Andersen, İskandinavyalı bir yazar. Bir esnafın oğlu olarak dünyaya geldi. 19. YY’da tiyatrocu olmak için Danimarka‘nın başkenti Kopenhag’a gitti. Sadece tiyatrodaki bilgisizliği, mücadelesinin yitirilmesine yol açmadı.
Hayallerini gerçekleştiremediyse de, 1820’lerde okula geri döndü. 1828’de orta öğretimini tamamlamış oldu. Can Çekişen Çocuk isminde şiiriyle tanındı. Almanya, Fransa, İtalya, Türkiye ve İngiltere’ye seferlerde bulunmuş oldu. İngiltere’de Charles Dickens’le tanışıp dost oldu. Seyahatleri, ona birçok seyahat kitabına kafi gelecek öykü sağlamış oldu.
Art arda, Faaborg’Iu Riborg Voigt isminde bir kıza, sonrasında koruyucusunun kızı Louise Collin’e ve Jenny Lind isminde bir şarkıcıya aşık oldu; asla biriyle resmi olarak evlenmedi, fakat mutsuz aşkları eserlerine bir araç-gereç sağlamış oldu. Andersen, hayal etmiş olduğu benzer biçimde, tiyatro alanında şöhret olamadı; tam anlamıyla hayal kırıklığından öte bir şeye ulaşamadı, şiirleri pek mühim değildir; romanlarıysa ilgi çekicidir.
İmprovisatoren , Kim eu Spillemand, De to Baronnesser (Iki Barones) [1847]; At Vaere Eller ikke Vaere (Olmak yada Olmamak [1847]. Fakat Andersen aslolan başarısını ve dünya çapındaki ününü, başlangıçta çocuklar için yazdığı, dünya edebiyatının ana eserlerinden önde gelen Masallar (1835-1872) ile kazanmıştır. Bu masallarda, özentiden uzak çocuksu ruhunu, şakacılığını, yüreğinin temizliğini buruk bir hüzünle besleyerek, eşi olmayan bir şiir havası içinde dile getirmiştir.
Christian Andersen Masalları, türlü derlemeler halinde yayımlandı. Andersen bu masallarda bir taraftan folklor temaları çocukluğunda duyduğu hikayeler işledi, öteki taraftan, dünya edebiyatının şaheserleri arasına katılan yeni masallar yarattı. Ördekler topluluğundan atılan, derken günün birinde güzel beyaz bir kuğu bulunduğunu fark edince hayretten dona kalan Çirkin ördek, sevilmiş olduğu genç prensin arkasından gitmek için kendini öldüren Ufak Siren benzer biçimde, azca fazlaca kendi yaşamını özetleyen masallar aklımızdadır. En mühim masallarından biri de “Kibritçi Kız”dır. Bu, bir noel akşamı gelip geçenlere yalvarıp duran, birbiri arkasından yaktığı kibritlerin ışığında hayalinde beslediği şeyleri gören, sonrasında soğuktan donarak ölen minik bir kızın hikâyesidir.
Bu masalların en orijinalleri, Andersen’in cansız nesneleri ele almış olduğu masallardır: Çaydanlık, Yiğit Kurşun Asker, Yama iğnesi v.b. masallarından biri Bülbül’dür. Bu masalda, kuvvetli Çin imparatoru cana can katan mükemmel bülbülü tekrardan elde etmeğe çalışırsa da çabaları boşa gider. İnce alaylı masallardan da ”İmparatorun Yeni Elbiseler” anılabilir. Burada da imparator ve tüm saraylılar bir dolandırıcının eline düşmüşlerdir; bu adam onları son moda görünmeyen elbiseler diktiğine inandırır; oysa dolandırıcı imparatoru çırılçıplak soymuştur. Bunu da saf bir çocuk farkına varır.
Yazar:R. Karasu