailesini kayınvalidesinin kötü etkisinden kurtaracak ve yeni bir hayata başlayabilecekti. Smart'a sanıkla olan dostluğunu sordu. O görüşmelerinde sanığın Cambridge'de bir eczanede boşalacak yöneticilik işinden söz ettiğini anlattı. Mahkeme. her zamanki gibi kent merkezindeki kiliseleri gezmek üzere buluştuklarını anlattı. Bu anlattıkları nedeniyle çıkan gülüşmeler hemen mahkeme başkanı tarafından susturuldu. Mr. Hidrobromidin özelliklerini biliyor muydunuz? . Yavaş yavaş ayağa kalkan. yine 1905 nisanında başka bir sefer. Bu bir ahlaksızlıktan da öte. karısını ve kızını terk etmek. daha sonra söyledi mi? .Zehir olduğunu biliyordum. kendisinden yerine getiremeyeceği isteklerde bulunduğunu. .Leicester Meydanı'nda ABC Çayevi'nde bir araya gelmişlerdi.Nasıl tedavi ediyordu? . oğluyla birlikte Cambridge'e giderek yeni işine boşanmış bir erkek olarak başlamaktı. Smart'tan devam etmesi istendi. Lordum. Smart'a karısı Lizzie'nin karşısına kim çıksa birlikte olabileceğini anlatmıştı.Hayır bilmiyordum.Cinsel duyguları bastırıcı olarak kullanıldığını biliyor muydunuz? . Ancak Alfred'in niyeti başkaydı. Mr. o da öyle söyledi. Smart bunun çok iyi bir fırsat olduğunu söylediğini. Karısı farkına varmasın diye hidrobromidi çaya koyduğu şekerin içine karıştırıyordu.Peki ama. Elizabeth Roper'la tanışmış mıydınız? . bu nedenle de kurtuluşu başka erkeklerde aramak zorunda kaldığını anlatmıştı. Smart'a kızı Edith'in kendi çocuğu olmadığından şüphelendiğini açmıştı. Smart'a göre Roper karısının kendini aldattığına inanıyordu. Onun niyeti. bir hastalıktı. De Filippis. Smart sorulan sorulara cevap verirken.
Kişiliğinde en ufak bir leke. Jürinin burada sadece bir kuşku hakkında karar vermek üzere toplanıp toplanmayacağı Lordumun görüşüne kalmaktadır. Sorunun ve cevabın neden olduğu gülüşmeler. Bu adamı tanık iskemlesine oturtacağız ve siz yaralı bir adam. sanığın daha eve varmadığı zamanlar.. onun hakkında ileri sürülenleri doğrulayacak biçimde eğilimler gösterdi mi? . Karşısına "kim çıksa birlikte olacağı" söylenen kadın John Smart'ı baştan çıkarılacak kadar çekici bulmamıştı.Onunla birkaç kere mi karşılaştınız? . burada jürinin önüne götürülecek bir dava olmadığı kanısındayım. anlatacaklarını değerlendirmek de siz jüri üyelerinin görevi olacak. sizden sanığın mahkemeye sunulan kanıtlar nedeniyle daha fazla sıkıntıya sokulmasına izin vermemenizi talep ediyorum. Herhalde bazen Mrs. De Filippis dudaklarını ses çıkarmadan oynattı. Her şeyden önce suç aletinin sanığın elinde bulunmuş olduğu kesinlikle kanıtlanmak zorundadır. kafasını biraz öne eğdi.Evet. Son günlerde yaşadıklarına geleceğim. . Benim erken geldiğim. Alfred Roper'la ilgili her şey. bu nedenle de iddia makamının tanıklığını bile kabul etmişti. açık bir kitabın sayfası kadar . sanığın karısına uyguladığı tedavi sonucunda ortadan kalkmıştı. size son günlerde yaşadıklarının hikâyesini dürüstçe anlatacak bir masumdur. hiç. sadık karısı ve desteği olması gereken kadının hafifmeşrepliğine katlanmak zorunda kalan bir adam. Göreceğiniz adam. Roper tanık sandalyesine oturup kendinden söz edecek. Savunmanın açış konuşması Mr. düzeni bozuk çağımızda talihin bir aile babasına ve ekmek parası peşinde koşan birine vurabileceği en ağır darbeleri yemiş bir adam göreceksiniz: iyi para kazandığı ve sevdiği işini kaybeden.O zamanlarda size -bu soruyu elimden geldiği kadar dikkatle sormaya çalışacağım.Bir iki kere. en küçük bir leke belirtisi bile yoktur. Lordum. talihin darbeleri karşısında eğilmiş bir adamdır. evet. Đkinci olarak bu cinayetin 27 temmuz akşamının başlarında işlendiğini kesinlikle kanıtlanmak zorundadır.Bütün bu günler boyunca Alfred Eighteen Roper dürüst ve çalışkan bir adam olmuştur. Temiz bir mendil alarak ağzını örttü.Şimdi sanığı ve tanıklarımı çağıracağım. böyle bir şeyin tekrarında salonu boşaltacağını bildiren yargıç tarafından susturuldu." Burada Mr. Mr. Mr. sanığı n cinayeti işleme amacı belirtilmemiştir. Onunla ölen kişi arasındaki sorun. Üçüncü olarak." Yargıç Edmondson: "Burada jürinin önüne götürülecek bir dava olmadığını söyleyemem. Kanun suç kanıtlanana kadar sanığın suçsuzluğunun esas olacağını açıkça belirtmiştir. Ama göreceğiniz adam. Birkaç saniye sonra konuşmasına devam etti: . değerli Jüri Üyeleri. Roper'la baş başa kaldığınız da oldu? .Hayır. De Filippis: "Lordum.o zaman bir erkek olarak size. De Filippis amacına varmıştı. Smart aşağılanmış bir adamdı.
kendisine babasından kalan ve içinde ihtiyacı olan altınların bulunduğu değerli para kutusunu unuttuğunu üzülerek fark etti. ozanın dediği gibi amacına bir hayalet gibi yaklaşmak bir yana. Edmunds'taki evden ayrılıp şansını daha uzaklarda denemeyi aklından bile geçirmedi. hepsini de kapsayacak yeni bir hayata adım atmanın planlarını yapmaya başladı. Oğlunu ve bavullarını bir hamala emanet ettikten sonra. Evlendiği kadının. Roper oğluyla birlikte trene binerek Cambridge'e gitmeye. her zamanki gibi masum ve güven dolu bir genç olarak. kendinden genç kardeşlerini bir ağabeyin görev duygusuyla yetiştirdi. günlük işinden dönüşte kendisine rahat bir ev. Roper önce bir erkek. Yaptığı tedavinin en azından olumlu sonuçlar vermeye başladığı bellidir. bir eczane yöneticisi olarak çalışacaktı. Cebinde evin anahtarı olmasına rağmen. Zamanı gelince Mrs. kent yakınındaki Fen Ditton köyünde kalmaya karar verdi. Bu arada masumiyetini çoktan kaybetmiş olan Roper. Bu eser temiz ve lekesizdir. güzel bir dinlenme yeri olacağına inandığı eve yerleşti. kocasının ardından gelecekti. Yaşlı ve sakat annesine bir kadın şefkatiyle baktı. Bu kitapta şifrelenmiş bölümler ya da açılmamış sayfalar yoktur. Yine de kazanacağı kesin bir boşanma davasına başvurmadan. mutluluğunun da sahte olduğunu görmeye başladı. Navarino Caddesi'ndeki Devon Villa'da yaşamaya başladı. açıkça ve basitçe kapının zilini çaldı. kentte kendisi ve ailesinin oturabileceği bir ev bulana kadar. karısının davranışındaki sapıklığın nedenini de bildiğini düşünerek. müstakbel karısını arayıp buldu. geldiğini saklamaya çalışmak bir yana. Öyleyse kitabın ilk bölümlerinden bazılarını okuyalım. . burada da uzmanlığını kullanabileceği bir işte. karısına ve kayınvalidesine veda etti. çünkü karısından ayrılmak yerine. Alfred Roper'ı daha on altı yaşından itibaren ailesinin geçimini sağlamaya. Ne var ki istasyona vardığında. bir insanı öldürmekle suçlanan bu adam. Roper'ın karılık görevlerini unuttuğu.duru ve okunaklıdır. komşular tarafından da dehşetle karşılanan gerçek. değerli Jüri Üyeleri kötü niyetli bir adamın yapacağı gibi kapıyı açmadı. kapıyı çaldı. ablasının yanında. Roper ikinci çocuğunun kendinden olmadığından bile emindi. oğlu ve birkaç bavulla beraber Liverpool Caddesi Đstasyonu'na gitmek üzere arabaya bindi. karısı ve karısının annesiyle birlikte Hackney'de. Artık herkesçe bilinen. sonra da bir kız çocuk doğurdu. Roper bir hafta kadar sonra. böyle bir ev bulunur bulunmaz. Mrs. Babasının zamansız ölümü. hastalık olarak niteleyecek kadar iyi niyetli yaklaştığı bir durumu düzeltmeye çabaladı. Annesi ölene kadar Bury St. Bu kitap hepinizin evinizdeki kadınlara çekinmeden verebileceğiniz bir eserdir. her dürüst erkeğin beklediği gibi bir fazilet abidesi olmamasından dolayı onu kim suçlayabilir? Yine de onunla evlendi. aynı arabayla Navarino Caddesi'ne geri döndü. Önünüzde oturan ve bir adamın toplumumuzda işleyebileceği en ağır suçla. Gençliğinde geçirdiği bunca sıkıntıdan sonra. Londra'ya bir masum olarak geldiğini söylememe kim şaşırır? Londra'da. Hayır. Şimdi 27 temmuz perşembe günü olanlara geliyorum. O kadar ki. kocasından başka erkeklerle para karşılığında ilişki kurduğuydu. onlara destek olmaya zorladı. Söz konusu günün öğle sonrası saatlerinde. Mrs. Çaldığı zile de cevap aldı. Yine Londra'da her erkeğin yapması gerekeni yaptı. Bir ilaç reklam şirketinde yöneticilik önerisi aldığında doğduğu Suffolk'tan çıkıp Londra'ya geldi. Ailesini Londra'nın banliyölerinden alarak Cambridge'in sağlıklı doğa ortamına taşıyacak.
Sonunda. kendi dalgınlığı yüzünden treni kaçıran birinden daha heyecanlı ve gergin değildi. Navarino Caddesi'ndeki eski bir komşunun. iddia makamı adına tanıklık etseydi. Mrs. Florence Fisher duruşma tarihinde yirmi üç yaşındaydı. hiç zaman kaybetmeden toplumumuzun üzerine kara bir gölge düşürebilecek bir sonuca vardılar ve bir kadını öldürmesi en akla yakın kişinin aslında onu koruyacak. Polisin bu olayda uyguladığı yöntemleri ben şahsen anlayamıyorum. sağlam yapılı genç bir kadındı. Kıvırcık kızıl saçları ve mavi gözleriyle uzun boylu. Green buna ek olarak -belki de romantik öykülerden hoşlanan gazetenin isteğini kıramadığından. Đddia makamı kanıt olarak nitelendirilebilecek tek bir gerçek bile sergilemedi. saat ona yirmi kala Cambridge'e vardı ve ablasının Fen Ditton'daki evine gitti. Aynı tanık. yani kocası olacağına karar verdiler. evin hizmetçisi. düşerken kendini korumak için uzattı. ona destek olacak. Bu ayrıntıları. Lizzie Roper'ın ya da annesinin davranışlarını kınasa da bunun anlaşılmamasını sağladı. on üç yaşından beri Mrs. önyargıdan uzaktı. kapıyı açtı ve Mr. Bu sonuca vardılar. Bir kadını gırtlağını keserek korkunç biçimde öldürmekle suçlanan bu adam oğlunun ve onu emanet ettiği hamalın yanına geldiğinde tatsız bir şekilde yere düşen. Roper geliş nedeninin. Roper Kingsland High Street'teki araba durağına kadar yürüdü. Hyde'ın hizmetinde çalışıyordu ve Devon Villa'ya Roper'dan kısa süre önce gelmişti. Savunmanın tanıkları Kuşkusuz savunmanın en önemli tanığı Devon Villa'nın hizmetçisi ve aşçısıydı. evlenmek üzere olduğunu da anlatmıştı. . Mrs. Yaralı elini mendiline sardıktan sonra bir araba bulmak için durağa doğru yürüdü. Bu durumda her sağlağın yapacağı gibi sağ elini öne doğru uzattı. sokak kapısının yavaşça kapandığını duyana kadar sürdü. Evdeki sessizlik. Navarino Caddesi'ndeki Devon Villa'da beklenmedik bir şeyler olduğunu ilk kez 12 ağustos salı günü. Cora Green'in Hyde-Roper evi konusunda Star gazetesine anlattıklarından öğreniyoruz. yalvarma ya da gürültü duymuş mu? Hiçbir şey duymamış. diğer yandan Roper'a karşı besleyebileceği en ufak olumlu duygularını da göstermedi. Bazı kanıtları dışlayıp bazılarını ortaya sürerek Roper'ı modern çağın en korkunç cinayetlerinden birinin suçlusu olarak göstermenin yanına bile yaklaşamadı. ama kanıtlamadılar. Liverpool Caddesi Đstasyonu'na geri döndü.Miss Florence Fisher. Miss Fisher sanık üst kata çıktıktan sonra çığlıklar. eli yaralandı. Green'e göre Florence Fisher sağlıklı ve güçlüydü. Açık ve dürüst bir tutumla tüm gerçeği anlatma gayreti içindeydi. Miss Fisher yirmi dakika kadar sonra.Florence Fisher'in nişanlandığını. onunla konuşmak için ablasının evine gelen polis memurlarından öğrendi. sırtını yaslayacağı kaya gibi sağlam duracak adam. yine bu denli önemli olacaktı. Eve sessizlik hâkimdi. bu korkunç cinayeti işlemiş olabilecek başka birini arama zahmetine girmediler Hayır. Hiçbir yere bakmadılar. Roper'ı kendi evine aldı. Yürürken bir kaldırım taşına takılıp düştü. Mr. para kutusunu almak olduğunu anlattı ve üst kata çıktı. değerli Jüri Üyeleri. Roper'ı sevmiyor idiyse de bunu hiç göstermedi. hayır. çalışmaktan yılmazdı. Söyledikleri açıktı.
Mrs. bu nedenle bir daha karşılaşamayacağımızı söyledi. . Miss Fisher. Mrs. Hyde'ın tek başına kalacağını.Evet. Yani Devon Villa'da kalmaya devam ettiniz. ve Mrs. böyle durumlarda hep yaptığı gibi bebekle kendinin ilgileneceğini. Mrs. . Roper'ın. sadece kısa süre sonra dedi.Mr De Filippis Florence Fisher'a Devon Villa'da ne zamandan beri çalıştığını.. Mrs. Yılbaşında evlenmeyi umduğum için yeni bir iş aramadım. bu nedenle de bir hizmetçiye gerek duymayacağını söyledi. Hyde'ın size söylediklerini anlatmamanız lazım.Ayrılmak istemiyordum.Hayır.. . . şimdi de Kuzey Londra'da Stanford Hill'de Mr. .Mr.Lütfen Lord Cenaplarına hitap edin.Devon Villa'da kalmaya devam ettim. De Filippis Miss Fisher'ı uyarmadan önce uzunca bir süre bekledi.Sanık yanınızda değilken. Mrs. Mrs. ayaklanıp itiraz etmek üzereydi ki savunma avukatı konuşmaya başladı: .Efendim Mr. Hyde'ın dediklerini değil.Evet. trenle gideceklerdi. görevinin ne olduğunu sordu. görmedim. o da bana dedi ki. daha sonra mahkemeye ve jüriye 10 temmuz pazartesi sabahı olanları anlatmasını istedi. Hyde dışında tüm ailenin kuzeye taşınmak üzere olduğunu. Yeni bir işe başlamak üzere Cambridge'e gittiğini. siz ne yaptığınızı anlatmalısınız. Roper'ın kendini iyi hissetmediğini. Lütfen mahkemeye 27 temmuz perşembe günü olanları anlatın. Lordum. Roper ve bebek bir süre sonra onlara katılacaktı.Nişanınızın bozulması nedeniyle evlenmeyeceğiniz. Mrs.Bize Mrs. 27 temmuz günü de oradaydınız? . Hyde Mrs.5 şilin verdi. bana ayın sonundan itibaren işimin sona ereceğini söyledi. Mr.Evden çıkışını gördünüz mü? . Edward'la birlikte. Hyde'ın size söylediklerinin sonucunda ne yaptınız? . Roper öğleden sonra yanıma gelerek 2. Roper. böylece de Mrs. efendim. Summer'ın hizmetinde olduğunuz doğru mu? . Ben de Mrs. . ..O zaman ne yaptınız? . Hyde'la birlikte mutfaktaydım. Ne zaman olduğunu söylemedi.. Hyde'a gidip evde kalmama izin vermesini istedim. Bunun nedenini jüri üyeleri anlamasa da Mr Tate-Memling hemen anladı. Sanık yanınızda mıydı? .
Yanına bebek için süt. Đyiyim. Roper oradaydı. genç kadının yüzü belirgin bir biçimde soldu. . Bu aşamada Mrs.Neyi kastettiğini anladınız mı? .Evet. . .Ekmek dilimleyip tereyağı çıkardım. . o akşam saat beşi biraz geçe Mrs. çaydanlık ve şeker kavanozunu da koydum. . Hyde çıkardı.Kapı çalındı. Roper'ın gırtlağının kesilmesinde kullanılan ekmek bıçağı Miss Fisher'a gösterildi. teşekkür ederim. De Filippis sürahiden ikinci bir bardak su doldurdu. Roper'a siz mi çıkardınız? . Babasından kalmış.Öyleyse Miss Fisher biraz önce size gösterilen. Mutfağa gitti mi? . Lordum.Her zaman koyulduğu çekmeceye mi? . gördüğünüzde de yüzünüzün solmasına neden olan bıçağın. bunları diğer yiyeceklerle birlikte tepsiye koydum. .Evet Lordum.Sonra ne oldu? .Mrs. daha sonra da kurulayıp çekmeceye yerleştirdim. O para kutusuna çok bağlıydı.Beşi geçiyordu.O sırada saat kaçtı. Miss Fisher? .Bıçağı kullandıktan sonra ne yaptınız? Musluğun altına tuttum. Hyde için ekmek dilimlediğiniz bıçak olup olmadığını lütfen Lorduma söyleyin. Mr.. . .Evet. Mrs. o bıçaktı.Ekmeği ekmek bıçağıyla mı kestiniz? .Hayır. Bana gümüş para kutusunu unuttuğunu söyledi.Hayır. Hyde'ın size söylediklerinin sonucunda ne yaptınız? . Bir kutu som açtım. Onsuz gitmeyi istemezdi. . ekmek tahtasıyla birlikte. Tanığa bir bardak su içmek ya da oturmak isteyip istemediğini sordu. Lordum.Hayır.Evet. Kapıyı açtığımda Mr. . Tepsiyi Mrs.
Hyde'ın yaşlı bir kadın olduğunu da biliyordunuz en azından görüyordunuz. Yargıç: "Çocuğun size söylediklerini anlatmamalısınız. annesinin yanına gönderdim. Tepsiyi yukarıya kim götürdü? . Mr.Evet. .Mrs. Edith birkaç kelimeden fazla konuşamıyordu. ama sokak kapısının kapandığını duydum. Roper evden ne zaman ayrıldı? . Lordum. .O gün boyunca onları görmediniz mi? . Hyde'ı görmediğinize şaşırmadınız mı?" Miss Fisher: "Hayır. Kaç yaşındasınız. biraz önce Lorduma Mrs. hatta bazen de öğlene kadar kalkmadıkları çok olurdu. yıkanacak örtüleri almak üzere yemek odasına gittim. . Hyde götürdü. kendi başına aşağıya indi. Yemek odasındayken.Miss Fisher. Çocuğu yukarıya.Yaklaşık on beş ya da yirmi dakika sonra. Mr.Gittiğini sanmıyorum. savunma avukatının görüşüne rağmen davayı jüriye götürmeyi kararlaştırdığını ilk kez o anda anladılar." . Gittiğini görmedim. Akşam saatlerinde hava çok sıcaktı. Lizzie Roper'ı ya da Maria Hyde'ı ne görmüştü ne de seslerini duymuştu. Florence Fisher daha sonra o akşamı ve ertesi sabahı anlattı. söyledim. . dışarı bir iskemle çıkardı ve arka bahçede oturdu. Roper'ın merdivenleri çıktığını duydum. . Roper'ı ve Mrs. çaydanlık. şaşırmadım. Miss Fisher. Lordum.Mrs. annesinin ve anneannesinin nerede olduklarını söylemedi. Sabah saat sekize doğru Edith artık alışılageldiği gibi. süt ve şeker eklediğinizi. Lordum. Mrs. çünkü alışverişe çıkmak zorundaydım. hatta herhalde çay fincanı da koyduğunuzu söylediniz.. Hyde'ın isteği üzerine bir tepsi yemek hazırladığınızı. Florence bodrumdaki mutfakta çocuğun kahvaltısını verdi.Mrs. Daha sonra da hiçbirini görmedim.Gün boyunca hiçbirini görmedim. Hyde'ın kalbinden şikâyetçi olduğunu biliyor muydunuz? Biliyordum. Sabahın geç saatlerine." Mr. Miss Fisher? .Mr. De Filippis: 'Teşekkür ederim. Mahkeme Başkanı Edmondson'un. Belki de mahkemede bulunanlar ve jüri. Mutfağa gidecek zamanı olmadı. Tate-Memling karşı sorularına başladı. Örtüleri mutfağa götürdüm.
anlamadım. . koymaz mısınız? Koymam. Mrs.Söylediklerinizi günlük Đngilizce'yle ifade etseniz daha iyi olacak Mr. evet Lordum.Sadece Mrs.O ne cevap verdi? . söylediklerinizin ne anlama çeldiği konusunda en ufak bir bilgim yok.Ona aramasında yardımcı olabileceğimi söyledim.Öyleyse sorumu tekrar ediyorum.Pekâlâ. Mr De Filippis bir kahkaha olarak da algılanabilecek.Özür dilerim.30'da tutukluyu eve aldığınızda aranızda kayıp para kutusu konusunda bir konuşma geçti mi? . Sorumun çok ciddi olduğunu bilmenizi istiyorum. Tate-Memling'in kıvrak konuşması ve sözleriyle jüri üyeleri içinde eğitimli olanları zavallı bir ev hizmetçisine gülmek umudu geri tepen bir silah oldu. kuşkusuz jürinin bu son söylenenleri iyice değerlendirmesini amaçlıyordu.Buna gerek olmadığını. Tate-Memling. . Hyde'sa altmış yedi yaşındaydı. O zaman "Đşinin başına dönsen iyi olur" dedi ve bana yemek odasının kapısını açtı. Mr. Ne Mr. Tate-Memling'in konuşmaksızın beklediği süre. efendim? . Roper. çayına tepeleme üç kaşık şeker koyduğunu gördüm. Tam yarım dakika bekledikten sonra boğazını temizledi ve devam etti. ölçü merakınızı ekmek ve tereyağından da uzak durmaya kadar vardırıyor musunuz? Mr. siz yirmi üç yaşındasınız. efendim. ben de örtüleri toplayıp yıkamam gerektiğini söyledim. . Mrs. Florence Fisher iddia makamının sözlerinden tekini bile anlamadı. . Öncelikle. . Hyde şeker kullanırdı. çayınızı şekerli mi içersiniz? .. Roper ne de Mrs.Ama ölen kişi. . inlemeye benzer bir ses çıkardı.Yirmi üç yaşındayım. . çayını hep şekerli içerdi. çaylarını şekerli mi içerler? . Çayınıza şeker koyar mısınız. siz çayınıza şeker koymuyorsunuz. yanımda da bir sözlük taşımamı beklemeyin. Roper şeker koyardı. . benim yapılacak işlerim olduğunu tahmin ettiğini söyledi. Tate-Memling'e çevirdi. Miss Fisher.Miss Fisher. Edward ise çay içmezdi.Oh. bomboş bakan gözlerini Mr. değil mi? .Evet. öyle değil mi? Miss Fisher. 27 temmuz saat 17.Devon Villa'da yaşayanlar.
.Bir daha ne zaman açtınız? Bilmiyorum. o yulaf ezmesi yedi. Mrs.Biraz ekmek ve tereyağı yedim.. Çok sıcak bir gündü. Tate-Memling! Mahkeme başkanı.Çocuğa ekmek verdiniz mi? . .Hayır. Önündeki tepsiden şişme yastığı aldı. bahçede. sertçe uyardı. . otururken de duyulur bir nefes verdi.) Miss Fisher sorumu değişik bir biçimde sorayım. Tate-Memling devam etmeden önce ona baktı. hiçbir yerde de bulamadım. Mr.Ekmek bıçağının yerinde olmadığını ne zaman anladınız? .çıkardığı sesin bir aksırık olduğu ve yeni bir mendil gerektireceği çok geçmeden anlaşıldı. . . Hyde'a verdiğinizde saat öğleden sonra beşti. Pazar günü bıçağı aradım. De Filippis şişme yastığı iskemleye yerleştirip üzerine oturdu. . ama mahkeme sizin uyku sorunlarınızla ilgilenmiyor.Ertesi sabah kahvaltıda ekmek ve tereyağı yediniz mi? .Hayır. Bu aşamada Mr. O akşam siz kendiniz bir şeyler yediniz mi? .Ekmek bıçağını bir daha hiç görmedim.Özür dilerim. Evde kimse yoktu ya da ben öyle sanıyordum. Alışverişten döndüğümde. Üzerinde ekmek ve tereyağıyla birlikte diğer şeylerin de bulunduğu tepsiyi Mrs.Hayır.Size ilginç gelebilir Miss Fisher. Daha sonra bıçağı yıkayıp yerine koydum. Tate-Memling dimdikti. ayın 30'u pazar olmalı. hastaydım. gidip yattım. Lordum. biraz da tereyağı aldım. .Lordumdan özür dilerim. Lordum. O gün açmadım. ..Emin değilim. . sessizliğin ortasında yastığı şişirmeye koyuldu.Ekmek bıçağını koyduğunuz çekmeceyi açtınız mı? .28 temmuzda da mı? . hatırlamıyorum.Mr. Miss Fisher. Hiçbir şey yemedim. Herhalde en azından birkaç saat sonra yatmaya gittiniz.Bilmiyorum. Hyde'a ekmek ve tereyağını verirken kendim için de birkaç dilim kestim. (Mr. ekmek bıçağını bir daha ne zaman gördünüz? . Sanırım dışarıda. . Bıçağı polis buldu. . Kendimi iyi hissetmiyordum.
Çok kısa bir süre. aç değildim. yaşamak için ruha da ihtiyacı olduğunu söyler. aramadım. değil mi? 27 temmuz saat beşten sonra bir daha aramamıştınız? . Tabiî onu göremiyordunuz. ee. Siz. Mr. değil mi Miss Fisher? Kendimi iyi hissetmiyordum. Sonra devam etti: . yemek odasına girdiğiniz an ile onun yukarıya çıkışını duymanız arasında ne kadar zaman geçti? . yıkanacak örtüleri aldığınız sırada. değerli Jüri Üyeleri. . Sanıyorsunuz. .Aradan ne kadar zaman geçti. 27 temmuz akşamından 30 temmuza kadar üç gün boyunca boğazından tek bir lokma bile ekmek geçmediğine inanmanızı istiyor. değerli Jüri Üyeleri. sizin de kabul edeceğiniz gibi bir insanın ana besinidir. Söylemek istediğiniz bu. sizler.Ekmek. herhalde bir günden fazla ekmeksiz yaşayabildiğinizi hatırlamazsınız. Sonunda Florence Fisher dakikanın yemek odasına girmesi ile Roper'ın merdivenden çıkışını duyduğu zamana göre çok daha uzun olduğunu söyledi. . . Lorduma teşekkür ederim.Ama daha önce bıçağı aramamıştınız.Lordumun bağışlamasına sığınarak Miss Fisher -ve jürinin yararına. tutuklu neredeydi? Sanırım. . .Bir dakikadan daha kısaydı.Çok gerekiyorsa.Yemek odasında. Kutsal Kitap bize insanın tek başına ekmekle yaşayamayacağını.Ne kadar kısa bir süre Miss Fisher? Bir dakika? Yarım dakika? On beş saniye? Bilemiyorum. Oysa Miss Fisher sizden ekmek yemeden üç gün geçirdiğine.bir dakika sessiz kalmamızı isteyebilir miyim? Böylelikle bir dakikanın ne kadar uzun bir zaman olduğu anlaşılacaktır. Bir dakikalık bir sessizlik oldu. Tate-Memling anlamlı bir şekilde sustu.Yukarı çıktığını duydum. . holde. ama sanırım yarısından uzundu. Yarısından da fazla mıydı? .Hayır. böylelikle de insan vücudunun varlığını devam ettirebilmek için sadece ekmekle yetinebileceğini anlatır..
Miss Fisher? . James Wood çağrıldı.. Mr. Lordum.Treni kaçırdığı için biraz canı sıkkındı. evi temizlemekti.Devon Villa'nın ikinci katına ilk çıkmanız 4 ağustos cumaydı. Sağ elinde bir sargı vardı. Yokluğu bir saatten daha fazla sürdü.Liverpool Caddesi'nden Hackney'ye gidip dönecek birisi için bir buçuk saatin fazla uzun olduğunu düşünmediniz mi? Bana kalırsa.Evet.Beyaz renkli bir kumaş.Evet.. Biraz gergin göründüğünü söyleyebilirim.Ve yemek pişirmek ve bebeğe bakmak.Sargı mı. . Araba bulabilmek için uzun süre yürümesi gerektiğini söyledi.Ama işe alınma nedenlerinizden biri de evi temizlemekti. gidip aldıktan sonra hemen döneceğini anlatmıştı. Edmondson'un sessizlik uyarısında bulunmasını gerektirecek kadar yüksek değildi.Yedi gün boyunca neden üst kata çıkıp etrafı temizlemediniz? Hepsinin Cambridge'e gittiğini düşünüyordum. değil mi? . Daha sonra tanık bölümüne Bow'da Globe Sokağı'nda oturan ve Büyük Doğu Demiryollarında hamal olarak çalışan Mr. döndü. Karşı sorgulamada Mr. Elbiselerinde dikkatinizi çeken bir şey var mıydı? Hatırladığım kadarıyla elbisesinde daha öncekine göre bir değişiklik yoktu. yoksa bir mendil mi? .. .Onu tekrar gördüğünüzde. Mr. De Filippis: "Döndü mü?" . Elbisesinde bir leke yok muydu? Elbisesinde şimdi hatırlayabileceğim hiçbir değişiklik yoktu. öyle değil mi? . Adam ona 3 şilin vermişti. Tate-Memling söze girdi: . Mahkemede yeniden bir gülüşme olduysa da çıkan ses Mr.Evet. Belki de bir buçuk saat.Sizin Devon Villa'da bulunmanızın nedeni. Şimdi tutuklu olarak gördüğü adam yanına yaklaşmış ve beş altı yaşlarında bir erkek çocukla birkaç parça eşyasına göz kulak olmasını istemişti. nasıldı? . 27 temmuz perşembe günü öğleden sonra saat beşe beş kala Liverpool Caddesi Đstasyonu’nda bulunduğunu söyledi. . Evde önemli bir şeyini unuttuğunu. . Wood. değil mi. . bu sürede yürüyerek de gidip gelebilirdi. itiraz ediyorum! .
"Saçlarına kır düşmeye başlamıştı.Đtiraz kabul edildi. Mr. Alfred Roper tanık bölmesine alındı.Lordum. bu da onun hasta bir adam gibi görünmesine neden olan solukluğunu daha da artırıyordu. lütfen devam edin. Çok uzundu (burada hatırlatılması gereken. neredeyse çatlaktı. Fitzroy'un çok kısa boylu olduğudur) ve sıska denecek kadar zayıftı. Tate-Memling. başı da çenesini ceketinin yakasına değdirecek kadar eğikti. Mr. Kor gibi ateşli gözlerinin çevresinde siyah halkalar vardı. Liverpool Caddesi Đstasyonu ile Navarino Caddesi arasındaki mesafe konusunda söylediklerinin hatırlanacağından emindi. .Mr. daha sonra kendi izlenimlerini yazdı ve Alfred Roper'ın ayrıntılı bir tanımını yaptı: "Olduğundan daha yaşlı görünen bir adamdı" diye yazıyordu. Aldığı bütün uyanlara rağmen. görünüşüyle davayı hiç de olumlu . O kendinden memnun yerine otururken. Roper'ın atletik yeteneklerini tahmin etmenin davamızla nasıl bir ilgisi var? . şakaklarındaki saçlar da dökülerek büyük ve kırışık alnını ortaya çıkarmıştı. De Filippis öfkeyle ayağa kalkmıştı. omuzları öne eğik. Mr. Mr. Çıkık elmacık kengerinin altında gölgeli derin çukurlar vardı. dudakları o denli titriyordu ki. iddia makamının son sözleri kayıtlardan silinecek. Eğer soracak başka bir sorunuz varsa." Şimdi burada. On beşinci bölüm Alfred Roper'ın mahkemesi (devam) Duruşmaya katılan. yürürken kamburu çıkıyordu. bütün duruşma boyunca da orada bulunan bir gazeteci. O üzüntülü dudaklardan ve kaba görünüşünden suçlu bir ses ve iyi telaffuz edilmiş kelimeler beklerken. yaşlı bir kadının viyaklamasına benzer bir köylü konuşması duyduk. sesi herkesi şaşırtacak kadar tiz. Elbisesi siyahtı. sürekli olarak asabi bir hareketle ağzını büzmek zorunda kalıyordu. Roper'ın kendi en büyük düşmanı olduğunu. Ağzı kararlı bir ifade taşımıyordu. Tate-Memling'in tanığa soracak başka sorusu yoktu. Howard de Filippis'in sorularını cevaplandırmaya başladığında. iddia makamı böyle bir değerlendirme yapabilmek için hangi özelliğe ya da bilgiye sahiptir? O mesafeyi kendi yürümüş müdür? Jüriye söz konusu mesafenin ne kadar olduğunu bile söyleyemeyeceğini sanıyorum. Robert Fitzroy. Mr. Ve lütfen dayanaksız hesaplamalardan ve çok hoşlandığınız belli olan konuşma tarzınızdan da vazgeçin.
.Neden? . Çenesi göğsüne indi.Ona ne kadar veriyordunuz? . Mr.Neden uzun sürebilir diye düşündünüz? .Hiç karınızı öldürmeye çalıştınız mı? . ama onun bıraktığı izlenim. Avukatı ona evliliği ve yaşam tarzı hakkında sorular sordu. .Hayır. Mr De Filippis sorularına devam etti: Eve girerken neden cebinizdeki anahtarı .Fazla vermemeye dikkat ediyordum. karısının ölümü ve tutuklanma koşulları tüm yaşama gücünü almıştı. Derin bir nefes aldığı duyuldu. . Karınıza hidrobromid vermenizdeki maksadınızı Lorduma anlatır mısınız? Nemfomani adlı bir hastalığa yakalanmıştı. Bu oldukça iyiydi. Halkın gözünde bu adam.Eve geri döndüğünüzde. Zehirli maddeler defterine imza attım. Öte yandan kendisinden özellikle istenenilenin dışında en ufak bir bilgi kırıntısı vermeye de istekli görünmedi. öyle değil mi? .Para kutusunu nerede bıraktığımı hatırlamıyordum. Hidrobromid aşırı cinsel isteği bastırır. Mahkeme başkanına bir kez bile unvanıyla hitap etmedi. Hidrobromid konusuna gelindiğinde. . Hidrobromid buldunuz. Karınıza hidrobromid verdiniz mi? .Uzun sürebilir diye düşündüm. Roper yine tek heceli cevaplara döndü. beş kelimelik bir cümle yapmayı başarmıştı. . Yarım kilo şekere on ölçü katıyordum. karşı konulamaz bir sıkıcılık oldu. arabacıya beklemesini söylediniz mi? .etkilemediğini söylemek kolaydır. tek hecelik cevaplar aldı. Roper biraz daha gevezeleşti.Çayına attığı şekere karıştırdım. birkaç kez sesini yükseltmesi istendi. De Filippis müvekkilini 27 temmuzda Devon Villa'dan ayrılışından önceki günlere götürdüğünde. cevaplarını kafası önüne eğik mırıldandı.Satın aldım. Belki de yaşadığı hayat. hiçbir kadının çıldırmadan ya da kurtuluşu başka erkeklerde aramadan birlikte yaşayamayacağı birisiydi.ayır.
Karıma para kutumun yerini bilip bilmediğini sordum. Takımın ceplerini karıştırdım. Hayatınızın bir bölümünü arkanızda mı bırakıyordunuz? . . Masanın üzerindeki tepside yiyecek bir şeyler ve çay vardı.Hayır.Evet.Evet. Karım gecelikliydi.kullanmadığınızı Lorduma anlatır mısınız? . Yukarıda ne yaptınız? . Yukarıda ne yaptınız? Roper burada söz konusu olanın hayali olduğunu nihayet anladı.Anahtarım yoktu.Evet. .Üst kata çıktım.Başka yerleri aradınız mı? Şifoniyerin çekmecelerine baktım. ama yatağında değildi. Onlarla konuştunuz mu? . ama para kutumu bulamadım. ama dolapta karımın Cambridge'e getireceği bir takım vardı. Bir daha oraya dönmeyi düşünmüyordum. yarım dakika? . yani karımla paylaştığım odaya. kızım Edith ve annesi de.Đkinci katta karımın yatak odasına girdim. Eğer suçlu olduğuna karar verilirse. kendine çekidüzen verdi. önce şapkalığın çekmecesine baktım. büyük bir olasılıkla idam cezasına çarptırılacak.Sizi Miss Florence Fisher eve aldı.Evet. Her zaman kullanılan bir deyimle. Elbiselerimin çoğu bavulumdaydı. Karım oradaydı. . Ne yaptınız? . Saat kösteğime takılı olması gerektiğini söyledi. Doğruca üst kata mı çıktınız? . Holdeki şapkalık mı? . Anahtarımı evde bırakmıştım.Bu ne kadar sürdü.Daha sonra yukarı çıktınız? . cezası da bugün ya da yarından üç hafta sonra yerine getirilecekti. . Hatırladığım kadarıyla karım treni kaçıracağımı .
. . Onun açıklamasına karşı çıkmak istediğinizi sanmıyorum. Tate-Memling bütün ağırlığı hidrobromidin zehirli özelliklerine vermeye çalıştı. öyle değil mi? Sanırım öyle.Hiç mutfağa gidip çekmeceden ekmek bıçağını aldınız mı? . Sadece karınızın kullandığı bir şeye öldürücü dozun iki katını kattınız. Tate-Memling Alfred Roper'a karşı sorularını sormaya başladı.Forest Sokağı'nda oynak bir kaldırım taşına takılıp tökezlendim. . . Bir araba tutup oğlumun beklediği Liverpool Caddesi Đstasyonu'na gittim. . tam odadan çıkarken o sabah para kutumu şöminenin üzerine koyduğumu hatırladım.söyledi. Pond'un da öyle dediğini duydunuz. Yoldayken bir şey oldu mu? .On beş dakika.Beş ölçü öldürücü dozdur. ama elim sıyrıldı. Sanığı büyük zahmetlerle evliliğinin ilk yıllarına. . değil mi? .Evde ne kadar kaldınız? . Duruşmaya ara verildi.Tabiî ki hayır.Evet. gitmedim. Edith'in kendi çocuğu olmadığına inanmasına ve John Smart'a açıklamalarına götürmeye çalışırken o da tek kelimeli cevaplardan fazlasını elde edemedi. ama yarım kilo şekere karıştırarak. Hidrobromid alımı ve tedavisine gelip Roper'a kimyasalın özelliklerini nereden bildiğini sorduğunda Roper hiç tereddüt etmeden Supreme Remedy Company'de çalışırken hidrobromidin özelliklerini okuduğunu söyledi. öyle değil mi? Burada Roper ilk asabiyet belirtilerini gösterdi ve cevap verdi.Dr.Mahkemeye sadece karınızın kullandığı şekerin saklandığı kavanoza on ölçü koyduğunuzu söylediniz. Kutuyu gerçekten de orada buldum ve evden çıktım. onunla aynı görüşte misiniz? . Beş ölçü öldürücü olur dediğinde. Mr.Sekeri bir kenara bırakın. Kingsland High Street'teki araba durağına doğru gittiniz.Hayır. Sıyrık kanamaya başlayınca elime mendilimi sardım. Karınızı öldürdünüz mü? . . Onlarla bir kez daha vedalaştım. belki de biraz daha fazla. dördüncü gün Mr.Tabiî ki hayır. Düşerken ellerimi öne doğru uzattım.Evet. Mutfağa gittiniz mi? .
Ben öyle söylemedim.Size yatak odanıza girdiğinizde karınızı yalnız ve uyur bulduğunuzu söylüyorum. Orada bulamayınca da üst kata çıktım. ilaç etkisiyle derin uykuya dalmış. .Öyleyse.Miss Fisher sizi içeri aldıktan sonra yemek odasına mı gitti? .Vücudunuzu yatak örtüsüyle korumanıza rağmen sağ elinizin ve ceketinizin sağ kolunun kanlanmasını engelleyemediniz değil mi? . .Para kutusuyla birlikte belki.Kan elimdeki sıyrıktan geldi. . . yatakta da değildi. . 27 temmuz günü saat beş buçukta Devon Villa'ya döndüğünüzde neden ön kapı anahtarınızı kullanmadınız? Anahtar üzerimde değildi.Sanırım. hidrobromidin uyuşturucu etkisiyle günün o saatinde daha önce de görüldüğü gibi uykuda olduğunu söylüyorum. Uyumuyordu. .Nerede olduğunu bilmiyorum. Pond'dan da uzman olduğunuzu mu söylemek istiyorsunuz? .Onu hazır bir kurban. . .. . yalnız ve savunmasız bir kurban olarak mı gördünüz? . zehirli maddeler konusunda Dr.Almadım..Hayır.Nereye gittiğini bilmiyorum.Hayır. . konu açıklığa kavuştu. . . yatakta. Şapkalığın çekmecesini açıp para kutumu aradım.Miss Fisher yemek odasına geçince siz de mutfağa girip ekmek bıçağını aldınız? .Size karınızın yatakta ve uykuda olduğunu. . Kesmedim. Evde bırakmıştım.. gırtlağını bir kulağından diğerine kestiğinizde çığlık atamadı.O kadar derin uykudaydı ki.Uykuda değildi. ama. hatta hareket bile edemedi.
Davanın sadece bir kuşkuya dayandığını görerek meslektaşımın davanın düşmesini isteyeceğini ummuştum. toplumumuzun üyeleri eski değerler konusunda o kadar aldırmaz olmuşlar demektir ki.kararınızı savunmanın. -tüm sorumluluğuyla size ait olacak. De Filippis burnunu sümkürdü. Karınızı seviyor muydunuz? . cevaplarını da değiştirmedi. sadece ve sadece kanıtlara dayandırmanız gerektiğidir. cinayet aletim almak için evdeki hizmetçiyi her zamanki görev yerinden uzaklaştırması mümkün müdür? Burada bir amaç olarak öne sürülen karmakarışık kuşkuları dikkatle dinledim. Size hatırlatmak istediğim. karısını öldürmek sıradan bir olay sayılmalıdır. Bir adamın güpegündüz. kurbanını önceden ilaçla uyutmaz. kıskançlık ve belki de tutkunun etkisinde kalmışsa. genellikle çılgınlar tarafından işlenir. Savunmamın sizleri "suçsuz" kararına yönelteceğim biliyorum. Böyle biri para kutusu ya da anahtarını unutmak gibi ayrıntıları planlamaz. bu koşullarda kesinlikle ulaşacağı bir özgürlüğe kavuşur. Dinleyici sıralarından. Tate-Memling'in sorusundan değil. böyle bir adam ya görev ve sorumluluk dolu bir hayata razı olur ya da yasal yollara başvurarak. Đki çeşit cinayet vardır: amaçsız olanlar ve bir amaca varmak için gerçekleştirilenler. Đddia makamı henüz Ceza Yasamızın temeli olan ve suçsuzluğu esas alan görüşü bozacak bir kanıt getirememiştir. Böyle bir cinayeti işlemeyi haklı çıkaracak ruh haliyle ilgili tek bir kanıt bile var mıdır? Đddia makamı Roper'ın karısını tehdit ettiğini duyduğunu söyleyen tanıklar getirmiş midir? Ölen . iki başka kadın ve küçük bir çocuğun da bulunduğu bir evde böyle bir cinayet işlemesi mümkün müdür? Kendine ait anahtarı olan bir adamın. Saygıdeğer jüri üyeleri. cinayet aletini bulmayı rastlantılara bırakması. Şimdi savunmayı dinleyecek olmanızdan sonra. artık sevmiyordum. Mr. bu davaya gösterdiğiniz devamlı ilgi nedeniyle sizlere teşekkür ediyorum. Tate-Memling birkaç kez Roper'ı evde geçirdiği on beş dakika hakkında sorguladıysa da Roper yumuşamadı.Değerli Jüri Üyeleri. Hayır. Savunmanın kapanış konuşması . evin diğer bütün yaşayanlarının başka yerlerde bulunmasını sağlamaz. bu cinayette amaç nedir? Bir adam karısını sadece onu artık sevmediği için öldürür.sizlere soruyorum. geriye sadece bir tane bırakmıştı. Eğer bu doğruysa. lekeyi bir mendille saklamakla yetinmesi mümkün müdür? Böyle bir cinayeti planlayan bir adamın. biraz su içti.Mr. Amaçsız cinayetler. davanın düşmediğine pişman değilim.Hayır. Mr. Eğer gerçekten de mutsuzluğu dayanılmaz ölçülere varmış. Teiniz mendillerinden beşini kullanmış. kapıyı çalarak bir başkasına açtırması mümkün müdür? Ya da elinde kan lekesi varken elini ya da ceketinin kolunu yıkamaması. toplumumuzun bazı alanları o kadar üzüntü verici hale gelmiş. En son vurgun iddia makamının sanığa duygusal olduğu apaçık bir soru sormasıyla yaşandı. bir adamın ani bir şiddet hareketiyle karısını öldürdüğü çok örnek vardır. Roper'ın cevabından sonra hayret sesleri yükseldi. iddia makamının konuşmalarına ya da mahkeme başkanının uzmanca yapacağı özete değil.
Eğer karşınızda duran adamın 27 temmuz akşamı Elizabeth Roper'ı öldürdüğü konusunda. Roper'ın kesin ölüm saatinin bilinmediğini. Grantham'ın elinin kanlı olduğunu gördüğü kişinin o akşam Liverpool Caddesi'ne götürdüğü bir başkası değil de Mr. Alfred Roper'ın basit açıklamalarını dinleyen herkesin söyleyebileceği tek bir şey var. hiçbir zaman da öğrenilemeyeceğini hatırlatmak isterim. Roper'ın sağ elinde bir sargı gördü. cinayetten onun suçlu olması gerektiğini söylüyor. teşhis koyduğu bir hastalığı tedaviyi üstlenmekle yanlış yapıp yapmadığı karan bize ait değildir. Mr. Her iki saati de belirleyebilecek tıbbî ya da başka bir kanıtımız yok. iddia makamı. Bunun dışında. Liverpool Caddesi'nde hamallık yapan Mr. hangi elinin kanlı olduğunu ya da müşterisinin yüzünü hatırlayamadı. kabul edilebilir bir kuşku dışında eminseniz. Wood. iddia makamının müvekkilime karşı getirdiği tek suçlama. sayısı oldukça fazla olabilecek öteki adamlara. Tek açıklama. Mr. Alfred Roper tarafından dile getirilen. Bunu unutmayın. yıllar boyu. Grantham'ın Liverpool Caddesi'ne götürdüğü adamın elinde kan olmuş olabilir. Ama bizlerin. Hayır. Kan değil. önünüze konan kanıtları kendiniz değerlendirerek. Öteki adamlara." Saygıdeğer Jüri Üyeleri. o zaman hem görevinizin hem de mutluluğunuzun. Ama herhangi bir dünyevî güçten çok daha büyük bir gücün yol göstermesiyle. sanığı cinayetten yargılıyor olmanızdır. çok daha cömert ve çok daha bağışlayıcıdır. bunca yıllık bir acıdan sonra söylediği tek şey bu oldu: "Artık onu sevmiyordum. Zaten bulunamadılar. Roper olduğuna inanmanız için ortada hiçbir dayanak yok. buraya dikkat edin. Onları hesaba katmamak gerekir. o zaman bir koca. Burada cehalet ve tedbirsizlik kanıtları var gibi görünse de cinayet kanıtı yoktur. Müşterisinin elinde kan olduğunu söyleyebilmesine rağmen. belki de ertesi gün gerçekleşti. Grantham müşterisini hatırlamıyordu. Ölüm belki 27 temmuz akşamı. Üstelik. bu ruh haliyle. ama unutmayın. Benim görebildiğim kadarıyla iddia makamının müvekkilime karşı çıkardığı tek şey. Alfred Roper'ın. Kan değil. Onu bu mahkemedeki insanlar içinde teşhis edemedi. Kan görmedi. şimdi ise dul bir adam olması. saygıdeğer Jüri Üyeleri.kadının ölümünden önce sanığın ona karşı giriştiği tek bir şiddet hareketi olmuş mudur? Bütün bunların cevabı hayır. hayır ve yine hayır. . Mr. kalbiniz sızlasa da onu suçlu bulun ve darağacına gönderin. sayın Jüri Üyeleri. Đddia makamının öne sürdüğü noktalardan hareket ederek bu adamı asamayacağınızı söylüyorum. Onun yaptığı. "Onu artık sevmiyordum. karısının ölümünden sorumlu olmadığını söylemekten geçtiğini belirtmek zorundayım. hiçbir zaman da aranmadılar." Bir tıp adamı olmadığı halde. Mrs. hatta sanıkla evlendikten sonra bile zavallı kadının hayatına giren o birçok adama aldırmayın. O. iddia makamının bu adamın oluşunu kanıtladığını vicdanınızda ve mantığınızda kabul etmiyorsanız. gözlerinizi yaşartabilecek sözlerdir. onun Liverpool Caddesi Đstasyonu'na ikinci gelişinde elinde bir sargı olduğudur. burada bulunma nedeninizin Alfred Roper'a dayanaksız teşhisler koymak ve tıp doktorlarının görevini üstlenmekten değil. karısı öldürülen bir kocaydı. Size kuvvetle hatırlatmak zorunda olduğum nokta. "Hayır" dedi Alfred Roper. karısını mahkemeye sürükleyip kendini ondan ve çocuklarından ayıran adamın yaptıklarından çok daha iyi. hayat konusunda deneyimli olan sizlerin bile trajik bulabileceği. Mr.
yapıldığına inanmaktır. jürinin karar verebilmesi için önemlidir. onunla birlikte yaşamaya devam etmeyi düşünebilir miydi? Yine de cinayet amacının kanıtlanması şart değildir.Değerli Jüri Üyeleri. Hizmetçinin yemek odasına girebilmesi için. gülünç diyebileceğim bir girişimde bulunuldu. karısının zehirlenerek öleceğini umduğu. Bu girişim Lordumun bilgeliği karşısında başarısız oldu. erkek delisi. sanığın bir komplo kurduğu. ama mutlaka gerekli değildir. Bunu da başarmak için de hatırlayacaksınız. Bu kuşku değil. Ekmek bıçağının bulunduğu yeri kesinlikle bildiğinden gidip bıçağı almanın bir buçuk dakika değil. Bu davada kuşku yok. karısını 27 temmuz öğleden sonra uyuttuğu. sizi bu davanın jüriye havale edilecek bir dava olmadığına inandırmak için. ahlaksız. Liverpool Caddesi Đstasyonu'na ilk gittiğinde para kutusunu bilerek evde bıraktığında en ufak bir kuşku yok. amacı ne olursa olsun başka bir kişinin böyle bir cinayeti işleyecek imkânı ve bilgisi olmasının mümkün ya da ihtimal dahilinde olup olmadığını sormak isterim. on beş saniyelik bir iş olacağını hesaplamıştı.Đddia makamının kapanış konuşması . Miss Fisher'ı uzaklaştırarak karısını öldüreceği aleti kimseye görünmeden aldığı da kuşku . Sanığın karısını. korkunç cinayeti gerçekleştirmek için kullanacağı bıçağı almak için Miss Fisher'ı bilerek başka bir odaya göndermesi gibi kanıtların sağlamlığından şüphelenebilir mi? Aklı başında herhangi bir insan sanığın karısına uzun süredir zehir vermesine zavallı kadının rahatsızlığını dindirmekten daha ileri bir açıklamada bulunmaz mı? Bunlar kuşku mudur? Kuşku sözcüğünün açıklamalarından biri de saygıdeğer Jüri Üyeleri. kadının doğal hayatının sonuna kadar ilaçla uyuşturmayı tasarladığını kabul edebilir miyiz? Böyle yapmadan. bütün bunları bir tek sanık biliyordu. Elizabeth Roper gerçekte ne olursa olsun kocasının gözüne -üzülerek kaba deyimler kullanmak zorunda kalıyorum-şehvet düşkünü. bir kanıtı olmadan kötü ya da yanlış bir şeyin yapılmasına. Size tek söyleyebileceğim. Bu açıklama burada geçerli olamaz. isteyerek hidrobromidle doldurulmuş çayını içtikten sonraki saatlerde ilacın etkisinde kalarak sık sık uykuya daldığını tahmin edebilir miydi? Onu tek başına ve uykuda bulacağına güvenebilir miydi? Ölen kadının annesinin tam da o saatte torununu yanına alarak kızının uykusunun bölünmemesine çalıştığını düşünebilir miydi? Değerli Jüri Üyeleri. Önünüzdeki gerçeklere bakan herhangi dürüst bir insan sanığın elindeki kanın varlığı. Roper'ın. ama ben onlardan değilim. ekmek bıçağının nerede saklandığını bilebilir miydi? Mrs. onun için alışılmış olmadığına inanabileceğimiz bir nezaketle kapıyı açtı. Bir amacın kanıtlanması. tatmin edilemez cinsel arzuyla dolu bir kadın olarak görünüyordu. Savunma "kuşku" sözcüğüyle gereğinden fazla oynadı Değerli Jüri Üyeleri. Size her evli erkeğin karısını öldürmek için yeterli nedeni olduğunu söyleyecek şakacılar çıkabilir. Bu koşullara tekrar göz atmaya başlamadan önce size. Karısına aylar boyunca zehirli bir madde verdiği. Elizabeth Roper'ın çevresindeki bütün insanların içinde kocası kadar ondan kurtulmak isteyebilecek bir başkası bulunmadığıdır. ekmek bıçağını aldığını görmemesi için hizmetçiyi yemek odasına gönderdi. Bir rastlantı sonucu o sırada eve gelecek bir ziyaretçi. özellikle de bunun gibi cinayeti çevreleyen koşulların son derece farklı olduğu durumlarda. sizden belirgin bir amaç olmamasına fazla önem vermemenizi istiyorum.
