Bilim ve Gelecek Dergisi’nin 76. sayısı çıktı!
“Avrupa Uygarlık ile Nasıl Tanıştı? ENDÜLÜS” kapağıyla çıkan derginin 2010 Haziran sayısında yeralan tanıtım yazılarını aşağıda sunuyoruz.
Avrupa?nın batısındaki Doğu Endülüs – Alp Hamuroğlu
Fethedildiği dönemde İspanya düzensiz ve istikrarsız, kitleler ise yoksul ve çaresizdi. Bu manzara İslam devletiyle birlikte tamamen değişti. Üretim ve güven ortamı doğdu. Endülüs devletiyle birlikte Avrupa birçok ?ilk? ile tanıştı. İslamiyet?in kuruluşunda eğitime verilen önem, Endülüs?e tam olarak yansımıştı. Avrupa?da etkileri yüzyıllar boyu sürecek olan ?Avicenna, Averroes, Maimonides üçlüsü? felsefeye ve bilime büyük katkılarda bulundu. Avrupalılar kadın sesinin müzikteki kullanımını ilk defa Endülüslü kadınlardan öğrendiler. İslam?ın Endülüs?teki 800 yıllık siyasal hakimiyeti, Hıristiyan hakim sınıfının büyük bir soykırım ve katliamıyla sona erdi. Ama yine de izleri günümüze kadar geldi. İspanyollar bilmeyebilirler, ?ole? diye bağırdıklarında aslında ?Allah? demektedirler; telaffuzları ve genellikle Avrupalılarda olmayan gırtlak sesleri Araplardan ve Arapçadan gelmektedir….
Eşeyli üreme (seks), evrimi nasıl yönlendiriyor? – Jerry A. Coyne
Aşırı süslü özellikler ve sadece bir cinsiyette görülen ilginç davranışlar evrim kuramına aykırı mı? Mücadeleyi kazanan veya en güzel görünüşü sergileyen erkeklerin daha fazla eşi olacağı doğru mu? Erkekler arası rekabet ve dişilerin eş tercihi nasıl evrimleşti? Eşeyli üreme de nereden çıktı? Erkek ve dişinin farklı çiftleşme stratejileri. Neden hep dişi seçiyor? Dişi aslında neyi seçiyor ve nasıl seçiyor? Ne olacak bu erkeğin hali?!…..
Neandertal genomunun dizilenmesi başarıldı – Derleyen: Deniz Şahin
Uluslararası araştırma gruplarının beraber yürüttükleri çalışmanın 7 Mayıs tarihli Science dergisinde yayımlanan kısmında verilen kanıtlar, ilk modern insanların Afrika?yı terk etmelerinden kısa bir süre sonra Neandertaller ile çiftleştiklerini ve bu sayede Neandertal DNA parçalarının Afrikalı olmayan modern insan genomunda yer yer bulunduğunu gösteriyor…..
?Kültürdönüşümü? ve değişik sonuçları – Afşar Timuçin
Kültürdönüşümü bir toplumun bir toplumdan aldığı ya da bir topluma verdiği duygu ve düşünce özelliklerinden kaynaklanan bakış, duyuş, seziş yenilikleridir. Bu yenilikler bize bir yükselişi de bir düşüşü de duyurabilir. Günümüz insanı dünyanın pekçok yerinde yazık ki kültürdönüşümlerinin en olumsuz örneklerini yaşamaktadır. Öze inmeyen felsefe, tekniğe indirgenmiş bilim ve insandan kopmuş sanat öyle görünüyor ki daha uzun bir süre insanlığın gelişim tasarımlarının önünde güçlü bir engel oluşturacak.
Anadolu kültüründe ardıç ağacı – Hasan Torlak
Ardıç, binlerce yıldan beri Anadolu?da tanrıların, imparatorların ve kahramanların sembolü olmuş. Hititlerden bu yana Anadolu insanı ardıç ağacından hastalıklarına halk ilacı üretir. Adi ardıç veya cüce ardıç olarak bilinen ve yaprakları hoş kokulu olan ağacın kozalakları yemeklerde baharat, ayrıca ardıç rakısına güzel koku kazandırmakta kullanılır. Akşamcılarımızdan, ardıç rakısı tutkunlarına bir sorumuz var, kaçıncı kadehten sonra kendinizi Neolitik Çağ Tanrısı, Hitit İmparatoru veya Ege?nin Efesi gibi görmeye başlıyorsunuz?
