ATATÜRKÜN HAYATI
Mustafa Kemal Atatürk 1881 yılında Selanikte doğdu. Babası Ali Rıza Efendi, annesi Zübeyde Hanımdır. Küçük yaşta babasını kaybetti (1888). Bunun üzerine dayısının yanına gitti.
Önce mahalle mektebinde okuyan Mustafa, daha sonra Şemsi Efendi Mektebinde okumaya başladı. Ardından Selanik Mülkiye Rüştiyesine kaydoldu. 1893te Askeri Rüştiyeye girdi. Burada Matematik öğretmeni Mustafa Bey, Onun adına Kemal adını da ekleyince adı Mustafa Kemal oldu. Sırasıyla Manastır Askeri İdadisini, İstanbulda Harp Okulunu bitirdi. 1902de teğmen olarak mezun oldu. 1905te Harp Akademisinden yüzbaşı rütbesini aldı.
1905-1907 arasında Şamda, 1911 Trablusgarp Savaşı sırasında Derne ve Tobruk cephelerinde, 1912 Balkan Savaşında Gelibolu ve Bolayırda görev aldı. 1913te Sofya Ateşemiliterliğine atandı.
I.Dünya Savaşında Çanakkalede İngiliz ve Fransız donanmasının boğazı geçmesine izin vermedi. Mustafa Kemal komutasındaki 19. Tümen düşmanı Conkbayırında durdurunca, albaylık rütbesi aldı. Çanakkale Savaşı sırasında Anafartalar, Kireçtepe, II. Anafartalar zaferlerini elde etti. Mustafa Kemalin askerlerine Ben size taarruzu emretmiyorum, ölmeyi emrediyorum! sözü Çanakkale Savaşı sırasında tarihe geçti.
1916da tümgeneral oldu. 31 Ekim 1918de Yıldırım Orduları Grubu Komutanı oldu. Mondros Mütarekesinden sonra, 9. Ordu Müfettişi olarak 19 Mayıs 1919da Samsuna çıktı. İtilaf Devletlerine karşı başlattığı Kurtuluş Savaşının ilk adımı topladığı kongre ve yayınladığı genelgeler oldu. Sırasıyla Amasya Genelgesi, Erzurum Kongresi, Sivas Kongresi yapıldı. 27 Aralık 1919da Ankaraya geldi. 23 Nisan 1920de Türkiye Büyük Millet Meclisi açıldı.
Kurtuluş Savaşı süresince, Gaziantep, Şanlıurfa ve Kahramanmaraş direnişi, I. İnönü Savaşı, II. İnönü Savaşı, Sakarya Savaşı, Büyük Taarruz ve Başkomutan Meydan Muharebesi yaşanmıştır. Sakarya Savaşından sonra Mustafa Kemal mareşal ve gazi ünvanı almıştır. Kurtuluş Savaşında Türk Ordusu ve halkıyla düşmana karşı kazandığı zafer, 24 Temmuz 1923 Lozan Anlaşması ile sona ermiştir.
29 Ekim 1923te Cumhuriyet ilan edildi. Mustafa Kemal de oybirliğiyle Cumhurbaşkanı seçildi. 1927, 1931 ve 1935 yıllarında TBMM, Mustafa Kemali yeniden cumhurbaşkanlığına seçti. Kurtuluş Savaşını kazanan ve cumhuriyeti ilan eden Mustafa Kemal, Türkiyenin çağdaş uygarlık düzeyine çıkması için devrimler yaptı. Siyasal, toplumsal, ekonomi, eğitim ve kültür, hukuk alanlarında geniş bir yelpazede yapılan devrimler Mustafa Kemal tarafından yurdun her yerinde bizzat denetlendi.
29 Ekim 1933te 10. Yıl Nutkunu okudu. 24 Kasım 1934te TBMM, Mustafa Kemale Atatürk soyadını verdi.
29 Ocak 1923te Latife Hanımla evlendi. Afet (İnan), Sabiha (Gökçen), Fikriye, Ülkü, Nebile, Rukiye, Zehra ve Mustafa manevi evlatlarıdır.
Çiftliklerini hazineye, mirasının bir kısmını kız kardeşine, manevi evlatlarına bıraktı. Servetinin büyük kısmını Türk Dil Kurumu ve Türk Tarih Kurumlarına bağışladı. Fransızca ve Almanca biliyordu.
1937de hastalık belirtisi ortaya çıktı. Siroz hastalığı teşhisi kondu. Bir süre Savarona Yatında dinlendi. Hastalığı daha kötüye gidince Dolmabahçe Sarayına götürüldü. 10 Kasım 1938 sabahı saat dokuzu beş geçe hayata gözlerini yumdu. Cenazesi Ankaraya getirilerek Etnografya Müzesinde hazırlanan geçici kalbe kondu. 10 Kasım 1953te Atatürkün naaşı Anıtkabire getirildi.
Daha fazla bilgi için