Nurettin Topçu'nun vefatının üzerinden 40 yıl geçti
Hayatı boyunca aktif, üretken bir düşünce adamı profili sergileyen Nurettin Topçu 10 Temmuz 1975'te vefat etmişti
Dünya Bülteni/ Haber Merkezi
Türkiye'nin son yıllardayetiştirdiği en donanımlı mütefekkirlerden Nurettin Topçu, 10 Temmuz 1975'te vefat etmişti.
Topçu, 1909 yılında İstanbul’da doğdu. Asıl adı Osman Nuri Topçu’dur. Topçu ailesi Topçuzâdeler diye biliniyor. Bu lakap, dedesi Osman Efendi'nin, Erzurum’un Ruslar tarafından işgali sırasında Türk ordusunda topçuluk yapmış olmasından kaynaklanıyor.
Robert Kolej'den mezun olan Topçu, kendi kendine Avrupa'ya tahsil imtihanlarına girdi 1928'de kazandı. Burslu olarak Fransa'ya gitti. Topçu önce Bordeaux Lisesi'ne nakledildi. İlk yazı denemelerini burada kaleme aldı ve üye olduğu Sosyoloji Cemiyeti'ne gönderdi. İki sene sonra Strazbourg'a geçti. Üniversitede felsefe tahsil etti. Sanat tarihi lisansı yaptı.
Nurettin Topçu Fransa'da Ruhiyat ve bediiyat, Umumî felsefe ve mantık, Muasır sanat tarihi, İçtimaiyat ve ahlâk, İlk zaman sanat ve arkeolojisi dallarından lisans aldı.
Topçu'nun Avrupa'daki hayatı okul, ev, kütüphane çerçevesi içinde geçti. Topçu bu arada Tasavvuf tarihçisi Luis Massignon ile tanışır. Dr.Adnan Adıvar'ın Türkçe dersi verdiği Masignon'a daha sonra bu dersi Topçu verdi. Strazbourg'da doktorasını hazırlayan Topçu, Sorbon'a gitti, doktorasını verdi. Bu üniversitede felsefe doktorası veren ilk Türk öğrencisi oldu. Bu tez 1934 yılında Paris'te kitap halinde yayınlandı. 1990 yılında da tıpkı baskısı Kültür Bakanlığı'nca Ankara'da yapıldı. "Bergson" konusunda doçentlik tezi hazırladı, fakat kadroya geçemeyince bu tez kitap halinde basılarak yayımlandı.
1934'de Türkiye'ye döndü. Bir yıl sonra Galatasaray Lisesi'nde felsefe öğretmeni olarak görev aldı. Aile dostu olan Hüseyin Avni Ulaş'ın kızı Fethiye Hanım'la evlendi. Bu arada İzmir'e tayin edildi.
Nurettin Topçu Hareket Dergisi'ni İzmir'de bulunduğu 1939 yılında yayımlamaya başladı. Hareket'te yayınlanan "Çalgıcılar yine toplandı" isimli yazıdan dolayı açılan soruşturma üzerine Denizli'ye sürgün edildi. Denizli'de bulunduğu yıllarda Said-i Nursi ile tanıştı, o sırada yapılan mahkemelerini takip etti. Daha sonra Haydarpaşa Lisesi'ne tayin edildi. Bir müddet sonra da Vefa Lisesi'ne geçti.
Çocukluk arkadaşı Sırrı Bey vasıtayısla devrin manevi büyüklerinden Hasib Efendi ve Abdülaziz Efendi ile tanışan Topçu, bu kişilerden hayatı boyunca etkilendi. Nakşîbendi şeyhî Abdûlaziz Bekkine Efendi'ye intisab etti. Topçu, Celâl Ökten'den da İslâmî ilimler eğitimi aldı.
1975 Nisanı'nda hastalandı. Hastalığının teşhisinde güçlük çekildi. Pankreas kanserine yakalandığı ameliyatta belli oldu. Topçu, 10 Temmuz 1975'te vefat etti. Fatih Camii'nde kılınan cenaze namazından sonra Topkapı'daki Kozlu Kabristanı'na defnedildi.
Topçu, Bergson’un 'sezgicilik', M. Blondel’in 'hareket' felsefesini, Anadolu-İslâm tasavvufu anlayışıyla birleştirip bir ahlâk felsefesi sistemi oluşturdu. Hayatı boyunca aktif, üretken bir düşünce adamı profili sergiledi.