Lokman Hekim
LOKMAN HEKİM / ŞİFALI BİTKİLER VE MEYVELER
İÇİNDEKİLER
ADAÇAYI (SALVIA OFFICINALIS)............................................................................................................................ 3
ALTINBAŞAK (SOLIDAGO VIRGA-AUREA) ........................................................................................................... 5
ANASON( PIMPINELLA ANISUM) ............................................................................................................................. 6
ASLANPENÇESİ (ALCHEMILLA VULGARIS) ........................................................................................................ 8
ATKUYRUĞU (EGUISETUM ARVENESE).............................................................................................................. 10
AYISARMISAĞI (ALLIUM URSINUM).................................................................................................................... 13
AYNISAFA (CALENDULA OFFICINELIS) .............................................................................................................. 14
AYVA (PICUS EYDANIA) ........................................................................................................................................... 16
BAL.................................................................................................................................................................................. 17
BROKALİ ....................................................................................................................................................................... 19
CEVİZ AĞACI (JUNGLANS REGIA) ........................................................................................................................ 23
ÇIBANOTU(VERONIKA OFFICINALIS) ................................................................................................................. 25
CİVAN PERÇEMİ (ACHILLEA MILLEFOLIUM) .................................................................................................. 26
ÇOBAN ÇANTASI (CAPSELLA BURSA-PASTORIS) ............................................................................................ 28
ÇÖREK OTU (NIGELLA SATIVA) ............................................................................................................................ 30
DAR YAPRAKLI SİNİRLİ OT(PLANTAGO LANCEOLATA-MAJÖR) .............................................................. 31
DUL AVRAT OTU (LAPPA, LAPPUS OFFICINALIS)............................................................................................ 33
EBEGÜMECİ(MALVA VULGARIS).......................................................................................................................... 34
EĞİR KÖKÜ (ACORUS CALAMUS) ......................................................................................................................... 36
GREYFURT (CITRUS HURANTIUM)....................................................................................................................... 38
HURMA (PHONIX DACTYFORA)............................................................................................................................. 39
IHLAMUR (TILIA ARGENTEA- EUROPOEA) ....................................................................................................... 40
İNCİR (FIGUE-FACUS CARICA)............................................................................................................................... 41
ISIRGAN OTU (URTICA DIOICA) ............................................................................................................................ 42
KARA HİNDİBA (TARAXACUM OFFICINALE).................................................................................................... 44
KEKİKOTU (THYMUS SERPYLLUM) ..................................................................................................................... 45
KETEN TOHUMU (LINUM- USITATISSIMUM)..................................................................................................... 47
KIRLANGIÇOTU (CHELIDONIUM MAJUS) .......................................................................................................... 48
KÜÇÜK ÇİÇEKLİ YAKIOTU (EPILOBIUM PARVIFLORUM) ........................................................................... 49
KURU ÜZÜM( VITIS VINIFERA) .............................................................................................................................. 50
LİMON (CITRUS MEDICA) ........................................................................................................................................ 51
MANDALİNA (CITRUS NOBILIS)............................................................................................................................. 53
MAYDANOZ (DETROSELINUM SATIVUM) .......................................................................................................... 54
MENEKŞE (VIOLA ODORATA) ................................................................................................................................ 55
MISIR (ZEA MAYS)...................................................................................................................................................... 56
NANE (MENTHA PIPERITA) ..................................................................................................................................... 57
OĞUL OTU (MILISA OFFICINALIS)........................................................................................................................ 58
ÖKSEOTU(VISCUM ALBUM).................................................................................................................................... 59
Prepared by Erol ETİ
Sayfa 1
LOKMAN HEKİM / ŞİFALI BİTKİLER VE MEYVELER
ÖKSÜRÜKOTU(TUSSILAGO FARFARA) ............................................................................................................... 61
PAPATYA (MATRICARIA CHAMOMILLA)........................................................................................................... 63
POLEN ............................................................................................................................................................................ 65
PORTAKAL(CITRUS AURANTIUM)........................................................................................................................ 66
SARI YOĞURT OTU (GALIUM VERUM) ................................................................................................................ 67
SARIMSAK..................................................................................................................................................................... 68
SİNEMAKİ (CASSIA ANPUSTIFOLIA- FOLIUM SENNEA)................................................................................. 71
SÜT .................................................................................................................................................................................. 72
TAZE ÜZÜM .................................................................................................................................................................. 74
TIBBİ KARAKAFES OTU (SYMPHYTUM OFFICINALE) ................................................................................... 75
ZENCEFİL(ZENGIBAR OFFICINALE) .................................................................................................................... 76
ZEYTİN........................................................................................................................................................................... 77
Prepared by Erol ETİ
Sayfa 2
LOKMAN HEKİM / ŞİFALI BİTKİLER VE MEYVELER
ADAÇAYI (Salvia Officinalis)
Ballıbabagillerden olan Adaçayı, Dişotu ve Meryemiye diye de tanınır. Akdeniz kıyılarının kır bitkisidir.
