Kırım Tatar Türkçesi
Kırım Tatar Türkçesi veya ``Kırım Tatarca`` (Qırımtatarca, Qırımca), Türk dilleri`nin Kuzeybatı Türkçesi lehçelerindendir.
Kırım Tatar Türkçesi veya Kırım Tatarca
(Qırımtatarca, Qırımca), Türk dilleri
'nin
Kuzeybatı Türkçesi
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
lehçelerindendir. Ana unsurlarını
Kıpçak
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
lehçesinden almış başka lehçelerle de etkileşimde bulunmuştur.
Osmanlı Devleti
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
ile olan sıkı ilişkileri olan
Osmanlı Devleti, 13. yüzyıl sonlarından 20. yüzyılın ilk çeyreğine değin varlığını sürdüren Türk devleti. Anadolu'da kurulmuş, sınırları tarihi boyunca çok değişmekle birlikte en geniş döneminde bugünkü Arnavutluk, Yunanistan, Bulgaristan, Yugoslavya, Romanya ye Akdeniz'in doğusundaki adaları, Macaristan ve Rusya'nın bazı kesimlerini, Kafkasya, Irak, Suriye, Filistin ve Mısır'ı, Cezayir'e kadar tüm Kuzey Afrika'yı ve Arabistan'ın bir bölümünü kapsamıştır. Kırım Hanlarının
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
ve ileri gelenlerinin genellikle İstanbul
'da eğitim almaları
İstanbul, Marmara Bölgesi'nde il ve Türkiye'nin en büyük kenti. Tarih boyunca çeşitli imparatorluklara başkentlik yapan şehir, 133 milyar dolarlık yıllık üretimiyle Dünyada 34. sırada yer alır. Türkiye'nin kültür ve finans merkezidir. İstanbul, 41° K, 29° D koordinatlarında yer alır. Marmara kıyısı ve İstanbul Boğazı (Boğaziçi) boyunca, Haliç'i de çevreleyecek şekilde Türkiye'nin kuzeybatısında kurulmuştur. Oğuz lehçesi
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
nin etkilerini getirmiştir. Gaspıralı
'nın çalışmaları ile bu etkiler iyice yerleşmiştir. Rus idaresine girilmesi ile de
Rusça
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
'dan etkilenmiştir. Ayrıca sürgün zamanından dolayı
Rusça okunuşu: ruskiy yazık), Slav Dilleri'nden, Avrasya'da yaygın olarak konuşulan bir dil. Rusça, Beyaz Rusça ve Ukraynaca ile birlikte Hint-Avrupa dil ailesi'nin Slav Dilleri grubunun Doğu Slav Dilleri alt grubuna girer. 20. Özbek
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
lehçesi etkileri de görülmüştür.
Kırım Tatarcası'nın başlıca şu ağızları vardır:
Yalıboyu ağzı
Ortayolaq (Bahçesaray) ağzı
Çöl (Kuzey) ağzı
Yalıboyu ağzı: Yalıboyu ibaresi
Kırım'ın güneyinde
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
Karadeniz'ın kuzeyinde yarımada. Kırım Tatarlarının anavatanı. Karadeniz kıyısında kalan ve dağlardan dolayı da iç kesimlerle irtibatı daha az olan bölgeyi ifade etmektedir. Bu bölgede yer alan
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
Karadeniz (Bulgarca: Черно море Çerno more; Rumence: Marea Neagră; Rusça: Чёрное море Çyornoye more; Ukraynaca: Чорне море Çorne more), güneydoğu Avrupa ile Anadolu yarımadası arasında yeralan kuzeyinde Ukrayna, kuzeydoğusunda Rusya, doğuda Abhazya ve Gürcistan; güneyde Türkiye Sudak ve başka bazı kaleler
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
Ukrayna’nın Kırım Özerk Cumhuriyeti’nde Yalta'nın 120 km kuzeydoğusunda, 18.000 nüfuslu şaraplarıyla meşhur bir sahil kasabasıdır. Sığ bir körfeze kurulu Sudak kilometrelerce uzunluğundaki küçük taşlı plajları, kalesi, otel ve sanatoryumları ile orta halli turistlerin tercih ettiği önemli bir turizm merkezidir. Osmanlı kaynaklarında adı Suğdak / Soğdak olarak da geçer. Kırım Hanlığı topraklarında olmasına rağmen doğrudan İstanbul (Osmanlı) tarafından yönetilmekteydi. Bu nedenle Anadolu'da yaşayan pek çok insan memuriyet, askerlik ve çeşitli geçim vasıtaları temini amacıyla bu bölgeye yerleşmişlerdir. Ayrıca deniz yoluyla doğrudan Osmanlı limanlarıyla bağlantılı olmaları nedeni ile de önemli bir etkileşim olmuştur. Tüm bunların sonucunda ortaya çıkan Yalıboyu ağzı,
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
Kırım Altın-Ordu imparatorluğu içinde mümtaz bir bölge teşkil etmekte idi. XIII. asır sonlarına doğru Nogay, Altınordu hanına karşı Karadeniz şimalindeki stepler ile Kırım'ı müstakilen elinde tutuyor ve Balkanlar ile Bizans üzerinde siyasî üstünlüğünü ve himayesini kurmağa çalışıyordu. Nogay'ın bertaraf edilmesinden sonra da (1300), Kırım geniş salahiyetli valiler idaresinde mümtaz durumunu muhafaza etti Anadolu Türkçesine oldukça yakın özellikler göstermiştir. Bir anlamda Anadolu Türkçesinin bir ağzıdır denilebilir.
