Akne sorunu yaşıyorsan yalnız değilsin. Akne, yağın ve ölü deri hücrelerinin cildin gözeneklerini tıkamasıyla meydana gelen yaygın bir cilt sorunudur. Normalde yüzde, göğüste, sırtta, omuzlarda ve boyunda çıkar. Birçok şey akneye neden olabilir: kalıtım, hormonlar ve yağ üretimi. Aknelerini hızlı ve doğal yollardan iyileştirmenin bazı yolları vardır. İyi cilt bakımı tekniklerini öğren, beslenmeni iyileştir ve bitkisel ilaçları dene. Bununla birlikte, eğer akneler yok olmuyorsa ya da geniş alana yayılmışsa doktora ya da bir dermatoloğa gitmek en iyidisir.
Adımlar
Kısım 1 / 4:
İyi Bir Cilt Bakımı Uygulamak
-
1Sendeki aknenin türünü belirle. Akne için, sorunun ne kadar şiddetli olduğuna bağlı olarak farklı tedaviler mevcuttur. Çoğu akne vakaları orta şiddettedir ama derin nodüller ve kistlerden oluşan şiddetli akneler, şişmeye ve iz kalmasına neden olabilir. Bu aknelerin hemen tıbbi tedavi görmesi gerekir.[1] X Kaynağı araştır [2] X Kaynağı araştır [3] X Güvenliir Kaynak US Office on Women's Health Kaynağa git Yaygın akne türleri şunlardır:
- Beyaz noktalar (kapalı komedon): Kir ya da fazla yağ (sebum), cilt yüzeyinin altında hapis kalıp sert, beyaz bir şişkinlik oluşturunca beyaz noktalar meydana gelir.
- Siyah noktalar (açık komedonlar): Gözenekler açılıp kirin ve sebumun cilt yüzeyine çıkmasına neden olunca siyah noktalar oluşur. Siyahımsı renk, sebumun içindeki bir pigment olan melaninin havayla tepkimeye girmesiyle meydana gelen oksidasyondan kaynaklanır.
- Sivilceler (yani püstüller): Fazla kir ve yağ, cildin altında hapis kalıp çoğunlukla irinle birlikte yangı, tahriş, şişme ve kızarıklığa neden olduğunda oluşan akne lezyonlarıdır. İrin, genellikle vücut dokusundaki yangı ya da enfeksiyona tepki olarak lökositlerden (akyuvarlardan) ve ölü bakterilerden oluşan yoğun, sarımsı bir sıvıdır.
- Nodüller: Cildin derinlerinde oluşan sert ve yangılı sivilcelerdir.
- Kistler: Cildin derinlerinde oluşan, içi irin dolu, acıya neden olan sivilcelerdir ve çoğunlukla iz bırakabilir.
-
2Sigarayı bırak. Sigara, sigara aknesi denen bir duruma yol açabilir. Sigara aknesinde vücut, cildi iyileştirmek için, normal bir akneyi iyileştireceği hızda bir yangısal tepki oluşturamaz. Sigara içenlerin, özellikle de 25-50 yaş arası kadınların, ergenlik çağından sonra orta şiddette akne sorunu yaşamları ihtimali dört kat fazladır. Sigara dumanı da, cildi hassas olan kişilerde cilt tahrişlerine neden olabilir.
-
3Yüzüne dokunmaktan kaçın. Sürekli yüzüne dokunursan ellerindeki kir ve bakteriler, gözeneklerini tıkayabilir ve aknelerini şiddetlendirebilir. Cildin, akneler yüzünden tahriş olmuşsa fazla kiri yok etmek ve cildini yatıştırmak için her gün yumuşak, yağsız bir yüz temizleme mendili kullan.
- Aknelerini sıkma ya da patlatma. Yoksa iz kalma riski oluşur. Hatta sivilceleri sıkmak, bakterileri cilde daha çok yayabilir bile.[5] X Kaynağı araştır
-
4Doğru temizleyiciyi seç. Sodyum loril sülfat içermeyen, yumuşak, sabunsuz bir temizleyici kullan. Sodyum loril sülfat, tahrişe yol açabilen bir deterjan ve köpürtücüdür. Birçok sabunsuz temizleyici sert kimyasallar içermez, doğal içerikler kullanır ve çoğu eczanede mevcuttur.[6] X Kaynağı araştır [7] X Kaynağı araştır [8] X Güvenliir Kaynak American Academy of Dermatology Kaynağa git
- Sert sabunlar ve peeling, cildini tahriş edebilir ve aknelerini şiddetlendirebilir.
