Kripto paralar bir yatırım ürünü olarak daha geniş kabul gördükçe, kripto varlıkları kullanarak portföy çeşitlendirme konusu da önem kazanıyor. Varlık korelasyonu, portföy yöneticileri tarafından çeşitlendirme stratejileri geliştirmek için kullanılan temel tekniklerden biridir. Varlık korelasyonunun ne zaman ve nasıl kullanılacağını bilmek, kripto yatırımcısının araç kutusundaki en değerli becerilerden biridir.
Varlık Korelasyonu Nedir?
Korelasyon, iki sayı kümesi arasındaki ilişkinin yönünü ve gücünü belirtmek için kullanılan istatistiksel bir ölçüdür. Finans bağlamında, bu iki sayı kümesi genellikle hisse senetleri, emtialar, para birimleri, piyasa endeksleri veya kripto para birimleri gibi iki varlığın fiyatlarıdır.
-1.0 < Korelasyon Katsayısı <1.0
Korelasyon katsayısı her zaman -1,0 ile 1,0 arasında bir değerdir. Katsayının negatif bir değer alması, iki varlık arasında ters bir ilişki olduğunu, yani A varlığının fiyatı arttığında B varlığının fiyatının düşme eğiliminde olduğunu gösterir. Negatif ilişkiye örnek olarak altın ve ABD doları fiyatı verilebilir. Normalde, ABD doları zayıfladığında, altın fiyatı artar ve bunun tersi de geçerlidir.
Korelasyon Katsayısı >0
Korelasyon katsayısının pozitif olması, iki varlığın aynı yönde hareket ettiğini, yani A varlığının fiyatı arttığında B varlığının fiyatının da artma eğiliminde olduğunu gösterir.
Korelasyon Katsayısı -1.0 veya 1.0’a yakın
Korelasyon katsayısının mutlak değeri varlıklar arasındaki ilişkinin gücünü gösterir. -1,0’a yakın değerler güçlü bir ters ilişkiyi (veya korelasyonsuzluğu) gösterirken, 1,0’a yakın değerler güçlü bir pozitif ilişkiyi (veya korelasyonu) gösterir.
Korelasyon Katsayısı ≈ 0
Korelasyon katsayısının sıfır olması ve sıfıra yakın değerler, herhangi bir ilişkinin olmadığını, yani iki varlığın fiyatlarının tamamen ilişkisiz bir şekilde hareket ettiğini gösterir.
Korelasyon, çok güçlü olsa bile, varlıklar arasında nedensel bir ilişki olduğu anlamına gelmez. Sadece varlıkların birbirleriyle tutarlı bir şekilde değiştiğini gösterir.
Korelasyon Katsayısı Nasıl Yorumlanır?
Güçlü/zayıf Korelasyon nedir?
Belirli bir korelasyon katsayısını çeşitli güç derecelerine göre sınıflandırmak öznel bir uygulamadır. Bazı analistler için 0,8’lik bir katsayı çok güçlü bir korelasyonun göstergesidir. Diğerleri ise bunun “güçlü” olarak sınıflandırmak için yeterli olmadığını düşünebilir.
Analiz bağlamı genellikle neyin güçlü veya zayıf korelasyon olarak kabul edilebileceğini belirler. Ancak, birçok istatistikçi bu konuda kendilerine yol göstermesi için bazı başparmak kuralları kullanmaktadır. Aşağıdaki tablo korelasyon katsayısının (mutlak) değerlerini ve buna karşılık gelen yaygın olarak kullanılan yorumu göstermektedir.
|Korelasyon (- ya da +’dan bağımsız bir şekilde)||Yaygın Yorumlamalar|
|0.9 ve üzeri||Çok güçlü korelasyon|
|0.8 – 0.89||Güçlü korelasyon|
|0.6 – 0.79||Ilımlı korelasyon|
|0.4 – 0.59||Tercih edilmeyen korelasyon|
|0.2 – 0.39||Zayıf Korelasyon|
|0.1 – 0.19||Çok Zayıf Korelasyon|
|Under 0.1||Korelasyon Yok|
Varlık Korelasyonu Portföy Yönetiminde Nasıl Kullanılabilir?
Çeşitli varlıkları korelasyon açısından analiz etmek, analitik düşünen birçok yatırımcı ve yatırım portföyü yöneticisi tarafından kullanılan en temel faaliyetlerden biridir. Temel amaç, potansiyel çeşitlendirme için mevcut portföyünüzle düşük korelasyon derecesine veya güçlü negatif korelasyona sahip varlıkları belirlemektir.