Bahçesaray ağzı; bir yandan Kıpçak özellikleri taşırken bir yandan da gerek gramer gerekse kelime hazinesi bakımından Oğuz lehçesi özelliklerini de oldukça fazla barındıran bir geçiş şivesidir. Anadolu Türkçesi konuşan insanlar tarafından küçük bir çabayla anlaşılabilir. Kabul edilen
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
<span style="background: #f5f5ff; padding:4px; border:thin dotted #eef">→''Bu madde Türkiye Cumhuriyeti'nin ve KKTC'nin resmi dili olan Türkçe üzerinedir.
edebi dil Bahçesaray ağzıdır ve mahalli lehçede yazılmayan eserlerin çoşu bu şiveyle kaleme alınmaktadır.
Çöl ağzı; Kırım'ın kuzeyinde kalan bozkır bölgesinde yaşayan halkın konuştuğu dildir. Tamamen
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
Klasik Çin, Eski İzlanda, Eski İrlanda ve Osmanlı divan edebiyatı gibi bazı edebiyatlarda kullanılan dil, halkın günlük dilinden çok farklıdır. Batı edebiyatında gündelik dilin kullanılması oldukça yeni bir olgudur. İngiliz edebiyatında, eğitimli bir insanın konuşma diliyle yazan ilk yazar Daniel Defoe'dur. Kıpçak özellikler taşır.
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
Nogay ve
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
Nogay (Börçigin)|Nogay ("Nogay Han" olarak da bilinen Cuci sülalesinden Moğol İmparatorluğu|Moğol lideri)
...Tümünü okumak için linke tıklayınız. Kazak leyçelerine yakındır ve Türkiye Türkçesi konuşan insanlar tarafından anlaşılması daha zordur.
Eğitim
Kırım'da
Kazak kelimesi birden çok anlamda kullanılabilir. Kazak kelimesinin anlamları: Tavrida Millî Üniversitesi'nde ve Kırım Devlet Mühendislik ve Pedagoji Üniversitesi'inde Kırım Tatarca öğretmenlik ve edebiyat bölümleri mevcuttur. Ayrıca Kırım boyunca 16 adet ilk ve orta öğretim okulunda Kırım Tatarca dersleri fakültatif şekilde verilmektedir.
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
Konuşulduğu ülkeler
Türkiye
Türkiye Cumhuriyeti, Kuzey yarımkürede, Avrupa ve Asya kıtalarının kesişme noktasında bulunan bir ülke. Ülke topraklarının büyük bir bölümü Anadolu yarımadasında, kalanı ise Balkan Yarımadası'nın uzantısı olan Trakya'da bulunur. Ülkenin üç yanı Akdeniz, Karadeniz ve bu iki denizi birbirine bağlayan Boğazlar ile Marmara Denizi ve Ege Denizi ile çevrilidir. Komşuları Yunanistan, Bulgaristan, Gürcistan, Ermenistan, Nahçıvan (Azerbaycan), KKTC, İran, Irak ve Suriye'dir. Kırım /
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
Karadeniz'ın kuzeyinde yarımada. Kırım Tatarlarının anavatanı. Ukrayna
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
Ukrayna Avrupa’da yer alan bir devlet. Kuzeyinde Beyaz Rusya, doğusunda Rusya Federasyonu, güneyinde Azak Denizi, Karadeniz, Moldavya ve Romanya, batısında Macaristan, Çek Cumhûriyeti ve Polonya yer alır. Özbekistan
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
Özbekistan Cumhuriyeti Orta Asya’da yer alan bir Türk Devleti. Kuzey ve kuzeybatısında Kazakistan, doğu ve güneydoğusunda Kırgızistan ve Tacikistan, güneybatısında Türkmenistan, güneyinde ise Afganistan yer alır. Özbekistan'ın başkenti Taşkent'tir. Ülkenin nüfusu 27.6 milyon (2009), yüzölçümü 447.4 km², GSMH'sı 78.3 milyar dolardır. Romanya
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