-
5Cildini düzenli olarak yıka. Cildini, parmak uçlarını kullanarak, sabah ve akşam olmak üzere günde iki kez yıka. Yıkadıktan sonra ılık suyla iyice durulamayı unutma. Cildini günde sadece iki kez ve terledikten sonra yıka.[9] X Kaynağı araştır [10] X Kaynağı araştır [11] X Güvenliir Kaynak American Academy of Dermatology Kaynağa git
- Terlemek, cildini tahriş edebilir. Terledikten sonra cildini bir an önce yıka.
-
6Doğru cilt bakım ürünlerini kullan. Cildin kuru ya da kaşıntılıysa yağsız bir nemlendirici kullan. Kurutucular (astrinjan) sadece cildin yağlıysa tavsiye edilir ve o zaman bile sadece yağlı noktalara sürülmelidir. Bir peeling ürünü kullanmak istersen, dermatoloğuna cilt tipin için en uygun tedaviyi sor.[12] X Kaynağı araştır [13] X Kaynağı araştır [14] X Güvenliir Kaynak American Academy of Dermatology Kaynağa git
Reklam
- Beyaz nokta ya da siyah nokta gibi kızarmaya neden olmayan yangısız akneleri olan kişiler, çoğu eczanede bulunan yumuşak peeling ürünlerini kullanabilirler. Kuru ve hassas ciltli kişiler, peeling’i haftada bir ya da iki defayla sınırlı tutmalıdırlar. Cildi yağlı, daha kalın olanlar ise günde bir kez peeling yapabilirler.
Kısım 2 / 4:
Beslenmeni İyileştirmek
-
1Sağlıklı beslen. Hormon içeren etlerden ya da hormon dengeni bozarak akneye neden olabilecek benzer şeylerden uzak dur. Onun yerine, bol bol lif, taze sebze ve meyve tüket. A, C, E vitamini ve çinko bakımından zengin yiyecekler, besin maddelerinin yangı önleyici özellikleri sayesinde aknenin şiddetini azaltmaya yardımcı olabilir. Bu vitaminleri içeren bazı besinler şunlardır:[15] X Kaynağı araştır
- Tatlı kırmızı biber
- Karalahana
- Ispanak
- Amarant (Horozibiği) yaprakları
- Şalgam yaprağı
- Tatlı patates
- Balkabağı
- Kış kabağı
- Mango
- Greyfurt
- Kantalup kavunu
-
2Çinko al. Çalışmalar, ağızdan çinko tedavisinin aknenin iyileşmesine yardımcı olabildiğini göstermektedir.[16] X Kaynağı araştır [17] X Güvenliir Kaynak PubMed Central Kaynağa git Çinko, antioksidan özellikleri olan önemli bir iz mineraldir. Vücuttaki hücrelerin, bakterilerin ve virüslerin neden olduğu hasarlardan korunmasına yardımcı olur. Çinkonun biraz düşük seviyede olması sık görülür ama multivitamin kullanarak ve sağlıklı beslenerek, ihtiyacın olan çinkonun tamamını alabilirsin. Takviyelerin yanı sıra, çinko için en iyi besin kaynakları şunlardır:
- İstiridye, karides, yengeç ve kabuklu deniz ürünleri
- Kırmızı et
- Kümes hayvanları
- Peynir
- Fasulye
- Ay çekirdeği
- Balkabağı
- Tofu
- Miso (bir tür fermente Japon yiyeceği)
- Mantar
- Pişirilmiş yeşil sebzeler.
- Kolayca emilen çinko: çinko pikolinat, çinko sitrat, çinko asetat, çinko gliserat, ve çinko monometiyonin. Çinko sülfat, mideni tahriş ederse çinko sitrat gibi başka bir formu deneyebilirsin.
-
3Daha çok A vitamini al. Çalışmalara göre, şiddetli akne sorunun varsa A vitamini eksikliğin olabilir. A vitamini, hormonlarını dengeleyen ve yağ üretimini azaltmaya yardımcı olabilen yangı önleyici bir maddedir. A vitamini alımını, sağlıklı beslenerek ve margarin, hidrojene yağlar ve işlenmiş gıdalar gibi sağlıksız yağlardan uzak durarak arttırabilirsin.[18] X Kaynağı araştır
- A vitamini çoğunlukla havuçta, yeşil yapraklı sebzelerde, sarı ve turuncu meyvelerde bulunur. Takviye alırsan önerilen günlük doz 10,000 ila 25,000 IU’dur (uluslararası birim). A vitamini aşırı dozda alındığında doğum kusurları da dâhil toksik yan etkilere neden olabilir, o yüzden ne kadar aldığına dikkat et.
