MEASURES FOR THE TURKISH CYPRIOTS( IN TURKISH)
2003-05-06 14:35:13
H?K?METİN KIBRISLI T?RKLERE Y?NELİK POLİTİKASI ?ER?EVESİNDE İYİLEŞTİRİCİ ?NLEMLER PAKETİ
Full Text
30 Nisan 2003
Kıbrıs?taki ??z?ms?zl?k s?rerken H?k?metin aşağıdaki iyileştirici ?nlemleri almasında esas amacı, ?zellikle işgal altındaki b?lgelerde yaşayan Kıbrıslı T?rklere, Kıbrıs Cumhuriyetinin vatandaşlarına sağlanan hak ve hizmetlerden m?mk?n olduğu kadar faydalanma imkanı sağlamaktır. T?m ?nlemler, meşruiyet, uluslararası hukuk ve AB m?ktesebatı ?er?evesinde uygulanacaktır.
?nlemlerin yasal mantığı, g?z yumulması durumunda Kıbrıs Cumhuriyetinin Kıbrıslıt?rk vatandaşlarının temel haklarının ?iğnenmesini veya bu haklardan yoksun bırakılması sonucunu doğuracak veya bu anlama gelecek olan T?rkiye?nin boyunduruğu altındaki yerel y?netimin yasadışı bir şekilde ?retildiği olgusunu ortadan kaldırmaksızın ve bunlara g?z yumulmaksızın bazı eylemlerinin sonu?larına Kıbrıs Cumhuryeti?nin dayanabileceği olgusuna dayanıyor.
Bu yaklaşım, bazı koşullara ve somut duruma bağlı olarak işgal b?lgesindeki bazı d?zenlemeleri ve uygulamaları Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi?nin, Lahey Uluslararası Adalet Divanının Namibya konusunda aldığı karara g?nderme yaparak aldığı bir karara dayanmaktadır.
Kıbrıs Cumhuriyeti?nin var olan durumu dikkate almama olanağına sahipken bu tavrı ileri g?t?rmesi , ?zg?r iradesi ile bazı durumları bilin?li, realist bir şekilde ele alış arzusunu g?steriyor. Sonu? olarak bu ?nlemler, hi?bir bi?imde ayrılık?ı entitenin varlığının tanınması veya varlığının kabul? anlamı taşıdığı şekilde yorumlanamaz.
MAL DOLAŞIMI
Mal dolaşımı belirgin bir bi?imde kolaylaştırılacaktır. Daha a?ık bir şekilde, Kıbrıs?ta yerel ?retilen mal ve eşyanın ve zati eşyanın Kıbrıs Cumhuriyeti ve Avrupa Birliği ilgili yasalarına g?re işgal altındaki b?lgelerden H?k?metin kontrol? altıdaki b?lgelere dolaşımı pratikte kolaylaştırılacaktır. (H?k?metin kontrol? altında bulunan b?lgelerden işgal altındaki b?lgelere y?nelik mal dolaşımı zaten serbestti.)
İşgal altıdaki b?lgelerde ?retilen malların Kıbrıs?ta, Avrupa Birliği piyasasında yada ???nc? ?lkelerde pazarlanması i?in Kıbrıs yasalarına ve AB m?ktesebatına uygun olarak d?zenlemeler yapılacaktır. Bu ?nlemin pratikte uygulanması i?in sivil toplum ?rg?tlerinin ve Avrupa Komisyon?unun katkıları ve anlaşma yapması bekleniyor.
KİŞİLERİN VE ARABALARIN DOLAŞIMI
Kıbrıslı T?rklerin ve Kıbrıs?ta yasal olarak bulunan her şahsın işgal altıdaki b?lgelerden H?k?metin kontrol?nde bulunan b?lgelere y?nelik dolaşımı daha da kolaylaştırılacaktır. Bu y?nde Kıbrıs H?k?meti, kontrol?ndeki b?lgelerle işgal altındaki b?lgeler arasında daha fazla kontroll? ge?iş noktasının a?ılması konusunda her t?rl? ?abayı harcayacaktır. Artı, işgal altındaki b?lgelerden gelen ara?ların H?k?metin kontrol? altında bulunan b?lgelerde yasal bi?imde trafiğe ?ıkması i?in gerekli d?zenlemeler yapılacaktır.
Ayrıca, turistlerin H?k?metin kontrol? altında bulunan b?lgelerden işgal altındaki b?lgelere ge?işlerinde mevcut sınırlamalar zaman a?ısından aşamalı bi?imde gevşetilecektir.
