İnsanlar Endonezya adasına en az 18.000 yıl önce geldiler ve 10.000 yıl boyunca orada başarılı bir şekilde hayatlarını sürdürmeyi başardılar.
Endonezya’nın uzak adalarından birindeki mağaralarda bulanan tarih öncesi baltalar ve bazı boncuk parçaları burasının son buzul çağı sona erdiği dönemde denizciler için önemli bir geçiş noktası olduğu tezini güçlendiriyor.
PLOS ONE’da yayımlanan araştırma sonuçları, insanların tropik Obi Adası’na en az 18.000 yıl önce geldiklerini ve 10.000 yıl boyunca burada başarılı bir şekilde yaşadıklarını gösteriyor. Ayrıca bu keşif ile birlikte binlerce yıl önce adalardan geçen bir göç olduğu yönündeki tezleri destekleyecek ilk ve doğrudan arkeolojik kanıt niteliğinde.
2019 Nisan ayının başlarında bölgede çalışmaya başlayan arkeologlar, Endonezya’daki Maluku Utara’nın Obi adasını araştıran ilk arkeologlar oldu.
Araştırmacılar burada, muhtemelen ormanda kullanmak ve kano yapmak gibi işlerde kullanmak için yapılmış baltalar buldu. Bu baltalar Endonezya’daki en eski örneklerdi ve kum taşı gibi pürüzlü bir malzemeye sürtülerek yapılmışlardı.
Keşifler, Obi’de bölgesinde yaşayan bu tarih öncesi insanların hayatlarını devam ettirebilmek için hem denizde hem de karada ustalaştıklarını gösteriyor. Bulgular ışığında yağmur ormanlarında ve deniz kenarında yiyecek topladıklarını, avlandıklarını ve kanolar ile adalar arasında dolaştıklarını gösteriyor.
Araştırma, tarih öncesi insanların Avusturalya ve Yeni Gine gibi yerlere Endonezya adalarını kullanarak nasıl ulaştıklarını göstermek için yapılan bir çalışmanın parçasıdır.
Bölgede Bulunan Alet ve Eserler
Obi’nin kuzeyindeki Kelo kasabasının iç bölgelerinde kazı için uygun iki alan tespit edildi. Bölge halından alınan izin ve destek ile her iki alanda küçük ölçekli bir test kazısı yapıldı.
Araştırmacılar tarafından bazıları 14.000 yıl öncesine tarihlenen balta parçaları ve çok sayıda eser buldu. Kelo da yapılmış baltalar istiridye kabuklarındandı. Bu baltalar bölgenin yakınlarında bulunan Gebe adası gibi bir çok yerde de bulunuyordu. Bu aletlerin geleneksel olarak kano yapımında kullanıldığı bilinmektedir. Bu yüzden Obi halkının da kano yapımında kullanmış olma ihtimali yüksektir.
Deniz kabukları ve taş yongaların bulunduğu Kelo 6 bölgesindeki erken tabaka 18.000 yıl önce insanlar tarafından kullanıldığını gösteriyor. Geçmişte Obi adası yakınlarındaki birçok adayı da kapsayacak kadar büyük bir adaydı. Uzmanlar şu anki iklim koşullarına rağmen geçmişte bölgenin daha nemli ve daha sık yağmur ormanlarına sahip olduğunu düşünüyor.
Yaklaşık olarak 11.500 yıl önce son buzul çağı sona ererken, iklim büyük ölçüde daha sık ve daha nemli bir hale gelmişti. Bu yukarda bahsedildiği üzere Obi’nin ormanlarının daha gür olmasını sağlamıştı. Araştırmacıların bulduğu taştan yapılmış baltaların, kabuk baltalarının yerine kullanılmaya başlaması zamanlama bakımından tesadüf olmadığının göstergesidir. Baltalardaki değişim gür ormanların temizlenmesinin zorluğuna karşı artan emek için çözüm olmuştu. Çünkü taştan keskin kenarlar yapmak deniz kabuğuna göre zor olsa da kullanım bakımından daha verimli ve daha uzun süre dayanıklılığı sahipti.
Kelo mağarasında bulunan kemik parçalarından burada yaşayan insanların diyetlerinde günümüzde Obi’de yaşayan Opossum benzeri bir hayvan olduğu anlaşılıyor. Orman alanları genişledikçe insanlar orman alanlarını temizlemek ve hayvanların avlanması gibi nedenlerle bu baltaları kullandılar.
Sonuç olarak bu bölgede bulunan ve aynı zamanda Yeni Gine gibi bölgelerde de kullanıldığı bilinen volkanik taşlardan yapılma baltaların, iklim değişikliği döneminde ortaya çıkmış olması tesadüfi değildir.
Ayrıca obsidyen Obi adasında bulunan bir hammadde olmadığı için başka adalardan getirilmiş olması gerekmektedir. Yine burada bulunan boncuklarda bunu desteklemektedir. Bu durum da bize burada yaşayan insanların adalar arasında rutin seyahatler yaptığını gösteriyor.
10.000 Yıl sonra ne oldu?
Kazılardan elde edilen bilgiler insanların Kelo mağaralarında 10.000 yıl kadar bir problem olmadan yaşadıklarını gösteriyor. Fakat sonraki dönemlerde yani yaklaşık olarak 8.000 yıl önce bu iki mağaranın da terk edilmiş olduğu anlaşıldı.
Obi’nin neden terk edildiği konusunda farklı teoriler bulunmaktadır. Teoriler, başka yere taşınmış olabilecekleri, baltaların artık onların faaliyetleri için yeterli olmaması, belki de balıkçılık faaliyetleri için kıyıya yerleşmiş olmaları gibi konular üzerinde yoğunlaşıyor.
Sebebi tam olarak bilemesek de, Kelo mağaralarının çanak, çömeler ve metal yapımını öğrenen insanlar tarafından kullanılmaya başladığı 1000 yıl öncesine kadar kullanılmadığı kesindir.
Araştırmacılar CVD-19 elverdiği ölçüde başka mağaralar ve sığınakları kazmak için Obi’de devam edecek, uzmanlar bu kazılar sonucunda bazı yanıtların cevaplarının bulunacağına inanıyor.