1960 yılından sonra çok sayıda Yunan misafir işçi Almanya'ya geldi. Bugün ise dramatik ekonomik kriz nedeniyle Yunanistan'da fazlaca perspektif göremeyen akademisyenler Almanya'yı çekici buluyor.
Kostas Dimitriou'nun anne-babası Federal Almanya'ya misafir işçi olarak gelmiş. "Ebevenylerim ve Yunanların çoğunluğu para kazanmak için Federal Almanya'ya gelmişlerdi. İlk kuşak Yunan misafir işçiler iki-üç yıl süreyle burada kalıp, kazandıklarını tasarruf edip, ailelerine geri dönmek istiyorlardı." Ancak birçokları Almanya'da kaldı - tıpkı bugün Almanya'daki Yunan Cemaatleri Birliği'nin (OEK) Başkanı Kostas Dimitriou'nun anne-babası gibi.
Federal Almanya 1950'li yılların ortasından itibaren yabancı işçileri Alman işletmelerine kazanmak üzere, ağırlıklı olarak güney Avrupa ülkeleri ile "İş Gücü Alımı Anlaşmaları" imzaladı. İlk anlaşma 1955'te İtalya ile 30.03.1960'da da Yunanistan ile imzalandı.
Dikkat çekmeyen azınlık
Yunanların göç öyküsü, Almanya'da aile kurmaları ve çocukları olması yüzünden değişik bir yol izledi. Kostas Dimitriou, "çocuklar Almanya'da okula gitti, Yunanistan ile temaslar sadece tatilden tatile gerçekleşti. Ne var ki yaşamın odak noktası artık değişmişti" diyor. Almanya'daki Yunan Cemaatleri Birliği'nin Başkanı Dimitriou, "Almanya'daki Yunan göçmen grubu neredeyse kendinden söz ettirecek hiç bir olaya karışmadı, o yüzden onlara dikkat çekmeyen azınlık adı takıldı" şeklinde konuşuyor. Dimitriou, Yunanların topluma uyuma hazır olmalarını iki faktöre bağlıyor: Yunanlarda göçün uzun bir geleneği olması ve Yunan çocukların okuldaki başarıları. Kostas Dimitriou, Yunan ailelerin çocuklarından büyük başarı beklentisi içinde olmalarının da topluma uyum sürecinde önemli rol oynadığı kanısında.
Göçmenlerin demokrasi savaşımı
Yunan göçüne damgasını vuran bir dönem de Yunanistan'da 1967 ile 1974 yılları arasındaki askerî dikatörlük dönemiydi. Yurt dışındaki Yunan toplulukları ve örgütleri aktif bir biçimde demokrasiden yana tavır aldılar. Askerî diktatörlüğe karşı direnişi devam ettirebilmek için çok sayıda demokratik Yunan politikacı Federal Almanya'ya sığındı. Örneğin daha sonraları Yunanistan Başbakanı olan Kostas Simitis... . Yunanistan'daki askerî diktatörlüğe karşı direniş mücadelesi vermiş olan bir başka politikacı da, o dönemlerde birkaç yıllığına Deutsche Welle Radyosu Yunanca Servisi'nde görev yapmış olan bugünkü Yunanistan Cumhurbaşkanı Karolos Papulyas'tır.
Almanya'da Yunan vatandaşı olan göçmenlerin sayısı 1973 yılında en üst düzeye fırlamıştı. O yıl Batı Almanya iş piyasasında büyüyen kriz, iş gücü alımlarının durdurulmasına ve iş piyasasının dışarıya kapılarını kapatmasına yol açmıştı. Bunun üzerine yabancı işçilerin geldikleri ülkelere geri dönmelerini teşvik için bir dizi yasa çıkartıldı. Örneğin sonradan ailelerinin yanına gelenler, iş piyasasına girmeden önce beklemeleri için bazı düzenlemeler yapıldı. Böylece 1973 ile 1975 yılları arasında Federal Almanya'dan ülkelerine dönen Yunanların sayısı yine artış gösterdi.
Yunanistan 1980 yılında AB tam üyesi oldu ve 1987 yılında Yunan vatandaşlarının AB ülkelerinde "serbest dolaşımı" yasası yürürlüğe girdi. Kostas Dimitriou, 1987 ile 1997 yılları arasında 100 binden fazla yeni Yunan göçmenin kısa süreliğine Almanya'ya geldiğini anımsıyor ve ekliyor: "Bunların tümü basit işçilerden, kalifiye olmayan elamanlardan oluşmuyordu; çok sayıda bilim insanı ve akademisyen de Almanya'ya geldi."
Gitmek ile kalmak arasında
Almanya 1980'li yıllarda hüküm süren ülkedeki kitlesel işsizlik nedeniyle ülkedeki yabancı sayısını azaltma yoluna gitti. 1983 yılında "Geri Dönüşü Teşvik Yasası" çıkartıldı. Yaklaşık 300 bin yabancı işçi (1984 yılında Almanya'da yaşayan yabancıların yüzde 7'si) bu teşvikten yararlandı ve kesin dönüş yaptı.
Federal hükümet açısından bu, yabancı nüfusu azaltmak ve sosyal sigorta sistemlerini konsolide etmek için bir imkândı. Zira emeklilik sigortasına ödenen primlerin işveren payları, göçmenler ülkelerine kesin dönüş yaptıklarında sigortada kalmış olacaktı.
1997 yılından sonra Almanya'da yaşayan Yunanların sayısı doğal yaşlanma süreci ve göçün duraksaması gibi nedenlerle düştü. Çok sayıda ilk kuşak Yunan emekli maaşını aldı ve ülkesine geri döndü.
Kriz döneminde Almanya'ya yeniden çok sayıda Yunan akını
2009 yılından itibaren dünya ekonomik krizi Yunanistan'da hissedilmeye başladı. Bunun üzerine yeniden çok sayıda Yunan şansını denemek üzere ülkesini terketti. Bunların çoğunluğunu akademisyenler oluşturuyor, ama yeniden Almanya'ya dönen eski misafir işçiler ile vasıfsız iş gücü de bulunuyor. Almanya'daki Yunan sivil toplum kuruluşları her gün bilgilenmek isteyen bu yeni göçmenlerden binlerce telefon ve mektup alıyor. Bu işler Kostas Dimitriou'nun gündelik faaliyetlerinden: "Bunların çoğu çaresiz bir biçimde iş imkânı arıyor. Tecrübeler, yeni gelenlerin çoğunun iyi eğitimli olduğunu gösteriyor ki, bu da şüphesiz onların Alman iş piyasasına dahil olmalarını kolaylaştıracak bir etken."
© Deutsche Welle Türkçe
Stamatis Assimenios / Çelik Akpınar
Editör: Nihat Halıcı
Hristos Yiannapoulos
Video-portreyi izlemek için tıklayın!