Haçlı seferlerinin neden ve sonuçları - Haçlı seferlerinin sonuçları - neden ve sonuç
HAÇLI SEFERLERİ,NEDENLERİ VE SONUÇLARI
HAÇLI SEFERLERİ (1096 - 1270)
Hristiyanların, "Kutsal Toprakları Kurtarmak " savıyla müslünamlara,özelliklede Türklere karşı düzenledikleri seferleri topluca belirten terim " "HAÇLI" terimi ,seferlere katılanların giydikleri uzun giysilerin üstüne kırmızı kumaştan bir haç dikilmiş olmasından kaynaklanır.
HAÇLI SEFERLERİNİN NEDENLERİ
Hristiyanların büyük kitleler halinde islamlar üzerine yürümelerinin dini, ekonomik siyasal ve diğer bir takım nedenleri vardır.
1- DİNİ NEDENLER
Kluni Tarikatı ;
Fransa ' nın Burgonya eyaletinin Kluni manastırında kurulan kluni tarikatı X yüzyılda bütün Fransa'ya yayıldıktan sonra İsviçre,ispanya,İngiltere, Almanya ve Macaristan' a kadar genişledi.Bu tarikattan olan rahipler,imparatorlar ve krallar üzerinde nüfuz ka- zandılar Kiliseyede etki yaparak din adamlarına ortaya atmış oldukları reform fikrini kabul ettirdiler.İçlerinden Papalığa kadar yükselenlerde oldu. Dini savunmak,şovalyeliği din uğrunda yapmak,rahiplere hürmet etmek Hristiyanlar arasında barışı sağlamak,adaleti korumak,tarikata bağlı olanlar için hayatını vermek bu
tarikatın esaslarıydı. Kluni tarikatı birbirleriyle savaş eden feodal prenslerin arasında Allah mütarekesi
yapılırdı.Diğer taraftan şovalyeler,İsa askerliği'ne yazılmak,müslümanlara karşı savaş- maya teşfik edilirdi.Böylece Avrupa'da barış kurulmuş oldu.Prenslikler organize edildi ve avrupa dışında fetihler yapmak fikri uyandı.
Hristiyanların kutsal saydıkları yerleri geri almak istemeleri ;
Hristiyanlar gayet dindar idiler,Kudüste bulunan kutsal yerleri ziyaret ederek haç ödevlerini yapmak ve sevap kazanmak istiyorlardı.Din adamlarıda özellikle büyük prenleri hacca gitmeye teşfik ediyor ve ancak bu suretle günahlarından arına bileceklerini ileri sürüyorlardı.
Bizansın durumu ;
Selçukluların Anadolu'yu fethederek Marmara ve Ege denizine kadar gelmeleri Çakan beyin donanmasıyla akınlar yapması yüzünden Bizans İmparatluğu çok güç bir durumda bulunuyordu. Dışarda büyük yardımcı kuvvetler gelmedikçe Türk istilasının önüne geçilemeyeceğinin kesin olarak anlaşılmıştı.
İparator Alexi Komen, Papa' ya baş vurarak acele yardım istedi. Bu durum zaten Kudüs'ü kurtarmak için bir sefer yapılmasını isteyen Papanın'da işine geldi.
Suriye'nin durumu;
Bu sırada Suriye' de durum karışıktı .Kudüs'e gelen haçlılar güçlük içinde kalıyorlardı. Bunlar Avrupa'ya dönüşlerinde mübalalı şekilde şikayetlerde bulundular ve Kudüs'ün kurtarılmasını istediler.
2- EKONOMİK NEDENLER
Avrupada halk yokluk içinde idi.Köylüler açlıktan kırılıyordu.Halbuki doğunun zengin
ve verimli toprakları olduğu,şehirlerin altın ve gümüşle dolu bulunduğu propangandası
yayılıyordu.Buralara gittikleri taktirde daha mutlu olacaklarını sanan bu fakir halk,ça- pul ve ganimet hırsıyla kendi ülkelerini bırakacak durumda idi.
3- SİYASAL NEDENLER
Avrupada barışın kurulması özellikle asil sınıfın çoğalmasına sebep oldu.Büyük arazi
sahibi asillerin çocuklarından yalnız büyük oğulları babalarının mirasına sahip olurlardı ; diğer çocuklar asaletleri olmakla beraber işsiz,güçsüz kalırlardı.Papa Urban duru- mu gayet iyi anlamış olduğundan "Gidiniz fethettiğiniz ülkelerin kontu veya dökü olunuz "diyordu.İşte bu asiller ve şovalyeler macera aramak ve yeni ülkelerde mevki sahibi olabilmek için sefere gitmeye hazır idiler.
4- DİĞER NEDENLER
Papa haçlı seferlerinin yapılmasını kuvvetle arzu ediyordu.Yeni ülkeler fethedilince
sözünün geçtiği yerlerde genişleyecekti.Krallarda prenslerden kurtulmak için onların haçlı seferlerine katılmalarını çıkarlarına uygun buluyorlardı.Bu suretle Krallığın nüfusu artmış olacaktı.
Haçlı seferlerin propagandasını trubadur denilen halk şairleri yapmışlardı.
HAÇLI SEFERLERİ
1095 yılında Papa Urbanus II'nin emriyle Fransa'nın Clermant kentinde yaptığı konuşmayla başladı ve 1096 - 1270 yılları arasında sekiz haçlı seferi düzenlendi.
HAÇLI SEFERLERİNİN SONUÇLARI
Haçlı Seferleri Doğu'da ve Batı' da önemli etkiler meydana getirdi. Bunların başlıcaları şöyle özetlenebilir.
