EK 8 GÜMRÜK KIYMETİ YORUM NOTLARI
|Birinci Sütun||İkinci Sütun|
|Gümrük Kanunu (GK)/Gümrük Yönetmeliği (GY)’nin İlgili Maddesi||Notlar|
|GK Madde 24/1||Fiilen ödenen veya ödenecek fiyat, ithal eşyasının fiyatıdır. Bu nedenle, alıcının satıcıya yaptığı, ithal eşyası ile ilgili olmayan, temettü ödemeleri veya diğer ödemeler gümrük kıymetine dahil değildir.|
|GK Madde 24/1-a-üçüncü alt bent||Bir otomobil satıcısının bir alıcıdan, bu otomobilleri, model yılının başlangıcını ifade eden belli bir tarihten önce satmaması veya teşhir etmemesini talep etmesi bu tür bir kısıtlamaya örnektir.|
|GK Madde 24/1-b||Bunun bazı örnekleri:


(a) satıcının ithal eşyasının fiyatını, alıcının kendisinden belli miktarlarda başka eşyalar alması koşuluna bağlı olarak belirlemesi;
(b) ithal eşyasının fiyatının, bu eşyanın alıcısının satıcıya sattığı eşyanın fiyat veya fiyatlarına bağlı olması;
(c) fiyatın, satıcı tarafından yarı işlenmiş olarak sağlanan ithal eşyasının belli bir bölümünün işlendikten sonra satıcıya iadesi koşuluna bağlanması durumunda olduğu gibi, ithal eşyası ile ilgisi olmayan bir ödeme biçimi esas alınarak belirlenmesi; olabilir.
Bununla birlikte, ithal eşyasının üretim veya pazarlanmasına ilişkin koşul veya edim, satış bedelinin reddini gerektirmez. Örneğin; alıcının satıcıya sağlandığı, ithal ülkesinde yapılan mühendislik hizmeti ve planlar satış bedelinin 24/1 inci maddede belirtilen amaçlarla kullanılmasının reddini gerektirmez.
|GK Madde 24/2||1. 2 (a) ve 2 (b) paragrafları, satış bedelinin kabul edilip edilmeyeceğinin belirlenmesinde kullanılacak farklı araçlar sağlarlar.


