Afganistan
İslam Devleti iç Asya'da bulunan ve denize sahip olmayan bir iç ülkedir. Orta
Asya'da olsa da kültürel benzerliğinden dolayı Orta Doğu ülkesi olarak da
görülür. Çevresinde İran, Özbekistan, Tacikistan, Çin ve Türkmenistan yer alır.
Çok sayıda göçmene de ev sahipliği yapan Afganistan'da bu milletlerle birlikte
Beluciler, Araplar ve Türkmenler de yaşar. Konumu onu tarih boyunca bir ticaret
merkezi yapmıştır ve bu nedenle tarihte Türkler, Yunanlar, Moğollar, Araplar ve
Ruslar tarafından çeşitli dönemde istila edilmiştir.
300.000'den fazla nüfusa sahip olan Mezar-I Şerif Afganistan'ın 4. büyük kentidir. Hz Muhammed'in kuzeni dördüncü İslam Halifesi Ali bin Talib'in (Hz Ali)'nin mezarının bulunduğu yerdir. (Her ne kadar Afganistan dışındaki Müslümanlar mezarının Necef'te olduğuna inannıyor olsalar da) Şehir 19. yüzyılın ortalarındaki salgın nedeniyle terk edilinceye kadar büyük komşusu Balkh'in gölgesinde yaşamaya devam etti. Sonuç olarak Mezar-I Şerif bölgenin başkenti rolünü üstlendi.
Afganistan'ın para birimi dinardır ve Afganistan'ın uluslararası bankası Kabul Mezar-I Şerif'te bir şubeye sahiptir. Bölgede şubesi bulunan diğer bankalar Kabul Bankası, Azizi Bank ve West Union'dır.
1800'lü yıllarda Afganistan idaresi altına alınan Mezar-ı Şerif 1869'da Afganistan Türkistan'ının başkenti oldu. 1979'da Sovyetlerin ilhak etmesiyle şehirde bir garnizon kuruldu. Afganistan Sovyet savaşı sırasında Rusların üslerinden biri oldu. 1998 ile 2001 yılları arasında Taliban tarafından kontrol edildi ve 2001'de Amerika Birleşik Devletleri bölgeyi işgal edip yönetimi ele geçirdi.
Çoğunlukla tarıma dayalı kent ekonomisinde pamuk önemli yer kaplar. Başkent Kabil ve diğer Afganistan kentleriyle kara yolları da bulunan kent eski Sovyet ülkeleri arasında bir ticaret bölgesidir. Kentte yaşayan halkın çoğunluğunu Tacikler, Türkmenler ve Özbekler oluşturur.
Mezar-I Şerif kutsal mezar anlamına gelmektedir. Efsaneye göre Hz. Ali'nin naaşı Irak'tan bugünkü konumuna getirilmiştir. Yerliler mezara Rawza derler ve yüz binlerce insan her yıl bu bölgeyi ziyaret ederek Hac yaparlar. Yerliler için mezarı ziyaret etmek için en yoğun zaman her yıl 21 Mart'a denk gelen Afgan Yeni Yılı kutlamalarıdır. O gün bölge halkı şenlikli bir ortamda meydanda toplanır ve birbirleriyle rekabet halinde uçurtma uçururlar ve ünlü Afgan oyunu Buzkaşı oynarlar.
Güvenlik sorunu Mezar-I Şerif'e bir gezi planlarken göz önünde bulundurulması gereken önemli konulardan biridir. Uygun prosedürlere uyar ve güvenlik uyarılarını dikkate alırsanız sorunsuz şekilde gezinizi tamamlayabilirsiniz.
Şehirde yemek yiyecek bir yerler arıyorsanız Farhat Hotel ile Sultanahmet Camii arasındaki yolun iki yarısında yiyecek tezgahları bulunur. Yeşil sebzeli, domatesli ve patates kızartması içeren dürümleri denemeniz tavsiye edilir. Meyve suyu, alkolsüz içecekler ve çay da mevcuttur. Kefyat Hotel'de iyi yemekler servis eden büyük bir restoran da bulunmaktadır. Delhi Darbar Camii'nin yaklaşık 1 km kuzeyinde, ordu hastanesinin karşısındaki sokakta iyi Hint yemekleri yapan bir otel vardır. Burada alkol alabilirsiniz ve genelde turistler tarafından kullanılır. Hint Oteli olarak da bilinir. Afganistan'da sadece yabancılar alkol alabilir ve bunu sadece Hint Oteli'nde yapabilir.
Mezar-ı Şerif Vizesi
Afganistan seyahatlerinde Türk Vatandaşlarından vize talep edilmektedir.
Mezar-I
Şerif kent merkezinde Sultanahmet Cami dışında ziyaretçilere fazla bir şey
sunmaz ancak bölgedeki anıtların bazıları fotoğraflanmaya değerdir.
Rawze Şerif Camisi
Mezar-I Şerif'in tam merkezinde yer alır. Caminin bulunduğu dev parkın yan tarafında halı dükkanları ve ev eşyaları satan dükkanlar bulunur. Cami gayri müslimlere kapalıdır. Yanındaki parkta burka giyen birden fazla kadının eşinin arkasından yürüyüşünü görebilirsiniz. Hz Muhammed'in kuzeni ve dördüncü İslam halifesi olan Ali bin Talib'in mezar yeri bu kenttedir. Cami geceleri renkli ışıklarla aydınlatılır ancak yakınlardaki çok sayıda evsiz yaşadığı için gece bu bölgede yürümeniz tavsiye edilmez.
