Eller Jadran
Mareşal Josip Broz Tito'nun ölümünden bir ay sonra 11 Haziran 1980'de, ilk zil Yugoslavya'nın çöküş için hazırlanmasından bahsetti. Hırvatistan Komünistler Birliği'nin o gün liderliği, tüm Yugoslavya komünist Birliği'ni, hala birleşik bir ülkenin tüm cumhuriyetlerinin siyasi ve ekonomik haklarının genişletilmesini tartışmaya davet etti.
Bu, münferit cumhuriyet konsolosluklarının kurulması ve yurtdışında ticaret misyonlarının yanı sıra Kosova'ya cumhuriyet statüsü verilmesi konusunu tartışma fırsatı hakkındaydı. İkincisi Belgrad için gerçek bir şoktu. Zagreb'in bu girişimleri tamamen Hırvat değildi; Bosna-Hersek liderleri ve yarı suçlu Kosovalı-Arnavut gruplar tarafından aslında Hırvatistan'a emanet edildi.
Belgrad'da Meclis Binası
Yakında Belgrad'da uygun bir toplantı yapıldı, ancak bu toplantıya katılan SFRY yetkilileri, her türlü tartışma ve yasal konuya ilişkin açıklamalarda bu konuları “sarmaya” çalışmak için zaman ayırıyordu. Toplantıda somut bir karara karar verilmedi, ancak ulusal ayrılıkçılığın genişletilmesine yönelik teşvikin beklenmedik bir şekilde çok güçlü olduğu kanıtlandı. (ayrıntılara bakınız Tito'dan sonra bir sel vardı. Yugoslavya efendisinin ağır mirası ”).
Bununla birlikte, bu toplantı pratik olarak, örneğin, Bosna-Hersek yetkililerinin Adriyatik (Jadran) sahilindeki uzun süredir devam eden iddialarını tartışmadı. 70'lerde ve 80'lerin başlarında Saraybosna düzenli olarak, ancak başarısız bir şekilde, Belgrad'ın komşu cumhuriyeti denizden engelleyen Hırvatistan'ın Adriyatik kıyısının orantısız olarak geniş toprakları olan Bosna-Hersek lehine değişmesini istedi.
Tarihsel olarak, Habsburg yönetiminden bu yana, Bosna-Hersek Adriyatik'e sadece 20 km erişti, ancak Hırvat adaları ve yarımadaları “dinlendi”. Bosna liderliğinin taleplerine yanıt olarak, Hırvatistan'ın başkenti Zagreb'deki yetkililer, Belgrad'da açıkça korkulan SFRY'yi terk etmekle doğrudan tehdit etti. Hırvat ayrılıkçılık tehdidi altında, Bosna-Hersek'in Zagreb'e karşı bölgesel iddiaları düzenli olarak reddedildi.
1879 haritasında, sadece Bosna kıyılarının 20 km'lik bir uzantısı değil, aynı zamanda Avusturyalıların işgal ettiği Karadağ kıyıları da görülebilir
Yıkılan Habsburg imparatorluğunun mirası, kraliyet ve savaş sonrası Yugoslavya'nın tüm Adriyatik kıyısının% 80'inden fazlasının Hırvatistan'ın bir parçası olduğu ortaya çıktı. Birleşmiş bir Yugoslavya'nın merkezi olarak Sırbistan ve Belgrad'a her zaman sadık olan Karadağ'ın yanı sıra Istrian yarımadasının kuzeyinde Slovenya lehine hafifçe kısıtlanmış olmaları zor değildi. Sırbistan ve Karadağ, Hırvatlar ve Dubrovnik'ten (eski Ragusa) uzaklaşmaya çalıştılar, çoğunlukla Hırvatlar olmadan nüfuslarını doldurdular, ancak başarılı olamadılar.
Hırvatistan'ın Adriyatik kıyısı, sadece turizm açısından değil, her zaman Batı'yı cezbetti. Daha sonra Yugoslavya'ya doğrudan askeri müdahale için çok “uygun” olduğu ortaya çıktı. Ayrıca, “kıyı” faktörü 1990-1991'de Zagreb'e izin verdi. çürüyen SFRY'nin dış ticaret taşımacılığını engellemek, ülkenin denizinin% 80'inden fazlası ve nehir limanı tesislerinin yaklaşık üçte biri Hırvatistan'da tekrar yer alıyor.
