bu fotoğraf, 7 kasım 1919'da l. y. leonidov tarafından çekilmiş. kızıl meydan'da devrimin ikinci yıldönümü kutlanıyor. lenin fotoğrafın tam merkezinde yer alıyor. sağında troçki var, solunda l. b. kamenev ve troçki'nin önünde de devrimin diğer bir önemli ismi khalatov.
lenin öldükten sonra stalin devrimin bir mezar kazıcısı olarak parti'de kontrolü ele geçirdi: troçki ülkeden kaçmak zorunda kaldı ve sonra meksika'da öldürüldü. kamenev ve khalatov göstermelik bir yargılama sonucunda kurşuna dizildi. stalin devrimin tasviye edilen isimlerini sadece katletmek ya da sibirya'da çürütmekle kalmadı; amacı onları tamamen yoketmekti. haklarında konuşulması, kitaplarda bahislerinin geçmesi yasaklandı. bununla da yetinmeyen diktatör, karanlık odalara dalıp bu insanları fotoğraflardan kazıdı; yukarıdaki fotoğrafta bunun en fantastik örneklerinden birini görüyoruz: torçki, kamenev ve khalatov fotoğrafın 'düzeltilmiş' hâlinde artık yok ve aşağıda da böyle bir kaç örnek var.
nikolai yezhov nkvd (gizli polis) komiseriydi. restorasyon sırasında o da vatan hainliğiyle itham edildi ve kurşuna dizildi.
üstelik bu tür kazınmalar sadece fotoğraflarda görülmüyordu.
1954'te sovyet politikacı, sovyet güvenlik sekreteri ve sovyet gizli polisi şefi lavrenti beria tutuklanır ve bir takım 'ciddi' suçlamalarla karşı karşıya bırakılıp mahkum edilir.
gözden düşen beria okuyucularına fasiküller halinde ulaşan büyük sovyet ansiklopedisi'ndeki yerinden de edilecektir:
"Olay şuydu: Ansiklopedi'nin Sovyet aboneleri B harfindeki maddeleri içeren cildi aldıkları zaman, elbette, Beria üzerine iki sayfa, yani bir yaprak uzunluğunda bir makale vardı, makale onu Sovyetler Birliği'nin büyük bir kahramanı olarak övüyordu; fakat onun bir hain ve casus ilan edilerek gözden düşmesinden sonra, yayınevi bütün abonelere Beria'nın yer aldığı sayfanın kesilip gönderilmesini isteyen bir mektup gönderdi; onun yerine Bering Boğazı ile ilgili (resimli) bir yapraklık madde göndereceklerdi, yani bu yaprak cilde eklendiği zaman, bütünlüğü tekrar sağlanmış olacaktı, tarihin aniden yeniden yazımına tanıklık edecek bir boşluk kalmayacaktı..."*
*"stalinizm", zizek | çev. s. gürses, encore y.