Ülkemizde kışın sert geçmediği yörelerde, bahçelerde de tohumlardan üretilir. Hafif kireçli, kolay su geçiren,
kuru toprakları sever. Tohumları Nisan ve Eylülde ekilir Şifası kenarları tırtırlı, buruşuk görülen, açık yeşil
yapraklarındadır. Taen , uçucu yağ, acı madde ve B vitamini içermektedir . İki çeşit adaçayı vardır.
1)Bahçe Adaçayı (Salvia afficinalis): Gerçek adaçayıdır, şifalılık bakımından daha etkilidir. 30-70 cm
boyunda menekşe renkli çiçekleri halka dizilişlidir. Karşılıklı olan beyaz keçeli yaprakları gümüş gibi parıldar
ve acımtırak ıtırlı bir koku yayar. Bahçe adaçayı güneşli yerde yetiştirilmelidir. Don olayına karşı duyarlı
olduğu için kış boyuca çam dalları ile örtülmelidir.
2)Çayır Adaçayı (Salvia pratensis):Çayırlarda, bayırlarda ve meralarda yetişir.Çevresine ıtırlı hoş bir koku
yayan
koyu
mavi
menekşe
renkli
çiçeklerinin
pırıltısı
uzaktan
seçilebilir.
Yapraklar , çiçeklenme başlamadan Mayıs ve Haziran'da toplanmalıdır. Bitki kuru ve güneşli günlerde, eterli
yağlar oluşturduktan sonra, yapraklar öğle güneşinde toplanır ve gölge yerde kurutulur, yıl boyu kullanılır.
*Adaçayı, tüm bedeni güçlendirir , kalp krizi tehlikesini azaltır ve kötürümlüklerde oldukça faydalıdır.
Adaçayı sirkesiyle de, yatalak hastalar uzunca bir süre masaj yapılırsa rahatlatıcı ve canlandırıcı
etkisinden faydalanılır
*Gece terlemelerinde lavanta ile kullanılır (Günde iki fincan). Mikroplu hastalıkların neden olduğu gece
terlemelerini keser.
*Kramp, omurilik rahatsızlıkları, beze hastalıkları ve organ titrekliklerinde başarı ile kullanılır.
(Günde iki fincan çay)
*Kan temizleyici etkisi vardır. Karaciğer hastalıklarında faydalıdır, vücuttaki toksinleri atar, safrayı
söker. Mide ve bağırsak gazlarını, bulantıyı giderir . Mide sularının düzenli çalışmasını sağlar. Hazmı
kolaylaştırır , iştah açıcıdır, ülsere ve ishale iyi gelir, idrarı artırır. (Günde en fazla 3 kahve fincanı )
Kansızlığın iyileşme döneminde içilir.
*Böbrek ve mesane taşlarını daha rahat düşürmek için 80 gr olan yarım avuç adaçayı 1litre suda
haşlanır. Şeker ve küçük bir parça limonla çay gibi içilir.
*Adaçayı papatya ile içilirse daha etkili olur (Bir-iki bardak ,bal ilave edilir).
*Grip ve soğuk algınlığında ve bunlardan ileri gelen adale ağrılarında kullanılır .Antiseptiktir , ateşi
düşürür ve vücudu dinlendirir. Bademcik iltihabı , boğaz hastalıklarında adaçayı özellikle önerilir. -Bir
bardak sütün içine bir tatlı kaşığı adaçayı ufalanıp ilave edilir , beş dakika kaynatılıp demlenir.Bir tatlı kaşığı
bal ilavesi ile sıcak içilir , gece içilirse rahat uyumayı sağlar,Terletir, ateşi düşürür, boğmacada en iyi
formüldür.
-Bademcik iltihapları için çiçeklerinden elde edilen mayi ile gargara daha etkili olur.
-15gr adaçayı 1lt suda kaynatılarak sıcak olarak bol bol içilir.
-Adaçayı kaynatılarak içine biraz sirke ve bal eklenip gargara yapılır. Bu formül dişeti kanamalarında da
daha etkilidir.
-Çay olarak demlenip bal ve sirke ilave edilerek içilir
-Diş iltihaplanmalarında kanayan ve sallanan dişlerde ve diş eti çekilmesinde iyi gelir.Gargara yapılır
veya çaya pamuk batırılarak hasta bölgeye tampon uygulanır.
