Varşova Üniversitesi’nden araştırmacılar, günümüz Suriye’sinde Apamea’dan çalınan bir mozaiğin, bir Roma hidrolik su çarkının en eski temsili olduğunu belirlediler.
Apamea MÖ. 300 civarında Seleucus I Nicator tarafından kurulmuştur. Seleucus I nicator Büyük İskender’in ölümünden sonra, kurduğu imparatorluğu kontrol etmek için savaşan Diadochi rakiplerinden biridir.
MÖ 64 yılında, Gnaeus Pompeius Magnus (aynı zamanda Büyük Pompey olarak da bilinir), şehri Suriye’nin bir parçası olarak ilhak eden Apamea’ya yürüdü. MS 115’teki bir deprem sonrası (115 Antakya depremi olarak bilinir), Romalılar Apamea’yı tipik bir Roma sokak ızgara sistAemi ve su kemerleri, hamamlar ve bir tiyatro gibi büyük kamu çalışmaları ile yeniden inşa ettiler.
Mozaik, 2011 yılında kaçak kazılar yapan yağmacılar tarafından Apamea’dan çalındı ve karaborsadaki antika koleksiyonculara satıldı. Yağmacılar, şu anda Varşova Üniversitesi Arkeoloji Fakültesi’nden araştırmacılar tarafından incelenen yasadışı satışı kolaylaştırmak için mozaiğin fotoğraflarını çevrimiçi olarak yayınladı.
Araştırmacılara göre mozaik yaklaşık. 19 metrekaredir ve şekilsel temsillerle üç şeritten oluşur ve çağdaş ikonografik kaynaklarda gösterilmesi çok nadir görülen devasa bir hidrolik tekerleği veya Noria’yı gösterir.
UW Arkeoloji Enstitüsü’nden Dr Marek T. Olszewski, çalınan mozaiğin bugüne kadar bilinen en eski hidrolik tekerlek örneğini gösterdiğini ve muhtemelen MS 4. yüzyılın ilk yarısına, belki de İmparator Büyük Konstantin dönemine ait olduğunu açıkladı. (MS 306-337)”.
Hidrolik su çarkları bir nehrin akıntısıyla hareket ettirildi ve bir nehirden çekilen suyu tarlaları sulamak ve büyük yerleşim yerlerine halka açık çeşmeler, termal banyolar ve yüksek statülü villalar için su sağlamak için su kemerine çekmek için kullanıldı.
Araştırmacılar, incelenen mozaik örneğinde, havuz ve kaydıraktan oluşan bir Roma hamamını beslemek için Orontes Nehri’nden su çekmek için piramidal bir yapı üzerine monte edilmiş ahşap bir çarkın bulunduğu sonucuna vardılar.
Mozaiğin nerede olduğu bilinmiyor ve Interpol tarafından devam eden bir soruşturmanın konusu.
Kaynak: https://www.heritagedaily.com/2020/11/photos-of-stolen-mosaic-reveals-oldest-representation-of-roman-hydraulic-wheel/136207 sitesinden Çeviri yapılmıştır.
Bu haberde dikkatinizi çekebilir!