Eski Yunan Kalıntıları
Balkh bölgesine günlük bir gezi (taksi ile 30 dakika) yapabilirsiniz ve bu yol genel olarak güvenlidir. Bununla birlikte 2010 yılından bu yana ilçenin batısı ve 2012 yılından bu yana da kentin kendisinde artan güvenlik sorunları görülmektedir. Güneş batmadan önce Mezar-I Şerif'e döndüğünüzden emin olun. Mümkünse yanınızda yerli biri olsun. Mezar iki tarafında iki dağ tarafından çevrilidir ve günlük dua amaçlı girişlere açıktır.
Jangi Kalesi
Mezar-ı Şerif'ten 30 dakika uzaklıktaki bu kale NATO tarafından Taliban'ın Amerikan destekli yenilgisiyle şöhret kazandı. Bu kaleden isyancı Taliban üyelerine ateş açılmış ve bir kaç Amerikalı Taliban üyesi yakalanıp mahkum edilmişti. Ayaklanma bir Amerikan CIA ajanının ölümünden hemen sonra başladı. Ajanın ölümünü anmak için bir anıt var ama isyan sırasında ölen yüzlerce Afgan hakkında bilgi yok. Kale iki bölüme ayrılmıştır. Duvarlar içten dışa ve içten yukarı doğru eğimlidir. Bu şekli mahkumların buradan hiçbir şekilde kaçamamasının sebebidir. İçeri girmek için korumalarla konuşmak ve bir yanınızda size rehberlik edecek bir yerli bulmanız gerekecek. Kalenin giriş ücreti yoktur. (Afganistan'da giriş ücreti ödemek çok nadirdir) İçeri girerseniz içerisi kolaydır. Eğer geniş açılı bir fotoğraf çekmek istiyorsanız kale arkasında ana yol kenarını tercih etmelisiniz. Kale Afgan ordusu tarafından da kullanılmaktadır ve turistlerle pek karşı karşıya gelmezler.
Şah du Şemşir Türbesi
İbni Kays'ın türbesinin de bulunduğu bu camisinin önünde binlerce güvercin ve onlar için yem satan yaşlı Afganlılar görebilirsiniz. Turistler buradan yem alıp güvercinleri beslemekten keyif alır. Eyyübi Sultanı Şah Şemşir Halife Hz Osman döneminde bu bölgeye gelmiş ve halka ilim öğretmeye başlamıştır. Bölgedeki gayri müslimlerin baskısı sebebiyle savaşmak zorunda kalır. Savaşırken iki kılıç birden kullandığı için du lakabı takılmıştır ki iki demektir. Savaşta şehit olan Şemşir'e Afgan halkı sahip çıkıyor ve bir türbe inşa ediyor.
Yerel
oteller ortak banyolu, tuvaletli ve çok yataklı olarak 10 ila 20 dolar arasında
bir fiyata konaklama imkanına sahiptir.
Mezarın güney tarafında Aamo Otel paylaşılan tuvaletler ve duşlar ile 15 dolardan başlayan fiyatlarla üç veya daha fazla yataklı odalarda konaklama imkanı sunmaktadır.
Ferhat Oteli mezardan iki blok ötede yer alır ve 40 dolar gibi bir fiyatla televizyonlu oda bulabilirsiniz.
Royal Oak Hotel ise Valilik binasının yanında bulunur ve üst düzey uluslararası konuklara hizmet verir. Bu Kabil tarzı otel güvenli ve konforlu odalar barındırıyor. Bu otel bölgede Kraliyet Meşesi olarak da bilinir ve fiyatlar gecelik 70 dolardan başlar.
Mezar-I
Şerif Havaalanı kentin 9 km doğusunda yer alır kentten havaalanına yolculuk
yaklaşık 15 dakika sürer. Kam Air Pazar ve Perşembe günleri sabah 09'da Kabil'e
uçuş kaldırır ve dönüşler saat 14:30'da yapılır. Kam Air düzenli olarak İran ve
Meşhed'e de uçuyor. Safi Airways Kabil ile Mezar-I Şerif arasında uçuyor ve
ücret yaklaşık 40 dolara tekabül ediyor. Daha önce Ariana'ya yapılan uçuşlar
ise talep düşüklüğü nedeniyle yakın zamanda kaldırıldı.
Türk Hava Yolları Ocak 20014'ten beri Mezar-ı Şerif’e direk seferler sunuyor. Havayolu Mezar-I Şerif'e haftanın üç günü (Çarşamba, Cuma, Pazar) uçuş düzenlemektedir. Mezar-I Şerif Havalimanı IATA kodu MZR ve ICAO kodu OAMS olarak belirlenmiştir.
Şehir içinde
hareket ederken taksileri kullanmanız tavsiye edilir ve bu yolculuk 30 dinarın
altında ücretle gerçekleştirilebilir. Hareket etmeden önce mutlaka taksiciyle
pazarlık yapın.
Afganistan'da araç kullanmak için büyükelçilikte bazı evrak işlemleri gerçekleştirmeniz gerekir ve burada turistik amaçlı bulunuyorsanız tavsiye edilmez. Taksi kullanın.