Yeni bir bilimsel araştırmaya göre, kredi kartı kullanmak beynin ödül sistemini uyarıyor ve daha fazla harcama yapma arzusu uyandırıyor.
Massachusetts Teknoloji Enstitüsü’nde (MIT) yapılan araştırma, Scientific Reports dergisinde yayınlandı.
Araştırmanın başındaki isim olan, MIT Sloan İşletme Fakültesi’nden Prof. Drazen Prelec’e göre kredi kartı ile alışveriş yapmak beyne “gaza bas” sinyali gönderiyor ve gelecekte daha fazla “şiddetli alışveriş yapma arzusu” yaşamanıza yol açıyor.
Daha önce yapılan araştırmalar, insanların kredi kartı ile harcama eğiliminin nakit paraya kıyasla daha fazla olduğunu göstermişti. Yeni yapılan çalışmada ise, insanların nakit para veya kredi kartı ile alışveriş yaparken beyinlerinde ne olduğunu görmek için MRI cihazları kullanıldı.
Araştırma nasıl yapıldı?
MRI cihazındayken araştırmaya katılanlara bir ekranda video oyunları, güzellik ürünleri gibi alışveriş sepetlerine ekleyebilecekleri farklı ürünler gösterildi. Katılımcılara 50 dolarlık nakit banknot veya kredi kartı ile harcama seçeneği sunuldu.
Araştırmacılar, kredi kartı ile nakit paraya kıyasla daha pahalı ürünleri alma eğilimi olduğunu, kredi kartı ile toplamda daha fazla para harcandığını ifade etti.
İnsanlar kredi kartı ile harcama yaparken, MRI görüntüleri beynin striatum adı verilen ödül sistemi bölgesinin aktifleştiğini gösterdi. Dopamin salgılanmasından sorumlu olan striatum, ödül, pekiştirme, haz ve bağımlılık süreçlerinde rol oynar.
Prelec, “Beyindeki ödül ağları, ödül olarak algılanan tüm olaylarda aktifleşir. Kredi kartı ile satın alma sırasında da bu bölge aktifleşiyor” diye konuştu. Araştırmacılara göre logo, hemen al butonları gibi kredi kartı işaretleri ödüllendirici ürün arayışını harekete geçiriyor. Öte yandan şaşırtıcı bir şekilde, nakit ödeme yapmanın ödül ağlarını aktifleştirmediği görüldü.