Lökositler ve akyuvarlar olarak da bilinen beyaz kan hücreleri (WBC'ler),bağışıklık sisteminizin çok önemli bir parçasıdırlar ve vücuttaki virüsleri, bakteri ve mikropları yok ederek, enfeksiyonlarla savaşmanıza yardımcı olurlar. Bu hücreler kemik iliğinde üretilip, vücudun her tarafında dolaşırlar. Doktorunuz, vücudunuzdaki lökositlerin yani beyaz kan hücrelerinin sayısını kontrol etmek için, sizden toplam kan sayımınızın bir parçası olan WBC sayımı testi isteyecektir. Lökosit yüksekliği için kesin miktar laboratuardan laboratuara göre değişir. Genel olarak yetişkinler için, bir mikrolitrelik kan içinde 11.000'den fazla beyaz kan hücresi (lökosit), lökosit yüksekliği olarak kabul edilir.
Farklı beyaz kan hücresi türleri vardır, ancak temel olarak iki ana kategoriye ayrılırlar: Granülosit ve Agranülositler. Granülositler, bazofiller, nötrofiller ve eozinofiller de dahil olmak üzere üç tip beyaz hücrenin bir kombinasyonu olup, bunların hepsi zararlı mikroorganizmaların yok edilmesinde görevlidirler.
Kan testleri tüm bu hücrelerin sayısını ölçer. Normalde, sağlıklı bir vücutta 3.700 ilâ 10.000 arasında beyaz kan hücresi bulunur. Stres, egzersiz ve hastalık nedeniyle bu sayılarda değişiklikler meydana gelebilir.
WBC yüksekliği nedenleri
Enfeksiyonlar
Beyaz kan hücrelerinin(lökositlerin) sayısındaki artış, genellikle viral veya bakteriyel enfeksiyon kaynaklıdır, ancak parazitik ve fungal enfeksiyonlar da lökosit sayısını arttırabilir. Bakteriyel bir enfeksiyon durumunda, bağışıklık sisteminiz enfeksiyona karşı savaşmak için beyaz kan hücrelerinin sayısını artırma amaçlı kemik iliğini uyarır. Viral enfeksiyonlarda olduğu gibi, bağışıklık sistemi enfeksiyonun giderilmesi için çaba gösterdiğinde de lökositlerde yükselme meydana gelir.
İltihap ve alerji
İltihap ve alerji de beyaz kan hücresi sayısını yükselten faktörlerdendir. Romatoid artrit gibi iltihaplar lökosit miktarını artırırlar. Kalp krizi ve yanık için cerrahi işlemde meydana gelen doku hasarı ile yaralanma da lökosit yüksekliğine neden olabilir. Allerjik reaksiyonlar ve astıma yol açan alerjene karşı vücudun savaşması da beyaz kan hücresi üretimini tetikleyebilir.
Stres
Şiddetli duygusal stres altındaysanız, lökosit sayınızda artış yaşayabilirsiniz. Özellikle egzersiz yoluyla oluşan ciddi fiziksel stres, kortizol ve diğer hormon düzeylerini artırıp kan dolaşımınızdaki beyaz kan hücrelerinin seviyelerini yükseltebilir.
Kemik iliği hastalıkları
Kemik iliği hastalıkları da beyaz kan hücrelerinde artışa neden olabilir. Lösemi, yaygın bir komplikasyondur ve kemik iliğinde çok fazla beyaz kan hücresi üreten bir kanser türüdür. JAK2 adlı bir gen içerisinde bir mutasyona neden olan Polycythemia Vera, vücudunuzdaki beyaz kan hücrelerinin sayısını artıran bir diğer kemik iliği bozukluğudur. Myelofibroz de, lökosit sayısındaki yükselişi tetikleyen kemik iliği ile bağlantılı hastalıklardandır.
Bağışıklık sistemi hastalıkları
Lökosit sayısı neden yükselir? Bu sorunun cevaplarından biri de, Graves ya da Crohn hastalığı gibi bir otoimmün hastalığı olabilir. Bu hastalıklarınbirinden muzdaripseniz, doktorunuzun lökosit sayınızı kontrol etmesi önemlidir.
İlaçların yan etkileri
Zihinsel sağlık durumlarını, iltihaplanmayı ve hatta kanseri tedavi etmek için kullanılan bir takım ilaçlar da lökosit seviyelerini de artırabilir. 2001'de yapılan bir araştırma, lityum ilaçların bağışıklık sistemine kimyasal mesajlar gönderebildiğini ve daha fazla beyaz kan hücresi oluşturduğunu gösteriyor.
Sigara içmek
Aşırı miktarda sigara içme alışkanlığı, Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığına (KOAH) ya da kronik bronşit veya amfizem gibi akciğer solunum yolu hastalıklarına yol açabilir. Bu hastalıklar nefes alırken oksijen alımınıengeller ve hava yollarınız ile akciğerlerinizdeki iltihaplanmayı arttırır. Vücudunuz bu hastalıklarla mücadele etmek için daha fazla beyaz kan hücresi üretir.
Lökosit yüksekliğinin diğer nedenleri
Akut lenfositik lösemi
Akut miyelojenik lösemi (AML)
Alerji, özellikle şiddetli alerjik reaksiyonlar
Kronik lenfositik lösemi
Kronik miyelojenik lösemi
Kortikosteroidler ve epinefrin gibi ilaçlar
Bakteriyel veya viral enfeksiyonlar
Miyelofibroz
Polisitemia vera
Romatoid artrit
Tüberküloz
Boğmaca
Hipotiroidi, yumurtlama ve östrojen anormallikleri
Addison hastalığı
Polikistik Over Sendromu (PKOS)
Tirotoksikoz ve Addison hastalığı
Lökosit yüksekliği nasıl düşürülür, hangi doktora gidilir?
Lökosit yüksekliğinden muzdaripseniz bir Dahiliye (İç hastalıkları) doktoruna başvurmalısınız. Periferik yayma, t(9;22) ve jak-2 gen testleri, crp testi ve kemik iliği testi ile doktorunuz bu durumun neden kaynaklandığını tespit edip gerekli tedaviyi uygulayacaktır.
Lökositin yükselmesi enfeksiyondan dolayı meydana gelmişse doktor size antibiyotik reçete edecektir.
Kanserden dolayı lökosit yükseldiyse tedavi için kemoterapi ve radyoterapi uygulanır.
Anti-inflamatuar yani iltihap giderici ilaçlar da iltihap kaynaklı lökosit yükselmesinde alternatif tedavi yöntemlerindendir.
Lökositin aşırı yüksekliği durumunda ise kan değişimi işlemi yapılır.