2. 2 (a) paragrafına göre, alıcı ile satıcı arasında ilişki olduğunda, satışa ilişkin koşullar incelenir; ilişkinin fiyatı etkilemediğinin belirlenmesi koşuluyla, satış bedeli gümrük kıymeti olarak kabul edilir. Alıcı ile satıcı arasında (Değişik ibare:RG-2/12/2010-27773) ilişki bulunan her durumda, satışa ilişkin koşulların incelenmesi gerekmez. Bu tür incelemeler yalnızca fiyatın kabul edilebilirliği konusunda şüphe bulunması durumunda yapılmalıdır. Gümrük idaresinin fiyatın kabul edilebilirliği konusunda bir şüphesi yoksa, ithalatçıdan ek bilgi talep edilmeksizin fiyatın kabul edilmesi gerekir. Örneğin; gümrük idaresi ilişkiyi daha önce incelemiş olabilir veya alıcı ile satıcıya ilişkin ayrıntılı bilgi sahibi olabilir ve bu inceleme veya bilgilerden ilişkinin fiyatı etkilemediği kanısına varmış olabilir.
3. Satış bedelinin ayrı bir araştırma yapılmaksızın kabul edilmesi mümkün değilse, gümrük idaresi ithalatçıya satışa ilişkin koşulların incelenmesine olanak verecek ayrıntılı ek bilgi sağlama fırsatı vermelidir. Bu çerçevede, gümrük idaresi, ilişkinin fiyatı etkileyip etkilemediğini belirlemek üzere, alıcı ve satıcının ticari ilişkilerini kurma biçimi ve söz konusu fiyata nasıl ulaşıldığı da dahil olmak üzere satışa ilişkin hususların incelenmesi için hazırlıklı olmalıdır. Gümrük Yönetmeliğinin (Değişik ibare:RG-2/12/2010-27773) 55 inci maddesi hükümlerine göre aralarında ilişki bulunan alıcı ve satıcının aralarında ilişki yokmuş gibi birbirine mal alıp sattığının belirlenmesi fiyatın ilişkiden etkilenmediğini gösterir. Örneğin; fiyat söz konusu sanayide geçerli normal fiyat uygulaması ile veya satıcının müstakil alıcılara uyguladığı fiyatlarla uyuşuyorsa, fiyat ilişkiden etkilenmemiş demektir. Bir diğer örnek; fiyatın, tüm giderler ile firmanın aynı sınıf veya cins eşya satışında geçerli olan ve belli temsili bir dönemde (örneğin yıllık olarak) gerçekleşen toplam kâra tekabül eden bir kâr kapsaması fiyatın etkilenmediğini gösterir.
4. 2 (b) paragrafı ithalatçıya, satış bedelinin gümrük idaresi tarafından daha önce kabul edilmiş bir (Değişik ibare:RG-2/12/2010-27773) “emsal” kıymete çok yakın olduğunu ispat ederek, satış bedelinin 24 üncü madde hükümlerine göre kabul edilmesine olanak verir. 2 (b) paragrafındaki (Değişik ibare:RG-2/12/2010-27773) emsal kıymetlerden herhangi biri kıymeti belirlenecek eşyanın satış bedeline çok yakın ise, 2 (a) paragrafına göre fiyatın etkilenip etkilenmediğinin incelenmesine gerek yoktur. Gümrük idaresi, ayrı bir araştırma yapmaksızın, elindeki bilgilere dayanarak, 2 (b) paragrafındaki (Değişik ibare:RG-2/12/2010-27773) emsal kıymetlerden herhangi birinin kıymeti belirlenecek eşyanın satış bedeline çok yakın olduğu kanısına varmışsa, artık ithalatçıdan bu hususu ispatlamasını talep etmemelidir.
|GK Madde 24/2-b||Bir kıymetin, diğer bir kıymete “çok yakın“ olup olmadığını belirlerken, ithal eşyasının niteliği, söz konusu sanayi dalının niteliği, eşyanın ithal edildiği mevsim ve kıymetler arasında ticari açıdan önemli bir fark olup olmadığı gibi faktörlerin göz önüne alınması gerekir. Bu faktörler her olayda farklı olacağından, her olay için geçerli, sabit bir oran gibi tek bir standardın uygulanması mümkün değildir. Örneğin; satış bedelinin 24 üncü maddenin 2 (b) paragrafındaki (Değişik ibare:RG-2/12/2010-27773) “emsal” kıymete çok yakın olup olmadığının belirlenmesinde, belli bir eşya çeşidi için küçük bir kıymet farkı kabul edilemez olarak değerlendirilirken, bir başka eşya için büyük bir kıymet farkı kabul edilebilir nitelikte bulunabilir.|
|GK Madde 24/3-a||Satıcının bir borcunun kısmen veya tamamen alıcı tarafından ödenmesi, dolaylı ödemenin bir örneğidir.|
|GK Madde 25/2-a


GK Madde 25/2-b
|1. Bu maddelerin uygulanması sırasında, gümrük idareleri, mümkünse kıymeti belirlenecek eşya ile aynı ticari düzey ve yaklaşık aynı miktardaki aynı veya benzer eşyaya ilişkin bir satışı esas alır. Böyle bir satış yoksa; aşağıdaki üç durumdan herhangi biri kapsamında gerçekleşen aynı veya benzer eşyaya ilişkin bir satış esas alınabilir:


