Mastit Önleme Stratejileri
María Eugenia Flores-QuijanoAna Mesajlar
- Mastit önleme stratejileri, kadınların bağışıklık sistemini ve süt mikrobiyotasını korumak için genel tavsiyeler içerir
- Yeterli emzirme uygulamaları konusunda emzirme danışmanlığı ve doğru emzirme tekniği, sık ve etkili süt çıkışını sağlamak ve mastit ile ilişkili her tür riski azaltmak için kritik öneme sahiptir
- Danışmanlık, aynı zamanda meme bakımı ve kadınların ihtiyaç halinde zamanında profesyonel yardım isteyebilmeleri için mastit işaretlerini tanıma bilgilerini de içermelidir
Klinik mastit, sıklıkla emzirmenin kesilmesinin bir nedenidir, ama emzirirken acı hissetmek ve süt akışında algılanan bir düşüş gibi diğer daha erken veya daha hafif göstergeler de emzirmenin erken sonlandırılmasının nedenleridir [1]. Bu nedenle mastiti önlemek, devam eden başarılı bir emzirmeyi teşvik etmede önemli bir tedbirdir
Önceki araştırmalar, yeterli önleyici tedbirleri alabilmek için göz önünde bulundurulması gereken mastit risk etmenlerini ortaya koymuştur. Bu etmenlerden bazıları, değiştirilemez kategorisine girer ve bu özelliklere sahip kadınları ekstra dikkat ve destek gerektiren yüksek riskli olarak gruplandırır [2]. Bununla beraber, mastit oluşumu ile ilişkilendirilen etmenlerin çoğunluğu değiştirilebilmektedir. Sezaryen doğum veya tekrar eden boğaz enfeksiyonları ile ilişkilendirilen gereksiz antibiyotik kullanımı [3], gereksiz mantar tedavi ilaçları ve meme ucu kremleri [2] ve hatta patojenik bakterilerin kaynağı olabilecek iyi şekilde sterilize edilmemiş göğüs pompalarının kullanımı [2] gibi bazı etmenler doğrudan mikrobiyotayı etkileyebilmektedir. Diğer etmenler, annenin bağışıklık sisteminde değişiklikleri tetikleyerek onu mastite yatkın hale getirebilir. Örneğin Afrika'nın yoksul topluluklarında yaşayan kadınlarda aralarında A vitamini, çinko ve E vitamini, selenyum gibi antioksidanların bulunduğu bazı mikro besin plazma seviyelerindeki düşüklük, subklinik mastit ile ilişkilendirilmektedir [4, 5]. Aynı zamanda psikolojik stres ve yorgunluk da tutarlı bir şekilde bu rahatsızlık ile ilişkilidir [6].
Yukarıda bahsi geçen etmenlere ek olarak kadınların seçtikleri emzirme uygulamaları ve tekniklerinin yanı sıra uygun yöntemleri engelleyen fazla süt salımı, annenin bebekten ayrılması veya memeye ya da meme ucuna zarar verebilecek sıkı sutyen kullanımı, bebekte dudak veya dil bağının olması ve göğüs pompalarının uygunsuz kullanımı veya kanalların tıkanmasına, sütün memede birikmesine, mastit riskinin artmasına neden olabilecek bir emzirme ortamı [7]. Nadir ve eksik süt alımına neden olan bazı yetersiz uygulamalar [8]: programlı besleme, bilerek kısa süreli besleme, eksik besleme, bebek mamasının veya gıdanın erken verilmesi (karma besleme) ve emzik kullanımı. Yanlış bir emzirme tekniği, sadece meme ucu hasarına yol açmakla kalmaz, aynı zamanda memeden ideal süt çıkışını da engeller. Aynı zamanda meme ucu çatlaklarının ve yaralanmalarının, sadece mikroorganizmalar için bir giriş noktası sağlamakla kalmadığı, mastitin erken klinik işaretleri de olabileceği hipotezi vardır [3].
Ama en yatkın kadınlarda bile mastiti engellemek için önemli bir müdahale, emzirmek için en iyi koşulları sağlamak ve belirtilenler gibi önemli konularda geçerli danışmanlığı vermektir: (I) yeterli emzirme teknikleri, (II) rahatça oturma veya uzanma ve bebeği göğse yerleştirme tekniği, (III) meme bakımı ve en önemlisi (IV) etkilenen ebeveynlerin doğru tedaviyi alabilmesi için mastitin erken işaretlerinin nasıl tespit edilebileceğiReferanslar
- González de Cosío T, Escobar-Zaragoza L, González- Castell LD, Rivera-Dommarco JÁ: Prácticas de alimentación infantil y deterioro de la lactancia materna en México. Salud Pública Mex 2013;55(Ek(2)):S170–S179.
- Fernández L, Mediano P, García R, Rodríguez JM, Marín M: Risk factors predicting infectious lactational mastitis: decision tree approach versus logistic regression analysis. Matern Child Health J 2016;20:1895–1903.
- Mediano P, Fernández L, Rodríguez JM, Marín M: Case-control study of risk factors for infectious mastitis in Spanish breastfeeding women. BMC Pregnancy Childbirth 2014;14:195.
- Tomkins A: Nutrition and maternal morbidity and mortality. Br J Nutr 2001;85 Ek 2:S93–S99.
- Semba RD, Neville MC: Breast-feeding, mastitis, and HIV transmission: nutritional implications. Nutr Rev 1999;57:146–153.
- Wöckel A, Beggel A, Rücke M, Abou-Dakn M, Arck P: Predictors of inflammatory breast diseases during lactation – results of a cohort study. Am J Reprod Immunol 2009;63:28–37.
- Berens PD: Breast pain: engorgement, nipple pain, and mastitis. Clin Obstet Gynecol 2015;58:902–914.
- Amir LH; Academy of Breastfeeding Medicine Protocol Committee: ABM Clinical Protocol #4: Mastitis, Revizyon Mart 2014. Breastfeed Med 2014;9:239–243.
- Tang L, Lee AH, Qiu L, Binns CW: Mastitis in Chinese breastfeeding mothers: a prospective cohort study. Breastfeed Med 2014;9:35–38.
- Fernández L, Arroyo R, Espinosa I, Marín M, Jiménez E, Rodríguez JM: Probiotics for human lactational mastitis. Benef Microbes 2014;5:169–183.