RIZAÎ TAKSİM NEDİR?
“Rızai taksim”, ya da diğer bir deyişle “rızai paylaşma”, ancak paylı mülkiyetin sona ermesi kaydıyla, paylı mülkiyete konu olan taşınır ya da taşınmazlar için söz konusu olan bir hukuki işlemdir. Paylı mülkiyet, daha önceki yazılarımızda da belirttiğimiz üzere, paydaşların her birinin, paylı mülkiyete konu olan taşınır ya da taşınmaz malın belirli bir kısmına malik olduğu ve fakat paylı mülkiyete konu taşınır ya da taşınmazın bütünü için birlikte hareket etmek zorunda olduğu mülkiyet türüdür. Paylı mülkiyette her bir paydaş, kendi payına düşen kısım için mülkiyet hakkına sahiptir. Bu anlamda, paydaşların kendi payları içerisinde yer alan kısımlar bakımından kullanacakları mülkiyet hakkının, olağan bir mülkiyet hakkından hiçbir farkı yoktur. Yalnızca, taşınır ya da taşınmazın bütününü ilgilendiren konularda, “paylı mülkiyet birliği” olarak ortak karar alıp uygulamaları gerekmektedir.
Bu zorunluluk, bazı durumlarda taraflar arasında uzlaşmazlıklara yol açtığı için, paylı mülkiyetin sona erdirilmesi kurumu sıkça başvurulan bir hukuki yoldur. Paylı mülkiyet, uygulamada daha çok “PAYLAŞMA (TAKSİM)” dediğimiz yol ile sona erdirilir. Buna göre, paylı mülkiyete konu olan taşınır ya da taşınmaz mal, artık paylı mülkiyet konusu olmaktan çıkar ve her bir paydaş, artık ötekileriyle hiçbir ilintisi bulunmayan ferdî bir mülkiyete sahip olur. Bu mülkiyet, paylı mülkiyet birlikteliğinden arınmış, normal bir mülkiyet olma özelliğini taşır.