(a) aynı ticari düzeyde fakat farklı miktardaki bir satış;
(b) farklı ticari düzeyde fakat yaklaşık aynı miktardaki bir satış; veya
(c) farklı ticari düzey ve farklı miktardaki bir satış.
2. Bu üç durumdan herhangi birine uyan bir satış varsa, yerine göre;
(a) yalnızca miktar faktörü için ;
(b) yalnızca ticari düzey faktörü için; veya
(c) hem ticari düzey; hem de miktar faktörleri için bir düzeltme yapılır.
3. “ve/veya“ ifadesi, satışların esnek bir şekilde kullanılması suretiyle yukarıda belirtilen üç durumdan herhangi birine uygun gerekli düzeltmenin yapılabilmesine olanak verir.
4. Farklı ticari düzey veya farklı miktarlar nedeniyle düzeltme yapılabilmesi için, kıymet artış veya azalışına da yol açsa, farklı düzey veya farklı miktarlara ilişkin fiyatları içeren geçerli bir fiyat listesi gibi, ancak düzeltmenin makul ve doğru olduğunu açıkça gösteren, kesin deliller gerekir. Örneğin; 10 birimden oluşan kıymeti belirlenecek ithal eşyası ile ilgili olarak satış bedeli bilinen tek satış 500 birimlik aynı eşyadan oluşuyorsa ve satıcının miktar iskontosu yaptığı biliniyorsa; gerekli düzeltme, satıcıya ait fiyat listesinden 10 birimlik satışlara ilişkin fiyatın bulunması ile mümkündür. Fiyat listesi diğer miktarlardaki satışlarda samimi ve gerçek olduğu sürece, daha önce 10 birimlik bir satış yapılmış olması gerekmez. Böyle objektif bir ölçüt yoksa, gümrük kıymetinin madde 25/2-a ve b hükümlerine göre belirlenmesi uygun değildir.
|GK Madde 25/2-d||1. Genel kural olarak, bu maddeye göre gümrük kıymeti belirlenirken, Türkiye’de bulunan bilgiler esas alınır. Bununla birlikte, hesaplanmış kıymetin belirlenmesi için eşyanın üretim maliyetinin ve Türkiye dışından sağlanan diğer bilgilerin incelenmesi gerekebilir. Ayrıca çoğu kez eşyanın üreticisi, Türkiye makamlarının yetki alanı dışındadır. Hesaplanmış kıymet yönteminin kullanımı, genellikle alıcı ile satıcı arasında ilişki bulunan ve üreticinin Türkiye yetkili makamlarına gerekli giderler ve bunların doğruluğunun tespiti amacıyla yapılması gerekebilecek araştırmalar için kolaylık sağlayacağı durumlarla sınırlıdır.


