Daha önceki bir yazımda satrancın faydalarının bir kısmından bahsetmiştim. Artık kabul edildiği üzere satrancın her yaş için çokça faydası var. Birçok veli çocuğunu satranca yönlendirerek çocuğunun eğitim hayatındaki başarısına katkıda bulunmak istiyor. Ülkemizde son on - on beş yılda satrancın gelişmesi ve okullarda satranç eğitiminin verilmeye başlanmasıyla küçük yaştaki çocuklarda bu durumun etkisi gözle görülür biçimdedir.
Satrancın diğer faydalarına geçmeden önce Pascal'ın sevdiğim bir sözünü paylaşmak isterim: "Satranç, zihniminizin jimnastik salonudur."
Satranç konsantrasyonu arttırır. Yılların verdiği tecrübeye dayanarak söyleyebilirim ki; en başta sandalyede on - on beş dakika bile zor oturan çocuklar; zamanla bir saatini, iki saatini, hatta daha fazlasını satranç maçında geçirebiliyor. Elbette bu zamanla kazanılan bir özellik. Satranç ile birkaç ay içerisinde çocukların konsantrasyon ve odaklanma konusunda gözle görülür bir farklılık yaşadıklarını söyleyebilirim.
Satranç hafızayı geliştirir. Özellikle görsel hafızayı çok geliştirdiğini söyleyebilirim. Disiplinli bir çalışmadan sonra bir satranç sporcusu oynadığı bir maçı başından sonuna kadar hafızasından gösterebilecek duruma gelir. Daha önce gördüğü bir maçı, çözdüğü bir soruyu kolayca hatırlar.
Satranç strateji kurmayı, mantıksal düşünmeyi geliştirir. Satrancın iki kişiyle oynanan bir strateji oyunu olması sebebiyle sporcu bir süre sonra kendi karakterine uygun bir oyun stratejisi geliştirir. Yapılan hatalar ve sebep sonuç ilişkisiyle bir süre sonra mantıksal düşünmesi gelişir.
Satranç hayal gücünü geliştirir. Satrancın en önemli özelliklerinden biri sporcunun birkaç hamle sonrasını görmek durumunda olmasıdır. Hayal kurarak bir matı veya kazancı oluşturmaya çalışarak bir dizi hamleler hesaplayabilir.
Satranç sorumluluk almayı öğretir. Satranç bireysel bir oyundur, tek başına oynanır ve sporcunun yanında anne babası yoktur. Tek başına karar almak, tek başına hata yaparak onu düzeltmeye çalışmak sporcuyu olgunlaştıran bir durumdur.
Satranç disiplini öğretir. Disiplinli bir çalışmayla başarılı olduğunu gören sporcu, derslerinde ve hayatının diğer alanlarında da bu özelliğini kullanmayı öğrenir.
Satranç mücadele etmeyi öğretir. Hata yapmayı, yapılan hatadan sonra güçlü durarak oyuna devam etmeyi öğretir. İkinci Dünya Satranç Şampiyonu Emanuel Lasker, "Satranç her şeyden önce bir mücadeledir" diyerek satrancın bu özelliğine değinmiş, güçlü satranç sporcusu Tartakower da "Terk ederek hiçbir oyun kazanılmamıştır" sözüyle direncin önemini vurgulamıştır.
Satrancın en güzel özelliği ise satranç oynamanın yaşı yoktur. 7'den 70'e diyemem; çünkü artık 4 - 5 yaşındaki çocuklar dahi satranç oynuyor. Ama sadece çocuklar için değil, belli bir yaşın üstündekiler için de satranç çok faydalı. Düşünmeyi ve hesaplamayı sağladığı için birçok hastalığı önlediği biliniyor.
Beş yaşındaki bir çocuk seksen yaşındaki dedesiyle satranç oynayabilir. Yaşın büyük olması bir avantaj değildir. Bu özelliği satrancı diğer birçok spordan ayırır.
Sevgilerimle...
Betül Cemre Yıldız