-
4Daha çok C vitamini al. C vitamini, iyileşme hızını arttırabilir. Bunu kısmen, kolajen yapımına yardımcı olarak yapar; kolajen, cilt dokusunu, kıkırdakları, kan damarlarını onarmak ve yaraları iyileştirmek için kullanılan önemli bir proteindir. Günde toplam 500 mg için 2 ila 3 doz C vitamini alabilirsin. Günlük beslenmene C vitamini bakımından zengin gıdalar da ekleyebilirsin. İyi C vitamini kaynakları arasında şunlar yer alır:
- Tatlı kırmızı ya da yeşil biber
- Portakal, pomelo, greyfurt, misket limonu ya da konsantre olmayan turunçgil suları.
- Ispanak, brokoli ve Brüksel lahanası
- Çilek ve ahududu
- Domates
-
5Yeşil çay iç. Yeşil çay içmek, akneyi önlemeyle doğrudan bağlantılı değildir. Ama, yaşlanma karşıtı etkiler gösteren ve cildi koruyan birçok antioksidan içerir. Bunlar, cildinin daha taze ve daha genç gözükmesine yardım edebilir.[19] X Kaynağı araştır [20] X Kaynağı araştır Yeşil çay yapmak için, 2-3 gram yeşil çay yaprağını, bir su bardağı ılık suda (80-85°C) 3–5 dakika beklet. Yeşil çayı günde iki ila üç kez içebilirsin.Reklam
Kısım 3 / 4:
Bitkisel İlaçlar Kullanmak
-
1Çay ağacı yağı kullan. Çay ağacı yağı akne, yaralar, enfeksiyonlar ve cilt lezyonları gibi sorunlar için çoğunlukla topikal olarak kullanılır.[23] X Kaynağı araştır Akneni tedavi etmek için, %5-15’i çay ağacı yağından oluşan bir çözelti kullan. Bir parça pamuğa 2-3 damla damlat ve aknenin üzerine sür.
- Çay ağacı yağını asla ağız yoluyla alma. Uzun süre açık havaya maruz bırakmaktan da kaçınmalısın. Okside olmuş çay ağacı yağı, alerjileri taze çay ağacı yağından daha fazla tetikler.
-
2Jojoba yağı kullan. Bir parça pamuğa 5-6 damla jojoba yağı damlat ve aknenin üzerine sür. Jojoba yağı, jojoba ağacının tohumundan elde edilen bir özüttür. Cildinin ürettiği yağa (sebuma) benzer, ama gözeneklerini tıkamaz ya da fazla yağa neden olmaz.[24] X Kaynağı araştır Michalun, V. M. , DiNardo J. (2014) Skin Care and Cosmetic Ingredients Dictionary, ISBN: 978-1-285-06079-8
- Jojoba yağı, cildini nemli tutar. Genellikle tahrişe neden olmaz, ama cildin hassassa kullanmadan önce dermatoloğunla konuş.
-
3Ardıç yağı kullan. Ardıç yağı, doğal bir antiseptik ve kurutucudur. Tıkalı gözenekleri temizlemek ve akneyi, dermatiti ve egzamayı tedavi etmek için yüz temizleyicisi ve toniği olarak kullanabilirsin.[25] X Kaynağı araştır Michalun, V. M. , DiNardo J. (2014) Skin Care and Cosmetic Ingredients Dictionary, ISBN: 978-1-285-06079-8 Yüzünü yıkadıktan sonra bir makyaj pamuğuna 1-2 damla yağ damlatıp yüzüne uygula.
- Çok fazla ardıç yağı kullanmaktan kaçın, yoksa tahrişe neden olur ve cildin durumunu kötüleştirir.
-
4Aloe vera jeli kullan. Cildine her gün bol miktarda aloe vera jeli sür. Bunu çoğu eczanede bulabilirsin. Aloe vera, akne tedavisinde ve yangıyı azaltmada etkili antibakteriyel özellikleri olan sulu bir bitkidir. Bakterilerin, akne yaralarını enfekte etmesini engeller ve iyileşme sürecini hızlandırır.[26] X Güvenliir Kaynak PubMed Central Kaynağa git
- Bazı insanların aloe veraya alerjisi olabilir. Kızarıklık olursa kullanmayı bırak ve bir sağlık uzmanına görün.