Cinayet amacının olmadığı konusunda çok şey söylendi. Benim görevim. ama belki de Đngiliz ceza mahkemeleri kayıtlarında uzun yıllardır görülen en önemli davalardan birinde görevli olduğunuzu duymaktan memnun olursunuz. ne var ki daha önce olanları ustalıkla toparladı. Çok değişik bir biçimde öldürüldü. ama bir kadının uykusunda.götürmüyor. sanığın cinayet amacının kanıtlanamamış olmasının onun suçsuzluğu anlamına gelmeyeceğini kabul etmek gerekir. Büyük bir ciddiyetle. Onun görüşü. eğer bu kanıtlar sizi sanığın bu cinayeti işlediğine inandıracak kadar güçlüyse. Şimdiye kadar birçok cinayet davasına girdim. bu dünyaya bir daha uyanamadan. Bunun sizler için bir ödül olduğunu söyleyemem. her iki taraftan da olabilecek en uygun biçimde. çünkü cinayetin kesin olarak ne zaman işlendiğini bilmiyoruz. Birdenbire hareketler yapmaya koyulmadı. Hiçbirimiz insan düşüncesini ya da duygusunu. en şiddetli cinayetlerden birçoğunun normal bir insanın kabul edebileceği ya da anlayacağı amaçlara dayanmadığını biliyorsunuz. o zaman sanık dava konusu cinayeti işlemedi. O talihsiz kadının öldürülmüş olduğu konusunda en ufak bir kuşku yok. Uzun ve dolambaçlı cümleler de kurmadı. soğukkanlılık ve kararlılıkla öldürüldü. davanın gelişmesine dikkat etmediğini. şimdi önünüzde olan kanıtlara dayanmanızı istiyorum. insan yüreğinin derinliklerini bilemeyiz. böyle davalarda bir insanın böyle korkunç bir cinayet işlemesi için nasıl bir amacı olması gerektiğini bulmanın yeterli görülemeyeceğini söylemektir. ama onu cezalandıracak hiçbir kanıt bulunmadığıdır. uyukladığını sananlar. O zavallı kadın uykusunda. kanıtlara. diye düşündüm. Jürinin görevlendirilmesi Davayı özetleme zamanı geldiğinde. Bir insanı kısa sürede öldürmeyi iyi bilen biri tarafından öldürüldüğü de belli. Sanığın anlattığı ya da onun adına anlatılanlara inanırsanız. kuşkularının yersiz olduğunu gördüler. Sizden kuşkulara değil. Bu davayı sonuçlandırırken kanıtlardan yararlanmak zorundasınız. iddia makamı da böyle bir amacın varlığını göstermedi. hiçbir direniş göstermeden. Geçmişteki olaylardan. Hareketsizliği kayboldu. büyük bir güç ve ustalık isteyen tek bir darbeyle. Mr. Đngiliz Barosu'nun en değerli gelenekleri yaraşır şekilde yürütüldü. o zaman onu mahkûm etmeniz gerekir. büyük bir güçle kullanıldığı belli bir silahla öldürüldüğü böyle bir davaya ilk kez tanık oluyorum. Sanığa karşı bir kanıt kırıntısı bile yok. Bu nedenle. Bu dava. Bütün bunlar kanıt. iddia makamı ve savunmanın imalarıyla kanıtlar arasındaki çizgiyi uzmanlıkla çizdi. denetleyemeyiz. acele etmeden jüriyi görevlendirme konuşmasına başladı: uzun çabalarınızın artık sonuna yaklaştığınızı söylebilmekten ve sizi kutlayabilmekten çok mutluyum. De Filippis savunmasını gayet ustaca ve uzmanca yürüttü. sanığın "suçsuz" kararını hak etmediği. Bu cinayetin 27 temmuz perşembe öğleden sonra beş buçukla 28 temmuz öğle saatleri arasında herhangi bir an işlenmiş olabileceğini unutmamanız gerekir. Mahkeme Başkanı Edmondson'da gözle görülür bir değişiklik oldu. . değerli Jüri üyeleri.
Elini sarmıştır. Benim kanıma göre. boşluklar kaldığını düşünüyorsanız. Burada önemli olan niyeti değil. Şimdi sizden çekilmenizi ve kararınızı düşünmenizi isteyeceğim. Benim görüşlerime uygun hareket etmek zorunda değilsiniz. Eğer Miss Fisher'ın yemek odası kapısının açılması konusunda anlattıklarına benden fazla önem vermiyorsanız. Bütün bunları kabul etmemek için yeterli nedeniniz yoktur. Kanıtlara bakarak. Mrs.Bu davada iddia makamının en büyük güçlüğü. Kararınızı düşünürken bunu aklınızdan çıkarmamanız gerekir. kanıtların kimsenin aklında en ufak bir kuşku bırakmayacak kadar güçlü olmadıkları sürece. Eğer iddia makamı sanık hakkındaki iddiasını kanıtlayabildiyse. sanık hakkında "suçsuz" kararı vermeniz gerektiğini hatırlatmaktır. Bunun yanı sıra bu kadar korkunç bir cinayetten sonra elinde ve ceketinin kolunda kan olan bir adamın kanı gizlemek için eline bir mendil sarmak yerine elini yıkayıp yıkamayacağını da düşünmek zorundasınız. Yine zaman konusunda. sanığı kullanıldığı kesin olan cinayet aletiyle bağdaştıracak hiçbir dayanağınız yok demektir. talihsiz karısına zehirli bir maddeyle tedavi uyguladığı konusunda en küçük bir kuşkunun olmamasıdır. Elizabeth Roper'ın 27 temmuz öğleden sonra öldürüldüğüne. Hepimiz gibi o da karısının bir seferde yarım kilo şeker yiyemeyeceğini biliyordu. o gece ya da ertesi sabah öldürüldüğünden fazla inanamayacağımızı söylemek zorundayım. önemli kuşkular olsa da iddia makamı sanığın suçu işlediğini kanıtlayamamıştır. Bu maddeyi kullanırken amacı daha az kötü bir sonuç elde etmek. diğer taraftan. Sanığın 27 temmuz öğleden sonra mutfaktaki bıçağı aldığı yönündeki kanıtlar. Her iki taraf da uzman olmayan birinin hidrobromid tedavisi uygulaması üzerinde uzunca bir müddet durdu. . gırtlağının kesilmesinden ölmüştür. eğer bu iddiasını kanıtlamadığını ve ne kadar küçük ve önemsiz olursa olsun. ne var ki bir adamı böylesi bir cinayetten suçlu bulmadan önce her birimizin çok dikkatli olması gerekir. Kanıtları değerlendiren hukukçu ve jürilerin bir sanığı mahkûm etmeden önce son derece dikkatli olmaları gerekir. Roper hidrobromid zehirlenmesinden değil. olmayabilir de. Bu nedenle benim görevim. Gecikmiştir. vardığı sonuçtur. Sanık karşısında en temel kanıt. Her iki tarafın sunduğu kanıtları aklınızda ve vicdanınızda dikkatle tartın. herhangi birinin aynı bıçağı 28 temmuzda aynı yerden aldığına dair kanıtlardan daha kesin değildir. On ölçünün öldürücü doz olduğunu. karısının aşırı isteklerini önlemek olabilir ya da olmayabilir. sanığın karısının kullanacağını bildiği yarım kilo şekere on ölçü hidrobromid kattığını kendi söylediği gerçeğini de unutmanız gerekir. zaman konusudur. Bir kaldırım taşına takılarak düşmüştür. sanığın Devon Villa'dan Liverpool Caddesi'ne ikinci kez gitmek için harcadığı zamanı da dikkatle düşünmeniz gerekir. Katillerin adalet önüne çıkarılması ve gerektiği gibi cezalandırılması için yasanın gereklerini yerine getirmem ne kadar önemliyse. karısını korkunç bir biçimde öldürmekle suçlanan birinin. Su andaki durumun size sanığı suçlu ilan edecek kadar kanıt vermediğine inanıyorum. sanık hakkında ne kadar düşmanca duygular besleseniz de sanığın kaçabileceği tek boşluk kalmadığı sürece onun hakkında "suçlu" kararına varmamanız gerektiğini hatırlatmam da şarttır. Burada da geçen süreyi yeniden düşünmeli ve bu durumdaki bir insanın. Bu maddeyi kullanarak karısını öldürmek istemiş olabilir. kararınız "suçlu" olacaktır. Bu da sadece ve sadece sizin görevinizdir. elinde bıçakla mutfaktan çıkmak ve yolda Miss Fisher'a rastlamak tehlikesine atılıp atılmayacağını değerlendirmelisiniz. değerli Jüri Üyeleri. siz jüri üyelerine. kararınız "suçsuz" olmalıdır. Miss Fisher'ın mutfaktan bilerek uzaklaştırıldığını düşünmüyorsanız.
Đki buçuk saat boyunca içeride kaldılar Sonuca varmaları kolay olmadı. geçim kaynağı olarak oda kiralamaya çalıştı. kararlarını tartışarak aldılar Savcılık memuru: "Değerli Jüri Üyeleri. Bütün duruşmalar süresince gösterdiğiniz dikkate teşekkür ederim. tabiî. Roper karısının yasal vârisi olarak Devon Villaya sahip olmuştu. Elizabeth Roper'ı taammüden öldürmekten suçlu mu. anlaştık." .35'te çekildi. yasanın yaşlı olanın daha önce öldüğünü kabul etmesi sonucunda.Jüri üyeleriyle ilgilenecek iki görevli yemin ettikten sonra jüri 14." Mr. Herhangi bir işe girip para kazanmadığı için. Ne var ki kiracı bulamadı.Değerli Jüri Üyeleri. De Filippis: "Lordumdan sanığın beraatini talep ediyorum. . oğluyla birlikte Devon Villaya yerleşti. sizi burada bu kadar uzun tutarak hepinizi çok rahatsız ettik. Bu davaya ayırdığınız zamanın ve çabanın karşılığında." Savcılık memuru: "Sanık bölümündeki tutuklu. kararınız konusunda anlaştınız mı?" Jüri sözcüsü: "Evet. On altıncı bölüm Alfred Roper'ın mahkemesi (sonuç) Roper Cambridge'e dönmekte ya da isterse Devon Villaya yerleşmekte özgürdü." Savcılık memuru: "Bu hepinizin kararı mı?" Jüri sözcüsü: "Evet. Đki kişinin çevrelerinde ölüm anlarını görecek kimse olmadan ya da ölüm zamanlarını belirtecek kanıtlar bırakmadan ölmeleri durumunda. sizleri bundan sonraki on yıl süresince jüri hizmetinden muaf tutuyorum. suçsuz mu? Jüri sözcüsü: "Suçsuz kararına vardık." Mahkeme başkanı: "Evet. kısa sürede komşularının belirgin düşmanlığıyla karşı karşıya kaldı.
on altı olan yaşını iki yıl büyüterek orduya yazıldı. gördükten sonra da hayatta kalan tek kişiydi. Kendi kendine beslenebilmesi uzak bir olasılıktır. Edith saat sekiz sıralarında kendi başına aşağıya indiğinde ona kahvaltısını veren Florence Fisher olmuştu. Yüzyılın ilk senelerinde anneler süt konusunda dikkatliydi. Bir kez bile kızının başına gelenleri bildiğini belirtir en ufak bir sözcük etmedi. Çocuğun hiçbir fotoğrafı bulunamadı. adını bile anmadı. Oğlunun ölümünden sonra Roper kiraladığı küçük evden çıktı. sadece yürümeyi değil. Yani çok az şey biliniyor. Edward 1915 yılında. Sadece ve on iki aylık olduğu unutulmamalıdır. Çoğu onun suçlu olduğuna inanıyordu. bu taciz yaşamı boyu. "Eddy" ve "Flo" (Florence anlamında) diyebildiği anlaşılmaktadır. Camları birkaç kez kırıldı. ağırlığı da on iki buçuk kiloydu. elini yıkar. Londra polisi kayıtlarına göre ağzında on beş diş vardı. işveren kim olduğunu öğrenince de kovuldu. Boyu altmış iki santim. gözleri maviydi. sağlıklı ve güçlüydü. mavi flanel bir elbisenin üzerine mavi-beyaz çizgili bir önlük giymişti. Ablarının kocası. Roper on beş yıl sonra ölünceye kadar bu işte çalıştı. . Polisin kızı konusunda onu da yoğun bir biçimde sorgulamasını yasal taciz olarak adlandırdı. Onu tanıyanların tanımlarına göre dolgundu. Sokakta yürürken çocuklar arkasından alay etti. Florence'ın söylediğine inanmak gerekirse. saçlarında da kırmızı bir kurdele vardı. Thomas Leeming ona acıdı ve dükkânlarından birinde iş verdi. ancak ölümü Büyük Savaş'ın son günlerinde 1918 sonbaharında Argonne'da buldu. merdiven inip çıkmayı da beceriyordu. ekmek verilmemişti. On dört aylık bir bebekti. Kızın kaybolduğunu.Herkes kim olduğunu biliyordu. "Mama". Sütün verem mikrobu taşıdığını biliniyordu. Florence Fisher onu son gören. açık tenli ve yuvarlak yüzü de John Smart'ın iddia ettiğinin tersine. Belki de diğerleri gibi o da kızın kaderi hakkında bilgisizdi. Florence Fisher çocuğun dünyayla olan son bağıydı. Florence Fisher çocuğun konuşamadığını söylemesine karşın. O günlerin en sevilen içeceği kakaoydu belki de Edith son kahvaltısında kakao içmişti. Eline fincan içindekini içebilecek güçteydi. Lizzie'nin cesedinin bulunduğu günlerde kızın da bulunması için büyük araştırmalar yapıldığını tabiî biliyordu. Bir süre sonra oğluyla birlikte Cambridge'e yerleşti. Yedi yıl sonra ağır bir böbrek hastalığından öldü Karısının öldürülmesini izleyen yirmi yıl boyunca. kent dışında Fen Ditton köyünde ablasının ve eniştesinin yanına yerleşti. Bir yaz akşamı ön bahçedeyken. Sonsuza dek kaybolduğu gün. Florence onu yedirir. Shacklewell'de bir şirkette iş bulup çalışmaya başladı. Zamanla korkuları yavaş yavaş azaldı. 28 temmuz 1905'te. O kahvaltıda yulaf ezmesi vardı. hatta Cambridge'e taşındıktan sonra da aralıklarla devam etti. Alfred Roper'a hiç benzemediğini gösteriyordu. Bütün bilinenler bunlar. elmacık kemiğinin hemen üzerinde oldukça geniş bir leke vardı. Vücudunda herhangi bir yara izi yoktu ama sol gözünün altında. büyük bir olasılıkla hiç fotoğrafı çekilmemişti. bir adam havalı tüfeğiyle ona ateş etti. Saçları sarı. onların anne babaları da olayı görmezlikten geldi. adını taşıyan ama kendi çocuğu olarak kabul etmediği kızının başına gelenleri araştırmak bir yana.
hele tırmanan altmış iki santim boyunda biri. Belki de o küçücük. bir yaşını biraz aşkın çocuğun merdivenlerden tırmanmasını. onu nerede bulacağını bilmektedir. Belki de ara sıra evden uzaklaşmaktan hoşlanıyordu. alışverişe çıkmak zorundaydı. cesetlerin soğuk ve katı olduğunu anlayınca. cesedine ne olduğu sorusuna geliyoruz. alışveriş de ona bir çeşit kaçış gibi geliyordu. Annesini görmemekle birlikte. Kuşkusuz bu arada Florence. Yakınlardaki bakkal her gün siparişleri kapıya getiriyordu. Tekrar merdivenlerden inip Florence'ı aradığını düşünelim. iki saat süreyle ev dışında kaldığıydı. O gün nereye gittiğini kimse bilmiyor. Zavallı Florence! Edith'i yukarıya. Eğer Edith'in annesi ve anneannesine doğru gitmekte olduğunu düşünüp rahatladıysa. beklediği yardım gelmeyince ağlamaya da başlamış olması muhtemeldir. Çocuğun annesi kaskatı ve soğuk cesedi yatakta. Evde başka kimse yoktur. Wells Sokağındaki pazar ya da dükkân ve mağazaların bulunduğu Mare Sokağı olabilir. kendini çekmesi. kendini iyi hissetmiyordu. Odaya girince cesetleri gördü mü? Eğer gördüyse. Florence alışverişe gitmek için evden çıktığında. sıcak nedeniyle sadece günlük alışveriş yapmak gerekiyordu. Onu suçlayabilir miyiz? Hava sıcaktı. aynı gayreti gösteren yetişkin bir insanın elli beşer santimlik basamaklardan çıkmak zorunda olduğunu söylemek zorunda kalırız. Devon Villa'daki tek canlı Edith'tir. bunun uyku olmadığını. bu nedenle Florence'ın neden oraya gitmek zorunda kaldığı bilinmemektedir. merdivenlerin dibinde durmuş. annesinin yanına gönderdi. Bu nedenle Edith'in merdivenlerin tepesine varmadan. Belki de holde. Gitmiş olabileceği yerler London Fields'ın hemen güneyindeki Broadway Pazarı. uykudan çok değişik bir şey olduğunu hissedip korktu mu? Her yere sıçramış kan lekelerinin farkına vardı mı? Yatağa yaklaşıp annesinin kesik boynuna dokundu mu? Bilmiyoruz. Cambridge'de olduğundan kuşku yoktur. evden ayrılmış. avını arayan bir sapığın onu kaçırmış olması mümkün değil mi? Yine de dönüp dolaşıp. minicik cesedi alıp uzaklarda bir yerlere saklamış olamaz mı? Ya da çılgın bir adamın ya da kadının. Kingsland High Street'te Sainsbury'nin bir Şubesi vardı. Onun yokluğunda neler oldu? Edith o sabah yanlarına geldiğinde. Böyle bir adamın tırmanırken ellerini de kullanması. Devon Villa'da da buz kutusu kullanılmıyordu. duraklaması. O günlerde buzdolapları yoktu. hatta "anne anne" diye bağırmasını gözlerimizin önüne getirebiliriz. Bir karşılaştırma yapabilmek için. tekrar tırmanması gerekecektir. Ne de olsa odaları temizlemek. birçok tanığın da doğruladığı gibi. ayrılırken de o sıcak günlerde sık sık yaptığı gibi.tuvalete götürür (dışarıda bir tuvalet vardı) ya da oturağına oturturdu. Edith'in Florence'ı aramak için aralık kapıdan çıktığını. Roper'ın. On beş kilodan az. O iki katı çıkmak güç bir iştir. kapıyı aralık bırakmıştı. anneannesi de yerdebinin durduğu anda düştüğü şekildedir. Yaptığı kaza sonucunda dehşete kapılan arabacı. çevrede kimsenin olmamasından da yararlanarak. her basamağın yirmi dört santim olduğunu düşünürsek. tek bilinen. küçük kızın basamakları tırmanmasını izlemişti. bir arabanın altında kalarak öldüğünü düşünün. onu kim suçlayabilir? Saat onda alışverişe çıktı. Ona flanel elbisesini ve çizgili önlüğünü giydiren de Florence'tı. Lizzie ve Maria'nın uzunca bir süreden beri ölü olmaları gerekir. bu nedenle yetişmiş bir erkek ya da kadın cesedinden çok daha rahat . Üstelik hep yapacak başka işleri olduğu bir sırada. küçücük bir cesetti. Lizzie Roper ve Maria Hyde'ın odalarında olduklarını düşünerek.
Katil cesedi gömmüş olabilir. Mrs. "o benim kızım değil. Edith'le birlikte aynı okul sıralarını paylaştıklarına yemin edebilecek kişilerle görüştüler. bu isteği de reddetti. bu nedenle de Edith olma iddiasını ortaya attığını söyledi. Edith'in katilinin böyle bir yere serbestçe girebilmesini gerektirir. Margaret Smith bir kişinin kendisine Lobard Caddesi'ndeki bir bankada Edith olduğunu kanıtlayacak bir kişiye verilmek üzere yüz pound'luk bir miras bulunduğunu anlattığını. Yıllar boyunca. Alfred Roper'dan genç kızla görüşerek gerçekten de Edith Roper olup olmadığını teşhis etmesi istendi. Toprak sert ve kuruydu. Adı Margaret Smith'ti ve Hampstead'de bir ailenin yanında hizmetçi olarak çalışıyordu. Edith'in ağabeyi Edward Birinci Dünya Savaşı'nın son haftalarında Argonne'da ölünce. Catchpole yanındaki kızın Edith olduğunu iddia ediyor. kızı 1905 yılında gezginci bir tüccardan 27 pound 2 şilin 6 peni karşılığında satın aldığını söylüyordu. belirli olaylardan sonra bir dizi çocuk. Aynı günlerde. Yanındaki kız kesinlikle kendi çocuğuydu. Yazının yayımlanmasından sonra yaşanan ilginç olaylardan birisinde. Edith olduğu söylenen genç kızların fotoğrafları basıldı. bir şey bulunamadı. yanında on yaşlarında bir kızla King's Lynn'den gelip Cambridge Polis Karakolu'nun kapısına dayanan Mrs. Maria Hyde'ın ölümünü. geniş alanları tarayıp yeni kazılmış yerler arandı. Sonunda bitti. Lizzie Roper cinayetini. bundan sonra kalkması da düşünülemez. onu Chelsea'deki stüdyosu yakınlarında sokakta bulan eksantrik bir ressam tarafından yetiştirilmişti. 1922 yılında Roper Davası'na dayanarak yazılan bir romanın yayımlanmasına kadar kesildi. Hackney Polis Karakolu'na gelen on beş yaşlarında bir kız da Edith olduğunu iddia etti. diğer bütün sözde Edith'lerde olduğu gibi. Kuşku çekecek hiçbir şey görülmedi. ama bu çözüm. aynı zamanda da tüm Roper Davası'nı. Navarino Caddesi. Mrs. ocak. Eğer gömmüşse. Edinburgh. ne var ki Alfred. Yine de bir yerlerde saklanmış olması gerekir. Roper'ın beraatini ve Edith'in kayboluşunu tekrar canlandırdı. Tüm iddialar. Catchpole'dan söz etmek gerekir. Küçük çocuğun kaybolmasının üzerindeki esrar perdesi kalkmadı. daha önce hiç kazılmadığı açıkça belliydi. Daha sonraları. Açıkta kalan. Çevrede fırını olan birçok işyeri vardı.kurtulunabilecek bir şeydi. For Pity's Sake adlı romanın yazarı Venetia Adams'tı. Richmond Caddesi ve Mare Sokağı üzerinde ya da çevresinde yaşayan kimse 28 temmuz ya da sonrasında Edith'i görmemişti. Kitap en çok satanlar listesine giremese de yeni bir Edith dalgasına neden oldu. Catchpole'un son iki yılını özel bir tımarhanede geçirdiği anlaşıldı. Hava. bir Cambridge gazetesinde yayımlanan duygu yüklü yazı. Edith olduğunu iddia edenlerin sayısı hiçbir zaman azalmadı. Edith'in cesedinin Devon Villa'da olması mümkün değildir." Ülke çapındaki gazetelerden ikisi konuya sarılıp Roper davasını tekrar ön sayfalara çıkardı. Tahmin . şömine ya da kazan yakılamayacak kadar sıcaktı. Kitabın Pity adlı çocuk kahramanı annesinin kıskanç bir âşığın elinde can verdiğini gördükten sonra evden kaçmış. Penzance ve Belfast gibi uzak köşelerden bile Edith olduğunu iddia eden kızların hikâyeleri yayımlandı. çünkü orda polis tüm bahçeyi bir metre kazmıştı. Bir gazeteciye "Hiç ilgilenmiyorum" demişti. genç ya da daha sonraları yaşlı kadın Edith Roper olduğu iddiasıyla ortaya çıktı.
yaklaşık on sekiz yaşındaydı. Kırklı yıllarda. Edith Roper elli iki yıl önceki o yaz gününde. Diğerinin doğal anne ve babası vardı. bazı kişilerin yeni iddialarla ortaya çıkmalarıdır. om det var Aarsagen . Đçlerinden biri melezdi. Alfred ölmeden önce vasiyetnamesini hazırlamamıştı. Robinson'ın oğluyla evlendirilmek amacıyla yetiştirildiğini iddia etti. üstelik bir tanesi de Edith'in olması gerekenden yedi-sekiz yaş daha büyüktü. Donald Mockridge Moreton-in-Marsh. hiçbiri kimliğini kanıtlayacak en ufak bir bilgi veremedi. Tek olasılık. at da han blev ffdt. 1905 yılında Robinson adlı bir kişi tarafından Navarino Caddesi'nden kaçırıldığını. Mrs. annesini aramak için merdivenleri tırmanmaya çalışırken son görülen çocuk olması ihtimali son derece zayıftır. bu satırların yazarının yazmakta olduğu Roper duruşması kayıtlarının bir kitap halinde yayımlanmasıyla birlikte. da de ffrsogte at hale ham i Land fra Kejserinde Frederick.edileceği gibi. blev hans Skulder flaaet i Stykker of Lægerne. birkaç yüz pound'luk varlığı kardeşleri arasında paylaştırıldı. Det hedder sig. Yine de ortaya çıkacak olanların. her ikisi de hayattaydı ve kızlarının iddiasını kesin bir dille reddettiler. 1957 On yedinci bölüm 11 kasım 1918 Her i Morgenavisen var der nyt om. ortaya iki yeni Edith daha çıktı. Hiçbiri bir kanıt kırıntısı bile getiremedi. at Kejseren var stuk-ket af til Holland. adam ve karısı tarafından Middlesbrough'da. Roper'a olan ilgi azaldığında. Alfred Roper 1925'te Fen Ditton'da ölünce. Edith olduğunu iddia edenlerden hiçbiri kimliğini kanıtlayamadı. Edith Robinson adlı bir kadın News of the World dergisine bir makale göndererek. yeni Edith'ler çıkmadı. Ondan sonra ortaya yeni Edith çıkmadı. On beş yıldır Harold Robinson'la evliydi ve ona dört erkek çocuk doğurmuştu. bir daha gelmemek üzere ortadan kayboldu. Mrs. o dönemdeki Edith'ler daha yaşlıydı. Robinson son Edith oldu. I den senere Tid harjeg undret mig over. Daha sonra. Burada da amacın para olduğu sanılmaktadır. bundan sonra da çıkmayacağını düşünmek yerinde olacaktır. Robinson iki hafta sonra geri adım attı ve bütün her şeyin bir şakadan ibaret olduğunu açıkladı.
cesur ve sağ olduğu. bilmiyorum. dergjorde. Son zamanlarda bütün kötülüğünün bundan kaynaklanıp kaynaklanmadığını merak ediyorum. geçen hafta Avusturyalıların barış imzaladıktan sonra her şeyin sakin olduğu Đtalyan cephesi demektir. yaptığı . Samimi bir ev sohbetinde bu fikrimi anlattığımda sevgili kocamın da dediği gibi. kendi kendime soruyorum. bütün bunları belki de sadece bir kadın olduğum ve pek fazla bir şey bilmediğim için söylüyor olabilirim. karnınızda taşıyıp doğurduğunuz o çocuğun kan kaybederek ölmek üzere olduğudur Yüzbaşı Perry'nin mektubunu alana kadar bunu fazla düşünmemiştim. ama Stockholm'de iyi bir doktorum vardı ve bana her gün kollarını nasıl çalıştıracağımı göstermişti. yatmaya gitmeden önce de Marie'nin ertesi sabah uyandığında görmemesi için. Đmparatoriçe Fredika'ya doğum yaptırırken kayserin omzunu parçalamışlar. onların acı çektiği. Anlatılan hikâyeye göre. Bir düşmanla buluşup savaşı sona erdirmenin ayrıntılarını görüşmek istesem. Tamamen Đngilizleşse de onu hiç Jack olarak düşünemiyorum. gerçeği bilmek isterim. evini içeriye. at han hadede Kvinder. barış şartlarını görüşmek için. Ama Rasmus geçen sefer. kötü havalar da dışarıda. Neden bir tren vagonunda. annesini suçladığı için kadınlardan. şimdi bile bazen kuşkulanıyorum. Her akşam bebek evinin üzerinde çalışıyor. Knud'un iyi bir Samiriyeli olmaktan söz ettiği için onun Filistin'de bir yerlerde olduğunu sandığında yanılmıştı. Rasmus nerede olduğunu bildiğini iddia ediyor. iyi olduğundan eminim. Knud şimdi iyidir. Eğer Rasmus haklıysa. for-di han gav sin Moder og Meend Skylden for. gerçek olabilir mi? Mogens'in bir dakika önce iyi. om det var det. ilk çocuğumu düşünüyorum. yemek odasına taşıyor. hesabı başkasının ödeyeceğinden eminim. Asıl dayanılmaz olan. özellikle de hesabı bir başkası ödeyecekse. bir annenin okumasının en zor olduğu bölümde onun hiç acı çekmeden öldüğünü söylediği mektubunu. O gülünç bebek evinden söz ederken. Fransa'da bir yerlerde bir tren vagonunda bir araya geliyorlar. onu muayene edip bir tüfeği ateşleyip ateşleyemeyeceğine baktıklarında. Göreceğiz. hiçbir şey bulamadılar! Son zamanlarda sık sık Mogens'in çocukluğunu. atölyesinde çalışamayacağı kadar soğuduğundan. güzel bir çocuktu. Mogens'in kolu düzeldi. kafamdan geçenleri yazmak hep yararlı oluyor. Çocuklarınızın ölümüne dayanabilirsiniz. kardeşinden çok farklıydı. iyi. Bunun hakkında yazmak bana iyi geliyor. çünkü dün gelen mektupta Knud'un şifreli bir kelimesi vardı. at de havde beskadiget ham. tüfeğini düşmana doğrulttuğu ya da karşı mevzilere saldırdığı bir an sonra da uykuya daldığı doğru olabilir mi? Ben. "Marie'nin pencereleri için aradığın Venedik camını buldum sanırım" diye yazıyordu. Nerede olduğu konusunda en ufak bir fikrim bile olmamasına rağmen. Müttefikler. Her akşam. bunu Fransız yemekleri ve şampanyası bulabileceğim (Paris'te çok var) gerçekten görkemli bir Fransız otelinde yapardım. Bu sabahki gazeteler kayserin Hollanda'ya kaçtığını yazıyor. belki de bunun için yazıyorum. Dün komutanından aldığım mektubu yeniden okudum 'Tüfekçi Jack" Westerby'nin ne kadar kahraman bir asker olduğunu.til hans Ond-skab. onu sakat bıraktıkları için de erkeklerden acaba bunun için mi nefret ediyor? Mogens doğarken kolu biraz bükülmüştü. Her neyse.
evin bir kopyasından çok hayaline benzeyen bir oyuncağın karşısında korkuya kapılabileceğini anlamak istemiyor. Swanny kadar duygulu değil. 10 şubat 1919 Bu sabah Marie'ye bebek evini verdiğimizde konuşamadı. En ufak bir kıskançlık ya da üzüntü belirtisi göstermedi. Daha önce bu konuda hiçbir şey yazmadım. bu kadar görkemli. biraz iyi davranmasını. onun adına ben de üzüldüm. Dönüp kollarıma atıldı.oyuncağı büyük bir titizlikle tekrar atölyeye götürüyor. Bir gün bir şey sormak için atölyeye gittim. . yüzü sarardı. eve sığdılar. onu öpüyordu. gelip görmesi için Swanny'yi çağırdı. bence Far'ın bu evi neden kendisi için yapmadığını merak ediyor olmalıydı.verdiği tek cevap "Ya ben?" oluyor. değdirmek için parmağını uzattı. Rasmus elinde planya bir tahta düzeltiyordu. ben olsaydım. minderlerle tabloları yerlerinden çıkarıp tekrar yerleştirdi. Başlangıçta bebek evine dokunmaktan bile korktu. ama bu kadar mutsuz olmasına dayanamıyorum. merak ederdim. Beni görmesine fırsat vermeden sessizce oradan ayrıldım. Benim için durum değişik. Bebek evinin bütün kapılarını açtı. Rasmus da siyah elbiseli ve aslına çok benzeyen kahverengi sakalıyla. yanaklarından aşağı gözyaşları akıyordu. Joking apart (bu deyimi çok sevdiğim Đngilizce yazdım: "şaka bir yana") Mogens'in ölümünden sonra bebek eviyle uğraşması öyle sanıyorum ki sağlığını kurtardı. Rasmus gerçekten acı çekiyordu. dondu kaldı. Swanny'nin gözlerinde kıskançlık yok. sanki eli yanmış gibi hemen geri çekti. Oysa ben buna alıştım. Oğlunu kaybettiği için kim ona iyi davranacak? Daha sonra da "Çocuklar acıdan ne anlar?" diyor. üzülmüştü.Ya ben? Bana bir öpücük yok mu? Bilmek isterdim doğrusu. Beş dakika sonra Rasmus'un kucağında. Tabiî Swanny evi yapılırken görmüştü. Ben ağlamam. daha sonra da ağlamadım. Marie'ye karşı iyiliğin ta kendisi gibiydi. Swanny. Bebek evi için biraz büyük ama olsun. neden bilmem. Mor ve Far olmaları gerek. sessizleşti.olduğunu. o güzel yüzüne bir üzüntü bulutu yerleşti. haberi ilk aldığımda ağlamadım. benim üzerimde gaz mavisi muslin elbisemi harika bir kopyası. sonra yavaş yavaş cesaretlendi. ciddileşti. bunu kim yaptı? Onun daha çok küçük -bugün sekiz oldu. Mogens'in ölümü onu sanki olgunlaştırdı. sanıyorum o nedenle de evin ne kadar mükemmel olduğunu uzun zamandan beri görmez oldum. 9 mayıs 1919 . Doğum günü hediyesi olarak kızkardeşi için iki bebek yapmıştı. Marie kısa zamanda kendine geldi. Rasmus'a Swanny'ye karşı özellikle iyi davranmasını söyledim -değişiklik olsun diye. ağlayacak sandım. Kendine engel olamadı. böyle bir hediyenin. hatta başından beri düşüncesini saçma buldum.
ve Mrs. Sonra herkes Versailles'da olup bitenlerden bahsetmeye başladı. Durmadan yaşadıklarımızı bir daha yaşamamamız için Almanları yakıp yıkmamız gerektiğini söyledi. "Çocuk istemiyorum. . Söylediğine göre o frâulein'ların ya da matmazellerin yanına yaklaşmasına bile izin vermemişler. Evlenmek için genç olmak gerekmez. dün akşam herkesten fazla Alman düşmanı görünmesiydi. bütün ordusunun lağvedilmesi. Hansine'ye sadık kalmışa benziyor. Housman'la birlikteydik. Eğer her şeyin kırk yaşında bittiğini sanıyorsa. Ne yapalım. Öyle sanıyorum ki.eşlik etti. oysa artık dul değil. Ne demek istediğimi anladı. bacağımın büyük bölümü gözüküyordu. daha kırkıma girmedim! 3 ağustos 1919 Günlüğüme Cropper'ın dönüşüyle ilgili hiçbir şey yazmadığımı fark ettim. Mrs. ve Mrs. Cline ellerini çırparak kocasına -çok fazla içmişti. Housman. Mr. ne var ki savaş sırasında insanlar sokakta hâlâ onun ardından bağırıyorlardı. biri de duvarının üzerine kırmızı boyayla "Saçlarında hâlâ Đngiliz Tommy'lerin kanı var" yazmış. Đlginç olanı. Kocasıyla adları Mr. Housman'ın ağabeyinin dul eşi de yanımızdaydı. Cline. pek bir şey bilmiyor demektir. Bu insanları hiç anlayamayacağım. kayserin de yakalanarak idam edilmesi gerektiğini söyledi. her zamanki gibi yakıldı hiç şüphesiz savaşı siperde savaşmak yerine savaş tutsağı olarak geçirdiği için. evlenmeden önce kırkına girecek. Sadece eskiden çok korktuğu Rasmus'a karşı biraz terbiyeli. Yine de "Çocuklardan bıktım" dediğini duyunca şaşırdım. ." Hansine benden birkaç ay daha büyük. Sanki isteyip istememekle ilgiliymiş gibi. Cline'ın büyükdedesi yüz yıl önce buraya göçen bir Alman. Artık bana saygı göstermeye bile çalışmıyor. Mrs. Cropper demiryollarındaki işine dönüp iyi para kazanmaya başladı. Evinin camını kırdılar. "Neden yarın değil? Herhalde gençleşmeyi beklemiyorsun.Bu evlilikten ne beklediğine bağlı. artık korkacak pek fazla bir şey olmadığını düşünüyor. Döneli iki ay oldu.Dün akşam yemeğinde Mr. o yanımızda değilken söyledi). bu ad da Almanca Klein'dan geliyor. Cline Almanya'nın elinden tüm denizaşırı topraklarının alınması. Her neyse. dedi." Güldüm. "Neden gelecek şubat?" dedim. Mr. Almanların barış koşullarını çok ağır bulduklarını duyunca kahkahalarla güldüğünü anlattı. Ben istiridye beyazı ve gül rengi Çin ipeği karışımı ince tül elbisemi giydim. dedim. üstelik düğün gününü de belirlediler. daha kocasının cesedi mezarında soğumadan evlendi (bunu Mrs. üstelik evliliği Hansine'den bile çok istiyor. Şimdiye kadar giydiğim en kısa elbise.
Oturduğu yer Leyton. aşk yaşadığı için Hansine'ye karşı acımasız davranıyorum? Bunu yazmak için oldukça gayret göstermem gerekti. Çavuş E. söylenen bir söz gibi uçup gitmiyor. güvenliğe taşımıştı. beklemeden çavuşa bir mektup yazar ve hemen gelmesini isterdim ama artık genç değilim ve düşüncelerin üzerinden bir gece geçmesinin değerini öğrendim. ama görebildiğim kadarıyla basit bir biri için oldukça iyi yazılmış bir mektup.Neden? diye sordum. Tarih 1 temmuz 1916'ydı. Mektubun amacı da buydu. Bu gerçekten de ilginç. -bu nedenle onu düşünmeye başladım. Eskiden.bunun çocuğum Mogens'in kullandığı gizli dil gibi olduğunu bilmek. demek ki Duke şanslı. ilk konuştuğum dil -hâlâ Dickens'larımı Danca okuyorum.1 ekim 1919 Mogens'i iki siper arasından alıp taşıyan adamın mektubunu üçüncü kez okudum. dürüstlük kâğıt üzerinde de olsa güç. ama Rasmus her zamanki mantıksızlığı ve anlayışsızlığıyla "Elinden gelen yeterli değildi" dedi. çünkü Đngilizler günlüğümü istedikleri kadar şömineye tutsunlar. Başlangıçta ben de bir aşk evliliği yaşayacağımı sanmıştım. Dürüst olmak kolay değil. ama evlilik hızlı bir düş kırıklığı ve uzun. buradan fazla uzak değil. bana herhangi bir başkasından çok daha yakın olan. Gerekirse bir hafta bekleyebilir. H.Mogens ve Knud limon suyuna batırılan kalemle yazılanların okunabilmesi için kâğıdın ısıtılması gerektiğini öğretmişlerdi. "Bir gece uyu ve duygularına yarın sabah yeniden bak" dedim kendi kendime. Danca yazmak. benim olan. ben hiç âşık olmadığım için mi. Yazıldığında. . Tabiî Đngilizce'yi henüz yeterince değerlendiremiyorum. Elinden geleni yaptığını söyledim. yine de tek bir kelime bile okuyamayacaklar. Çavuş. subayın cesedini bulmadan önce beş yaralıyı Đngiliz mevzilerinin gerisine. âşık Cropper'ın Hansine'ye yazdıklarından çok farklı.Mogens hakkında bildiklerini anlatmak için kendini eve davet ettirdi. gençliğimde olsa. Taşıdıklarından biri de Mogens'miş. yavaş bir iniş oldu. . Duke yaptıklarının karşılığında Victoria Nişanı ile ödüllendirildi. Evlilik bir aşk hikâyesi olabilir. Mektubu gösterdiğimde Rasmus "Onu görmek istemiyorum" dedi. o zaman başka olurdu. gerçekten de saygıdeğer kadınların aşk evliliği yaşamaları gerekir. 15 kasım 1919 Merak ediyorum. Benimki bundan da gizli. Victoria Nişanı alanlardan çoğu savaştan dönemedi. o çavuş subaylardan birini aramaya çıkmıştı. Jack'in hayatını kurtarmış olsaydı. Tekrar okuyabiliyor ve acısını yeniden duyuyorsun. Örneğin.
" Daha sonra da "Bu küçük hanımla oturup ağabeyi hakkında konuştuk. Gözleri ama düz gri değil. Önce siyah elbisemi çıkarmamanın daha doğru olacağını düşündüm. daha uygun ve daha seçkin görünüyor. Pirinç çaydanlığı alarak çayı kendim hazırladım. Koyu renk takım elbise. Zavallı küçük Swanny Alman kızamığına yakalandı. Ben kendime ait olduğum gibi o da sadece kendine ait birisi. "Madam. Cline gibilerine. "Başka bir dünyada. savaşın bittiğine inandığını.Bu nedenle hiçbir tehlikeyle karşılaşmadan. Bana Victoria Nişanınızı göstermeyecek misiniz? Düşünün bir kere. Onları yıllardır tanısam da." Swanny'yi odasına gönderdim. Cropper'dan bile daha yakışıklıydı. Ona doğru yürüyüp elimi uzattım. şaşırdım. getirmemiş. Savaş bitti. Onu neden üniformalı bekliyordum bilmiyorum. Emily çay tepsisini getirdi. başka kimseye değil. kapı çalındığında o açtı. Mogens için yas elbisesi giymememe rağmen. 30 kasım 1919 Çavuş Duke bugün beni görmeye geldi. Swanny hâlâ kızamık nedeniyle evde. neden bilmem. gözlerinin ne renk olduğunu söyleyemem. erken geldi. Bana "madam" dedi. çok daha yaşlı bir hanımla karşılaşmayı bekliyormuş. Tek mücevher olarak da kelebekli broşumu taktım. Daha sonra kendi kendime ne yapmakta olduğumu sordum. Westerby demelisiniz. Bana baktığı için onu bağışlamamı istedi. sert ve çok yüksek yakalıklı bir gömlek giyip siyah kravat takmıştı. Hiç takmıyormuş. sonra bana yine "Madam" dedi. yine de onun uşak ruhlu biri olmadığını hissettim. ama onunkileri gördüm. Cropper ya da en azından bir beyefendi olan Mr. minicik kıvılcım dolu. Benimkiler kadar renkli değiller! Onun gözlerinin rengini daha konuşmaya başlamadan bile önce fark ettim. . başka bir zamanda ya da düşte yaşasaydım.bir özlem duygusuyla dolduğumu buraya yazabilirim. ama anlaşılan Almanların karşı saldırıya geçtiklerini söyledi. granit gibi. yapmayı aklımdan bile geçiremem. beni buraya kabul etmekle büyük incelik gösterdiniz. Ama bu dünyada bunu yapamam. Açık renk saçlı. çok önemli birisi oldunuz. uzun boylu. çoğundan daha cesur çıkan bu sıradan işçiye doğru olmayan bir görüntü vermeye çalıştığımı düşündüm. . gerçek bir asker. dedim. Dönüp lacivert eteğimi ve tığ işi bluzumu giydim. Rasmus bunu duyunca. çok saygılıydı. saten bantlı siyah ipeklimi giydim. Üst katta giyiniyordum. bir insanın ulaşabileceği en üst onura sahip oldunuz. Genellikle bunu sadece çok özel konuklar için yaparım. Hansine izinliydi. Elimi iki elinin arasına tuttu.Mrs. onun işitmemesi gereken şeyler duyacağımı düşünüyordum. Kendi kendime. bu adama. yakından baktığımda tarif edemediğim -tarif etmeye cesaret edemediğim. Genellikle insanların gözlerinin renginin farkına varmam. seni ya da seni sevgili olarak seçebilirdim" diyorum. Mogens'i savaştan önce de tanıyıp tanımadığını sordum. Onu çaya bekliyordum. Ben söyleyene kadar oturmadı.
daha sonra kucakladım ama bu kadarı Almanlar için fazlaydı. Ne var ki bilmeleri. Her ikimizi de yer yaygısına yatırarak sürükleyen. . Mutsuzla öleceğimi de bilsem. üzerime ateş açtılar.Bana hiç ateş etmediler dedi. Son günü. böyle erkeklere alışık değilim. onları karşında görmeyi tercih ederim. .Savaş. neden bilmem. .. Londra'da birbirlerine çok yakın oturmalarını öğrenmeleri olmuş. Gözlerinin içine bakıyordum. Mogens'in hemen. okuduklarıma fazla inanmadığımı da ekledim. Ya olaylardan kaçmayı becerenlerdensinizdir ya da değil. Mogens ona bin dokuz yüz beşte Đngiltere'ye ilk geldiğimiz sırada Hackney'de oturduğumuzu anlatıp. Oldukça neşeliydi. konuya geri döndüm. Eğer bilselerdi. dedi. evlerinde oturan insanların gözlerinin önüne getirdiklerine hiç benzemiyor. yeni bir ülkeye gelip uyum sağlamanın ne kadar güç olduğundan söz ettim. yerini Çavuş da bunun bir tesadüf olduğunu.Onu tanımış mıydınız? Daha önce nasıldı. . Aralarındaki bağı oluşturan. Ama böyle pazarlıklar yapılamıyor. Galiba ilk kez orada Mogens adının Đngiliz kulağına ne kadar saçma geldiğini anladım. onu orada bırakıp düşmanın gözü önünde geri dönmüş. dil farklılığından. Sanki bana. bilmek isterdim. zaten o yüzden Jack'e takılıp sendeledim. Đki mevzi arasındaki bölgeye emireri ölen genç bir subayı. Sanki söylediklerime önem veriyormuş gibi dikkatle dinledi. çoğu kadınların söylediklerine kulak bile vermez. Şafağa doğru Quigley'yi. kolumdan vuruldum. Sonra birbirlerini yakından tanıdıklarını. bir av partisinden sonra ölü kuşları toplayan birinin rahatlığıyla anlattı. "Annesinden başka herkes ona Jack derdi.Moans mı? dedi." Sonra ailemizdeki adlardan. ne kadarım bildiğimi sordu. Đsimler hakkındaki bu sohbet bizi o günün amacından uzaklaştırıyordu.Ne yaptınız? dedim. ama size gerçekleri anlattığımda bakışlarımızın karşılaşması uygun olmaz" der gibiydi. bakışlarını kaçırdı. "Jack" dedim. politikacıların işine gelmez. çünkü Mogens'in anlattığı yeri iyi bildiğini. . aynı dönemlerde hemen yanımızda da arkadaşlarının da oturduğunu anlatmış. benden çok daha cesur bir başkasıydı. birbirleriyle sık sık sohbet ettiklerini anlattı. dedi. büyük bir tevazuyla. mayına basıp ölmüş. Quigley'yi ararken. O granit gözlerini bana dikmişti. Belki de gözlerine inanamadılar. hiçbir şey saklamadan anlatmanızı istiyorum. Bütün bunları sanki hiç önemli değilmiş gibi. Sormamayı becerebilmek için hayatımdan on sene verebilirdim. acı çekmeden öldüğünü anlattığını söyledim. "Nazik konuşmalarda yüzünüze bakabilirim. bir daha savaş olmazdı. Quigley adındaki bir asteğmeni bulmak için girdiğini söyledi. Rasmus'un istediği . Somme'daki 1 temmuz gününü anlatmasını istedim. Yüzbaşı Perry'nin mektup yazdığını. gerçeklerden kaçmaktansa. her seferinde de onları Đngiliz mevzilerine taşımayı başarmış.Bu yüzden bana o gece olanları. cesedi Alman dikenli tellerine takılı durumda bulmuş. aklı başında bir çocuktu. Mataramdan bir yudum su içirdim. Ne var ki daha Quigley'yi bulamadan birbiri ardından başka yaralılara rastlamış.
bu adam oğlumun hayatını kurtarmaya çalıştı. onu uzun zamandan beri de tanımıyordu. "Mogens iki gün sonra Le Havre'da Quai d'Escale Hastanesi'nde öldü. Ağlamam. Daha önce hiçbir erkek elimi öpmemişti. Yuttuğum çay tekrar boğazıma gelip safrayla karışacak kadar midem bulanıyordu.Size Yüzbaşı Perry"nin söylediklerini söyleyebilirim. Burayı çabuk geçmek ve yazmamak daha iyi olacak. Ağlamadım. elimi uzattım. hâlâ yaşıyordu. Kapakları çıkmayan lekelerden dolayı mozaik gibiydi. dedi .işi. buna rağmen sordum: . Danca bilenler için Asta'nın yazısı . Swanny bütün günlükleri okumuş. hâlâ küf kokuyorlardı. ama burada işe yaradı. onluk diziler halinde üst üste koydu.Bana doğruyu söyleyin. iste kendini batırabilir. Geleceğini söyledi. Yazamam. bunun hakkında konuşmam bile ama ne olduğumdan ve ne yaptığımdan ben sorumluyum. yine de Mogens'i kurtarmak için kendi hayatım tehlikeye attı. Onunla yeniden Mogens'i konuşmak istemiyordum. Elimi tutup dudaklarına götürdü. Bilmek istiyordum. Elime tutuşturduklarına defter değil de eşya olarak baktığımı hatırlıyorum. Rutubet içinde kalmış eski defterlere uygulanacak en doğru yöntem bu mudur bilmiyorum. değil mi? . Kurutulmuş olmalarına rağmen. değerleri hakkında da fikir sahibi olmuştu. ilk ciltleri çevirme denemelerine başlamış. . dedim. o zaman yine konuşuruz.Yine gelir misiniz? diye sordum. On sekizinci bölüm Swanny ıslak bir bezle kapaklarını sildi. Neden? Akrabası değildi. istediğimi sandığımı da duydum. onunla konuşmak istiyordum.Mogens o sırada hayattaydı. Düşündüm. hepsinin tepesine telefon rehberleri yerleştirdi ve sıcak bir yerde korudu. Deli miyim? Giderken." Çavuş ağlamamı bekledi. Amerika'dan dönüp doğruca Swanny'ye gidip defterleri gördüğümde. Đnsanları hiç anlayamayacağım. tatlı bir pembe gri mermer rengi almıştı. Söyledi.
. günlükler artık işine yaramayacaklardı. Eski elbiselerinden nasıl kurtulduğunu hatırlar mısın? Buraya . işlerini tamamlamış.Sanırım haklısın. ruhunun sıkıntılarını hafifletmek için bir kenara yazdı. biraz rahatlamış bir sesle.Ve senin hakkında neler dediğine baktın? . Böyleleri geleceğin yargısıyla ilgilenmez. Daha ilk sayfalarda Far'ın. içini hastalıklı bir heyecanın sardığını düşünüyorum. temmuz 1905'teki o tarihi gördüğünde. Ken ve ben bu konuda son derecede dikkatliydik. Ama bu kesin değil. kapalı birer defter gibi kalmışlardı. Orada burada bir iki kelimeden fazlasını anlamadım. Swanny kendi ismini görünce. günlükte doğumuyla ilgili bir şeyler olup olmadığını merak etmiş olmalıydı. sanırım çoğu günlükçü gibi. Kendi kendime. . Elimdeki defter çekicilikten o kadar uzaktı ki.Kendi adıma rastladım. "Eğer Mor bunları yakmak istediyse. Defleri bütün o basamaklardan yukarı taşımayı göze alamamış.bu günlükleri bulup gülünç olduklarını düşüneceğinden korktu. O kadar da değil.Tam ona göre şey.Bunlar araba sundurmasındaydı dedi Swanny. Hansine okuma bilmiyordu. . Torben'in National Geographic'leriyle birlikte raflarda. Yüzü kızardı. ama gördüğüm defterde eksik ya da yırtık sayfa yoktu. Belki de ona çok derin bakıyordum. içlerinde başkalarının okumasını istemediği şeyler olmalı" diye düşündüm. . Kendisini haklı çıkarmak zorundaydı. yeni paragraf fikrinden nefret etmiş olması da özel bir güçlük oluşturmuyordu. bitmişlerdi. Aynı bir roman okumak gibi. Yalnız Mor yazdıklarını insanların okumasını istemediği konusunda çok az şey söylüyor. . Swanny'nin anlattığı. oysa ateşin söndüğünü söylediği gün. yazdıklarını okumasını istemediğini anlatıyor.Bunları okumamın doğru olup olmayacağını bilemedim. Hangi yılların defterlerine baktığımı şimdi hatırlamıyorum. aralarında birinci defteri görmedim. Mor ömrü boyunca pasaktan nefret etti. bütün yaşamı boyunca kendinden başka kimseye önem vermeyen Mor'a pek benzemiyordu. "Belki insanların kendisiyle alay etmelerini istemediği için günlükleri yakmak istemiştir" diye düşündüm. Ann. günün olaylarını. Onları yakmak istemesinin çok daha sade ve anlaşılır bir nedeni olabilirdi. hani hep okumak isteyip de bir türlü bulamadığın bir romanı okumak gibi. Başka nedenler olduğundan eminim. dedi Swanny. sadece Danca'nın bir çeşit şifre gibi olduğundan bahsediyor. . sundurmadaki raflara yerleştirip unutmuş. Belki de öldükten sonra başkalarının –sen veya ben. Swanny'ye defterleri okuyup okumadığını gerçekten merak edip sordum. Hani bahçıvanın bana Mor'un bazı kâğıtlar yakmak istediğini. daha sonra da okumakta kendimi alamadım. O tarihi. Ne olduğunu tahmin edebiliyorum. öyle değil mi? Başka nedenler de olabilir. Doğal bir yazar olduğu için günlük tuttu. Kendi kendime.okunaklıydı. Yüzü biraz kızardı. Jack. Saçmalıyor muyum? Ona söylemedim ama. annesinin özel hayatına dalmanın hiçbir açıklanabilir yanı olamazdı. Ne olursa olsun. Her gün böyle yazarlardan yüzlercesini psikiyatr kanepelerinde görüyoruz.Okumaya başladım.
Ann. yeterince param var. Batı Hampstead'de o zamanlar bana ait olan daireye dönüp Daniel'in hayaletlerini karşılamaya hazırlandım. Bu macera ona iyi geliyordu. Bazı şeylerin basılması pek kolay olmuyor. neden olmasın? . annesinin günlüklerini yayımlama hakkı konusunda kimsenin bir şüphesi kalmadığına inanmış gibi gülümsedi. daha çok satış. Günlükleri de odayı doldurdukları için yakmaya kalktı. tüm Westerby kadınlarının saklayacak bir şeyleri olduğunda baktıkları gibi. tanıtım. Sözümü kesti. zaman zaman merdivenlerde ayak seslerini ya da "Bu duyduğum. Đki hafta boyunca onun yanında kaldım.taşınırken. düşündüğüm de çıktı. yüzüme inanamıyormuş gibi baktı. onu görünürde çok pahalı macerasından vazgeçirmeye çalışmamak gerektiğini anladım. o eşyalar için istediği kadar yerimiz vardı. Günlüklerin ileride basılabileceklerini aklından bile geçirmemiştir. Bunu karşılayabilirim. dağıtım. promosyon. neredeyse bütün eşyasını sattı. Bir keresinde yüzümü odadaki bir çekmeceye daldırıp Asta kokusunu duymamı istedi. Hangi eşyalardan kurtulmuştu bilemiyorum. . . kitap yayımlamanın sadece kitabı basıp bir şömiz içine koymak olmadığını. dedi bugün. . Yine de kökleri ve bir zamanlar onun için bir tutku haline dönüşen araştırma konusunda tek bir söz etmedi. Sadece bir tane Danca'dan çevirisi vardı. Doğruca gözlerimin içine bakıyordu. Yüzünde endişe ya da gerginlik yoktu. Belki de çok zekice davrandım. Sürekli olarak Asta'dan bahsetti. Belki de aradığı cevabı bulacağını da düşünüyordu. Eğer günlükleri basmak çok pahalıya mal olursa. daireyi satıp başka yere taşınmaya karar vermem hayaletleri kovmama yardımcı oldu. High Hill Kitabevi'ne gidip Danca'dan çevrilmiş birine rastlayana kadar bütün kitaplarını taradım.Oh. reklam demek olduğunu anlatmaya başladım. Đşte o zaman. ben şahsen demek. Đngiliz'le evli bir Danimarkalı olduğunu düşündüm. harcayacağı para Asta'nın bıraktığı para olacaktı. Ben Amerika'ya gitmeden öncekine oranla çok daha mutlu görünüyordu. Eve. birkaç yüz kopya? Bunun ne kadar pahalı olacağını. Swanny'nin yapmaktan vazgeçtiğini yapmaya. söylediklerimi hiç dinlememişti. Gençleşmişti. Büyük bir hakarete uğramış gibiydi. o nedenle buraya alışmak zorunda olmadığımı düşünüyordum. ama her şey eskisi gibi görünüyordu. hayatla yeniden ilgilenmeye başlamasını sağlamıştı.Evet tabiî. Basılmak mı? diye sordum. bakışları açık ve dürüsttü. istedim. Kendi kendime burada uzun süre kalmayacağımı. Yüzüme hevesle baktı.Bir sürü nedenden. O nedenle ilk günlük. . o zaman evi satma fikrinin aklından sadece bir an geçip kaybolduğunu anladım. Yayınevi aracılığıyla bir mektup yazıp ilk günlüğü çevirip çeviremeyeceğini sordum. benim doğumumdan önce başlayanı. Sanki tamamıyla ikna olmuş. Biliyorsun. iyi kahvenin kokusu mu? " sözlerini duyduğunu söyledi. burada değil. oysa Tanrı şahittir. Ona hâlâ evi satıp taşınmayı düşünüp düşünmediğini sorduğumda. Çevirmen Margrethe Cooper adlı bir kadındı. şimdi onunla meşgul. Açıklamalar konusunda tek bir söz bile etmedi.Gerçek bir çevirmen buldum.
Paul Sellway. onları nereye koymam gerektiğini düşündüm. gündelik hayatını sayısız sayfaya dökmeye alışmış bir kadının elinden çıkmıştı. bebek evi için bütün yaptıklarını da daha ilginç hale soktu. Altmış üçü de aşağıya gelince. O zaman günlüklerin yukarıda değil. Sanki Swanny'nin evinde bir odaya girmiştim. Duvardaki son Bing ve Grfndahl Noel tabağı 1987 tarihini taşıyordu. hatırladığımdan da çoktular ya da ben altmış üç defterden her birinin ne kadar ağır olduğunu unutmuştum. Hepsini aşağıya taşımak için. Willow Caddesi'ne altı buçukta gelecekti.Camden Town'daki daireyi almamın tek nedeni bebek evini koyabileceğim fazladan bir odası olması değildi. Asta'nın ölmüş olması. evin sükûnetini ve sevimliliğini gördüm. burada olmaları gerektiğini düşündüm. yeşil kaftanlı ve türbanlı sultanla. Torben'in . Etraf tertemizdi. ısının güzel bir yaz günü ayarında olduğunu hissettim. her şeyin eskiden de olduğu gibi kusursuzluğunu. Đyi ama. Odalardaki eşyayı çıkarıp taşınmak için kutulara ve torbalara yerleştirirken. O ana kadar zevkli bir dikişle hazırlanmış minyatür perdeler. apayrı biri olmuştu. yüzeyler pırıl pırıl parlıyordu. ama her düzgün ev gibi burada da belirgin bir koku yoktu. evin ısınmamış olabileceğinden ya da Mrs. ama yine de bu fazla oda. Paul Sellway'i buraya almaya karar verdim. Masada boş çekmece. Holdeki masanın üzerinde duran Chelsea saati durmuştu. gözden uzak. ama bulamadım. Zamanı geldiğinde. Ancak daha adımımı hole atıp ışıkları yakmaya başladığımda. günlükleri kim çalardı ki? Bu günlükleri çalan her kimse. Onlar dikişten bulabildiği boş anlarda tamamen değişik bir iş yapan. Çalışma odasına girdiğimde. Bir ağaç dalına oturmuş. Günlüklerin geçmiş ve gelecek değerleri düşünüldüğünde. gözüme daha değişik gönündüler. benim için emlakçının hiçbir zaman tahmin edemeyeceği kadar önemliydi. Işığın yansıdığı her yer. Gördüğüm o yüzün kime ait olduğunu. tamamen değişik. Bütün bunlar onu artık bebek evi yapıcısının karısı Asta. günlükleri. bebek evi bütün odayı doldurdu. kenarlar. daha doğrusu günlüklerinin çokluğunun ona ayrı bir boyut kazandırmış ve gizli bir hayatı olan bir kadın haline getirmiş olması. duvarda boş bir raf yoktu. Elkins'in evi temizlemeye vakit bulamamış olabileceğinden endişe ederek erken gittim. Anlaşılan Swanny her akşam saati kuruyordu. onlardan nasıl yararlanırdı? Swanny çalışma odasını Torben öldüğünde değil -o zaman çalışma odasında yapabileceği fazla bir şey yoktu. olmaktan çıkarmış. başka bir kadının yüzüydü. Şimdi küçük yuvarlak kadran üzerindeki yaldızlı kollar (pırıl pırıl parlayan şeylerden ikisi) saat tam on ikiyi on geçe durmuştu. yalnız onun için peçesini kaldıran odalık nedeniyle çok severdim. Önümüzdeki Noel'de de yeni bir tabak gelecekti. belki de Dickens okuyordu. Küçükken bu saati üzerindeki iki heykelcik. tozdan ırak bir yere konulması gerektiğini de düşünüyordum. odadaki hava holdeki gibi sıcak olmasına karşın radyatörü açtım. Üstelik defterlerin başka bir yere. bir banka kasasında daha güvencede olacakları kesindi. porselen çiçeklerden yapılmış bir sehpa üzerinde oturan. kimin yüzü olabileceğini çok düşündüm. Beklediğimden ağır.günlükleri çevirmeye başlar başlamaz kullanmaya başladı. bana döndüğünde gördüğüm. o da sırtını bana dönmüş oturuyordu. uzaktaki kentin gölgesine bakan iki karganın bulunduğu ilk tabağın kenarında juleaften (Noel Akşamı) 1899 yazılıydı. küçük minder ve masa örtüleri olarak görünen şeyler birdenbire onun hayatıyla dolu eşyalar olmuştu. o merdivenleri dörder kere çıkıp inmem gerekti. Sellway gelmeden önce defterleri aşağıya indirmeye karar verdim.
sayfaları karıştırırken Navarino Caddesi'nden ve Roper adından söz edildiğini görmüş. önce el yazısı çeviriyi. bir not hatta altı çizilmiş bir satır arıyordum ki. Kendini iddialı hissettiğini söylemişti. Burada oturup on yıldan beri sorduğu sorunun cevabım birdenbire bulmuştu. kendimi Swanny'nin yerine koymaya çalışarak ilk günlüğün sayfalarını çevirmeye. kaçınılmaz bir biçimde açıklamaların bulunduğu sayfaya yaklaşmaya başladım. çeviri işinden keyif aldı. Alfred Eighteen Roper. Rasmus'tan olup 28 temmuzda Lavender Grove'da Asta'nın vücudundan doğduğunu okumuştu. Sonra anladım. Paul Sellway. kitabı okumaya girişmişti. Anlaşılan Swanny bu kitabı Asta'nın eşyaları arasında bulmuştu. Günlüklerin bu ilk cildini üç kez. annesinin 1905'te yazdığı ve o dönemde yaşadıklarıyla ilgili notlar okumuştu. W. buna karşın Cary bana Roper adından söz ettiğinde. Hawarvey Crippen. o beş sayfa neden yırtılmıştı? Karşımdaki raflara bakarak. Buck Ruxton. Yeşil sırtlı Penguin'in içine baktım ve başlığın hemen üzerinde Asta'nın el yazısını gördüm: A. Her sabah saat tam onda çalışma masasına oturup Asta'nın günlüğünü yanına koydu. rahatlamadan gelen bir amaçsızlık mıydı? Birden Torben'in başından beri haklı olduğunu anlamış olabileceğini düşündüm. o yırtık sayfalardaydı. kapı çalındı. Swanny'nin evindeki cinayet kitapları karton kapaklı iki Agatha Christie ile A. kenarı kıvrılmış bir sayfa. temmuz 1966. Mason'un The House of the Arrow'uydu. defterdekileri Olivetti'de Đngilizce'ye çevirdi. Dr. açık mavi gözleri ve uzun üst dudaklarıyla o yumuşak Danimarkalı yüzlerinden birini. bir daktilo alıp kendi kendine üç parmakla yazmayı öğrenmeye başladı. Alfred ve Lizzie Roper hakkında çok daha ayrıntılı şeyler. en sonunda da baskıyı okumuş. Artık kimse bu eski usul alışkanlığı sürdürmüyor. Swanny ve Torben aldıkları her kitabın ikinci sayfasına adlarını ve günün tarihini yazarlardı. Açık renk saçlı. Bir süre sonra kayıp Edith'e gelmiş olmalıydı. sonunda da bunun en kolay ve en hızlı yol olduğuna karar verdi. E. her şeyi el yazısıyla kaydettiği sırada mı bulmuştu? Daha önce olmalıydı. Bir tek kitap. Asta bunamıştı. Masaya oturdum. Daktiloyu kullanmayı öğrendiğinde. sonra düzeltilmiş çeviriyi. Lamson. çünkü içlerinde onun adı vardı. Sorusunun cevabını yoksa daktiloyu almadan önce. Cary haklıydı. Sayfa köşeleri kıvrılmamıştı. Asta düş görüyor ya da hikâye uyduruyordu. Elimdeki kopya. Hansine'yi hiç tanımamakla birlikte fotoğraflarını görmüştüm. . Okuduğu notlar doğrudan kendisiyle ilgiliydi. Daha kitabı raftan indirmeden adını tahmin edebiliyordum. O bölümlerde Swanny. Daha doğrusu. Yoksa yaşadığı tam bir düşkırıklığı. Cary'nin bana verdiğinden çok daha iyi durumdaydı. ben Amerika'dan dönmeden de önce. Torben'in kitapları demek gerekir. uzun boylu bir adam bekliyordum. boşalacak yerlere de günlükleri yerleştirmeyi düşünürken. Oscar Slater. Westerby. Asta'nın günlüklerinde de gördüğü bir addı. B. Roper adı. raftaki kitaplar arasında Penguin cinayet serisini gösteren yeşil sırtı gördüm. orada bulunan kitapları bir yere kaldırmayı. hiçbir bağlantı kuramamıştım. kapaktaki kolajın izi belli belirsiz görülüyordu: Madeleine Smith. Yeşil sırtlı kitabı karıştırarak Roper hakkında bir şeyler.çalışma masası onun çalışma masası oldu. Peki öyleyse. 28 temmuzu gösteren sayfada (ya da belki 29 ya da 30'unda) gerçekten de Asta'nın kızı olduğunu. Yine de Roper adının günlükte sadece bir kez geçtiğinden emindim. Swanny'yi uyaran bölümler.
. bir şeyler içelim" dedim. Bir Đrlandalının ağzına. vahşi bakışlarına. seçimimi hiç unutmadı. Ötekinde köpek yok. bir hizmetçinin kızı olmaktan utanırdı. Swanny de bana Joan Sellway'in uzun boylu.Doktora tezimi Strindberg. Eğer benden milliyetini tahmin etmemi isteselerdi.özellikle de önlük ve keple göründüğü fotoğrafları. Gerçekten de öyleydi. hazır buradayken fotoğraflara da bakmak istersiniz" dedim. dedi. O bundan bahsetmekten de hoşlanırdı. O zamanlar küçüktüm. özellikle de Tjânstekvinnan's Son adlı otobiyografisi üzerine verdim. kapıyı öyle açacağını falan söylerdi. "Gelin. Kahkahalarla güldü. Bu nedenle Paul Sellway'in hayalindeki Hansine'ye ve kızına benzeyeceğine inanmıştım. Swanny'nin evinde renkler sadece süslerde ve tablolardadır. Ne de olsa gençliği. Đlk bakışta bunun eşi sandım ama değil.Neden gülüyorsunuz? . Ona bir içki verdim ve "Düşündüm de. O zamanlar Torben'in söylediklerini biraz züppe bulmuştum. "Anneannenizin bir sürü resmi var. Swanny'nin duvarındaki resmin Stockholm'dekinin eşi olamayacağını. . Demek istiyorum ki iyi bir fotoğraf çıkması için o kıyafeti benim anneannem sizin anneannenize giydirmiş. aşağı yukarı yirmi yıl. Esmer ve inceydi. Üstelik onun da komik bir kılık olduğunu sanıyorum. kepini kolalayacağını. şimdi de aynı fikirdeyim. dedi. ama bunları hatırlayabiliyorum. sanıyorum anneannem de bunu kullandı.Bir tanesi öyle. yerine ikinci bir kayın ağacı var. çok bulaşıcı bir gülüştü. Annem seçtiğim konuyu öğrendiğinde hiç mutlu olmamıştı. belki de onu görmekten kaynaklanan heyecan gururumu bastırmıştı. Yine de onu doğrudan çalışma odasına almak bana biraz kaba geldi. kahkahalar arasında gülünç bir soru sordum: .Stockholm Sanat Müzesi'nde buna çok benzeyen bir tablo var. Đrlandalı derdim. keskin çenesine ve dalgalı sık siyah saçlarına sahipti. Hizmetçi üniformasıyla mı? Biraz şaşırdım.Biraz erken geldim. Ona katılmaktan kendimi alamadım. sarışın bir kadın olduğunu anlatmıştı. Evet. Hayatımda ilk kez kendi evimden gurur duymanın keyfini yaşıyordum. burası benim evimdi. . Larsson'a baktığını. Anneannem uzun süre hizmetçilik yapmıştı. Paul Sellway peşimden oturma odasına girdiğinde beklenmedik ve çocukça bir gurur duydum. inceleyebilmek için bir adım yaklaştığını gördüm. Cary'yi buraya getirdiğimde bunun pek bilincine varmamıştım. demek istiyorum.Annem bundan nefret ederdi. Yoksa altın ve gümüşün parlaması dışında her yer soluk ya da karanlıktır. Anneannem eski üniformalarından birini giyeceğini.. günlükleri görebileceğim düşüncesi beni heyecanlandırdı. Nedenini sordum. orijinal olduğunu söylemedim. Ona hep takıldı. . Çok içten. Torben'in duvarlarına röprodüksiyon asmayacağını söylediği bilinirdi. .
O sırada ne isteyip ne istemediğimden de kesinlikle emin değildim. . her neyse. günlüklere bir göz atabilir miyim? Paul günlüğü iki eliyle. Ondan hoşlanır mıydı? Gözümde canlandırdığım. hem saygı hem de keyif belirtir bir biçimde tuttu. dedi. Asta'nın defterleri nasıl sakladığını. benim tam olarak istemediğimi anlattım. ters tepkileri hatırlattı. Sanki bana daha çok insan muamelesi yaptığını.Banyodaki Gelinler. zehirleyen biri.Anlattıkları bana Swanny'nin Joan Sellway'i ziyaretini. günlüklerin de doğruladığı sıcak anaç insan mıydı? . Sanki uzun süredir beklediği Noel hediyesine sonunda kavuşmuş bir çocuk gibiydi. çocuklardan hoşlanmadığını anlıyorum. Daha doğrusu Carry'nin ne istediğini. Daha ayrıntılı ve kesin bir karşılaştırma istersem bunun biraz daha uzun sürebileceğini söyledi. kendimi tutamadım. -Benim karım yok. bunu size söylemiştim. yapacak başka şey olmadığını söylerken duyuyordum. Lekeler. babamın annesini çok daha fazla severdim. . bunun yapacağım en son şey olacağını söylerdim. dedi beklemeden. Ne de olsa elimde artık iki kopya vardı. Paul Sellway'e Hansine'yi nasıl hatırladığını sordum. . eğer gerçekten almak zorundaysa. Anladığım kadarıyla sıcak ve sevgi dolu olup olmadığını sorarken.Çoğu insan sorduğumda.Tabiî. öyle değil mi? Sadece 1905 yılıyla ilgili olanı bile mi? Bir saat önce olsa. defterde eksik olan sayfanın kitapta ve el yazısı çeviride de bulunmadığını doğruladı. Günlüğü alıp gitmesine izin vereceğimi sanmıyordu. yalanlamasını. arsenik. Anlattım. Anneannem annemi kızdırmaktan hoşlanırdı. dedi.. Crippen gibi.Demek ki günlükleri okudunuz? . Bir zamanlar vardı. Oysa şimdi kendimi.Roper adı size herhangi bir şey ifade ediyor mu? . bunun tersini söylemek de mümkün. Swanny'nin mezarında dönmeye başladığı hissimi bastırmaya çalıştım. nasıl bulunduklarını anlatınca kafasını inanmıyormuş gibi salladı. . Ona Asta'nın ilk baskısından açılmamış bir kopya gösterdim. Şimdi bir sakıncası yoksa. Ona Asta'nın Ünlü Duruşmalar kitabını da verdim. ama Asta'nın günlüklerinin ilk cildi yayımlandığından bu yana yok. "Hayır ama karım okudu" diyor. sayfalardaki kahverengilikler dikkatini çekti. annemle sürekli olarak çekişirlerdi. Mogens ve Knud'la oyun oynayışını hayal ediyorsunuz. Günlüğün onun yanında güvende olacağından emindim. O kadar şaşırdım ki. Ben büyükannemi.Özellikle sıcak ve sevgi dolu olduğunu sanmıyorum. Hayır. Kitabı orijinalle karşılaştırdı. beni yetişkinlerin arasındaki oyunda bir piyon gibi görmediğini hissediyordum. Bizimle birlikte otururdu. Sonra söylediklerinden kuşkulandı. Şimdi düşündükçe.
O gece çok sonra oturup Asta'nın ilk bölümünü okuduğumda. Rasmus'un yeni bebek konusundaki soruları ve bebeğin görünüşü hakkında söylediklerine. evlilik hakkında pek bir şey bilmiyorum. Söylemem gereken şey. Asta belki de ölmeden önce Swanny'nin gerçeği öğrenmesini istediğinden mektup yollayarak da ilk kez söylemenin dayanılmaz yükünden kurtulmuştu. Bunlar benim büyükannem ve büyükbabamdı. Görevini bilen biri olduğundan yakında görüşeceğimizden emindim. çok fazla şaşmazdım. paragöz. Öyle özel bir davet falan değildi. O gece geç saatlere kadar uyumadım. Joan Sellway annesinin "bir çiftlik hayvanı gibi". Bunları düşünmek beni Swanny'nin belki de hayatının sonuna doğru vardığı sonuca yaklaştırdı. Ya imzasız mektup? Tabiî Torben bu mektubu Asta'nın gönderdiğine inanıyordu. Asta'nın Hansine'yi azarlamaları. belki de gerçeği anlatıyordu. yine de bir tarafın diğerinden böylesine önemli bir gerçeği sakladığı bir ilişki bana çok itici geldi. anlattıklarının neredeyse mütevazi gibi görünen kötü niyetli yorumları sayfalardan geçip canımı acıtıncaya dek etimi çimdikledi. bütün bu süre boyunca aynı yatağı paylaşmışlar. kim bilir neler hissetmiştir? Paul bana kitabı okuduğunu söylememiş olsaydı. "şişman ve kırmızı suratlı" bir kadın. kendimi daha da kötü hissedeceğimi düşündüm ve yukarıda her kim varsa ona sessiz bir dua göndererek Paul'e günlükleri okuyan karılar konusundaki o salakça soruyu sorduğum için şükrettim. Daha da ötesi. Yine de kısa zamanda Asta'nın zehir dolu yargılarını hem orijinal metinde hem de Margrethe Cooper'ın çevirisinde okuyacaktı.bir kez daha gözden geçirecek fırsatı bulmuştu. -itiraf ya da ret. tek bulduğum Asta'nın.Daha sonraki iki yılı kapsayan günlükleri de alabilir miyim? Đsteğini reddederek birinci cildi bitirdiğinde. onun da anladığını anladım. hızla küçük küçük yırtarak yakmıştı. böylelikle de Asta seçeneklerini.Çıkıp bir şeyler yiyelim mi? Mantomu alayım. dedim. bir dizi çocuğun doğmasına neden olmuşlardı. Hayatımda Hansine'nin torunlarının Asta'nın kötülük dolu cümlelerini nasıl karşıladıklarını düşündüm. beni o akşam yemeğe çıkardığıydı. kitabın beni ne denli endişelendirdiğini görüp şaşırdım. Swanny'ye gerçekleri anlatmanın çok dolambaçlı da olsa bir yoludur. Asta geri adım atıp evlat edinme hikâyesini uydurduğunu söylerken. . birbirleriyle elli yılı aşkın bir süre evli kalmışlar. haberi kendi vermeyeceğinden ikisi arasında çıkması kesin tartışma ertelenmiş. ama bunu daha çok eski dostların birlikte yemeğe gitmeyi önerdikleri gibi yaptığını söylemem gerekir.. günlükleri karıştırıp Roper adını. genellikle yediğimiz saat geçmişti. Kimsenin harfleri tanıyamaması için mi? Böyle bir mektup yazmak. tembel ve patronunun yanında bunayacak derecede aşağılık olarak tanımlandığını okuduğunda. yine de bütün belgeleri kısa bir notla bana gönderse. Rahatsız oldum. Swanny'nin elinden mektubu kapmış. gelip diğerlerini almaya zorladığımı biliyordum. Suratındaki gülümsemenin kaderine razı olmuş birinin tebessümü olmadığını görünce. . ikimiz de aç olduğumuzun farkındaydık. üstelik South End Green'de öyle fazla restoran da yoktu. Daha önce hiç evlenmedim. Asta. saklayacak bir şeyi olmayan birine oranla çok daha fazla yer ayırdığıydı. Swanny'nin kimliği hakkında ipuçları aradım. Yemeğe gitmeyi onun önerdiğini.
oysa . Bunun anlamı.Oysa sonunda. Margrethe Copper'ın ilk taslaklarını görünce de çok heyecanlandı. Belki de bunca zamandan sonra. Đngilizce kitapları Danimarkalı yayıncılar için Danca'ya. tıpkı Swanny gibi iki ana dil öğrenerek büyümüş. Kendi kendine Morfar'ın ne bildiğini sormuş mudur? Günlüklerde Morfar'ın bir şeyler bildiğini gösteren hiçbir şey yok o kadar ki Asta'nın kendisi bile Morfar'ın Swanny'den nefret etmesi karşısında şaşkınlığını gizleyemiyor. Danca yazılmış kitapları da Đngiliz kitabevleri için Đngilizce'ye çevirdiğiydi. çeviri yaptığı dillerdeki ritmi yakından bilirdi. iki seçeneği de kullandı. bütün bunlar aleyhine kanıtlardı. Cooper çok meşgul bir kadındı. Swanny'nin güzelliği. sadece Danca değil. Tabiî o zamana kadar ona doğumuyla ilgili fikir veren beş sayfayı çoktan yırtınıştı. açık renk saçları ve teni. O çeviriyi sadece para için yapıyordu. Bütün bunlar Swanny'ye cesaret verdi. bu hisse katlanmayı öğrenmişti. ama Asta'nın ona ihanet etmesi düşünemeyeceği bir ihtimaldir. çilli. üç değişik Đskandinav dilinde çeviriler yapıyordu. Swanny'nin aksine -Swanny de bunu ilk itiraf eden olurdu. kahverengi saçlı geniş ve kısa köylü ailesinden değil. her ikisinde de uzmanlaşmıştı.edebiyat konusunda gerçekten duyarlıydı. Yine de hayatının birkaç ayını. Swanny'ye anlattığına göre günlükler üzerinde çalışmasının nedeni bir taraftan Asta'nın söyledikleri karşısında hayranlığa düşmesi. Asta'nın kır saçlı. Đşe başladığında. Bir kez başladıktan sonra. hatta kuvvetle şüphelenmiş olması muhtemeldir. Swanny bunları kimden almıştı? Herhalde kendi kahverengi tenli. Đngiliz'le evli bir Danimarkalı olarak. uzun boyu. Swanny'ye oldukça pahalıya patlamıştı. Mrs. On dokuzuncu bölüm Günlükleri çevirmek. yapacağı çevirinin basılacağını ya da basılmasının düşünüleceğini bile aklından geçirmediğini sanıyorum. Asta'nın annemin doğumu ve Morfar'ın ilk kız çocuğunu reddetmesiyle ilgili sözlerini okuduğunda neler hissettiğini hiç anlatmadı. Ancak çok geçmeden önündekilerin sırada günlükler olmadığını. onların hiçbiri yüz yetmiş santime bile erişememişti. örneğin üslup ve içerik açısından Torben'in kuzininin Sen-Petersburg günlüklerinden oldukça farklı olduğunu görmekte gecikmedi. diğer taraftandan da çevirdiklerinin bir gün basılabileceğine gerçekten inanmasıydı. kalın kemikli atalarından da değil. Bir biçimde Swanny'nin kendi çocuğu olmadığını hissetmiş. devam etmesi gerektiğini düşünmüş ve Margrethe Cooper'dan 1905 ve 1914 arasındaki on günlüğü çevirmesini istemişti. hatta belki de birkaç yılını zengin bir kadının kaprisi olarak adlandırdığına inandığım günlüklerle geçirmesi düşünülemezdi. aynı zamanda da her iki yönde çeviri yapabilecek kadar yetkin bir dilciydi.
Resimlerden yarısı karakalem ve suluboyaydı. Swanny aynı yıl Londralı bir yayıncı bulduğunda. Nackströmsgatan'da Berzelius adlı bir fotoğrafçının çektiği resminin yer aldığı bir madalyon vardı. daha bir yıl yayımlanmayacaktı. iki binden fazla satamayacağını düşünerek Swanny'nin isteklerini kabul etmekte pek sakınca görmemişlerdi. Gyldendal'in konuğu olarak orada Astas Bog baskısını tanıtmaya çalışıyordu. Asta'yı daha fazla anlatmam gereksiz sanırım. bir yer hazırlıyordu. bir diğeri de motorlu araba kıyafeti giymiş bir kadını gösteriyordu. bir rastlantıdan başka şey değildi. 1905 yılıyla ilgili olan. Daha başlangıçtan beri günlüklere güveniyordu. Resimde V yakalı ipek elbisesini giymiş. yani yetmişli yaşlarda kendisi için dokunulmaz olması gereken bir rol. ölülerin de sözcüsü. Asta Westerby'nin kızı rolü. her ikisinden de bir ret cevabı aldı. Swanny'nin bütün bu soruları kendi kendine sorup sormadığını bilemem. Swanny özellikle kurnaz olmamakla birlikte. Bodil ve Sigrid'i ziyaret ettiği sırada. daha on dört yaşındayken çektirmiştir. mabedin bekçisi olacaktı. Asta her ne kadar yaşından büyük gösteriyor olsa da bu resmi. reçel kavanozlarında. Kaldı ki o dönemde. çay peçetelerinde. Ama Asta ona ihanet edemezdi. Kitabı görmeyenlerse reklamlarını dergilerde. Danimarkalı yayıncı Gyldendal'i orijinallere bir göz atmaya ikna eden de oydu. saçı kıvırcık bir perçem dışında ensesinde toplanmıştır. Kitabı okumayanlar bile en azından görmüşlerdir. yayıncının kitaptaki resimleri takvimlerde. aynı zamanda da yaşayanların sırdaşı. büyük çaba harcayarak eski bir Roneo makinesinde fotokopiler çekti. biri yüzyılın hemen başlarında Hackney pazarını. daha sonra Asta olarak tanınacak bölümü iki Đngiliz yayınevine gönderdi. Swanny'nin elindeki elyazmasına Danimarkalı Bir Kadının Günlüğü adını vermesi. resimler Đngiliz baskısında da yer aldı. cesaretini kırmadı. kartlarda ve çanak çömlek üzerinde kullanmasına izin veren maddeleri yapılan mukaveleden çıkarmakta ısrar etmişti. üstelik artık dostu olan Margrethe Cooper da onu destekliyordu. gazetelerde ya da büyük mağazaların vitrinlerinde seyretmiştir. bunun sonucunda da Asta'nın Danca tuttuğu günlükler ilk okuyucularıyla anavatanında tanıştı. The Country Diary Edwardian Lady henüz yayımlanmamıştı. Yıl 1976'ydı. burası Asta'nın . Glydendal. Asta Westerby'nin kızı olmasına bağlıydı. Geceyi o sıralar yeniden saygınlaşmaya başlayan depodan otele dönüştürülen bir binada geçirdi. ikinci yayıncı elindeki kopyayı ötekinden de daha uzun süre tutmuştu. Kapakta Asta'nın çok gençken. Gerisi aile fotoğraflarıydı. ama bu resim birinci günlüğe uygun bir resim değildir.Swanny daha on yedisinde bir yetmişi aşmıştı bile. Günlüklerin koruyucusu ve yayıncısı. yatak çarşaflarda. Asta onu kandırmış olamazdı. Daha sonraki davranışlarında doğumuyla ilgili spekülasyonun hâlâ hayatında önemli bir yer tuttuğunu gösterir belirtiler olsa da bu konudan bir daha hiç söz etmedi. Kitap ekimde yeniler için en uygun günlerde piyasaya çıkacaktı. Stockholm'de. Astas Bog adıyla kitabı geniş format ve kusursuz resimlerle birlikte 1978 yılında yayımladı. Benimle bile konuşmadığı bir konudan başkalarına bahsetmiş olması mümkün değildi. Gelecekteki tüm başarısı. Yayıncılar kitabın bir kült oluşturması bir yana. O aralar Swanny Kopenhag'daydı. çünkü doğumu ve evlat edinilmesiyle ilgili konuları benimle bir daha hiç konuşmadı. annesinin kuzeni ve onun çocuğunu. Reddedilmek. fırın eldivenlerinde.
eğlenen ve mutlu bir kadının mektuplarıdır. Kendini ona adamış. Tiyatroya ve operaya gitti. Andersen'in Küçük Denizkızı heykelininin yanında resim çektirdi. dedi Observer'a. şimdiye kadar başka birisinin gölgesinde yaşamış olduğunun farkına vardı. Kocası ise onu bir kaidenin üzerine yerleştirip tapmış. saygı görüyor. itaatkâr hatta köle olmuş. Swanny burada tüvit bir takım ve kraliçenin giydiğine benzer küçük keçe bir şapkayla görülür. bütün bunların başını döndürmemesiydi. her yere gidip her şeyi yapmaya hazırdı. aranıyordu. yeni yeteneklerini keşfeden bir kadının mektupları. kendi için bir şeyler yapıyordu. Swanny için hiçbir yerel gazete bir mülakat vermeye değmeyecek kadar önemsiz olamazdı. iyi eş olarak görülmüştü. Swanny Danimarka'da iyi vakit geçirmişti. elimdekinin özel bir şey olduğunu anladım. Torben de Asta da iyi niyetli despotlar olmalarına rağmen Swanny'yi bir çeşit boyunduruk altında tutmuşlardı. Asta'nın ilk basımından sonra -daha sonraki baskılarda da görüleceği gibi. Önce Asta'nın. Ne düşündüğünü hiç sormadı. sarhoş bir akrabanın barda karşısındakine bira şişesi fırlattığı ve geceyi karakolda geçirmek zorunda kaldığı Nyhavn'dı. Annesi ona çocuk muamelesi yapıyordu. o günden sonra günlüklerin her baskısının arka sayfasında bu fotoğraf yayımlandı. Roskilde'de Torben'in yeğeni ve kocasıyla birlikte bir hafta geçirdi. özellikle de Torben'le tanıştığı sefer Danimarka'da üç ay kalmıştı. Swanny'nin partileri bile kocasının arkadaşlarını eğlendirmek ve diplomatik ilişkilerini geliştirmek için verilirdi. O da. Yapmak istediği için. benim gibi. Sunday Times'a daha keskin bir dil kullanıyordu: "En çok şaşırdığım. Danimarkalıları tanıyordu. Torben'le evlendiğinden beri hiç yapmadığı bir şeyi yapıp para da kazanıyordu. dik ve ince vücudu. her istediğini verip karşılığında yanında olması dışında bir şey beklememiş. Yayıncısının halkla ilişkiler bölümü Swanny'yi çok sevmiş olmalıydı. Üstelik yaptıkları için onurlandırılıyor. kendi iradesine uyuyordu. Odense'de Andersen'in evini gezdi. çocuğu olmadan ölmüştü. Kopenhag'da. ben daha ilk günden günlüklerin büyük bir başarıya ulaşacağından eminken. Đlginç olanı. Swanny Danca konuşabilen bir yabancıydı. O günden sonra Torben'le birlikte sık sık Danimarka'ya gitseler de hiçbirinde iki haftadan fazla kalmamışlardı. Böyle bir sonucu düşünde bile görmüş müydü? .gazeteciler ona ısrarla günlüklerin başarısının onu şaşırtıp şaşırtmadığını sormuşlardı. daha doğrusu Torben'in akrabalarını ziyaret etti. Bana yazdığı iki ya da üç mektupta kendini eve dönmüş gibi hissettiğini söylüyordu. Eğer karar ona bırakılsaydı. güzel bacakları. elyazmalarını gönderdiğim yayıncılar . Burada küçük bir abartı var: memnun olmayı öğrenen. ama gerçekteyse burada bundan önce de uzun süre geçirmiş. Onlar Kopenhag dışına pek çıkmamışken şimdi Swanny bütün ülkeyi geziyor. Kuzenlerini.Daha ilk sayfayı okurken. sonra yeniden Asta'nın gölgesinde. Aarhus'tan Odense'ye. olmazsa olmaz çantası sol koluna asılıdır. Onu televizyona çıkarırken dublaj yapmak ya da bir çevirmen bulundurmak zorunda değillerdi. Boyunun uzunluğu. Gerçekten de insanlara söylediği yaştan bile daha genç görünmektedir. en sevilen çocuk. kendi büyük teyzesi Frederikke'nin oğlu. Bana gönderdikleri. sonra Torben'in. Frederiksborg ve Fredensborg şatolarını. oradan da Helsingfr'e gidiyordu. Swanny hiç zamanını deniz tarihi profesörü Aase Jfrgensen'le geçirmek ister miydi? Oysa şimdi kendi başına. yüksek topuklu ayakkabılar içine hapsettiği biçimli ayakları nedeniyle yaşından daha genç görünür. ince bilekleri.hikâyelerinden birinde. ne var ki hiçbir konuda fikrini alma zahmetine katlanmamıştı. kendi kişisel hayatını onların eline bırakmıştı.
profesyonelleşmişti. Haftada iki gün. kapak düzenlemeleri. neler yemekten. Oysa deneyimlerinden bir şey öğrenmiş olmalarını beklerdim.. akşamları ne yaptığını. Swanny bu sorulardan gocunmadı. Sık sık Margrethe Cooper'la görüşüyor ya da yayıncılarla öğle yemeği yiyordu. Her gün günlüklerin üzerinde çalışıyor. kadınlar yayıncılık yapmazdı. hatta en sevdiği kızından başka bir şey olabileceğini ima eden en ufak bir sözcük bile olmadı. Yavaş yavaş açık toplantılara. üzerinde fiyat etiketi yoktu. günlüklerin yazarının kızından. dedi Swan Onunla mülakat yapan genç kadın Swanny'nin hiç üniversiteye gitmediğine inanamadı. Sekreteri Sandra sadece Asta için karmaşık bir dosyalama düzeni kurdu: Swanny'nin ajanı için -o yıl kendine bir ajan tutmuştu. sadece Amerikalı yayıncısı için özel bir bölüm ve okuyucu mektupları. Öyleyse. The Paston Letters. Daha önce duygusal roman ve sözde kaliteli dergilerle kısıtlı okuma alışkanlığı artık ünlü günlüklere yönelmişti: Pepys. tatillerde nerelere gittiğini. konuşma yapmaya." ve "babamın . bu sayı yılın sonunda günde dört mektuba çıktı. . 1979 yılının baharında Swanny okurlardan haftada ortalama iki mektup alırken. profesyonel bir sekreter gelip yazışmalarla ilgileniyordu. Uzunca bir süre Asta'dan adıyla ya da benimle olduğu zamanlardaki gibi "Mormor" ya da "anneannen" diye bahsederken. Sonra mülakatı yapan ona kitabın kaça satıldığını sordu.Öyleyse kendiniz iyi bir yayıncı olabilir miydiniz? . Fanny Burney. soruları olduğu gibi kabul etti. o dönemde hiçbir daveti geri çevirmedi. giymekten hoşlandığını. film ve televizyon önerileri için bir başka bölüm. Tabiî. ama fiyatı ne kadar yüksek olursa olsun. bunda keyif bile almıştı. Hafızalı bir elektronik daktilo aldı. ne okuduğunu. televizvonda neler izlediğini ve medyada en çok kimi beğendiğini açıklamak fırsatını kaçırmadı. içmekten. gazete ve dergi eleştirileri ve program için ayrı ayrı bölümler. o da güldü. öğleden sonra. Evelyn ve The Journal of a Disappointed Man. daha yayımlanmamış elli üç defterle ilgileniyordu.Maalesef bilmiyorum. nasıl okur yazardı? Danca'yı nereden öğrenmişti? Bunun gibi sorular. Kilvert. Bana bir kez bu ülkede ilk canlı radyo programına çıktığı gün çok gergin olduğunu anlatmıştı. günlükleri nasıl bulduğunu. Bilmiyordu. bir de Asta'dan bahsetti. Bir ömür boyu kendinden çok az bahsettikten sonra. yabancı yayıncılar için ayrı bir bölüm. Ancak mülakat başladığında her şeyin yolunda gittiğini hissedip. ödül vermeye. Bütün bu "profiller" içinde Asta'nın. Swanny ise tüm anı ve anekdot isteklerini yerine getirmeye çalışıyordu. Swanny uzanıp kitabı aldı.. edebî yemeklere davet edilmeye başladı. gayet iyi oldu. ne kadar değerli olduklarını nasıl tahmin ettiğini bütün dünyaya anlatırken. Değişmiş bir kadındı. Öyle sanıyorum ki.bunu göremedi. sanatçı resimleri. yarışmalarda jüriliğe.Ben gençken. dergi okuyucularının sonsuza dek ilgilenecekleri sanılan Westerby ailesinin yaşamına ayrılıyordu. ama kitap program için gönderilen promosyon kitabıydı. buna değecektir deyip güldüm. Ama bütün bunlar daha sonrası içindi-1979'da Asta tüm kitabevi vitrinlerini süsler ve roman satış listesinde yukarıya tırmanıp nisanda bir numaraya çıkınca’ davetlerden çoğu mülakat isteyen gazete ve dergilerden geliyordu." . Anlattıkları "annem derdi ki. Đkisinin arasındaki masanın üzerinde bir nüsha vardı. artık gazetelerde ve televizyonda sadece "annem" sözü okunup duyuluyordu. Tabiî bütün bu makalelerden büyük çoğunluğu.bir bölüm.
Swanny'nin kendinden ya da aileden söz etme yönteminin biraz değişmeye başlaması bu döneme rastlar. Fotoğrafçı Padanaram'ın içinin.Swanny'nin yaşı yetmiş yedi olarak belirtiliyordu. Yetmiş altı yaşındaydı. Gazetede günlüklerle ilgili bir şey yazıldığında -hemen hemen her gün bir şeyler vardı. Bu değişikliğin ikinci günlük dizisinin yayımlanmasına bağlı olup olmadığını bilmiyorum." veya" "ben doğduğumda"yla doluydu. Yetmiş altı yaşındaydı ama yetmiş yedi olduğunu söylemeye başlamıştı. sadece saçma. televizyonda babasının kız kardeşine yaptığı bebek evini anlattı. sen olduğundan daha yaşlı olmakta ısrar ediyorsun. bu da küçültücü bir şey değil. Đkisinin arasında belirgin bir fark yoktu ve bu davranış tuhaflığını açıklayacak bir neden bulmakta da zorlanıyordum.Mor'un günlükleriyle ilgilenmeye başladığım gün.Hayır. Daha önce hiç görmediğim bir bakışı vardı. . nisan sonunda başlayıp mayısın ilk üç haftasını içine alan Boğa burcunda doğduğunu açıklamıştı. 28 temmuz belirtiliyordu. bunun pek bir önemi yok. Ancak bir kadın dergisindeki astrologa verdiği mülakatta. dedi Swanny büyük bir mantıksızlıkla. Değiştireceklerini sanmam. . Swanny. ." ya da "abilerim şuna buna gitti.Bunu yapmak çok kolay.. Swanny artık Kim Kimdir'e alınmıştı tabiî anne ve baba adı olarak Rasmus Westerby ve Asta Kastrup. Başlangıçta bütün bunları gazeteci yanlışı diye geçiştirdim.dediğine göre. üstünün resimlerini çekerek dergide Swanny'nin mavi tüvit elbise giymiş. Her zamanki gibi tarihlerde yine yanılmışlardı. . mavi keçe şapkalı Birinci Dünya Savaşı sırasında Asta'yı ve Mogens'in (Jack) Somme'da ölmesini anlattığı röportajın yanında kullandı.Hayır. Ama daha sonra Ölü Bir Odadaki Canlı Şey'in karton kapaklı baskısı için hazırlanmış şömiz nüshasında -geçmiş eleştirilerden örneklerle zenginleştirilmiş kısa bir biyografi. doğum yeri ve tarihi olarak da Londra. bunu ona söylediğimde. Bunun sonucunda Woman's Own dergisi evime bir fotoğrafçı göndererek asma kattaki bir odaya yerleştirdiğim Padanaram'ın resmini çektirdi. anlatırken de böyle bir oyuncak için kendisinin fazla büyük olduğunu eklemeyi unutmadı. Đkinci cilt.Benim yaşımdayken. dedi. tabiî ki değiştirirler. düzeltmek istemiyorum. . Olduğundan daha genç olma iddiası o kadar küçültücü ki. hayır.. düzeltmen için. dedim.Swanny'nin doğum tarihinin 1904 olarak yazıldığını gördüm. . üstelik bunlar temmuzdaki yetmiş altıncı yaş gününden de önce oluyordu. dışının. zaten sana bir nüsha göndermelerinin de bir nedeni bu. Bir şey daha vardı. Bunu Torben'in Asta için söylediklerini hatırlatmak için söylemiyorum. 1915 günlüğüyle başlayan Ölü Bir Odadaki Canlı Şey yayımlandığında.. Swanny'nin bunadığını düşünmek aklımdan bile geçmedi.. kendi kendime yaş konusunda hiç yalan söylememe sözü verdim.
akrabalarıyla birlikte bir gemi yolculuğuna çıkacağını söylediğinde rahatladım. düzeltme istedi. bizi böyle yetiştirdi. ben de buna uygun yaşamaya çalışıyorum. Jack'in "Çok iyiyim. gayretleri boşa gitti. Gazeteci Swanny'yle yaptığı sohbeti banda almıştı. Mayıs 1904'te doğduğunu söylemek dürüstlük. Kendimi gülmekten alamadım. kendini yayıncıların en çok satan kitap bile gerekli bulduğu promosyon makinesinin dişlilerine kaptırmıştı. Ömrümde ilk kez John'la bir konuda anlaşmıştım. eminim bandı dinlediğinde konuğunun açık bir sesle ve tereddüt etmeden ağabeyinin Büyük Savaş'ın son aylarında Argonne'da öldüğünü söylediğini yeniden duymuştu. belki de Asta Morfar'ın ölümünden sonra Swanny'nin yanına taşınırken. Swanny'nin -John'la konuşurken bu deyimi kullandım. Hiçbir yayıncı mektupları basmaya yanaşmadı. Rasmus. Mafsallarındaki kireçlenme yine canını acıtmaya başlamıştı. Bütün yaptıklarımda açık ve dürüst olmak. John Sunday Express'e başvurup. Son zamanlarda çok çalışmış. Bunu söylemek için telefon etti. Swanny'nin iki yüz mil ve iki yıl yanıldığını görecekti.Her şeyi çarpıtıyor bu gazeteler. belki de Swanny'nin edebî çevrelerdeki ününü de kıskanarak kendilerini Mogens/Jack Amcamızın anısının koruyucusu ilan etmişlerdi. Swanny'nin harekete geçirdiği trene binmeye uğraşıyorlardı."kafasının karışık" olduğunu kabul ediyordum. olayları karıştırmaya başlamış olmasıydı. Yirminci bölüm . mektupları birbirine bağlamak için kullanılan birkaç şiirle birlikte bastırmaya çalışmışlardı. O ve ağabeyi. Eğer mülakatı yapan gazeteci zahmet edip Asta'yı karıştırsa. Kuzenim John'un da söylediği gibi. John ve Charles ellerindeki belgeleri John'un yazdığı bir giriş. Ancak. Ölü bir evladın eve yazdığı mektuplara duygulanacak son insandı o. ama gazete düzeltme yapmadığı gibi. en mantıklı açıklama. öyle mi? .Sadece dürüst olmaya çalışıyorum. Deyim yerindeyse. doğrusu yayıncıları haksız bulamadım. evde de her şeyin yolunda gittiğini umuyorum" gibi mektuplar yazmış olduğunu görünce. Birkaç hafta sonra Sunday Express'te Birinci Dünya Savaşı'nda kaybettiği ağabeyinin 1918'de Argonne'da öldüğünü söylediğini gördüm. Niyetinin ne olduğunu anlayamıyordum. Bir ara. Bana dinlenmeye ihtiyacı olduğunu. Büyük bir ihtimalle mektupları Asta vermişti. Jack'in Fransa'dan annesine yolladığı mektupları ele geçirmişlerdi. John'un mektubunu da yayımlamadı. Hakarete uğramış gibiydi.
Morfar'ın Danimarka yolculuğundan döndüğü güne koymuştu. Yazdıklarını düşündükçe. bulduklarını tartışmak için buluşmayı önerdi. onun adına senden özür dilemem gerekir. kimsenin yazdıklarını görmeyeceğini düşünüyorlar. Belki de asıl sihir günlüklerdeydi. elyazması çeviriyi ve kendi Asta nüshasını koydu. konuştuklarından daha mı dürüst oluyorlar? . Asta neden sadakati konusunda bu kadar çok diklenmiş. dört günde yapması hoşuma gitti. Paul onların da yerini işaretlemişti. Ne yüzünde ne de davranışında okuduklarından hakarete uğradığını gösterir bir belirti yoktu. dedim. Paul önümüzdeki masaya günlüğü. Eve gidip birkaç parça elbise almış. Bütün bunları çok çabuk. . ne bir satır eksik ne bir satır fazla. Bu bir şeyi gerçekten yok etmek istiyorsan. beş sayfası eksik defterin. daha az hakaret dolu olmasını isterdim. tekrar buraya dönmüştüm. Arada neredeyse hiç fark olmadığını duymakla düş kırıklığına uğramadım. Margrethe Cooper'ın çevirisi kelime kelime defterin eşiydi. onlarla aynı çatının altında kalmaya bakıyordu. Asta'nın ilk baskısı Cooper çevirisinin yayımlanmış haliydi. evlilik yeminlerine ihanet eden kadınlara neden .Asta öyle yaptı. yazdıklarını çöpe atmaya kalkıştı.Paul telefon etti. Asta'nın orijinal defterini Margrethe Cooper'ın çevirisi ve basılı kitapla karşılaştırdığını söyledi.Anneannemin senin anneannene karşı daha az sert.Yani sence bir kadın bütün bir hayatını yazıyor ve bunu kimsenin okumamasına mı dua ediyor? . işin çok güç değil demektir. Đnsanlar günlüklerine yazdıklarında. Đlk renkli kâğıdı 2 kasım 1905 tarihine. Sayfalar arasında renkli kâğıt parçaları vardı ama sadece şurada burada ilginç olduğunu sandığı. Bulunmasını istemediğinden emin misin? Willow Caddesi'ndeydik. Tıpkı günlükleri bulduktan sonra Swanny gibi. Roper'la hiçbir ilgisi olmayabilirdi. kaşlarım çatılıyor.Bir kişinin atalarının diğerinin ataları. üstelik de yaşadıkları hakkında neler düşündüğünü kesin olarak bilen pek insan olmamalı. ama kocasının kızını hiçbirinin ailesine benzetemediğini söylemesini Asta'nın bütün ayrıntılarıyla yazması ona ilginç gelmişti. "Gece gündüz bununla uğraşmış olmalı" diye düşündüm.Evet. Bir sonraki şubatta da buna benzer notlar vardı. dedi Paul. bana göstermek istediği bir satırın ya da bölümün yerini göstermek için kullanılmışlardı.Öyleyse ben de anneannem meraklı. . . beceriksiz olduğu porselenleri kırdığı için özür diliyorum. Đnsanın zevkini değiştiriyorlardı…insan onların bulunduğu yerde olmak istiyor. evi satma fikrini unutmuştum. . ama söylemek zorunda olduğumu söylemeyi daha fazla ertelemek niyetinde değildim.Bir şeyi çöpe atmanın çeşitli yolları var. Yalnız bununla da kalmadı. .
harcanan onun parasıydı. özellikle uzun bir hikâye anlatırken. "ünlü bir duruşma" hakkında bir kitap okumasıyla ilginç bir sonla noktalanan kuşkudan bahsetmemi sağlayan ipucu buydu. Avrupa'da da değişik kanalarda gösterilmişti. bir de tabiî 1984 yılında yılın en iyi televizyon dizisi seçilen Asta adlı beş bölümlük televizyon yapımı da vardı. Swanny'nin son yıllarını karartan kuşkudan.Onda Asta'nın çocuğu olmadığı kuşkusu yaratan neydi? . kesin bir sessizlik içinde kalıyordu. Çok ilginç bir dinleme şekli vardı. Rasmus'un Asta'yla tanışması ve çeyizi duymasıyla başlayıp. Ona Swanny'nin tüm hikâyesini anlattım. sadece on beş dakika sürdü. pazar hariç her gün dokuzdan beşe orada kaldı. . paranın büyük bir bölümünü kendi bakımı için harcamaktan kaçınmadı. Göz teması sağlamadan bütün dikkatini veriyordu. Bu kadar ince ve aynı zamanda bu kadar atletik yapılı bir adamın. acele etmeniz gerektiğini. günlüklerin bulunup yayımlanmasından sonra bile hiçbir zaman dinmeyen. Haftada iki kez de Kilbtm. kırmızı perukalı bir Lindsay Duncan ve asker üniformalı Christopher Ravenscroft. hani gazetelerden kesilmiş kelimelerden oluşan o mektuplardan. Aynı dizi Amerika'da PBS kanalında.Anlatmadım mı? Đmzasız bir mektup aldı. Bir de film yapılmıştı. Paul'le değil. Torber'in ölümünden sonra uzun süre haftada üç kere birkaç saatliğine eve gelen Mrs. Ama yine de en akıllıca kararı. yüzünde küçük bir kontsatrasyon. Yüzünün değiştiğini. Elkins kâhyalığa getirildi. ölümünden birkaç yıl öncesine kadar sürüp. Benim hikâyem saatler değil. Eğer öğrenmek istiyorsa.tam bir sayfa ayırma gereğini duymuştu? Anlaşıldığı kadarıyla o kocasına ihanet eden kadınlardan değildi. peki o zaman bu konuyu böyle ayrıntılarıyla işlemenin anlamı neydi? Ona Swanny'yi anlattıran. Swanny günlüklerden epey para kazanmıştı. Bazen. Paul bütün anlattıklarımı dikkatle dinledi. sessizce dinlemesini görmek ilginç bir şey. Elkins'in dönüşüne kadar yanında kalacak bir can dostu hastabakıcı tutmasıydı. bazı ayrıntıları parlatırken diğerlerini kısa kesmek zorunda olduğunuzu sanırsınız. şimdi anladığım kadarıyla. Artarak gelişen akıl rahatsızlığının farkında olduğunu gösterecek bir belirti yoktu. Sanki Torben hâlâ hayattaydı. başını eline dayayarak. Jack'in ölümünden kısa süre sonra Asta'nın Harry Amca'yla buluşmasıyla biten bir dizi: sakallı bir Anthony Andrews. her akşam beşte gelip ertesi gün Mrs. para harcarken her zaman yaptığı gibi itinayla harcamıştı. Tek bir soru sordu. 1985 yılında Đngilizce ve Danca dışında yirmi ayrı dile çevrilmişlerdi. Hikâyeme devam ettim. sonunda da Swanny'nin kendini kim sandığını da söyledim. gerekirse saatlerce dinleyecektir. Ama mantıklı bir kadındı. çok solduğunu ya da buna benzer bir şey olduğunu ancak şimdi düşününce söyleyebiliyorum. bir kız yardıma gelirdi. O zaman hiçbir şeyin farkına varamamıştım. Ne kadar tuhaflaştığının bilincinde olduğu için değildi. bence felaket bir şeydi ama iyi para getirmişti. bu kadar zaman kesinlikle sessiz durması. Çok para kazanmış. gecelerini Willow Caddesi'nde geçirmemekle birlikte. Hastabakıcının Willow Caddesi'ne . Bütün dünyada yayımlanmış. önleyecektir.
dışarıda onu Asta'nın kızı olarak tanıyanlar için hâlâ aynı insandı. demek istiyorum. yayıncısı. bu kadının annemiz. Benimleyken. hiçbir kuşkuya düşmeden büyürüz. her gece saatlerce uyanık kalıyordu. edebî yemeklerde konuşuyor. Kuşkusuz ne yaptığının bilincinde değildi. Örneğin Danimarkalılar Đngilizce "little" sözcüğünü "lidd'l" olarak telaffuz ederlerdi. Elkins'e. Asta'dan bahsederken "Mor" ya da "anne" demekten tamamıyla vazgeçmişti. Asta bebekliğinde onunla Danca konuşmuştu. Swanny'nin mafsal ağrılarının birkaç yıllık bir aradan sonra tekrar uyanması ve özellikle ensesine sırtına ve ellerine acı vermesiydi. Sandra kısa sürede Swanny'yle dış dünya arasında tampon görevini üstlendi. Noel'den önce hâlâ dolaşıyor. pazarlama ve tanıtımında çalışanlardan hiçbiri onu böyle konuşurken duymadı. ikinci kişiliğin belirgin olmaya başladığını fark edince. Allah'tan günlüklerin yayıncılık. yani hastabakıcı. Kalkması gerektiğinde -sık sık kalkmak zorundaydı. hayat temeli hızla ilerledi. kimse böyle bir özrü kabul etmemeye cesaret edemezdi. Onu delirtenin Asta olduğunu söylemek abartılı olmaz. temeli yıkıp Swanny'nin içine çöktüğü çukuru kazan da yine Asta oldu. ama Swanny bu konudan bahsetmezdi. Đngiliz olmuştu. mülakatları. Ne var ki ikinci kişiliğinde hiçbir kelimeyi yanlış telaffuz etmedi. ünlü bir günlük yayıncılığı görüntüsünden hızla uzaklaştı. Onun için çalışan değişik insanlarla birlikteyken. Ajanı. Ancak Danca onun ilk dili olmuştu. Swanny'nin ruh halini belirlemede uzmanlaştı. "Bir bana bak. bu nedenle şunların atalarımız olduğunu kesinlikle bilerek. Swanny öteki kişiliğine büründüğünde. Artık Kuzey Londra'nın işçi sınıfı Đngilizcesiyle konuşuyordu. Swanny de böyle. Asta parmaklarını şıklatır ve hayatına devam ederdi. Sanki hayatının son dönemlerinde çifte kişilikli olmanın ustalığını kavramış gibiydi. Eskiden olsa mutlaka yapacağı gibi. Ben. Eğer kendi annesi ona evlat edinildiğini anlatıp daha fazla bilgi vermeyi reddetse. Sandra'ya. Yorgun olduğunu ya da "bugün kendini iyi hissetmediğini" söylemek herkes için geçerli bir özürdü. Temeli yapan Asta'ydı. 1985'te (ya da kimin açısından baktığınıza bağlı olarak 1984'te) seksenine girmişti. imza günlerini. Swanny de bu genel kurala uyardı. Ne var ki bu çifte kişilik gösterisinin maliyeti ağır oldu. bunamasını daha da hızlandırdı. Bu adamın babamız. Kendisi de Danimarkalı olmaktan çıkmış. Böylelikle ikinci kişiliğini bana. bazı sözlerinin isteyerek Mrs. neredeyse yaşlı bir kadın olana dek hiç kuşkulanmadan yaşadı. hâlâ mülakata davet ediliyordu. "seçkin" Đngilizcesini konuşan sesiydi. Elkins'e yapılmış bir gönderme olduğu açıktı.yatak odasıyla banyo arasındaki birkaç metrelik yolda düşmekten korkuyordu. Kendi kökenimizi bilmek oldukça derinimizde bir içgüdüdür ve kişilik oluşmasının kaynağında yatar. Her zamanki sesi. Günlüklerdeki insanlar artık "ağabeyim". Meşgul. Üstelik iyi uyumuyor. kendi adıma . özel hayatında. ama sadece bizlere gösterdi. Tamamen farklı biriydi. Ne de olsa Swanny artık çok yaşlı bir kadındı. Bir sonraki temmuzda hem kafa hem de vücut olarak ihtiyarlamıştı. Hampstead'deki konuşulan -eğitilmiş.gelmesindeki neden. Carol ve Clare'e. Hayatının o bölümünde. Yani evde. Mrs. Onun yaşlılığıyla Asta'nınki birbirine taban tabana zıttı. Belki de doğal olarak sessiz insanlardık. bir de Asta'nın benim yaşımdaki halini gözünün önüne getir" demedi. Çoğumuz bu konuda sorun yaşamayız. "büyük teyzem" değil. konuşması da değişiyordu. yayıncılarla toplantıları ya da diğer etkinlikleri erteledi. önadlarıyla anılan kişilerdi. dile çok yetenekli bütün Danimarkalılar gibi Swanny de bir iki Đngilizce sözcüğü anadilini belli edecek biçimde telaffuz ederdi.
diğer bir deyişle Swanny'nin-çektirdiği son fotoğraf. bu nedenle haftada en az iki kez kuaföre gitti. eski bir tüvit etek ve yünlü bir hırka giymekte ısrar ediyordu. onu banyoya girmeye ikna etmeye çalışan Carol ve Clare'in çabalarına direniyordu. Jane Asher.değişmeye başladı. o ikinci kişiliğine büründüğü günlerde. o leke bir daha kaybolmayacaktı. her zaman resmî giyinmeye çalışarak saçının görünüşüne büyük önem verdi. Mrs. Yine de bunu önermek gereksiz. Bunun bir kir izi olduğunu sanıp onu uyardım. Daniel'ın bazen tedavi amacıyla yaptığı gibi. Deli bir kadınla çekişip. Bir gün benden yün ve örgü şişi almamı istedi. "Neden böyle davranıyorsun? Böyle konuşuyorsun? Böyle giyiniyorsun? Kim olmak . yıkanmayı reddediyor. ama uzun uğraşlardan sonra lekenin bir yara gibi görünmesini sağladı. Denizkızı'nın yanında çekilmiş olan resimdi. Akşamları televizyon izlediğimde beni oyalar. bir sonraki sefer iz daha da büyümüş. değil mi? Lila ya da pembe. annem de öyle. Günlükler her zamanki gibi onun koruması altındaydı. ne kalınlıkta? Bir de yün kiloyla satılıyor. Şimdi. .olmayı sürdürüyordu. Asta'yı teyp bandına kaydettiğinde. çünkü bu hem doğal hem de en kolay tepki. bu haliyle de Heath Caddesi'nde el arabasını süren çöpçü kadına benzemeyi başarıyordu. dedi. yeni giyecek almak onun için hayatın verebileceği en büyük zevklerden biriydi. doğal olarak düzenli görünürdü. Swanny hangi kişiliğe bürünürse hürünsün. henüz saçmalamayan tüm yaşlılar için kullandıkları diğer bütün sıfatlar. Asta'nın alaylarına rağmen günde iki duş almayı ya da iki banyo yapmayı sürdürdü. Swanny'nin. Swanny'yi ise hiç elinde örgüyle görmemiştim. . Diğerleri konuşurlarsa da söyledikleri hiçbir zaman basına ulaşmadı. Tabiî Asta örgü işinde ustaydı. . broşürün üzerin Swanny'nin fotoğrafı -Kopenhag'da.vardı. Bir zamanlar giydiğim her şeyi kendim yapardım. Saçı kısa ve gürdü. Delilerle birlikteyken gülümse ve ne derlerse yap der onlarla birlikte olmak zorunda kalanlar. demek istiyorum. Normal tepki. tıkanmış bir damardı. dedim. saçlarını hep düzenli tutmuştu. sol elmacık kemiğinin üstünde küçük bir kırmızı lekesi vardı.Ne renk yün istersin? Hazır sormuşken. dış görünüşü de -artan bir sıklıkla. güzel bir pastel tonu. Bir ara bütün elbiselerini ve benimkilerini de kendi örmüştü.Örgü ördüğünü bilmiyordum. yataktan çıktığı gibi bırakmayı âdet edinmişti. Dünyanın geri kalanının gözünde Swanny "şaşılası". Bir yara değil. Yünlülerde. Böylece bu akşam örmeye başlarsın. bana o yeni geliştirdiği gizemli tebessümlerinden birini gösterdi. Ömrü boyunca hastalık derecesinde temiz. genellikle tebessüm eder ve istediklerini yapmaya çalışırız. . Hem de sekiz aralı şişle çifte örgü olmalı.Swanny'deki kişilik bölünmesinden kimseye söz etmedim. Hiçbir şey yapmadan boş oturmayı hiçbir zaman sevemedim. Evdeyken. düzensiz olmasını sağlamak için. Bir zamanlar kazak ve etekleri özensiz giyim olarak nitelendirmesine karşın. Elkins'in sesiyle. onlarla iddialaşmak o kadar korkutucu olabilir ki.Öğleden sonra sana lila ya da pembe yün getiririm. Asta ilk günlüğünün giriş bölümünde bebek elbisesi örmek için yün almaktan söz etse de daha zenginleştiğinde örmekten vazgeçmişti. onu hatırladığım sürece gözünün altında. Annem gibi o da günün belirli bir bölümünü elbiseleriyle ilgilenmeye ayırdı. göz kalemiyle çizilerek bir gömlek düğmesi büyüklüğüne çıkarılmıştı.Örmem lazım. zarif olmuş. "harika" ve "inanılmaz" -ve gazetelerin yatağa çakılmamış. Çorapsız ayaklarına terliklerini geçiriyor.
onu sakinleştirecek bir ilaç vermem. Böylece Swanny zaten sakin olmasına karşın. tüvit takım elbisesiyle bir taksiye binip Covent Garden ya da Kensington'a gidiyor. . ama sonuçta ben de bir korkaktım. . . Anlaşılan o da "delilerin isteklerini yerine getir" ekolünün üyesiydi. belki de bu sadece barışçı bir kabulün ya da mutsuz bir kadere gösterilen rızanın belirtisidir. hepimizin tanıdığı Swanny'yi yavaş yavaş yutuyordu. Bir insanın sakin olduğunu söylemek. Bundan emin değildim. neden geldiğini açıklamak zorunda olduğumuz anlamına gelir. Sandra'nın mülakatı ertelemesi gerekmiyordu. tam gerektiği zaman konuştular. kim olduğunu sormadığımızı söylemiştim. hastalıklı ellerindeki şişlerden çıkan şekilsiz ve pembe şey karşısında hayranlığımı gizlemiyordum. dedi. Swanny çok yaşlı bir hanım. saçları fırçalanıp leke yerinde bırakılırken. dedi bana bir kez. Şişler kaldırılıyor -merak ediyordum. "Woman's Hour"da canlı yayına çıkacağı gün. nereye. Swanny artık işçi sınıfından bir nineydi. tedavi yöntemlerini biliyorum. dedi. Ama bu Mrs. onun mutlu olduğu anlamına gelmemeli. dengesini bozacak bir şeyler yapmak istemeyiz. kimse de sormadı. yüzünde bomboş bir umutsuzluk gördüğümü anlatmadım. doktorun sakinleştiricilerini almaya başladı. Bir psikologla birlikte yaşadım. ondan tam da bunu beklediğimi söylüyor. Dediklerine uyduğumuzu anlattığımda. eski elbiselerini sattığını. Ne işe yaradı ki? Đnsanlar farklıdır. adı olmayan o değişik kişi. görevlerini yaptılar. bunu kullanırdım. Sandra. ona uymak her zaman daha iyi sonuç verir. bebek elbiseleri örüyordu. Öteki. partilere katıldığını. Doktoru daha bütün bunların en başından beri Swanny'yi dikkatle izledi. Tabiî başka günler. kendi kişiliğine döndüğü ya da diğer insan olduğunda. Ne önereceğini tahmin edebiliyorum. Dickens okuyup günlük tuttuğunu söylemedim. bense bunun kesinlikle normal olduğunu. Mrs. Her zaman sakin olmuştu.istiyorsun? Sen neredesin?" gibi sorular sorarak bilinmezle karşı karşıya kalmak tehlikesini yaşamaktansa. Onun özel hastası olduğundan. diğer bir deyimle parasını Swanny ödediğinden hastasını haftada en az bir kez ziyaret etti.Onun yaşında. Đkinci kişiliğine sarındığı günler. Yani onun akılca rahatsız olduğunu düşündüğümüzü açıklamış oluruz. Belki de en iyisi. Kendi kişiliğine döndüğü günler giderek azalıyordu. Sakindi. Bildiğim kadarıyla. Swanny'nin yaşındayken annesinin millerce yürüyerek Hampstead Heath'e gittiğini. uzun topuklu ayakkabılar ve naylon çorap giymiş bir Hampstead hanımefendisi gibi konuşuyor. bir kuzeyli tanrıça görünüşünün yanı sıra.Bu haliyle çok mutlu. Eğer onu en iyi tanımlayacak tek bir sıfat bulmam gerekse. hangi düşünce ve kararların sonucunda. . Böyle. yine de tersini yaptım. tekrar Swanny Kjæer olduğu günler de vardı. Bazen.Bir psikolog çağırıp muayene ettirebilirim. Elkins ve hastabakıcılar Swanny gidip de öteki geldiğinde ondan kaçmaya çalıştılar. bir kitabevinde kitap imzalıyor ya da ajanıyla yemek yiyordu. kimsenin bir önlem almayı düşünmediğini söylemek istemedim. Ancak yine de ikinci kişilik yavaş yavaş üstün gelmeye başlamıştı.eski güzel elbiseler giyiliyor. Kjær'e gelenin kim olduğunu. Torben'in aklını çelenin Swanny'nin sessiz ve sakin iyiliği olduğunu sanıyorum. yüzü belli belirsiz boyanıyordu.