Siyasal Sonuçlar
Haçlı Seferlerinin başladığı sırada,Türkler'in ileri yürüyüşü Marmara kıyılarına ulaşmıştı.Haçlı Seferleri bunu durdurdu.Türkler,Orta Anadoluya çekilmek zorunda kaldılar .Tekrar ilerleyebilmeleri için uzun süre uğraşmaları gerekti. İstanbul' un çok yakınlaşan fethide üçyüz yıl geriye kaldı. Bizans daha uzun yaşama hakkı buldu .Yeni yerleşmeye ve Türkleşmeye başladıkları topraklarda,Haçlı ordularına karşı verdikleri şiddetli mücadele,Türk nüfusunun kırılmasına ve sayısız mal kaybına sebep oldu.Haçlı ordularının Anadolu'nun bağrında büyük ölçüde yok edilmeleri bunların Suriye ve Filistine indiklerinde sayıca azalmalarına yol açtığı için ,buraları bekleyen felaketler önemli ölçüde önlenmiş oldu. Türklerin islam dünyasının savunmasını üzerine aldıkları ve bunu başarıyla yaptıkları ortaya çıktı.Haçlı Seferleri Avrupada büyük siya- si sonuçlar verdi.Seferlere katılan senyörlerin çoğu öldü veya ülkesine döndüğü zaman çok fakirleşmiş oldu.Güçleri kırıldığı için,krallar bunları ortadan kaldırmakta fazla zorluk çekmediler. Ayrıca, seferler sonunda, İslam dünyasından barutun kullanılması da öğrenilmişti.Ateşli silahların ve topların yapılarak bunların derebeyler karşısında kullanılması feodaliteyi zayıflattı. Kralların etkisi güçlenince merkezi yönetimlerde kuvvetlendi.Bunların arasındaki rekabet ise,yeni deniz yollarının bulunması,coğrafi keşiflerin yapılması gibi sonuçlar üzerinde etkili oldu. Feodalitenin zayıflaması ile köylüler serbestleştiler.Çiftçilerin sosyal tabaka olarak etkisi çoğaldı.Ayrıca ticaret yoluyla zenginleşen şehir halkıi burjuvalar olarak sosyal ve siyasi alanlarda önemlerini artırdılar.
Ekonomik Sonuçlar
Haçlı seferlerinin sebeplerinden biri,Doğu' nun eriştiği büyük zenginlikten pay almaktı Haçlılar bu amaca doğrudan doğruya ulaşamadılar. Ancak, kağıt, cam , demir, deri sanayilerini tanıdılar ve bunları ülkelerine götürdüler.Ayrıca Doğu'daki yüksek hayat seviyesi,haçlıların dönüşünde Avrupa' da da uygulanmaya başlandı .Bunun sağlanması için girişilen gayretler ekonomiye genel bir canlılık getirdi.Seferler sonunda doğu ile batı arasınsaki ticari ilişkiler arttı. Haçlı ordularını doğuya taşıyan Venedik,Cenova, Napli gibi şehirler bu işten büyük servet edindiler. Böylece siyasi ektileri arttı ve zen- gin devletler haline geldiler.
Dini Sonuçlar
Papalık, Haçlı seferlerini körüklerken.Doğudaki zaferlerin,gücünü büsbütün artıracağını umuyordu.Başlangıcta bu yönde bir gelişme görüldü .Ancak,sonraki seferlerin başarısız olması kilisenin etkisini azalttı.Derebeylerini büyük ölçüde ortadan kaldırdıran kralların gücü artarken kilisenin ki geriledi. Böylece taassup biraz azaldı ve edebiyat başta olmak üzere sanat alanında serbestlik görüldü. Buda Avrupa'da yeni akımları
ortaya çıkardı.
Bilim ve Teknik Açısından
İslam dünyasındaki bilgi birikimi,Sicilya ve İspanya üzerinden Avrupa' ya akarken Haçlı Seferleri yoluyla da tanınıp öğrenildi.Barut,pusula, kağıt, dokuma, sanayi ve basım araçları Avarupa'ya geçti. Bunların her biri ayrı ayrı alanlarda bilim ve teknik gelişmelerine yol açtı. Kültür hayatı canlandı. Haçlı Seferlerinin izleri yüzlerce yıl boyunca devam etti. VIII. Haçlı Seeferinden sonra da özellikle Osmanlılar döneminde, Türklere karşı yeni Haçlı Seferleri düzenlendi.Birleşik Avrupa orduları,Türk ilerleyişini durdurmak için Doğu yönünde harakete geçti. Son olarak I. Dünya Savaşındaki yenilgiyi takip eden yıllarda,Avrupa, Türkleri Anadolu' dan çıkarmak, burada Rum ve Ermeni devletçikleri kurmak hevesine kapıldı. Bu anlayışın belirtisi olarak Andolumuzun bağrına kadar ordular gönderdi.Büyük bir kumadan ve ileri görüşlü bir devlet ada- mı olan Atatürk'ün önderlğinde Türk milleti, bu yeni saldırıyı püskürttü ve sonsuza ka- dar yaşayacak olan Türk Cumhuriyetini kurdu. Atatürk'ü milli kahraman payesine yük- selten bu savaş tıpkı Türkiye Selçuklu Devletin' de olduğu gibi bir ölüm kalım müca- delesi halinde cereyan etmişstir.Haçlılık anlayışı günümüze kadar etkisini korudu.Eski
çağlardan daha farklı bir görünüme bürünerek kültür ve ekonomi alanlarında yoğun- laştı.Günümüze Türkiye'nin karşısına çıkarılan meselelerden çoğunun arkasında bu eski anlayışın bulunduğu sezilmektedir.