-
5Deniz tuzu kullan. İçinde %1’den daha az klorür olan bir deniz tuzu losyonu ya da kremi bul. Günde altı defaya kadar, her defasında 5 dakika sür. Çalışmalar, deniz tuzunun yangı önleme, yaşlanma önleme ve zararlı morötesi radyasyona karşı koruyucu özellikleri olduğunu göstermektedir. Deniz tuzunu, stresi azaltmak için yüz maskesi olarak da kullanabilirsin.[27] X Güvenliir Kaynak PubMed Central Kaynağa git Çoğu eczanede ve dükkanda deniz tuzu ya da deniz tuzu ürünleri bulabilirsin.
Reklam
- Hafifle orta seviyede akneleri olan kişiler, deniz tuzu ürünlerini güvenli bir şekilde kullanabilirler. Kuru ve hassas cildi olanlar ya da ortayla şiddetli seviyede aknesi olanlar, tuz tedavisine başlamadan önce bir dermatologla konuşmalıdırlar çünkü deniz tuzunun bu kişilerde kuruluk ve tahrişe neden olma ihtimali vardır.
Kısım 4 / 4:
Ne Zaman Tıbbi Yardım Alman Gerektiğini Bilmek
-
1Akneler ev tedavileri ile yok olmuyorsa bir doktora görün. Evde aknelerini tedavi etmeye çalıştığın birkaç haftadan sonra iyileşme görmeye başlaman gerekir. Ancak bazı akne türleri sadece ev tedavileri ile geçmez. Eğer senin durumun da böyleyse işe yarayabilecek bir çözüm için doktorunla konuş.[28] X Güvenliir Kaynak Mayo Clinic Kaynağa git
- Randevun sırasında doktoruna hâlihazırda denediğin tedavileri anlat.
- Aknelerinde bir hafta kadar kısa bir süre içinde iyileşme görebilirsin. Özellikle de sadece birkaç sivilceyi tedavi ediyorsan. Bununla birlikte ev tedavilerinin etkisini göstermesi genellikle 4-8 hafta alır. [29] X Güvenliir Kaynak American Academy of Dermatology Kaynağa git
-
2İnatçı ve yayılan akneler için bir dermatoloğa görün. Dermatoloğun aknenin altında yatan nedeni belirleyecektir ve böylece doğru tür tedaviyi görebilirsin. Örneğin aknelerin hormonlarından, iltihaptan ya da cildinin derinlerine hapsolmuş bakterilerden kaynaklanabilir. Eğer senin durumun böyleyse dermatoloğun daha güçlü topikal bir krem kullanmanı, ağızdan alınan bir ilaç kullanmanı ya da bir cilt işlemi denemeni önerebilir. [30] X Güvenliir Kaynak American Academy of Dermatology Kaynağa git
- Dermatoloğun reçeteli tedaviler sağlayabilir, bu nedenle muhtemelen daha iyi sonuç alırsın.
-
3Doktoruna akneyi tedavi eden reçeteli ilaçları sor. Doktorun aknelerini tedavi etmek için doğru kremi ya da ağızdan alınan ilacı bulmanda yardımcı olacaktır. Yüzeyin hemen altındaki akneleri tedavi etmek için krem kullanabilirsin. Buna alternatif olarak akneyi içeriden tedavi etmek için hap şeklinde ilaç kullanabilirsin. Hangi seçeneğin senin için en çok işe yaradığı aknenin nedenine bağlı olarak değişecektir. [31] X Güvenliir Kaynak American Academy of Dermatology Kaynağa git
- Topikal bir tedavi için güçlü benzoil peroksit, retinoid, antibiyotik ya da muhtemelen salisilik asit içeren reçeteli bir krem kullanabilirsin.
- Eğer aknelerinin nedeni bakteri ya da iltihap ise doktorun belirtileri içeriden tedavi etmek için sana bir antibiyotik yazabilir.
- Eğer hiçbir şey işe yaramazsa son çare olarak izotretinoin denen ağız yolluyla alınan bir tedavi kullanabilirsin. Yan etkileri bulunduğu için bu ilacı sadece, akneler hayatını ciddi şekilde etkiliyorsa kullanmak en iyisidir.