Romanya Türkiye’nin kuzeybatısında ve Balkan Yarımadasının kuzeydoğusunda 20°15’ - 29°42’ doğu boylamları ile 43° 37’ 48°16’ kuzey enlemleri arasında bir Doğu Avrupa ülkesi. Doğuda Karadeniz, Ukrayna ve Moldovya, kuzeyde Ukrayna, batısında Macaristan ve Yugoslavya, güneyinde Bulgaristan ile çevrilidir. Rusya
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
Rusya Federasyonu dünyanın en büyük ülkelerinden biri. Kuzeyinde Kuzey Kutup Denizi; doğusunda Pasifik Okyanus; batısında Estonya, Litvanya, Beyaz Rusya, Letonya, Ukrayna, Moldavya, Baltık Denizi; güneyinde Kazakistan, Moğolistan, Çin, Gürcistan, Azerbeycan, Hazar Denizi, Kuzey Kore, Karadeniz yer alır. Bulgaristan
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
Bulgaristan (Bulgarca: България, Bılgariya), Güneydoğu Avrupa'da, Balkan Yarımadası'nda ülke. Batıda Sırbistan ve Makedonya Cumhuriyeti, doğuda Karadeniz, kuzeyde Romanya, güneyde Yunanistan ve Türkiye ile çevrilidir. Kazakistan
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
Kazakistan, Orta Asya ve Doğu Avrupa’daki bağımsız devlet. 2.727.300 km2 yüz ölçümü ile (Batı Avrupa'nın yüz ölçümü kadar) dünyanın en büyük dokuzuncu ülkesidir. Müslüman ülkelerin ve Türk devletlerinin yüz ölçümü bakımından en büyüğü, doğal kaynaklar bakımından da en zenginidir. Kırgızistan
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
Kırgızistan (Kırgız Türkçesi: Кыргызстан, Kırgızstan; Rusça: Киргизия, Kirgiziya; UFA: /ˈkəːgɪztan/), Orta Asya'da bir ülkedir. Kırgızistan, (Azerbaycan, Kazakistan, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti, Özbekistan, Türkiye, ve Türkmenistan ile birlikte) günümüzdeki yedi bağımsız Türk devletlerinden biri olup Türk Konseyi ve TÜRKSOY'un üyesidir. Denize kıyısı olmayan ülkenin komşuları kuzeyde Kazakistan; batıda Özbekistan; güneybatıda Tacikistan ve güneydoğuda Çin Halk Cumhuriyeti'dir. Amerika Birleşik Devletleri
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
Amerika Birleşik Devletleri; doğuda Atlas Okyanusundan batıda Büyük Okyanus a kadar 4.500 km genişliğindedir. Kuzey sınırını Kanada, güneyini ise Meksika körfezi çevirmektedir. ABD Amerika kıtasında yer alır. Dünyanın en büyük ülkelerinden biridir. Almanya
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
Linkler
http://www.kirimtatar.net/tatarca/dil.html Kırım Tatar Edebiyatından derlenmiş sözcük listesi
http://tr.wiktionary.org/wiki/Kategori:K%C4%B1r%C4%B1m_Tatarca_kelimeler Kırım Tatarca Kelimeler
Almanya Orta Avrupa'da Kuzey Denizi ile Alpler arasında uzanan bir devlet. Doğusunda Çekoslovakya ve Polonya; güneyinde Avusturya, İsviçre; batısında Fransa, Hollanda, Belçika ve Lüksemburg; kuzeyinde Danimarka ve Kuzey Denizi yer alır. Almanya, birisi Baltık Denizinde, diğeri Kuzey Denizinde iki adaya sahiptir. Baltık Denizindeki Fehmarn Adası 185 km2, kuzeyinde bulunan Sylt Adası ise 99 kilometrekaredir. Kategori:Altay dil ailesi
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
Bu sayfa, online kullanıcı topluluğu tarafından oluşturulan ve düzenlenen özgür ansiklopedi projesi Wikipedia'nın Türkçe versiyonu Vikipedi'deki
maddesinden faydalanılarak veya ilgili madde birebir kopyalanarak hazırlanmıştır. Bu makale, GNU Özgür Belgeleme Lisansı
ilkeleri kapsamında, Vikipedi sitesindeki ilgili madde kaynak gösterilerek özgürce kullanılabilir.