Çoğu insan, genel olarak konuşursak, hava sıcaklığının artan yükseklikle azalma eğiliminde olduğu gerçeğine aşinadır. Dağlara bir gezi planlandığında, pek çok kişi havanın çok soğuk olması ihtimaline karşı ekstra sıcak tutan giysiler getirecektir. Ancak bu sıcaklık düşüşünün nedeni nedir? Ayrıntıları vermesi istendiğinde, insanların çoğunluğu suskun kalacaktı. Ama gerçekte, bu fenomenin arkasındaki mekanizmaları kavramak gerçekten çok kolay.
Olayları doğru bir perspektife oturtmak için etrafınızdaki havayı milyarlarca ve milyarlarca küçük hava molekülünden oluştuğunu görselleştirmeniz gerekir. Bu hava molekülleri elbette çıplak gözle görülemezler ama her yerdeler! Şimdi, bulmacaya eklenecek ikinci bir parça yerçekimi. Dünyanın yerçekimi kuvveti, dünyanın yüzeyine yakın en güçlüsüdür. Böylece, etrafınızda yüzen milyarlarca ve milyarlarca hava molekülünün tümü yerçekimi tarafından yere yakın tutuluyor. Şimdi, burada biraz daha gelişmiş hale geliyor. Herhangi bir günde havada hissettiğiniz ısı – hava sıcaklığı – “dolaylı” güneş ışığının sonucudur. Güneş gökyüzünde yükselir ve güneş ışınları yeryüzüne vurur. Ancak hava doğrudan güneş ışınlarından ısıtılmaz; bunun yerine güneş ışınları dünyayı ısıtır, ve toprak havayı ısıtır! Bu süreç, “radyasyonlu ısıtma” olarak bilinen şeydir, ısı dünyanın yüzeyinden havaya yayılır. Yani, etrafınızdaki havanın yerden yukarıya ısıtıldığını bilirsiniz. Yerçekimi, yerçekimi kuvvetiyle atmosferin çoğunu yere yakın tuttuğundan, hava moleküllerinin çoğu yere daha yakın olacaktır. Her hava molekülü, ısıyı tutma yeteneğine sahiptir; Belirli bir hava ölçümünde ne kadar fazla hava molekülünüz varsa, ısı depolama yeteneği o kadar büyük olur. Böylece, atmosfere doğru gittikçe daha fazla hareket ettikçe, atmosferin daha az hava molekülü olan bölgelerine ulaşırsınız – hava daha az yoğundur – çünkü yerçekimi hava moleküllerinin çoğunu yere daha yakın tutar. Bu nedenle, daha yüksek irtifalarda hava daha az ısı depolayabilir. Özetle, tüm süreç budur. Her şey şuna bağlı: yerçekimi, havanın yoğunluğu,