Kedi ebeveynleri için kedisinin nöbet geçirdiğine tanık olmak korkutucu olabilir. Nöbetler, vücudun bir bölgesinin ritmik bir şekilde titremesi, kasların kasılmasıyla düşme, çiş yapma kontrolünü kaybetme gibi çeşitli şekillerde gerçekleşebilir.
Bu nöbetler, birkaç durumdan kaynaklanabilir:
- Antifriz gibi toksinler
- Beyindeki tümörler
- Epilepsi veya kökeni bilinmeyen nöbetler (Bunu, köpeklerde olduğu gibi kedilerde de teşhis etmek zordur.)
- Beyin enfeksiyonu (Beyin zarını etkileyen bir enfeksiyon da nöbetlerle sonuçlanabilir.)
- Beyin travması veya hasarı (Bu, bir araba çarpması veya düşme sonucu olabilir.)
- Son evre karaciğer yetmezliği (Beyni etkileyebilecek toksinlerin birikmesine neden olur.)
- Kedilerde son dönem böbrek yetmezliği de nöbetlere neden olabilir.
En yaygın olarak diyabetin insülinle tedavisinde görülen düşük kan şekeri de krizlere neden olabilmektedir. Bu durumların çoğu genç kedilerde görülürken, bazıları diğer tıbbi durumlardan sonra ortaya çıkar.
İngiltere’deki bilim insanları, kediler yaşlandığında ortaya çıkan ve daha önce bilinmeyen bir nöbet tanımladı: FARS (Feline audiogenic reflex seizures) yani “Odyojenik Refleks Kedi Nöbeti”.
FARS nedir?
FARS (Feline audiogenic reflex seizures), yakın zamanda keşfedilen, kedinin belirli yüksek perdeli sesler tarafından tetiklenerek nöbet geçirdiği bir epilepsi türüdür. Yaşlı kedilerde ve Birman ırkı kedilerde yaygın olarak görülür.
Odyojenik Refleks Kedi Nöbetleri
Araştırmacılar, tanımlanabilir bir olaydan sonra oluşan bir tür bozukluk olan refleks nöbetlerine sahip 96 kedinin sonuçlarını ve veteriner kayıtlarını inceledi. Nöbetler aşağıdaki şekillerde gerçekleşiyordu:
Absans: Bu tür nöbette kedi, çevresinde neler olup bittiğine dair geçici bir farkındalık kaybına uğrar.
Miyoklonik: Bunlar, bir kastaki veya ritmik kas grubundaki kısa titremelerdir.
Tonik-klonik: Bu klasik, tam gelişmiş bir nöbettir. Kedi bir yana uzanır, ayakları ritmik olarak hareket eder ve mesane kontrolünü kaybeder.
Nöbetler genellikle beş dakikadan daha az sürer, nöbetten önce asabiyet, salya akıtma, daireler çizme veya ilgi isteme gibi davranışlar izlenebilir.
FARS aşağıdakilerle karakterize edilir:
En çok 15 yaş ve üstü kedilerde yaygındır. Kedi, nöbet öncesi yüksek perdeli bir ses duyar. Genelde, bu ses ne kadar yüksek olursa, nöbet aktivitesi o kadar şiddetli olur. Eş zamanlı hastalıklar vakaların yaklaşık % 40’ında mevcuttur. FARS hastası kedilerin yarısı sağırdır veya işitme bozukluğu vardır. Nöbetler daha çok kedilerin yaşlı olma durumuyla ilişkilendirilir. Birman kedilerinde, diğer cinslere kıyasla daha sık FARS görülür.
FARS’ı yaygın olarak tetikleyen sesler
Araştırmacılar, bu sesleri FARS bulunan kedilerde nöbet tetikleyici olarak tespit ettiler:
- Alüminyum folyo buruşturma sesi
- Seramik kapta tıkırdayan metal kaşık sesi
- Cam bardak şıngırtısı
- Kağıt veya plastik torbalar buruşma sesi
- Klavye veya fare tıklaması
- Bozuk para veya anahtar şıngırtısı
- Çivi çakma sesi
- Kedi sahibinin dilini şaklatması
Kedilerde FARS tedavisi
Araştırmacılar, anti-nöbet ilacı Levetirasetam veya Keppra’nın, FARS nöbetlerinin kontrol edilmesini sağladığını belirledi. Çalışma sırasında, FARS’ın kedilerin çoğunda yaşam kalitesini düşürmediği tespit edildi. Eğer kediniz nöbet geçiriyorsa, mutlaka veterinerinize gidin. Nöbetlerin belli seslerle tetiklendiğini düşünüyorsanız, bunu mutlaka hekiminize söyleyin.
Veteriner hekimler kedi nöbetleri için her zaman ilaç tedavisi başlatmayı seçmez. Kedi çok sık ve şiddetli nöbet geçirmiyorsa, ilacın yan etkileri nöbetlerden daha riskli olabilir. Veterinerinize danışmadan kedinize asla herhangi bir ilaç vermeyin. Birçok ilaç kediler için toksiktir. Kedinin sağlığına zarar verebilir veya ölüme neden olabilir.
Özetle FARS:
Yaşlı kedilerin şüpheli nörodejeneratif durumu
Gürültü kaynaklı miyoklonik veya tonik-klonik nöbetler, işitme kaybı, azalmış bilişsel işlev ve kilo kaybı
Teşhis için uygulanan belirli bir test yoktur, gürültü kaynaklı miyoklonik nöbetler gözlemlenir. (olanak dahilinde video yoluyla)
Tetikleyici seslerden kaçınmak, ilaç
2-3 yıl boyunca yavaş ilerleyen, kötü seyir
Kaynak: http://jfm.sagepub.com/content/early/2015/05/22/1098612X15582080