2. 25/2-d maddesinde belirtilen “bedel veya kıymetler“, üretici tarafından veya üretici adına, kıymeti belirlenecek eşyanın üretimi ile ilgili olarak sağlanan bilgiler esas alınarak tespit edilmelidir. Bu bilgiler için, eşyanın üretildiği ülkede uygulanan genel kabul görmüş muhasebe prensiplerine uygun olması koşuluyla, üreticinin ticari hesaplarından hareket edilir.
3. Madde 25/2-d’de belirtilen “kâr ve genel giderlere eşit bir tutar“, üretici tarafından veya üretici adına sağlanan bilgiler esas alınarak belirlenir. Ancak, bu bilgilerin, ihraç ülkesindeki üreticiler tarafından üretilen, kıymeti belirlenecek eşya ile aynı sınıf veya cins eşyanın Türkiye’ye ihraç amacıyla satışında mutad olanlarla uyumlu olması gerekir.
4. Hesaplanmış kıymetin belirlenmesi sırasında bu maddede belirtilen unsurların bedel veya kıymetlerinin mükerrer olarak hesaba ilave edilmemesi gerekir.
5. “Kâr ve genel giderlere eşit bir tutar“ın bir bütün olarak ele alınması gerekir. Bunun sonucu olarak, üreticinin kârının düşük ve genel giderlerinin yüksek olması durumunda, birlikte ele alınacak olan kâr ve genel giderler aynı sınıf veya cins eşya satışlarında mutad olanlarla uyum içinde olabilir. Türkiye’de ilk kez piyasaya çıkan bir ürünün yüksek olan genel giderlerini karşılamak üzere, üreticinin sıfır veya düşük bir kârı kabullenmesi, böyle bir duruma örnek olabilir. Üretici ithal eşyası satışlarındaki düşük kârı özel ticari koşullarla açıklayabilirse, bu durumu haklı gösterecek geçerli ticari nedenlerin varlığı ve kendi fiyat politikasının söz konusu sanayi dalındaki mutad fiyat politikasını yansıtması koşuluyla; üreticinin kâr rakamları göz önüne alınır. Üreticinin, daha önceden öngörülemeyecek bir nedenle talebin düşmesi sonucunda geçici bir süre için fiyatları düşürmek zorunda kalması veya Türkiye’de üretilen bir grup eşyanın mütemmimi niteliğinde olan bir eşya satmak durumunda olduğu için rekabet edebilmek üzere düşük bir kâra razı olması, böyle bir duruma örnek olabilir. Üreticinin kâr ve genel giderlere ilişkin kendi rakamlarının, ihraç ülkesindeki üreticiler tarafından üretilen kıymeti belirlenecek eşya ile aynı sınıf veya cins eşyanın Türkiye’ye ihraç amacıyla satışında mutad olanlarla uyumsuzluk içinde bulunması durumunda, kâr ve genel giderlere eşit bir tutarın hesabında, eşyanın üreticisi tarafından veya üreticisi adına sağlanan bilgiler dışındaki uygun bilgiler esas alınabilir.
6. Belli bir eşyanın, diğerleri ile aynı sınıf veya cins olup olmadığı, her olayın kendi koşulları göz önüne alınarak belirlenir. Madde 25/2-d’ye göre kâr ve genel giderlerin belirlenmesinde, kıymeti belirlenecek eşyayı da kapsayan, Türkiye’ye ihraç amacıyla satılan mümkün olduğunca sınırlı sayıdaki eşya incelenmelidir. Madde 25/2-d’de belirtilen “aynı sınıf veya cins eşya”nın, kıymeti belirlenecek eşya ile aynı ihraç ülkesinde üretilmiş olması gerekir.
|GK Madde 26/1||1. Madde 26/1 hükümlerine göre gümrük kıymetinin belirlenmesinde büyük ölçüde, daha önce belirlenmiş gümrük kıymetlerinin esas alınması gerekir.


2. Madde 26/1’e göre kullanılacak kıymetin belirlenmesine ilişkin yöntemler 24 ve 25/2 nci maddelerde belirtilenleri kapsar. Ancak bu yöntemler Madde 26/1 hükümleri ve amaçlarına uygun olarak, makul bir esneklikle uygulanır.
3. Makul bir esnekliğe ilişkin bazı örnekler şunlardır:
(a) Aynı eşya: Aynı eşyanın, aynı veya yakın tarihlerde ihraç edilmesi koşulu esnek bir şekilde değerlendirilebilir; kıymeti belirlenecek eşyanın ihraç ülkesinin dışındaki bir ülkede üretilmiş aynı ithal eşyası, gümrük kıymetinin belirlenmesinde esas alınabilir; aynı eşyanın daha önce madde 25/2-c ve d hükümlerine göre belirlenmiş olan gümrük kıymeti kullanılabilir.
(b) Benzer eşya: Benzer eşyanın, aynı veya yakın tarihlerde ihraç edilmesi koşulu esnek bir şekilde değerlendirilebilir; kıymeti belirlenecek eşyanın ihraç ülkesinin dışındaki bir ülkede üretilmiş benzer ithal eşyası, gümrük kıymetinin belirlenmesinde esas alınabilir; benzer eşyanın daha önce madde 25/2-c ve d hükümlerine göre belirlenmiş olan gümrük kıymeti kullanılabilir.
(c) İndirgeme yöntemi: Gümrük Yönetmeliğinin (Değişik ibare:RG-2/12/2010-27773) 48 inci maddesinde yer alan eşyanın ithal edildiği “hal ve durumda” satılması koşulu esnek bir şekilde değerlendirilebilir; “90 gün” koşulu esnek bir şekilde uygulanabilir.
|GK Madde 27/1-b-ii||1. Madde 27/1-b-ii’de belirtilen unsurlardan ithal eşyasına verilecek payın belirlenmesinde, unsurun toplam kıymeti ve bu kıymetten ithal eşyasına pay verilme yöntemi olmak üzere iki faktör söz konusudur. Bu unsurlardan, içinde bulunulan koşullara uygun makul bir şekilde ve genel kabul görmüş muhasebe prensiplerine göre pay verilmesi gerekir.


