Sakız Çiğnemek, Atletik veya Bilişsel Performansı İyileştiriyor Olabilir mi?
Düşüncelerinizi kontrol edemeyecek kadar gergin olduğunuz bir an oldu mu? Belki bir basketbol veya futbol maçı? Başarısızlık ihtimali zihninizi öylesine işgal etmişti ki bir türlü gevşeyemiyordunuz... Sizin için önemli olan o maçtan önce gerginliği azaltmanın kolay bir yolunu mu arıyorsunuz? Belki de sakız çiğnemeyi denemelisiniz.
Başta basketbolcular olmak üzere çoğu sporcunun neden maç öncesinde veya esnasında sakız çiğnediğini merak ediyorsanız, bu sorunun "havalı görünmek" dışında başka bir cevabı daha bulunuyor. Basketbol oynarken sakız çiğnemenin performansı az da olsa iyileştiriyor olma ihtimali vardır. Sakız, bir basketbol oyuncusunu ritme sokabilir, büyük bir maçtan önce sinirlerini sakinleştirebilir ve hatta sahada doğru kararlar vermeyi sağlayan bilişsel işlevi bir nebze geliştiriyor olabilir.
Sporda Sakızın Olası Faydaları
2011’de St. Lawrence Üniversitesi’nde yapılan bir araştırma, sakız çiğnemenin öğrencilerin test puanları üzerindeki etkilerine odaklandı.[1] Psikoloji doçenti Serge Onyper ve öğrenci araştırmacılardan oluşan bir ekip, sakız çiğneme eyleminin öğrencilerin bilişsel yeteneklerini geliştirmeye yardımcı olup olmadığını öğrenmek istedi. Çalışmaya katılan yaklaşık 100 öğrenci ile yapılan deneyde, sınavdan birkaç dakika önce sakız çiğnemenin öğrencilerin performansını iyileştirmesine yardımcı olduğu keşfedildi.
Tokyo'da ufak bir grup üzerinde yapılan başka bir çalışma, sakız çiğnemenin prefrontal korteksteki beyin aktivitesini artırdığını ve bunun daha iyi bir bilişsel işlev ve daha kısa reaksiyon süreleri ile sonuçlandığını ileri sürdü.[2] Aynı zamanda, bir oyuncunun hızını ve dikey zıplamasını artırmaktan sorumlu olan hızlı kasılan kas liflerini kullanmak söz konusu olduğunda, görünüşe göre sakız çiğnemek bir oyuncunun sahadaki hareketleri üzerinde de olumlu bir etkiye sahipti.
Oyun sırasında vücudunuzun ve beyninizi, bir makine gibi, neredeyse hissiz bir şekilde çalışmaya ne kadar yaklaştırabilirseniz mükemmel olmaya da o kadar yakın olursunuz. Bu şekilde oynayabilen oyuncuların, bize izlediğimiz oyunu sanki kolaymış gibi hissettirdiğini hepimiz biliriz.
Birçok sporcu tarafından oyunun zihinsel tarafına bir yardımcı olarak görülen sakız çiğneme eylemi, bir basketbol maçının içerebileceği tüm strese uyum sağlamanıza yardımcı oluyor olabilir. Nihayetinde oyunun farklı yönleriyle nasıl başa çıktığınız, sadece birkaç puan farkla bir maçı kazanmak veya kaybetmek arasındaki farkı yaratabilir.
Micheal Jordan Etkisi
Tabii ki bu sakız çiğneme furyasının tek sebebi, sakız çiğnemenin "bilişsel/atletik kapasite" üzerindeki olası etkisi değildir. İşin içinde bir de Michael Jordan etkisi vardır. Garrett Temple şöyle diyor:[3]
Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, sitemizin/uygulamamızın çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, %100 reklamsız ve çok daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.Kreosus
Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.
Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.Patreon
Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.
Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.YouTube
YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.
Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.Diğer Platformlar
Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.Giriş yapmayı unutmayın!
Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.