. sonunda bir kimliğe kavuşmuştu. Bilinçaltında Mrs. Ya da Edith Roper olduğunu sanarak. Hepimiz delilik belirtilerini görmezlikten geliyorduk. Edith artık on sekiz aylık olacaktı. içine doğduğu çevrede büyüyeceğini.Evet.Yeni okudum. Düş gücü. Elkins'in Walthamstow'da oturan. tabiî. sarışın bir bebekti. Büyük ihtimalle. Böylece onun kişiliğini aldı.. değil mi? . eminim Swanny de Asta karşısında öğrenmek istediğinde benim gibi sıkıntı çekmişti. Bazen en az onlar kadar korkuyordum yine de öğrenmek istedim.Edith olması mı? Asta üç dört yıl boyunca kızı Swanhild'le ilgili notların tarihlerinde hile . . Asta bebeği 28 temmuz 1905 yılında evlat edindi. bölgesel Yaşlı Vatandaşlar Kulübü'nün üyesi. Swanny. Swanny öldükten altı ay sonra anladım. birçok torun sahibi. Edith Roper olduğunu sanıyordu. Edith mavi gözlü. yanıldı.Yine de yanıldı. Edith Roper olmak istedi. yaşıtlarından çok daha uzundu. çünkü bu belirtilerin ardındaki açıklamalar ve gerçekler kendi aklımızda gizli kalan noktaları da ortaya çıkarır. üç ay sonra da bebeği emzirdiğini yazmıştı. Delilerle birlikte olan gibi. televizyon izlerken örgü ören annesine benzeyeceğini düşünmüştü. Günlüğü ne kadar iyi biliyorsun. bir kimlik aradı ve bulabildiği tek imkâna sarıldı. Sol yanağında bir iz vardı. O günlerde Edith on dört aylıktı ve yürüyordu. Elkins'in konuşma tarzını. Swanny çarpık bir mantık yürüterek. ama hiçbiri bunun kadar uygun değildi. kasımda Đngiltere'ye dönen Rasmus'a üç aylık bebek olarak yutturması da imkânsızdı. kurnazlığa başvuracak ve terlik giyip örgü ören yaşlı kadın için bir isim ve bir hikâye uyduracaktı. ne yapacağını bilmedikleri için endişeliydiler. Kader hileye uğramıştı. Neredeyse soracaktım. Gerçekten de imkânsız. Swanny'nin okuduğu Donald Mockridge yazısını yeniden inceledim. Bu kadının kim olduğunu. işçi sınıfıyla tek teması evinde çalışan hizmetlilerle kısıtlı olan korunmuş bir kadının sınırlı düş gücüyle Edith'i yıkanmayanların arasına yerleştirdi.Giderek endişelendikleri belliydi. Edith'in Asta tarafından alınmaması durumunda. Belki de bana hiç söylemeyecek. Edith'in çıplak ayaklarına terlik giydirmek ve saçını taramamak oldu. Heath Caddesi'ndeki çöpçü kadını ara sıra görmenin sonucu. Edith. Belki de geçmişte başka fırsatlar bulmuştu. Edith Roper. Belli ki teyzen inanmak istedi. çoğunu unuturum. Ama her seferinde geriye adım attım.Eğer yanlış hatırlamıyorsam. dedi Paul. ikinci kişiliğinde kim olduğunu bilmek istemiyorlardı. Üstelik on sekiz aylık bir çocuğu. doğru olanın bu olduğunu söylüyordu. Edith-konuşma tarzı olarak benimsedi. . Bir hafta geçsin. Çünkü kendisi ya da bilinçaltı. . mayıs 1904'te doğmuştu. seksen birine geldiğinde de büyük bir olasılıkla Mrs. Dilimin ucundaydı. işleri düzeltmenin zamanı gelmişti.
kendini olması mümkün bile olmayan bir kişi sanarak. bu ifade ben konuştukça silindi. Hepsi günlüğün o eksik beş sayfasında olmalı. . Üstelik. ama bunun kanıtı yoktu. Hepsi de genetik araştırmalar yapılamayacak kadar erken doğmuştu.Neden maalesef? .Sadece bir konuşma biçimi. Teyzen onları yırttı. mektubu Asta yazmıştı. Bana Asta'nın evini göstermek istiyordu. büyük bir düş kırıklığının kurbanı olarak ölmüştü. Yanlış değerlendirerek.Bu. ama atmamış da olabilir. derim. gözleri ruhunun aynası gibi. gerçeği ne kadar öğrenmek istediğine bağlı. Swanny Asta'nın kendi kızıydı ve Asta bir hikâye uydurmuştu. Đmzasız mektupları yollayan da Asta'ydı. Öğrenmek istediğimi sandığımı söyledim. kendi çocuğu ölü mü doğdu? Yoksa. Asta Swanny'ye evlat edinildiği söylemişti. dedi Paul. ama yetinmedim. ama birçok kişi ailelerinden farklı olabilirdi. bilmiyorum. neden bahsediyoruz? 28 temmuz civarında doğum yaptığı kesin olan Asta'nın o günlerde sokakta yürüyecek durumda olduğunu. fazla belli etmemeye çalışarak konuyu değiştirdim. dedi Paul. imkânsız. Westerby'lere benzemiyordu. hakarete uğramış görüntüsüne rağmen. nihayet bir kız doğurabilmiş miydi? Hiç öğrenemeyeceğiz. değil mi? . Mektup Hampstead'den postaya verilmemiş miydi? Mektubu yakmamış mıydı? Evet. Rasmus'u bir katil olarak göreceği bir adamla bir fahişeden başka bir şey olmayan bir kadının çocuğunu evlat edinmeye ikna etmediyse. yoksa. o gece bir daha günlüklerden ve Swanny'nin ilginç yanlışlığından söz etmedik.Eee. bir zamanlar Asta'nın oturduğu yere çok yakın olan evine gittik. Rasmus'a söyledikleri ve Rasmus'un ona cevapları konusunda yalan söylemediyse. Yani. Bütün bunları çizebiliriz. doğumdan sonra mı öldü? Yine bir erkek miydi. Torben başından beri haklıydı.yapmadıysa. Maalesef sana inanamıyorum.Neler olduğunu merak ediyorum. Đmzasız mektuptan bir daha söz etmek istemediğini fark etmedim. Yüz ifadesi sertleşip sabitleşti. Hem de hiç. bütün konudan sıkıldığını düşündüm. Onun yerine Hackney'ye. .Evi aramamı mı söylüyorsun? . Evi aramadım. Bununla yetinmem gerekirdi. Đrlandalılara benzeyen herkes gibi o kadar açık bir yüzü var ki. Yine de eğer öğrensendim bile artık bunu Swanny'ye anlatamayacaktım. Yirmi birinci bölüm . karmaşık bir gerçeği öğrenen kişinin meraklı ifadesine dönüştü. başkalarının kaybolmuş çocuklarını kapıp eve götürmeye hazır olduğunu mu? .
Hepsi ne kadar boş! Zavallı Hansine'nin en büyük korkusu. Vazoyu hiç sevmemiştim. Eğer abartmıyorsa. Çavuş beni yine Hansine'nin izinli olduğu gün ziyarete geldi. tehlike yok demektir. Tabiî o geldiğinde. Ama hediyeyi verirken yüzündeki ifadeyi görünce. men sidste Gang Sergeanten kom paa Besfg. eğer davet edilirsem. bunu da elinden düşürmeyeceğini umuyorum. Đngilizcesini eleştiriyor. Çavuş'un beni otomobille oraya götürmesini isteyeceğim. Bunu böyle ayarlamadığıma yemin ederim. Evli çifte yıllardan beri sahip olduğum ve Berger Amca'nın kız kardeşinin bana kendi düğünümde verdiği bir Royal Copenhagen vazosu hediye ettim. var det igen Hansines Frieftermiddag.) Aslında giderek daha sık gösterdiği o meşhur öfke nöbetlerinden birine kapılmasını bekliyordum. şimdi de evde olmadığına göre. Đşini devralan yeni hizmetçinin adı Elsie. Rasmus'un Çavuş'un beni gezdirmesine ses çıkarmayacağını kim tahmin edebilirdi? (Artık ona Harry demem gerektiğini buraya yazıyorum. Rasmus ve ben düğüne davetliydik ama tabiî gitmedik. kuşkulanmaya başladım. Bunu nasıl saklayacağını doğrusu merak ediyorum. Gidilecek daha ilginç yerler olmalı. yaşlı Mrs. Emily ve Elsie. Onu kıskanmadığımı söylemeliyim. Tek söylediği . Gelecek ayki düğüne kadar Cropper'ın annesi ve babasıyla birlikte oturmaya gitti. kendiliğinden oldu. Hansine'nin ayaklarımın arasında dolaşmamasına seviniyorum. üstelik de Cropper'dan tamı tamına altı ay daha büyük olduğunu da öğrenmiş. Önümüzdeki günlerden birinde. onu ben gezdiririm" demesi ona daha uygun olurdu. Ne korkunç bir cinayet. Jeg kan svaargepaa. Cropper kocasıyla Leytonstone'da oturacak. atjegikke arrangerede det med Vilje. Đlginçtir. Düşündükçe. müstakbel kayınvalidesinin okuyup yazma bilmediğini öğrenmesi. bunu yapmamam gerektiğini anlıyorum. men det var hare helt tilfældigt. yıllardan beri dolapta duruyordu. Cropper Hansine'nin aslında yabancı bir ülkeden olduğunu belli etmek için tek bir fırsatı bile kaçırmıyor. 12 nisan 1920 Hansine evlendi. Bir sürü güzel parçamı kırdığı gibi. ne de karışık! Yeni adıyla Mrs. "Eğer benim karım benim arabamla gezmek isterse. Onun gelip önlüğünü buruştura buruştura ne kadar yakışıklı olduğunu söylemesini ya da anlamlı anlamlı konuşmasını istemiyorum.17 ocak 1920 Det er mserkeligt. Hansine'nin vazoyu daha önce hiç görmediğinden eminim.
konuşma ve düşünme kendimi güçlü hissetmeme ve sonunda tekrar gülmeme neden oldu. ama Hampstead'de yaşamış. sanki yüreğime bir sızı oturdu. Anne babalar çocuklarından bahsederken. haklıydı. Gelecek hafta. Oraya gidip mezarını görebileceğimizi söyledim. o sırada tepemizdeki ağacın bir kayın ağacı olduğunu gördüm. hafta arasında da. Sözünü ettiği ressam John Constable. "Bu fırsat kaçmadan yakalamak gerekiyor" diye düşündüm. ama konuyu değiştirmektense beni Danimarka hakkında konuşturmaya devam etti. Harry Swanny'den çok hoşlanıyor. kendi kızımı kıskanıyorum! 29 temmuz 1920 Swanny dün on beş yaşına girdi. Đngiltere'de ressam olduğunu bile bilmiyordum. Çalışmaya önce otobüs şoförü olarak başlamış. . bir sürgün olmanın nasıl bir duygu olduğunu sordu. ama eve dönünce ansiklopediye baktım. "Şimdilik cumartesi gezmeleriyle yetinelim" dedim. çocukları da alacağız. Ya karısıyla kızları? Onlar da Harry'le birlikte olmak istemezler mi? Sadece gülümsedi ve ailesini hiç ihmal etmediğini söyledi. Üzüldüğümü anladığını sanıyorum. Çok şey biliyor. güzel köyleri görmek için Hertfordshire'a gittik. Sonunda. şimdi kentin Sular Đdaresi'nde çalışıyor.Mercedes'i almamız. Sakin bir köy yolunun kenarında. ilk otomobil gezintimize çıktık. mezarı da Hampstead Kmsesi'nin avlusundaymış. Durumdan yararlanacağını sandım. Doğum günü partisi istemedi. artık en az sevdiği otomobil bu. "Bir işçi için" diyecektim ama. örtüyü çimenlerin üzerine yaydı. Onu karşıma oturttum. ama diğer taraftan da biraz rahatsız oluyorum. okuldaki arkadaşlarından hiçbiriyle eve çağıracak kadar yakın olmadığını söyledi. ağaçların altında sevimli bir yer buldu. Beni her cumartesi günü. Dahası. "Bilmem ki bunu kimden almış? Benden ya da babasından değil. onun ne kadar sevimli ve cana yakın olduğunu dilinden düşürmüyor. Başlangıçta biraz gergin ve endişeliydim. Ailemizde hiç öyle davranan olmadı" derler. onların yanında rahat davranırsanız bundan yararlanacaklarını öğrenerek yetişmiştim. Herhangi biri için çok şey biliyor. Hep son derece saygılıydı. sanki her şey kalıtımla geçermiş gibi. Yanımda piknik malzemesi getirdim. bu ilerlemiş yaşta. ama yararlanmaya çalışmadı. gerçekten de yürüyüşe çıkacağını söyledi. başlangıçta rahatsız olduğunu belli ettiyse de kısa sürede rahatladı. Söyledikleri bir bakıma hoşuma gidiyor. Bana Đngiliz kraliyet ailesinden kimlerin Danimarkalı prenseslerle evlendiğini anlattı. Her şeyin kalıtımla geçeceğine inanmıyorum. benim oturmam için yere battaniyeyi yayıp üzerine minderler daha yerleştirirken benim yanıma oturmayacağını. tarih. bu haksızlık olurdu. Anlattıklarımın doğru olup olmadığını söylemem imkânsız. kolay arkadaşlık kurmuyor. Arabadan piknik sepetini taşıdı. işini bitirdikten sonra akşamüstleri gezdirebileceğini söyledi. O da benim gibi. Ama bunu kabul edemezdim. Suffolk ve Essex'ten orman ve kır manzaraları çizmiş. Harry çok memnun oldu. Galiba kıskanıyorum. onun sınıfındakilerin. doğa konusunda da çok bilgili. Bana Danimarka'yı. Gerçek arkadaşı yok. Evimi ve ülkemi öylesine özlediğimi anladım ki. Örneğin. konuşulacak birinin yanında olmak değişik bir duygu. bana hiç tanımadığım bir Đngiliz ressamdan söz etti. Swanny'nin hak ettiği beğeniyi görmesi beni memnun ediyor.
Yirmi santim bacak gösteren etekler giyeceğimi rüyamda görsem. çift atkılı siyah bir çift ayakkabılar en sevdiğim ayakkabı biçimi bu. Yolculuk için iki elbise aldım. Mogens gelebilseydi belki bir parti vermeyi düşünebileceğini söyledi. onlarda gördükleri davranışları kopya etmeye çalıştıklarını sanıyorum. tabiî . herhalde bizle birlikte oturmazdı demek geçti. Herkese Mr. Housman'la kavga etmezse. Housman'ın kulağına gitmez. Ötekiler gibi acı. Bu yıl her şey mavi ve siyah. Aslında. konuların çoğunda mutsuz anne babalar. bira içip gülen. Danimarkalılar neşeli.çocukların anne ve babalarını taklit ettiklerini. Harry'yi kendisi için de bir bilet almaya ve benim yanıma oturmaya ikna etmemdi. 4 eylül 1920 Rasmus ve ben Danimarka'ya gidiyoruz. kötü niyetli. "Eğer Rasmus o güne kadar Mr. Housman'da kalacak. Benedicte'den hoşlandım. ama bardaktan boşanırcasına yağmur yağıyordu. kendi cinsine göre uzun ve mutlu hayat yaşadı. Đki yıl önce bizde kaldıkları iki günde görebildiğim kadarıyla. Đyi bir oyun değildi. mor mavi bir çay elbisesi. biz de bir tiyatro matinesine gitmeye karar verdik. Onları okula göndermemek doğru olmazdı. Kimse için -Mogens dışında. ama ağzımı açmadım Hayat Mogens öldükten sonra da devam ediyor. 20 mart 1921 Harry bana şaşırtıcı bir şey anlattı. birkaç gün sonra oyunu hayal meyal hatırlıyorum. Bleak House'u üçüncü kez okuyorum. Đlginçtir. Söylediğimin pek bir etkisi olmadı. uzun konuşmalarda esnememek için kendimizi zor tuttuk. ama tanıdıklarımda bunu gördüğümü pek söyleyemem. kolay kolay ağlamayan Rasmus ağladı. duygusal bölümlerinde gülmemek. sakat kalmış . umarım söyledikleri ayın 12'sinde gidişimize kadar Mr. Bjfrn'ü kilerde kaskatı buldu. Allah'tan bu renkler de bana çok yakışıyor. soğuk ve züppe değil. mavi-siyah Chanel bir takım ve lila-siyah kadife manşetli. inanmazdım. Đki elbisem de kısa. Zavallı köpek. eğlenceli insanlar olarak tanınır. erdem meraklısı. Housman'ın onu kazıkladığını söylüyor. Kızlar Mrs. Aslında niyetimiz Kew Gardens'a gitmekti. ama geri kalan zamanda Kopenhag'da Ejnar ve Benedicte ile beraber olacağız. Yüksek topuklu. Oyunların çoğu savaş ya da savaştan sonra olanlarla ilgili. yas tutmasını istemem. ama kendi ülkeme hiç dönmedim ve çok heyecanlıyım. Mogens hayatta olsaydı. tatilde Paris ve Viyana'ya gittim. Swanny.kolay gözyaşı dökmez. Bu genç yaşında ölmüş ağabeyini hatırlayıp üzülmesini. Aarhus'ta. "Mogens'i anarken mutsuz olmamayı öğrenmemiz gerek" dedim. Asıl ilginç olanı. o korkunç kız kardeşiyle birlikte bir iki gün geçireceğiz. Sabah Emily aşağıya indiğinde. Housman'da kalacak" diye yazmalıyım. kızlar Mrs. O korkunç oyun hakkında ikimiz de aynı düşünceleri paylaştığımızı gördük. Đçimden Mogens yaşasaydı şimdi yirmi iki yaşında olurdu.
sadece orta yaşlılar ve çocuklar var. Paris'te bu otomobillerden bir sürü var. günler çok uzun geliyor. Louvre'a gidip Eiffel'e çıktık. Hansine'nin bir kızı oldu. Zavallı Rasmus. ve Mrs. efendi ve uşak -ona hiçbir şey ödemesek de. sevgiyi özlediğimi söylerim. bense cinsel gerginliğin farklarını ve titreşimlerini herhangi bir kadından çok daha fazla hissediyorum.çocuklar. çok yavaş geçiyor. Swanny'den. 23 haziran 1923 Dün gece. sevgiyle hiç tanışmadığımı. saçımın hâlâ eski kum renginde olduğunu gördüm. başka insanların içinde insanlar arasında sevginin farkına vardığımı. Sanırım bu da geçecektir. evden uzaktayken günlük tutmuyorum. saçımda tek bir beyaz tel yok. Çocuk istemeyene bak! Swanny bebeği görmek istediğini söyleyerek beni şaşırttı anlaşılan Harry bizi oraya götürecek. ama Rasmus'un tek ilgilendiği otomobiller. Bu yaz kırk bir yaşında olacağım. Adını Joan koyacaklarmış. ama flört etmeye başladıklarında gidip tek bir imzayla adını değiştirmiş.durumunda olsak da o çarpıcı derecede yakışıklı. bana Danca olmasına rağmen Đngilizce gibi duran bir adımızın olmasından dolayı ne denli şanslı olduğumuzu söyledi. Yakışıklı gençlerin çoğu öldürüldü. Tatilde. Biraz daha ikna çatışması yaparak Harry'yi bir çayevine. . Bu ilerlemiş yaşıma rağmen. sevgiye hasretim. Rasmus'la birlikte Paris'ten döndük. yüreğimi açıp. Dürüst olmam gerekirse. Q-düşündüm. adlarını yeterince değiştirmedikleri için sıkıntı çeken Mr. çevremdeki tüm sevginin. Đngilizlerin yabancılardan nefret etmelerinden söz ediyorduk. birlikte çay içmeye götürdüm. ama evet evet. Doğrusunu düşünmek gerekirse. Bütün bunlar karısını tanımadan önce olmuş. bir savaş çıksa böyle bir isimle başının belaya gireceğini düşündüğünü anlattı. Sayfanın tepesine bakıp Harry'nin bana şaşırtıcı bir şey anlattığını yazdığımı gördüm. lles'a gidip Champs-Elysees'de gezindik. Aslında bir değişiklik yapman. aramızdaki sınıf duvarı her geçen hafta biraz daha incelip alçalıyor. sakalı grileşti. çok da özlüyorum. büyükbabasının 1850'lerde Đngiltere'ye göçen bir Alman olduğunu. Cinsiyet duvarı ayrı bir konu. Harry ve ben iyi dostuz. kafasındaki saçlar hâlâ kahverengi olmasına rağmen. oyunda nişanlısı ölen kızdan bahsettik. Swanny'nin evlenebileceği uygun bir genç bulamamamızın ne kadar korkunç olacağını söyledim. ama sen ne yapıyorsun? Aynı şeylerle ilgilenmediğin için konuşamadığın biriyle berabersen. Duke adını almak çok akıllıcaydı. Tatiller ilginç şeyler. Almanca bilmediği ama okuyabildiği için Almanca bir sözlüğe bakıp Alman soyadının Duke anlamına geldiğini öğrendiğini anlattı. her birini gördüğünde kafasını uzatıp bakıyor. hem babasının hem de kendisinin Londra'da doğmuş olmalarına rağmen. Harry kendisi de bir Alman ismine sahip olduğunu. Gerçekten de çevrede öyle çok genç adam görünmüyor. evlenecek genç kalmadığı için yaşlı bakireliğe mahkûm kızlar var. Çok akıllıca düşündüğünü söylerken. Bu sabah saçımı uzun uzun inceledim. dinlenmen gerekiyor. Okuma bilmeyen insanlardan bahsetmişken. Söylediklerini anlayabilmem için uzunca bir süre gerekti.
aylardan bahsediyor. En kötüsü de Marie'nin böyle bir şey olursa. O ve yeni ortağı Mr. Moda neredeyse Hindicin elbiselerine dayanır olmuş ama ben sevmedim. ne kadar gülüp ne kadar çok şey paylaşacağımızı düşündüm. Şey. Eğer benim bileklerime kadar inen bir şey giyeceğimi sanıyorsa. Paris şömizyenin öldüğünü. altı ay diyor. Her ikimiz de resimden. Kızlarla birlikte Bognor Regis'te -orası da neresiyse. Düşüncemi kabul ettirmemin bir örneğini de dün. 12 nisan 1924 Rasmus havalara uçuyor. Cline Cadillac satacaklar. Aslında bunun sorulması için en uygun insan Rasmus ama o aldırmayacak. sadece onun Cadillac otomobilleri satması oluyor. Sanırım bundan sonra Padanaram'dan ayrılıp. Göğüs kalçalara kadar inmiş. Siyah-beyaz etollü bir elbise almak için Patoilya. elbise almak. Rasmus'u öldürebilirdim. aynı şeyleri görmek isteyeceğimizi. güzel yemekten zevk alacağımızı düşündüm. Haftalardan değil. yanımdaki Harry olsa ne kadar başka olacağını. Rasmus kendini binlerce pound kazıkladığını söylediği Mr. benekli bir elbise için de Chanel'e gittik. ama Harry'ye ne düşündüğünü soracağım. Çocuklarla böyle konuşmamasını söyleyip bağırdım. Bunun anlamı bu ülkede onun. Rasmus'la birlikte geçirdiğimiz günler boyunca. istediğim gibi yapmamı söyleyecek. Swanny'ye soluk mavi Çin ipeğinden bir elbise aldım. onunla baş başa ne yaparım? Şiddetli bir tartışma oldu.Harry'yi özledim. günlüğümden de çok.iki hafta. . koskoca iki hafta boyunca orada. Rasmus elbiseyi kendim için aldığımı sandı. Döndüğümüzde. düz hatların hakim olacağını kararlaştırmış. Hakkını vermem gerek. Swanny'den o kadar süre ayrı kalmaya dayanamayacağımı sanıyorum. Chelsea'de. Benedicte'nin Swanny'yi onlara göndermemi isteyen mektubuyla karşılaştım. ne kadar para bana harcadığını umursamıyor. Far'la gidip onun evine bakıp bakmayacağını sordu. Bugün Britanya Adaları'nın Cadillac mümessilliği gibi bir şeyi aldığını öğrendi. sonra da Brüksel'de baş başa iki hafta. Cheyne Walk ya da benzeri bir yere taşınmamızı isterse ben de reddedeceğim. Brüksel'e gitmek istemiyorum. ikimizin de birlikte yapmaktan hoşlandığı tek şey. Housman'dan kesin olarak ayrıldı. Onu kucağına oturtup sarıldı -on üç yaşında bir kızı. Kamboçyalı bir köylü gibi görünmekten hoşlanmıyorum. Rasmus yaşamak için yiyor. özellikle de portrelerden hoşlandığımız için. tabiî Marie her şeyi duyup ağlamaya başladı. Mor'un da gidip Harry Amca'yla evlenip evlenmeyeceğini sorması oldu. anlamak da istemediğim şeylerden söz ediyor. Savaştan önceki günlere. şimdiye kadar yaptığımız tartışmalardan en şiddetlisi.ve eğer Mor'la birlikte yaşamaya dayanamıyorsa.parmağıyla gösterip anlamadığım. Đkimiz de uzun süren büyük ve nefis yemeklerden hoşlanıyoruz. yanılıyor! Günlüğümü ve -ah. Yine de yarın Harry'yi göreceğim ve tavsiyesini isteyeceğim. King's Road'da büyük bir dükkân açmayı düşünüyorlar. kemerler kaymış. bu yaz tatilinde yapacaklarımızı söylediğinde yaşadık. bana bir gün sonra taşınacağımızı bildirip elimden geleni yapmamı istediği dönemlere kıyasla başımı kaldırıp sesimi çıkarmayı öğrendim.
. başımı sallayıp gülümsedim. hiç gelinlik giymedi. Swanny'nin ilk nedimeliği olacak.. Tabiî gülünç olmayacak. başının üzerinden Rasmus'un yüzünü buruşturduğunu gördüm. Gerçekteyse.. Swanny'yi kandırabilmek için uğraşmam gerekti. öyle mi? dedi. aynı şeyi hissediyor.Demek Mor şoförle evlenecek. Üç kere nedime. Artık dört kızları var. Bana söylediğinde. bunu yazmaktan bile özlemden midem bulanıyor. Harry'nin çocuklarını doğuran kadım kıskanıyorum. Belki Harry de istiyor. bunun harika bir haber olduğunu söyleyip onu kutladım. yanımda yürüyen o olsa dünyanın ne kadar değişik olacağını düşünerek seyahate çıkmayacağım.Marie böyle bir şeyin söylenmeyeceğini bilecek yaşta. yine bir kız. sonra da bana döndü. Onun başka başka evlerde kalmasını istemiyorum. gemiyle gitti. . kıskanıyordum. Bu. Bu sabah Mrs. gülünç olacağını söylüyor. Swanny düğüne oradan gidecek.. Harry'nin karısı yine bir çocuk doğurdu. ama onun da faydası yok. anlardım. Mrs. bir üçüncüsünü istemiyorum. Bu da Swanny'nin ikinci nedimeliği oldu. 2 haziran 1924 Swanny Danimarka'ya gitti. Altı yaşında olsa. Swanny olmadan bu ev ölü. fazla mütevazi. Ben ölü bir odadaki tek canlı şeyim. bütün odalar cansız ve sıkıcı. Bisgaard onu doğruca Ejnar ve Benedicte'ye götürecek. yapmak istiyorum ama faydasız. her biri kaz yumurtası mavisi bluzlar turkuvaz saten etekler giyecek. Gördün mü yaptığını. Duke. Batıl inançlar gülünçtür. biz öyle insanlardan değiliz. Mrs. benim böyle bir inanışım yok ama o deyimi hiç unutamıyorum. Harry'nin çocuğunu ben doğurmak isterdim. hiç gülünç olmadı ki. hepsi bu. Bazen elimi öpüyor. Aslında böyle düşünmüyor. Ama bir daha Rasmus'la baş başa bir yere gitmeyeceğim. o adamla yalnız giderek. Aslında onu koruyacak zengin ve yakışıklı bir erkekle evlenenin Swanny olmasını isterdim. yüzümden kan çekilirken ürperdim. 16 mart 1925 Hep birlikte Knud'un düğününün etkisini üzerimizden atmaya çalışıyoruz. Rasmus'un kucağındaydı. Keşke yapabilseydim. Bisgaard'ın yanında. yüzümün kızardığını hissettim. Dorte Bisgaard çok zengin ve soylu bir Danimarkalıyla evlenecek. Yanlış bir şey yapmayacağımı biliyor. kafasını onun sakalına dayamıştı. Bütün bunlar ne saçma! Yine de Swanny'nin gerçekten güvenilebilir biriyle birlikte olmasını bilmek güzel. öteki kızlardan çok daha uzun olacağını. bayılacak gibi oluyorum. bütün gün boyunca Harry'yi. ama çok mütevazi. tabiî düğünün Bisgaard'ların West Heath Caddesi'ndeki alelade evinde yapılması söz konusu olamaz. Hepsi altı nedime. .Ben hayattayım. nerede olduğunu bilmem gerek.
Maureen elindeki çiçeği Swanny'ye fırlattı, hiç anlamadığım bu geleneğe göre gelinin attığı buketi yakalayan kız hemen yakında evlenirmiş. Tabiî, Swanny daha yirmisine girmedi ve çevresinde hayranları var. Darıimarka'dayken ondan çok hoşlanan o genç, Dorte'nin düğününden sonra partide tanıştığı o adam Swanny'yi mektup bombardımına tutuyor. Hem Danimarkalı hem çok uygun birisi, ters olanı Swanny'nin onunla birlikte Güney Amerika'da yerlere gitmesini istemesi. Evlenip hemen ardından Samgo mu, Asuncion mu, neresi unuttum, oraya gideceklermiş, Swanny akıllı davranıyor, bekleyip görmek istiyor. Ona cevap yazıyor, ama mektupları hem sık değil hem de kısa.
16 nisan 1927 Babaanne oldum. Kendimi eskisinden farklı hissetmiyorum, eskisinden değişik görünmüyorum, üstelik bebeğe karşı da hiçbir şey duymuyorum. Bu sabah onu ve annesini görmeye gittik. Aynı Maureen gibi, tombul yüzlü ifadesiz bir çocuk, hoş Knud da bir güzellik abidesi değil. Adını John Kenneth koyacaklar. Erkekler üst kata çıkıp kutlamayı içkiyle yaptı, Knud buna "bebeğin başını ıslatmak" diyor, onlar gider gitmez Maureen bana doğumunu tüm ayrıntılarıyla anlatmaya, ne kadar korkunç bir şey olduğunu, ne kadar da uzun sürdüğünü söylemeye başladı. Sözünü kestim. Hepimizin çocuğu olduğunu -nişanlılarını savaşta kaybeden "ihtiyaç fazlası" kadınlar hariç- hepimizin aşağı yukarı aynı şeylerden geçtiğimizi söyledim. Đki düşüğü saymazsak beş çocuk doğurduğumu hatırlattım, bana bilmediğim bir şey anlatamayacağım söyledim. Oturdukları o korkunç daireyi o seçmiş olmalı. Belki de değildir. Knud'un benimle ortak hiçbir yanı yok, üstelik babasıyla da yok. Komik olanı, Đngilizlerden de fazla Đngiliz olması, Avrupalılar apartman dairesinde yaşamayı seçerken. Đngilizlerin müstakil evlerde oturmayı tercih etmesi. Ama biliyor olmam gerekirdi, insanları anlamak zor. Artık hava daha geç kararıyor, Harry beni yeniden akşam yemeğinden sonra çıkarmaya başladı. Mercedes'te bir arıza varmış, Rasmus Cadillac'ı alabileceğimizi söyledi. Artık arka koltukta değil, önde, Harry'nin yanında oturuyorum. Her şeyin nası1 başladığı ilginç. Başlangıçta arkada oturuyordum, durup biraz yürüdükten ya da bir şeyi seyrettikten sonra dönüşte, ön koltuğa geçiyordum. Evvelsi gün, arka tarafta oturmak üzereyken bunu komşuların görüp dedikodu yapmalarından korktuğum için yaptığımın farkına vardım. Kendimden utandım. Ne zamandan beri insanların ne düşündüğüne aldırır oldum ki? O zaman başımı salladım, hemen anladı, her zamanki gibi düşüncemi okudu ve bana ön kapıyı açtı. Şimdiye kadar hiç yanlış bir şey yapmadık, yapmayacağız. Kötü düşünene lanet, derim ben. Babaanne olmaya fazla aldırmadığımı söyleyince güldü, büyük kızının evlenmek istediğini, kısa zamanda bana yetişeceğini söyledi. Kız daha on altısında, 1911'de doğdu, anladığım kadarıyla doğması gereken günden önce doğmuş. Neden bilmem, her ikimizin de torunları olması düşüncesi hoşuma gitti. Playhouse'da Somerset Maugham'ın The Letter'ını görmeye gittik. Gladys Cooper
oynuyordu, onu her zaman beğendim, bir oyuncunun olması gerektiği gibi güzel, ama hikâye kendisine tecavüz etmeye çalışan adamı öldüren bir kadından bahsediyor. Aslında adam kadının gerçek sevgilisiydi, ama adamın Çinli bir metresi olduğunu öğrenince, kadın onu vurdu. Sonra, geç olup havanın kararmasına rağmen Hampstead'e gidip Heath'de dolaştık. Bugünlerde araba gezintilerimiz gittikçe kısalıyor, yürüyüşlerimiz, birlikte yediğimiz yemekler, tiyatro ve konser izlememiz gittikçe uzuyor. Ne olduğunu ben de, o da biliyor ama söylemiyoruz. Birbirimizle flört ediyoruz ama ne öpüşüyoruz, ne elimizi ötekinin beline doluyoruz, ne birlikte olabiliyoruz, masanın iki yanından birbirimizin gözünün içine bakmanın, birlikte kahkaha atmanın, elimi elinde sıkıca tutmasının ötesinde hiçbir şey yapamayacağımızı biliyoruz.
2 kasım 1929 Swanny, bütün karşı koymama rağmen, bugün yeni işine başladı. Artık bütün duygularımı bastırmam ve bunun hakkında tek bir söz bile etmemem gerekiyor. Swanny kabul etse, Torben Kjær onunla yarın evlenir. Bir de Maurp bir yerden akrabası olan o genç var. Swanny için çıldırıyor, bütün hayatını telefonda geçiriyor. Ama eğer Swanny her sabah o yaşlı kadının köpeğini Hampstead'de gezdirmeyi, kadına da saçma sapan kitapları okumayı tercih ediyorsa yapsın bakalım. Artık büyüdü. Tabiî Rasmus onun ne yaptığıyla hiç ilgilenmiyor, sadece ona elbise parası vermekten kurtulduğu için seviniyor. Kazandığı azıcık para elbiselerini karşılamaya ancak yeter. Geriye bakınca, Maureen ve Knud'un bir çocukları daha olduğunu yazmayı unuttuğumu görüyorum. Geçen pazartesi Charles doğdu. Harry'nin büyük kızı da çocuk bekliyor. Şimdi benim Mogens'i doğurduğum yaşta ama daha da önemlisi Marie'yle yaşıt, oysa ben Marie'yi hâlâ çocuk olarak görüyorum. New York'taki buhran Rasmus'un işini etkileyecek. Nasıl olacağını anlamıyorum ama sanıyorum o biliyordur. Bütün önemli şeyler tehdit altında, Cadillac temsilciliği, bu evden çıkıp daha küçük bir eve taşınmak falan. Bu sabah bana Mr. Cline'ın ona yüklü bir kazık attığını söyledi. Bir kere yazacağım, bir daha asla. Bir kere yazacağım ve bir daha okumayacağım bile. Üstelik bu günlüğü ne zaman okudum ki? Harry'ye âşığım. Gelecek yıl elli yaşında olacağım, ömrümde ilk kez âşık oldum. Bize, ona ve bana, ne olacak? Yazık olan, hiçbir şey olmayacağı. Aynı şekilde yaşamaya devam edeceğiz.
Yirmi ikinci bölüm
Bu benim hikâyem olsaydı, aşkımın gelişimini daha ayrıntılı belirtirdim. Konuşmalarımızı yazar, bu arada Asta'yla ilgili söylenenleri almazdım, ilk öpüşmemizi, ilk sevişmemizi anlatırdım. Yine de kısa bir özetin yeterli olması gerektiğini düşünüyorum. Cary'ye bir sevgili bulmak için çok yaşlı olduğumuzu söylerken, Daniel'la geçirdiğim bütün o yılların âşık olma yeteneğimi yakıp kül ettiğini düşünürken ne kadar haksız olduğumu, eğer bunları söyleyip düşünürken bilmiyor idiysem, çabuk öğrendiğimi söylemekle yetineceğim.
Cary'yi daha fazla ihmal etmemem gerektiğini de anladım. Kendi evimde uyumayan iki hafta olmuştu, bu sürenin tamamını Willow Caddesi'yle Paul'ün Hackney'deki evi arasında mekik dokuyarak geçirdim, yine de birkaç kere eve gidip telesekreterdeki mesajları dinledim. Telesekreterden her seferinde Cary'nin sesi, giderek artan bir heyecanla çıkıyordu. Sonunda aradığımda, çok rahatlamış gibiydi. - Aman Tanrım, o kahrolası makine yerine sonunda seninle konuşabilmek ne harika bir şey! "Bir şeyler yapmış olmalıyım" diye düşünüp durdum, yani daha önce yaptığımın yerine bir şey, ne demek istediğimi anlıyorsun, değil mi? Dinle, benimle Roper'ın evini görmeye gelir misin? Đlginç bir şey oldu, artık ondan nefret etmediğimi anladım. Bir cumartesi sabahı, meydan okuyan bir kıyafetle Willow Caddesi'ne geldi, sanki herkesten çok bana gençliğinin yıllara yenik düşmediğini kanıtlamak ister gibiydi eskiden de ona söylediklerim düşünülürse, bunu kanıtlamak önemliydi. Başlangıçta kayakçılar için tasarlanmış, atkılı ve dar bir tulum, beli kemerle sıkı sıkı tutturulan bir tunik ve renkli bir panço giymişti. Endişeli görünüyordu. Gözleri korkuluydu Onu bağışladığımı söylerken yalan söylediğimi anladım, oysa şimdi söylesem yalan olmazdı. Bir zamanlar arkadaş olmuştuk. Sonra, gençliğimizin son demlerindeyken, işe Daniel karıştı. Sanki şimdi bir şeyler olmuş ve bütün o yıllar silinmişti, karşımdaki eski Cary'ydi, bense eski, istediği bir biçimde yeniden gençleşen eski ben. Onu öptüm. Kaçmak istermişçesine geri çekildi, sonra Swanny'nin oturma odasına doğru yürürken, arkamdan yetişip yanağımı öptü. O gün anlayış açısından beceriksiz günümdeydim, olanların farkına varmam, ondan nefret etmekten vazgeçip tekrar hoşlanmamın nedenini anlamam için uzunca bir süre gerekti. Cary ve ben Hackney'deydik, Roper'ın evini inceliyor, Lizzie'nin yaşadığı ve öldürüldüğü odalarda yürüyorduk, birden anladım.
Söz konusu olan, Roper filmi çekilirken, iç sahnelerin Navarino Caddesi'ndeki Devon Villa'da mı, yoksa bu iş için seçilecek başka bir evde mi gerçekleştirileceğiydi. Devon Villa, tıpkı Asta'nın görmediğim Lavender Grove'daki evi gibi hâlâ ayaktaydı. Cary'ye de
söylediğim gibi en iyisi çekimi gerçek evde yapmak, evin yıkılmamış olmasını da talihin bir belirtisi olarak kabul etmekti. "Evet" dedi, 'Televizyon yapım kuruluşlarını benim kadar tanımadığın için böyle söyleyebiliyorsun. Roper'lar içinde yaşamamış olsalar bile, başka bir evi çekim için daha iyi bulmaları mümkün." Hikâyeyi yeniden düzenlemekte olduğunu mu söylüyorsun?
- Tarih bazen olduğundan daha düzenli olabilirdi. - Bütün beklenmedik olayları bir düşün. Bu yapımdan bütün umulmayanları uzaklaştırmak istiyorum. - Devon Villa beklenmedik bir yer mi? - Daha bilmiyorum. Görmedim. Bildiğim tek şey, büyük olduğu. Anlaşılan oldukça da görkemli bir yer, Maria almadan önce çok daha parlak günler geçirmiş olmasına rağmen. Yine de bu gibi insanların oturmasını beklemeyeceğin eğin bir ev. Oraya gitmek üzereydi, içimden gelen sese uyarak onunla gideceğimi söyledim; oysa daha önceleri hep ilgilenmediğimi belirterek ayak sürümüştüm. Ama işler değişmişti. Ona karşı duygularım değişmişti. Onunla birlikte olmakta bir sakınca görmüyordum, kaldı ki beraber geçireceğimiz bir gün boyunca eğleneceğime de inanıyordum. Swanny'nin son günlerinde kimin kişiliğine büründüğünü de şimdi öğrendiğime göre, Swanny'nin Edith olmasının imkânsızlığına rağmen, küçük Edith'in yaşadığı evi görmek istiyordum. Çekilmesi düşünülen dizinin yapımcısı olarak Cary, Devon Villa'nın bodrum ve zemin katlarının sahibiyle birinci katın sahibini aramış, bir randevu ayarlamıştı. Sahipleri Fas'a taşındıklarından üçüncü ve dördüncü katlar boştu, ama alt kattakilerde anahtar vardı, bize Lizzie ve Maria'nın cesetlerinin bulunduğu odayı göstereceklerdi. Evin görkemli olduğunu söylerken yanılmamıştı. Bu ev Hampstead'de olsaydı, malikâne olarak adlandırılırdı, ama yıkık dökük çevrenin ortasında, zavallı duruyordu. Bütün terası, süslü ön cephe kaplaması, üstü kapalı ve sütunlu ön kapıya çıkan basamaklarıyla Bayswater'da görebileceğiniz Victoria Dönemi yapıları gibiydi. Devon Villa adı Devon Court olarak değiştirilmiş, ana kapının yanına üç zil konulmuştu. Cary'nin beklenmedik şeyler derken de söylemek istediğini, daha kendini Brenda Curtis olarak tanıtan kadın kapıyı açıp bizi dairesine alır almaz anladım. Sokak kapısı kapanır kapanmaz çevrenin görüntüsü ve gürültüsü kesildi, biraz ötede, Willow Caddesi'nde apartmana çevrilmiş evlerden birinde de olabilirdik. Girişteki hol umut vericiydi, Ward-Carpenter'ın sözünü ettiği kırmızı mermer döşeme ve oymalı merdiven tırabzanları hâlâ yerli yerindeydi. Duvarlar boyunca uzanan sandalyeler, kabartma çiçekleri ve stilize yapraklarıyla en az yüz yaşında olmalıydı. Ne var ki şimdi, Maria Hyde'ın sadece banyolar için kullanacağı beyaza boyanmıştı, dairenin ahşap bölümleri de maun korkuluklar dışında beyazdı. Ama şimdi, Brenda Curtis'in kocasıyla birlikte yaşadığı kattaki iki, bodrumdaki diğer üç odada gezerken, bir yüz yıl önce bitirilmiş bir evde olduğumuzu düşünmek mümkündü. - Đkinci kattaki dairede oturmak istediğimi sanmam dedi, bizi Florence Fisher'ın bölgesi olan bodruma indirirken. Mannering'ler sık sık yurtdışına gidiyorlar, belki de bu yüzden fazla
aldırmıyorlar. Üstelik çevrelerini çağa uydurma konusunda da fazla iddialı değiller, tabiî evlerini temiz tutuyorlar, ama pek bir şey değiştirmediler. O odada yatıyorlar, bilmem anlatabildim mi? Bize baktı. Yani, cesetlerin bulunduğu odada. Orada yatmak istemezdim. - Hayır hayır, biz de istemezdik, diye mırıldandık. - Yedi yıl önce geldiğimizde, burada hiçbir şey yapılmamıştı. Burası herhalde Roper'ın oturduğu zamanki gibiydi. Bodrum katında çok yaşlı bir kadın vardı, otuz yaşından beri buradaymış, zaten burada da öldü, hayatı boyunca tek bir kat boya bile sürmediğinden eminim. En azından bodrumun boya yüzü görmediği belliydi. Maria Hyde'ın mutfağını değiştirmemişti, biz geldiğimizde etraf karafatma kaynıyordu. Öte tarafta, dolaptan biraz küçük bir oda vardı, zavallı hizmetçinin yattığı oda. Kiler bölümü bu taraftaydı, bahçe kapısına yakın; inanır mısınız eski çamaşır kazanı bile yerinde duruyordu, tahta kapaklı, taştan ve alçıdan yapılmış korkunç bir şey. Emlakçı çamaşır kazanının da mutfak tezgâhı gibi koleksiyoncu malzemesi olduğunu söyledi, ama her yeri yıktırdık. Her şeyi değiştirip genişlettik, ferahlattık, yani eskiden neye benzediğini tahmin etmeniz güç. Yere kadar uzanan pencere, Poggenpohl mutfağın taş döşeli ve duvarlı bir bahçeye açılmasını sağlıyordu. Niyeti bozuk bir kedi, defne ağaçlarının arasında, balık dolu bir havuzun kenarında oturuyordu. Sadece üç metre yüksekliğindeki bahçe duvarları eskisi gibiydi, kahverengi tuğlaları artık yakılması yasak ateşin isinden kararmıştı. Polisin ekmek bıçağını bulduğu yerde şimdi etrafı alçak bir taş duvarla çevrilmiş, içinde cüce çamların bulunduğu bir tarh görünüyordu. Kafam Edith'le doluydu, ama kadının da dediği gibi Edith'i bu mutfakta düşünmek, hizmetçi etrafta iş yaparken masanın başına oturmuş, yulaf ezmesini yerken göz önüne getirmek imkânsızdı. Mutfakta dışarıya açılan bir yan pencere olmuş olabilirdi, ama mutfağı o günkü haliyle canlandırmak zordu. Kahvaltıyı gaz lambası ışığında yemiş olabilirlerdi çünkü temmuzda bile evin bu katına güneşin girmesi neredeyse imkânsızdı. Birinci kata çıkmadan önce merdivenlerin dibinde durdum, Mrs. Curtis'i kendi kapısının ardında bırakmış olmanın rahatlığıyla, Edith'i bu dünyada son görüldüğü anda, merdivenlerden çıkarken, kısa bacaklarına çok yüksek gelen hamaklardan tırmanırken ve yukarıdaki dönemeçte gözden kaybolmak üzereyken düşündük. Merdivenleri yarılamıştık ki, yan dairenin sahibi gelişimizi duydu ve sahanlığa çıktı. - Onu bu saatte göremezsiniz, dedi. Cary kimi göremeyeceğimizi sordu. Edith'i.