Evrim ve bilgisayarlar – Murat Yıldırımoğlu
Basit canlılardan karmaşık canlıların ortaya çıkabilecek olması laboratuvar ortamında kolay kolay gösterilemez. Ama temel fikir, yani bugün gördüğümüz karmaşık yapıların daha basit yapılardan evrilerek gelmesi, başka ortamlarda örneklere ve kanıtlara sahiptir. Bu ortamların birisi bilgisayardır. İşlemciler ve işletim sistemleri çok basit yapılar şeklinde başlamış ve günümüzde kullandığımız son derece karmaşık işlemciler ve işletim sistemleri ortaya çıkmıştır.
Bir ?Harikalar Diyarı? çözümlemesi / Alice cebir dünyasında! – Melanie Bayley
Alice Harikalar Diyarında?yı asıl üne kavuşturan, yazarı Lewis Caroll namlı Charles Dodgson?un eserin orijinal haline sonradan eklediği bölümlerdir. Bir Tırtıl?dan Tavsiye, Domuz ve Karabiber (Cheshire Kedisi ve Düşes?in Bebeği) ve Çılgın Şapkacı?nın Çay Partisi başlıklı bu bölümlerde, matematikçi Dodgson, kendi döneminde matematikte yeni yeni gelişmekte olan sanal sayılar kavramı ve sembolik cebirle alay eder, Öklid geometrisini savunur.
Tersine Dünya / Bolivarcı devrimin başkentinde -2- Demircan Pusat
Venezuela, bağrında birçok çelişmeyi barındıran bir ülke. On bir yıldır görevde bulunan Bolivarcı hükümet de uygulamalarıyla bu çelişmelerin daha keskinleşmesine olanak tanımış. Sosyalizmin radikal örnekleriyle bireyciliğin ve kapitalizmin yozlaşmış yansımalarını bir arada görmek mümkün. Karşıtların bu derece iç içe geçtiği bir toplumun tam olarak hangi yönde ilerlediğini kestirmek de zor.
1960-70?li yıllarda Türkiye?de sosyalist soldan Kürt (Doğu) sorununa bakışlar – Serpil Güvenç
1960-70?li yıllarda, sosyalist partiler ve hatta bir ölçüde YÖN gibi sosyalizan hareketler, Kürt (Doğu) sorununu, sınıfsal bir bakışla değerlendirme yolunu seçmişlerdir. Böyle bir bakış, sorunun, Kürt ve Türk emekçilerinin kardeşliği açısından ele alınması, bölgenin sosyo ekonomik koşullarının değerlendirilmesi, bunların yanı sıra etnik/kültürel üst yapının da ele alınarak irdelenmesi ve emekçi sınıflar ve dünya devrimi açısından uygun olan çözümün getirilmesini içermektedir.
Ders Arası / Mersin Üniversitesi Arkeoloji Topluluğu (MART) – Özlem Özdemir
Mersin Üniversitesi Arkeoloji Topluluğu 2000 yılında Arkeoloji Bölümü öğretim üyelerinden Yrd. Doç. Dr. Ümit Aydınoğlu danışmanlığında kurulmuş. Topluluk, bölüm öğrencilerinin derste öğrendikleri teorik bilgileri pratik faaliyetlerle pekiştirmeleri ve bölüm öğrencilerinin arkeoloji alanında kendilerini en iyi şekilde yetiştirmeleri amacını taşıyor. Farklı alanlardaki arkeolojiye meraklı ya da arkeoloji hakkında bilgi sahibi olmak isteyen insanlar için de birçok etkinlik gerçekleştiriyorlar. www.mart.mersin.edu.tr adresinden topluluğun yaptığı çalışmalar takip edilebilir. Topluluk başkanı Didem Sönmez ile görüştük?
Topluluk çalışmalarını kısaca anlatabilir misin?
Biz bölüm olarak arkeoloji eğitimine çok elverişli bir coğrafyada yaşıyoruz. Antik dönemin Kilikia coğrafyasında yer alan bir arkeoloji bölümüyüz. Etrafımızda o kadar çok ayakta kalmış tarihi eser var ki sanki bir açık hava müzesi. Topluluğumuz her dönem düzenli bir şekilde, esas olarak Mersin ve çevresindeki antik kentlere ve müzelere geziler düzenliyor. Bir yandan kentler gezilirken bir yandan ilgili hocalar bilgi veriyorlar. Aynı zamanda bölgemizdeki müzelerde yer alan eserleri de tanıma şansına sahip oluyoruz. Bu sayede derslere farklı bir boyut katmış oluyoruz. Ayrıca topluluğumuz yine her yıl gerek kendi üniversitemizden gerekse diğer üniversitelerden arkeolojiyle bağlantılı konular hakkında konferans vermek amacıyla kendi alanında uzman birçok bilim insanını ağırlıyor.