Çeşitlendirme hedefleniyorsa, mevcut portföyünüzle çok az korelasyon gösteren ya da güçlü negatif korelasyona sahip varlıklar iyi adaylardır. Bu şekilde çeşitlendirme yaparak genel yatırım riskinizi yönetmiş olursunuz.
Korelasyon Kullanmanın Herhangi Bir Dezavantajı Var mı?
Korelasyon çok değerli bir analiz aracı olsa da, bazı durumlarda, tam ölçüm yöntemine bağlı olarak aynı uzun vadeli dönem içinde çok farklı katsayılar üretebileceğinden aldatıcı olabilir.
Bitcoin ve Ethereum Arasındaki Korelasyon Nedir?
Örneğin, 2021’in ilk üç çeyreği için en önde gelen iki kripto varlığı olan Bitcoin (BTC) ve Ethereum (ETH) arasındaki korelasyonu ele alalım. BTC ve ETH arasındaki 1 Ocak’tan Eylül sonuna kadar olan genel korelasyon yalnızca 0,28’dir, yani bu iki varlık yalnızca zayıf bir korelasyona sahiptir.
Bununla birlikte, yalnızca üçüncü çeyrek sonuçlarına (Temmuz-Eylül) bakarsanız, BTC/ETH korelasyonu 0,96’dır ve bu varlıkların birlikte hareket ettiğini gösteren çok güçlü bir korelasyondur.
Durumu daha da kafa karıştırıcı hale getirmek için, ikinci çeyrekte (Nisan-Haziran) BTC/ETH korelasyonu yalnızca 0,24 idi. Bu yazının yazıldığı çeyrek, yıl-Çeyrek3 korelasyonunun yalnızca 0,28 olmasının ana sorumlusuydu.
Aşağıda, hem tüm dönem boyunca hem de her çeyrek için ayrı ayrı ölçülen 9 aylık aynı dönem için BTC/ETH korelasyonunu gösteren tablo yer almaktadır.
|BTC/ETH Korelasyonu|
|2021’in İlk 3 Çeyreği (Ocak 1 – Eylül 30)||0.28|
|Q1 (Ocak 1 – Mart 31)||0.85|
|Q2 (Nisan 1 – Haziran 30)||0.24|
|Q3 (Temmuz 1 – Eylül 30)||0.96|
Tablodaki rakamlar, dünyanın önde gelen iki kripto varlığının mutlaka aynı melodiyle yürümediğini gösteriyor. 2020’de korelasyonları çok güçlü bir 0,94 iken, 2021’in 3/4’ünde 0,28’lik çok zayıf bir genel korelasyon görüldü.
Yılın ilk çeyreği bile bize “sadece” 0,85’lik bir korelasyon verdi, bu da 2020 sonucundan belirgin şekilde daha düşük.
Bu değişkenlik, korelasyon katsayısına güvenmenin ne kadar aldatıcı olabileceğini göstermektedir. Nisan ayı başında portföy yöneticinizi arayıp BTC ve ETH arasında çeşitlendirme yapmayı sorsaydınız, yılın ilk üç ayı için 0,85 korelasyon katsayısı göz önüne alındığında bunun büyük ölçüde anlamsız olduğunu söyleyeceklerdi.
Ancak aynı portföy yöneticisi 2. çeyreğin sonunda 0,24’lük çeyreklik rakama bakarak başını kaşıyacaktır.
Bu konuşma Ekim ortasında gerçekleşseydi, sadece 9 aylık dönemin genel sonucuna (0,28) bakacak olan portföy yöneticisi, üç çeyreği ayrı ayrı analiz edecek olandan tamamen farklı sonuçlar çıkaracaktı.
Bu nedenle, tek bir ölçüm noktasına güvenmekten sakının ve varlık korelasyonlarını mümkün olduğunca ayrıntılı bir şekilde ölçmeye çalışın.
Kripto Para ve Diğer Varlıklar Arasındaki Korelasyon Nedir?
Dünyanın birincil kripto varlığı olan Bitcoin’in (BTC) genellikle borsa endeksleri veya başlıca emtialar gibi geleneksel varlıklarla düşük korelasyona sahip olduğuna inanılırken, diğer kripto para birimleriyle, özellikle de en iyileriyle yüksek korelasyona sahip olduğu düşünülmektedir.
Analizimiz, ilk varsayım doğru olsa da ikincisinin doğru olmadığını ve aslında son dört yıldır durumun hiç de böyle olmadığını göstermektedir.
