Hepatit B, Hepatit B Virüsü (HBV) ile meydana gelen, hafif bir hastalıktan, ömür boyu süren siroz ve karaciğer kanserine giden farklı sonuçlara yol açabilen bir karaciğer hastalığıdır. Kişi HBV ile enfekte olduktan sonra akut hepatit-b meydana gelir. Akut hepatit-b belirtisiz seyredebilir. Çocuklarda belirtisiz olma ihtimali fazladır. Erişkinlerde yüzde 70 belirtili seyreder. En sık görülen belirtiler ateş, halsizlik, iştahsızlık, bulantı, kusma, karın ağrısı, idrar renginde koyulaşma, sarılık (Göz akı ve cildin sararması), eklem ağrısıdır.
Ortalama olarak, belirtiler bulaşmadan 90 gün sonra ortaya çıkar, fakat bu süre 6 hafta ile 6 ay arasında değişebilir. Belirtiler genellikle bir kaç hafta sürer, ancak bu süre 6 aya kadar uzayabilir. Hepatit-b virüsü vücut tarafından yenilemez ve enfeksiyon altı aydan daha uzun sürerse kronikleşmiş olur. Kronik enfeksiyon genellikle ömür boyu devam eder.
Akut hepatit-b enfeksiyonun kronikleşme oranı enfeksiyonun meydana geldiği yaşla ilgilidir. Kronikleşme oranı yaş ilerledikçe azalır. Bebeklerde kronikleşme oranı yaklaşık yüzde 90 iken erişkinlerde yaklaşık yüzde 5 dolayındadır.
HBV Nasıl Bulaşır?
HBV enfekte kişinin kan, semen, vajina sıvısı veya diğer vücut sıvılarının bir kişinin vücuduna girmesi ile bulaşır.
Hepatit-b virüsünün en sık bulaşma yolları:
*Enfekte partner ile seks (Kondomsuz seks, semen veya vajinal salgılar yoluyla )
*Doğum (Doğum sırasında hepatit-b taşıyan anneden bebeğine)
*Enfekte partner ile sex (Condomsuz sex, semen veya vajinal salgılar yoluyla )
*Uyuşturucu enjeksiyonunda kullanılan enjektör vb. materyallerin ortak kullanımı
*Jilet, diş fırçası vb. malzemelerin ortak kullanımı
*Enfekte kişinin kanı veya açık bir yarası ile direkt temas
*Enjektör veya diğer kesici alet yaralanmaları aracılığıyla kan ile temas
*Manikür /pedikürde steril olmayan aletlerin kullanılması
HBV Hangi Yollar İle Bulaşmaz?
HBV aynı kaptan yemek yemekle, ortak gıda veya su tüketilmesi, emzirme ile, sarılmak, öpüşmek, tokalaşmak, öksürmek, aksırmak, aynı tuvaleti kullanmak, havuza girmek, oyuncak ile oynamak, aynı araçta seyahat etmek vb. yollar ile bulaşmaz.
Hepatit B den korunmak için bulaşma yolları konusunda bilgili olup gereken tedbirleri almalı ve aşılanmalıyız.
Hepatit B aşısı güvenli ve etkilidir
Yüzde 90 üzerinde koruyuculuk sağlar. Ülkemizde 1998’den beri doğan her bebeğe hepatit-b aşısı yapılmaktadır. Aşı şeması olarak genellikle 6 ay içinde 3 defa uygulanır. Peki 1998 den önce doğduysak? Hepatit-b herhangi bir belirti vermeden geçirilebilen bir hastalık olduğu için önce basit bir kan testi ile daha önce hepatit-b ile enfekte olup olmadığımızı öğrenebiliriz. Eğer hepatit-b ile enfekte olmuş ve virüsü yenememişsek taşıyıcı olmuşuzdur. Bu durumda artık aşının anlamı kalmamıştır, taşıyıcılık açısından bir dahiliye hekimi tarafından takip edilmemiz gerekir. Maalesef taşıdığımız bu enfeksiyonu başkasına bulaştırma ihtimalimiz vardır. Eğer hepatit-b ile enfekte olmuş ve virüsü yenmeyi başarmış isek koruyucu antikorlar oluşturduk, dolayısıyla aşılı gibiyiz, aşıya ihtiyacımız yok demektir.
Biz cinsel yaşama başlamadan bu testlerin yapılmasını ve ihtiyacı olanların aşısını yaptırmasını öneriyoruz. Cinsel yaşam başlamadan yapılmamış ise ilk fırsatta özellikle gebelik öncesi aşı olmayı ihmal etmemeliyiz. Anne adayı Hepatit B virüsü taşıyorsa doğum sırasında bebeğe geçebilir. Ancak annede Hepatit B virüs yükü çok yüksek ise gebeliğin son döneminde bebeğe geçme olasılığı vardır. Annede Hepatit B varlığı durumunda bebeğe doğumdan sonra en kısa sürede (12 saat içinde) aşı ve HBIG serumu yapılır.
Keşke tüm hastalıklardan aşıyla korunabilmek mümkün olsa!
Aşılanalım, sağlıklı kalalım.
Dr.Kevser Ceylan
Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı