Işıma
- Bir kaynak, yani evrenin enerji üreten bir noktası eylem halindeyse, üretilen enerji kaynağın içinde yığılmayarak, etrafını çevreleyen ortama yayılır. Bir alıcı tarafından bu enerjinin geri almmadiği durumda, iç tepkimesiz sadece enerji yayımı ve transferi gerçekleşir. Kaynağın bu fazla enerjisini boşaltması kaynağın ışıması olarak adlandınlır ve uzayda saf bir enerji değişimine dayanır. Mesela; bir radyatör, verici ve aha arasında gerçek temas olmadan ışıma ile çevreye ısı üretir.
- Bu ışımanın varlığına ait kanunlar, meydana getiren noktadan itibaren enerjinin dağılımına dayanır. Bu Huyghens tarafından açıklanmıştır; (ikincil kaynakların prensibi); zorlama olmaksızın, bir kaynak noktadan ışıma, ortak merkezli küreler boyunca meydana gelen noktalar üzerinde yol alır. Verilen bir küre yüzeyindeki toplam enerji sabittir, ancak küre zamanlı büyüdüğünden, yüzeyinin her noktasında enerjinin yoğunluğu azalır. Uzayın her noktası merkez kaynaktan daha zayıf şiddetli ikincil bir kaynağa, dönüşür, merkez kaynağın faktörü, birbirlerini ayıran uzaklığın karesine eşittir.
- Işıma çeşitli türlerde olabilir. Bir önceki radyatör örneğinde ısı yayılmak için dayanağa ihtiyacı olmayan dalgalar şeklinde yer değişir. Aynı şekilde dünya ile güneşi birbirlerinden ayıran büyük boşluklar olmasına rağmen, dünya güneş tarafından ısıtılır. Atmosferde rastlanan her tanecik ısıyı absorblar ve bu yönde yayılımı önler. Ses dalgalan veya antenden yayılan dalgalar da aynı özelliklidir.
- Bütün elektromagnetik ışımalar (foton emisyonu şeklinde gerçekleşen) madde ile etkileşen bir titreşim şeklinde kabul edilebilirler, elektromagnetik ışıma maddeye rastladığında ve hızı ışık hızında ise, bu Einstein‘in izafiyet teorisinde belirttiği gibi maksimum hızdır. Titreşimin frekansının büyük olduğu oranda, taşınan enerji büyüktür; bu frekansa bağlı olarak, gama, X, görünür veya görünmeyen ışınlar oluşabilir. Bu ışıma bir elektrik yükünün her defa yavaşlamaya maruz kalmasından oluşur ve fazla enerjisini kaybeder, söz gelişi atomik ve nükleer dezeksitasyonda (uyarılmama). Tersine, bütün ışıma absorbsiyonu alıcı yüklerinin hareketlerinin hızlanmasına sebep olur ve aha uyarılmış hale geçer.
- Ne türde olursa olsun bir ışıma, karşılaştığı farklı maddeler tarafından absorbe edilir. Bu maddelerden her birinin kendilerine has frekansları veya rezonanslan olduğundan bu frekanslan içeren ışımalar madde tarafından absorbe edilebilir. Mesela; kırmızı renkli bir cisim, kendisini kırmızıya yerleştiren frekans dışındaki bütün frekans ışımalarını absorblar. Kırmızı ışımalar yansıyarak, kırmızı renk görünür, bütün frekanslan absorblayan cisim, siyah cisimdir. Çünkü hiçbir ışığı geri vermez.
- Siyah bir cismin sıcaklığı yavaş yavaş artarsa, yahut ışıma şiddetli beyaz renk oluşur. (Güneş sıcaklığından en iyi koruyan renk beyazdır) Siyah cismin ışıması sayısız fizikçi tarafından incelenmiştir. Plauc, Stefan ve Boltzmatın alıcı ve vericilerin frekansları ile sıcaklıkları arasındaki ilişkiyi açıklamışlardır. Wien kanunu yıldızların sıcaklığını, bize yolladıkları ışımanın frekansına bağlamışür, buna göre mavi yıldızlar kırmızı yıldızlardan daha sıcaktır.
- Kapsam olarak, ışıma kavramı çeşitli kaynaklar tarafından yayınlanan tanecik flukslerine yayılmıştır; bu şekilde radyoaktif cisimlerin yaydıkları alfa ve beta ışınlarından söz edilebilir. Kozmik ışımaların incelenmesi (gökyüzü cisimlerince yayınlanan tanecikler) çok sayıda element taneciğinin tanınmasını ve aynştınlmasını sağlamıştır.
Şu Sayfamız Çok BeğenildiKPSS Eğitim Bilimleri Deneme Sınavı – Çözümlü 2