İSTİHDAM
İşgal altındaki b?lgelerde yaşayan Kıbrıslı T?rklerin, H?k?metin kontrol? altında bulunan b?lgelerde yaşayan işveren yanında istihdam edilmeleri y?n?nde pratik ?nlemler alınacaktır. Kıbrıslı T?rkler, b?t?n Kıbrıslı emek?iler i?in ge?erli olan ?alışma koşulları altında istihdam edilecektir. Bu ?er?evede, alınacak diğer tedbirler arasında, Kıbrıslı T?rklerin iş bulmak i?in b?t?n il?elerde İş ve İş?i Bulma Dairelerine başvurma hakları olduğu izah edilecektir. Ge?erli uygulama daha geniş bi?imde kamuoyunun bilgisine sunulacaktır. Dilek?eleri e-posta (e-mail) yoluyla g?nderme olanağı sağlanacaktır. Teknik eğitimli kişilerin istihdam edilmesine ?nem verilecektir. İş?i sendikalarına, Kıbrıs Sendikalar Forumuna ve iki toplumun İşveren ile Sanayiciler federasyonlarına eşg?d?m sağlamada uygun bir rol verilmesi y?n?nde d?zenlemeler yapılıyor.
M?TTEAHİTLİK VE TAŞARONLUK
İşverenler ile taşaronların ilgili yasalara uymaları koşuluyla işgal altında yaşayan Kıbrıslı T?rklere m?teahhitlik ve taşeronluk vermek.
KIBRISLI T?RKLERİN MESLEK EĞİTİMİ
Kıbrıslı T?rklerin, Leonardo, Socrates ve Altıncı ?er?eve Program gibi araştırma programlarına ve diğer AB programlarına katılmaları teşvik edilecek ve kolaylaştırılacaktır. Kıbrıslı T?rklere Kıbrıs?ın uluslar arası alanda tanınmış Y?ksek Eğitim Kurumlarında ve ?niversitelerinde eğitim g?rmeleri i?in burslar verilecektir.
H?k?met, kontrol? altında bulunan b?lgelerde Orta Eğitim Okullarında T?rk?e?nin okutulmasına aşamalı bi?imde ge?ilmesi gerektiğini benimsiyor. T?rk?e bu b?lgelerde yaşayan yetişkin kişilere de ?ğretilmelidir. Bu ama?la Kıbrıslı T?rk ?ğretmenlerin istihdam edilmesi konusunda ?aba g?sterilecektir.
İŞGAL B?LGESİNDE EĞİTİM
H?k?met, işgal altındaki b?lgede yaşayan Kıbrıslı T?rk ?ğrencilere yada ?niversitelilere Yunan dilini ?ğretmek gereğini kabul ediyor. Bu y?nde Yunanca?nın ?cretsiz olarak ?ğretilmesi i?in pratik d?zenlemeler yapılacaktır.
KIBRISLI T?RKLERİN ULUSLARARASI SPOR ETKİNLİKLERİNE KATILIMI
Kıbrıs H?k?meti, yetkili spor federasyonları aracılığıyla Kıbrıslı T?rk sporcuların uluslararası spor organizasyonlarına Kıbrıs Milli Takımları ile katılmalarını kolaylaştıracaktır. 2004 Olimpiyat Oyunları, Kıbrıslı T?rk sporcuların Kıbrıs Milli Takımına katılmaları i?in iyi bir fırsattır.
KIBRISLI T?RKLERİN YURT DIŞINDAKİ ETKİNLİKLERE KATILIMI
Kıbrıs H?k?meti, işgal altındaki b?lgelerde yaşayan bilim adamlarının, sanat?ıların v.s kişilerin dış ?lkelerde d?zenlenecek uluslar arası faaliyetlere katılma istemlerine itiraz etmeyecektir.Yeter ki bu katılım kişisel d?zeyde olsun, işgal altındaki b?lgelerin y?netiminin adına olmasın yada ayrılık?ı varlığın sembolleri kullanılmasın.
H?k?met, toplumlararası temasların ve Kıbrıslı Rum ve T?rk sivil toplum ?rg?tleri arasındaki işbirliğinin pratikte g??lendirilmesi i?in ?alışacaktır.
