Güvensiz Bağlanma, Parmaklıksız Hapishane
John Bowlby tarafından 1958 yılında öne sürülen Bağlanma Kuramı’nın temel varsayımlarına göre bağlanma, dünyaya geldiğiniz andan itibaren anne-babanız ve/veya bakıcılarınız arasında kurduğunuz bağ olarak anlaşılabilir. Bu yetişkinler, sosyal ve duygusal gelişiminiz için çok önemli hale gelen bağlanma figürleri haline gelir. Elbette, yaşamınız boyunca, anne babanız dışındaki insanlara farklı türlerde bağlılıklar kuruyor ve geliştiriyorsunuz. Bununla birlikte, bu ilk bağlanma genellikle sonraki bağlanma biçimleriniz için zemin hazırlar.
Bağlanma aşamaları
Genel olarak bağlanma dört aşamada gelişir. Bunlar:
- Doğumdan iki aya kadar: Bağlanma öncesi veya asosyal aşama. Bebek belirli bir bakıcıya özel bir bağlılık göstermez.
- Altı haftadan yedi aya kadar. Ayrım gözetmeyen bağlanma aşaması. Bu aşamada bebek, sosyal tepkilerini ebeveynlere veya yakın aile üyelerine yönlendirir.
- Yedi+ aydan itibaren. Spesifik veya ayrımcı bağlanma aşaması. Bu, kritik bir aşamadır. Bebekler, yetişkin bağlanma figürlerinden ayrıldıklarında protesto ederler ve tanımadıkları insanlara karşı korku gösterirler.
- On+ aydan itibaren. Çoklu bağlanma aşaması. Bebekler diğer bakıcılarla ilişkiler geliştirmeye başlar. Ana bakıcıları ortadan kaybolursa artık korku göstermezler veya öfke nöbetleri geçirmezler.
Bu süreç boyunca güvenli bir bağlanma veya tam tersine bir tür güvensiz bağlanma ortaya çıkabilir. Aslında, birçok insan sadece güvensiz bağlanma bağları yaratma yeteneğine sahiptir. Basitçe söylemek gerekirse, bu tür bir bağlanma, bağın korkuyla kirlendiği bağdır. Esas olarak, başkalarıyla ilişkilerde geri çekilme veya karışık duygular, bağımlılık ve reddedilme olarak ifade edilir.
Çoğu psikolog, güvensiz bağlanmanın erken çocuklukta başladığına inanır. Bu nedenle, insanların kendi çocukluklarında güvendikleri figürlerle veya insanlarla bu tür bir bağlanma örüntüsüne sahip olmalarının bir sonucu olma eğilimindedir. Bu ilk bağlantılar daha sonra kurulacak olanların temelidir.
” Hayat kendini bulmakla ilgili değil, kendini yaratmakla ilgilidir.”
-George Bernard Shaw-
Güvenli bağlanma olduğunda, bağın iyi olduğu kesinliği de mevcuttur. Başka bir deyişle, her iki taraf da birbirinden en iyisini bekler. Öte yandan, güvensiz bağlanma ile beklenti tam tersidir. Çocuk tarafından beklenen, bakıcısının onlardan vazgeçeceği veya onlara zarar vereceğidir. Bu tür güvensiz bağlanma üç farklı biçim alır. Bunlar aşağıdaki gibidir:
Dağınık Bağlanma
Düzensiz ve güvensiz bağlanma, çocukluklarında bir tür istismara maruz kalmış kişiler için son derece tipik olan bir bağ türüdür. Bu sizseniz, muhtemelen endişeli anlarda desteksiz ve yalnız kaldınız. Ayrıca, bakıcılarınız sizi korkutmak için fiziksel cezaya başvurdu. Aslında, muhtemelen bakıcılarınızın da kararsız bir tutum sergilemelerine maruz kaldınız. Sonuç olarak, görevi sizi korumak olanlardan ne bekleyeceğinizi asla bilemezdiniz. Bazen sevecenken bazen de, ortada hiçbir sebep yokken, aniden saldırgan veya ihmalkar hale geldiler.
