Shenzhen ülkenin güney sınırında bulunan küçük ve sessiz bir kasabadan nasıl dünyanın önde gelen kalabalık ve dinamik metropolü haline geldi? Bu yıl Çin'de reform ve dışa açılma politikasının uygulanmasının 40. Yıldönümü kutlanıyor. Bugünlerde Shenzhen'daki Çin'in ilk özel ekonomi bölgesinin kalkınma hikâyesi kulaktan kulağa yayılıyor.
Shenzhen şehrinin bir kenarında bulunan küçük bir balıkçı köyü Hong Kong'a çok yakın bir mesafede bulunuyor. 1930'lu yıllarda, balıkçılar Guangdong eyaletine bağlı Dongguan kentinden Shenzhen nehrine giderek, burada balık avlayarak geçimlerini sağlıyordu. Balıkçı tekneleri hem balıkçının ekmek teknesi, hem de eviydi. 80 yaşında balıkçı Wu Jinqing eski yaşamını hatırladığında şunları söyledi:
“Eskiden genişliği 1 metre, uzunluğu 5 metre olan ufak bir balıkçı teknesine ailemin beş ferdi sığıyordu. Yaşamımız çok zordu. En büyük korkumuz tayfundu. Afet yaklaşırken tekneyi sahile çekmek zorundaydık. Yaşam o kadar zordu ki.”
Geçen 70'li yıllarda Çin Komünist Partisi Guangdong Komitesi Çin'in merkez hükümetine bir rapor sunarak Hong Kong ve Makao'ya yakın olan ve yurtdışındaki çok sayıda Çinli göçmenlerin memleketi olan Guangdong eyaletinde özel bir politika uygulanması önerisinde bulundu. Bu öneride Shenzhen, Zhuhai ve Shantou gibi şehirlerde ihracata yönelik sanayi ve işletmelerin yerlerinin ayrılması teklif edildi. O dönemdeki Çin'in lideri Deng Xiaoping bu teklifi takdirle karşıladı ve destekledi. Ağustos 1980'de Çin Ulusal Halk Meclisi Daimi Komitesi'nde “Guangdong Özel Ekonomi Bölgesi'nin Geçici Yönetmenlikleri” onaylanarak özel ekonomi bölgesi resmen kurulmaya başlandı.
Shenzhen'da uygulanan özel politikalar sayesinde balıkçı köyünde nakliye konvoyu ve filosu kuruldu ve su ürünleri endüstrisinin gelişmesine hız verildi. Aynı zamanda, köyde malzeme işleme fabrikaları da kuruldu. Yufeng Endüstri Anonim Şirketi Genel Müdür Yardımcısı Huang Xingyan, bu konuda şöyle konuştu:
“Çin'de 1978 yılında reform ve dışa açılma politikası uygulandı. 80'li yılların başına kadar, yani birkaç yıl sonra, balıkçı köyünde sermaye birikimi tamamlandı. Bütün yöre sakinleri kendileri için ya modern apartman ya da vila inşa ettirdi. Ülkenin genelinde kişi başına düşen geliri 10 bin yuanı (yaklaşık bin 500 ABD Doları) aşan ilk köy oldu.”
90'lı yılların başında, zenginleşen Shenzhen'de kentleşme projesine başlandı. Bölge balıkçı köyü projesinin pilot bölgelerinden biri olarak belirlendi. Yufeng Endüstri Anonim Şirketi o dönemde köy sakinlerinin sermayesiyle kuruldu. Bugün köyün bütün sakinleri Yufeng Endüstri Anonim Şirketi'nin hissedarları olarak her yıl kâr paylarını alıyor. Köy sakinlerinden Wu Jinqing köy halkının refaha ulaşmasını şu sözlerle tarif etti.
“Bugün aylık ortalama 40 bin yuan (yaklaşık 6 bin ABD Doları) gelirimiz var. Yıllık gelirimiz 400 ile 500 bin yuan (yaklaşık 60 bin ABD Doları). Eskiden bu gelişmeyi hayal bile edemezdik.”