Söylediklerinin üzerimizdeki etkisi, belki de gözlerimizin açılması onu keyiflendirmişe benziyordu. - Sadece bir şaka, hanımlar. Bu kadar korkmayın. On yıldan beri buradayım, ama onu daha hiç görmedim. - Bir hayalet? - Öyle diyorlar. Yukarıdaki kadın, Mrs. Mannering onu bir kere gördüğüne yemin ediyor. "Bardağına biraz daha su koymalısın" dedim. "Saçmalama" dedi, "Đçki içmediğimi
Bu hikâyeyi daha önce onlarca kez anlattığı ve artık ezbere söylediği belliydi. Cary'nin kulağıma fısıldadığına göre üçüncü katın temizliğinden. sadece bir zamanlar tanıdığım biri olmuştu. Ona karşı sıcak bir şeyler duyup onun adına sevindim. "olay" da önemsizdi. avizelere de kesme camdan. alt kattaki Mrs. burada geçmişten en ufak bir iz bile kalmamasından gururlandığı açıktı. bu portrelerin gerçek kişilere. Merdivenlerin dibindeydim. bir zamanlar. eski kâğıt ve bayat hava kokuyordu. Portrelerin Mannering'lerin büyüklerine adandığından eminim. Dönemeçte kayboldu. annesi ya . Tüm duvarlara. Daniel'ın anılarının ya da Cary'nin Daniel'ı elimden almış olmasının bir önemi yoktu. Masa lambaları yerine elektriğe döndürülmüş gaz lambaları kullanılmış. ama o dönemde evin üçüncü katında meyve ve çiçek kabartmalı duvar kâğıdı kullanıldığını sanmıyorum. ama hava karardıktan sonra hole yalnız çıkamıyor. Eski görüntü ve eşyalar bilerek isteyerek korunmuş. Bütün bu olaylarda Cary'nin oynadığı rol çok önemli değildi. kime ait olduklarını bildiklerini de sanmıyorum. basamakları tırmanan çocuğu gördüm. Yine de ressam fırçasından çıkmış tabloların aksine. Örneğin. bambaşkaydı. Duyduklarının ona dizisi için bir sürü yeni fikir verdiğini görebiliyordum. Wagstaff sorumluydu. pub samoda olduğunu sandığı fotoğraflara benzer sepya resimler asılmıştı. Edith'in yatak odasına girdik. Mannering onu bir başka yerde bir daha gördü. koluna yapışmadıkça üzerinde kaymadan oturmanın imkânsız olduğu bir at kılı kanepe vardı. ama sizinle kolkola girmekten memnun olan insanların göstereceği sıcak ve güzel bir hareket yaptı. Sonra Mrs. duvarlar da şeftali renginde güllerle süslü bir duvar kağıdıyla örtülmüştü. Birlikte yaşlı adamın dairesine. Her yerde ince bir toz tabakası vardı. Mrs. çünkü artık Paul vardı.Fazla bir şey olmadı. . Elimi dayadığım dirseğini beline bastırdı. tüm ışıklandırma. Her yerde kullanılan kızıl kadife. muhtemelen yüz yıl önce yaşamış. kafamı kaldırdığımda. hiç olmazsa kopyaları yapılmıştı. burada pek bir şey değişmemişti. Eski tren istasyonlarını anımsatan. bu hayalet hikâyesinin sıkıcı hayatının en heyecanlı macerası olarak alan yaşlı bir adam. neden çığlık attığını kimseye söylemiyor. Hayalet hikâyesinin belkemiğimi ürperttiğini sandığından eminim.Sonra ne oldu? dedi Carry. Artık Daniel'ın. kocası-karısı. o anda da eski dostluğumuzun yeniden başladığını anladım. Bütün daire uzun süre kapalı kalan her yer gibi silkelenmemiş tozlu kumaş. sanat eseri olmak iddiasında çerçeveler içinde. sanki Florence Fisher'in paspasıyla gelip tozunu almasını bekler gibiydi. Geçen gece. Tek başına yaşayan. Mr. Wagstaff gülümseyerek bize bakıyordu. Şaşırmadı. eve dönerken. Anlaşılan Mannering'ler bu kadarcık bir değişiklik yapmaya haklan olduğunu düşünmüşlerdi. Bütün bunlar tam da Cary'nin aradığı şeydi. gaz lambası şişelerine benzer şişeler yerleştirilmişti. Cary 'nin koluna girdim. Mannering'ler evlerini yüzyıl sonu döküntü. Curtis haklıydı. bir daha da görünmedi. birilerinin sevgilisi. Curris de bir şeyler gördüğünü söylüyor. Bir çığlık attı. Mr.biliyorsun. herhalde bir eskici dükkânından düzineyle salmış olmalılar. Tablo askıları hâlâ yerindeydi. . geceyarısından az önce. Bir üst kat." Onu merdivenlerde gördüm. dedi. Pencereler çift camla kapatılmış. aydınlık sanki on dokuzuncu yüzyıl kaynaklarından geliyormuş gibi düzenlenmişti. Daniel artık bir gölgeye dönüşmüş. birkaç da Edward Dönemi güzel parçayla doldurmuştu.
kuşkulanmakta da haklıydı. sıkılmazlarsa. Fotoğrafları almak istiyordu ama buna benim karar veremeyeceğimi söyledim. Yüzünü buruşturdu. kuşkusuz Lizzie'nin cesedinin bulunduğu yatağın bir kopyasıydı ve üzerinde beyaz pamuklu bir örtü vardı. Şimdi buradaydılar. "Đki yıl kadar önce yaşlı bir hanımla iki genç buraya gelip daireyi gezdiler. benim sandığım gibi Lavender Grove değil. Sonra söyledikleri merakımı hemen giderdi. eğlence onlar için yeniden başlıyor gibiydi. Maria Hyde'ın kapadığı kata taşımışlardı. sonra ne yaparlar? Görüldüğü kadarıyla Mannering'ler bundan sıkılmıyordu. saçlarına bakın!" Peki böyle giyinerek. "Bu değişik adam" ya da "Bu ilginç kadın da kim?" diye sormalarına neden olursunuz. Mr. iyi. Cary'yle birbirimize baktık. ben de 'Tabiî söylerim' dedim.Uzun. "Anlıyorsunuz ya.da babasına ait olduğunu. parmağının ucunu şakağına vurarak "Biraz böyleydi" dedi. konforu korkunçluğa feda eden nasıl bir insandır? Bundan sıkılmazlar mı? Peki. öfkeyle ya da aldırmazlıkla karşıladıklarını düşünmek heyecan verici. çevrelerini alaya alan insanlara güvenmediğini söyledi. onların resim çektirmek için bir yerlere gidip oturduklarını. yaklaşık bir yüzyıl sonra. Sormadım Söylediklerini fazla ciddiye alamayacağımı düşündüm". Mannering'e söylememi istediler. Daireyi tepetakla kullanmalarının başka bir açıklaması olabilir miydi? Oturma odalarını. Duvarda Roper'ın portresi vardı. . çok zayıf. .Yaşlı kadın nasıl biriydi? Bana kuşkuyla baktı. zamanlarının çoğunu yurtdışında geçiliyorlardı. Wagstaff çerçeveli portreleri gösteriyordu. Öte yandan da. Ward-Carpenter yazısındaki fotoğraflar olağanüstü büyütülmüş. Yoksa onu tanıyor musunuz? Demek Swanny ile Gordon ve Aubrey'nin geldikleri yer burasıydı. Resimden bakıp insanları tahrik eder. Yatağın her iki yanındaki komodinin üzerinde nilüfer şeklinde birer art Nouveau lamba vardı.Sizi nasıl bulmuş? . kuşkulu da olsa bir ölümsüzlüğe ulaşmışlardı. "Elbiselerine. saçlarını böyle yaptırarak güzel olduklarını mı sanıyorlardı? Evden çıktığımızda Cary. çıkan sonucu sevinçle. orijinal değil. güzeli eğlenceliye. Pençelere koyu pembe perdeler ve tüller asılıydı. Mr. Kıkırdamaya başladı. Mannering'lerin pirinç yatağı. Cinayetin orada işlendiğini düşünerek yatak odalarını en "eğlenceli" yer yapmaları fikrini kabul etmek güçtü. hanımların bugün pek kullanmadıkları şapkalardan. Başında bir şapka vardı. yaldızlı ve süslü çerçevelere konulmuştu. Sizin kopyanızı satın alıp duvarlarına asanlar. Kadın fotoğrafları çok beğendi. Buraya. O da portreleri eğlenceli buluyordu. büyük mağazaların aydınlatma bölümlerinde binlercesine rastlanan taklitlerinden . ve Mrs. Çevresini "eğlenceli" eşyayla dolduran. yanında da Lizzie'ninki.Bu ikisinin kim olduğunu bileceksiniz. Roper'ların yaşadığı eve gelmişlerdi." . eğlenceli buldukları için yapmışlardır. Belki de her geri döndüklerinde. sizi güzel. Đnsanları çoğunun böyle şeyleri eğlenceli bulup bulmayacağını merak etmeye başladım. döndüklerinde sorarım. zeki ya da çarpıcı olduğunuz için değil.
. o eve de gideriz. O akşam buluşmak üzere sözleşmiştik. sizinle mutlaka temasa geçeriz. Onu şimdi durduğumuz yerde canlandırarak. "O yatak odası olabilecek en yanlış yerde.Öbür ev nerede? Paul'ün oturduğu sokakta. ben de "Neden olmasın" dedim. . Đnsanlar ara sıra gelip daireyi gezmek isterler. solmuş. Canlıların hayaletinin olamayacağını. gözlere. mafsallarının ağrıdığını söyledi.Đstersen. ondan sonra? Açık pencereden düşmüş olabilir miydi? O zaman.Bana inanmadı. korkunçtu. burunlara.Daha kararlaştırılmış bir şey yok. Nereye kadar ulaştığını kimse bilmiyor. ama dışından bakmayı düşündüğünü söylersin. Sana içini gösteremem çünkü ev sahiplerine haber vermedim. Paul evdeyken bizi görebilirdi. dostlarımızın meslek hayatları hakkında ne kadar az şey bildiğimizi. gençlerden birinden yardım istemek zorunda kaldı. Mr. çok değiştirilmiş" dedi. Edith'in tırmana tırmana bitiremediği basamakları indik. ama birdenbire o sokağa gitmek istemediğimi hissettim. "Üst katı görebilir miyim?" dedi. saçlara bakar bir halde düşünüp acıdım. Onlara neden sahip olmak istediğini anlamak güç değil. yine de beni dışarda. Merdivenlerde biraz zorlandı. Mrs. Belki de sadece birinci kata erişti. arkadaşlarımızın. onu kaldırımda bulan biri haber vermez miydi? Belki de bir üst kata çıkmıştı. Edith'in de hayatta olduğunu söyledi. kendisini ya da şirketini bağlamaktan kaçınmasını hayranlıkla izledim. Ona söylemedim. kendi çizgileriyle fotoğraflar arasında bir benzerlik arar. ara sıra gelip daireyi gezmek isteyen insanlara bu hikâyeyi anlattığı belliydi. bulanık fotoğrafların içinden gülümsemeden bakan kahverengileşmiş yüzlerdeki ağızlara.Ön kapıya gelmiş. Wagstaff onu ciddiye bile almamıştı. Aklıma gelen. yaşlı kadını ölmeden önce çocuğu daha güvenli bir yere götürmeye çabalarken gözümün önünde canlandırmaya çalıştım.. Wagstaff Cary'nin. "Ona hayalet hikâyesini anlattınız mı? " . anlaşılan. Mannering'lere göre bunun pek bir sakıncası yok. Kapı kapanıp biz merdivenlerden inerken bana "Burası hiç olmaz. Swanny o fotoğrafların anne ve babasına ait olduğunu sanıyordu. Eğer tasarıyı gerçekleştirmeye karar verirsek. Curtis de yukarıya göndermiş." .Hoşuna gitti mi? . Cary'nin baskıya direnmesini. terbiyeli terbiyeli gülümsemesine karşın boyun eğmeyen yanını daha önce hiç görmemiştim. 'Tabiî anlattım. Resimleri alamamıştı. Hoşuna gideceğini düşündüm" Holiday Palace'ta yerdeki kahverengi lekeyi gösterip Ilizzio'nun ölürken kaybettiği kan olduğunu söyleyen rehberler gibi. Bu yanını. Anneannesinin daha ölmediği bir senaryo kurmaya çalıştım. Cumartesiydi. .gülümsedi. . çalışan insanlar olarak nasıl davrandıklarını bilmediğimizi düşündüm. dairesini belirsiz bir süre kullanmak üzere hemen orada haftada 500 pound'luk bir öneride bulunmamasından düş kırıklığına uğradı. Mr. Middleton Sokağı'ndaydı. kendi odasına gitti. sokakta Cary'yle görmesini istemedim. peki.
. .Hayır hayır. dedim. Eğer yanılmıyorsam. Ann. hafızam bugünlerde elekten de beter. Lizzie Roper ve Florence Fisher.Maria'nın derdinin ne olduğunu biliyoruz. Nişanlı olduğu o adamla evlenmedi. Peki. neden evlenmediğini kimse bilmiyor. Hackney insanın her gün gidebildiği bir yer değil.. Dizi konusunda bir sürü araştırma yaptırdık.Bunu ben de düşündüm. Neden öldürsün? Aradan geçen bunca zamana rağmen. . Lizzie hastalığı her neyse. olabileceğinden kuşkulanmadı mı? Onu sorguya çekmedi mi? Edith'i hayatta gören son insan olmasına rağmen. Bu fikirden hoşlandım. Sumner adlı bir ailenin evinde çalışıyordu. istersen bakabilirsin ama fazla bir şey anlatmıyor. . ev sahiplerinin evden gittiklerini görür görmez o da işten kaçtı. Fırsattan yararlanalım. Yüz yaşını geçmiş olurdu. Uzaktan bir yeğeni. 1905 yılında yatılı bir hizmetçinin işten nefret ettiğini itiraf edip işten kaçtığını söylemesi. Yürüyerek bile gidebiliriz. Tate-Memling evde çalışan biri olarak bütün bir hafta boyunca temizlemek için üst katlara çıkmayıp ne yaptığını sorarken. 1971'de öldü. Hayatta olup olmadığını sordum. görmem şart değil. hidrobromidle uyutulmadığını söyledim.Hep Florence'ın o hastalık hikâyesini fazla abarttığını düşündüm. Bütün cevaplan bilemiyorum. Onlara ne oldu? Bulaşıcı bir hastalık mı? Bunu kimse araştırdı mı? .O zamana kadar düzeldi. ama bunu mahkemede söyleyemedi. ahlaksız davranışlardan en beteri olarak görülüyordu. . Maria Hyde. Üstelik Roper karısının ne dozda ilaç alacağını hiçbir zaman bilemezdi. .Güç olurdu. Kalp krizinden öldü. Roper'ın verdiği hidrobromidle uyutulmuştu. . Tabiî Lizzie.Cary. hepsinin hasta olması gerekirdi. Anlaşılan fazla dozda alınca insanın midesini bulandırıp uyutuyor. . . Hiç evlenmedi. öyle değil mi? Florence. aslında sorunun kalbine inmişti. hastalanan Florence'tı. ama anladığım kadarıyla polis Fisher'dan hiç şüphelenmedi. Belki de çok dürüst insan izlenimi bıraktı ya da belki çocuğu öldürmesi için hiç bir neden yoktu. hâlâ insanları güçlü ve güvenilir biri olarak etkiliyor.Tepsiyi yukarı çıkarmayıp Maria'nın eline tutuşturması şaşırtıcı değil mi? Anlaşılan Maria daha o günün sabahında bir kalp krizi geçirmişti. . ki genellikle yanılıyorum. .Ona ne olduğunu merak ediyorum. hiç kimse ondan kuşkulanılmadı. Florence hakkında koca bir dosyamız var. ya bir seferde iki ya da üç fincan çay içtiyse? Florence'ın şeker kullanmadığını.Polis hiç Florence Fisher'ın Edith'i ortadan kaldırmış. Ertesi gün. Uzak değil. Ann. Zaten geldik bile.Bence gidelim.Florence Fisher'a mı? Sana birazını anlatabilirim. akşamın beşinde yatağa girdi. Bence gerçekte. Duruşmada tanık olarak dinlendiği sırada Stamford Hill'de. Lizzie'nin bazen bir fincan çaya üç kaşık şeker koyduğunu söylüyordu. yani ben bile yürüyerek gidebilirim.
ablasının torunu bir kız var, ama onun tek anlattığı, senin de düşünebileceğin gibi övücü şeyler, teyzesinin ne kadar iyi bir insan olduğu, başkalarını ne çok düşündüğü, falan. Hizmetçiliği hayatı boyunca sürdürmedi. Bir şekilde bir tütüncü dükkânı kuracak kadar para biriktirdi ve yıllarca bu dükkânı işletti. Gönüllü Kadınlar Birliği'nde oldukça yüksek yerlere geldi, Clovenford markisiyle resmi bile çekildi. Bana resmi yeğeni gösterdi. Bütün bu hikâyenin içinde ilginç olan tek bir şey var: Lady Clovenford'un kayınpederi, ilk Clovenford markisiydi ve bu ilk Clovenford markisi daha önce Roper'ı yargılayan, daha sonra adalet bakanı olan Tate-Memling'di. - Acaba Florence resmi çektirirken bunu biliyor muydu? Derin bir nefes aldım, köşedeki evi gösterdim. Arkadaşım Paul burada oturuyor.
Cary küçük bir çığlık attı. - Aman Ann, kapalı bir kutusun! Neden söylemedin? Gidip tanışabilir miyim? Eve girip bize kahve ikram etmesini isteyelim mi? Bir kahveye ihtiyacım var, senin yok mu? Okullu kızlar gibi. Erkek arkadaşın burada mı oturuyor? Ona bir bakabilir miyim? - Nerede şu ev? dedim. Đstemeye istemeye beni evin önüne götürdü. Karşısına dikildiğimizde Paul'ün bizi görüp görmediğini düşünüyordum. Evin üç katı, bir de bodrumu vardı, ama bunu dışında Devon Villaya hiç de benzemiyordu. Daha yeniydi, daha az zarifti, birçok evin bir arada yapıldığı bir döneme ait, 1890larda yapılan birçok evin ortak özelliği olan oransız boyutlar burada da göze çarpıyordu. Ucuz ve çirkindi, kalın tuğladan yapılmıştı. Yine de bu evin biraz önce gezdiğimiz eve kıyasla Maria Hyde'a daha uygun olacağı açıktı. Arkamıza döndük. Paul bizi görmüş, ön bahçeye çıkmıştı - Ne kadar yakışıklı, değil mi? dedi Cary. Kahkaha attım. - Sana da ne oluyor? Đşte bunu alamayacaksın, dedim, onu Paul'le tanıştırdım, eve girdik.
Yirmi üçüncü bölüm
Bu kez, Cary'nin yeni sevgilimi de çalması söz konusu bile değildi. Paul sonra bana sıkılarak da olsa, Cary'den hiç de hoşlanmamasına üzülmeyeceğimi umduğunu söyledi. Beni daha az sevindirense, günlüklerle daha fazla uğraşmayı reddettiğini söylemesi oldu. "Reddetmek" biraz abartılı olabilir. Fazla istekli olmadığını söylemek daha yerinde olur. Roper duruşması konusunda konuşmaktan, Ward-Carpenter ve Mockridge kitaplarını okumaktan mutluydu, hatta Ünlü Đngiliz Davaları dizisinden benim için duruşmanın bütün zabıtlarını da çıkarmıştı. Bu dizi Senato Kütüphanesi'nde bulunuyordu, oraya ulaşması güç olmamıştı. Edith'in kaderi hakkında düşünmekten, eğer hayatta kalmış olsa başına neler geleceği konusunda fikir üretmekten de hoşlanıyordu. Ama başlangıçta onu heyecanlandıran günlüklerle işini tamamlamış, onları bir kenara bırakmış gibiydi. Günlüklerden bahsetmenin onu sanki rahatsız ettiği duygusuna kapıldım. Benden ödünç aldığı defterleri tekbir yorum yapmadan geri verdi, ona belki de 1920 ve 1930'lu yılların defterlerine bakmak isteyebileceğini söylediğinde kafasını sallayıp konuyu değiştirdi. Eğer günlükler bir aile büyüğünün bana bıraktığı notlar olsaydı, isteksizliğini anlardım. Birine âşık olmak ve onunla yeni bir ilişkiye başlamak, her şeyi paylaşmak anlamına gelmez. Ne de olsa Paul golf oynuyordu, Paul satranç da oynuyordu, bu faaliyetlerden hiçbiriyle fazla ilgilendiğimi söyleyemezdim. Ancak benim günlüklerin bir aile varlığı dışında, dolapta saklanacak bir miras ötesinde de anlamı vardı. Onların yayıncısı olmuş Swanny'nin görevi artık benim omuzlarımdaydı. Giderek daha az yazar araştırması yapıyordum, Swanny'nin ölümünden bir yıl sonra da başkalarının adına çalışmaya son verdim Günlükler Swanny'nin tersine, hayatımın tek amacı değildi, yine de önemli bir yer tutmaları kaçınılmaz oldu. Swanny'nin zamanında yaptığı her iş artık bana kalmıştı yayıncılarla yeni baskıları görüşmek, kartona basılacak kapakların formatlarını onaylamak, yabancı ülkelerdeki satışları değerlendirmek, resimlere karar vermek ve daha bir sürü şeyle benim ilgilenmem gerekiyordu. Bir sonraki yıl 1935-1944 dönemini kapsayan günlükleri yayımlamayı kararlaştırmıştık, üstelik bunu Đngiliz yayıncılar ile Gyldendal'e aynı zamanda yaptırmayı düşünüyorduk. Yapacak çok işim vardı ve herkes gibi ben de bazen yaptıklarımı en yakınımdaki erkekle paylaşmak istiyordum. Çok sıcak, çok heyecanlı, paylaşımda çok cömert olan Paul, her seferinde beni nazikçe reddetti. Her zaman terbiyeli, her zaman düşünceliydi, ama ne olursa olsun o günlüklerden bahsetmek istemiyordu. Defterlerin onu sıktığı sonucuna vardım. "Bu da belki doğaldır", diye düşündüm. Günlükler çok iyi tanıdığım biri tarafından yazılmamış olsaydı, çok iyi tanıdıklarımdan söz etmeseydi, ben de sıkılır mıydım? Ama diğer taraftan, kitapları satın alıp okuyan milyonları sıkmıyordu. Paul'e günlüklerden söz etmeye son verdim. Bana sık sık o gün ne yaptığımı sorduğu, benim de normal bir ev kadını hayatı yaşamayıp alışverişe çıkmadığım, arkadaşlarımla gündüz görüşmediğim düşünülürse, cevap vermekte ne kadar zorlandığım anlaşılacaktır. Gerçekten de bütün gün yayımlanacak günlüklerle ilgileniyordum. Bunun böyle sürüp gitmesini kabullenemedim, hemen Paul'le konuştum. Biraz tereddüt ettikten sonra nasıl olup da on dokuz yaşındaki insanlara Danimarka edebiyatı öğretmeye başladığını öğrenmek istemediğimi düşündüğünü söyledim. - Bilmiyorum, dedim. Değişik ya da eğlenceliyse ben de yapardım sanırım.
- Beni ilgilendiren değişiklikti, hiç de eğlenceli değil. - Doğru. Margrethe'yle ya da Swanny'nin yayıncısıyla günlükler hakkında konuşurken çok değişik, bazen de şaşırtıcı şeyler oluyor. - Anlat, dedi, ama sadece iyiliğinden dediğini biliyorum. Yüz ifadesi, sıkıntı ya da boşvermişlikten çok, üzüntü gösterince anlatmamı kestim. Evet üzüntülü, neden olduğunu hiç bilmeyeceğim. Aslında görmeliydim, nedeni yukarda gözlerimin içine bakıyordu, ama göremedim. Ben erkeklerinin kendisini ailesine tanıştırmasını bekleyen kadınlardan değilim, özellikle de bu yaşta, ellinci yaş günüm yaklaşırken. Üstelik Paul de bunu hiç önermedi. Annesini görmeye gitti, bana gittiğini söyleyip annesiyle ilgili bir iki yorum yaptı, nasıl olduğunu, neler yaptığını anlattı, ama hiç benim de kendisiyle gelmek isteyip istemeyeceğimi sormadı. Aslında gerçek anlamda birlikte yaşamıyorduk. Öyle sanıyorum ki toplumumuzda, sürekli ilişkilerde sosyologların pek de dikkatini çekmeyen bir engel var; insanlar evlerini seviyor, bu evler için bir sürü para harcamışlar, çiftlerden hangisine sevdiği evinden ayrılıp boşaltması söylenecek? Bu sadece bir para konusu da değil. Çiftlerden biri Dulwich'te oturup Brondesbury'de yaşamanın fikrine bile karşı olabilir, oysa karşısındaki nehrin güney kıyısına taşınmayı aklından bile geçirmez. Paul Hackney'deki evini çok seviyordu, benimse Hampstead ve çevresinde iki ayrı yerim vardı. Hangimiz fedakârlık yapacaktık? Her neyse, işi dairemi satışa çıkarmaya kadar vardırdımsa da, bebek evi dışında hiçbir eşyamı taşımadım. Artık Willow Caddesi'nde Padanaram'ın kendine alt yeni bir odası vardı. Nakliye kamyonu onu Hampstead'e taşımak üzere tem da Margrethe Cooper'ın bana yeni çevirisini gösterdiği, aslı Padanaram'ın otuzlu yılların başında nasıl satıldığını okuduğum gün geldi. Zamanımın büyük bölümünü Swanny'nin evinde geçiriyordum, birbirimize gidip kalmamıza, hafta sonlarını ya onun ya da benim evimde geçirmemize rağmen, Paul Hackney'deki evinden ayrılmayı düşünmüyordu. Her ikimizin de evlerini satıp birlikte yeni bir yer almamız en uygunu olurdu, ama Willow Caddesi'ni sevmeye başlamıştım. O da evini seviyordu, arada sırada da satmaktan söz ediyordu. Onu durdurmamın ya da en azından cesaretlendirmememin nedeni, günümün önemli bir bölümünü işten sıkılan (ya da üzülüp umutsuzluğa kapılan) bir adamla birlikte yaşamaktan çekinmemdi.
Cary senaryo yazacak birini buldu, yazılan senaryoyu beğendi, bir yönetmen bulup günümüz modasına uygun olarak sadece Roper olarak adlandırılacak dizinin çekim hazırlıklarına başladı. Dizi pazartesi, salı ve çarşamba günleri yayınlanacak üç bölümden oluşacaktı. Dizi Paul'ün sokağındaki evde çekilecekti, Cary altı kişinin üç ay boyunca çalışarak evin tüm ayrıntılarını o döneme uygun olarak değiştirdiklerini söyledi. Evlerini ya eski durumunda geri alacak ya da isterlerse 1905 stiline uygun döşenmiş bir eve sahip olacak kişiler, Avustralya'daki oğullarının yanına, uzun bir tatile gittiler. Paul'le birlikte, Roper'ın para kutusunu almak için geri geldiği sahnenin çekimlerini izledik. Bir pazar sabahıydı, çok erkendi, hafta sonunu onun evinde geçiriyordum. Kaldırım kenarları genellikle park edilmiş otomobillerle dolu olan Middleton Sokağı boşaltılmış, kapının önüne fazla iri bir atın çektiği
zarif bir araba yanaştırılmıştı. Daha güzel bir at bulamamışlar. Karşı kaldırımda küçük bir meraklı kalabalığı toplandı, Paul'le birlikte yatak odalarından birinden de aynı şeyleri görebileceğimizi düşündük. Roper rolünü oynayan aktör fotoğraftaki Roper'a çok benziyordu, hatta Abraham Lincoln'e Alfred'den daha da çok benzediği kesindi. Onun arabadan çıkıp merdivenleri on beş kere tırmanmasına rağmen yönetmeni tatmin edemediğini görünce, izlemekten vazgeçip kahvaltıya oturmaya karar verdik. Dizinin çekimleri sekiz hafta sürdü, bittiğinde de Cary son derecede güzel tanıtım malzemesi çıkardı. Bunların arasında en önemlisi, kuşe kâğıda basılmış dört sayfalı renkli bir broşürdü, sayfalardan çoğunu diziden fotoğraflar kaplıyordu, en son sayfanın bir bölümünde oyuncuların kim olduklarını, ne yaptıklarını, hangi rolde oynadıklarını anlatan Cary ile dizinin yönetmeni Miles Sinclair'e övgüler yağdıran bir çerçeve vardı. Broşürde Roper ile Lizzie'nin ve Lizzie Hyde'ın birlikte fotoğrafları da görülüyordu. Bir diğer fotoğrafta Edith merdivenleri tırmanırken, başka birinde de Florance mutfakta çalışırken görülüyordu. Bir de rol alanlar vardı. Bütün bunları, daha sonra önemli olacağı için anlatıyorum. Broşürün amacı yabancı ülkelerdeki satışı artırmaktı. Avustralya ve Yeni Zelanda'ya, Kanada ve Amerika'ya gönderildi, sonuçta Cary yapımını bütün dünyaya sattı. Bir diğer olay da çok daha kişisel bir tepkiydi. Cary, Lisa Waring adlı bir Amerikalıdan önce bir mektup, da bir telefon aldığını anlattı. Kadın Los Angeles'taki bir televizyon kuruluşunda çalışıyordu, kadının ya da çalıştığı bölümün görevi, kablo üzerinden yayınlanmak üzere yabancı (özellikle de Đngiliz) yapımlar seçmekti. Şu aralar hâlâ Kaliforniya'daydı, ama çok geçmeden Đngiltere'ye gelecekti. Lisa Waring'in Roper tanıtım broşüründe gördüğü bir isim, baba tarafından büyük dedesinin adıydı, ama bu ada başka bir yerde rastlamamıştı. Ailesinin baba tarafının atalarını bulmak için yaptığı araştırmalar, o adamdan ötesine ulaşamadığı için sonuçsuz kalmıştı. - Hangi adam? dedim. Söylemiyor. Sır dolu bir durum, ama göreceksin önemsiz bir şey çıkacak.
- Senden ne yapmanı bekliyor? - Gelip benimle konuşmak, elindeki bazı kâğıtları göstermek istiyor. Paul böyle bir şeyi beklediğini, gerçek hayattan alınma bir öykünün televizyona uyarlandığında, hep buna benzer durumlarla karşılaşıldığını söyledi, Roper yayınlandığında, buna benzer çok daha fazla şey olacaktı. - Ona yardımcı olabileceğimi sanmıyorum, dedi Cary. Eğer büyükdedesinin adı Roper'sa bu sadece Arthur olabilir. Öteki kardeşlerin ya çocuğu yoktu ya da çocukları Birinci Dünya Savaşı'nda Edward gibi genç öldüler. Arthur'un iki kardeşi vardı, belki de onlardan biri kadının büyükannesi. Anımda da yazıyor, kızları 1912 ve 1914'te doğmuş. "Kadının dedesi Roper olamaz, "dedi Paul, Roper sık rastlanan bir isim. Cary'yi iyi. tanırım, yüzü tüm duygularını yansıtır, birdenbire ciddileşmesinden ve dalgınlığından yaptığı dizinin geleceğinden endişelendiğini anladım. O kadının diziyi
tehlikeye atacak bir şey söylemesinden korkuyordu.
Birkaç gün sonra bana Roper'ın geçmişinde Lizzie'nin öldürülme şeklini ve nedenini açıklayabilecek bir şeyler olup olmadığını hep merak ettiğini anlattı. Herkes bir insanın gırtlağını tek bir hareketle kesemez. Normal insanlarda böyle bir arzuyu gemleyen ama Roper'da bulunmayan neydi? Böyle bir öldürme becerisini nerede ve nasıl edinmişti? Yani Lizzie'yi öldürmüşse. Eğer öldüren Roper'sa. Lisa Waring Cary'yle evinde ya da bürosunda, Cary'ye neresi uygunsa orada buluşmak istiyordu. Cary her zamanki abartılı tutumuyla benim de orada bulunmam için yalvardı. Geleceğimi söyledim, ancak Lisa Waring'den uzun zaman haber alınamayınca Amerikalının fikrini değiştirdiğini düşündüm. Belki de dikkat çekmek, birden önemli biri olmak için bir hikâye uydurmuştu. Belki de söylediği o televizyon kuruluşunda çalışmıyordu, tanıtım broşürünü orada çalışan bir arkadaşında görmüştü. Cary bunu araştırmış mıydı? Böyle bir araştırma güç olmasa gerekti. Cary araştırmadığını söyledi. Endişeli olduğunu biliyordum, ama Lisa Waring'in -eğer gerçekten böyle birisi varsa- bunu kötü niyetten ya da eğlenmek için yapmış olabileceğini söylediğimde canlandı, televizyon kuruluşuna telefon edip Lisa Waring'le konuşmak isteyeceğini söyledi. Cary'ye televizyonda çalışan bir kişiyle telefonda konuşmanın bile birçok kişi için heyecan verici olduğunu hatırlattım. Bu arada dairem sonunda satılmış, Willow Caddesi evim olmuştu. Gordon ve Aubrey sık sık gelen ziyaretçilerdi. Danimarka'daki araştırma gezilerinden dönmüşler, Gordon soyağacındaki boşluklardan çoğunu doldurmuştu. Westerby'leri 1780'lere Kastrup'ları da ondan elli yıl daha geriye kadar götürmeyi başarmıştı. Gyldendal yeni baskıların ilk sayfasında soyağacı fikrinden hoşlanmıştı, Đngiliz yayıncılar da neredeyse aynı derecede hevesli görünüyorlardı. Gordon'un artık tek sorunu Asta'nın büyük dedesinin kim olduğu, Frederick Teyze'nin büyükbabasının 1790'lı yıllarda kiminle evlendiği, Rasmus'un anneannesinin gayrimeşru bir çocuk olduğu konusundaki kuşkusunun doğru olup olmadığıydı. Tabii onu Devon Villa'ya ziyaretleri konusunda sorguya çektim, ama bana ilk seferde anlattıklarının ötesinde fazla bir şey bilmiyordu. Swanny bu konuda oldukça gizemli davranmıştı. O zaman da Swanny'nin kendilerinden bir şeyler sakladığı izlenimi edinmişlerdi. - Bize gittiğimiz evin Asta'nın evi olduğunu söyleyip inandırmaya çalışmadı, dedi Aubrey, tam öyle değil. Gittiğimiz evin kime ait olduğunu hiç söylemedi. - Sadece kendi ailesinin -yani benim kendi ailemin- burada oturmuş olduğunu ima etti, "annem ve babam" dedi. Gordon hayalet öyküsünü, Swanny'nin öyküden hoşlanmadığım hatırlıyordu. Đkinci kat benim olduğu kadar onun da sinirine dokunmuştu, ama ne duvardaki resimleri ne de Swanny'nin onları satın almak istediğini hatırlıyordu. Kim olduklarını sormadım, çünkü hiç ilgimi çekmediler. Sadece onların Asta ve Rasmus olmadığını biliyordum. Sonra ona ya da ikisine, Swanny'nin kim olduğunu bilmediğini anlattım. Başlangıçta Gordon sadece soyağacı için endişelendi. Swanny'nin adının yanına "evlatlık" yazmasının doğru olup
Swanny'nin hangi kimliğe bürünmeye çalıştığını öğrendikten sonra merakım giderek artmıştı. kötü taraflarını değil. ondan kaynaklandığı kesindi. son zamanlarda bir sürü skandala neden olan o kötü şöhretli aile Devon Villa'yı kendilerine mesken olarak seçtikleri güne kadar sakin ve saygıdeğer bir yerdi. Hyde'ın kötü kaderli . 'Mrs. ikisinin aynı kişi olmadığıydı. Başını hafif sallayarak. yasaya göre hakaret davası açamazdı. hangi suçları işlediklerini bilemem. ben de Swanny'nin kim olduğunu öğrenmeye çalışıyorduk. Đlişkilerinin gerçekten ne olduğunu. Yakınlığımız birbirimize önadlarımızı. arkadaşı gibiydi. Lizzie Roper ölmüştü. Ironsmith. Günlük düzeltme işine ara verip yazıyı okudum. Ne var ki bir melek ya da bir azizin bile Mrs. Merakım doğal olarak onunki kadar yoğun olamazdı. ben de ona öyle hitap ettim. bir zamanlar Cora Green'le aralarında su sızmadığı gerçeği de yazının iyiliği açısından unutulmuşa benziyordu. ama benim için yeterince güçlüydü. geçen yüzyılın son on yılında. birbirlerine ne kadar yakın olduklarını.' olarak tanınıyordu.olmayacağını sordu. Miss Cottrell ve Mr. hatta geçmiş yayınlan için ne gibi güçlükler açacağını söyleyince vazgeçti. Bu onurlu lakaba hak kazanmış mıydı? Tabiî ki araştırmadım. Adından da anlaşılacağı gibi bir yabancı olan Mr. Margrethe Cooper'ın çevirisini okuduğumdan. Maria Hyde da ölmüştü. yeni komşum Mrs. o zaman için bile modası geçmiş olmalıydı. kitapta Swanny'nin kim olduğu konusunda en ufak bir ipucu bile bulunmadığını biliyordum. Maria Hyde'la arkadaşlık kurduğumu itiraf etmeliyim. ben de yaklaşık on kişiyle birlikte ilk kopyaları düzeltmekle görevliydim. Cary Edith Roper'a ne olduğunu. Tabiî yazıyı Cora Green kendisi yazmamıştı ama gerçeklerin. eğer bunlara gerçek denilebilirse. Green onun sevgilileri ve sevgililerinin yanındaki tutumu hakkında görüşlerini esirgemeye çaba göstermemişti. Ben insanların iyi yanlarını görme temayülündeyimdir. okuduğumdan zevk almaya da çalıştım. Yine de aradığım buydu. Bildiğimiz tek şey. Asıl yazarın süslü ve görkemli bir üslubu vardı. Çoğu yazarın da söylediği gibi. dedim. Arthur Roper'ın anılarını hiç okumadan Cary'ye geri verdim. Aksi kanıtlanmadıkça insanların iyi olduğuna inananlardan biri olduğum için. Öyleyse sana iyi şanslar. bu nedenle Mrs. Maria ve Cora demeyi zorlatana kadar Mrs. basılı halini görmeden bir eserin ne olduğunu göremezsiniz. Maria Hyde'ın üç kiracısı vardı: Mr. Hyde'ın kiracısından çok. Hackney'nin en beter yerinden. ama ona böyle bir şeyin günlüklerin gelecekteki. Cora Green'in 1905 sonbaharında Star'da yayımlanan yazısının ilgimi çekebileceğini söyledi. "Yaşadığımız sokak. önümdeki yazıyı baskı hataları ve anlatım yanlışlarını bulmak için okurken. tipik bir Westerby bakışıyla ve son derecede ciddi bir biçimde "Kim olduğunu bulacağım" dedi. Green olarak kaldık. ama öldükten sonra. Günlüklerin Barış ve Savaş olarak adlandırılan yeni bölümü baskıya verilmişti. Swanny hayattayken bu konuyla fazla ilgilenmemiştim. Dzerjinski. Bir çocuktan daha büyük olmayan ama evin hemen hemen bütün işini yapmakla görevli küçük hizmetçinin adı Florence'tı. Daktiloyla yazılmış ya da kelime işlemciyle düzenlenip yazıcı çıkışı alınmış sayfalar aynı şey olamaz. O günlerde. Dzerjinski Mrs. Hyde ve Mrs. Lea Nehri'nin bataklığı olarak bilinen korkunç yerden geliyordu. Roper'dan sonra.
bugüne kadar sürdü. Upton'un gözüyle anlatılıyordu. Okumaya devam ediyorum. Ben ve Mrs. Sokağımızdaki dedikodulara göre Miss Lizzie ya da yeni adıyla Mrs. Onun dairesini saygınlıkları konusunda kimsenin en ufak bir kuşku duyamayacağı bir çift. paltosunun yakasındaki kürkten ve altın topuzlu bastonundan da anlaşılacağı gibi varlıklı bir adamdı. Ne de olsa nişanlısı günün büyük bir bölümünde evden uzakta. evin yaşanlarının kişisel görünümleri ve giyimlerini de ayrıntılarıyla tanımlamıştı. Cary British Museum'a da baş vurmuş. Upton'dı. Mr." Burada Devon Villa'da hüküm süren koşullar hakkında aynı görkemli ve yüksek ahlaklı üslupla yazılmış çok daha fazla ayrıntı vardı. Middlemass'ı tanıştırdı. ucuz bir metal üzerine yapıştırılmış cam parçacıklarından yapılmış. Mr. Roper'la evlenince çok rahatladım. Başlangıçta. Devon Villa'daki yaşamı anlatan diğer değerli belgenin. ama yine de aralarındaki ilişkiyi yaklaştırmak konusunda iyi niyet belirtisi olan yüzüğü gösterdi. Mr. Upton kısa sürede aynı zevkleri. gerçekten de Mr. beraberliklerinin amacının kilise ve devletçe onaylanmış uzun ve yasal bir ilişkiye dönüştürülmesinin tasarlanmadığını düşünmüştüm. Hyde'la aralarında geçen ve bu ayrılmaya neden olan şiddetli tartışma da Mrs. onu başka beyefendilerin ziyaretlerini kabul etmekten alıkoymadı. Ancak bu kez Miss Lizzie evlilikte kararlıydı. Bir gün Mrs. . O günden sonra onu birçok kez gördüm. aynı genel hayat felsefesini paylaştığımızı gördük ve iyi bir dostluk kurduk. Miss Lizzie ona evin dışını gösterirken ben de evden çıkmış bulundum. Mrs. Mr. Zaten talihsiz Mr. ve Mrs. Ironsmith kısa bir süre sonra da evden ayrıldı. ama bir sonuç alamamıştı. duvarlarda ve hatta yataklarda dolaşan 'canlılar'. Bir öğleden sonra tesadüfen karşılaştık. "Miss Lizzie yeni kiracıyla.Lizzie'nin Devon Villa'yı ziyaret eden beyefendilerle (daha değişik bir ad kullanmak gerekirdi) yaptıklarına iyi gözle bakması mümkün değildi. Roper'ın Miss Lizzie'nin listesinde yeni bir ad olmaktan öteye gitmeyeceğini. Çok üzüldüğümü söyleyemem. Ironsmith'le nişanlı olduğunu söyledi. Ironsmith'in Devon Villa'yı ziyaret etmesi gerekmiyordu o zaten orada kiracıydı. Miss Cottrell'in evden ayrılması Mrs. Roper evlendiği zaman belli bir durumdaydı. Cottrell'in anılarına başka yazılarda da rastlanmaktadır. Hyde bir gün bana 'Lizzie'nin arkadaşı' adı altında. Hyde bana Lizzie'nin Mr. Roper'ın ilk çocuğu ve oğlu bu ilginç evlilikten sadece altı ay sonra doğdu. Bana evin içine düşmekte olduğu korkunç durumu anlatan da Mrs. işinin başındaydı. Upton devraldı. diğer 'beyefendiler' Devon Villa'da görünmez oldu. Beatrice Cottrell'in anılarının nasıl kaybolduğu anlattığını hatırladım. Cora Green bununla da yetinmemiş. Mr. biraz talihsiz ama koşullar ve daha önce yaşananlar düşünüldüğünde haklı görülebilecek bir karar vermiş. Gerçekten de dostluğumuz o mahalledeki yasanımızın da ötesinde. mutfak ve çevresindeki karafatmalar ve böcekler âleminin saygıdeğer davetsiz misafirleri. Cary'nin. oldukça ileri yaşlarda bir beyefendi olan Mr. Middlemass en az elli yaşında. Miss Lizzie'nin nişanlısına verdiği söz. Đskenderiye kütüphanesini kül eden yangında yanan bazı edebiyat klasiklerinden nasıl sadece başka eserlerde söz ediliyorsa. Lizzie adamın verdiği. Miss Lizzie'nin isteksizce sürdürdüğü nişanlılığın onun ziyaretleri nedeniyle bozulduğunu duydum.
Kısa bir süre sonra. Miss Cottrell'i evden ayrılmak zorunda bırakanın. Ona her zaman acıdım. Ironsmith'ten başkası değildi. ağzında bir puro vardı. sadık ve bağlı bir eş ve anne olarak yaşamaya başladığını söylemekten ne kadar mutluluk duyardım! Ne yazık ki. yanındaki genci Mr. Roper'ın şehvete olan düşkünlüğü anlayışla karşılanabilir.ne var ki bu hayranların ardı arkası kesilmiyordu. bu kocaman bir yalan olurdu. Roper karısının 1904 mayısında doğurduğu kızın babası olmadığından kesinlikle emindi. yakınlık gösterdiği kişi kocası olsa. O gün komşu evde korkunç bir tartışma oldu. Daha sonra ne bahane uydurulursa uydurulsun. Çocuk henüz küçükken Mrs. Kısaca söylemek gerekirse. Bunu duyduğumda ve Devon Villa'nın bodrum katına indiğinde. ancak aynı patika üzerinde birbirimize doğru yürüdüğümüz için. Kızın asıl babası kim olduğunu bildiğimi iddia edemem. bu tartışma sözlü ve fiziksel şiddete kadar vardırıldı. yapacak bir şeyi kalmamıştı. Yüzünü becerebildiği kadar topladı. zavallı Miss Cottrell'in eşyasının kaldırıma atılmasıyla sonuçlandı. Ama yüzünü Mr. Roper'ın arkadaşı 'Bert' olarak tanıştırdı. bütün bu işlerde Mrs. Onu görür görmez tanıdım. Mr. Devon Villa'da kendi öz kızının çalıştığı o belirli evlerden birini işletiyordu. çünkü son derece belirgin bir sömürge aksanıyla konuşuyordu. Mrs. Ekose bir palto ve geniş kenarlı şapkasıyla oldukça şıktı. gıdasızlıktan ve hatta isteyerek yapılmış kötülüklerden ölmesini engellemek için bir bakıcı tutmak zorunda kaldı. Roper'ın yeni bir hayranı değil de Florence'ın nişanlısı olduğunu öğrendiğimde çok rahatladım. daha sonra benim yapacağım gibi bir konuşma olduğundan kuşkum yok. Roper'ın başka bir eski arkadaşıyla tanıştım. Hyde'ın önemli bir rol oynadığı sonucuna varmak zorundayım. sadece duyduklarımdan kim olduğunu kesinlikle çıkaramazdım. Devon Villa'daki utanç verici durum karşısında orada daha fazla kalamadım o yılın kasım ayında talihim yaver gitti ve Stoke Newinoton'da kendime uygun bir yer buldum. yeni bir çocuğun bakımını üstlenemeyecek kadar çok işle baş etmek zorundaydı. Roper'la Devon villa'nın kapısının önündeki sohbetini duymamı önleyemezdim. Mrs. bunun sonucunda da taşındım. Roper kendim tutmayı başarmıştı. Middlemass'ın bir arabanın içinde Devon Villa'sının önünde görünmesi çok gecikmedi. Mr. daha sonra bir satıcıyla konuşmak için ön kapı merdivenlerini indiğimde ne kadar gayret gösterirsem göstereyim. Cobb'a (ya da Hobb'a) bu kadar yaklaştırması. onun Mrs. O gün beni görmemiş olmayı tercih edeceği açıktı. sokakta Mr. Roper'ın uzun süre yaşadığım evin hemen yanındakinde korkunç biçimde . taşıyamayacağı kadar çok ağır iş yüklendiğini görüp üzüldüm. nişanlısının efendileri Cary'de görkemli bir evin nimetlerinden yararlanıyorlardı. ama o beni tanımamazlıktan gelmeyi tercih etti. O güne kadar nerede olduğunu bildiğimi iddia etmem yanlış olur. Roper'ı London Fields'ta o adamla kol kola yürürken gördüğüm zaman ne kadar şaşırdığımı tahmin etmek kolay olacaktır. Gazete sayfalarında Mrs. Sık sık bana açılıp genç yüreğinin derinliklerindeki sırları anlatırdı. Florence o evde. Bu kişi buradan birkaç yıl önce ayrılmış olan Mr. Roper çocuğun ilgisizlikten. Mr. Üzülerek de olsa.Bütün bu olanlardan sonra Mrs. Onu daha önce görmeseydim. Ne kadar inanılmaz olsa da doğurduğu o sağlıklı oğlandan nefret ediyordu. gencin korktuğum gibi Mrs. Roper'ın uslandığını. kimsenin söyleyecek bir sözü olamaz. Başka bir evde uşak olarak çalışan biriyle evlenmek üzere nişanlanmıştı. adamın beline sarılmasına izin vermesi anlaşılacak ya da kabul edilebilecek davranışlardan değildi. O günlerde sık sık görülen bir diğer ziyaretçi de Cobb ya da Hobb. adında başka bir gençti.
Onu seviyordu. siyasetten. Bunun cevabı. Cevaplardan biri. tahminler yürütmeye çalıştım. Harry Amcanın ne dediği. Londra'nın öbür ucunda bir hastanede. buna karşılık bağımsızlıktan. Harry Amca'yla eskisinden çok daha fazla birlikte oluyorlardı. Bu konuda felsefe yapıp komik olmaya çalışmasına rağmen. Tabiî. O akşam buluşmayı da kararlaştırmamıştık. Uzun saatler hatta günler boyu kocasıyla hiç ilgilenmemeyi. parklara. sinemaya ya da tiyatroya gitmelerini engellemedi. Yine de ne evli olmaları. diyelim inanılmaz bir rastlantı sonucu öğrense de bana söylemez miydi? Son günlükler. hemen hemen hiç aramamıştım. Harry Amca'nın da ona âşık olduğu kesindi. evlerin içi ve döşenmelerine daha az rastlanıyor. 1919 yılında. Kanıtları bir kenara bırakıp. ama imkânsızdı. aynı evi. Günlüklerle ilgili olarak ne söylemeye başlarsam başlayayım. 1955 ve 1967 arasında yazılan defterler henüz çevrilmemişti." Asta'nın savaş yılları ve savaş öncesi yıllarla ilgili günlükleri 1925-1934 dönemine kıyasla çok daha fazla kendisiyle. ne de aralarındaki toplumsal uçurum onların birlikte yürüyüşe çıkmalarını. kendi duygularıyla doluydu. Gerçekten de Paul'e genel olarak günlüklerden değil. Danimarka'da yaşayan bir aile dostu. British Museum'a. sevgili olmaları imkânsızdı. "98 Numara"nın önüne neredeyse bir bomba düşmüştü. evinde bir Yahudi sakladığı için Nazilerce kurşuna dizilmişti. aralarında kişinin de kurduğu bir sınıf engeli vardı. Bunu düşünüp bu isteğin kendini belli etmeden yüreğime nasıl yerleştiğini gördükçe. Neden? Ama onu işinden çok az. bir arkadaşlığın tarihçesi değil. sonra da isteksizliğinin nedenini sormayı düşündüm. Yani Margrethe Cooper onları daha çevirmedi. dosttular. Bunu anladığımda işine telefon edip özür dilemeyi.öldürülmesi haberiyle karşılaşana kadar ne Roperlardan ne de Maria Hyde'dan bir daha söz edildiğini duymadım. Bu büyüleyici bir şeydi. Birçok konuda Swanny'nin mirasçısıydım. acilde yatıyordu. Ondan çok daha az heyecan duymakla birlikte. Günlüklerdeki sayfalar Harry Amca'nın ne yaptığı. Annesi çok hastaydı. sonunda hep bu konuya dönmüştüm. Swanny'nin kim olduğuyla ilgili konulardan söz etmek istemiştim. başlangıçta bütün bunlarla son derece ilgilenen Paul'ün birdenbire neden Swanny'nin kimliğiyle ilgili her sözden kaçındığını düşündüm. uluslararası olaylardan ve bedensel korkudan söz ediliyordu. Nasıl bilebilirdi. biliyor olmasıydı. hatta aynı yatağı (altı aydan beri Paul'le birlikte kullandığımız yatak) paylaşmalarına rağmen onu yok saymayı başarıyordu. bu akşam da doktorlardan biriyle görüşecek ve annesinin durumunu öğrenmeye çalışacaktı. hatta Harry Amca'nın ne yiyip ne içtiğiyle doluydu. Benim aradığım bir esrarın anahtarıydı. Arkadaştılar. Demek ki onun konuşmak istemediği konu buydu. beraberce çay içmelerini. evli birer insan olarak her ikisinin karşısında ahlakî bir yasak olmasıydı. Paul bu defterleri çevirmeye başlamıştı. Paul her gün annesini ziyarete gidiyordu. demek istiyorum. Harry'yle tanıştığında da yaşlanmamıştı. Ellilerindeki veya altmışlarındaki Asta kendini çok yaşlı görüyordu. hayvanat bahçesine. kesinlikle nedenini bilmediğim bir konu hakkında her zaman yaptığıma başvurdum. Paul Öğretmenler Odası'nda zaman geçirenlerden değil. böyle durumda da telefona cevap vermez. asıl endişesi orta yaşlılıktı. yine de ilişkileri hiç cinselliğe dönüşmedi. Tabiî. Ama bu yanı dışında Harry beni ilgilendirmiyordu. ya derste ya da kendi bürosunda bir öğrenciyle görüşmededir. ben de Swanny gibi öğrenmek istiyordum. merakımın Paul'e günlüklerden bahsetme arzumdan da güçlü olduğunu anladım. Bu defterlerde gündelik hayata. Bütün ömrü boyunca yaşlı değildi. ama . bir hafta önce şiddetli bir kalp krizi geçirmişti. öyle demişti.
ne tuhaf bir rastlantı. Hansine'nin bir şeyler bilmesi hep mümkündü.sonra birden günlüklere düşman kesilmiş ve ilgisini kaybetmişti. Marie'nin bu öğleden sonra çaya gelip Padanaram'ı Ann'e yedinci doğum günü hediyesi olarak vermek istediğini söylemesi. O evi çok sevdim. ama hatırlıyorum. bir elimde Asta'nın kopyalan. bunun kalbime yazıldığını söylerdim. Telefonda annesinin öldüğünü söyledi. der er dramatisk anlagt. büyük olanı demek istiyorum. Tarihi hiçbir yere yazmadım. bana bile söyleyemeyeceği bir şey okuduğunu düşündüm. "Doksan sekiz" o kadar kötü değil ama çevresi dökük. Paul de yazdıklarını gördü. Yirmi dördüncü bölüm 4 haziran 1947 Det er nfjagtig femten Aar siden idag. at den var skrevet i mit Hjerte. Hansine Lavender Grove'da Asta'yla birlikteydi. Anneannesi. saa vildejeg sige. Belki yanılıyorum. Paul telefon etti. Ya da belki anneannesi ona bir şeyler anlattı. Marie'nin kendi Padanaram'ından Swanny'nin yanında bahsetmemesinden. ama hâlâ Rasmus'un onu . Peki. Jeg skrevikke Datoen ned nogen Steder. Akşam olmuştu. bana yıllar önce Lavender Grove'da geçip giden günlerimi hatırlatıyor. Kendi kendime onu sadece iten bir şey değil. olup biteni bilmesi gerekirdi. 1954'te ölmüştü ama Asta günlüklerinde Hansine'nin ölümü hakkında pek az şey yazıyor. Padanaram'dan ayrılıp buraya geleli bugün tam on beş yıl oldu. Buradan ileriye gidemedim. bir elimde Encyclopaedia Britannica düzeltme yapıyordum. konuyu Swanny gelmeden önce açıp bitirmesinden memnunum. yine çıkmaza girmiştim. anneannesiyle ilgili bir şey. at vi maatte tage fra Padanaram ogkomme hertil. yoksa Rasmus'un yaptığı ve Swanny için olmadığını öğrenince öfkelendiğim o aptalca oyuncağı değil. Eğer duygusal bir kadın olsaydım. Doğum günü aralıkta galiba. ama kızına anlatmış olabilirdi. kafamda düşüncelerimi toparlamaya çalışıyordum. bakmam gerek. Belki de yorumlarını bir sonraki yılın defterine saklamıştı. bildiklerini o zaman on bir yaşına yeni basmış torununa anlatmış olabilir miydi? Hayır. men jeg kan huske den. Hvis jeg var den Slags Kvinde. Yine Hansine'e geri dönüyorum. çok değişik bir şey olmamışsa. Paul hastaneye varmadan birkaç dakika önce ölmüştü.
Sam'in ölümünden beri Hansine de onların yanında. Ama gerçek olanı. Hansine'nin davet edilmesini kabul edemem. Bana göre kırk dokuz yıldır birbirimizi sevmeyen kocamla elli yıl birlikte olmamızı kutlamak çok gülünç! 15 eylül 1954 Rasmus hayattayken. Yazdıklarımın tam gerçek olmadığını biliyorum. Neyse. Hiç sevmedim. . savaşla birlikte kayboldu. kimin ondan neyi çaldığını. ihtiyaç hissetmedim. ondan bir şey çıkmayacağından eminim. Yıllar boyu düzenli olarak tutulan bir günlük sadece hayatınızın ve düşüncelerinizin kaydı olmakla kalmaz. bunu şimdiden görüyorum. Buna rağmen benim kadar sert bir kadının bile şefkatin tuzağına düşmemesi mümkün mü? O yaşlı bir deliyse. Galiba savaş bittikten sonra. Marie'den geldi bu fikir. Frascati'de verecekleri ellinci evlilik yıldönümü partisini konuşmaya geldiler. aklınızdan geçenleri. Harry'ye bayılıyor. fötr şapkasıyla. Aptal ihtiyar! Eğer Swanny yoksul biriyle evlenip yolun öteki yanında. Ya da dünyanın kötü dediği şeyleri. "Bütün bu züppece tutumlar. Sevmiyorum. hiç de bana uymayan bir duyguya kapılıyorum. Sebzeyle doldurulmuş talaş böreği konserve çorbaya benziyor. Komik olanı da Rasmus'un şimdi Swanny'ye harika davranması. Ona bakıp hatırlıyorum. kimin ona ne kazık attığımı. o kara kutunun içinde dimdik otururken neye benzediğini biliyor mu. kendi partime kendi istediğim insanları çağıracağım. Günlüğünüz her şeyinizi söyleyebileceğiniz bir kişidir. ondan bir şey saklamanız gerekmez. Yine de onu sevdiğimi söylemenin bir anlamı yok. insanlar onu bu kadar kötü dolandırmasalar bugün nerelerde olacağını anlatıp duruyor. hiç güzel yemek yok ki. yavaş yavaş bir kişilik de kazanır. ama Harry'nin gelmesinde ısrar edeceğim. ne kadar kötü olursa olsun. Kızlar. ki hatırlatıyor. Bu züppelik falan değil. Daha neler! Tabiî. Hayatında hiç düşlemediği bir yere yükseldiği. Mor" diyor bana. onu sevmemem. ama ona söylemeyeceğim. Neyse. Bunların hepsi saçma! Her şeyden önce. zamanının çoğunu onun evinde geçirip nasıl kazıklar yediği hikâyeleri anlatarak Torben'i canından bezdirmesi. güzel yemek olmayacak. Joan Cropper iyi bir işi olan. bizimse düştüğümüz söylenebilir. görürdüm onu. karısıyla tabiî. Restoranların verebildikleri tek şey talaş böreği ve sütlü pelte. bir ya da iki şey hatırlıyorum. ben de duygusal bir kocakarıyım. "98"den çok daha iyi bir evde oturuyorlar. ama onun o kocaman kırmızı suratını. Davetli listesi sorun olacak. ifadesiz gözlerini ve aptalca tebessümünü gördüğümde. oysa söyleyebilirdim. korkuyorum. Hornsey'de otursaydı. Geri döndüğü o geceyi hatırlıyorum ama yazdıklarım farklı.parti fikrinden bütünüyle vazgeçebilir. kimseye ondan şikâyet etmedim. merak ediyorum. Neye benzediğin-sert yakalığı. Neyse. tam olarak öyle olmadı. günlüğünüze yazabilirsiniz. yemekler daha da kötüleşti. iyi olmayacağını biliyoruz. Harry'ye bile bir şey söylemedim. şikâyet etmek istediğimde günlüğüm vardı. Bana sadece o eski günlerimi hatırlattığı için değil. iyi para kazanan biriyle evlendi. Bunda çekineceğim bir şey yok. Yüz yıl önce. yemeği boşverelim. Hansine'nin gelmesini istemiyorum. Đşlerin bozulup Westerby Autos'un kapandığı günden beri her dakika. hâlâ çıkarmadığı tozluklarıyla o eski Fiat'ın. Marie bundan hoşlanmazsa -Swanny hoşlanacak.itmesinden incinmiş gibi geliyor.
