Normal gelişim gösteren çocuklar 2 yaşında konuşmaya başlar.
Konuşma bozuklukları çok küçük yaşlar da ortaya çıkabiliyor. Çocukken tedavi edilmeyen bu sorun ileriki yaşlarda kişinin iletişimini ve kendini ifade etme özgürlüğünü de elinden alıyor.
Konuşmaya ilk başlama doğduğumuz gün ağlama ile başlar. Altı aylık dönemde bir çocuk hecelemeye 9. ayda da ritmik sesler çıkartmaya başlar. Normal gelişim gösteren çocuklar 2 yaşında konuşmaya başlar. 3 yaşında daha anlamlı cümleler kurarak çevresi ile iletişim kurmayı öğrenir.
Eğer bu süreç çerçevesinde çocuk anlamlı cümleler kuramıyor, iki yaşında en az 3 kelimeyi arka arkaya sıralamıyorsa çocukta konuşma bozuklukları başlamış olabilir.
Konuşma Bozuklukları Nelerdir?
Kekemelik: Çocuk cümleyi ya da kelimeyi tamamlamakta güçlük çekiyorsa, kelimeleri uzatarak konuşuyorsa ve sesleri tekrar ediyorsa kekemelik sorununu yaşıyordur. Kekemelik sorunun altında yatan sebepler korku, kıskançlık ve başarısızlık olabilir.
Ses bozukluğu: Çocuğunuz cümlesine başladığında önce sesi net çıkarıyor ve daha sonrasında sesi kısılıyorsa bu durum ses bozukluğunun işareti olabilir. Ayrıca burnundan nefes almadan ve hırıltılı sesler ile konuşmaya çalışıyorsa çocuğunuz ses bozukluğu yaşıyor olabilir.
Artikülasyon bozukluğu: Çocuğunuz sesleri doğru çıkaramıyor ya da kelimeleri doğru telaffuz edemiyorsa bu durum “Artikülasyon Bozukluğu” olarak adlandırılır.
Dil bozukluğu: Çocuk konuşma esnasında kelimeleri bir araya getirmede zorlanıyorsa dil bozukluğu yaşanıyor olabilir.
Çocuklarda Konuşma Bozuklukları Nasıl Ortaya Çıkar?
Çocukta duyma kaybı
Zihinsel engellik veya gerilik
Down Sendromu
Erken doğumlar (prematüre çocuklar)
Damak ve çene bozuklukları
Nörolojik problemler
Korku, kıskançlık ve başarısızlık gibi psikolojik problemler
Aileler Neler Yapabilir?
• Çocuğunuzla mutlaka konuşun onun sorularına sıkılmadan cevap verin
• Aile içindeki sorunları çocuğunuza yansıtmayın
• Çocuklarınıza karşı şiddet uygulamayın
• Çocuğunuzun yaşadığı konuşma bozuklukları karşında baskıcı ve şiddet içeren tavırlar sergilemeyin
• Durumu fark ettiğinizde mutlaka bir hekim ve terapiste götürün
• İşitme testi yaptırın
• Özellikle hamilelik döneminde sigara, içki vb. maddeleri kullanmayın
• Araç kullanırken mutlaka çocuğunuza da emniyet kemeri takın ve çocuğunuzu beyin hasarına karşı koruyun.
Tedavi Yöntemi Nedir?
Konuşma bozukluğunun öncelikli tedavisi konuşma terapisidir. Solunum sistemi, gırtlak, sinirlerin yapısı ve ilgili beyin bölgeleri ne kadar sağlam olursa o kadar uygun bir tedavi süreci gerçekleşir. Tedaviye erken başlanmalıdır. Anne ve baba sınırları kabullenmeli tedaviden beklentilerini çocuğun kapasitesine göre belirlemelidirler. Uygulanacak tedavilerin çocuğun ihtiyaçlarına uygun olarak planlanmasına, gereken sıklık ve yoğunlukta verilmesine dikkat edilmelidir. Kapasitenin altında uygulama yetersiz kalacak, üzerinde yüklenme ise isteksizlik yaratacaktır. Konuşma bozukluğu tedavisi uzun sürelidir. Çocuğun yanı sıra anne ve babalarında çaba göstermesi gerekir.
Dr. Mehmet Yavuz
Nöroloji Uzmanı