Alzheimer Teşhisi: Erken Tanı Neden Önemli?
Alzheimer’da Erken Tanı
Alzheimer teşhisi, özellikle erken safhalarda yaşa bağlı basit unutkanlıklar olarak algılandığı için zor olabilmektedir. Alzheimer demansını teşhis etmek için, doktorlar hafıza bozukluğunu ve diğer düşünme becerilerini değerlendirmek, işlevsel yetenekleri değerlendirmek ve davranış değişikliklerini belirlemek için testler yapar. Laboratuvar ve görüntüleme testleri, doktorun Alzheimer semptomlarına neden olan etkenleri daha iyi karakterize etmesi açısından yardımcı olabilir. Teşhis değerlendirmesinin önemli bir bileşeni, semptomlar hakkında kendi kendine bildirimde bulunmanın yanı sıra yakın bir aile üyesinin veya arkadaşın semptomlar ve bunların günlük yaşam üzerindeki etkileri hakkında yaptıkları geri bildirimlerdir.
Teşhis değerlendirmesinin önemli bir bileşeni, semptomlar hakkında kendi kendine bildirimde bulunmanın yanı sıra yakın bir aile üyesinin veya arkadaşın semptomlar ve bunların günlük yaşam üzerindeki etkileri hakkında yaptıkları geri bildirimlerdir.
Alzheimer Teşhisinde Uygulanan Aşamalar
Alzheimer hastalığının teşhisinde doktorlar belirtileri değerlendirir ve birkaç uygulama yapar. Bu uygulamalar arasında fiziksel ve nörolojik muayene, laboratuvar testleri, ruhsal durum ve nöropsikolojik testler vardır.
Fiziksel ve nörolojik muayenede refleksler, kas gücü, görme ve işitme duyusu, koordinasyon ve denge gibi yetenekler ölçülür.
Laboratuvar testleri, tiroid bozukluğu veya vitamin eksiklikleri gibi potansiyel hafıza kaybı nedenlerini ölçen kan testlerini içerir.
Ruhsal durum ve nöropsikolojik testler, hafızayı ve diğer düşünme becerilerini değerlendirmek için kısa bir zihinsel durum testi veya daha kapsamlı bir dizi testi içerir. Daha uzun nöropsikolojik test biçimleri, benzer yaş ve eğitim düzeyindeki insanlarla karşılaştırıldığında zihinsel işlevle alakalı ek ayrıntılar sağlayabilir. Bu testler, gelecekte semptomların ilerlemesini izlemek ve bir başlangıç noktası oluşturmak için de önemlidir.
Erken Tanının Önemi
Diğer tüm hastalıklarda olduğu gibi Alzheimer hastalığında da erken teşhis hayati bir öneme sahiptir. Alzheimer teşhisi erken olduğunda hasta pek çok acılı olabilecek süreci hafifletme şansına sahip olur. Erken tanı aşağıdaki başlıklardan dolayı önem taşımaktadır.
- Tedavi seçeneklerine erişim: Mevcut ilaçlar Alzheimer’ı önlemez, durdurmaz veya tersine çevirmez, ancak sınırlı bir süre için hafıza kaybı ve kafa karışıklığı gibi semptomları azaltmaya yardımcı olabilirler. Erken teşhis, tedaviden daha fazla yararlanma şansı sağlar.
- Klinik araştırmalara katılma fırsatı: Erken teşhis, bireyleri, araştırmayı ilerleten ve tıbbi
faydalar sağlayabilen çok çeşitli klinik araştırmalara uygun hâle getirir.
- Hastanın sağlığına öncelik verme şansı: Kan basıncını kontrol etmek, sigarayı bırakmak, egzersize katılmak ve zihinsel ve sosyal olarak aktif kalmak gibi bazı yaşam tarzı değişiklikleri bilişsel işlevin korunmasına yardımcı olabilir. Erken Alzheimer teşhisi ve erken tedavi sayesinde hastalığın seyri yavaşlatılabilir.
Referanslar
- Alzheimer’s Disease – Mayo Clinic: https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/alzheimers-disease/diagnosis-treatment/drc-20350453
- Diognosing Alzheimer’s: How Alzheimer’s Is Diognosed – Mayo Clinic: https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/alzheimers-disease/in-depth/alzheimers/art-20048075