-
4Aknelerin hormonal ise hormon tedavisini dene. Özellikle kadınlarda yüksek androjen hormonu akneye neden olan aşırı sebum üretimine yol açabilir. Sebum ayrıca akneye neden olan bakterileri destekleyen yağ asitleri içerir. Hormonlarını dengeleyip aknelerini tedaviye yardımcı olması için doğum kontrol hapı kullanabilirsin. [32] X Güvenliir Kaynak PubMed Central Kaynağa git
- Özellikle ergenlik, hamilelik ve regl dönemlerinde hormon değişiklikleri hayatın normal bir parçasıdır. Kullandığın ilaçları değiştirdiğin zaman da hormon değişiklikleri olabilir. [33] X Güvenliir Kaynak PubMed Central Kaynağa git
- Aknelerinin hormonal değişimlerden kaynaklanıp kaynaklanmadığını anlamanın en iyi yolu bir dermatologla konuşmaktır.
-
5Cildinin dış derisini gidermek için kimyasal peeling yaptırmayı düşün. Dermatoloğun bu basit işlemi muayenehanesinde yapabilir. Kimyasal peeling, akneleri tedaviye yardımcı olması için cildinin dış tabakalarını soyacak ve cildinin görünüşünü iyileştirecektir. Bu ayrıca, önceki akne izlerini azaltmaya da yardımcı olacaktır. [34] X Güvenliir Kaynak American Academy of Dermatology Kaynağa git
- Dermatoloğun işlemden önce ve sonra cildine nasıl bakman gerektiğiyle ilgili bilgileri sana sağlayacaktır. Muhtemelen işlemden hemen sonra makyaj yapamayacaksın ve cildin iyileşirken güneşten uzak durman gerekecek.
-
6Dermatoloğuna ışık tedavisinin senin için uygun olup olmadığını sor. Lazer ve fototerapi akne tedavisinde kullanılan popüler seçeneklerdir. Işık tedavisi iltihaplanmş akneyi, çok sayıda nodüllü akneyi ve kistik akneyi tedavi etmek için ışık kullanır. Akneye neden olan bakterileri öldürebilir ve cildinin temizlenmesine yardım eder. [35] X Güvenliir Kaynak PubMed Central Kaynağa git
- Çalışmalar ışık tedavisinin çoğu kişi için etkili bir tedavi olduğunu göstermiştir. Senin kişisel ihtiyaçların için bu tedavinin uygun olup olmadığını anlamak için doktorunla konuş.
-
7Eğer aknen yok olmazsa akneyi gidermeyle ilgili doktorunla konuş. Bazı durumlarda doktorun akneyi kurutmak, kriyoterapi ile dondurmak ya da aknenin içine ilaç enjekte etmek gibi yöntemlerle iyileşme sürecini hızlandırabilir. Bu, cildinin daha çabuk temizlemesini sağlayabilir ve iz kalmasını önleyebilir. Bununla birlikte bu herkes için uygun değildir. [36] X Güvenliir Kaynak American Academy of Dermatology Kaynağa git
- Eğer başha hiçbir şeyin aknelerine faydası olmuyorsa doktorun muhtemelen biu işlemlerden birini tavsiye edecektir.
-
8Akne ürünlerine alerjik reaksiyon işaretleri görürsen acil yardım al. Hem reçetesiz hem de reçeteli akne ürünleri genellikle küçük kızarıklıklara, tahriş ve karşınmaya neden olur. Cildindeki bu küçük farklılıkları farketmek normal olmakla birlikte, bir ürüne alerjin varsa başka yan etkiler de görebilirsin. Bir alerjik tepki göstediğin anlamına gelebilecek izleyen belirtilerin sende bulunup bulunmadığını gözlemle: [37] X Güvenliir Kaynak Mayo Clinic Kaynağa git
Reklam
- Gözler, dudaklar, dil ya da yüzde şişme
- Nefes almada zorluk
- Boğazda darlık
- Hâlsizlik
İpuçları
- Dermatologlar, saçların yağlıysa düzenli olarak yıkamanı tavsiye ediyorlar. Yağ, alnına ve yüzüne bulaşıp akneye neden olabilir.
- Cildini yıkadıktan hemen sonra makyaj yapma çünkü bu, gözeneklerini tıkayabilir. Cildin ve saçların için yağsız kozmetikler kullan.
