Güneş Saati
Güneş saati, zamanı güneşin konumuna göre ölçen alettir. İlk güneş saatini bilindiği kadarıyla Mısırlılar yapmıştır. Genel olarak rastlanan yatay güneş saati tasarımlarında dikey olarak yerleştirilmiş bir çubuğun gölgesi, yatay yerleştirilmiş bir yüzeyde günün saatlerini gösteren kadrana düşer. Güneş gökyüzünde ilerledikçe çubuğun ucunun saat üzerinde bıraktığı gölge, farklı saat çizgilerine denk gelecek şekilde hareket eder. Bu tasarımlarda çubuğun dünyanın dönme eksenine hizalanması gerekir. Dolayısıyla bu tür güneş saatinin doğru zamanı göstermesi için çubuğun manyetik kuzeyi değil, coğrafi kuzeyi gösteriyor olması gereklidir. Ayrıca çubuğun yatay düzlemde yapacağı açı, saatin bulunduğu coğrafi enleme eşit olmalıdır. Yine de bu iki özelliğe sahip olmayıp farklı ilkeler çerçevesinde de çalışan saatler tasarlanabilir. Bu saatler bir dairenin ortasına çubuk konarak ve pusula yardımı ile her saat gölgenin düştüğü yere işaret konularak yapılabilir. yalnız bulutlu günler, gece gibi etkenler bu saat türünü kullanışsız kılacaktır.
Kaynak:
- https://islamansiklopedisi.org.tr/gunes-saati
- Nusret Çam, Osmanlı Güneş Saatleri, Ankara 1990.
- Osman Turan, Selçuklular Tarihi ve Türk-İslâm Medeniyeti, İstanbul 1980, s. 336, dipnot 89.
- A. Süheyl Ünver, İstanbul Rasathanesi, Ankara 1985, s. 88-89.