-Toz haline getirilen adaçayı yaprakları, diş temizliğinde kullanılır. Dişleri sağlamlaştırır, beyazlatır.
*Sinir yorgunluğu ve döl yatağı hastalıklarında da arasıra adaçayı oturma banyoları alınmalıdır.
Depresyon ve el titremeleri için faydalıdır. Astım sıkıntılarını giderir. Adet düzensizliklerini ve
sancılarını iyileştirir, rahim iltihaplarını giderir.
*Şeker hastalığında, çay şekersiz içilir.
Prepared by Erol ETİ
Sayfa 3
LOKMAN HEKİM / ŞİFALI BİTKİLER VE MEYVELER
*Yaralar, iltihaplı yaralar ve çıbanlar (apseler) kaynatılmış adaçayının suyu ile pansuman
edilebilir.Yapraklarından elde edilen Adaçayı tozu da kullanılabilir.
*Böcek sokmalarında, sokulan yere ufalanmış Adaçayı yaprağı uygulanır. Yaprakları ezilip merhem haline
getirilerek sivrisinek, arı vs. sokmalarında sürülürse acıyı dindirir, kaşıntıyı önler. Ayrıca emziren annelerin
çok fazla sütü aktığı taktirde bu merhem meme ucuna sürülürse, sütün aşırı akmasını önler.
*Çocuk sahibi olmak isteyen kadınlarında Adaçayı içmeleri faydalıdır.
*Adaçayı, Ihlamur ile beraber öksürük kesici, Nane ve Kekik ile kaynatılmış suyu mideyi düzenlemek için
verilir.
*Adaçayı, koku değiştirici olarak, su ile kaynatılır ve çıkan buharın kokuyu alması sağlanır.
*Yemeklere, ızgaralara etlere, çorbalara ekilir.
*Saçların bakımında , saçların fazla yağını alıp deriyi temizler , ölü hücreleri yok eder. Saç derisini
canlandırır , saç dökülmesini önler , derinlemesine temizlik sağlar. Adaçayının yağı papatya ile birlikte
kullanılırsa daha faydalı olur.
Saçlar için besleyici ve etkili bir toniktir; 8 bardak kaynatılmış suya bir avuç Adaçayı konur , üstü kapalı beş
dakika kaynatılır , 30 dakika demlenir , süzülür.Her banyodan sonra, saç dipleri bu tonik ile ovalanır ,
durulanmaz , soğuk kullanılması daha etkilidir. Aynı zamanda papatya ve adaçayı içmeye devam edilir.
Adaçayı ezilerek elde edilen mayi ile masaj yapılan saçlar siyahlaşır ve gürleşir.
*UYARI: Lüzumundan fazla kullanılırsa,(günde 3 kahve fincanından fazla) vücuda zarar verir,
zehirlenmelere sebep olur. Damakta şişmeler meydana gelir. Doktora başvurulmalıdır. Çocuklara az miktarda
verilebilir.
KULLANIM BİÇİMLERİ
Çay hazırlamak: Bir çay kaşığı bitki, çeyrek litre suda haşlanır ve demlenmesi için kısaca beklenir.
Adaçayı sirkesi: Geniş ağızlı bir şişe, boğazına kadar Yabani adaçayı ile doldurulur, Çiçeklerinin üstüne
çıkacak kadar Doğal üzüm sirkesi eklenir ve şişe 14 gün güneşte veya sıcak bir yerde bekletilir.
Oturma banyosu: İki avuç dolusu yaprak soğuk suda gece boyunca bekletilir. Ertesi gün kaynama
derecesine kadar ısıtılır ve banyo suyuna eklenir (genel bölümdeki, oturma banyosuna bak.
Prepared by Erol ETİ
Sayfa 4
LOKMAN HEKİM / ŞİFALI BİTKİLER VE MEYVELER
ALTINBAŞAK (Solidago virga-aurea)
Bu bitki hendeklerde, orman kıyılarında, eğimli çayırlarda, ağaçları kesilmiş orman bölgelerinde yetişir.Tüylü
ve altın sarısı çiçeklerle bezeli sapı 80 cm kadar yükselebilir. Çiçekleri Temmuzdan Ekim'e kadar toplanabilir.
*Altınbaşak'ın çiçekleri ve yaprakları serinletici etkiye sahiptir,idrar söktürüp, bedendeki fazla sıvıyı atma
yeteneğine sahiptir.