Harry yas tuttu. Birincisine aptal gibi evet dedim. Harry'yle tiyatroya gidiyoruz. bu da hoşuma gidiyor. bir teki dışında. sigara ya da puro içmiyorum. ama artık onun da bir arabası olduğuna göre. bir iki kelime yeter. Böyle bir şey söyleyerek karşınızdakinin sizden nefret etmesine neden olabilirsiniz. Çocuklarımdan hangisiyle beraber oturacağım? Cevap Swanny'yle. onu sandığımdan da çok arayacağımı söyledi. Birlikte öğle yemeği yemeyi önerdi. Ne yazdığımı hatırlamıyorum. Bu konuda hiç kuşkum olmadı. ama buna yakın olmalı. bana en küçük bir ipucu bile vermeden. ama ben bir sürü Danimarkalı kadının tersine. O günlerde her şeyi yazdım. benimle evlenir misin?" dedi. Harry son zamanlarda puroya dadandı. puro içen bir erkek görmek hoşuma gidiyor. kelimeler sonsuza kadar yaşar. onu aramıyorum. ben de kıskandım. Üstelik cenaze töreni yapacakları gün. ikimiz de aynı yemeklerden ve çok yemekten zevk alıyoruz. Onu özlemiyorum. 3 nisan 1957 Hayatımda sadece iki evlilik teklifi aldım. Galiba beşinci kez. ikisinin arasında altmış yıl vardı. Beklemiyordum. Karısı öldü. üç yıl önce falan olmalı. Charlotte Sokağı'nda nefis bir Fransız restoranına götürdü. Cenazeden sonra konuyu açtığımda. beni Londra'ya. Hard Times'ı yeniden okuyorum. Kesin olarak emin değilim. ama günlüklerime geri dönmeyeceğim. Harry dahil. Yemekten sonra kahve ve konyak içiyorduk. Joan Sellway bana siyah çerçeveli adi bir kart gönderdi. Harry'nin karısı öldüğünde. Sonunda özgürüm. Belki de onu hiç de sevmediğimi gördüler. her şeyi yazdım. hiç dönmem. ikincisiyse bugün geldi. biraz da gergin bir sesle "Asta. hepsi de bunu biliyordu. Harry'den biraz daha uzakta olacağım tabii. Cenazeye gitmeyeceğim. Đşte öldü. öldüğünde insanların bana onu ne kadar özleyeceğimi söylemelerini engellemedi. ama ölmüş bir kadını kıskandığımı biliyorum. Rasmus'tan hiç şikâyet etmemiş olsam da bu. 23 kasım 1954 Herkes birbiri ardına ölüyor. . Harry onu çok özledi. Onun karısıyla hiç de evlenmek istemediğini söylediğini hatırladım. Öte yandan bu günlüğe. o da yetmiş beş yaşında. Harry'ye söylemekten çekindiğim binlerce şey var. Hayatımda gereğinden fazla cenaze oldu. Şimdi düşünüyorum da. Ne de olsa yakında yetmiş yedi olacağım. hepimiz tiyatro oynadık. Şimdi de Hansine. Bunları iyi bilmesi gereken Marie bile Rasmus'un çok hasta olduğu son aylar boyunca. Birlikte yemek yemekten hep hoşlandık. bunun pek bir önemi yok. karısını özlediğinde bunu ona hatırlatmayı düşündüm ama yapamadım. Purosunu yaktı.Dünyada bunu yapabileceğim başka bir canlı yok.
kadının adını hatırlayamıyorum. öyle değil mi? Bilemediğini söyledi. Galiba fazla inatçıyım. "Bundan en ufak bir kuşkum olmadı. bu fizik olarak mümkün olamaz. değil mi? Birimiz ölene kadar dost kalacağız? . yeniden birbirimizin gözünün içine baktığımız uzun bir sessizlik oldu.Hayır Harry. kırışıkları başka türlü düzeltmek imkânsız. Sanki hayır diyeceğini biliyordum. . . Galiba rengim biraz soldu. Gençliğimizde buna onurlu davranış derlerdi. dedim. Bir anlaşma yapıp sonuna kadar bağlı kalıyorsun ama aslında bu çok saçma. . Evet evet.Bir zamanlar evlenirdim. Oysa şimdi içi kurumuş bir kadınım. .Öyleyse. . Benimki kadar uzun bir hayatta. samimiyet. yine çok geç olacağını da biliyordu. Daha sonra birbirimizin gözüne baktığımız.Hep merak ediyorum. Gerisi. dedi. Hayır diyeceğinden korkuyordum. Sadece "Hayır" dedim. Ona söyleseydim. dedim. Ben yazarım. başımızı başka yönlere çevirdiğimiz. Duke" diye bahsettim. Đçinde böyle bir şey olan bir evlilik önermediğinden eminim. dedim.Seni seviyorum. Bir erkeğin bana bakmasından. bunu söylemeye bile gerek yok. Cevapları bilemiyordu. bana dokunmasından utanırım.Ne söyleyeceğimi bilemedim ki bu başıma kolay kolay gelmez. giderek artan küçümseme duygusu. Belki de yaşlanınca insanın yüzü kızarmıyor. Asta.Mrs. geçmişte neler duyduğunuzu. evet. Ondan hep "Mrs. "Bizim aramızda böyle şey olmaz" diyeceğini kesin olarak biliyordum. Peki o zaman.Tuhaf. onun bekâr bir erkek olarak Islington'da çalıştığı. neler düşündüğünüzü hatırlamanın mikanı yoktur. evliliğin ne anlamı olacak? Evlilikte isteyip de elde edemediğim tek şey buydu. Ürperdiğimi hatırlıyorum. demek istiyorum. Onun için söylemedim. evlenemeyeceğimiz günlerde. kimse günlüğüne böyle şeyler yazmaktan hoşlanmasa da gerçekten kurumuş. Bir kabuk kadar kuru ve kapalıyım. yine de gençken onu ne kadar arzuladığımı. Yüzüm de kızarmadı. . bir insanın en kötü halini görmek. bu kadar iyi ve ahlaklı olmak bize ne kazandırdı? Evlendiğimiz insanlara bağlı kalmak. Çılgın gibi düşünüyordum daha önce hiç düşünmediğim gibi düşünüyordum. senin de beni sevdiğini biliyorum.Evet. Ama birbirimizi hiç bırakmayacağız. Yatakta bir erkekle o şeyleri yapacağımı sanmam. evliliğin sevmediğim yanı. sevgi dolu söyledi. Ben de kocamı bırakamazdım. Çıplak vücudum da iyi bir ütüye ihtiyacı varmış gibi duruyor. Duke'ü terk edemezdin. Ya da. Bunu büyük bir sıcaklıkla. seni seviyorum. Benim dışımda. Tuhaf ama. dedim. . . hatırladığını iddia eden yalan söylüyordur.Söylenmesi gerekmeyen hiçbir şey olamaz. seninle evlenmem. bizim de Lavender Grove'da oturduğumuz günlerde tanışmış olsaydık. tek bildiği artık çok geç olduğuydu. dedi. ne kadar yakışıklı olduğunu ve beni arzuladığını hatırladım. dedim. öyle sandım.
korkunç haldeydi. Zavallı çocuk. onları neredeyse hiç tanımıyorum. ama şok hâlâ geçmedi. Swanny'ye Margaret'in yeni soyadını ve nerede oturduğunu sormalıyım. Bir insanın çocuğunu kaybetmesi korkunç bir şey. Rasmus'un cenaze töreninden beri John'u gördüğümü sanmıyorum. Jorgen. Neyse ki bir grip salgını onu alıp götürerek herkesi sevindirdi. John ve karısını çağırmıyorum. Sonra hemen çıktım. öptü. O orada olmasa. Bunu yazmayı en sona bıraktım. oyuncak bir bebek gibi başımı sallamaya devam ettim. Ama çok uzun süre önce en iyisinin duygularımı göstermemek. Rasmus hayatının sonuna kadar ondan nefret etmeyi sürdürürdü. Elimi aldı. Eminim Mr. Kendimi "Bütün bunları daha önce yazmıştım" diye düşünmekten alamıyorum. bir çikolata partisi kutlama olamaz. Danimarka'ya döndüğünü söylediler. Anladığım kadarıyla Knud'un prostatından bir derdi var. hayata devam etmek olduğuna karar . Tam da çıkıp davetiyeleri almaya hazırlandığım bir sırada. özellikle de uzun zamandan beri serbest kalıp Mr. ama bugünlerde gençlerin nerede olduğunu tahmin etmek imkânsız. ama yeni soyadını hatırlamadığım Margaret Hammond. ama bu kadar yolu göze alacaklarından kuşkuluyum. seksen üçüncü doğum günümde vereceğimiz çikolata partisi için iki düzine davetiye aldım. Ann'ın nerede kaldığım bilen var mı? Tek bildiğim. En büyük kızını da davet edeceğim ki. Elleri titremeye başlayalı beri Harry araba kullanmaktan çekiniyor. bunun için birkaç dakika geçmesi gerekli. davet edeceğim kişileri düşünüyordum. Tabiî Mrs. Harry'yi getirsin. bütün vücudu titriyordu. kendini tekrar etmemek mümkün değil. ara sıra yaptığı gibi. Knud ve Maureen'i de davet etmek zorundayım. Mrs.Başımı salladım. Benim yaşımda. neden bilmem. Harry hiçbir yere gitmedi. aslında gerçekten yalnız kalmak istedim. belki de en korkuncu. içinde Georg Stage ile ilgili bir bölüm olacak. ama bugün öğleden sonra gelip Marie'nin öldüğünü söyledi. Ama o kahrolası şeyi burnumun ucuna tutunca çok gergin olduğunu gördüm. Aslında bunu belki de hiç yazmayacaktım. Hammond'la evlenmek isteyen Mrs. Willow Caddesi'nde yürürken az da olsa titriyordum. Tabiî Swanny ile Marie de orada olacak. sonra kendi kendime sordum. Bunu biliyorduk. 16 haziran 1963 Gelecek ay için düzenleyeceğimiz. Housman ölmeseydi. Yazdığı kitap basılınca sözünü tutup bana bir tane gönderecek mi. sakin olmak. Yapılacak en iyi şey. Ann'ı da çağıracağım. Swanny bana aldığı imzasız mektubu gösterdi. neredeyse konuşamıyordu. Çağırmayı gerçekten istediğim biri de Swanny'nin öğle yemeği davetinde çok ilginç bir konuşma yaptığım Mrs. annesinin yanında değil. söyledikleriyle fazla ilgilenemedim. erkeklerin çoğunda olan bir şey. Evans. kâğıdı elinden alıp yırttım ve yaktım. Housman'ı. bunu yazmaktan mutluyum. Şok insanı hemen etkilemiyor. Galiba kadınlar erkekler gibi uzun zaman kavgalı ya da dargın durmuyorlar. Bir an için konuşamadım. merak ediyorum. Cline ve evlenen. bekliyorduk. kim aldırır? Şimdi artık kim aldırır? 5 ekim 1964 Ann telefon etmedi.
adamsa bir kütüğe benziyor. marş!" En iyisi. ortadaki yıllar. ama kim. nasıl. Çocukluğumu. geriye sadece on yılın solmakta olan bir cama çizilmiş resim gibi bulanık parçaları kaldı. ne zaman. Bazen. Dik durmayı öğrenmem için Frederikke Teyze beni hep başımda bir kitapla yürütür. insanlar birbirinin peşi sıra ölünce. oysa yirmilerinde. Bence kadında Alman tipi var. Hatırlamadığımı söyleyince. Şimdi istesem de yazamam. oysa eskiden hiç böyle . bu günlüğün. Swanny'nin sorularına son vermesini isterdim. o evin benim olmasını istediğim. inanmıyor. Lancashire'da çocukları öldürmekle suçlanan Ian Brady adında bir adam ile Myra Hindley adında bir kadının duruşması Dikkat çekici ama korkunç. Bir katil tanımış çok insan yoktur. Bu dava bana Londra'ya ilk geldiğimiz dönemlerde Navarino Caddesi'nde işlenen bir cinayeti hatırlattı. yedi yaşındayken Bornholm'deki tatili. galiba inanmak istiyorlar. hasta olmasını. ama en küçüğümü. 21 nisan 1966 Gazeteler cinayet davası haberleriyle dolu. böylece bana karşı sorumluluklarından kurtuluyorlar. yukarıda. Şimdilerde bütün duygularımın kuruduğunu iddia ediyorum. çünkü neredeyse tamamım unuttum. Tanıdığınız birinin daha sonra bir insan öldürdüğünü öğrenmek ilginç olmalı. Kadın fotoğraflarında olduğundan da yaşlı görünüyor. üzüntüyü yürekte tutmak ya da yazmak. tek hatırladığım kadını bir kere gördüğüm. işin tuhafı da bazıları buna inanıyor. onu uyandırmamak için odadan emekleyerek çıkmamı hatırlıyorum. bunları unutuyorum. yaz tatili için Strandvej'deki eve gidişimizi. Bir zamanlar bu konuda hiçbir şey yazmamaya karar vermiştim. akşamın çok erken saatlerinde. şimdi bu kararın ne kadar anlamsız olduğunu görüp gülüyorum. Hatırlamadıklarım. O dönemden bazı günleri en ince ayrıntılarına kadar hatırlayabiliyorum. Yüreğim bütün bu yıllar süresince aldığı darbelerden katılaşmış gibi davranıyorum. nefret ettiğim o yoğurt çorbasını içirir. 2 ekim 1966 Artık akşamları çok yorgun oluyorum. Torben'in dediği gibi. ne evin ne de oradakilerin adlarını hatırlayabiliyorum. elli üç yaşında olmasına rağmen benim için hâlâ küçük olanı kaybetmeyi beklemiyordum. Hayatımın onca yılı elimden kayıp gitti. bitirene kadar da masadan kalkmama izin vermezdi. annemim hep yatakta.bir ölüm ilanına benzemeye başladığını düşünüyorum. dedelerinin arasında bir Alman olduğundan eminim. "Asker! Đleri. Hafızam artık delik deşik. Bazı şeyleri. gerçek olduğunu hatırlıyorum tabiî.vermiştim. 4 haziran 1966 Bu unutkanlıktan nefret ediyorum.
John's Wood High Street'teki kadına gittim. O Browning mektuplarını birlikte okuduk.Mrs. Taksi parasını eski elbiseleri sattığımda gelen paradan ödüyorum. hepsinin beni ne kadar özledikten hakkında. Seninkiler gibi değildi. 2 eylül 1967 Her şey bitti. bu da güzel bir yaş. mektuba yazmadı. Öldüğü zaman değil. Birinci Dünya Savaşı'nda gaz soluduğundan her kış ağır bir bronşit geçirdiğini anlattı. ama bunu daha önce hiç duymamıştım. Seninkiler muhteşem aşk mektupları. Mektupları kütüphaneden aldım. Hastane yatağında yatarken bana güzel bir şey söylemedi. Şimdi burada kesip Harry'ye yazacağım. Yirmi dört yaşındaydım. Taksiler çok pahalı. Zatürree olmuştu. değil mi? dedim. . gece uykusunda öldü. elimi öpemeyecek kadar güçsüzdü. hem de düzenli olarak.siyah Chanel tayyörümle Patou elbisemi sattım. Galiba yazdıklarım da giderek kısalıyor. Browning gibi demek istiyorsun. Duymadığımı söylemedim tabiî. Daha önce kimse bana güzel yazdığımı söylememişti. onunla evlenmek istedim ama o istemedi. o puroları içtikten sonra ne kadar öksürdüğüydü. ben ölene kadar hayatta kalmasını isterdim. Galiba kimsenin fırsatı da olmadı. ona aşk mektubu yazan tek kadının ben olduğunu anlatıyor. Sadece elimi tutup gözlerimin içine baktı. Sanki. Hayat bitti gibi hissediyorum. devam etmesi gerek. beni sonsuza dek seveceğini falan. benim de taksi için Swanny'ye güvenmek zorunda kalmam. Ama bütün bunları söyledi. Kızlarından biri. Yazdıklarıma aşk mektubu diyor. yatmış ölümü beklerken. dedi. okudukta sonra Harry'ye verdim. kızlar hakkında. Birinci Dünya Savaşı'nda sen Fransa'dayken karın sana mektup yazmış olmalı. .Yirmi dört. Gerçekten de ona âşıktım. mavi. dedi. bana kalsa. ama bunlar aşk mektubu değildi. Kim olursa olsun.değildi. mektup yazdı tabiî. hastalığı çok ilerlemişti. ama durmayacak. ama sonuna doğru. Haftada bir iki kere görüşüyoruz. ama onun eve bağlı olmak zorunda olması. işleri güçleştiriyor. sonunda verilen ilaçlar da bir işe yaramamaya başladı. Onun yerine şimdi Harry'ye yazmaya başladım. başından onu erkeklerden ve evlilikten soğutan bir şey geçtiğini söyledi. Babası ölürken yanında olmam için bana kızını gönderen o kadına şükran borcum hiç bitmeyecek. yanındaydık.Peki ya yirmi beş yaşındayken âşık olduğun o kız? . ev hakkında. ama benim için yeterince uzun olmadı. çünkü hepimiz gittikten sonra. St. . Çok heyecanlandı. Đngilizce yazım hâlâ kötü ama Harry aldırmıyor. aslında birlikte de değil. yeterince uzun dersiniz. O kadar bencilim ki. Onları Paris'ten mi almıştım? Yoksa Londra'dan mı? Hatırlamıyorum. Seksen beş yaşındaydı. . Asta. Tek hatırladığım. sanki Robert Browning'inkiler gibi.Oh. bunu ne kadar sevindiğimi saklamak için söyledim. "Bırak böyle düşünsün" dedim kendi kendime. bu kadar güzel ve bu kadar iyi saklanmış elbiseler beklemiyordu.
Edebî yeteneğimin en güzel örneği de değil! Ama hiç olmazsa ağlamadım. Çok yorgunum. Đnsanlar hakkındaki iyi ve güzel şeyleri onlar hayattayken söylemek. onun için gerçek çiçeğin bu olduğunu söylerdi. kafamdan geçenlerden ona hiç bahsetmedim. Harry'nin cenazesine gittim. bütün gün ve bütün gece onu düşünüp bunları yazdım. ama hafızam ne kadar zayıflarsa zayıflasın. Öyle çok olumsuz bir yargıda bulunmadı. . Yukarıya. Beş dakika önce olanları hatırlamazken günlük tutmak saçma olur. Belki de bütün bu defterleri yakarım. Annesinin öldüğü günün öğleden sonrasında. bence haksız da sayılmaz. Çok parlak bir günlük yazısı değil.Neyse işte. Çok gençken yazdıklarımı yakmıştım. biraz utanıyordum. Hiçbir şey söylemedim. Bu. oraya yalnız gitmeliydim. ama izin vermedim. her zamanki saatte odama çıktım. geceyi çıkaramadığını bildiren bir telefon geldi. en iyi arkadaşımdı. günlüğüme yazacağım son yazı olacak. Ağlamam. Bu sabah. ama sarılmasına izin vermedim. taşıdığım çiçeklere uzun uzun baktı. Söylenecek başka şey yok. Hayır. artık yok. 9 eylül 1967 Ölü gibi yorgunum. unutacağım son şey Harry'nin kır çiçeklerinden hoşlandığı. tam Torben eve girerken geri döndük. Elimde sanki bir demet ısırgan otu varmış gibi. onun hakkında bir yargıya varamayacağım kadar yakın olacaktı. Konuyu ilk o açtı. bunu dünmüş gibi hatırlıyorum. ama bunu yazmak niyetinde değilim. odama çıktım. Parklarda birlikte yürürken hep arsaların yanında durur. Swanny beni teselli etmeye çalıştı. çünkü en çok dünü unutuyorum. Swanny götürmek istedi. bunu bir düşüneceğim.Swanny Teyze'nin aldığı o imzasız mektuptan bana söz edişini hatırlıyor musun? Bütün dertlerin başlangıcı olan mektuptan? . Beni hastaneye Swanny götürmüştü. Annesi hayattayken onun hakkında tek bir olumsuz söz söylemeyen Paul ise ölülerin ardından konuşmama kuralını izleyenlerden değil. ama bir açıklama yaptı. bütün gün orada kaldım. dünmüş gibi değil. onlarla birlikte her zamanki gibi akşam yemeği yedim. Onu her zaman düşüneceğim. Yirmi beşinci bölüm Joan Sellway yaşasaydı. ne de olsa Harry kocam değildi. yargılamayı da öldükten sonra yapmak daha akıllıca olurdu.
Bana şimdi dürüstçe cevap verip. bir tanesini de oğlunun homoseksüel olduğunu bilmeyen bir anneye. kestiği büyük harfleri yapıştırdı. babama anlattı.O mektubu annem gönderdi. Konuşmakta güçlük çektim. Dehşete kapıldım. insanları uyarmak göreviymiş öyle dedi.Annen sana hiçbir şey anlatmadı mı? . sana o zaman söyleseydim hiçbir şeyin değişmeyeceğini söyleyebilir misin? Đşin kötüsü. bu kadarı abartılı olur. . ama elimden bir şey gelmezdi. yani kanıtlayamam. ama ona bu fırsatı hiç vermediğimi de söyleyebilirsin. Galiba hep bahane olarak buna benzer şeyler uydurulur. Belki de korkuyordum. Derine dalmaktan çekinirdim. ona hiç uymayacak kadar uzaklaşmıştı. dört ya da beş. söyleyemezdim. Yüzüne sadece merakla baktım.Mektup yüzünden? . Bir gün bir şeye öfkelenmişti.Bir sürü. Bir tanesini kocasının onu aldattığına inandığı bir kadına. Bana annemi neden terk ettiğini uzun uzun açıklarken. . kendi içine çekilmiş. belki çok . Sen daha bana söylerken anladım ve sanki beynime bir darbe yemiş gibi oldum. insanları anne ve babaları yüzünden suçlarlar. Teyzene gönderdiğinden önce. gözlerinin boşluğa bakmasını hiç unutmadım. O gün yüzünün kararmasını.Mektubu onun gönderdiğini mi? "Yazdığını" diyemiyorum. O kadar iğrenmiş ve o kadar korkmuştum ki.Buna benzer başka mektuplar da gönderdi mi? . mektuplardan da bahsetti. Bunları güçlükle söylerken bile sanki omzundan atmak ister gibiydi. Farkına varmı4tı. . Üstelik de sadece Swanny'nin dertlerinin başlangıcı değil. . Yüzüne baktım. yirmi dört yıllık evliydiler. Söylediklerini düşündüm. .Sanki unutabilirmişim gibi. birbirimizi kolluyorduk. Ama tabiî ki biliyorum. Bir şeyler değişecekti.Đnsanlar çocuklarının anne ve babalan gibi olmalarını bekler. Her ikisi de orta yaşa gelince babam annemi terk etti. onlarda da aynı kusurların bulunduğunu sanır. Aramızdaki sorunu ona mektuptan söz ettiğim dakikaya bağlayabilirini. Annemle yapılan konuşmalar son derece yüzeysel olurdu. çünkü mektubu yazmadı. Bir imzasız mektup yazarının oğlu olmakla gurur duymuyorum. Bunu ona söyleyemiyordum.Kesin olarak bilmiyorum. Bunu dünyanın en basit şeyiymiş gibi söyledi. Farkına vardığını biliyordum. Sonra ona neden korktuğunu sordum. ikimiz de sessizdik. niçin korkmuştu? .Hayır. Nereden anladın? . Mektuptan söz ettiğimde. Yok. oysa bu çok yanlış.Seni kaybetmekten.
ağzını çarpıtan inmeden sonra kendi içine çekilmiş. Kendini daha rahat hissetmesi için Paul'e de anlattım. onu olabilecek tüm iyi ve güzel şeylerden soyutlamıştı. dedim. hareket ettirebildiği eli. "Mektup olmasaydı belki günlükler hiç de gün ışığına çıkmayacaktı. bize bir servet kazandırmayacaktı" diye düşünmek de mümkündü. Onu hemen hemen her gün görmeye geliyordum. Swanny'nin bir gece hemşiresine. sadece korkuyu görüyordum. Onu öptüm. Sol tarafını felç eden.Ne kadar iyi bir psikologsun. merdivenlerdeki hayalet hilesini duyduğu gün ya da hemen sonra geçirdiğinden eminim. kanı ve beyni için ağırdı. her şeyin yeterince iyi olduğunu hissettim. Swanny'nin odasına girdim. Dudakları hep. doktoru Swanny'yi hastaneye yatırmamız gerektiğini söyledi. ama çok az konuşuyordu. Mektubun gelişiyle birlikte nin sonuçsuz araştırması. ayağa kalkıp yanına gittim. günün büyük bir bölümünü üst kattaki odasında.küçük. Herhalde Swanny günlükleri okuma zahmetine bile girmeyecek. ama şimdi Swanny'yi krizi Gordon ve Aubrey'yle birlikte Hackney'ye gittiği Hyte ailesinin odalarını gördüğü. daha sonra ısrar etmişti. sanki bir şey söylemek istiyormuş gibi kıpırdıyordu. O gün anlamamıştım. yayımlanıp en çok satan kitaplar arasına girmeyecekti. O gün onu bir hastaneye yatıracaktık. Ve ne yapacak bir şeyim ne söyleyecek bir sözüm ne de durumu değiştirmek için bulabileceğim bir çözüm vardı. Zorlukla bastırabildiği büyük bir korku. bazen avucunun içinde buruşturdu bazen de çarşafın kenarını başparmak ile işaret parmağı arasında sıkıştırdı. dahası yayınlanmaları için profesyonel bir çevirmenle anlaşmayı aklından bile geçirmeyecekti. Çifte kişilik dönemi sona ermiş. hep konuşabilmişti. Doktora göre özel bir bakımevi Swanny dahil herkes için daha iyi olacaktı. belki de o kadar önemsiz olmayan bir şeyler. O sabah gece bakıcısı gelerek beni uyandırdı. Hastabakıcı kulağıma artık "zamanın geldiği" ni fısıldadı. yerine bir başkasını bulmakta güçlük çekiyorduk. tek başına geçirmek zorunda kalmayacaktı. sessiz ve hareketsiz kalmıştı. onun içinde eritildi. . günışığı olan saatlerde de tekerlekli iskemlede oturuyordu. Mektup Swanny'nin hayatında son yirmi yılını yıkmıştı. bir gündüz hemşiresine. son günlerindeki delilik olarak nitelendiren her şeyin yıkımı başlamıştı. çarşafın kenarını okşadı. Karanlık bir kış sabahının erken saatlerinde. Geceleri yatağında yatıyor. ben yanındayken ki halini hatırladım. inanılmaz bir dehşet içinde yas tutuyormuş gibiydi. O dönemlerden birinde. Hareketsizliğiyle fizyoterapistin tedavisini. Kafasını kaldırıp çarpık dudaklarını sıkma ya çalıştığında. etkileriyle hayatına yerleşmiş. özellikle Swanny alt kata inmek istemediğinden. O krizle birlikte Edith gönderildi ya da gerçek Swanny'n-gerçek kadın her kimse. evinde ölmüştü. Hastabakıcılardan biri işten ayrılacaktı. Edith Roper'ın saltanatı bitmişti. Sağ eli. Ama ölüm döşeğinde. doktoru öyle önermiş. Ama şimdi değişir miydi? . Bütün bunlar onun için çok fazlaydı. onların izin günlerinde de bir yedek hemşireye ihtiyacı vardı. Konuşabiliyordu. gözlerinde o eski sükûneti ya da daha sonraki umutsuzluğu değil. kollarımı boynuna doladım. beyin damarı tıkanıklığından sonra gerekli moral tedaviyi reddetmişti. Yeniden yürümeyi ya da sol kolunu tekrar kullanmayı öğrenmek için egzersiz yapmayı da kabul etmedi. bazı hafta sonlarını da Willow Caddesi'nde geçirmeye başladım.
. çocuksuz muydu? Hiç öğrenemeyeceğim.Sence annen neden o kadar bekledi? diye sordum. Nabzını saydı. Dudakları sanki ekmek çiğniyormuş gibi hareketlerini sürdürdü. sonra Carol söyledi. Ölü görmüştüm. . arkamdaki hemşirelerden birinin güçlü bir nefes aldığını duydum. kafasını salladı ve Swanny'nin gözlerini kapadı. O resimde mutlu. Son nefesi ciğerlerini tıkarken. Swanny de elli sekiz yaşındaydı. ama kim eğlendiğimiz için güldüğümüzü iddia edebilir? Annesi Swanny'nin Asta'nın çocuğu olmadığını nasıl biliyordu? Paul'e sordum. sonra bir daha "Hiç kimse." Hepsi bu. ama hareket giderek zayıflıyordu. Kendisi kırkını geçmişti. Hepimiz Swanny'nin ölmekte olduğunu biliyorduk. güzel ve iyi giyimli miydi? Başımı salladım. ama mecburum. Konuştu. ama gündüz hemşiresi geldikten sonra da yanımızda kaldı. Hansine'yle aralarında büyük bir sevgi ve bağlılık olmasa da özel bir ilişkinin bulunduğu açıktı. gündüz hemşiresi gelip alnına dokundu. Hep böyle olurmuş. Carol. Claire ve Carol beni onunla baş başa bırakacaklarım söylediler. daha sonra bir şekilde onu canlı bir bebekle değiştirmiş olamazdı. kırışıkların kaybolduğunu. Homoseksüel olan o adamın tek kusuru. Elimi tutan el yavaşça boşaldı. varlıklı. Gözlerindeki ışık söndü. Gece hemşiresi Claire gitmek üzereydi. ağzı kapanıp duaları hareketsiz kaldı. Elini tuttum.Ben hep o mektubu yazanın Tatier'da Swanny'nin fotoğrafını gördüğünü düşünürdüm. soğumuş bir Swanny'ye dokunmak istemedim. Komik değildi. Anneannesi biliyor olmalıydı. Ya da belki bir adam ya da bir kadının bir hakareti. hâlâ hisseden sağlam elini.Onu harekete geçiren bir şey olmalı. elmacık kemikleri ve alnının yumuşadığını gördüm. hep böyle gençleşirlermiş. Gerisi yok. Bir anlamı var mıydı? Kimse anlamıyor. göğsü hırıldadı. . bütün gücümle parmaklarımı parmaklarına bastırdım. ama hayattan ölüme geçen bir insanın yanında hiç bulunmamıştım. Böylece sanırım bir saat kadar oturdum. anasız babasız. "Kimse" dedi Swanny. güldüm. Asta Hansine'ye belli etmeden ölü bir çocuk doğurmuş. güldüm. Bir daha konuşmadı. Asta'yla birlikte aynı evde yaşıyorlardı. belki de anneannesinin söylediğini sanıyordu. . kimse bilmiyor.Ölürken gördüğüm ilk insandı. ama yanında çok az kaldım. Hayatın sıcaklığının çekilmeye başladığını biliyordum.Böyle bir fotoğraf annemi harekete geçirmek için yeterli olurdu. kimse artık benimle gelemez mi dedi? Yoksa kendinden mi bahsediyordu? O hiç kimse miydi? O da dizedeki gibi. eli gevşedi. Belki de kıskançlık ya da öfke. o sürede parmaklarımın üzerindeki baskı giderek azaldı. Swanny'nin yüzüne gençliğin döndüğünü. . sokakta annemin yanından geçerken ona selam vermemesi. Odada sessizce oturarak beklediler. Bunu söylememeyi isterdim. Sonra gülmeye başladım. Günlüklerde bir yerde Asta Hansine'yle birlikte bir sürü güçlükten geçtiklerini yazar.
tıpkı Mrs. Roper'ın ablasıyla eniştesi. teşekkür ederim. Roper'ı oynayan aktör ve Florence Fisher rolündeki oyuncu. bugünün çocuk edinme kurallarının daha iyi olduğunu kanıtlıyor. annem ve anneannem senin ailenle hiç görüşmüyordu. . Günlüklerde Asta'nın anneanneni ellinci evlilik yıldönümü davetine çağırmayı reddetmesiyle ilgili bir bölüm var. Florence'ın nişanlısı.r ailesi ve Florence. sevinçten uçacak gibiyim. Salona girdik. Yine de biz hiç çocuk evlat edinmeyeceğiz. bazen öyle saçmalıyorum ki. Basın gelmemişti. Bunu yasa verdiği çocukların çalıştırılabileceği kısa süre nedeniyle yapmak zorunda kaldıklarını biliyordum. -Oh. çeşitli polis memurları. Son derece memnun gözüküyordu. senarist ve yönetmeni alkışlamalarını istedi.Seksen beş yıl sonra da mı? diye sordu Paul. Galiba gerçeğin kendiliğinden ortaya çıkacağını sandım. üzerinde ocak indiriminden alınmasına rağmen bin pound'un üzerinde bir paraya mal olan. Tek yapman gereken. bir de Lizzie rolündeki Clara Salaman'ı bir gaz lambasının altında gösteren bir fotoğraf verdi. kızının bu yanını belki hiç tanımıyordu. Bunu mahkeme yoluyla yapmak çok daha iyi. Cary'nin yanında oturuyordu. Önce barda Caryy'le birlikte birer içki içtik. . ama hâlâ başaramadım.Asta'nın senin ailenden uzak durmak istemesinin nedeni bu mu. ama önce Cary sahneye çıkıp izleyicilerden bu yapımı gerçekleştiren ki kişiyi. bir soruşturma gibi olacaktı. sevgililer. öyle sanıyorum. dedi Paul. ama artık emin değilim. arabacılar. Oldukça zengin bir kadroydu. Evlat edinme konusunun açıldığını.- Anneannen neden söylemiş olabilir? . Miles Sinclair. Bize oynayanların listesiyle birlikte küçük bir broşür.Çok memnunum. Anneannem sizlerin annemden çok daha farklı olduğunuzu düşünmüş de olabilir. bir de tabiî Cary. Edith'i merak ediyordum. dedim. gizemli bir gülümsemeyle hediye olduğunu söylediği bir Chanel tayyör vardı.Đnsanlar yaşlandıkça sırların ağırlığı altında kalır. dükkâncı. Paul'le birlikte Roper'ın özel gösterimine gittik. Okurken bunun sadece züppelikten kaynaklandığını düşünmüştüm. o rolü ikiz kızlara verdiklerini gördüm. Kimin yaptığını bulacağımı sanıyordum.Hayır. değil mi? . . hamal. çok yakın oturuyordu. anneannemin de eskiden bunun çok daha kolay olduğunu söylediğini bir düşün. bilmiyorum. Miles Sinclair gri ve karışık sakallı bir devdi. sadece BAFTA üyeleri vardı. gösteri tam altı buçukta başladı. r ve avukat. merak ediyorum. Ama biliyorsun.Bütün bunlar. dedim. gerçeği söylemek gerekirse. Yapımdan memnun olup olmadığını sordum. Westerby'nin yaptığı gibi gidip istenmeyen bir çocuğu almaktı . ışıklar .
Cary adını söyleyince. Ward-Carpenter koleksiyonunda bulunan ve Roper ile ablası arasındaki mektupları kapsayan dosyayı. geçen yüzyılın sonunda ya da bu yüzyılın hemen başlarında Londra'da geçen bir cinayet filmi gerçekleştirmeye çalışan her yapımcının tutkusu. Onun için memnundum. çok eğlenceliydi. Roper'ın karısını öldürdüğünü. Ward-Carpenter ve Mockridge okuyucuları gibi. buna rağmen kellesini kurtardığı duygusuyla baş başa bırakıldık. . Lisa Waring'i tamamen unutmuştum. . ama bu kez gerçekten memnundum. Buluşup birlikte akşam yemeyi yemek üzere anlaştık. Yani filmden hoşlandım. Her neyse. Cary ve Miles'la kararlaştırdığımız akşam yemeğini yemiş kahvelerimizi .Nereye gidiyorsun? Bir an için korkudan nefessiz kaldım. bunu Cary'ye de söyledim. kimden bahsettiğini sormak zorunda kaldım. Benim için düş kırıcı yanı. Evini satmaktan bahsettiğini ilk defa duyduğumu söylemek üzereydim ki Cary Miles Sinclair'i aralarındaki ilişki konusunda hiçbir kuşku bırakmayacak şekilde bizimle tanıştırdı. Cinayeti işlenirken görmedik. Chanel tayyörü alan o muydu? "Roper" hakkında ne söyleyebilirim? Çok güzeldi. Hampstead yolunda "Bana evini satmak niyetinden hiç söz etmemiştin" dedim. Tabiî. gidip "Roper"ı da izleyeceklerdir.broşürü katlayıp cebime koydum. Benim fazla açıklamam gereksiz. Đyi de nereye gidiyorsun? Hampstead'de Willow Caddesi'ni düşünüyordum. Miles Sinclair oyuncu listesini gösteren broşürlerden birinin üzerine telefon numarasını yazdı. neredeyse entelektüelce gerçekleştirilmişti.kararınca kolunu Cary'nin omzuna attığını gördüm. duruşmayla ilgili gazete haberlerini okumuştu. Cary Arthur Roper'ın anılarını. Dizinin üzerinde. -bundan Cary'yi kendi evinden çok Miles Sinclair'in yanında bulabileceğim sonucunu çıkardım. Dizide zaman yanlışları olmadığından eminim.Bir anlık bir karardı. ama bir açıklama yapması için yeterli değildi. insanlar Asta günlüklerini nasıl okuyorlarsa. çok sürükleyiciydi. Ucuz ve duygusal değil. Cary ve senaristin önerecek bir çözümleri yoktu. Oyuncular Roper'lara. onun deli olduğuna karar verirdim. Đki üç yıl önce birisi bana Cary Oliver'ın mutlu olduğunu duyduğumda sevineceğimi söylese. akıllıca. dönemi anlayıp bilerek. Devon Villa da Maria Hyde'ın evine benzemiyordu. hepimiz. Herhalde bahçe kapısında elinde bıçakla korkunç suratlı bir adamı beklemek yanlış olurdu. beni kabul edersen. Elindeki bilgi. kafamda canlandırdığım Devon Villa ve Navarino Caddesi'nin yakınından bile geçmemesiydi. birkaç küçük ayrıntı katmasına izin verdi. En az bir yıl. sadece gırtlağı kesilmiş bir Lizzie izledik. Karın Deşen Jack'in hayaleti dolaşıyordu. Paul bunun evinin değerini yükselteceğini umduğunu söyledi. Satması uzun sürer.
ta ki broşürünüzü aldığım güne kadar.içiyorduk ki. Cary'nin sesi çatlak çıktı. Çarşamba özellikle uygun bir gün değildi. elimden geleni yaptım. Blucin ve kazağının üzerine giydiği cepli ceketin dışında. O anda Cary'den bir şey istemek üzere gelenin o olduğunu anladım. Cary'nin Soho'daki pis bürosuna girerken o yaratıklardan birinin üzerine dikkatle nişan alıp bastı. Sen de geleceksin. Eğer beni yıkacaksa. Yanıldığımızı çabuk anladık. yoksa Cary'den bir şey koparacak ya da onu bir biçimde tehdit edecek değildi. Gelmişti. sekreter içeri girip ziyaretçisinin geldiğini söyleyince. Dedelerimi. bunu ikimiz biliyorduk. Cary sigarayı bir hafta önce bırakmış ve yeniden başlamıştı. Küçücük oda dumandan masmaviydi. Lisa Waring bir hamamböceğinden daha büyük bir şeyden kaçacak gibi görünmüyordu. gözyaşlarına ve başka dramlara neden olabilirdi." . Đkimizin de gözünden kaçan ya da Cary'ye göre bir tehlike ya da bir şantaj olarak görünen bir şey. Cary'nin Frith Sokağı'ndaki bürosunun "hemen yanıbaşında"ydı. Bu kız da anlaşılan Paul'ün korkulu rüyası öğrenciler gibiydi. Cary beni tanıştırırken gözlerini kaldırdı. . Sonunda Mozart'ın yaşadığı evin şimdi Londra Gazinosu'nun girişi olduğunu söylemeyi başardı. Lisa Waring akıllı bir çocuk gibi başını salladı. Yanında bir belge getirmediği belliydi. sanki ortada bir casusluk döndüğünü kanıtlıyor gibi anlattı. Cary sanki bu yakınlık her şeyi daha da kötüleştiriyor. bir kaynağın nasıl değerlendirileceği hakkında beceriksizdi. sonra öksürüğünü önleyemedi.Ne zaman görüşeceksiniz? diye sordum. konuşmadan önce gırtlağını temizlemesi gerekiyordu. bunu bulmanın kolay olacağını söylemek üzere olduğundan eminim. yanında bir çanta bile yoktu. hemen yandaki evde oturduğunun doğru olup olmadığını sordu. yanımda olmanı istiyorum. Miles ona bir çocuğa bakar gibi bağışlarcasına baktı ama halimden pek memnun değildim. Onu üzmek büyük öfkelere. Nereden geldiğini. ufak tefek ve siyah saçlıydı. ezilen böceği siyah bir koşu ayakkabısının ucuyla kenara itti. uyarılara ve önerilere rağmen araştırma hakkında bilgisiz. kaynak aramada deneyimsiz. Oysa hâlâ Lisa Waring'in ona ne göstereceğini bilmiyordu. paketten yeni bir sigara çıkarıp yaktı. Öğrenmek istediğiniz. Đşte karşımızda. Yirmilerinin sonunda görünüyordu. tüm iş hayatını üzerine kurduğu bir yapım konusunda düş kırıklığına uğratmamak daha doğru olacaktı. Çarşamba sabahı. Onun adına hiçbir yerde rastlamadım. gözündeki hafif çekiklik atalarından birinin Doğu'dan geldiğini kanıtlamaya yeterliydi. kim olduğunu. suçlamalara. Mozart'ın çocuk yaşta Londra'ya geldiğinde. Yine de Cary'yi kırmamak. sessizce oturuyordu. "Bulamıyorum. Büyük dedemi. bütün eğitimlerine. değil mi? Geleceğine söz verdin. tam olarak nedir? diye sordu Cary. Alfred Roper'ın hayatıyla ilgili belgeler eksiksizdi. birdenbire Lisa Waring'in telefon ettiğini söyledi. Cary'nin de benim gibi düşündüğünden. başkalarının onun için çalışmasını tercih edenlerdendi. Elimi tuttu. sonra yeniden yere bakmaya devam etti.
Galiba bana ayrı konulardan konuştuğumuzu belli eden de bu oldu. "Siz Roper'dan bahsetmiyorsunuz, değil mi?" Tabiî ki bu kadar açık sordum. Şaşırmış gibiydi. "Yaptığınız dizinin adı bu, bunu biliyorum. Benim aradığım, büyük dedem. Adı George Ironsmith'ti, aynı adam olup olmadığını öğrenmek istiyorum."
Yirmi altıncı bölüm
George Ironsmith'in kim olduğunu hatırlamaya çalıştım. Aynı isim, Cary'nin hazırladığı, bir tanesi de önümüzdeki masanın üzerinde bulunan küçük broşürde de vardı; ha tabiî, Lizzie'nin bir zamanlar nişanlısı, hani ona camdan taşlı yüzüğü hediye eden. Cary Ward-Carpenter yazısının, Arthur Roper'ın anılarının ve Cora Green'in Star'daki yazısının fotokopilerini getirdi. Masasının üzerinden Lisa Waring'e uzattı, genç kadın kâğıtları eline aldı, "Đzin verir misiniz?" diye sordu, bazı kelimelerin ve adların altlarını çizmeye başladı. Hanımın sevgilisi bir George Ironsmith vardı, öyle mi?
- Öyle anlaşılıyor, dedi Cary. Onunla 1895'te nişanlanmış ama nişan bozulunca, yurtdışına gitmiş. -Yurtdışına, nereye? - Hiçbir fikrim yok. Cora Green onun bir "sömürge" aksanıyla konuştuğunu yazıyor, bu da ne demekse. Ne demek olursa olsun, Lisa Waring pek memnun olmuşa benzemiyordu. Ironsmith kaç yaşındaydı?
- Cinayet zamanında mı? Belki otuz-kırk arası. Yapım için böyle düşündük. Onu oynayan aktör otuz altı yaşında. - Mezar taşını gördüm, büyük dedem George Ironsmith Đ920'de öldüğünde kırk dokuz yaşındaydı. 1871'de doğmuştu, demek ki 1905'te otuz dört yaşındaymış. Cary'nin üzerinden kocaman bir yük kalkmıştı.
- Sanki aynı adamdan bahsediyoruz, değil mi? Nereden geldiğini nasıl öğrenirim?
Cary tüm ülkenin telefon rehberlerini taramasını önerdi. Her ikimiz de St. Catherine's House'daki kayıtlardan söz ettik. Ona böyle bir araştırmayı nasıl yapması gerektiğini söyledim, atalarıyla ilgili en güvenilir bilgiyi kilise vaftizlerinin kaydedildiği Mormon's World'de bulabileceğini söyledim Benim istediğim bizi heyecanlandıracak, ama Cary'nin yapımına zarar vermeyecek kadar önemli bir gerçeği öğrenmekti Cary yine de rahatlamıştı. Sırtından ağır bir yük kalkan çoğu insan gibi, aşırı yardımcı olmaya çalıştı. Örneğin Lisa Waring ona (bunları ben uyduruyorum) büyük dedesinin Arthur Roper olduğunu, bir zamanlar cerrah yardımcısı olarak çalışıp 28 temmuz 1905 günü Londra'da bulunduğunu anlatsaydı, Cary'nin en son kabul edeceği şey, ona filmi göstermek olurdu. Oysa kız ona böyle bir şey değil, oyundaki üçüncü derece kişilerden birinin küçük torunu olduğunu anlatınca Cary ona "Roper"ın üç kasetini de göndermeye söz verdi. Lisa Waring gidince Cary duygularını havaya zıplayıp bana sarılarak ve "bir yerlerde harika bir yemek" yemeyi önererek ifade etti. Uzun zamandır kafasını karıştıran, bana bir türlü soramadığı soruyu da uzadıkça uzayan, sonunda bütün öğleden sonrayı kaplayan bu yemek sırasında sordu. Beni Roper'ların eviyle Asta'nın ailesi arasında bir bağ aramaya iten şey neydi? - O bağı sen kurdun, dedim. Seni başlangıçta beni aramaya iten de buydu. Günlüklerde Roper'la ilgili başka şeyler olup olmadığını öğrenmek istedin, o sırada da Swanny'nin bazı sayfaları yırtmış olduğunu gördük. Bağlantıyı kuran sensin, ben değil. - Evet ama, o sayfaların eksik olduğunu görünce bağlantı aramaktan vazgeçtim. O sayfalarda ne var bilmiyorum, ama, günlüklerde Roper'la ilgili başka bilgi yoksa, hiçbir şey öğrenemeyeceğiz. Elimizdeki tek bağ, Hansine'nin kaldırımda ölen Dzerjinski'ye rastlaması ve Asta'nın yaptığı iki üç yorum - Altı, dedim. Altı yorum var. Hepsini de ezbere biliyorum. Đlki, Hansine'nin Dzerjinski'yi görmesiyle ilgili, ikincisi Hansine'nin Florence Fisher'ı evde çaya davet etmek için izin istemesi üçüncüsü Asta'nın Navarino Caddesi'ne gidip Lizzie 'in Edith'le birlikte evden çıkışını görmesi. Burada da Edith'i güzel bir periye benzetiyor ve Edith'in kendi doğmamış çocuğuyla bir çeşit telepatik iletişim kurduğunu hissettiğini anlatıyor. Daha sonra, ismini belirtmeden, Navarino Caddesi'nde karısını öldüren adamdan söz ediyor. Dördüncü yorum, yakında oturan ve günlük tutan herkesin yapabileceği bir yorum. Bunu yazmamış olması daha ilginç olurdu. En ilgi çekici olanı beşincisi, çünkü sekiz yıl sonra, 1913'te yazılmış. Burada Rasmus, Sam Cropper'ı karısının hayranlarından biri sanıyor, Asta da kocasının "Mrs. Roper'ın izinde yürüdüğünü" sandığını anlatıyor. Sonra, en son günlüklerden birinde de Moors Cinayetleri'ni okuduğunu, onların da "Navarino Caddesinde'ki o şeyi" hatırlattığını yazıyor. -Yani demek istiyorsun ki, aklında hep Lizzie Roper vardı. - Aşağı yukarı. Tabiî bunun nedeni de Asta'nın hiç "kötü" kadın olarak adlandırılabilecek bir kadınla karşılaşmamış olması. - Lizzie gerçekten de bildiği ilk kötü kadın, üstelik onu gerçekten de görmüş olduğunu unutmamalıyız. Büyük gösterişli şapkasından da söz etmiyor mu? Asta gibi kadınlar, "iyi"
kadınlar hep öteki cins kadınlardan büyülenirdi, bu da o kadar yıl sonra Lizzie'yi düşünmüş olmasını açıklayabilir. Yine de bütün bunlar Asta'nın ailesiyle Devon Villa arasında hiçbir bağ olmadığını gösteriyor. Bunu senin kafana ben soktum, o sayfaların kaybolduğunu gördükten sonra da aklından bir daha çıkmadı. - Tabiî çünkü önemli bir şey varsa, o sayfalarda olmalı. - Olup olmadığını bilmiyoruz. Tek bildiğimiz, Swanny Kjær'in o sayfalarda kendi köküyle ilgili bir ipucu bulduğu, tanıştığı gerçeği, ne olursa olsun, kabul edemediği için de sayfaları koparmak zorunda kaldığıdır. Oh Ann, o tatsız küçük kızın -tatsızdı değil mi, çok soğuktubana gelip de büyükbabasının Arthur Roper olduğunu, ölüm döşeğinde yatarken cinayeti kendisinin işlediğini itiraf ettiğini söylemediği için o kadar mutluyum ki! Söz vermiş olmama rağmen, artık benim olan evde günlükten koparılmış sayfaları aramaya daha hiç başlamamıştım. Cary bana Roper bağlantısının benim hayalimden kalma olduğunu söylediğinden sonradır ki, aramaya giriştim. Yapılacak tek şey, düzenli çalışmak, en tepeden başlayarak hiçbir yeri gözardı etmeden, halıları kaldırarak, dolaplarda gizli bölme arayarak aşağıya doğru ilerlemekti. Aramamın yarısına gelmiştim ki, beynimde bir şimşek. çaktı. Eğer Swanny günlükten kim olduğunu anlatan sayfalar koparmışsa, o zaman neden kendini Edith olduğuna inandırmaya çalışmıştı? Edith olması imkânsızdı, koparılan sayfaların onun Edith olduğunu ileri sürmesi de mümkün değildi, öyleyse o sayfalarda ne yazılıydı? Edith'in daha iyi seçenek olabilmesi için, çok daha kötü, çok daha korkunç bir şey. Birdenbire Swanny'nin öteki seçeneğin, bulduğu gerçek Kişiliğinin kabul edilemeyecek kadar kötü olduğu için Edith olmaya çalıştığını gördüm. Yine de Edith'in kişiliğine bürünmeye çalışması, sayfaları koparmasından çok daha sonra başlamıştı. Neler bulduğunu anlamaya çalışmak imkânsızdı, ama aramaya devam ettim. Günlüklerin dördüncü cildi yakında yayımlanmak üzereydi. Bu kez, şömizin arka iç kapağına Swanny'nin fotoğrafını koyup koymamayı daha kararlaştırmamıştık. Daha önceki bütün yayınlarda Swanny'nin fotoğrafı vardı, ama o zamanlar Swanny daha hayattaydı. O günlüklerin yazarı değildi, sadece yayıncıydı ama şimdi yaşamıyordu, 1935-1944 arasını kapsayan günlükleri yayına hazırlamaya zaman bulamadığına göre, artık onun resmini kullanmamak daha doğru olmaz mıydı? Swanny'nin yerine benim fotoğrafımı basmak söz konusu bile değildi. Asta'nın cildin sonunda daha sadece dört yaşında olan torunu kimsenin dikkatini çekmezdi. Yine de arka iç kapakta sadece önceki ciltler hakkında yayımlanan olumlu eleştirilerden alıntı yapmak, bana biraz yetersiz geliyordu. Ön kapakta Asta'nın resmi, daha doğrusu, Asta'yı hayatının çeşitli dönemlerinde gösteren ve oval çerçeveler içine yerleştirilmiş dört fotoğrafı bütün ön kapağı kaplayacaktı. Swanny'nin yayıncıları -onları hâlâ öyle düşünüyorum" bana önerilerini göndermeye devam ettiler. Eski formatı koruyabilir, Swanny'nin fotoğrafını küçültebilir ya da Swanny'nin buğunu gösteren değişik bir fotoğraf kullanabilirdik Swanny'nin çocukluğu ya da gençliğine ait yığınla fotoğraf vardı. Tek yapmam gereken, Asta'nın albümlerini karıştırıp bulmaktı. Belki de diğerlerinden daha güzel göründüğü için, Swanny'nin resmini diğer çocuklarına oranla çok daha sık çektirmişti. Her doğum günü için çektirilen bir stüdyo portre -aralarda çekilen birçok
değişik fotoğraf vardı. Asta'nın fotoğraf albümlerinin hepsini görmüş olduğumu sanıyordum, ama zamanda içinde görmediklerim ya da unuttuklarım da olduğunu anladım. Albümler Asta'nın odası olarak adlandırdığımız odadaki şifoniyerin bütün çekmecelerini doldurmuştu. Albümleri çıkarırken Swanny'nin eksik sayfalan albümlerin arasına saklamış olabileceğini düşündüm, ama saklamamıştı. Swanny'nin günlükleri ilk okumaya başladığı çalışma odasındaydım. Kopardığı sayfaları yırtıp atmış olamayacağını düşünerek, raflardaki her bir kitabı indirdim, sayfaların arasına saklanmış kâğıtlar aradım. Bir sürü kâğıt buldum, zaten bulmamam garip olurdu: ilgisiz bir teşekkür mektubu, yemek tarifleri, arkadaşların gittiği tatil yerlerinden gönderdiği kartpostallar, hemen hemen hepsi Danca gazete kupürleri. .. sadece aradıklarım yoktu. Evde tutulamayacak kadar acı verici olduklarını düşündüm, Swanny onları küçük parçalara ayırmış, üzerinde yazılanlar da buhar gibi kaybolup gitmiş olmalıydı. Bir şeyi yok etmek isterseniz, bunu hemen, zaman geçirmeden yaparsınız. Yoksa sonsuza dek saklamazsınız. Sinemalardaki gerilim filmleri gibi, hani kötü adam filmin kahramanını sıkıştırır da hemen öldürmek yerine kurbanının gözlerini kamaştırmak için kendini övmeye, kabarmaya girişir ya öyle. Ama sözünü bitirene kadar imdat yetişecektir. Swanny imdat gelmesini beklemeden sayfalan yakmış olmalıydı.
Gazetede, Sotheby's'te satışa çıkarılan bir Victoria Nişanı'yla ilgili yarım sütunluk bir haber vardı. Satan kişinin adı Richard Clark'tı, nişana hak kazanan adamın torunuydu. Onun adı benim için bir şey ifade etmese de dedesininki önemliydi. Eğer asıl Victoria Nişanı başka bir yerde bu kadar ünlenmeseydi, gazetenin satışa bunca yer ayırması düşünülemezdi. Okuyucuların Çavuş Harry Duke'e bu kadar ilgi göstermelerinin nedeni onun 1 temmuz 1916'da Sortime cephesinde gösterdiği kahramanlık değil, Asta'nın günlüklerindeki önemiydi. Bu adam önce Asta'nın oğlunu kurtarmak için kahramanlık göstermiş, sonra da Asta'nın platonik sevgilisi olmuştu. Paul'e yüksek sesle haberi, haberin yanında yer alan günlükleri pek de iyi özetlemeyen bölümü okurken, Gordon geldi. Dış kapı basamaklarını çıkmış, evde olduğumuzu görünce de cama vurmuştu. Cenaze levazımatçısı gibiydi. Üzerindeki takım elbise resmî ve siyahtı, üzeri siyah çizgili koyu gri bir kravat takmıştı. Eğer hayatta kalmış sevdiğim bir yakınım olsa, bana bir felaket, bir kaza haberi vermeye geldiğini düşünürdüm. Bütün duygulanım yüzüme yansıtmış olmalıyım ki, her zamanki açık sözlülüğüyle "Bu kadar endişelenme. Dinleyince hiç de takmayacaksın. Belki de hoşuna bile gidecek" dedi. Paul Gordon'un habersiz geldiğinden böyle konuştuğunu sandı, onu görmekten memnun olduğumuzu söyledi ve Harry Duke'ün Victoria Nişanı'nın satılacağım anlatmaya girişti. Gordon terbiyeli terbiyeli dinledi, bulduğu ilk fırsatta da Paul'e "Annenin bir fotoğrafını görmek istiyorum" dedi. - Benim annemin?