2021’in ilk dokuz ayı için Bitcoin ve Diğer Varlıklar Arasındaki Korelasyon
Öncelikle 2021’in ilk dokuz ayını kapsayan bir dönem için Bitcoin ile piyasadaki bazı popüler varlıklar arasındaki korelasyonlara bir göz atalım.
|Varlık||BTC Korelasyonu (1 Ocak – 30 Eylül)||Varlık Açıklaması|
|Grayscale GBTC||0.89||Önde gelen bir kripto para piyasası endeksi|
|S&P500||-0.06||ABD’nin en büyük 500 hisse senedinden oluşan bir endeks|
|Dow Jones||0.05||En büyük 30 şirketten oluşan bir endeks|
|Altın||-0.59||Önemli emtia|
|Petrol||-0.12||Önemli emtia|
|Nasdaq Composite||-0.12||NASDAQ’ta listelenen tüm hisse senetlerinin bir endeksi|
|Nasdaq 100||-0.15||NASDAQ’ta listelenen en büyük 100 hisse senedinden oluşan bir endeks|
|Ethereum/ETH||0.28||Piyasa değerine göre en büyük 2. kripto|
|BNB||0.51||Piyasa değerine göre en büyük 3. kripto|
|Cardano/ADA||0.25||Piyasa değerine göre 4. en büyük kripto|
|Solana/SOL||0.11||BTC ve ETH için önemli bir rakip blok zinciri|
GBTC ve Bitcoin arasındaki korelasyon
Tablodaki varlıklardan Bitcoin sadece önde gelen kripto para endeksi Grayscale GBTC ile yüksek bir korelasyona (0,89) sahipti. Bitcoin’in endekste büyük bir paya sahip olduğu düşünüldüğünde bu pek de şaşırtıcı değildir.
Altın ve Bitcoin arasındaki korelasyon
2021’in ilk dokuz ayında başka hiçbir popüler varlık Bitcoin ile yüksek korelasyon göstermedi. Altın, bu dönemde BTC (-0,59) ile zayıf ila orta düzeyde negatif bir korelasyona sahipti. Diğer varlıkların BTC ile zayıf, çok zayıf ve neredeyse hiç korelasyonu yoktu.
Hisse Senedi ve Bitcoin Arasındaki Korelasyon
2021 yılında Bitcoin, önde gelen iki borsa endeksi olan S&P500 ve Dow Jones Industrials ile sıfıra yakın korelasyona sahipti. Ayrıca iki Nasdaq endeksi ile de son derece zayıf korelasyonlara (-0,12 ve -0,15) sahipti. Bu veriler Bitcoin’in gerçekten de borsa ile neredeyse hiç korelasyonu olmadığını ve hisse senetlerine olan yoğun bağımlılıktan uzak çeşitlendirme için iyi bir aday olabileceğini göstermektedir.
Son beş yıl için Bitcoin ve Diğer Varlıklar Arasındaki Korelasyon
Yalnızca 2021 sonuçlarına bakarak doğru varsayımlarda bulunuyor muyuz? Biraz daha derine inelim ve BTC’nin son beş yıl içinde yukarıdaki varlıklarla nasıl bir korelasyon gösterdiğini görelim.
|BTC Korelasyonu||2021 (Q1-Q3)||2020||2019||2018||2017||2016|
|Grayscale GBTC||0.89||0.99||0.99||0.97||0.98|
|S&P500||-0.06||0.77||0.55||0.16||0.87||0.81|
|Dow Jones||0.05||0.66||0.49||0.22||0.91||0.83|
|Altın||-0.59||0.53||0.71||0.60||0.35||0.15|
|Petrol||-0.12||0.31||-0.02||0.23||0.59||0.76|
|Nasdaq Composite||-0.12||0.83||0.52||-0.01||0.82||0.79|
|Nasdaq 100||-0.15||0.81||0.56||-0.16||0.80||0.75|
|Ethereum/ETH||0.28||0.94||0.75||0.90||0.89||0.36|
|BNB||0.51||0.84||0.77||0.59||0.75|
|Cardano/ADA||0.25||0.79||0.19||0.92||0.76|
|Solana/SOL||0.11||0.29|
S&P500 ve Dow Jones için satırlara bakıldığında, Bitcoin’in 2016 ve 2017 yıllarında borsa ile yüksek korelasyon gösterdiği görülmektedir. İki Nasdaq endeksi de orta ila güçlü korelasyonlar göstermektedir. Bununla birlikte, 2018’den itibaren Bitcoin’in borsa endeksleriyle korelasyonu tutarsız olmuştur: 2018’de çok düşük, 2019’da nispeten zayıf, 2020’de orta derecede güçlü ve ardından 2021’de neredeyse hiç yoktur.
