Yoğun göçler sonucu 1832 yılına gelindiğinde Ermeni Vilayeti’nde nüfus dağılımı ne şekilde? Şopen’in rakamları Rusya’nın yaptığı demografik mühendisliği bütün çıplaklığıyla gözler önüne seriyor. Rus işgalinden önce nüfusun yüzde 20’sini ancak oluşturan Ermeniler, 82.377 kişiye ulaşarak 81.749 kişilik Türk nüfusunu ilk kez geçiyorlar. Ermenistan’a giden yolun taşları, Ruslar tarafından işte böyle adım adım döşeniyor.
Bugün tek Türk’ün yaşamadığı Revan Hanlığı topraklarında yani Erivan bölgesinde 1829-1832 tarihleri arasında toplam 9.196 aileden (49.875 kişi) müteşekkil Azerbaycan Türkü yaşarken, Ermeni ailelerinin sayısı ise ancak üçte biri kadar, sadece 3.498 aile (20.073 kişi) idi. Bu rakama savaş sırasında boşalan 310 Türk köyünü de eklediğimizde Ermenilerin Revan hanlığı içerisindeki nüfusu yüzde 20’lerin bile altına iniyor. Bu arada bu 310 köyün Türk ahalisinin akıbeti hakkında hiçbir bilgi yok. Ne kadarı katledildi, ne kadarı sürgün edildi, maalesef bilinmiyor.
1801 yılında Gürcistan’ı ele geçiren Rusya, Kafkas topraklarında hâkimiyetini pekiştirip güneye inmeye devam eder. 1812 yazında imzalanan Bükreş Anlaşması ile Osmanlı İmparatorluğu’nu Kafkas denkleminden çıkaran Rusya’nın hedefinde İran’da hüküm süren Türk Kaçar hanedanının elinde bulunan Azerbaycan toprakları vardır. 1812 yılındaki ilk Rus-İran savaşında Lenkeran’a dek inen Rusya, Hindistan koridoru için endişelenen İngiltere’nin baskılarıyla anlaşma masasına oturmak durumunda kalır.