Tüm zamanların en iyisi sakız çiğniyordu, dolayısıyla bu, diğer oyuncuların da sakız çiğnemeye başlamasına neden oldu. Michael Jordan'ın ağzında hep bir sakız olurdu ve serbest atış yapmayı beklerken falan hep çiğnerdi. Kameralar da hep bunu gösterirdi. Bu nedenle ben de çiğnemeye başladım ama sonradan fark ettim ki bir yandan sahada bir o yana bir bu yana koşarken diğer yandan sakız çiğnemek nefesimi daha çabuk kesiyor.
Son 20 yılda, NBA maçları sırasında sakız çiğneyenlerin sayısı azalmaya başlasa da hala birçok oyuncu ısınmalar sırasında hala sakız çiğniyor. Oyuncular bunu genellikle stresi düşürmek veya basitçe "sakızın tadını sevdikleri için" yaptıklarını söylüyorlar.
Sonuç
Sakızın fiziksel veya bilişsel aktiviteyi pekiştirdiğini söylemek için henüz erkendir; bunu net bir şekilde söylememize yetecek kadar akademik çalışma bulunmamaktadır. Ancak en nihayetinde sporcular için, karşılaşmalara fiziksel olduğu kadar zihinsel olarak da hazır olmak büyük önem taşır. Bu nedenle birçok sporcu, oyun öncesi ve oyun sırası ritüellerinin bir parçası olan sakızın, duygularını kontrol altında tuttuğunu düşünüyor gibi gözüküyor. Veya hepsi Michael Jordan'a özeniyor da olabilir. Bu, o kadar da şaşırtıcı olmazdı.
Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.
İlginizi Çekebilecek Sorular
- Işığın polarizasyonu neden elektrik alan ile tanımlanır?
- Herhangi bir yıldızdan gelen ışığa doğru ışık hızında gidersek yıldıza ulaştığımızda zamanda geri gitmiş olur muyuz?
- Neden insan eşine dokunmak bir yerlerini sıkmak ister?
- 18
- 8
- 5
- 4
- 4
- 4
- 3
- 2
- 2
- 2
- 1
- 1
- S. V. Onyper, et al. (2011). Cognitive Advantages Of Chewing Gum. Now You See Them, Now You Don’t. Appetite, sf: 321-328. doi: 10.1016/j.appet.2011.05.313. | Arşiv Bağlantısı
- K. Kurokawa, et al. (2021). The Effects Of Gum Chewing On The Body Reaction Time. International Journal of Sports Dentistry, 1(1), sf: 47-53. doi: 10.http://hdl.handle.net/10130/688. | Arşiv Bağlantısı
- S. Kogod. The Wizards Explain Their Cabinet Full Of Gum. (3 Nisan 2013). Alındığı Tarih: 6 Mayıs 2021. Alındığı Yer: The Washington Post | Arşiv Bağlantısı
- M. Gutierrez. Syracuse Basketball’s Secret Addiction: Chewing Gum. (6 Mayıs 2018). Alındığı Tarih: 6 Mayıs 2021. Alındığı Yer: Daily Orange | Arşiv Bağlantısı
- H. Rounce. Chew On This: Sport's Strange Obsession With Chewing Gum. (22 Ekim 2016). Alındığı Tarih: 6 Mayıs 2021. Alındığı Yer: Metro News | Arşiv Bağlantısı
- E. O. Agwubike. (2010). Athletes' Use Of Chewing-Gum As Psychogenic Aid In Sports Performance. Science Alert, sf: 1898-1901. doi: 10.3923/pjn.2009.1898.1901. | Arşiv Bağlantısı
- Basketball Word. Should Basketball Player’s Chew Gum? What The Science Says. (6 Mayıs 2021). Alındığı Tarih: 6 Mayıs 2021. Alındığı Yer: | Arşiv Bağlantısı
- B. Quinn. Chews To Win: Does Gum Chewing Really Improve Athletic Performance?. (3 Aralık 2013). Alındığı Tarih: 6 Mayıs 2021. Alındığı Yer: | Arşiv Bağlantısı
Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?
Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:
kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci
Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 23/05/2022 04:33:47 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/10439
İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.