MART?ın en önemli çalışması ?Arkeolojik Yok Oluş Projesi?nden söz edelim istersen?
MART olarak bölgedeki arkeolojik tahribata karşı bilinçlendirme kampanyası başlattık. Bu amaçla bölgeye yönelik geniş çaplı bir ?Arkeolojik Yok Oluş Projesi? oluşturduk. Çünkü Mersin?in Erdemli ve Silifke ilçelerine bağlı köylerde son yıllarda tarla açmak ve arazi elde etmek için arkeolojik alanlar tahrip ediliyor. Buralardaki arkeolojik eserlerin kaldırıldığı, Kültür ve Turizm Bakanlığı Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü?nün izni ve aynı kurumdan bir temsilcinin katılımı ile üniversitemiz Arkeoloji Bölümü öğretim üyelerinden Yrd. Doç. Dr. Ümit Aydınoğlu tarafından bölgede sürdürülen arkeolojik yüzey araştırmaları sırasında gözlemlendi. Proje kapsamında öncelikle durum tespiti yapıldı, bunun devamında ayrıntılı bir rapor hazırlanarak resmi kurumların ve basının dikkatine sunuldu. Bu raporda yer alan çözüm önerileri arasında mevcut bölgedeki köy ve kasaba yerleşimlerinde toplantılar düzenlenerek yöre halkına bilgi verilmesi çalışmaları da yer alıyor. Bölgedeki arkeolojik değerlerin korunması ve tanıtımının, insanların bu eserler hakkında bilinçlendirilmesiyle bağlantılı olduğunu düşünüyoruz. Bu nedenle topluluğumuz, çalışmalarını, İl Milli Eğitim Müdürlüğü ve Mersin Müzesi Müdürlüğü işbirliği ile yaparak ve birçok okulda ?Arkeoloji Tanıtım Seminerleri? düzenleyerek gerçekleştiriyor. Özellikle Mersin ve çevresindeki köy okullarını tercih ediyoruz. Hedef kitlemiz ilköğretim öğrencileri. Okullarda gerçekleştirdiğimiz bu toplantılarda, çocuklara çevrelerinde var olan tarihi eserlerin ne anlama geldiğini anlatıyoruz. Bu toplantılar kapsamında, Arkeoloji Bölümü Öğretim Üyesi Yrd. Doç. Dr. Ümit Aydınoğlu tarafından ilköğretim okulu öğrencilerine ?Mersin ve Çevresinde Bulunan Tarihi Eserler ve Bunların Korunması? başlıklı, bölgenin tarihsel ve kültürel zenginliklerini içeren bir datavizyon sunumu yapılıyor. MART üyesi öğrenciler tarafından da bölgenin tarihsel ve kültürel değerlerini anlatan bir afiş sergisi ile öğrencilere arkeoloji hakkında bilgiler verilerek tarihi eserleri koruma bilinci kazandırmaya çalışıyoruz. Ayrıca gittiğimiz tüm okullarda kendi imkanlarımızla topladığımız kırtasiye malzemelerini dağıtıyoruz.
Önümüzdeki dönemde planladığınız çalışmalar nelerdir?
Gelecek dönemde de ?Arkeolojik Yok Oluş? projesi kapsamında köy okullarındaki bilinçlendirme toplantılarına devam edeceğiz. Ayrıca yine tarihi eserleri -bu kez insan faktöründen değil doğal etkenlerden- korumak amacıyla geçen yıllarda yaptığımız gibi antik kent temizlikleri gerçekleştireceğiz. Bu çalışmadan da kısaca söz edeyim: Bölge müzeleri, bölgedeki yüzey araştırması ekipleri (…)
Bilim ve Gelecek Dergisi İletişim Bilgileri
E-posta: firstname.lastname@example.org
Sabit Telefon: 02163497172
Adres: Moda Cad. Zuhal Sk, Gül Apt. no:9/1
Kadıköy, Istanbul, Turkey
İnternet Sitesi: http://www.bilimvegelecek.com.tr