*Böbrek hastalıklarına etkilidir. Nefri,t üremi ve sistit hastalıklarına karşı faydalı bir bitkidir. İdrar
tutukluğuna iyi gelir. Albümin tedavisinde kullanılır. Bir tutam ot, kaynatılarak günde 1-2 çay bardağı
içirilir.
*Mesane hastalıklarında, Hemodiyalize bağlanma durumlarında olan hastalara; taze olarak toplanmış
Altınbaşak, Yoğurtotu, Sarı Ballıbabayı eşit oranlarda harmanlanarak hazırlanan çaydan günde 4 fincan
yudumlanarak 2 hafta kadar içilir.
*Bağırsak hastalıklarında ve kanamalarında kullanılır.
*Ruhsal sıkıntılarda ve düş kırıklıklarında mutlaka Altınbaşak çayı içirilmelidir.
*Egzamaların çabuk iyileşmesini temin eder.
KULLANIM BİÇİMLERİ
Çay hazırlamak: Çeyrek litre suya bir çay kaşığı bitki haşlanır ve kısaca demlenir. Harman çayından da
demleme biçimi aynıdır.
Prepared by Erol ETİ
Sayfa 5
LOKMAN HEKİM / ŞİFALI BİTKİLER VE MEYVELER
ANASON( Pimpinella anisum)
Maydanoz türünde bir bitkidir. Beyaza çalan yaprakları, meyvesinde iki tane birbirine yapışık şifalı
tohumlarının kendine özgü kokusu vardır. Nisan ve Mayıs sonuna kadar dikilen tohumları filizlenince bir
buçuk karış aralıklarla seyreltilir. Kuru havalarda çapalanır ve dipleri doldurulur. Yazın açan çiçekleri Ağustos
ve Eylül arasında tohum verir. Temmuz -Ağustosta toplanır.
*Mide bulantısını keser. Hamilelerin yemeklerden tiksinmesini engeller.
*Bağırsak gazlarını giderir (yemeklerden sonraki) , hazımsızlığı giderir. Sindirimi uyarır. susuzluğu
ve zehrin zararını giderir.Bebeklerin karın ağrısı, hazım bozukluğu,gaz ve uykusuzluk problemlerine
karşı eskiden beri kullanılır. 1 kahve kaşığı anason tohumu 2 su bardağı suda haşlanır, süzülür. Acımsı olduğu
için biraz şeker ilave edilerek birer kahve kaşığı ve çok ılık olarak bu sudan günde 3-4 kez içilir. Ya da
bebekler için ; bir çay kaşığı tohumdan bir bardak suyla çayı hazırlanır. Yemeklerden önce veya süte katılarak
birkaç çay kaşığı verilir.
*Akciğerin,dalağın,mesanenin ,böbreklerin,rahmin tıkanık damarlarını açar. Yemeklerden sonra
1'er çorba kaşığı yutulur veya kaynatılır birer bardak suyu içilir.
*Meniyi çoğaltır,kadınların sütünü artırır, aybaşı kanamalarını söktürür, iştah açıcıdır,beyin
yorgunluğunu giderir,sinir sistemine etki eder uyku verir.İdrar söktürücü etkisi vardır.Migren ağrılarını
dindirir.Hıçkırığı giderir.
*Romatizmaya iyi gelir. Anoson sedef çiçeği ile birlikte yutulur.
*Enfeksiyonlara karşı koyma gücünü artırır. Kaynar suya atılan bir miktar anason vücut ağrılarını dindirir
*Yüze canlılık ve güzellik verir. Kaynatılıp şerbet yapılıp içilir.
*Göğüs sarkmasını önler. Genç kızların göğüslerinin büyümesini temin eder.
* Sürme yapılıp göze çekilince gözdeki perdeyi alır.Baş ağrısı ve baş dönmesine tütsüsü yapılırsa iyi
gelir.
*Göğüsü yumuşatır, astım, nefes darlığı, bronşit, öksürüğe iyi gelir,kaynatılarak içilir.
*Kan dolaşımını düzenler . Kalp çarpıntısı rahatsızlığında etkili olduğu belirtiliyor. Kan yapar. Ağız
kokusunu giderir
*Vazelinle vücuda sürülürse vücut bitlerini öldürür.
*Mide ekşimeleriyle, fazla alınan alkolden sonra ; bir çay kaşığı karbonata, kaşığın ancak ucunda
kalacak kadar anason tohumu unu katılır. Bir bardak suda iyice karıştırılarak içilirse , hastayı rahatlatır.
-İmbikten çekme usulü ile tohumlarından elde edilen anason yağı mide rahatsızlıklarına iyi gelir.İştah
açıcıdır. Çiğneyerekte kullanılabilir.
