Robert Bresson nasıl filmler yapmış da kendisine ‘Katolik ateist’ denmesine neden olmuş? Ulus Baker de onun ‘tanrısız ateizminden’ söz eder ama bununla ne demek istediğini açmaz.
Şöyle bir sözü var: “Ben tiyatroyu fotoğrafa alıyorum.”
Neyi amaçlıyor bu sözle (tiyatroyu hiç sevmediğini de düşünürsek)? Bana bir ‘ön savunma’ gibi geliyor. Filmlerini ‘durağan’ bulan, bulacak olan kişilere, eleştirmenlere “başka söyleyecek bir şeyleri olup olmadığını” soruyor, kibarca.
Ulus Baker, Bresson’un bir imaj olarak insan elini kullanmasını, yorumlamasını çok etkileyici buluyordu. Bresson’un yitip gidiş felsefesini, yitip gidiş imajlarını, imajı olmayan şeylerin ise film boyunca nasıl ‘biriktiğini’ anlattığı sıkı yazılar yazdı.
İzzet Yasar’ın da Bresson’un Rastgele Balthazar filmi için yazdığı bir şiiri var: “Asla Yazamaycaksın O Şiiri”. Güzel bir şiirdir.
Yerinde duramayan bir şiiri vardır Yasar’ın, bu şiirle ilk defa ‘hazırol’a geçer.
Sinema dergilerinde Rastgele Balthazar’ın müziğini NBC’nin de Kış Uykusu filminde kullandığına, bazı sahnelerde de Bresson’a selam çaktığına ilişkin yazılar okudum. Üç Maymun’dan sonra NBC’nin işlerini izlemeyi bıraktım ama yeni işler ortaya çıkardıkça onlar hakkında yazılanları okuyorum. Bu da bir tür hastalık. Şifası var mı yok mu, bilmiyorum, şifa da aramıyorum. (Tapıcıları çok üstüme gelirse ben de NBC’nin ilk Tarkovski filmiyle karşılaşmasını hatırlatıyorum: filmi yarıda bırakıp çıkmış. )