Zagreb - Belgrad değil
Sırbistan, geleneksel olarak Rusya'ya yönelen Türk egemenliğini tanımak istemedi ve 1914 yazında büyük Avusturya-Macaristan imparatorluğu ile korkusuzca savaşa girdi. Daha sonra, II.Dünya Savaşı'ndan sadece birkaç yıl önce Viyana tarafından ilhak edilen Hırvatistan ve hatta Bosna-Hersek dahil. Resmi Belgrad, monarşist veya sosyalist için, merkezcil eğilimler her zaman karakteristik olmuştur.
Ancak Zagreb geleneksel olarak baktı ve şimdi esas olarak Batı'ya bakıyor ve sadece bölgedeki değil, birleşik Avrupa'daki özel pozisyonlarını çok agresif bir şekilde savunuyor. Bu nedenle, çeşitli nedenlerden dolayı, Yugoslavya'nın çöküşünün ana “atıcı” olduğu ortaya çıkan Hırvatistan olduğunu merak etmeye değmez (daha fazla bilgi için bkz. “Tito gittiğinde. Kalıtım ve mirasçılar ").
En meydan okurcasına Hırvat ayrılıkçılığı, Almanya ve Vatikan tarafından desteklendi. Dört milyon Hırvatistan'da inananların% 86'sının Katolik olduğu düşünüldüğünde, ikincisi anlaşılabilir, örneğin Polonyalılar kadar Ortodoks. Bu açıdan karakteristik olan, Rusya Federasyonu'nun Bosna-Hersek'teki danışman-elçisi Peter Frolov'un 2015-18 yılındaki bakış açısı:
Diyerek şöyle devam etti: "Yugoslavya'daki krizin ilk aşamalarında, AB'nin geri kalanının Hırvatistan ve Slovenya'yı bağımsız devletler olarak tanımasına yol açan birleşik bir Almanya için alışılmadık derecede zor bir çizgi ortaya çıktı. Vatikan da dahil olmak üzere Avrupa'nın önde gelen ülkeleri ortak dindarlarını destekleme mitingi yaptı. fikir ayrılığı. "
P. Frolov, Katoliklerin desteğine paralel olarak, tamamen farklı bir anlamda “inananların” da kendilerine ait olmayı başardıklarına dikkat çekti:
“... bazı İslam devletleri Bosnalı Müslümanlara mali ve askeri yardım sağlamaya başladı. Böylece İran Bosna'ya teslim edildi. silâh; Lübnanlı gruplar militanlarını Bosna'ya transfer etmeye başladılar. 1992 yılı sonunda Suudi Arabistan Bosnalı Müslümanlara silah ve gıda tedariki sağladı. Bosnalı Hırvatların aynı yardımı Almanya'dan aldıklarına dikkat edilmelidir. "
Eski Bosnalı Mostar'daki camileri yıkmak asla kimseye olmaz
Katılıyorum, Bosna'nın “ücra” Müslümanlarının, doğrudan düşünülemez olan Tahran ve Riyad'ın yayını doğrudan Batılı siyasetçilerin görüşüne göre nasıl teşvik ettiklerinin bir göstergesi. Genel olarak, bir anlamda rengarenk, ancak yetenekli bir Yugoslav koalisyonu bir anlamda gıpta edilebilir ...