KAYIPLAR- YAŞAMINI YİTİREN SİVİLLER
1963 - 67 ve 1974 d?nemlerinin Kıbrıslı T?rk kayıp kişilerin yakınlarına yapılacak muamele, aynı d?nemlerde kayıp Rumların yakınlarına yapılan muameleyle aynı olacaktır. Alınacak tedbirler arasında maddi yardımda bulunmak, devlet dairelerinde mevcut olan bilgilere ulaşma imkanı sağlamak, kayıp kişilerin akıbetini belirlemeye y?nelik ?alışmaları g??lendirmek, kalıntıların ?zerinde kimlik belirleme amacıyla Genetik Maddelerin Toplanacağı bir Bankanın kurulmasını sağlamak ile ?l?m ?ncesi ve akrabalardan alınacak diğer gerekli bilgilerin toplanacağı bir bankanın kurulmasını ilerletmek ve akrabaların ilgilendiği ve işbirliği yaptıkları durumlarda da arama kazıları yapma ve kemikleri mezarlardan ?ıkarmak işlemleri bulunuyor.
İNSANİ KONULARDA ORTAK KOMİTE
Buna paralel olarak, Kıbrıs H?k?meti, Kıbrıslı Rumlar, Kıbrıslı T?rkler ve kısa adı UNFİCYP olan BM Kıbrıs Barış G?c?n?n katılacağı ve insani konularla ve bunlara ilişkin konularla ilgilenecek ??l? bir komitenin oluşturulmasını ?neriyor. Bu komitenin misyonu, insani sorunları g?r?ş?p ??zmek ve ateş kes hattının her iki tarafında yaşayan kişiler arasındaki temasları ve iletişimi kolaylaştırmak olacak.
BELGELER
Kıbrıs H?k?meti, daha fazla pratik d?zenlemeler yaparak, Cumhuriyet makamları tarafından Kıbrıslı T?rklere seyahat belgesi, kimlik kartı, doğum belgesi ve başka belgelerin ?ıkarılmasını kolaylaştıracaktır.
İşgal altındaki b?lgelerde ikamet eden yada ikamet etmiş olan Kıbrıslı T?rklerin ailevi veya şahsi durumuna ilişkin belgeler, duruma g?re incelenebilir ve s?z? ge?en kişilerle ilgili idari işlemler yapıldığında, Kıbrıs Cumhuriyetinin yetkili makamları, bu belgelerin i?eriğini g?z ?n?nde bulundurabilir.
TEDAVİ
H?k?metin kontrol? altında bulunan b?lgelere teşhis yada tedavi i?in gelen yada gelmek isteyen Kıbrıslı T?rk hastalara daha iyi hizmet verilmesi i?in daha fazla pratik ?nlemler alınacaktır. Bu ama?la, acil durumlarla ilgilenecek ve 24 saat hizmet verecek bir mekanizma (hot - line) kurulacaktır. Ayrıca, hastaların yararı i?in, ateş kes hattının her iki tarafında bulunan doktorlarla ve tıbbi kuruluşlar arasında işbirliği geliştirip teşvik edilecektir.
K?LT?R MİRASI
H?k?met, Avrupa Konseyi Parlamenterler Meclisinin yaptığı ve Kıbrıs?ın k?lt?rel mirasını korumak amacıyla uluslar arası bir kuruluşun oluşturulması ile ilgili teklifi benimsiyor. Teklifin ruhuna g?re, Kıbrıs?ın t?m k?lt?rel mirasının korunması gerekiyor. S?z konusu teklif, Kıbrıs T?rk tarafıyla işbirliği yapılmasını ?ng?r?yor. Bu ?er?evede, Kıbrıs Cumhuriyeti kontrol? altındaki b?lgelerde bulunan T?rk anıtlarının bakımına ?nem verilecektir. Bunlar, cami, mezarlık, veya M?sl?manlara ait anıtlar ve işgal b?lgesindeki kilise ve diğer anıtlar olabilir.
RIK?İN T?RK?E B?L?M?N?N G??LENDİRİLMESİ
Kısa adı RİK olan Kıbrıs Radyo Yayın Kurumunun T?rk?e programları iyileştirilecektir. T?rk?e altyazılı programların sayısı artırılacak. T?rk?e haber b?ltenlerinin yanı sıra Akt?alite ve Prizma programları daha kapsamlı olacaktır. Artı, Kıbrıslı T?rkler ile Rumlar arasında karşılıklı g?ven, saygı ve barış ortamı oluşturulması amacıyla Kıbrıslı T?rklere y?nelik yeni bir televizyon programı hazırlanacaktır.