2. İthalatçı söz konusu unsuru, müstakil bir satıcıdan belli bir bedel karşılığı tedarik etmişse, bu bedel unsurun kıymeti olarak kabul edilir. Unsur, ithalatçı veya ithalatçı ile (Değişik ibare:RG-2/12/2010-27773) ilişkisi bulunan bir kişi tarafından üretilmişse, unsurun üretim maliyeti kıymeti olacaktır. Söz konusu unsur daha önce ithalatçı tarafından kullanılmışsa, ister ithalatçı tarafından tedarik edilmiş; isterse üretilmiş olsun, bu unsurun tedariki veya üretilmesine ilişkin başlangıç maliyetinden daha önceki kullanımına ilişkin yapılacak bir indirimle unsurun cari kıymetine ulaşılır.
3. Unsurun kıymetinin belirlenmesinden sonra, ithal eşyasına bu kıymetten pay verilmesi gerekir. Bu konuda çeşitli olasılıklar bulunmaktadır. Örneğin; ithalatçı tüm kıymet üzerinden vergiyi bir defada ödemek istiyorsa, kıymet tümüyle ilk sevkiyata ilave edilir. Bir başka örnek, ithalatçının kıymetin ilk sevkiyata kadar üretilen birim sayısına göre paylaştırılmasını talep etmesidir. Bir diğer örnek de, üretimle ilgili olarak bir sözleşme veya taahhüdün söz konusu olduğu durumlarda; ithalatçının, kıymetin gerçekleştirilmesi kararlaştırılan toplam üretime paylaştırılmasını talep etmesi durumudur. Kullanılacak pay verme yöntemi, ithalatçının sağladığı belgelere bağlıdır.
4. Yukarıdaki hususlara ilişkin olarak şöyle bir örnek verebiliriz; ithalatçı üreticiye ithal eşyasının üretiminde kullanılmak üzere bir kalıp sağlayarak, 10.000 birim ürün satın almak üzere bir sözleşme yapmıştır. 1.000 birimlik ilk eşya sevkiyatı ulaştığında üretici 4.000 birimlik üretimi tamamlamış durumdadır. Bu durumda ithalatçı, gümrük idaresinden, kalıbın kıymetinin 1.000 birim 4.000 birim veya 10.000 birime paylaştırılmasını talep edebilir.
|GK Madde 27/1-b-iv||1. Madde 27/1-b-iv’de belirtilen unsurlar için yapılacak ilavelerde objektif ve ölçülebilir veriler esas alınır. İlave edilecek kıymetlerin belirlenmesinde, gerek ithalatçı gerekse gümrük idaresi üzerindeki yükü azaltmak amacıyla, mümkün olduğunca alıcının ticari kayıt sisteminde yer alan veriler kullanılmalıdır.


