11 Mart 2011 tarihinde Japonya'daki deprem ve takip eden tsunami sonrası Fukushima Daiçi Nükleer Santrali'nde yaşanan radyasyon sızıntısı Dünya'da şok etkisi yarattı, zira Japonya yeni nesil ve en güvenli nükleer santrallerini kullanıyordu, buna rağmen yaşananlar bütün Dünya'da nükleer santrallerin güvenliğinin sorgulanmasını başlattı.
Almanya
Aslında Almanya'da 1989 yılından bu yana yeni bir santral kurma çalışması dahi bulunmuyor, hatta 2002 yılında SPD-Yeşiller koalisyon hükümeti nükleer santrallerin kapatılmasına karar vermiş ancak bu karar uygulanamadan 2010 yılında Angela Merkel tarafından iptal edilmiş ve santrallerin faaliyet süreleri uzatılmıştı. Bu karardan daha 1 yıl geçmeden yaşanan Fukushima faciası Almanya'da nükleer santraller ile ilgili tartışmaları yeniden başlatmış ve hükümet nükleer santrallerin tamamının 2022 yılına dek kapatılmasına karar vermiş hemen ardından komşusu Fransa da yeni nesil (4. nesil) nükleer reaktör inşaatlarını ertelemişti.
Almanya, Fukushima kazasının olduğu 2011 yılında 17 aktif nükleer santral bulunuyorken aradan geçen 7 yılda 10 santral kapatarak bu sayıyı 7'ye düşürmüş durumda. Almanya'nın 3 yıl içerisinde kalan bu son santralleri de kapatarak, nükleer enerjiden tamamen arınması, bu çapta enerjiye ihtiyaç duyan ülkeler için bir ilk olacak.
Fransa
Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron da ülkesinin 2035 yılına kadar 14 nükleer reaktörü kapatacağını söyledi.
Fransa'nın bu kararı alması Almanya'dan daha önemli zira, Almanya nükleer enerjiye 28 yıldır yatırım yapmıyor, Fransa ise 58 nükleer reaktöre sahip ve kullandığı enerjinin %70'ini nükleer enerjiden elde ederek Dünya'da enerjisini nükleer enerjiye en çok dayandıran ülke konumunda ve bu konudaki yatırımlarına yakın zamana kadar devam ediyordu. Üstelik Fransa'da yapılan anketlerde halkın yaklaşık yarısının nükleer enerjiye karşı olmadığı da biliniyordu.
Fransa 2019 yılının başında Almanya- İsviçre sınırına yakın noktadaki santralini kapatarak nükleer enerjiden uzaklaşmaya başlayacak, aslında kapatılacak Fessenheim Santrali 41 yaşını doldurmuş durumda, bu açıdan bakıldığında ömrünü de tamamlamak üzere, yine de çok önemli bir başlangıç.
İsviçre ve Belçika
İsviçre'de de dört nükleer santralde beş aktif reaktör var ve ülkenin elektrik enerjisi ihtiyacının yüzde 40'ını bu santraller karşılıyor. 2017 yılında alınan kararla üç yeni santral kararı askıya alınırken, mevcut olan santrallerin de aşamalı olarak 2034 yılına kadar kapatılmasına karar verildi ve ilk santral 2019 yılında kapatılacak.
Belçika ve Brüksel adeta nükleer enerjinin de başkenti, hatta uranyum atom modeli de Brüksel'in simgesi. Bu birliktelik de yakın zamanda sona erecek zira Belçika da 2025 yılına kadar mevcut 7 santralini kapatma kararı aldı...
Avrupa nükleer enerjiden uzaklaşıp temiz ve yenilenebilir enerjiye yaklaşırken, gelişmekte olan ülkelerde ise hala nükleer enerji santrali planlamaları ve inşaatları devam ediyor. Örneğin Çin 2000'li yılların başından bu yana nükleer enerji alanında yatırım yapıyor ve bugüne kadar reaktör sayısı 36'ya ulaşmış durumda. 18 yeni reaktörün planlama ve yapım aşamasında olduğu da biliniyor. Dünyanın en büyük enerji üreticisi olan Çin'de elektrik üretiminin bu kadar reaktöre rağmen sadece yüzde 3 kadarı nükleer güçten karşılanıyor.
Yine Rusya'da da şu anda 36 reaktör var ve ülkenin enerjisinin 5'te biri bu reaktörlerden sağlanıyor ancak Rusya'nın hedefi önümüzdeki 30 yılda nükleer enerji üretimini 3 katına çıkarmak.
Hindistan'da da durum farklı değil, 22 nükleer santrale ek olarak 6 santralin inşaatı devam ediyor, ancak Hindistan da buna rağmen toplam ihtiyacının ancak %3'ünü nükleer santrallerden karşılıyor.
Türkiye
Türkiye ise üç nükleer santral kurmak için çalışmalarını devam ettiriyor, Planlanan iki santralde toplam 8 nükleer rekatör bulunacak. Mersin Akkuyu ve Sinop'ta kurulacak nükleer santraller toplam elektrik ihtiyacının % 5-10 arasında bir kısmını karşılaması bekleniyor. Üçüncü santralin ise nereye yapılacağı kesinlik kazanmadı ancak bir doğa harikası olan İğneada'nın adı sıkça geçiyor.
Mersin'deki projenin temelleri 2010 yılında atılmıştı, 2016 yılında Mersin Büyükşehir Belediyesi tarafından plan onaylandı, Rus şirketi Rosatom tarafından bir yıl içinde inşaatına başlanması ve santralin 2023 yılında tamamlanması bekleniyor. Sinop'taki projenin temeli ise 2013 yılına dayanıyor, Fransız ve Japon ortaklığı tarafından yapılması planlanan Sinop Nükleer Santrali henüz hazırlık aşamasında bulunuluyor.
Ülkemizde şu anda elektrik ihtiyacının % 38'i doğalgaz, % 27'si kömür santrallerinden ve % 18'i hidroelektrik santrallerden % 6 yenilenebilir enerji kaynaklarından karşılanıyor...
Temiz ve Yenilenebilir Enerji
Bu aslında apayrı bir araştırma konusu ancak kısaca da olsa burada değinmekte fayda var. Dünyada artan enerji ihtiyacını bugüne kadar fosil- yakıt rezervi karşılıyor ancak fosil yakıtlar çevre, hava ve su kirliliğine yol açarak, dünyadaki ortalama sıcaklığın hızla artmasına neden olmuş durumda, bu enerji kaynağı temiz olmamasının yanısıra yenilenebilir de değil. Yenilenemez enerji kaynaklarının sınırlı olduğu da düşünüldüğünde Dünya'nın yenilenebilir/sürdürülebilir ve temiz enerjiye ihtiyacının her geçen gün daha arttığını söylemek mümkün.
Yenilenebilen enerji, enerji üretimi için doğal süreçlerden yararlanılan, kullanılan kaynakların tükenme hızından çok daha hızlı bir sürede kendini yenileyebilen enerjidir, yenilenebilir enerji kaynakları kısaca şunlardır;
Güneş enerjisi,
Rüzgar enerjisi,
Hidrolik (hidroelektrik) enerji,
Jeotermal enerji,
Biyokütle enerjisi (biyoyakıt enerjisi de dahil),
Hidrojen enerjisi,
Dalga enerjisi,
Gelgit enerjisi.
Türkiye yenilebilir enerji kaynakları değerlendirildiğinde yani temiz enerjiler arasında dünyadaki en zengin ülkeler arasında yer almaktadır.Güncelleme Tarihi: 19 Aralık 2018, 11:49