|BTC ile Korelasyon||2021 (Q1-Q3)||2020||2019||2018||2017||2016|
|S&P500||-0.06||0.77||0.55||0.16||0.87||0.81|
|Dow Jones||0.05||0.66||0.49||0.22||0.91||0.83|
|Nasdaq Composite||-0.12||0.83||0.52||-0.01||0.82||0.79|
|Nasdaq 100||-0.15||0.81||0.56||-0.16||0.80||0.75|
Bu tutarsızlık, Bitcoin’in gerçekten de borsa ile büyük ölçüde ilişkisiz bir varlık olduğunu göstermektedir. Ancak bu, yalnızca çok yıllı perspektif temelinde geçerli bir varsayımdır. Rakamlara bakılırsa, bazı yıllarda Bitcoin’in borsa ile iyi bir korelasyon göstermesi beklenebilir. Çok yıllı bir trendin yokluğu, bazı yıllarda güçlü korelasyonların varlığı ile birleştiğinde portföy yöneticileri için karar vermeyi zorlaştırmaktadır.
Bitcoin ve Diğer Önde Gelen Kripto Para Birimleri Arasındaki Korelasyon Nedir?
Analizimizden çıkan bir başka sonuç da, aşağıdaki tablodan da anlaşılacağı üzere, Bitcoin’in Ethereum da dahil olmak üzere diğer önde gelen kripto paralarla özellikle yüksek derecede ilişkili olmadığıdır.
|BTC ile Korelasyon||2021 (Q1-Q3)||2020||2019||2018||2017|
|Ethereum/ETH||0.28||0.94||0.75||0.90||0.89|
|BNB||0.51||0.84||0.77||0.59||0.75|
|Cardano/ADA||0.25||0.79||0.19||0.92||0.76|
|Solana/SOL||0.11||0.29|
2017 ve 2020 yılları arasında BTC ve ETH, çoğu istatistikçinin yalnızca makul derecede güçlü, hatta orta düzeyde bir korelasyon olarak tanımlayacağı, ancak bundan daha fazlası olmayan bir katsayı olan 0,75’te olduğu 2019 yılı hariç, güçlü ila çok güçlü korelasyonları paylaştı.
2021’de BTC ve ETH arasında yalnızca 0,28’lik bir korelasyon vardı ve bu büyük ölçüde yılın 2. çeyreğinde zayıf bir korelasyon olmasından kaynaklanıyordu. Önde gelen iki kriptonun inişli çıkışlı korelasyonu bugüne kadar devam etti; 3. çeyrek korelasyonu 0,96 gibi çok yüksek bir seviyeye geri dönerken, Ekim ayının ilk iki haftasındaki korelasyon yalnızca 0,73 idi.
Bu rakamlar, BTC ve ETH’nin her zaman güçlü bir korelasyona sahip olduğuna dair inancın açıkça yanlış yönlendirildiğini göstermektedir.
Yaygın olan bir başka inanış da BTC ve diğer önde gelen kriptoların da yüksek korelasyona sahip olduğudur. Analizimiz, BTC/ETH korelasyonunda olduğu gibi bunun da böyle olmadığını göstermektedir. Yukarıdaki tabloda yer alan rakamlar, BTC’nin bazı yıllarda bazı önde gelen kriptolarla korelasyon gösterebileceğini, diğer yıllarda ise korelasyonların güçlü olmaktan uzak olduğunu göstermektedir.
Sonuç
Varlık korelasyonlarını değerlendirmek portföy çeşitlendirme analizi için değerli bir araçtır. Ancak en iyi sonuçları elde etmek için her zaman iki varlık arasındaki korelasyonları mümkün olduğunca ayrıntılı bir şekilde analiz etmeye çalışın.
Yalnızca yıllık veya yalnızca üç aylık sonuçlara bakmaya güvenmeyin. Bu analizleri ve daha fazlasını birleştirin. Korelasyon katsayılarına haftalara göre de bakın. Elinizdeki veriler ne kadar ayrıntılı olursa, karar verme süreciniz de o kadar iyi olacaktır.
Kendi derinlemesine korelasyon analizinizi yapmak istiyorsanız, iyi haber şu ki, yaygın olarak kullanılan bir elektronik tablo yazılımı kullanarak oldukça basittir. Hem Excel hem de Google E-Tablolar korelasyon analizi için kullanabileceğiniz CORREL() fonksiyonuna sahiptir.