- Ann sende fotoğrafları olduğunu söyledi. Bir şeyden emin olmak istiyorum. Fotoğrafta, çiçekli bir ipek elbise giymiş, bahçesinde görülüyordu. Rüzgârlı bir gün olsa gerekti, saçları karışmıştı, bir eliyle uçmasın diye eteğini tutuyordu. Fotoğraftan neye benzediği anlaşılmıyordu ama ince uzun boylu, açık renk saçları olduğu belliydi. Paul bu fotoğrafı, annesinin ölümünden sonra onun evinden aldığı resimler ve kâğıtlar arasında bulmuştu. Gordon'un yanında kendi Asta nüshası vardı, açarak Swanny'nin şömizdeki resmini gösterdi. Küçük Denizkızı'nın yanında duran, mavi tüvit elbiseli, mavi keçe şapkalı, uzun boylu, zayıf, açık renk saçlı bir kadın. - Ne görüyorsunuz? Konuşmadan önce duraklamıştı, ölçülü dramatik vurgulu sordu. Arada bir Gordon'un gelişmiş bir tiyatro yeteneği olduğunu düşünürüm. Đkisi de Danimarkalıya benziyor.
- Hepsi bu mu? Ne görmemi istediğini sordum. - Kardeş gibi, yarı kardeş gibi değiller mi? - Eğer kardeşlerin ya da yarı kardeşlerin birbirlerine benzemediklerini düşünürsek, evet. Paul'e döndüğümde, rahatsızlığını gördüm. Sesinden bir şey belli etmemeye çalışarak sordu: "Ne demek istiyorsun, Gordon?" - Size bir şok yaşatmak istemiyorum. Aslında belki de bundan hoşlanacaksınız, bir şekilde Ann'la kuzen olacaksınız. - Bize Hansine'nin Swanny'nin annesi olduğunu mu söylemek istiyorsun?
- Bir sürü şeyi açıklıyor, dedi Gordon. Asta günlüklerinde Hansine'nin ne kadar şişman olduğunu yazıyor, bizler de bunu zayıf bir kadının kendinden şişman birine gösterdiği normal ve acımasız tepki olarak kabul ediyoruz. Ailenin bahçede çay içtiği, Hansine'nin de arkalarında durduğu ünlü fotoğrafta Hansine hiç de şişman değil. Asta daha sonraki yıllarda da onun şişmanlığından hiç söz etmiyor. 1905'te şişmandı, çünkü hamileydi. - Belki de Asta uzunca bir süre onun hamile olduğunu fark etmedi. O günlerde elbiseler gebeliği gizleyecek denli boldu. Moda tarihi uzmanları, kadınlar yüzyıllarca hep hamile oldukları için, kadın elbiselerinin hamileliği gizleyecek biçimde tasarlandığını söylüyor. Yirmilerde moda olup bir daha kaybolmayan dar ve yapışık elbiselerin nedeni, kadınların eskisi gibi sık sık hamile kalmamaları. Hansine hamleliğinin yedinci ya da sekizinci ayına kadar durumunu saklamış olabilir, itiraf ettiğinde de çocuğu aldırmak için çok geç. Üstelik Asta'nın böyle bir şeyi bağışlamayacağını da biliyoruz. Rasmus bağışlayabilirdi, ama Rasmus orada değildi.
Swanny'nin doğum gününün 28 temmuz olduğunu biz bilmiyoruz. çünkü Hansine'nin doğuracağı bebeği yedekte tutuyordu. O daha çok bir otomobil motoruyla ilgilenmeyi seviyordu. yaşayıp keyiflerini tatmıştı.En muhtemel aday Rasmus. bir işçi ya da bir uşak.Üstelik. Swanny'nin on beşinci doğum gününden az önce. Büyükannenler Đngiltere'ye göç ettiklerinde. dimdik bir adam olarak çıkıyor. Onlarla gitmek zorunda değildi. Çocuğunun ölü doğduğunu hiçbir yere bildirmedi. . kucağına alıyor. Aslında. . Peki. . yıllar boyu anneliğin dertlerini. doğurduğu bebeği de büyük bir mutlulukla Asta'ya vermişti.Belki de gitmek zorunda kaldı. . terk edenin Hansine olduğunu söylemek de mümkün. ona bakıyor. Bebeğin ne zaman doğduğunu öğrenmenin imkânı yoktu. dedi Gordon.Baba kimdi? . Swanny'yi hiç sevmedi. sevgisinden yararlanıyordu. ama muhtemelen yanılıyorum.Hansine'nin daha önce bir sevgilisi olduğunu biliyoruz. Swanny'nin kendi çocuğu olduğunu söylemek ve anne olarak adlandırılmanın dışında. Başka ne yapabilirdi.Kim olduğunu merak ediyorum. Eğer bilmiyorduysa. evden ayrılıp Paul'ün . Gerçek yavaş yavaş ortaya çıkıyordu.Hayır. çünkü Asta çocuğunun ölü doğduğu günü Swanny'nin doğum günü olarak seçti. Asta kendi çocuğunu kaybetmişti. ya bir oğlan olsaydı ne olacaktı? Asta'yı bir bebeğe zarar verirken düşünemiyorum. Yani karısı dışardayken hizmetçiyi yatağa devirecek adamlardan değil. Asta Hansine'nin Paul'ün dedesini çaya davet etmek istediğini yazıyor. ondan ayrılmak zorunda kaldı.. Belki adam onunla evlenmek istemedi ya da evlenemiyordu. ama doğumda doktor bulunmamıştı. Rasmus'un söylediğinden de erken dönmemesi için dua etmiş olmalılar. Hansine'nin görünüşü hakkında pek de hoş olmayan şeyler yazıyor ve Sam Cropper'ın Hansine'nin ilk hayranı olmadığını da söylüyor. bütün çocukları içinde en az yakınlık duyduğu Swanny'ydi. Ama Hansine bir kız doğurmuştu. Kopenhag'da birisi. Hansine'nin bebeği Asya’nınkinin ölümünden bir ay ya da altı hafta sonra da doğmuş olabilir. ama onu bebeği kundakladıktan sonra koltuğunun altına alırken. Böylesi tam Asta'ya uygun olurdu. dedim. Hansine'nin Westerby çocukları içinde en çok Swanny'yi sevdiğini söyledim. çünkü 1920'de. Çocuğunu her gün görüyor. Belki de Hansine'ye sadece kız olursa alacağını söylemişti. . Asta'ya fazla ilgi göstermese de başka kadınlarla hiç ilgilenmiyor. . Günlüklerden dürüst.Bir Danimarkalı. Swanny'nin kendi kızı olmadığını hissetmiş olmalı. örneğin Alman Hastanesi'nin basamaklarına bırakırken görebiliyorum. dedi Paul.Yani Asta ve Hansine hemen hemen aynı zamanda hamille kaldı? Bu biraz fazla rastlantı değil mi? . yıkayıp yatağa yatırıyor. Belki de evliydi ya da ona bakabilecek durumda değildi.
Anne ve babalar kızlarının gayrimeşru çocuklarını kendi çocuklarıymış gibi büyütüyor. bunları bulamayacağımızı da biliyorduk. Đşin asıl korkunç yanı.Kuzen olmamız mümkün değil. imzasız mektubu yazmaya karar verdi. Bir şey söylemedi. o zaman benim teyzem olduğu doğru. Örneğin. birlikte olduğu adam" diye söz ediyor.Günün birinde annene anlatmış olmalı. onun güldüğünü ve ilişkimiz hakkında şakalaştığını görünce rahatladı. Annesini çocuğunu terk etmek zorunda kalmış bir hizmetçi olarak görüyordu. bizimle birlikte günlüklerin ilk bölümlerini gözden geçirmek istedi. eğer Swanny gerçekten de anneannemin kızıysa. Gordon'un yanında bunların hiçbirinden söz edemezdim. Sonra gülümsediğini gördüm. Paul'ün geçici umutsuzluğunu görecek kadar duyarlı olan Gordon. Hansine'den geriye bir şeyler kalmış olması da imkânsızdı. bir daha silinemeyecek bir rahatsızlık duydum. temmuzda Hansine'nin ellerini "neredeyse kendisininki kadar şiş karnı" üzerinde birleştirdiğini anlatıyor. bunun nedeni Hansine'yi hep küçük görmesi. Asta Swanny'ye gerçeği söylemediyse. Tabiî başarılı detektifliğinden gururluydu. Daha önce Swanny'le hiç karşılaşmamıştı. en sevdiği çocuğunun bir hizmetçi ile Kopenhaglı bir tüccar ya da uşağın çocuğu olduğunu kabul etmek istememesiydi. sonra da Hansine'den bahsederken "Kopenhag'dayken. Asta'nın kızı olarak doğması gerekir. kimliğini aydınlatacak bilgiler vermesini istediğini. ama Tatler'da fotoğrafını gördü. Kabul ettik. Hansine neden sessiz kaldı? Çünkü öteki türlü bir yetimhaneye gönderilmesi kesin olan çocuğunun varlıklı ve güvenli bir orta sınıf ailesinin sevgisinden ve .dedesiyle evlenen Hansine'ydi. Annesini. Asta'nın ölü çocuğunun yerine bir bebek bulunmasının gerçekten de en kolay ve en güvenli yolu bu değil mi? Daha yeni doğum yapmış Asta'nın sokağa çıkıp birilerinin istemeyeceği bir bebek bulabilmesi mümkün mü? Hansine oradaydı. Bir çeşit yeraltı ya da gayrimeşru evlat edinme topluluğu gibi bir şey. Onun açısından öyle görülmüş olmalı. Doğum zamanına geri dönmek gerekirse. daha sonra. imzasız mektupların mutsuz yazarını düşündüm. Daha sonraları Swanny'nin ona gittiğini. Böyle şeyler her zaman oluyordu kuşkusuz. dedim Paul'e. Hansine aynı çatının alandaydı. Kini ve öfkesi kabardı. daha sonraki tepkilerini ateşlemiş olmalıydı. meşru ve istenen çocuktan çok daha görkemli bir hayat yaşıyor olmasıydı. Tek yaptığımız. Anlatılanlar Joan üzerinde kötü etki yapmış. teyzeleri değiştirmek. haziranda Asta Hansine'nin "Çok şişman" olduğunu. . annesinin hizmetçilik yaptığına değinenlerden nefret ederdi. gayrimeşru ve istenmeyen çocuğun. Birdenbire Paul'e karşı güçlü. Joan Sellway'in de anlamaz gözüktüğünü hatırlıyorum. Đşte. ama Ann'ın teyzesi olabilmesi için. seçme hakkı bulunmayan bir hizmetçi. Her bakımdan efendilerinin isteğine uymak zorunda olan. çocuksuz çiftler de hizmetçilerinin gizlice dünyaya getirdiği bebekleri evlat ediniyorlardı. dedi. Gordon açıklamasına başladığından beri hemen hemen hiç konuşmamıştı. Gordon. Herhalde Hansine kızı yetişkin biri olana kadar söylememişti. Hansine okuma yazma bilmiyordu. Hansine 28 temmuz 1905'te Asta'ya ebelik yapmıştı. birkaç hafta sonra da Asta Hansine'nin doğumunda ona yardımcı oldu. Ayrıntılar herhalde eksik günlük sayfalarındaydı. "gün geçtikçe daha da şişmanladığını yazıyor. Swanny'nin yirmi beş yıl boyunca peşinde koştuğu cevap buydu. .
ilerlemeden önce herkese tek tek baktığını. ısırdığı altın elmayı davetlilere fırlatan şeytana benzettiğinde fazla ciddiye almadım. Eğer Cary onu hatırladıysa. Paul ve ben Gordon'un açıklamasını kabul ettik ya da en azından ben kabul ettim. Saat dokuzda bitti. Lisa şimdi saldırgandı. ertelemeler olur. Lisa Waring bir iki milden fazla uzaklaşmamıştı. yakınında da olsa arada uçurum olduğunu görmüştü.konforundan yararlanmasını istiyordu. en sonunda mayıs için. Gordon'un açıklamasının tek kusuru. Amerikan usulü. Böyle kadınlar sadece mitolojide vardır. onu her gün görüyordu. sanırım Cary de. masaldaki anne gibi annelik adından mahrum edilmiş. O dönemlerde çocuklar günkünden çok daha değersizdi. Buluştuğumuz gün bize dostça davranan. Lisa'ya verdiği bütün malzemenin. üç kasetin de içinde bulunduğu paketi aldığında bir çeşit rahatsızlık duymuştur. Miles da tıpkı Cary gibi abartmalardan hoşlanır. Lisa'nın görünüşünü de bir vaftiz törenine davetsiz katılan. Battersea'ydi. Hemen her zaman gecikmeler. sonra nisana ertelendi. kızının bir prenses olarak yetiştiğini. çünkü bir zamanlar bu anlattıklarım gerçekti. daha sonra en öne kadar yürüyüp tek boş koltuğa oturduğunu anlattı. Daha sonra. Çocuk hayatını düzenleyen yasalar çok daha gevşekti. Lisa Cary'ye yaklaşmış ve açıkça gazetecilere bütün yapımını yerin dibine batıracak bir iki kelime söylemek istediğini anlatmıştı. filmi büyük perde de izledikten sonra. hizmetçiliğe ve küçültücü işlere mahkûm. öfkesi daha da artmıştı. Yirmi yedinci bölüm Lisa Waring'i tamamen unutmuştum. Televizyon dizileri genellikle programlandıkları gibi yayınlanmaz. Cary'nin yapıma başladığından iki yıl sonraya. George Ironsmith'in köklerini araştırmıştı. saat dokuz buçukta Miles Sinclair bana telefon ederek Lisa Waring'in de gösteriye geldiğini. uzun süre önce Amerika'ya dönmüş olduğunu düşünmüştür. Çocuğu ondan kopartılmamıştı. doğru olmamasıydı. hep birlikte barda toplanmış. George Ironsmith 1871'de Whitehaven'da doğmuş on dört yaşındayken birinin yanına çırak olarak girmiş 1897'de . ışıklar karartılmadan bir dakika önce salona girip yavaşça -onun deyimiyle tehditkâr bir ifadeyle. Nisan başındaki basın gösterisi Paul'le birlikte ilk özel gösterimi izlediğimiz BAFTA'da gerçekleştirildi. gönderenin adı ve adresi yazılıydı. "Roper" da önce şubatta yayınlanacaktı. Paketin arkasında. o da bir gazeteciye konuşurken. Üstelik adres Amerika değil. Büyükdedesi için çizilen portreden hoşlanmamış. malzemeyi iade ederken nazik bir not yazıp Londra'da işleri nedeniyle kaldığını anlatan Lisa'daki değişiklik Cary'yi şaşırtmıştı. benim Asta'nın günlüklerinden sayfa koparıldığını gördüğümden tam iki yıl sonrasına programa alındı. Geçen hafta boyunca.
Paul'ün içgüdülerine fazla güvenemediğim görülecektir. Miles'a göre Lizzie'yi kimin öldürdüğüyle fazla ilgilenmediler.Amerika'ya göçmüş. annesinin Swanny Kjæer'in üvey kardeşi olmadığından emindi. adı günlüklerde sıkça geçen bir hizmetçinin çocuğuydu. onu tanıdığım kadarıyla. Bu son cümleyi yüksek sesle söylemişti. Edith olduğunu iddia edenler ya da onun başına gelmesi muhtemel olaylar gazetelerde her an yer bulabilirdi. Kanıtlama imkânı olmamasına rağmen. üstelik kayıp çocuklar çok merak edilir. Adı neredeyse ailelerle birlikte anılan kadının sevgili kızı Swanny. ama oradaki gazeteciler daha çok Edith Roper'ın hikayesiyle ilgileniyorlardı. Yanlış olduğunu hissediyordu. Swanny Asta'nın çocuğu olmadığını öğrendiği ya da bu yönde güçlü kuşkular duyup asıl kimliği konusunda fanteziler üretmekten . Eğer isterse. bütün bu söylediklerinin dizinin geçerliliğiyle ne gibi bir ilgisi olabileceğini sormuştu. günlüklerin kendisiydi. o kadının kızı değil. "Roper" yayınlanmadan. Bahsetsem de kimin ilgisini çekerdi? Belki Gordon'un kendi babası. nedendir bilinmez. yoksa Lisa basına açıklama yapmaya hazırdı. bütün bunlar tarih olmuştu. Lisa'ya göre. bu sefer içgüdüsünün ilginç ve acı bir açıklama karşısında bulduğu bir savunma olduğunu düşünüyorum. Gordon onlara kendisi söyleyebilirdi. çevrede bir erkek gördüğü zaman bütün güç ve karmaşık telefonları o erkeğe yüklediğini i biliyordum. Çinli gözlü yabani bir kızın büyükdedesinin hakları için gürültü yapması. Miles'a göre Cary sakin davranmış. Söylediklerinin özeti. O Lisa'nın Picadilly'de bir otobüsün altında kalmasını. Paul kesinlikle bu çözümün yanlış olduğuna inandığını söyledi. Edith'in kayboluşu basın için hâlâ ilgi çekiciydi. Daha önce yayımlanmış. köprülerin altından çok su akmıştı. Cary'yle kendim konuşma çabasına girdim. Cary de konuyla daha fazla ilgilenmek istemedi. geçici bir eğlenceden öteye gitmedi. Bu nedenle simsiyah giyinmiş. bütün bunun önceden tasarlanmış bir kandırmaca olduğu izlenimini yaratacak bir karar. Cary'yle birlikte bunu konuşmalıydılar. Ironsmith'in küçük torunuyla görüşmek zorunda kaldı. Swanny'nin Asta'nın kızı olmadığını belirten bir not koyup koymama hakkında bir karar vermek zorunda kalacağız. Çocuklar her zaman ilgi çekmiştir. ben ya da Swanny'nin yayıncıları. belki de Charles Amcası. Bütün bunlardan. O daha gider gitmez. Ironsmith'e oyunda üçüncü derecede bir rol vermek haksızlıktı. Ne var ki bahane bulamadı. Asta'nın ilk defterindeki orijinal Danca'yı okumaktan geçiyordu. Hem de orada. Bunları bulmanın tek yolu günlükleri incelemek. Kolay olmayacak. korkunç bir kandırmacaya dayanıyordu. kızlar erkeklerden de çok. hem de o an. büyükdedesi oyunun en önemli kişisi olmalıydı. Benim de orada olmam gerekiyordu. Daha önemli olan. Ne erkeklerde ne de kadınlarda içgüdüye fazla güvenmem. Görüldüğü kadarıyla da günlüklere gösterilen büyük ilginin önemli bir bölümü. yaptığı dizinin engellenmeden yayınlanmasını tercih ederdi. böyle durumlarda duyguların ve içgüdünün çok önemli olduğuna inanıyordu. Gordon gelip Swanny'nin Hansine'nin kızı olduğunu söylediğinden beri birkaç gün geçmişti. Hansine'nin Joan'dan önce bir çocuk doğurmadığını biliyordu. Cary'nin onu danışman olarak görevlendirmesinin gerektiğiydi. 1904 sonbaharında da evlenmişti. satın alınmış günlükleri gerçeklerden koparacak. Gordon'un anlattıklarından kimseye söz etmedim. Bütün bu olaylar seksen altı yıl önce geçmiş de olsa. Daniel'dan bile yararlanmayı başarmıştı. bundan sonraki günlükleri yayımlarken. Öyle sanıyorum ki bir gün gelecek.
Bunu Gordon'un da anladığını sanmıyorum. belki de bunun yaş konusu değil. . bu cümleyi daha günlükleri ilk kez okurken ilginç bulmuş. ama bazı konulan nezaketle geçmekte ustadırlar. . Ondan daha büyük olduğumu söyledim. Eğer Asta hun har det maanedhge (âdet ağrısı çekiyor) ya da hun har sit skidt (o kirli) demiş olsaydı. Âdet. Andersen anlatırdım ama. Gayhurst Caddesi'ndeki okula götürüyor. her şeyi yeniden değiştirir. Đçgüdüsünün kaynağı bu cümleydi. Önce benden bu bölümü yayımlandığı biçimiyle okumamı istedi: "Hansine Mogens'i iki sokak ötede. Danimarka'dan ayrılırken Andersen'i de geride bıraktım. Kanıtı ilk defterin ilk bölümlerindeydi. Danimarkalıların Đngilizler gibi zengin bir üslubu yoktur. Evde bir konuğu varken midesinde kasılmalar duyduğundan belli belirsiz homurdanıyor.Swanny biliyor olmalıydı. çünkü Đngilizce'nin bu konuda Danca'dan çok daha zengin olmasına rağmen." . güldü. 19351944 kitabını yayımlayabilir miydik? Bir adım atmadan önce düşünecek kadar zamanım vardı. . ." . Oysa. Birden bazı öykülerinin ne kadar acımasız olduğunu fark ettim. Ben Knud'la evde kalıyorum. ama bütün günlüklerde de anlamadığım böyle bölümler var. dedim. dedim. Paul kanıtını kısa zamanda buldu. çok daha az beklemem gerekti. ama henüz değil. bunun kelime anlamı "kırmızı çiçek'tir. Margrethe Cooper. Margrethe Cooper buna uyan bir Đngiliz deyimi aradı ve 1970lerde hâlâ hayatta olan birçok yaşlı kadının kullandığı deyimi buldu: "evde ziyaretçisi var. onu kucağıma alıp masal anlatıyorum. bu nedenle de aklının bir yerine saklamıştı.Daha ilk defterin ilk satırını okurken biliyordu. Asta'nın yazdıklarını "evdeki ziyaretçi" olarak çevirmiş olabilir. Barış ve Savaş. katı terbiye kurallarının son kalesidir. yakında izin vereceğim.Anlamadığım bir bölüm var. bu kelime kelime çevrilir ve hiçbir zorluk çıkmazdı. Gordon'un soyağacında Asta ve Rasmus'un en büyük kızları olarak gösterilen kadının aslında tamamen farklı bir kökten geldiğini bile bile. bu nedenle Hansine'nin kızı olması ihtimalini aklına bile getirmedi. O nazik anlatımla ilgilendiğinden. Đkiniz de çok gençsiniz. Mogens yalnız gitmek istiyor. Günlük yayıncılarının satmayı umdukları yirmi bin ciltten her birine açıklayıcı bir sayfa eklemek için daha önümüzde birkaç hafta vardı. Kadın psikolojisinde uzman olmadığı açık Gordon bile."Evde bir konuğu varken" bölümünden mi söz ediyorsun? dedi Paul. Asta'nın den rfde blomst deyiminin Đngilizcede karşılığı yok. C. Gerçeğin ortaya kesin olarak çıkması. bunun ne anlama geldiğini anlayacaktı.öteye gidemediği sürece gerçeğin açıklanmaması işin doğrusuydu. 28 temmuzda. Asta birçok konuda dürüst olmuş olabilir ama âdet konusunda değil. hatta bir ay sonra bile çocuk doğurması imkânsız. Hansine'nin 5 temmuzda kanaması varsa. bunun sadece bu son yirmi yıl içinde biraz azaldığını söyleyebilirim.Danca orijinale döndüm. kaba sözleri nazikçe anlatma sanatıyla ilgilenmek olduğunu söyledi. Bu durumda yola devam edip adı hemen hemen her sayfada görülen. Eskiden oğlanlara H.
Hakaret etmeye gerek yok dedi Lisa. büyükanneme. Ironsmith bunu kızına. uçları hafifçe yukarı kalkık gözleri doğruydu." Sanki bu cinayeti işleyene karşı bir yakınlık duyuyor gibi. ne kadar uzak olursa olsun. Konuştukça gözlerinin parıltısı söndü. Bunları Mockridge'in duruşma kayıtlarından aldım. sadece erkek kesimli düz siyah saçları."Uzun çabalarımızın artık sonuna yaklaştığınızı söylemekten ve sizi kutlayabilmekten çok mutluyum. onun dışında sükûnetini izlerken. Anlatacakları kanıtlanabilir olmalıydı. Lisa dizide danışman olarak görev alır -almaması şimdiki kininin ve nefretinin başlıca nedeniydi. Karısı da biliyordu. uzakta.Cary'nin de dediği gibi. Eğer ona inanılabilirse. Evet. O zaman Lisa Waring'i ve Lisa'nın geçmişle ilgili açıklamalarını ne büyük heyecan ve mutlulukla karşılardı.Ailemizde onun. adı ne olursa olsun. Lisa'nın iddiaları karşısında. Bunu ailede herkes bilir. söylediklerinden herhangi birine inanmakta güçlük çekiyordum. demek büyükdeden için ölümünden sonra şöhret istiyorsun. Lisa'nın yürek biçimindeki yüzü. . Đngiltere'ye bu yüzden dönemiyordu. . üne kavuşmasını istiyordu. birini öldürdüğüne inanılır. büyükdedeninki de yeterince kötü. Kin ve öfkenin başka. Birinin mantıksızı mantıklı. Babanın böyle bir role layık görülmesi korkunçtur. başkalarının hakaret olarak alacağı şeylerin Lisa'ya övgü gibi geleceğini düşündüğünden emindim. sizce de öyle değil mi? Bu kez Cary'nin dairesindeydik. Bir insanı kısa sürede öldürmeyi iyi bilen biri tarafından öldürüldüğü de belli. ama bazıları nereden gelirse gelsin. bütün bunlar çok iyi. her şey ne kadar da değişik olurdu. Bunun sizler için bir ödül olduğunu söyleyemem ama belki de Đngiliz Ceza mahkemeleri kayıtlarında uzun yıllardır görülen en önemli davalardan birinde görevli olduğunuzu duymaktan memnun olursunuz.Đçimizden pek azı. çok güzel de elinde George Ironsmith'in Lizzie'nin gırtlağını kestiğinin kanıtı var mı? Vardı. Lisa'ya göre Lizzie Roper'ın katiliydi.Peki dedi. değerli Jüri Üyeleri. Cary'nin verdiği metinleri okuyup ev ödevine çalışmıştı. diye düşündüm" Yargıç böyle söyledi. "O talihsiz kadının öldürülmüş olduğu konusunda en ufak bir kuşku yok. büyükdedesinin hakkının iade edilmesini. Ama söylemedi. saçmalığı kesinlikle ciddi bir şey olarak göstermeye çalıştığı psikolojik davranış bozukluğu örneklerinden izliyormuşum izlenimine kapıldım. atalarınızdan birinin muhtemel bir katil olmasından hoşlanır. Aslında şaşırtıcı. sahne ışığında olmak istiyor. çok daha özel bir nedeni daha vardı.Diyecektim ki. Yargıç Edmondson'un konuşmasını neredeyse ezbere okudu. bütün bunlar bir yıl önce olsaydı. oysa söyledikleri bundan çok uzaktı. büyükbabanınki rahatsızlık verici. belirli bir noktaya bakmaya başladı. Çok değişik bir biçimde öldürüldü. on altısına . . Dizide silik biri olarak gösterilen George Ironsmith. Sürekli hareket etmelerine karşın ifadesiz gözlerini. dedi. Miles da yanımızdaydı. Miles'ın bu durumda. Devam ediyor. Lisa Waring'in çabası buydu. .Cary de bir cinayetin üzerindeki esrar perdesini. solgun burnu biraz büyükçe. cinayetten yaklaşık yüz yıl sonra kaldırmış olmanın mutluluğunu yaşardı.
ama damgada 28 temmuz tarihi okunuyordu. Sadece büyükdedesi ile büyükninesi arasındaki mektuplar. Mary Ironsmith 1922'de Clarence Waring'le evlendi. Lisa. . George Ironsmith'ten gelenleri göstermişti. Bizlere verdi. Ironsmith karısına ertesi gün. Benim görebildiğim kadarıyla en önemlisi 1905 yılında Ironsmith'in Đngiltere'den karısına gönderdiği kartpostaldı. tek bir çocukları oldu. Mary Schaffer'ı otuz sekiz yaşında bir dul olarak gösteriyordu. Ölmeden çok kısa zaman önceydi. Lisa'nın babası. kendi annesinin George ve Mary'nin birbirlerine ne kadar bağlı bir çift olduğunu söylediğini hatırlıyordu. yere oturup bağdaş kurdu. Yine de bakmakta bir sakınca olmadığını söyledi Cary hemen kâğıtlara göz atmaya koyuldu. ama Ironsmith'in gönderdiği kart üzerindeki fotoğraf. ama tabiî George Ironsmith'inkiler yoktu. Şubat 1904'te Chicago'da verilmiş evlilik cüzdanı. Bu kart Lizzie'nin öldürüldüğü sırada Ironsmith'in Londra'da. Cary belgelerin geri kalanını sordu. Ironsmith 1904'te Mary Schaffer adlı bir kadınla evlenmişti.girdiği gün anlattı. Birbirlerine gönderdikleri. Cary'nin video bandını izledikten sonra babasıyla temasa geçmiş. onun için her şeyi yapmaya hazırdı. O kadar gülünçtü ki. Basit bir soyağacı hazırlamış. Kartta bunun dışında "Sevgili Mary". havanın oradakinden daha sıcak olduğu hakkında bir satır ve tepede. nereden geldiğimi öğrenirdim. adresin de üstünde. babası da ona kendi annesinden kalan bir yığın belge göndermişti. Mary Schaffer Ironsmith bir rakibe olarak gördüğü kadını kıskanıyor. bir sürü de önemsiz yazı. onların 1933'te doğan en küçük çocukları Spencer Waring. çoğu nişanlılık dönemine ait mektuplar. ama Lisa içlerinin önemli bir şey olmadığım söyledi. söyleyecek bir şey bulamadık. Lisa haklıydı. Bunlar Lisa'nın annesi ve babasıydı"Aile inancı" Ironsmith'in birisini öldürdüğünü kanıtlamakta yeterli olamazdı. Lisa yine de açıkladı. zavallı Mogens'in Fransa'dan gönderdiği. meslek olarak da "gezginci tüccar" olduğu belirtilmişti. yani 29 temmuz pazar günü eve dönmeye hazırlandığını yazıyordu. hatta Hackney'de olduğunu gösteriyordu. ama bu onu öldürdüğünü kanıtlamazdı.O belgeyi bulabilsem. Kartta 'Londra' dışında başka adres yoktu. bir iki dakika göz attım.Bu işaretin anlamı ne? diye sordu Cary. yaptığı çizimin Gordon'un Westerby araştırmasıyla uzaktan yakından bir ilgisi yoktu. "Önemsiz kağıtlar" Mary Schaffer'ın doğum belgesini içeriyordu. George Ironsmith otuz dört yaşındaydı. rahata kavuşması için kadının öldüğünü bilmesi gerekiyordu. kuzenlerimin de yayımlamaya çalıştığı mektuplar kadar kuru ve sıkıcıydı. bir koltukta oturmak rahatsız ya da alışılmadık bir şeymiş gibi sırtını ovuşturdu. Hackney'nin tek görülmeye değer yeri olan Victoria Park Gölünün bir sepyasıydı. 1959'da Betty Wong Feldman'la evlendi. Mary olarak adlandırılan kızları aynı yıl doğdu. bir artı işareti üzerine çizilmiş çarpı gibi ilginç bir işaret vardı. Londra'ya gelen turistler yakınlarına genellikle Buckingham Sarayı ya da parlamento binasının resimlerini gönderir. dedi Lisa üzgün sesiyle. Kartın bir diğer ilginç yanı da üzerindeki resimdi. o belgeler bize Mary Schaffer'ın birinci . Lisa ayağa kalktı. . Ironsmith karısına tapıyordu. Büyüknineme Lizzie'yi öldürdüğünü anlatmak.
neden? diye sordu zavallı Cary. 1885'ten sonra yedi yıl boyunca Carlisle'da bir kasap ve mezbahacının yanında çırak olarak çalışmıştı. Bunu söylemek kolay. deli gözlerle Miles'a baktı ve yeniden sigaraya başlayacağını söyledi. .Bir şeye girişmeden önce. kâğıdın üzerimizde yarattığı etkiden memnun. dedi Lisa. hiç merak etme. "Bir insanı kısa sürede öldürmeyi iyi bilen biri tarafından öldürüldüğü de belli. parmaklarını saçlarında gezdirdi. dedi Lisa yerde Buda gibi otururken. yumruklarını duvarlara vurdu. Peki. galiba Boston'a uğradıktan sonra New York'a giden Lusitania ile. Aslında inanıyorsunuz ya. sadece adını duyduğu bir kadını öldürmek için? . . Đngiltere'den Plymouth'tan kalkıp. işinize yararsa.Oh. ama gerçekten girdi. dedim. Hepimiz yılların sarartıp soldurduğu belgeye baktık. dedi Lisa soğukça. değil mi? Şimdi bildiklerinizi biliyor olsaydınız.Teması kaybetmemeliyiz.Yargıcın söylediklerini hatırlıyorsunuz.Aşk uğruna. Miles. Daha önce hiç görmedim.Ne yapacağım? . bilmemesi mümkün mü? Yıllar boyu o zavallı inekleri ve koyunları boğazladı. George Ironsmith'in hizmet sözleşmelerinden birinin kopyasında gizliydi. . . Lisa. Gözlerini sımsıkı kapadı. Ben. . Bomba mektuplarda değil. Đnsanlar aşk için böyle şeyler yapar.Size söyledim. Aşağıdaki pub'a gittik. Büyüknineme tutkuyla bağlıydı.Peki ama. Belgeye göre Ironsmith. diye söz verdi Cary. Büyük bir içkiye ve en az yirmi sigaraya ihtiyacı vardı. Lizzie'den sonsuza dek kurtulmak için.O zamanlar katiller asılıyordu. . Đşte bu kadar. vejetaryenim. . karısını mutlu etmek için. biraz araştırma. şimdi ne yapacaksınız? . Son iki kelimeyi söylerken Cary'ye bakıp tatsız tatsız sırıttı. Amerika'ya gittiği gemiyi de biliyorum.Bunu babam buldu. Uludu. . Şimdiki gibi bir yıl toplum hizmetine gönderilmiyorlardı. . Önce gemi.Hayatını bunun için tehlikeye atar mıydı? Karısının hiç görmediği. güldü.Yani bana inanmıyorsunuz. ben seni ararım. dedi Lisa." Tabiî biliyordu. yolcu listelerinin hâlâ bulunabileceğini söyledi. . biliyorsun. o filmi hiç yapmazdınız.kocasıyla on beş yıl evli kaldığı ve çocuk doğurmadan boşandığı dışında bir şey göstermiyordu. bizi izliyordu. Lisa gittikten sonra Cary krize girdi.
Pavonia. Đngiltere ile Amerika arasındaki denizlerde dolaşan başka hangi gemiler vardı? Cary. ama dönüşünde yanında biri daha vardı. yolcu üstelerinin hâlâ saklandığını duyduğunda şaşırdı. Cary Plymouth'tan vazgeçmeye karar verdi. ama sonunda istediği -istemek zorunda olduğu. Her ikimiz de bırakın iki yılı. onun basına açıklama yapıp dizisini yerin dibine batıracağından endişe ettiği için değil. Campania. Umbria ve Etruria. Amerika'yı Birinci Dünya Savaşı'na girmeye iten. Aurania. Servia ve Gallia'nın iki haftada bir yaptıkları seferlerden birine de katılmış olamazdı. Ironsmith böylesi gemilerde yolculuk etmiş olamazdı. Amerika ve Đngiltere arasında mekik dokuyan onlarca büyük gemi vardı. Cunard'a başvurdu. perşembeleri Liverpool'dan. Servia. Yüzyılın başlangıcında. nasıl çıkaracağımızı biliriz. bir sonraki projesi için çalışmaya başlamak istiyordu. bizi ilgilendirenler de Washington'daki Ulusal Arşiv'deydi. George Ironsmith New York'tan Liverpool'a 15 temmuz 1905 cumartesi günü hareket etmiş. Arabia. Aradığımızı nerede bulacağımızı. "Roper"ın yayınlanmasıyla halka yanlış bir hikâye anlatmış olmaktan bir haz duymayacağı kesindi. Liverpool'dan hareket eden gemiler yolcularım şirketin New York'taki North River ya da Doğu Boston'daki New Pier iskelelerinde indiriyordu. Yirmi sekizinci bölüm . Anlaşılan deniz faciaları tarihinde en az Titanic kadar ünlü olan geminin adını hatırlıyordu. Gerçek teoriyi doğrulamayabilir. Karta inanırsak. ama o zaman teori feda edilir ve her bir olasılık birbiri ardına kontrolden geçirilir. Tabiî araştırmaların çoğu bulmak için yapılır.bilgiye ulaştı. başlangıçtan beri kabul edilir bir çözüm bulmaya eğitildiği için yapamıyordu. Etruria ya da Umbria'ya binmiş olması gerekirdi.Đkimiz de iflah olmaz araştırmacılarız. Bulduğumuz ilk şey. Bütün bunları unutmak. Ne var ki bu kayıtlar varış ülkesinde tutuluyordu. Cunard Denizcilik Đşletmesi'nin tarifesini eline geçirdi. Liverpool'dan kalkan New York Cumartesi Postası Ironsmith için en uygun çözümdü. çoktan bulmuş olurduk. Alman denizaltılarının 1915 yılında Lusiania'yı batırmalarıydı. bilmeye kesinlikle karşıydı. karısına dönmek için bindiği geminin adında yanlışlık olduğuydu. Hibernia. Bunlardan hiçbiri Plymouth'tan kalkmıyordu. gidiş dönüş bileti 75 ile 110 dolar arasında olmalıydı. büyükdedelerimizin kim olduğunu bulmadan iki gün geçiremezdik.George Ironsmith'in 29 temmuzda Amerika'ya. Bunu sadece Lisa'nın korkusundan. Amerika'dan gelirken yalnızdı. cumartesileri de Boston'dan kalkarak Queenstown'a uğruyorlardı. Lisa Waring'in -daha doğrusu Spencer Waring'in. Oysa bu kez Cary bilmek istemiyordu. "Đkinci sınıf' diye düşünüyordu. Bothnia ve Scythia da haftalık Boston seferi yapıyor. Cephalonia. Liverpool'dan New York'a da 29 temmuzda dönmüştü. Biraz zaman geçti. Lucania. Anlaşılan Spencer Waring yanlış hatırlıyordu. Cary'ye göre. Catalonia.
Lucania'nın yolcu listesi 29 temmuz 1905 cumartesi günkü seferinde. karısının ilk evliliğinden bir çocuğu olmadığını açıkça belli ediyordu. Ironsmith'in bir çocuğu varsa. Muhtemelen çocuk Ironsmith'e Amerika'ya götürmek üzere emanet edilmiş birisiydi. giyotinleri yazmıyor muydu? . 1905'te de Đngiltere'de . Đlginç bir hikâye. Stockholm'de. çünkü adamın kuzeyde. Asta'nın on yıl ya da daha önce bir başkasından duyduğu bir şeyi hatırlamaktan başka bir şey yaptığını iddia etmiyorum.Çok zaman önceydi. Mary Schaffer'la arasındaki mektuplaşmadan. kaldı ki hangi anne baba küçük kızlarını altı günlük bir deniz yolculuğunda tanımadıkları genç bir adama emanet eder ki? Her ikimizin de düşündüğü. bunun kanıtı yoktu. Hem Asta nereden düşündü bilmem. 1900'de mi ne Đsveç'te oldu. Tarih Roper Davası'ndan yıllar sonra.Sadece bir hikâye. Oysa adam karısını seviyordu.Hikâye olduğunu ben de biliyorum. Onun tek istediği. 18 aralık 1913'tü. öyle değil mi? Gerçek bir olay. hatta fısıltı duymamıştı. Anlaşılan kabahat karısındaydı. Sonunda bulduğu bir açıklamaya da kanıt değil. 1904 şubatında evlenene kadar bekâr gözüküyordu. mutlaka bir çocuk sahibi olmak istiyorlardı." . Olumlu bir Roper ipucu yakalamak umuduyla günlüklerin ilk cildini yeniden okuyordu. Ama yine de bir senaryo. Cary bu kadarını da mı göremiyordu? . yaşadığı sokağın bir arkasındakinde oturan bir adamın bir kadını öldürmek suçundan ölüme mahkûm edildiğini anlatmıştı. onu evlat edineceklerdi. ikinci sınıf yolcuları arasında George Ironsmith ve yarım ücret ödediğine göre iki ila on iki yaşları arasında olması gereken Mary Ironsmith'in de bulunduğunu gösteriyordu. Sollentuna'da oturan metresi bir çocuk doğurmuştu. Cary'nin bu sorulan sorduğu Lisa çocuğun kim olduğunu bilmediğini. Asıl konudan uzaklaştığımızı düşünüyor. dedim. çocuğu neden Mary Ironsmith olarak adlandırdığını açıklamaz. Metresi çocuğu adama vermeyi kabul etmedi karısından boşanıp onunla evlenmesini istiyordu. Asta'nın ünlü öykülerinden biriydi. Bana anlatmak için telefon etti. sabırsızlanıyordu. söylenti. imkânsız bularak aklımızdan uzaklaştırmaya çalıştığı düşünceyi söyleyen yine Cary oldu. "Kuzinim Sigrid. metresini öldürüp çocuğu eve getirdi. diye cevap verdi Cary. Waring ailesinden kimse evlilikten önce karısının bir çocuk doğurduğu hakkında bir dedikodu.Bu. bu konuda bir çocuktan söz edildiğini hiç duymadığını söyledi. Adam evliydi ama çocukları yoktu. büyükdedesinin Lizzie'yi öldürdüğünü Cary'nin de kabul etmesiydi.
Lizzie'nin cesedinin ne zaman bulunacağını kestiremezdi. Đki yaşından büyük olmasa.tekrarlanmaması için bir neden yok. Ironsmith onun için hiç bilet parası ödemeyecekti. isteği reddedilince de tehdide başvurduğunu sandığını söyledi. şimdi de onun Mary Ironsmith olmak için çok küçük olduğunu söylüyorsun. Cary ve Miles. sevileceğine. ama boşanmayı düşünmüyorlardı ki. Edith. kendi yanındakinden çok daha güzel bir .Dahası da var. Cary Đngiltere'ye sadece Edith'i almak için geldiğini. büyük ihtimalle de Chicago trenine binmişti bile. bu hareket anlaşılırdı. eğer Cambridge'e gelecekse. gemide Marconi Telsiz Telgrafı da vardı. Talihi yaver gitti. Herhalde iki yaşında gösteriyordu. özellikle de Edith'in istendiğine. Gerçekten ayrılmaya karar vermiş olsalar. iyi bakılacağına. O günlerde "suçlu taraf' olarak görülecek bir kadına nafaka bağlanması söz konusu değildi. hatta para önerdiğini. onları bırakarak Cambridge'e taşınmıştı. Miles nasıl olup da Roper ve oğlunun Cambridge'e yalnız gittiğini. Çok büyüktü. Kendi aramızda. bunu ancak terk edilmiş. Paul ve benim konuşarak yarattığımız senaryoya göre Ironsmith Lizzie'ye gitmiş. kızını istediğini. Üstelik kocası oğlunu da yanına almış. Maria Hyde'ın yanında kalacaktı. . onu terk etmeyi düşünmüş olamazdı. Anlaşılan Lizzie'nin bir haftalık gecikmesinin nedeni. yürüyebilen bir çocuktu. On dört aylık bir çocukla yolculuk ettiğinden şüphelenilmesini bile istemiyordu. olamaz mı? Edith büyümüş. kocasını kaybetme tehlikesiyle karşılaşacaktı. Bir de şöyle bak: bir sürü soru sorulmasını önlemek istemiş olabilir. Ironsmith. Maria Hyde'ın öldüğünü de bilmiyordu. Acaba Lizzie." 1910 yılında Crippen'in telsiz aracılığıyla denizdeyken yakalanan ilk katil olduğunu bir yerlerde okumamış mıydım? Ironsmith ondan beş yıl önce yakalanmak istememiş anlaşılan. yalnız olması gerektiğini de söylemişti. Miles'a göre karısına. bu arada Edith'e uygun bir ev bulmak ya da annesini razı etmeye çalışmaktı. Lizzie'nin çocuğunu sevdiğini söyledi Cary. kocasına durumu itiraf etmiş miydi? Açıklamayı kendi yaparak daha kötü sonuçlardan kaçınmaya çalışmış mıydı? Miles Lizzie'nin kararsız olduğunu düşünüyordu. Çocuğu olmayacağını.Edith. karadan yüzlerce mil uzakta olsalar da yolcuların mesajları kıyıya iletilmektedir. kendi çocuğu Edith'i ona vermesini istemişti. O zamana kadar New York'a varmış. Ah. Roper'ın kızın kendinden olmadığını başkasından öğrenmesinden korkarak. karısını bir hafta sonraki cumartesi günü beklediği belliydi. Gemi kayıtlarına göre. Lizzie'nin geride kalmayı nasıl kabullendiğini hiç anlamadığını söylüyordu. dedi Cary. En iyisi Roper'i Cambridge'de buluşarak hiç olmazsa dışa karşı saygınlığa korumaktı. geçinecek imkânı olmayan kadın olma tehlikesi karşısında düşünmüştü. cesetler bir haftadan önce bulunmadı. Ne yazıldığını sana okuyayım: "Bu şekilde dünyanın haberleri ve hava durumu raporları Atlantik'i kat eden gemilere dağıtılmakta. George Ironsmith'in yanında Lucania'ya binen çocuğun Edith Roper olamayacağını söyledim. . Ne de olsa çocuğunu büyütmekte inat etse. Swanny Kjær olmak için çok büyüktü. Roper'ın. dedi Cary.Yani sence kıza bilet almasa sorularla karşılaşacak ve iki yaşından küçük olduğunu kanıtlamak zorunda mı kalacaktı? . ama çocuk istediğini bildiği bir kadınla evliydi.
Lizzie hiçbir şey duymadı. Edith'i vermeyecek. tehdit etmiş de olabilirdi. babaannesinin Ironsmith'in meşru çocuğu olmadığını öğrenmek ona pek hoş gelmedi. ne var ki Lizzie geri adım atmayacaktır. Bize göre Ironsmith o haftanın her günü Devon Villaya gelmiş. Öyleyse. ama son anda vazgeçtiğini bir düşünün. O geceyi Liverpool'da geçirdikten sonra ertesi gün Lucania'ya bindiler. Cary'nin söyledikleri üzerinde düşündük. Kendimi Asta'nın anlattığı. metresinden olma çocuğunu karısına vermek isteyen. yoksa onu öldürmeyi kafasına koymuş muydu? Maria Hyde ortalıkta görünmüyordu. kızını Ironsmith'e vermedi. yalan söylemekle suçlandık. Roper'dan nefret etmekte. Hayattaki tek varlığı. Babasıyla telefonda uzunca bir süre konuştu. belki de yüksek dozda hidrobromid almış annesini uyandırma çabalarından yorgun düşmüştü. neden Edith'i alıp gitmekle yetinmedi? Ne de olsa Edith. Vermeyi kabul ettiğini. bazen de ger-çekleşiyorlardı belki de. Büyükdedesinin hakkının teslim edilmesini. Başlangıçta Lisa Waring beklenmeyecek ölçüde köpürdü.Bütün bunlar çok güzel ama. cuma günüydü. Edith'i yanına alıp Euston Đstasyonuna gitti. tek bir gerçek olaya dayanıp daha sonra başka koşullara uyarlanan öyküler yaygındı.hayat yaşayacağına emin olduktan sonra. çocuğu getireceğini de bildirmiştir. kendisi de Hackney'de annesiyle oturacaktı. Amerika'ya götürülmek üzere Liverpool yolunda olduğunu söylemesi işten bile değildi. 28 temmuz. Cary ve ben senaryo yazmak. Karısına. Roper'ın gidişinden sonra Devon Villa'ya gelerek kızını alması konusunda anlaşmışlardı. . kandırmaya çalışmış. para önermiş. metresini öldürüp giyotinden kurtulan adamın öyküsünü düşünmekten alamıyordum. Cinayetten önceki bir hafta boyunca olardan kimse bilmiyordu. Ironsmith'in onu tekrar kandırmaya çalışmış olması kesindir. Hackney'de aldığı ve üzerine özel bir işaret koyduğu kartpostalı karısına göndererek çocukla birlikte geldiğini bildirdi. Roper'ın gidişinden önceki salı ya da çarşamba. Ironsmith iki gün sonrası. on iki yaşından küçük bir çocuk için Amerika'ya bir gidiş bileti aldı. Lizzie bir ara kızını vermeyi kabul etmişti. Mutfak çekmecesinden aldığı bıçakla Lizzie'yi korkutmak mı istemişti. 27 temmuz perşembe akşamı. Ironsmith. evlilik bağıyla bağlı Roper ve Lizzie'nin meşru çocukları olarak görülüyordu. Florence Fisher saat onda alışverişe çıkmıştı. Liverpool trenine yetişti. gerçek bir kasap olarak tanınmasını istiyordu. 29 temmuz için SS Lucania'da yer ayırtmıştır. Böylece yatak örtüsüne sarındı ve Lizzie'nin gırtlağını kesti. Lizzie'yle tartışmış. evin kiracısı olduğu dönemden kalma anahtarıyla Devon Villa'ya giren Ironsmith'e kararını değiştirdiğini söylemişti. küçük kızıdır. Roper'ın sahneye çıkmasından önce yaşadıkları gibi yaşayacaklar. kadının uyandıktan sonra polise gitmesi. Lizzie'yi hayatta bıraksa. Edith annesinin yatağında uyuyordu. Eskiden. Belki de böyle hikâyeler. Ertesi sabah Devon Villa'ya geri döndü. daha sonra iki yaşından büyük. Edith'in kaçırıldığını. oğlunu da sevmemektedir. daha sonra gerçekleştirmişti. Lizzie. canlı varlıkları hızla öldürmekte uzman bir mezbahacıydı. sonunda . zaten hiç uyanmadı. dedi Paul. fantezi kurmak. geçineceklerdi. Ironsmith'le. kim bilir? Belki de Ironsmith böyle bir öykü duymuş.
Roper'ın beraat edeceği. endişeleri sona ermişti. Lisa daha yedi yaşındayken ölmüştü. Edith'in gerçek kimliğini kanıtlamak iddiasında olmadığı için. Bundan sonra yeni bir gerçek çıkmayacaktı. Mary Waring'in yüzünde bir iz yoktu. Cary yapımı konusunda hâlâ endişeliydi. modaydı. Paniğin büyük kısmı geçmiş olmasına rağmen. Ne de olsa. Bilindiği kadarıyla Lizzie'nin sol göz altındaki elmacık kemiğinde bir leke yoktu. Spencer Waring'in Lisa'ya gönderdiği birçok fotoğraf arasında biri özellikle önemliydi. George Ironsmith'in Lizzie Roper'ı öldürdüğü tam olarak kanıtlanamasa bile Edith bulunmuştu. Cary onu geçirmek için havaalanına gitmedi. Mary Ironsmith Waring çocukluğunu Chicago'da geçirmiş. herhangi bir sorun çıktığında. yeni ailesi. Lisa'nın değeri ölçülemezdi. Diğer fotoğrafların hiçbirinde. New Jersey'li biriyle evlenmiş ve tüm evliliğini Cape May adlı şirin bir kıyı kasabasında geçirmişti. böyle bir leke Edith'in bilinen en önemli iziydi Lisa babaannesini iyi tanımıyordu. Bunu Edith'in hayatının canlandırılması. onun onuruna düzenlenen partide Lisa hamile olduğunu açıkladı. kadın öldükten sonra kalan eşya arasında böyle bir kâğıda rastlanmadığını öğrendi. Amerika sahnelerini çekmek için oraya gittiler. Bu fotoğrafta Mary Waring'in yüzünün sol tarafını görmek mümkün değildi. 1970'te. Roper'ın yapılışı ve Waring açıklamaları konusunda bir belgesel hazırlıklarına başlamışlardı bile. özellikle Edith'in merdivenleri tırmanışı ve tepede gözden kayboluşu gibi bazı sahneler kullanıldı. özellikle Lisa'nın babasının iki kardeşiyle birlikte hayatta olduğu bir dönemde. Çünkü aynen Lizzie gibi o da fotoğraf çektirmek için hafifçe sağ yanını dönmüştü. Ironsmith'in gerçek katil olarak gösterileceği yarı belgesel bir dizi hazırlamak arzusundaydı. Aradaki tek fark. Ironsmith'in ölümü. böyle bir belgenin hiç görülmediğini. Lisa ertesi sabah Los Angeles'a uçtu. Bütün bu konu onu heyecanlandırıyordu. Cary bundan memnun olmadı. Bu yapım Cary'ye "Roper"dan çok daha fazla keyif verdi. Dizi bir çözüm önermediği. Miles'ın da Lisa'yla birlikte gittiğini anlaması birkaç saatini aldı. Zaten onun asıl istediği de buydu. Lisa Waring'i danışman olarak görevlendirdiler. Cevaplar ellerindeydi ve bana anlattığına göre. Daha ilk bölüm gösterilirken Cary ve Miles. "Roper"dan. Cary bundan fazla hoşlanmadı. onun bu lekeden kurtulmak için her gün özel bir makyaj yaptığını söyledi. Lisa çözümü bulmakta gecikmiyordu. . yardımcısını kaybetmek üzere olduğunun farkındaydı. Roper planlandığı gibi yayınlandı. ama Spencer Waring annesinin yüzünde böyle bir lekeyi hatırladığını. evlenmesi ve Cape May'deki yılları izledi. yine de üzüntüsünü belli etmemeye çalıştı. 1922 yılında çekilmiş fotoğrafta gelinlikle görülen Mary Waring kolaylıkla 1898'de gelinlikli Lizzie Roper olabilirdi. Sonunda gösterime sunulan "Roper"ın tamamlandığı sırada Lisa'nın sahneye çıkması ve Edith'in kim olduğunu açıklamasıydı. Cary bundan sonraki yapımları için onu yardımcı olarak görevlendirmekte kararlıydı. Çekimin son günü aynı zamanda Lisa'nın yirmi yedinci doğum günüydü.babasından babaannesinin doğum kâğıdı olmadığını.
Bütün bunlar çok zaman önce olmuştu. bazen daha önceden tanıdığım birini gördüğümü düşlüyorum. Ben. gerçeği bulabilme düşüncemden vazgeçmiştim. Bilmiyorum. ben daha çok küçükken. Yirmi dokuzuncu bölüm 1991. postadan gelen büyük zarfları açtığım öğleden sonrası için ayırdım. Asta'nın onun babasına gönderdiği mektupları iade etti. Yazdığı asıl şey. çocuksuz iki kadın. Çok önceden. Paketi gelir gelmez açmadım. Harry Amca'nın kızı bana Asta'nın son dönemlerde babasına yazdığı. günlükleri tekrar okuyarak küçük de olsa bir ipucu. O kendi kızının gerçek kimliğini öğrenmiş. Kitap şömizindeki fotoğrafa. artık çok geçti. büyükbabam Rasmus. bu arada da sevgilisini kaybetmişti. . Cary ve ben. Günlükler yayımlanmaya başladığında. Söyleyebileceğim tek şey. farkındayım. her kitabı açıp sayfalarının arasına baktım. Edith Roper'ı bulmamıza yardımcı olan fotoğraflar. bir ima peşine düştüm. o tanıdık güçlü ve güzel kuzeyli yüze baktığımda. Ya da yıllarca Swanny'yi kızkardeşi sanan annemi.Swanny'nin gerçek anne ve babası konusunda Paul'ün bana Gordon'un teorisindeki yanlışları göstermesinden sonra. Swanny konusunda işe yaramadı. Aranacak başka neresi vardı? Asta yıllar boyunca çok az mektup yazmıştı. Bütün bu mektuplardan hiçbirinde Swanny'nin Asta'nın kızı olmadığı şeklinde yorumlanabilecek tek bir söz yoktu. bebek Swanny'nin gerçekte kim olduğunu öğrenme iddiasını bir kenara bıraktım. onun da Robert Browning'inkilere benzettiği aşk mektuplarını verdi. Evi aradım. olaylar ya kâğıda dökülmemişti ya da yazıldıkları kâğıtlar kayıptı. yayımlanan son günlükler için seçtiğim ve Küçük Denizkızının yanında çekilenin yerini alacak resme. kendi kızımı sevdim. Pek tatmin edici bir son değil. milyonlarca kelimelik romanı ya da günlükleriydi. uzak olasılık da olsa Swanny'nin olabileceğini düşündüğümüz insanın. Belki de gördüğüm. Üç hafta kadar önceydi. Swanny'nin ikinci dereceden bir kuzeni. Sayfalar Kopenhag'dan bir paket içinde geldi. birer küçük kız evlat edindik. Swanny olmadığını öğrenmemizdi.