- Yüzünü yıkamak için çok sıcak ya da çok soğuk su kullanma çünkü bu, cildinin kurumasına neden olabilir. Ilık su kullan ve aşındırıcı havlulardan uzak dur.
- E vitamini ve çinko, A vitamini yapımı için gerektiğinden, bunları beslenmene katmalısın. A vitaminiyle birlikte alındığında, E vitamini için tavsiye edilen doz, 400-800 IU.
- Gözlerinin etrafına krem sürerken nazik ol ve buradaki hassas deriyi aşırı germe.
- Çinkoyu birkaç ay boyunca alırsan vücudundaki bakır seviyesini düşürebilir, o yüzden doktorlar, her gün çinkonun yanı sıra en az 2 mg bakır da içeren bir besin takviyesi kullanılmasını tavsiye ediyorlar.
- Akne hastalarına, günde üç defa her gün 30 mg çinko tavsiye ediliyor. Akne kontrol altına alınınca, günde bir kez 10 ila 30 mg idame dozu uygundur.
Uyarılar
- 8 hafta sonra cildinde hiç iyileşme fark etmezsen bir dermatologla konuş.
- İyotlu deniz tuzu ya da iyot içeren ürünler kullanma çünkü ister ağızdan ister cilde sürülerek alınsın, tahrişe neden olup akneyi şiddetlendirebilir.
- Doktorun sana tersini söylemedikçe, birkaç günden daha uzun bir süre yüksek doz çinko almamalısın. Çinko takviyeleri almadan önce doktorunla konuş.
Referans
- ↑ http://www.uhs.umich.edu/acne
- ↑ http://www.gannett.cornell.edu/cms/pdf/health/upload/Acne.pdf
- ↑ http://www.womenshealth.gov/publications/our-publications/fact-sheet/acne.html
- ↑ http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC2835905/
- ↑ http://brown.edu/Student_Services/Health_Services/Health_Education/common_college_health_issues/acne.php
- ↑ http://www.gannett.cornell.edu/cms/pdf/health/upload/Acne.pdf
- ↑ http://brown.edu/Student_Services/Health_Services/Health_Education/common_college_health_issues/acne.php
- ↑ http://www.aad.org/dermatology-a-to-z/health-and-beauty/general-skin-care/face-washing-101
- ↑ http://www.gannett.cornell.edu/cms/pdf/health/upload/Acne.pdf
- ↑ http://brown.edu/Student_Services/Health_Services/Health_Education/common_college_health_issues/acne.php
- ↑ http://www.aad.org/dermatology-a-to-z/health-and-beauty/general-skin-care/face-washing-101
- ↑ http://www.gannett.cornell.edu/cms/pdf/health/upload/Acne.pdf
- ↑ http://www.aad.org/dermatology-a-to-z/health-and-beauty/general-skin-care/face-washing-101
- ↑ http://www.hchs.edu/literature/Acne.pdf
- ↑ http://www.hchs.edu/literature/Acne.pdf
- ↑ http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/16029676
- ↑ http://www.hchs.edu/literature/Acne.pdf
- ↑ http://nccih.nih.gov/research/results/spotlight/022110.htm
- ↑ http://nccih.nih.gov/health/greentea
- ↑ http://nccih.nih.gov/research/results/spotlight/022110.htm
- ↑ http://nccih.nih.gov/health/greentea
- ↑ https://nccih.nih.gov/health/tea/treeoil.htm
- ↑ Michalun, V. M. , DiNardo J. (2014) Skin Care and Cosmetic Ingredients Dictionary, ISBN: 978-1-285-06079-8
- ↑ Michalun, V. M. , DiNardo J. (2014) Skin Care and Cosmetic Ingredients Dictionary, ISBN: 978-1-285-06079-8
- ↑ http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/23336746
- ↑ http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/21597673
- ↑ https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/acne/symptoms-causes/syc-20368047
- ↑ https://www.aad.org/public/diseases/acne-and-rosacea/acne#treatment
- ↑ https://www.aad.org/public/diseases/acne-and-rosacea/acne#treatment
- ↑ https://www.aad.org/public/diseases/acne-and-rosacea/acne#treatment
- ↑ http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC2923944/
- ↑ http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC2923944/
- ↑ https://www.aad.org/public/diseases/acne-and-rosacea/acne#treatment
- ↑ http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/14756640
- ↑ https://www.aad.org/public/diseases/acne-and-rosacea/acne#treatment
- ↑ https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/acne/symptoms-causes/syc-20368047