Eğer böyle bir ebeveyniniz varsa, aynı kalıbı bir yetişkin olarak kendiniz de sık sık tekrarlarsınız. Düşünceleriniz ve duygularınızın yanı sıra eylemleriniz arasında tutarlılığı sürdürmek için yeterli sabitliğe sahip değilsiniz. Boyun eğmekten saldırganlığa, yakınlıktan uzaklığa şaşırtıcı bir kolaylıkla geçersiniz. Ayrıca, sorununuzun ne olduğunu anlamıyor gibisiniz.
Başkalarıyla olan ilişkiniz son derece rahatsız edici hale gelirse, genellikle duygusal olarak tamamen bağlantınız kesilir ve bir robot gibi davranmaya başlarsınız. Bu, ıstırabınızla başa çıkmanın yanlış bir yoludur.
Güvensiz ikircikli bağlanma
Güvensiz ikircikli bağlanmanın temel özelliği, bir ilişkinin iniş çıkışlarını deneyimlediğiniz yoğunluktur. Tüm güvensiz bağlanma durumlarında olduğu gibi, bunun nedeni çelişkili ebeveynlere sahip olmaktır. Onlardan ne bekleyeceğinizi asla bilemezsiniz.
Güvensiz ikircikli bağlanma tarzınız varsa, başkalarıyla olan bağlarınızı sürdürmek için gerçekten güçlü bir ihtiyaç duyarsınız. Ayrıca sevgiye çok ihtiyacınız vardır. Gerçekten de, başkalarıyla olan ilişkileriniz son derece yoğundur. Ancak, bağımlısınız ve onay arıyorsunudurz. Ayrıca reddedilmeye karşı aşırı hassassınız.
Bir ilişkiye girdiğinizde, her zaman bir şeylerin yanlış olduğunu düşünme eğilimindesiniz. Aslında, problemlere çok fazla önem veriyorsunuz ve ilişkinizin olumlu yönlerine çok az önem veriyorsunuz. Aslına bakarsanız, tüm ilişkiler size ıstırap verir. Bu nedenle, genellikle kaçış/kaçınma davranışlarına girersiniz. Örneğin, bağımlılıklar, kendine zarar verme ve benzeri davranışlar.
Güvensiz kaçınan bağlanma
Güvensiz, kaçınan bir bağlanma stiliniz varsa, en belirgin özelliğiniz başkalarıyla yakın ilişkiler kurmakta güçlük çekmenizdir. Ayrıca, bunu yapamadığınız için derin bir duygusal acı hissedersiniz. Sıklıkla yanlış özerklik geliştirirsiniz. Bağımsızsınız ama aynı zamanda birinin size duygusal olarak yakınlaştığını hissettiğinizde derin bir endişe duyarsınız.
Genellikle kendi duygularınızı tanımakta zorlanıyorsunuzdur. Örneğin, bazen bir şeyle ilgilendiğinizi söyleyeceksiniz ama gösteremiyorsunuzdur. Bunun tersi de olur. Bir şey veya biri size hiç çekici gelmezken, davranışınız tam tersini anlatır. Bunu bilerek yapmıyorsunuz. Duygularınızı tanımlamakta zorlanıyorsunuz.
Kural olarak, güvensiz kaçınmacı bağlanma, bakıcılarınızdan güçlü bir duygusal mesafe ile karakterize edilen bir yetiştirmeden kaynaklanır. Destek, ihtiyaç duyduğunuzda bile reddedilmiştir. Ebeveynleriniz, sorumluluk veya sizin için benzer bir şeyi teşvik ettiği için mesafelerini haklı çıkarmış olabilir. Ancak gerçek şu ki, böyle büyüdüyseniz, başkalarına güvenmiyorsunuz. Size destek veya yardım edebilecek kimse olduğunu düşünmüyorsunuz.
Tüm güvensiz bağlanma biçimleri, özellikle duygusal yaşamda sınırlamalar anlamına gelir. Yine de, bu ilişkisel kalıbı tersine çevirme olasılığı var. Bunu, davranışınızı, nedenlerini ve sonuçlarını tanıyarak yapabilirsiniz. Bu şekilde sorunun üstesinden gelebilir ve çok daha dolu bir duygusal yaşam sürdürebilirsiniz. This might interest you...