Elinizde kopyaların bulunduğunu biliyorum. anneniz de anneme kendi elindeki bilgileri gönderdi. Geriye kalanları geldikleri yere gönderirken. Pakete el atmadan önce beş kutu ve iki büyük zarf açtım Paketin içindekilerin ne olduğunu hemen anlamadım. ilk günlerdeki ilgiden sonra Asta'ya olan ilginin sakinleşeceğini sanıyordum. Danimarka denizcilik tarihi konusunda yazdığı kitabı hazırlamaktaydı. ilginç bir şey buldum. seyahat kitabı yazarlarının da 1852'de Zambezi'ye tırmanan bir büyükbabanın anılarını aldığı doğru olabilir. romans yazarlarının aşk konulan. yukarıda sözünü ettiğim kaza hakkında bilgi toplamakta olduğunu sanıyorum. Asta Westerby tarafından gönderilmiş olduğu kanısına vardım. tarih de iki hafta öncesini gösteriyordu. Günlüklerin dördüncü cildinin basılmasıyla. Sandra'dan sonraki sekreterim. bunun tam günlük bir iş olacağının farkında değildim. Dünyanın hemen her yerinden geliyorlardı. mektuplarla birlikte pul göndermiş olmalarını da istemiyor değildim. ama bunların orijinal olduklarını ve sizin için tarihî değer taşıdıklarını düşünerek size göndermeye karar verdim. Yeni kitabın gelen mektupları bu denli artıracağını. Bildiğiniz gibi annem bir deniz tarihçisiydi. dünyanın öteki ucundaki nişanlısıyla evlenmek üzere işten ayrılmıştı. Gyldendal tarafından gönderilen kalın zarfı gördüğümde. Ben de düzenli olarak başka insanların anılarını. elyazmalarını. Size annem Aase Jfrgensen'in geçen kasımda öldüğünü bildirmek zorunda olduğum için üzgünüm. gazetelerin akla gelebilecek her konuda yorum yapmamı arzu edeceklerini düşünmemiştim. Kjær. hatta bir okul gezisinde tutulan notları alıyordum. Anlaşılan bu konudan Mrs. Bulduğum ara çözüm beni hâlâ günde on-on iki istek cevaplandırmak. uzun yıllar üniversitede hocalık yaptı. evinize konuk ettiğinizi biliyorum. Mektup Đngilizce'ydi. Adres Kopenhag'ın bir bölgesini. Asta konusunda bir dosya dolabı gibi düzenli olan kız. büyük bir bölümü de Đngilizce bile değildi. Tabiî ben de herkes gibi o ünlü günlükleri okudum! Hemen bu sayfaların 'Astas Bog'a ait olduklarını anladım. Kutunun üzerinde bir mektup ve yayıncının alışılmış not kâğıdı vardı. "Yine böyle bir şey olmalı" diye düşündüm. günlüklerini. Annemin kâğıtlarını karıştırırken. mülakat isteklerinin. Böyle olduğunu duydum. çünkü bir bölümü ayrı bir kutuya konmuştu. Bu sayfaların onun eline nasıl geçtiğini araştırdım ve sonunda Georg Stage'den söz edildiği için Mrs. Annem 1963 yılında Đngiltere'yi ziyareti sırasında. Danimarka'dan. Westerby'ye de söz etti. iyi eğitim almış bir Danimarkalının Đngilizcesi. Dedektif öyküsü yazarlarının mektupla senaryo taslakları. iştahımı kabartacak bir özet. Gelenlerden yüzde birini yayıncıma gönderiyordum.Swanny'nin rolünü üstlenip günlüklerin yayıncılığına soyunduğumda. Yeni bir yardımcı yetiştirmek ya da işi kendim yapmak durumundaydım. Mektubu yazan hem Swanny'nin öldüğünden hem de Danca bildiğinden habersizdi. konuşmaların yoğunlaşacağını. sadece günlükleri iyi tanıyan birinin cevaplandırabileceği mektuplarla ilgilenmek zorunda bırakıyordu. Sayfaları size iade ederken ilginç bulacağınızı umuyorum- . Belki de birkaç sayfalık bir örnek. Onu uzun zaman önce tanıdığınızı. "Sevgili Mrs.
yaprakları koparmıştı. Kızıma Swanhild adını vereceğim. Sayfaların tümü bir plastik dosya içindeydi. Đlk sayfanın tepesindeki tarih Swanny'nin doğum gününden. Aase Jorgensen'in çantasına girmişti. korkunç trajediler böyle hatalarla harekete geçiriliyor demek.Saygılarımla. Đngilizce'ye çevirdi ve yüksek sesle okudu: "Bebek bugün pek hareket etmedi. Okullar uzun yaz tatili için kapandı. Günlük yazarının kendi kayıtlarını tahrip etmesi düşünülemeyecek bir şeydi. işte bunlar da Frederikke Teyze'nin mektubu hakkındaki yorumları. koşuşturup korkunç bir gürültü çıkarıyorlar. her seferinde onları koparanın Swanny olduğunu düşünmüştük. hâlâ sancım yok. zavallı Swanny'yi her yerde onu boşuna ararken üst kata çıkıp söz konusu günlüğü ararken gözümün önüne getiriyorum. Swanny'nin Aase Jörgensen onuruna verdiği öğle yemeği davetinde Asta'yı profesörün ilgisini çekebilecek bir şeyleri olduğunu söyler. Swanny'nin doğum günü olduğu söylenen günden bir sonrasıydı. . bir bilim adamı özeniyle korunmuşlar. içimde olanlarda -daha doğrusu olmayanlardan." 29 temmuz 1905 Hâlâ bekliyorum. Yıllar boyu o sayfaları aramış. sokağa çıkıp oynamaları mümkün. dışarıya. 27 temmuz tarihli notlar sanki ".başka her şeyi düşünmeye çalışıyorum. çünkü asıl eğlence aşağıdaydı. Doğumdan önceki son günlerde fazla hareket etmezler. daha da doğrusu. Sayfaları kocama verdim. Christiane Neergaard" Zarfı titreyen ellerle açtığımı söylemem abartılı olmaz. 12 ağustos tarihli notlar da eksikti. Royal Copenhagen porselenlerine bakarken bulmuştu. tam da düşündüğü gibi. Hiçbirimizin aklına sayfaları Asta'nın koparmış olabileceği gelmedi. oğlanlar evde. elindekiler sadece ölü kâğıttı. Tanrıya şükürler olsun ki hava yağmurlu değil. Aradığı sayfalan bulmuş. Günlük sayfaları çoktan katlanmış. Hatırladığım kadarıyla Swanny Asta ve tarihçiyi yemek odasında. Babalarına sormak gerektiğini söyledim. temmuz ve ağustos 1905. Efsanelerimizden birinde okuduğum bir öyküyü düşünüyorum. Büyük hatalar bu kadar kolay yapılıyor. böylece konuyu hiç olmazsa birkaç ay geciktirdiğimden eminim" ile bitiyor gibiydi.. Ama yine de tam Asta'ya göre bir davranıştı. Yukarıda uzun süre kalmış olamaz. Đşte burada. O ünlü imzasız mektubun geldiği gün. içinde Swanhild olan öyküyü. ataş ya da zımbayla tutturulmamışlardı. Bu arada kendimi meşgul etmek için.. Ne işine yarayacaklardı ki? Ne önemi vardı? Önemli olan tek şey yazmaktı. Ama daha önce dört cümle daha vardı.
en sevdiğim kuzinim . Hansineye Mogens'in bacaklarını kâfuru ile ovmasını. bulduğumda da midem bulanmaya başladı. Ben de biraz Đsveçli olduğum için. Mahkeme başkanı ona karşı davranışlarında son derecede acımasızmış. Aklımı başka şeyle meşgul etmek için değişik şeyler düşünmeliyim. arkadaşı Mrs. gemi batarken de bir mucize eseri kurtulduğuyla dolu. Doktor istemiyorum. içlerinden elli sekizi kurtuldu. "Şimdi yap" dedim. Bu kez kendimi eskisinden o kadar farklı hissediyorum ki. ayakları da aşağıda. Oysa gecenin yarısını dışarıda geçirdi. Sonra Knud bir kız değil de. Ama sonra buldum. çocukları kurtarmak için elinden geleni yapmış. Daha birkaç yıl böylesi şeylerden korunmaları gerekir. o öküz gibi elleriyle karnıma masaj yaptı. ama Avrupa'daki sivrisinekler farklıymış. Gece odaya girip o hayvanların sokması korkusuyla yatağa yatmaktan nefret ediyorum. Gazetelere göre hastaneler sivrisinek ısırığıyla gelenlerle doluymuş. Bir sevgilisi olabilir mi? Neyse. çıkacağı yere yakın. Hoist Frederikke Teyze'ye 150 metre ötedeki bir Đngiliz gemisinin hiç yardım etmeksizin geçip gittiğini söylemiş. olması gerektiği gibi aşağıda değil. Mrs. biraz hareket etti ama dönmedi. Eskiden sivrisineklere sadece şehir dışında rastlandığını sanırdım. Hansine'ye göre doğum başlayıp bebek hareket edince. Holst'un on altı yaşındaki oğlunun Georg Stage'de öğrenci olduğu.Hansine dün öğleden sonra izin istedi. bunlar her yerde. Neyse. Mr. Tabiî Hansine'nin bebeği nasıl bulacağı. Gibbons'un bu sabah getirdiği bir torba dolusu sigara kutusunu verdiğimde. Leylekler ve bebekler hakkındaki o saçmalıktan anlatmak yerine. Bunu bir erkeğin yapmasını istemiyorum. Kendimi değişik hissettiğim için çocuğun kız olduğuna karar verdim. Đngiliz gemisinin kaptanı. başka türlü olamaz. sonuç. onlara bir kız kardeşleri olacağını söyledim. bebek konusunu unuttular. bundan eminim. Mogens'in bacakları ısırık içinde. Kendi ablasının doğumunda yapmış. karnımdakinin kız olduğundan eminim. Öte yandan Đsveç gemisi Irene imdat çağrılarına hemen cevap verip. Bence mucize eseri değil. daha kolay olurmuş. Kızlarda iş yokmuş. çocuğun ters durması. 31 temmuz 1905 Hansine sancılar başladığında bebeği çevirebileceğini söylüyor. sonra da buz gibi suyla silmesini söyledim. biraz daha büyüdükleri zaman çok daha fazlasını öğreneceklerini söyledim. Yanlışın ne olduğunu biliyorum. Bebek biraz yer değiştirdi. Gibbons sabahtan akşama kadar sigara içiyor olmalı! Ortalık sivrisinek kaynıyor. Bu yaşta onlara bütün o korkunç ayrıntıları anlatmak doğru değil. Mrs. denedi. Kaptan Mitchell. Tabiî uyuyamadım. Hansine'nin zamanı gelince sokağa çıkıp bir bebek getireceğini söyledim. bütün vücudumun çürük içinde kalması. kendimi değişik hissetmemin nedeni. onu satın mı alacağı konusunda bir sürü soru sordular. oynayabileceği bir erkek istediğini söyledi. oturma odasında oğlanlarla birlikteydim. Frederikke Teyze'den gelen mektubun tamamı. hâlâ kaburgalarıma dayalı. Kaptan Mitchell'in her şeyden sorumlu tutması nedeniyle savunma avukatından tarafsız olmadığı için kınanmış. çevremde dolaşmasından kurtulmak için kabul ettim. New Orleans'ta bir sarı humma salgını varmış. saat ikide eve döndüğünü duydum. Bebeğin başı. Bunu söylemek tehlikeli değil. kırk kişinin hayatını kurtarmış. Danimarka Deniz Mahkemesi'ne tanık olarak ifade verirken ağladığı söyleniyor.
ne kadar suçlu olduğu konusunda çelişkiler de var. Etrafta Đsveçli ve Danimarkalı adaylar varken. evi çeviriyor. Ancona'yla paralel yol aldıklarını. Yıldızlı pırıl pırıl bir geceydi. Danimarka gazeteleri panik çıkmadığını. Çarpan okul gemisi olmasına rağmen. bilmiyorum. Kendinden yine Danimarka hanedanının oğlu olarak söz ediyor. ölmek üzere olan her erkek annesini çağırırmış. ama bir hareket yok. Kaptan Mitchell daha önce aldığı bir kılavuzun . Eğer Leith'i Londra yakınlarında bir yerde sanıyorsa. Çok korkunç. inanılmaz bir şey. Erik'in en iyi arkadaşı boğulmuş. sonra Đngiliz gemisinin kendi rotasını değiştirerek çarptığını söylüyor. Korku ve çığlıklar anlatılacak gibi değilmiş. adı da Oluf Thorvaldsen'di. Georg Stage şimdi denizin altı fersah dibinde yatıyor. ama neye dayanıyor. böylece onun da kaptana mektup yazıp oğlunun hayatını kurtardığı için teşekkür etmesine imkân hazırlamamı. düğünümüze de davetli değildi. Georg Stage Stockholm'e gitmek için yeni hareket etmiş. Çocuklar ellerine geçirebildikleri şeylere tutunup denizcilerden gelip onları kurtarmaları için bağırıyormuş. duruşmadayken teşekkür etmedi? Neyse.Sigrid'in de Đsveçli olması nedeniyle bundan çok memnun oldum. her şeyin sükûnetle yürütüldüğünü söylüyor ama Frederikke Teyze'ye göre Erik aynı fikirde değil. Onu pek tanımadığım için şaşırdım. Batması bir buçuk dakika sürmüş. Mrs. Georg Stage konusunda yeni haberler var. Teknedeki öğrencilerden çoğu uykudaymış! Tahlisiye sandallarını suya indirecek zaman bulamadılar. geçen perşembeden beri evdeyim. Ama seçimi Norveç halkına bırakacaklarını söylüyorlar. Çok fazla bir şey de istemiyor! Sadece Kaptan Mitchell'ın adresini bulmamı. onunla sadece birkaç kez karşılaşmıştım. bu da Frederikke Teyze'yi çok kızdırmıştı. daha sadece on beş yaşındaydı. Kral Christian'ın konuğu olarak Bernstorff Şatosu'na gitmiş. neden Kaptan Kopenhag'da. 1 ağustos 1905 Bu deftere her gün yazmayacağımı söylemiştim. Peki. Hansine işlerimi devraldı. sınıf birincisi. ailesinin tek çocuğuydu. Kopenhag'dan sadece üç mil uzaktaymış. Gazetelerde değil. Sanırım adresimi Frederikke Teyze'den almış. sanırım Mitchell'ın ne kadar hayat kurtardığı. Annelerini çağırıyorlarmış. denizcilik öğrencilerinin de en iyisi. oğlanlara bakıyor. oysa okul gemisinin kaptanı Malte Brun. bense bekliyorum. Bir yaş daha küçüktü. Artık sokağa çıkmıyorum. Thorvaldsen'ler Strandvejen'de. oldukça değişik bir coğrafya bilgisi var demektir. bir Hohenzollern'in Norveç kralı olması korkunç olur. en çok zararı da o görmüş. Kayser. Holst'tan aldığım mektupta. Kazanın meydana gelişi. herkese göre de en uygunu bu. Kızımın bugün doğacağını hesaplamıştım. Georg Stage onu görmemiş ve gemiye baştan çarpmış. Đskoçya'da Alloa'dan aldığı kömürü. ama yapacak bir şeyim yok. babamın bir zamanlar tuttuğu yazlığın yakınlarında oturuyor. her şey beklemede. on iki mil hızla Prusya'da Königsberg'e götürüyormuş. George Stage'nin kampana çalmadan birdenbire rota değiştirdiğini söyledi. Leith Limanı'na bağlı Ancona. Hansine bana gazeteleri getiriyor. ki sandığı anlaşılıyor.
uçmakla ilgili sorunları çözümlediğini sanıyordu. Her şey iyi gitti. 18 ağustos 1905 Bu öğleden sonra Hansine.. Danimarka gazetelerinde araştırma hakkındaki haberlere baksaydı onun da bulabileceği bir . Makinesi suya düştü. Gazetelerden birinde. bu hem beni hem de bebeğimi rahatlattı. Görebildiğim kadarıyla. Bu adamın adı Mr. buraya gelmeden önce de onları sadece dört araştırmacı görmüş. Hipodromdaki pigmeleri görmek isterdim. Daha önce onu emzirdim ve mutlu olarak uykuya daldığını gördüm. Bu satırları yatağımda.. bebeği mememe dayadım. Onları gönderdim. Knud tek kelime bile etmedi. Mrs. 4 ağustos 1905 Çarşamba öğleden sonra Harisine. Ben bebeğimi vaftiz ettirmeyeceğim. Çok güzel bir bebek. Büyük bir üzüntüden sonra gelen. bu açıkça belliydi. çok güzel bir ağzı var. ama bunun gözleri mavi kalacak. Gelişini ve mutluluğumu kaydetmek için zaman geçirmeden bunları yazmak istedim. oğlanlar ve Swanhild Wembley Park'ta uçmaya çalışan bir adamı görmeye gittik. Jorgensen'e veremeyeceği kadar özel şeyler yazmıştı. sonunda. Holst'a mektup yazdım. 2 ağustos 1905 O kadar çok şey oldu ki. yanımda bebeğimle yazıyorum. Herhalde Asta bu sayfaya Mrs. Niye ettireyim? Bunların hepsi saçma. Mogens Hansine'yi elinde bir bebekle Richmond Caddesi'nden gelir gördüğünde hiç şaşırmadı. koşarak yatak odama girdiğinde "Hansine leylek olmuş. Hansine de çocukların yüzünden benimle gelemezdi. Orta Afrika'da bir ormandan getirilmişler. eski gazeteleri karıştırdım. vaftiz babalarının arasında Danimarka Prensi Karl da vardı. sadece baktı. ama çözümleyememiş. Bütün insanların uçmak istemesi ilginç değil mi? Galiba insanların en güzel hayali uçmak. Aklıma parlak bir fikir gelmişti. ben. Knud'u yanımda bıraktı ve sabahtan beri arkadaşı John'un Malvern Sokağı'ndaki evinde oynayan Mogens'i almaya gitti. Mor" diye bağırdı. ötekilerden daha açık renkli. evde bir erkek olmasını istemenin aşağı yukarı tek nedeni bu. kışın yakacağımız ateş için saklarız. Galler prensesinin oğlu John Charles Francis olarak vaftiz edildi. kızım. Anlatıldığına göre küçücük insanlarmış. Onun Norveç kralı olmasını umdukları için vaftiz babası yaptıklarını sanıyorum. gerçek olduğunu sandığın bir kâbustan uyanmak gibi mutluluğa benzer başka bir duygu olabilir mi? Çocuğum.çizmiş olduğu rotadan ayrılmadığını söylemesine rağmen mahkeme başkanı Kaptan Brun'e inandı. Bütün bebekler mavi gözlü doğar. ama normal gibiymişler. cüce değil. Burada eksik bir sayfa vardı. Neyse. Yazın eski gazeteleri atmaz. Wilson. ben yalnız gidemezdim. Çizgileri çok düzgün.
Gülünç ama kızgınım.Hansine. Asta dikkatsiz olabilirdi. bazen neredeyse tutkulu olan Asta için bile bu üslubun biraz farklı olduğunu kabul etmek zorundayım. Kim koparmış olursa olsun. ."Çarşamba öğleden sonra Hansine. Böylelerini çevirdim.Hiçbir şey. hep o sayfaların cevabı taşıdığını biliyordum. Paul'le birbirimize baktık. Asta'nın kendi kızı olmalı. Knud'u yanımda bıraktı ve sabahtan beri arkadaşı John'un Malvern Sokağı'ndaki evinde oynayan Mogens'i almaya gitti." Bunun anlamı. evlat edinilen kızın bile haberi olmadığı bir şeyi bir yabancıya açıklayacak kadar düşüncesiz değildi. Ne bir ipucu ne bir değinme. çocuk daha doğmamıştı. içinde Georg Stage'yle ilgili bir şeyler var diye . Beklediğimiz cevap kâğıtlarda yazılı olacak. okullar tatil olduğu için Mogens'e arkadaşının annesinin baktığı.Ölü bir bebek? . bebek nefessiz kaldı. Asta'nın söylediğini yaptı ve sancı sırasında bebeği çevirmeye çalıştı. Bunun anlamı da o sabah evden ayrılırken. Tabiî böyle sayfalan senden çok gördüm. Gerçekten de Asta'nın kızı olduğunu düşünmeye başlıyorum. Senaryoya uygun düşünmeye çalıştım." Knud'un daha önce bebeği görmediği neredeyse apaçık ortada. . sadece baktı.Öyle sanıyorum. Đskoçya. . Gelecek hafta Sandringham Caddesi'ndeki nüfus memuruna giderek Swanhild'in doğumunu kaydettirmeliyim. Kesinlikle yok. Beceremedi. Daha sonra Asta. Gerçekten de bazen son derecede soğuk. Sayfaları ve çeviriyi aldım. ama kocasının bile bilmediği bir evlat edinmeyi." Çocuğunun doğduğunu anlatmak için pek söylenecek bir şey değil. "Knud tek kelime bile etmedi.Đpucu olmadığı konusunda yanılıyorsun. dedi Paul. Leith. 1 ağustos salı akşamı ile 2 ağustos Çarşamba sabahı arasında bir çocuk doğurdu. ipuçlarını nasıl bulacağımı bilirim. Swanny.şey buldum. Böylece ona Kaptan Mitchell'ın adresini bulamadığımı. bu nedenle de sayfaların yırtılmasını anlayacaktık. Daha Christiane Neergaard'ın mektubunu okurken cevabın bu koşullar altında görüneceğini anlamıştım. Asta yazdıkları bittikten sonra günlükleriyle ilgilenmiyor olabilirdi. insan kendini haksızlığa uğramış görüyor. . evde bebek falan görmediği. oysa hepimiz Swanhild Kjær'in doğum gününü 28 temmuzda kutladığını biliyoruz. Çok kızgınım. 1 ağustos günü günlüğünü yazarken. dedim. Gerçekten de Mogens Hansine'yi bebek getiren leyleğe benzetiyor. ama yazdığı mektubu Ancona'nın sahibi olan şirket aracılığıyla gönderebileceğini bildirdim: James Currie and Company. ne oldu? Asta. Bazen düş kırıklığı o kadar yoğun olabiliyor ki. Bir de 2 ağustosta yazılanlara bakalım: "Her şey iyi gitti. Mogens'in Hansine'yi elinde bebekle görünce şaşırmadığını yazıyor. . Öyleyse. öyle mi? Peki bundan neden tek bir söz bile etmiyor? 1905'teyken elli sekiz yıl sonra bu sayfaları.
Malvern Sokağı Lavender Grove'la kesişiyor. Bu da kendi bebeğinin ölümüyle ilgili olmalı. ailece bizi ziyaret ettikleri bir sefer (sanırım buna tek sefer demek daha doğru olacaktır) Emma bebek evini görmüş. Muhtemelen buruşturup çöp sepetine attı. Swanny de bundan hoşlanırdı. Gordon sanki evin sahibi kendi öz yeğeniymiş gibi. yani Hansine kollarında tuttuğu bebeği Richmond Caddesi'nde bir yerden mi almıştı. . Richmond Caddesi. bebek evini isteyecek. sonra sağa ya da sola saparsın. Asta'nın bu evin Harry Duke'ün torununa gitmesinden memnun olacağını düşündüm. Normal olarak Lavender Grove'dan gider. Evlerinde bebek evi için yeterli yer olduğunu öğrendikten sonra.Ben öyle söylemezdim. bebek evini yeğenine. bebek evini bir odaya kapatarak senelerce ilgilenmediğimizi söyledi. yolu gereksiz yere uzatır. "Büyük bir üzüntü'den söz ediyor.Evet ama. bebek evini Emma'ya hediye etmeyi kararlaştırdık. evin taşınmasına gönüllü olmuştu.Mogens'in arkadaşının evinin bulunduğu Malvern Sokağı güneyde doksan derecelik bir açıyla Richmond Caddesi'yle birleşir. ama Asta'nın dediği gibi "Richmond Caddesi'nden bebekle gelir" olmazsın. bebeklerle fazla ilgilenemeyeceğini söyleyince. daha sonra öğrendiğimize göre de istemişti. Başlangıçta. adımını Richmond Caddesi'ne atmış olursun. Torununun adı Emma'ydı. Ertesi gün Gordon kiralık bir kamyonla bebek evini almaya geldi. Chingford yolculuğuna çıkmadan önce ona artık Neergaard belgeleri olarak adlandırdığımız kâğıtları ve çevirisini gösterdik. Evin ilk sahibesi olan annem ise hiç aldırmayacaktı. Ne var ki sekiz yaşındaki Alexandra mühendis olmayı istediğini.Belki. Gordon. Aramızda Hackney'i en iyi tanıyan Paul'dü. Gail'in kızı Alexandra Digby'ye vermeyi düşündüğümüzde. Swanny'nin kim olduğu o sayfada mıydı? . . içlerinden birini attı. ama Gordon'un bulduğunu görememişti. Eğer arkadaşın evi köşedeyse. çocuğu doğal annesinden almış gelirken Mogens'i de Malvem Sokağı'ndan . dedi Paul. Daha evlenmeden önce Paul büyük bir haksızlık yaptığımızı. Ne demek istiyordu.Bir şeyler söylüyor. taşıma işini yine üstlendi.bir tarihçiye vereceğini bilemezdi ki. yirmili yıllardaki doğumuyla Asta'yı kıskançlığa sürükleyen o çocuk. onu gerçekten sevecek birini aradık. pek fazla bir şey değişmedi. Burada bulunmayan sayfada. hâlâ orada. Üst kata çıkıp tarihçi kadına vereceği sayfaları kopartınca. Đlgili sayfayı a'dan z'ye Londra Rehberi'nde buldu. dedi Paul. Öyleyse Swanny'nin kim olduğunu öğrenmek konusunda tek bir adım atmadık. hayran olmuş. Belki de sadece Asta'nın acılarından ve kaybından söz ediyordu. Hansine Richmond Caddesi'nde ne arıyormuş? . . Bebek evini aşağıya taşırken. yıllar önce anneanne olmuştu. Harry Amca'nın en küçük kızı.
Neden Lizzie? . Florence onun arkadaşıydı. ama bu son henüz bilinmiyordu. her seferinde gelip beni karşılardı. Graham Sokağı'ndan geçmiş. insanlar burada geceleri soyulur. neredeyse sıcak bir öğleden sonraydı. Cary'yle ben buranın karşısında. Sıcak bir ağustos öğleden sonrası. bunun anlamı Hansine'nin Navarino Caddesi'nden geldiğiydi. Paul evine yalnız gitmemi hiç istemez.Florence Fisher evde yalnızdı. Middleton Sokağı'na girmiştik. Navarino Caddesi'nden yola çıkmış. bebek evini değerinin bilineceğine inandığımız bir eve götürdü. Çayını içti. . Buraya gelmek için. Basamakların tepesindeki o giriş kapılan. sonunda da Paul'ün evine girmiştik. Daha iki gün de bilinmeyecekti.almayı mı düşünmüştü? .O zaman bütün tıbbî kanıtlara. nefis pencereler Belgravia'da bir terasa ait gibiydi. Richmond Caddesi'nden giderek kolaylıkla ulaşılabilecek bir yer de olabilir. Lizzie'nin öldürülmeden önce bir bebek doğurduğunu mu düşünüyoruz? . her yeri gölgeliyor. Florence onun Devon Villa'da tanıdığı tek insandı. Devon Villa'nın üst katında bir yerde Lizzie Roper ile Maria Hyde'ın cesetleri vardı. Paul'ün arabasına binip Hackney'ye yollanmadan önce beş dakika bekledik. Örneğin. Zemin katin sahibesi Brenda Curtis'in yüzü basamakların hemen sağındaki pencerede göründü. Richmond Caddesi'nden sağa sapıp şimdi artık Lansdowne Caddesi olan Lansdowne Sokağı'na girmiştik. Hansine daha önce yapılmış bir anlaşma uyarınca buraya geldi.Buna benzer bir şey. Eğer Hansine'yi Richmond Caddesi'nde yürürken gördüyse. Mogens'in de pencereden bakıyor ya da bahçede bekliyor olması gerekirdi. dedi Paul. bugün gibi bir gün. ne at pisliği ne duman ne de sarı sis var. . beni tanımayınca da aldırmazlıkla öteye döndü. bu evden bir bebek alacaktı. Ilık. Öğleden sonra güneşi çevreye harika bir görüntü vermişti. Çevre tehlikeli olmasıyla tanınır. sanki bir Victoria Dönemi zarafeti var. kamyona binip gitti. Kaldırımda durup Devon Villa'ya baktık. 2 ağustos gününün belirli bir saatinde. Roper'ın kendisi de oğlu Edward'la birlikte. Mogens'in Hansine'nin gelişini görebilmesi için arkadaşının evinin köşede olması. bütün diğer kanıtlara rağmen. Bu kez yola Lansdowne Caddesi'nin batısında. neredeyse. Navarino Caddesi'nde de Devon Villa vardı. ona paralel olarak giden Malvern Sokağı'ndan başladık. çevreliyordu. Ama gündüz ışığında burası hoş görünüyor. Anneannemin görmeye geldiği Florence Fisher olmalı. Ama mutlaka Richmond Caddesi demek istemiyorum. Roper'ın John Smart'a anlattıklarının doğru olduğunu. Ya da gözünüzü iyice kısarsanız. Ağaçlar yapraktan ağırlaşmıştı. Devon Villa'yı muhtemel bir set olarak inceledikten sonra. Bir randevusu olduğu söylenebilir. Burası Richmond Caddesi'nin güneyindeydi. herhalde Asta'nın döneminde olduğundan çok daha temiz. bize baktı. Paul'le birlikte tepede sağa döndük ve oraya yürüdük. Buraya son kez Cary'yle çekim yeri ararken gelmiş. Cambridge'deydi.
Roper onu kovmuştu. belki bugünden de sıcak. Kucağında bebek. ne olduğunu anlamadan kendimi Lavender Grove'da buldum. Florence'ın yeni doğmuş bebeği tehlikede değildi. Asta'nın Londra'ya geldiği zaman oturduğu eve ilk kez baktım. Otuzuncu bölüm Her şeyin kaybolduğu bir anda. dedi Paul. Florence Fisher nişanlıydı. yanıbaşında koşuşturan küçük oğlanla Hansine buralardan geçmişti. özellikle Florence gibi iri olduğunu bildiğimiz kadınlarda. WVS üniformasıyla Clovenford Markizi'nin yanında fotoğraf çektirdi. Florence'ın hamile kalması tutucu biri olan Roper'a korkunç gelmiş olabilirdi. hizmetçinin bebeğini alıkoymasına izin vermezdi. Efendiler hamile kalan hizmetçileri kovardı.Sanırım. karşı konulmaz olan gerçekleşti. açıklaması daha kolay. Florence da vardı. . Eğer hamile idiyse.Ne diyorsun? Biliniyor muydu? Roper'lar biliyor muydu? . duyduklarımın sonuçlarını tartmaya çalışıyordum. evlenmek üzere nişanlanmıştı. Bebek doğduktan sonra gidecekti herhalde. bilmiyoruz. ama Maria Hyde tekrar işe aldı. parçalar bir araya gelmeye başladı. Belki de Hansine'ye anlattı ya da saklanmayacak kadar belirgin olan bir şeyi Hansine'ye itiraf etmek zorunda kaldı. beni güneye doğru sürükledi.. taşa . O dönemde hiçbir ev. hamileliğinden Hansine'ye söz etmiş miydi? Hamileliği pek göze batmamış olmalıdır. biri girişin üzerinde. ama evlenmedi. Đki kadın ilk kez temmuz başında tanıştıklarında. Paul'le birlikte ne tarafa gittiğimizin farkında değildim Onunla yürüdüm. diğeri üst kat pencerelerinin altında. Arkamızı döndük. O küçük yüzler hâlâ orada. hiç evlenmedi. Herhalde sıcak bir gündü. Bir tütüncü dükkânı açtı. ama Roper'la tanışmadan önce hamile kalmış bir kızı olan Maria Hyde için fazla önemli değildi. Neden. konuşmadan Navarino Caddesi'nde yürürken.Orada sadece Lizzie vardı.
. Đşte birisi -üstelik bir hanımefendi. Maria'nınkini güçsüz kalbine bağladık. başlarında beyaz taşlı yüzler. . Florence'ı bodrumdaki yatağına girmeye ve sonraki iki gün boyunca yataktan çıkmamaya zorlar" demek zorunda kalmış. kimin yanında çalışacağını. mahkeme Florence'a gülmüştü. Daha önce kendi derdiyle ilgilenmesi gerekiyordu.küçük bir kız çocuğu istiyordu. Asta'nın sevmediği tül perdelerden biri sallanıyordu. . Büyük pencerelerden birinde. O sırada bir çocuk doğurduğunu. Ward-Carpenter anlatısını. Nasıl geçineceğini. Asta bebeğinin doğumunu bekler ve sokaktaki oğullarını izlerken o penceredeydi. Dışarıda birisi bir Land Rover park etmişti. Ward-Carpenter bile "Rahatsızlığı her neyse. ama Florence için geçerli bir neden bulamadık. buna şaşmaman gerekecek. aynı yere Rasmus o zamanlar Hammel olarak adlandırılan otomobilini bırakıyordu.Tabiî bu durumda Florence'ın üst katlarda neler olduğunu merak etmemesi de anlaşılır. kendini iyi hissetmemektedir" diyor. Lizzie'ninkini hidrobromide. kötü muamele karşılığında az para almasına rağmen kalmakta neden bu kadar ısrar ettiği anlaşılamaz". duruşma zabıtlarını."Florence'ın iç karartıcı bir evde. hamileliği ve yaklaşmakta olan doğumuydu. günlükleri. erkek arkadaşının onunla evlenip evlenmeyeceğini bilmiyordu. .Birkaç sayfa ötede 28 temmuz sabahı alışverişten dönen Florence'tan bahsederken "Eve döndüğünde. Florence'ın doğum sancıları başlamıştı. bir bakıma Florence'ın şansı oldu da denebilir. Ward-Carpenter raporundan bir bölümü okudu: .Swanny neden doğum gününü 28 temmuzda kutluyordu? diye sordu Paul. Hiç olmazsa Devon Villa'da başını sokabileceği bir damaltı vardı. . Florence'ın görevi evi temiz tutmak olmasına rağmen 4 ağustos gününe kadar üst katlara çıkmadığını hatırlattığında. 28 temmuz cuma günü doğdu. muhtemelen çok da rahatsız olduğunu düşünürsen. Asta'nın çocuğunun ölü doğması. . Ne de olsa Roper'lar orada değillerdi. yatağının bulunduğu o delikte? Günlüklere ve Ward-Carpenter'in Roper'larla ilgili yazılarına bir kez daha bakmamız gerektiğini söyledim. Florence çocuğunu tek başına mı doğurdu? Mutfakta.oyulmuş. Ben de o sırada en az ilgilendiği şeyin. Florence bir ara onu yanında tutabileceğini sandı. Ya da belki bebeği ne yapacağını bilemiyordu. üst kat odalarının temizliği olduğunu düşünüyordum. gidecek bir yeri olmadığını düşünürsen. Hep Florence'ın hastalığının ne olduğunu düşündük. her şeyi. hiç de anlaşılamaz değil. Duruşmada Tate-Memling Florence'ın üç gün boyunca ekmek bıçağına dokunmadığına değindi. Willow Caddesi'ne döndüğümüzde.Tepsiyi Maria'nın yerine yukarıya taşımamasının nedeni.Belki de gerçekten o gün doğduğu. Eğer yedi buçuk aylık hamile olduğunu. "27 temmuz akşamından 30 temmuza kadar üç gün boyunca boğazından tek bir lokma bile ekmek geçmediği" diyor. Paul. orijinalleri. Neergaard belgelerini ve Paul'ün çevirisini önümüzdeki masanın üstüne yaydık. oysa hemen hemen hiç kimsenin otomobili olmadığı bir dönemde. Tepsiyi niye taşımadığını şimdi anlıyoruz. Asta'nın da bunu bildiği için. Birbirimize soru sormaya başlamıştık. Şimdi eve gidecek ve elimizdeki belgelere başvuracağız.
Swanny.Çok cesaret isteyen bir şey yaptı. çevremde dolaşmasından kurtulmak için kabul ettim. "Ona nasıl hitap ederdin?" . Umarım bahçeyi kazıp araştırmamızı istemeyeceksin.. Asta'nın doğurduğu bebek erkek miydi.O sırada değil. Neergaard sayfalarına bir göz at.) Saat ikide eve döndüğünü duydum" diye yazıyor. Öyle sanıyorum ki. çünkü doğumunda bulunmuştu. değil mi? . . O sırada Devon Villa'daydı... . Ben de sadece "Gran" derdim. unuttu. Sadece bir kez. sordum. O evde 1906 yazına kadar kaldılar. Seksen altı yıl sonra bile. dedi Paul. Bahçeye mi gömdüler? Herhalde. dayanılmaz bir fikirdi.Annem ona Mormor dememi istemezdi.Peki tek başına mıydı? Düşüncesini bile korkunç buldum. . Oysa biz.Asta biliyor muydu? . Herhalde Roper olamaz. Swanny. çok şey de biliyordu. Üstelik Swanny'nin gerçekten 28 temmuzda doğduğunu da biliyoruz. Tek bir söz. Daha sonra anneannemin bir sevgilisi olup olmadığını düşünüyor. Eğer Hansine eve saat ikiye doğru dönmüşse. kendini unutmaya zorladı. Hansine onun için çok şey yapmıştı. o da Swanny'ye annesinin bazen kötü olabileceğini söylediğinde onu kovmayı düşündüğü gün: "Onunla birlikte o kadar güçlükten geçtik ki. Oysa gecenin yarısını dışarıda geçirdi. tek bir kez Hansine hakkında az da olsa iyi bir şey yazıyor. Merak ediyorum. Anneannem onun kim olduğunu herkesten iyi biliyordu.Kime? Hansine'ye. . Belki de birkaç saat sonra." .Peki Swanny'nin babası kimdi? diye sordum.Yalnız olduğunu sanmıyorum. muhtemelen geceyarısından da az önce doğdu. . Anneannene. dedim. Asta'nın Hansine'den neden bu denli nefret ettiğini ve korktuğunu anlamak güç değildi. ..Asta bundan tek bir söz bile etmedi.1 ağustos gecesi.. Asta "Hansine dün öğleden sonra izin istedi. Bence anneannem Asta'nın bebeği öldükten sonra Florence'ın doğumundan bahsetti. Neden sordun? . Güçlü kişiliği olan bir kadınmış. 29 temmuzda yazılanlara bir bak. kız mı? Bir de tabiî cesedi ne yaptıklarını. (. değil mi? Swanny hep Roper'ı babası sandı.Yani Asta'nın ölü çocuğu ne gün doğdu? . 2 ağustos öğleden sonra da Hansine Florence'ın bebeğini almaya gitti. Daha önce sormayı hiç düşünmediğim bir soru vardı. nerede olduğunu biliyoruz Anlaşılan amatör ebe olarak epey ün salmış. Florence'ın doğumuna yardım ediyordu.
.Doğru. Sanki uzaklarda bir zil çalar gibi oldu. çocuğunun babasının nişanlısı olması lazım. gözleri evlenmekten başka şey görmez birileri sanıyoruz. Sanki daha önce gördüğüm. Paul. Ward-Carpenter'a göre Roper'ın işine son verdiği temmuz başında bile. çalmaya devam etti. gırtlağı kesilmiş Lizzie'nin de yataktaki cesetlerini bulması.Biliyor musun. Herzog'un bilebildiği kadarıyla. tek başına doğurmaya terk etti? Çünkü Florence'ın yalnız olmayacağını biliyordu. doğumdan sonra nişanlısından soğuduğunu düşün. Florence'ı evlenmekten vazgeçiren neydi? Belki de Maria Hyde'ın yerde. erkeklerin bakire olmayan kızlarla evlenmek istememeleri. Üstelik uşaklık görevi. dedim. ama aslında ondan hoşlanmıyordu. Onun hakkında ne biliyoruz? . Florence ertesi bahar evlenmeyi umuyordu. belki de sonunda onunla evlenmek istemeyen Florence'tı. Kitabın şömizinin arka kapağına bastırdığımız Swanny fotoğrafına baktığımda o güçlü kuzeyli çizgilerinde. .Ward-Carpenter dışında hemen hemen hiçbir şey. Belki de kendi kendine bir neden buldu daha çok gençti. Neden evlenmedikleri konusunda tek bir açıklama yok. "kendisi de göçmen torunuydu. Florence. sanki çok uzun zaman önce tanıdığım birinin gölgesini görmüş gibi olduğum duygusuna benzer bir zil. Florence özgürlüğüne kavuştu. buna rağmen evlenmeyi ummaktadır. Ward-Carpenter'da ilgili bölümü buldu. Nişanlıydı. Kimse onun neler . işini kaybedebilirdi. Zil.. Neyse. Nişanlının adı Ernest Henry Herzog'du. dedi Paul. Ama çocuk doğmuş. .Ama o zaman Lizzie'yi de annesi sanıyordu. gerçekten de dişe dokunur bir şey yoktu.Merak ediyorum. neden evlenmediler? Herhalde Asta'nın anlattığı gibi. bir yere verilmişti. Öyleyse. bu nedenle de kızların bekâretlerini korumaları gerektiği değil. en son da on dört yaşındayken. Roper Florence'a kendisine iş bulmasını söylediğinde genç kız yedi aylıktan fazla hamiledir. Ward-Carpenter Herzog'un Islington'da bir ailenin hizmetinde çalıştığını. Roper'ın savunma tanığı gözükmüş olabilir. Maria Hyde ve Lizzie Roper da orada olacaktı. dedi Paul. bir sorun olmayacaktı.Ama onunla evlenmedi. O dönemin kadınlarını hep evlenmeyi düşünür. Öyleyse neden Florence'ı çocuğunu bomboş evde. diye merak ediyordu Paul. . Paul'ün açıklamalarıyla harekete geçen zil. Demek ki nişanlısı onun hamileliğinin farkındadır. Joseph Dzerjinski'nin göçmen olmasına yapılan bir dokundurma. Yanında Hansine olacaktı. Morfar'ın cenazesinde gördüğüm birinin gölgesi. bir nedenle de ondan toplumsal olarak "bir sınıf yukarıda" olduğunu söylüyor. Bir de Florence'ın değişik olduğunu. Mahkemede adı bile geçmedi." Anlaşılan bu cümle. Evliliği bir kişisel güven aracı olarak istemesi gerekmediği anda. Belki de Florence ve Herzog dışında hiç kimse bu nedeni bilmiyordu. evlenme fikrinden vazgeçmiş olabilir. onun nişanlısının yanında bulunmasına da engeldi. Bebek doğduktan sonra da Florence'la evlenmeye niyetli miydi.Biraz da Cora Green'den.ve sonunda Florence'la evlense de çocuğunu istemediğine karar verdi. . Eğer çocuk doğmadan evlenselerdi.
Westerby onun çocuğunu evlat edinmişti.Ah. Ben Asta'yı ondan biraz önce bitirip ikinci cilde.düşünmüş olabileceğiyle ilgilenmedi. dedi. . hatta Lizzie'yi öldürenin Ironsmith olduğunu çok daha çabuk görürdük. Gırtlağı kesik Lizzie'yi bulmak. nişanlının adı geçmiyor. Belki de Asta'nın kuzini Sigrid. Ölü Bir Odadaki Canlı Şey. Ama artık hiçbir şeyden emin değildim. onun da duyguları olabileceğini aklına getirmedi. Bütün bunlara karşın o da polis gibi.Günlüklerde olmaması çok daha muhtemel. bardağı taşıran damla mıydı? Artık büyütmesi gereken bir çocuğu yoktu. Florence'ın nişanlısının adının Ernest Henry Herzog olduğu nereden anlaşılıyordu? Adamın adı duruşma boyunca geçmemişti. Florence ne zaman öldü? . Belki de Cora Green'in Star'daki yazısındaydı. En son okuduğum günlüklerde buna benzer bir şeyler gördüğümü hatırlar gibiydim. evet. Burada kaç yüz bin kelime var bilmiyorum. tabiî Arthur Roper'ın anılarında da yoktu. . Günlüklerde neyle ilgili bir bölüm? . hiçbiri aradığımız değildi. Yavaşça "Günlüklerde bununla ilgili bir bölüm var" dedim. Belki de Florence. Belki de sadece Asta'nın hikâyelerinden biridir. Asta'nın orijinallerini araştırırken ben de Asta adlı 1905-1914 cildini elime aldım. ne düşündüğünü sormadı. bir sokak ötedeki Mrs. hemen hemen herkes gibi. sadece Neergaard sayfalarındaki sözcük sayısı 1 700. Nerede ya da hangi ciltte hatırlamıyorum.Bu kadar doğrudan olduğunu söylemedim. kadına vurulan o korkunç darbe? Yeni bir iş bulmak için girişimde de bulunmuştu. çünkü Asta Swanny'nin babasının kim olduğunu herhalde bilmiyordu. Kimse ona bir insan muamelesi yapmadı. . Her neyse. Ironsmith'in Lizzie'yi öldürme nedenlerini. Yeni bir işe girecek.Hayır dedim. ya da bir arkadaşın kızı. son saldırı.Erkek arkadaşını terk eden bir kızla ilgili. Đlk baktığımız Neergaard sayfalarında hiçbir şey yoktu. Evliliğin sonu böyle miydi. katilin Roper olduğunu mu düşünüyordu? O evde evliliği o kadar yakından görmüştü ki. Stamford Hill'e taşınacak. WardCarpenter'a kendi söyledi. Yoksa düşüncemin kaynağı Ward-Carpenter anlatısı mıydı? Ya da duruşma tutanakları? Ertesi gündü. . 1915-1924 kitabına geçtim. Böylece bulabildiğimiz bütün Asta hikâyelerini okuduk ama. dedim. Kimse onun fikirlerine değer vermediği için. Araştırmaya başladık. kendi evlenmeden önce ciddi ciddi düşünmesi kadar olağan bir şey olamaz. Sonra Paul. doğumu ardında bıraktığı andan itibaren nişanlısına olan duygulan değişti. Paul beynimde çakan kıvılcımdan kuşkulanmaya devam etti ve Ward-Carpenter'ı eline aldı.Önemli mi? . saatlerdir okuyorduk. o yazıyı okudum. önemli olduğundan eminini. nişanlısı da onu bir daha görmeyecekti. Paul o karışık görüntüyü ateşleyen kelimelerin günlüklerden geldiğinden emin olmak istiyordu. Belki de Lizzie'yi kimin öldürmüş olabileceğine ilişkin düşünceleri vardı. eğer Asta'nın öykülerini doğru değerlendirseydik.
Paul kendi sayfalarını önüme koyduğunda.Cora Green'den olamayacağına göre. Orkestralar bile Mozart ve Beethoven çalmamaya başladı.. O zamanlar Alman olan her şeye karşı korkunç bir önyargı vardı. Tabiî böyle bir adın 1934'te bugün olduğundan çok daha olağandışı görüleceğini unutmamak gerek. sonlara doğru bir yer. Ernest Henry Herzog. Ward-Carpenter yazısı otuzlara ait..". ama o istemedi. Paul. Florence'la mülakat yapmış olmalı. pek işine yaramamış olmalı. Nedense hatırladım.Oh. o da bunun bir Đngiliz için oldukça ilginç bir ad olduğu yorumunu yaptı.Ben ne dedim? Kız arkadaşının terk ettiği adam hakkındaki bölümü bulamamıştım. giderek daha kısa yazdığından. Asta son yıllarında giderek daha seyrek. uzun boylu. Kendisinin de bir Alman adının olduğunu. Islington'da bir ailenin yanında çalıştığını da anlattı.." Paul.. . yakışıklı. büyükbabasının 1850'lerde Đngiltere'ye göçen bir Alman olduğunu. Aradığımı buldum. . hem babasının hem de kendisinin Londra'da doğmuş olmalarına rağmen. .". bu cilt ötekilerden kalın olmayacak. Middlemass'ın ilk adının Percy olduğunu Florence'tan öğrenmiş olmalı. . belki de 1967'dir. . Dzerjinski gibi bir göçmen olduğunu söyledi. Ne dedim ben? . savaş başladığında.. Herzog'un Florence'tan bir yaş daha küçük olduğunu nereden öğreniyor? .. başından onu erkeklerden ve evlilikten soğutan bir şey geçtiğini söyledi. Son on üç defter Margrethe Cooper'daydı. galiba. Cora Green Middlemass adlı bir adamdan bahsederken sadece soyadını kullanıyor. Peki. Cobb mu olduğunu da bilmiyor." . Herzog bir Alman adı. Muhtemelen Kuzey Alman görünüşlü. Paul "Öğreneceğimiz başka bir şey var mı?" dedi. Gerçekten de ona âşıktım.Cary 1971'de falan demişti. öteki adamın adının Hobb mu. yirmi dört yaşında bir uşak. son günlükler için yaptığın çeviri nerede? Đstediğim 1966.. diye düşünüyorum. . Florence'ın kendinden. O yazıda başka türlü öğrenemeyeceği gerçekler var. 20 mart 1921 tarihli yazıydı. tıpkı Mr. Lizzie'nin sevgililerinin adlarını nasıl öğrenebilirdi? Onlardan duruşmada hiç söz edilmedi ki. Yirmi dört yaşındaydım. açık renkli.Yani Florence ona Herzog adlı biriyle nişanlı olduğunu söyledi.Bence... ama bunu nerede arayacağımı biliyordum. Gidip bulduk. aradığımı 2 ekim 1966 tarihinin altında buldum. Bana baktı." Kimbilir neye benziyordu? dedim. bir savaş çıksa böyle bir isimle başının belaya gireceğini düşündüğünü.Florence da Herzog'un dedesinin. onunla evlenmek istedim. hatırlamamın nedeninin de Hansine'nin Paul'ün annesi olan bebeğinden ilk kez burada bahsedilmesi olduğunu sanıyorum. "Öğreneceğimiz başka bir şey? Đşte Swanny'nin babası. Bu ad dokuz yıl sonra. ama Ward-Carpenter'da bu isimler doğru.
Onu hep sevmişti. bilmediğini anladım. babası olmasından mutlu olacaktı. Güneş parıldamakta. böylece Swanny'yi Westerby ailesinin yeni üyesi rolünde ilk gören. o konuyu düşünmek. Maria Hyde'ın ölümü ve Edith'in kaybolmasıydı. ne şaşırtıcı. bebeğinin yeni bir hayata götürüldüğünü görecek durumda değil. yoksa sadece bir ad mı? . dedi. Herzog'un anlamı ne? Herhangi bir anlamı var mı. Harry Amca 1905 yılında yirmi dördündeydi. dedim. Kendimi bunları düşünmemeye.Herzog'un Đngilizce karşılığı Duke. Günlüklerde bu ad pek sık geçmez. yine de başaramadım. dedim. Mogens bir zamanlar çok iyi tanıdığı Hackney'de oturduğu için tanımıştı. kâğıt yok. yaşayan tek canlının ölümden beslenen sinekler olduğu üst kata çıkacak. Florence'ı evlilikten soğutan şey. Ama buna daha var. ona kapıyı Swanny açmıştı. Devon Villa'nın merdivenlerinden iniyor. John'un annesi olur. tozlu güneşi. görmek istedim de. Harry Padanaram'a ilk geldiğinde. kollarında Swanny. Asta da onu seviyordu. sen Almanca biliyorsun. kentteki yaz sonu günlerinin sıkıcı. Nereden bilebilirdi? Swanny'nin babası Harry Amca'ydı. heyecanla Hansine'yi beklemektedir. sonunda görmek isteyeceğim düşü gözlerimin önünde canlandırmak zorunda kaldım. tek başına. Florence evin derinliklerinde. Paul'ü.Swanny keşke bilseydi. havada mazot kokusu da duyulmuyor. Ne ilginç. Asta'nın "Harry'nin çocuğunu doğurmak isterdim" dediği sırada. özellikle yazın sıcağına uymayacak. elinde de beklediği vardır.. ama sokak kenarlarında çöp. Yani tanışmalarında pek de şaşılacak bir yan yoktu. düşleyemeyeceği bir korkunçluğun onu beklediği. çünkü Florence kalkıp onu geçirecek. Swanny'nin fotoğrafının bana hayal meyal hatırlattığı Harry Amca'ydı. Bir yerlerde bir kızı olduğunu biliyor muydu. Onun adı Harry Duke'tü. Kapıyı ardından kapatıyor. Harry'nin çocuğuna sahip olması. yoksa Florence çocuklarının ölü doğduğunu mu söylemişti? Kesin olan ne onun ne de Asta'nın bilmediğiydi.Paul. her ikisi de Londra'nın aynı bölgesinden oldukları. O gece bütün bunların rüyasını göreceğimi sandım. mutluluğumuzu düşünmeye zorladım. O dönemde kadınlar. . Çevre toz kokuyor. dedim. ondan sonraki gün de yukarıya. oysa ben onu en son ellilerde görmüştüm. Hansine.Kimden bu alıntı? Kim konuşuyor? . Bu arada yeniden çocuksuz bir kadın olmuştur. Oysa ben görebiliyordum. yarı karanlık. Asta'nın bir konuda rüya görmemek için önerdiklerinin -uyumadan önce. Koşarak John'a ve John'un annesine haber verir. Hansine'yi Richmond Caddesi'nden gelirken görür. kullanışsız kıyafetler giyer. Mogens John'un evinin penceresinden bakmakta. Öğrendiklerimizi sessizce hazmetmeye çalışarak oturduk.tersini yaptım. ama Swanny'nin yüzünde onun anne ve babasını görmediğini söylemişti. Yani Miss Newman'ın acentesine giderek yeni bir iş arayacak. geleceğine karar vermek zorunda olan çocuksuz bir kadın. onunla birlikte hayatımı. Florence'tan bir yaş gençti. Swanny'ye bir çocuğun yüzünde mutlaka anne ve babayı görebileceğini. Ona "sevgili küçük hanım" demişti. Lizzie'nin öldürülmesi. . Başlangıçta Mogens'i.
uykuya dalışını seyreder. SON . Uzunca bir süre Swanny'yi kollarında tutar. Gururla sırıtan Hansine bebeği Asta'nın kollarına bırakır. Swanhild. eriğe benzeyen yanağına dokunur. kaybını ve mutluluğunu döker. O zaman Knud yaklaşarak kız kardeşine bakar. sonra da her şeyin istediği gibi gittiğini söyler. ama biz ona Swanny diyeceğiz. Yine de merdivenleri ikişer üçer atlayarak Mor'un odasına dalar. Kendi ismini değiştirmek istemiştir. hayatının amacına. Sert ve yüksek yakası çenesine kadar dayanmakta. Mor'a ilk söyleyen olmak için koşmaya başlar. Hepsinin içinde kendini en iyi hisseden denizci kıyafeti içindeki Mogens'tir. bütün bu güçlü duyguları kendinden başka hiç kimsenin okuyamayacağı.Hansine'nin uzun eteği toza bulanmıştır. incecik sarı saçlarını okşar. En önemlisi. Gözlerini kaldırıp Hansine'ye teşekkür eder. Hansine'nin başarılı olmayacağı. Kim kader kitabını okumuş olmak ister ki? Kapıya Hansine'den beş dakika önce varmanın da pek bir anlamı yoktur. güçlü kız çocuğunun ağzına dayar. Hansine'nin esrarengiz bir bebek kaynağına gidip aldığı kız kardeşini daha şimdiden sever. Kapı kapandığında memesini Swanny'nin. Hiç ağlamaz. onu emzirir. bilmemeleri de daha iyidir. olmaz mı Hansine? Hazır aşağıya inmişken. önünde kız kardeşini seveceği sadece on bir yıl olduğunu bilmez. Đnce örtüsü ve Florence'ın şalı altındaki beş günlük bebeğin durumu. şu şalı da ne yapacaksan yap. altından bir tutam açık sarı saç görülür. Hiç kimse. Peki. dönüşte bir bebek getiremeyeceği kuşkuları kaybolmuştur. çünkü kapının anahtarı Hansine'dedir. kimsenin bilmediği tek sayfaya yazar. kalem ucunu ve mürekkep hokkasını çıkarır ve her şeyi yazmaya başlar. oldukça soğuk bir teşekkür. sıkıca emen. Bir süre sonra kızını yavaşça yatağa bırakıp yapması gereken işine döner. ama ağlamaz. O güçlü. Hansine oflaya puflaya odaya girdiğinde Mor rahatlamış. onu terletmektedir. Asta mutluluktan ağlayacak gibidir. kız kardeşinin adını sorar. Yatağının başucundaki komodinden defterini.Oğlanları da al. hepsi sonsuza dek bu odada mı kalacaklardır? Kızıyla baş başa kalmak istediğini görmezler mi? . öne yatık yazıya acısını. Hansine'den çok daha iyidir. ama terden kayar. Büyük şapkası başına bir iğneyle tutturulmuştur.
This action might not be possible to undo. Are you sure you want to continue?
We've moved you to where you read on your other device.
Get the full title to continue listening from where you left off, or restart the preview.