Elektroliz, elektrik akımının bir elektrolit üzerinde etkileşimini kullanarak bileşenlerini ayırdığı bir kimya işlemidir. Humphry Davy, elektrokimya alanında öncü olarak birçok elementi doğal bileşiklerden izole etmek için elektroliz yöntemini kullanmıştır.
Davy, hidroklorik asidin ayrıştırılması sonucunda hidrojen ve klor bileşenlerinin ortaya çıkmasını keşfederek, oksijenin tüm asitlerin temel bileşeni olduğu fikrini çürütmüştür. Ayrıca, elektroliz yöntemiyle sodyum, potasyum ve toprak alkali metalleri izole etme başarısı da göstermiştir.
Humphry Davy, 1778’de İngiltere’nin Penzance şehrinde doğdu. Dilbilgisi okuluna gitti ve babasının ölümünden sonra tıp alanında kariyer yapmak yerine kimyaya ilgi duymaya başladı. Doğa tutkunu olan Davy, edebiyat arkadaşlarıyla şiir yazdı ve bilim alanında çalışmalar yaptı.
Bristol Pnömatik Enstitüsü’nde kimya şefi olarak atanmasıyla, arkadaşlarını nitröz oksidin etkilerini test etmeye ve raporlamaya ikna etti. Davy, elektrokimya alanında sodyum, potasyum gibi metalleri izole etti ve hidroklorik asitin hidrojen ve klordan oluştuğunu keşfetti.
Davy, gazlar üzerine yaptığı çalışmalardan elde ettiği sonuçları 1800 yılında yayınladı. “Researches, Chemical and Philosophical” adlı çalışması, çok iyi karşılandı ve Kraliyet Enstitüsünde öğretim görevlisi olarak görev yapması için teklif aldı. Pozisyonu kabul etti ve Londra’ya taşındı.
Davy’nin araştırması için mükemmel bir laboratuvarın yanı sıra Henry Cavendish ve diğer önemli bilim adamlarının fon sağlaması, ona çalışmalarında büyük bir kolaylık sağladı. 1813’te, Davy’nin araştırması yaklaşık 2.000 çift plakadan oluşan ve yaklaşık 900 kare alanı kaplayan büyük bir pil kullanmayı gerektirdi. Düzenleme oldukça pahalıydı, ancak Davy o zamana kadar bir bilim adamı olarak büyük saygınlık kazanmıştı.
Davy, sadece yetenekli bir araştırmacı değil aynı zamanda geniş kitleleri kendine çeken bir öğretim görevlisiydi. 1802 yılında Kraliyet Enstitüsü’nde profesör unvanı aldı ve bir sonraki yıl hem Londra Kraliyet Cemiyeti hem de Dublin Cemiyeti’nin üyeliğine seçildi.
Davy’nin ilk çalışmaları voltaik hücreler ve mineral analizi ile ilgiliydi ve bu çalışmaları 1805 yılında Royal Society tarafından prestijli Copley Madalyası ile ödüllendirildi. Ancak, elektroliz yoluyla elementlerin izolasyonunu sağlayan ilk kişi Davy değildi. Bu onur, 1800 yılında suyu hidrojen ve oksijene ayırmayı başaran William Nicholson ve Anthony Carlisle’a aittir.
Davy’nin önemli keşiflerinden biri, bir kimyasal ya da bileşikten ziyade bir insanı içeren diğerlerinden oldukça farklıydı. 1810 yılında, bilime büyük ilgi duyan genç bir adam olan Michael Faraday, ciltçi olarak çalışırken Kraliyet Enstitüsünde Davy’nin bazı derslerine katılma fırsatı buldu. Faraday büyülendi ve daha sonra ciltleyip bir iş talebiyle birlikte Davy’ye gönderdiği ayrıntılı notlar tuttu.
Laboratuvarında bir boşluk ortaya çıktığında, Davy ona asistanlığı teklif etti. Faraday, 1812’de Davy laboratuvarında çalışmaya başladı ve orada, yıllar boyunca, etkileyici bir bilimsel eğitim aldı. Sonunda, özellikle elektromanyetizmadaki ilerlemeleriyle tanınan, kendi başına ünlü bir kimyager ve fizikçi olacaktı.
Davy, Faraday’ı işe aldıktan kısa bir süre sonra eşi Jane Apreece ile birlikte Avrupa turuna çıktı. Turu, o sıralarda devam eden savaşa rağmen Napoléon’un izin verdiği Fransa ziyareti de dahil olmak üzere kapsıyordu. 1815’te geri döndüklerinde, Davy, maden kazalarındaki patlamalara neden olan metan ve hava karışımlarının koşullarını araştırmaya başladı.
Madencilere yönelik olarak, işçilerin sağlığını iyileştiren ve yangınları daha fazla araştırmaya yönlendiren bir buluş olan güvenlik lambası geliştirdi. Bu çalışması, bir dizi madalya kazandırdı. Davy’nin yaşamı boyunca aldığı diğer önemli onurlar arasında şövalyelik (1812), baronetlik (1818) ve Kraliyet Cemiyeti başkanlığı (1820-1827) yer alır.
Dönemin birçok kimyageri gibi, Davy de sağlığına kimyasallara maruz kalması nedeniyle büyük risk taşıyordu. Bir deneyinde, yanıcı bir hidrojen ve karbon monoksit karışımı olan su gazını soludu ve neredeyse hayatını kaybediyordu. Bu deneyimler, çeşitli bilimsel görevlerinden istifa ettiği 1827 yılına kadar onu zayıf bir durumda bıraktı. İki yıl sonra, 1829’da İsviçre’nin Cenevre kentinde felç geçirdi ve vefat etti.