2. Alıcı tarafından satın alma veya finansal kiralama yoluyla sağlanan unsurlarda, ilave konusu olan, satın alma veya finansal kiralama bedelidir. Kamunun kullanımına açık bulunan unsurlarla ilgili olarak, kopyalarını çıkarma giderleri dışında bir ilave yapılmaz.
3. İlave edilecek kıymetin hesabının kolaylık derecesi, söz konusu firmanın muhasebe yöntemleri ile yapısı ve yönetim biçimine bağlıdır.
4. Örneğin, bir kaç ülkeden çeşitli ürünler ithal eden bir firma çizim çalışmalarının yapıldığı dizayn merkezinin kayıtlarını, belli bir ürüne verilebilecek maliyet payını doğru olarak gösterecek şekilde, Türkiye dışında tutuyorsa 27 nci madde hükümlerine göre doğrudan gerekli düzeltme yapılabilir.
5. Bir başka örnek olarak, bir firma Türkiye dışındaki dizayn merkezinin giderlerini belli ürünlere paylaştırmaksızın bir genel gider olarak değerlendirebilir. Böyle bir durumda, ithal eşyası ile ilgili olarak, 27 nci madde hükümlerine göre dizayn merkezinin toplam giderleri, bu merkezden yararlanan toplam ürünlere paylaştırılır ve bulunan miktar ithalata birim esasına göre ilave edilir.
6. Yukarıdaki koşullarda meydana gelen değişiklikler, paylaştırma ile ilgili uygun yöntem belirlenirken, farklı faktörlerin hesaba katılmasını gerektirir.
7. Bir unsurun üretiminde, birden fazla ülke ve belli bir süre söz konusu ise, unsura yalnızca Türkiye dışında yaratılan kıymet ilave edilir.
|GK Madde 27/1-c||Madde 27/1-c’de belirtilen royalti ve lisans ücretleri; patent, ticari marka ve telif hakları için yapılan ödemeleri de kapsar.|
|GK Madde 27/2||Madde 27 hükümlerine göre yapılması gerekli ilavelerle ilgili olarak objektif ve ölçülebilir veriler yoksa, satış bedeli 24 üncü madde hükümlerine göre belirlenemez. Kilogram olarak ithal edilen ve ithalattan sonra bir çözelti haline getirilen bir ürüne ilişkin royalti ödemesinin bu ürünün bir litresinin satış fiyatı esas alınarak belirlenmesi durumu, bu hususa bir örnek oluşturur. Royalti kısmen ithal eşyası kısmen de ithal eşyası ile ilgisi olmayan diğer faktörler esas alınarak belirleniyorsa (örneğin, ithal eşyası yerli ürünlerle eski ayniyetlerini kaybedecek şekilde birleştirilmişse veya royalti, alıcı ve satıcı arasındaki diğer özel finans düzenlemelerinden ayırdedilemiyorsa) royalti için bir ilave yapılması doğru olmaz. Ancak, royalti tutarı yalnızca ithal eşyası esas alınarak belirlenmiş ve ölçülebilir nitelikte ise fiilen ödenen veya ödenecek fiyata ilave yapılabilir.|
|GY Madde 55/e||Bir kişinin bir başka kişiyi yasal veya idari olarak sınırlaması veya yönetmesi, söz konusu kişinin diğerini kontrol ettiği anlamına gelir.|
|GY Madde 46/2


GY Madde 47/2
|“ve/veya“ ifadesi, satışların esnek bir şekilde kullanılması suretiyle madde 25/2-a ve b’ye ilişkin Yorum Notunda belirtilen üç durumdan herhangi birine uygun gerekli düzeltmenin yapılabilmesine olanak verir.|
|GY Madde 48/2-a||1. Burada sözü edilen “kâr ve genel giderler“ in bir bütün olarak ele alınması gerekir. Bu indirim için gerekli rakamlar, Türkiye’de aynı sınıf veya cins ithal eşyasının satışında söz konusu olan rakamlarla uyuştuğu sürece, ithalatçı tarafından veya ithalatçı adına sağlanan bilgiler esas alınarak belirlenmelidir. İthalatçının rakamları bu rakamlarla uyuşmuyorsa, kâr ve genel giderler toplamı için, ithalatçı tarafından veya hesabına sağlanan bilgiler dışındaki uygun bilgiler esas alınabilir.


2. Ödenmesi mutad komisyonlar veya kâr ve genel giderlerin belirlenmesinde, belli bir eşyanın diğerleriyle aynı sınıf veya cins olup olmadığının tespiti için, her somut olayda özel koşullar göz önüne alınır. Hakkında gerekli bilginin sağlanabileceği, kıymeti belirlenecek eşyanın da dahil olduğu, mümkün olduğunca sınırlı sayıdaki ithal eşyasından oluşan aynı sınıf veya cins eşyanın Türkiye’deki satışları incelenmelidir. Bu maddede sözü edilen “aynı sınıf veya cins eşya“; kıymeti belirlenecek eşya ile aynı ülkeden ithal edilmiş eşya yanında diğer ülkelerden ithal edilen eşyayı da kapsar.
|GY Madde 48/4||1. Bu paragraftaki yöntemin uygulanması sırasında, eşyanın işlenmesi veya değişikliğe tabi tutulmasından doğan ilave kıymetin düşülebilmesi için, eşyanın işlenmesi veya değişikliğe tabi tutulması ile ilgili giderlerin objektif ve ölçülebilir verileri esas alması gerekir. Kabul edilmiş sınai formüller, plan, inşaat yöntemleri ve diğer sinai uygulamalar hesaplamaya esas oluşturur.


2. Bu paragraftaki kıymetin belirlenmesine ilişkin yöntem, normal olarak ithal edildikten sonra işlenen veya değişikliğe tabi tutulan eşyanın ayniyetinin değişmesi durumunda kullanılmamalıdır. Bununla birlikte ithal eşyasının ayniyetinin değişmesine rağmen eşyanın işlenmesi veya değişikliğe tabi tutulmasından doğan ilave kıymetin fazla bir güçlük göstermeden belirlenebildiği durumlar söz konusu olabilir. Diğer yandan, ayniyetini koruyan ithal eşyasının, Türkiye’de satılan eşyanın önemsiz bir unsuru olması durumunda, bu kıymet yönteminin kullanılması uygun olmaz. Bütün bu hususlar göz önüne alınarak, her olay kendi koşulları içinde değerlendirilmelidir.
|Madde 48


|1. En büyük miktardaki satışa ait birim fiyat deyimi, satıcıdan müstakil alıcılara ithal edildikten sonraki, ilk ticari düzeyde, farklı fiyatlarda yapılan satışlardan en yüksek sayıda birimin satıldığı fiyat anlamına gelir.


2. Örneğin; eşya daha büyük miktarlarda yapılan satışlar için daha düşük fiyatlar içeren bir fiyat listesine göre satılmıştır.
Satış Birim Satış Her fiyattan
Miktarı Fiyat Sayısı Satılan Toplam Miktar
1-10 birim 100 5 birimlik 10 satış 65
3 birimlik 5 satış
11-25 birim 95 11 birimlik 5 satış 55
25 birimden fazla 90 30 birimlik 1 satış 80
50 birimlik 1 satış
Belli bir fiyattan satılan en yüksek sayıdaki toplam birim 80 ‘dir; bu nedenle en büyük miktardaki satışa ait birim fiyat 90’dır.
3. Diğer bir örnek olarak iki satış bulunduğunu varsayalım. İlk satışta 500 birim, 95 birim fiyattan; ikinci satışta ise 400 birim, 90 birim fiyattan satılmış olsun. Bu örnekte belli fiyattan satılan en yüksek sayıdaki toplam birim 500’ dür, bu nedenle en büyük miktardaki satışa ait birim fiyat 95’dir.
4. Bir üçüncü örnek olarak, değişik fiyatlardan satılmış değişik miktarların söz konusu olduğu aşağıdaki durum verilebilir.
(a) Satışlar
Satılan Miktar Birim Fiyat
40 birim 100
30 birim 90
15 birim 100
50 birim 95
25 birim 105
35 birim 90
5 birim 100
(b) Toplam
Satılan toplam miktar Birim Fiyat
65 90
50 95
60 100
25 105
Bu örnekteki belli bir fiyattan satılan en yüksek sayıdaki toplam birim 65’dir; bu nedenle en büyük miktardaki satışa ait birim fiyat da 90’dır.