ARA B?LGENİN MAYINLARDAN TEMİZLENMESİ
Birleşmiş Milletlerin Kıbrıs?la ilgili kararları uyarınca, Kıbrıs H?k?meti 2002 yılının Ocak ayında BM Kıbrıs Barış G?c?ne ara b?lgede bulunan b?t?n mayın tarlalarının kaldırılmasını ?nerdi. 12 Nisan 2002 tarihinde BM Kıbrıs Barış G?c?, bu konuyla ilgili T?rk tarafının olumsuz cevabını resmen Kıbrıs H?k?metine iletti. Bu gelişmeye rağmen, Kıbrıs H?k?meti, Milli Muhafız Ordusunun ara b?lgedeki mayın tarlalarını tek taraflı olarak kaldırma niyetini yeniden teyit ediyor.
YEREL Y?NETİMLER D?ZEYİNDE İŞBİRLİĞİ
H?k?met, yasadışı ayrılık?ı varlığa karşı pozisyonunda herhangi bir değişiklik yapmaksızın ateş kes hattının iki tarafında yerel y?neticiler arasında işbirliğinin geliştirilmesi ve işgal b?lgesinde yerel projelerin finansmanı i?in form?ller ?zerinde ?alıştı
İŞGAL B?LGESİ VE T?RKİYE İLE TELEFON BAĞLANTISI
İletişimin kolaylaştırılması i?in, H?k?met, işgal altındaki b?lgeler ve T?rkiye ile telefon bağlantılarının doğrudan yapılması y?n?nde ?alışmalar yapacaktır. Cep telefonlarına gelince, s?zleşmelerin devletler arasında değil, şirketler arasında yapıldığını g?z ?n?nde bulundurarak, Kıbrıs Telekom?nikasyon İdaresi işgal b?lgesinde de hizmet sunan uluslararası ?zel şirketlerle s?zleşme yapması i?in cesaretlendirilecektir.
KIBRISLI T?RKLERİN SE?İM HAKKININ KORUNMASI
Kıbrıslıt?rklerin, Kıbrıs h?k?meti denetminindeki b?lgelerdeki yerel y?netim se?imlerine ve Avrupa Birliği yasaları ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi ilgili kararları temelinde Avrupa Parlamento se?imlerine katılabilmeleri i?in gerekli yasal d?zenleme ilerig?t?r?lecek.
KIBRIS T?RK İŞLERİ DAİRESİ
Yukarıdaki ?nlemlerin uygulamasının koordine edilmesi i?in Kıbrıs T?rk İşleri Dairesi oluşturulacaktır. Bu Dairenin yetkileri arasında aşağıda belirtilen yetkiler de bulunacaktır:
a) Kıbrıslı T?rklere karşı ayrım yapılmaması i?in b?t?n yasaları, siyasi ve idari işlemleri dikkatle incelemek i?in devletin ?alışmalarını koordine edecektir.
b) Uygun g?rd?ğ? taktirde, Kıbrıslı T?rklerin hak ve yasal ?ıkarlarının daha iyi bi?imde korunmasını sağlamak i?in yasal ve idari tedbirlerin alınması yada mevcut olanların değiştirilmesi i?in tavsiyelerde bulunabilecektir.
c) Cumhuriyetin Kıbrıslı T?rk vatandaşlarına hizmet edilmesi i?in pratik uygulamalar ?nerecektir ve bunların hayata ge?irilmesiyle ilgilenecektir. Bu uygulamalar Kıbrıslı T?rklerin devlet dairelerine ulaşmalarında karşılaştıkları pratik zorlukları ve devlet politikalarının uygulanmasından kaynaklanan faydalar g?z ?n?nde bulunduracaktır.
?) İlgili devlet dairelerinin yetki alanlarını ihlal etmeden Kıbrıslı T?rklerin başvurularını kabul edip ilgili devlet dairelerine yada başka dairelere iletebilecek. Bunlarla ilgili kendi tekliflerini de yapabilecektir.
d) Kıbrıslı T?rklere hak ve y?k?ml?l?kleri hakkında bilgi verecek ve tavsiyelerde bulunacaktır. Aynı zamanda, Kıbrıslı T?rklere mevcut yasalardan, uygulanan politikalardan (?rneğin pasaport ?ıkarma politikası, maddi yardım politikaları v.s) ve Kıbrıs?ın AB ?yeliğinden kaynaklanan yararlar hakkında bilgi verecektir.
e) Dilek?e, başvuru ve saire gibi belgelerin T?rk?e?ye ?evrilmesiyle ilgilenecektir. Bu bilgiler, bu Dairenin oluşturacağı bir İnternet sayfasına konacaktır. Bu sayfada Kıbrıslı T?rkler i?in yararlı başka bilgiler de bulunacaktır.