Yetkili Sırp siyasetçi Dobrivoe Vidiç'in, I. B. Tito'nun rakip veya potansiyel bir halef olarak gördüğü Hırvat bağımsızlık iddialarını nasıl değerlendirdiği ilginç. D. Vidich, Yugoslavya'nın SSCB'nin iki büyükelçisiydi, daha sonra birleşik SFRY'nin meclisi olan Meclise başkanlık etti ve yaşlanan "Yugoslavya'nın efendisi" ni Hırvat ayrılıkçılık tehlikesi konusunda defalarca uyardı. Mareşal Tito'nun ölümünden sonra şunları yazdı:
“Batıdaki Yugoslavya'daki Hırvat milliyetçilerinin desteği, 70'lerin başından bu yana, ekonomik büyüme açısından ülkenin çöküşüne kadar liderliğini sürdürdüğü SFRY'de lider haline geldiği için yoğunlaştı. Batı'da Hırvatistan'ın ekonomik olarak SFRY'den çıkmaya hazır olduğuna inanılıyordu. Hırvatistan'ın bu rolü Batılı yatırımların çoğunlukla Hırvatistan'a gitmesinden ve Belgrad makamlarının da başta Hırvatistan'a olmak üzere sübvansiyon ve yatırım akışları düzenlemesinden kaynaklandı. ”
Vidiç'in görüşüne göre, bu, diğer şeylerin yanı sıra, tüm Yugoslav cumhuriyetlerinde öncelikle Sırbistan ve Sırplara dayanarak tek bir ülke inşa etmesine rağmen, Josip Broz Tito'nun kendisinin milliyete göre Hırvat olmasıydı. İktidara gelen “enternasyonalistler”, ya ulusal düzenlemeyi değiştirmeye cesaret edemediler ya da sadece istemiyorlardı. Vidiç'in bunun "Tito ve Hırvat makamlarından kısa bir süre sonra giderek daha aktif hale gelen keskin bir şekilde yoğunlaşan Hırvat ayrılıkçısından dolayı" olduğuna inanması mümkündür.
Son uçuş Biedich
Sonuç olarak, önemli ama az bilinen bir detay: 18 Ocak 1977'de Belgrad'daki Bateinitsa havaalanında, Libya'ya son ziyaretine başlayan Mareşal Josip Broz Tito, Jemal Biedich ve eşi tarafından görüldü. Bosnalı komünist Biedich o zamanlar sadece tek Yugoslav otoritesinin başkanı değil - Union Veche'nin değil, aynı zamanda Meclis başkanının yanı sıra Yugoslavya Komünistler Birliği'nin gayri resmi lideriydi. Tito, Albay Kaddafi'yi ziyaret etmek için güvenli bir şekilde ayrıldı ve Biedich çifti bir Learjet 25 ile Saraybosna'ya gitti.
Böyle bir Learjet 25'te belki de Tito'nun en iyi varisi çöktü
Bu uçuş felaketle sonuçlandı: küçük bir işletme sınıfı uçağı aniden kuzeydoğu Bosna'daki Inaz Dağı'na düştü. Öldü Jemal Biedich ve eşi Razia, çalışma arkadaşları Ziyo Alikalfich ve Smayo Hrla, pilotlar Stevan Lek ve Murat Hanich. Resmi versiyona göre, hava felaketin sebebi oldu, ancak “organize” felaketle ilgili söylentiler ve versiyonlar hemen yayıldı.
Bu spekülasyon, Hersek'ten bir Bosnalı J. Biedich'in hem yerel, Hırvat hem de Arnavut-Kosova ayrılıkçılarını desteklememesinden kaynaklandı. Dahası, SFRY'nin liderliğinde, federal cumhuriyetin Arnavutluk ile ilişkilerini denetledi - sadece Stalinist değil, aynı zamanda açıkça anti-Titan.
Biedich neredeyse imkansızdı - çelişkileri ağırlaştırmaya getirmemek. 70'li yılların ortalarında iki ülke arasında ulaşım ve genel ekonomik ilişkilerin gelişmesine katkıda bulunan siyasi faaliyetiydi. Aynı versiyonlara göre, kötü şöhretli Aliya Izetbegovich'in yeraltı İslamcı-aşırılıkçı grubu felakete iyi dahil olmuş olabilir.
70'lerin ortalarından bu yana, örneğin Kosova'da Bosna topraklarında ve sınırlarının çok ötesinde hareket etti. Lideri, Boşnak ve aşırı İslamcı aniden El Kaide liderleri (Rusya'da yasaklandı), daha sonra 1991'den 1996'ya kadar Bosna-Hersek'in başı oldu. Ama bu rakam hakkında ve "hain" Franjo Tudjman hakkında - bir sonraki denememizde.