Etkisi giderek daha çok hissedilen iklim değişikliği dünya gündeminde önemli bir yer tutmaya devam ediyor. Dünya çapında artan sıcaklık ortalamaları, küresel ısınmanın endişe verici boyutlara ulaştığını gösteriyor.
Aylık veriler ile iklim değişikliğinin gezegenimiz üzerindeki etkisini incelediğimiz Climate Now programında İspanya'da asırlardır hava durumu kaydı tutan bir rasathaneye konuk olduk.
Avrupa'da kaydedilen en sıcak yıl 2019 oldu
Sıcaklıkların sanayileşme öncesi döneme göre 1,21 santigrat derece üzerinde seyrettiği 2019, Avrupa için en sıcak yıl olarak kayıtlara geçti.
Batı Avrupa 2019 yaz mevsiminde rekorlara şahit oldu. Sıcaklıklar İngiltere'de 38,7, Almanya'da 42,6, Güney Fransa'da 46 dereceyi buldu. Aynı şekilde Belçika, Lüksemburg ve Hollanda'da da rekor sıcaklıklar hissedildi.
Geçtiğimiz yıl, dünya geneli için ise en sıcak ikinci yıl oldu. Kanada'da yılın aynı dönemi sıcaklık ortalamasına göre daha soğuk bir seneydi. Burada en üstte koyu kırmızı renkte ise sıklıkla konuştuğumuz iklim değişikliği trendlerinden birini görüyoruz. 2019, Alaska ve Kuzey Kutup Bölgesi için çok daha sıcaktı.
Yüzyıllık hava durumu kayıtlarının bugüne katkısı büyük
İklim verileri, uydular da dahil olmak üzere gelişmiş dijital cihazlar tarafından toplanıyor. Bunun yanı sıra yüzyılı aşkın süredir tutulan kayıtlara bakarak iklim değişikliğine dair olukça ilginç bilgiler edinmek mümkün. Hava durumu arşivlerinin iklim değişikliğini daha iyi anlayabilmemize nasıl yardımcı olduğunu görmek için İspanya'ya gidiyoruz.
1904'te kurulan Ebre Gözlemevi oldukça zengin bir hava durumu arşivine sahip. İspanya İç Savaşı gözlemevinin bulunduğu tepede devam ederken dahi kayıtlar tutulmuş.
Arşiv sorumlusu German Sole, kayıtların olabildiğince eksiksiz olması için çabaladıklarını söylüyor ve ekliyor: "Örneğin burada 1937 sonu ve 1938 başına ait kayıtları görebilirsiniz. İç Savaş'ın bölgemizde olduğu, rasathanenin dört bir yanına bombalar atıldığında dahi bu kayıtlar tutulmaya devam edildi"
Önceden 25 yılda bir yaşanan iklim olayları şimdi 5 senede bir oluyor
Kayıtların analizine göre şu anki yağış miktarı aynı olsa da kurak dönem eskiye nazaran daha uzun sürüyor. Hidroklimatoloji uzmanı Pere Quintana Segui, kurak dönemlerin süresinin uzadığını söylüyor: "Yaz mevsiminde birbirini takip eden yağışsız günlerin sayısının arttığını görüyoruz. Bu nedenle kurak dönemler gittikçe daha uzun sürüyor. Yaz mevsimi sanki ilkbahar ve sonbaharı iteleyerek uzuyor gibi"
Kayıtlar ayrıca sıcak hava dalgaları gibi olağan dışı olayların, bir asır öncesine göre daha sık meydana geldiğini ortaya koyuyor. Segui, bu tür hava olaylarının hep var olduğunu, ancak iki dönemin aynı iklime sahip olduğunu düşünmenin oldukça yanlış olduğunu ifade ediyor: "Bu önceden 25 yılda bir kez yaşanırken şimdi 5 senede bir meydana geliyor"
Küresel ısınma ile mücadele için yeterli bilgiye sahip değiliz
İklimbilimci Manola Brunet, hava durumu verilerini kurtarmaya çalışan bir projeye öncülük ediyor. Brunet, iklim değişikliği politika ve stratejileri geliştirmek için yeterli bilgiye sahip olmadığımızı vurguluyor: "Afrika ülkeleri, Güney Amerika, Güneydoğu Asya ya da Pasifik'te şu an dahi güncel bilgiler gerçek zamanlı kaydedilmiyor. Yani gezegenimizin büyük bir kısmına ait bilgiye erişimimiz yok. Bu da zaten karşı karşıya olduğumuz iklim değişikliğine karşı uyum stratejsi geliştirmemize yardımcı olarak olan bilgilere sahip olmadığımız anlamına geliyor"