-Anason tohumu ; raziyane, karaviye, kişniş tohumları katılmak suretiyle karışımlar yapılır. Bazı yerlerde
anason dövülerek ekmek hamuruna karıştırılarak midesi zayıf olanlar için galeta unlu maddeler yapılır.
*Ezilen tohumu gül yağı ile karıştırılıp süzülürse , kulağın ağrı ve cerahatini giderir.
*Çocuk ishaline karşı gülyağı , kimyon , anason ,kereviz tohumu dövülür, gülyağı ile karına yakı gibi
vurulur.
*Toz haline getirilirken anason tohumları üzüm şırasına karıştırılarak içildiğinde böbrek taşlarını düşürür.
Prepared by Erol ETİ
Sayfa 6
LOKMAN HEKİM / ŞİFALI BİTKİLER VE MEYVELER
*Ağızda devamlı anason tohumu çiğneyen kadının çocuk yapma kabiliyeti fazlalaşır. Kadınlardaki
beyaz akıntıyı durdurur.
*UYARI: Fazla kullanıldığında uyuşukluk verir . Hamileler ve adet görenler kullanmamalı baş ağrısı ve
görme bozukluğu yapar.Daimi kullanmalarda anisizm(? )hastalığına sebep olur.
Prepared by Erol ETİ
Sayfa 7
LOKMAN HEKİM / ŞİFALI BİTKİLER VE MEYVELER
ASLANPENÇESİ (Alchemilla vulgaris)
Halk dilinde, Şebnemli, Aslanayağı, Tavşanayağı, Hizmetçikız, Kadınmantosu olarak da bilinir.En çok, orman
ve yol kıyılarında, bayırlarda, yüksek yerlerdeki nemli çayırlarda ve dağlık bölgelerde yetişir. Güzel
görünümlü, 7-9 parmaklı yapraklarının kenarları dişlidir. Oldukça sağlam olan sapı yüksek değildir ve pek
dikkati çekmeyen sarımsı yeşil yaprakları özellikle mayıstan hazirana kadar ve daha sonrada görülebilir. Bitki
çiçek açma zamanında tümüyle, daha sonra ise yalnızca yapraklar olarak toplanır ve gölgede kurutulur.
*Özellikle kadın hastalıklarında kullanılır. Adet görme düzensizlikleri, dölyolları akıntısı, dölyatağı
sancıları ve menopoz dönemindeki rahatsızlıklarda, rahatlatıcı etkisinin yansıra, ergenliğe geçişte de
Civanperçemi ile (yarı yarıya) karıştırılarak kullanıldığında, adet görmeyi düzene sokar, adetin başlamasını
sağlar. Gebelikte baş dönmesini gidermek için kullanılır.- El-ayak ve Vajinal banyolarda, bir litre suya iki
avuç Aslanpençesi konarak kaynatılır.
*Kırıklarda, kangrenler de, apseli yaralara ve çıbanlara karşı toplatıcı ve iyileştirici etkisi vardır. Çayı
içildiği gibi, ezilerek dıştan kullanılır. Kanama durdurucu olarakta kullanılır. Lapası her 10 dakikada bir
kanayan yere ve yaralara uygulanır.
*Kalp güçlendirici , skleroz (organ sertleşmesi) da iyi bir yardımcıdır. Kuvvetlendirici, peklik verici
olarak kullanılır.
Kas ve organ yorgunluklarında, kas erimelerinde, kansızlık durumlarında Aslanpençesi
Çobançantası ile birlikte kullanıldığında önemli faydalar sağlayabilirler.
*Diş çekimlerinden sonra Aslanpençesi çayı ve gargarasıyla yaranın iyileşmesine katkıda bulunulur.
*Düşük yapmaya yatkın kadınların dölyatağı gevşekliğinde, dölyatağı kasları yorgunluğunda, ceninin
dölyatağındaki durumunu sağlamlaştırmakta veya zor doğum yapanlarda, doğum yaralanmalarında
Aslanpençesi iyi bir yardımcıdır. Bu durumdaki kadınlar, üçüncü aydan sonra Aslanpençesi çayı içmelidirler.
Her lohusa kadın 8-10 gün boyunca bu çaydan bolca içmelidir.
*Rahim sarkmalarında (Prolapsus) ve fıtıklarda Çobançantası ile birlikte kullanılmalıdır. Elden
geldiğince yeni toplanmış Aslanpençesi'nden yapılmış çaydan dört fincan içilmelidir. Çobançantası tentürü ile
masaj yapılır.(Çobançantası kullanım bölümüne bak).Prolapsus da Masaja vajinanın üstünden başlayarak,
yukarı doğru çıkılmalıdır. Aynı zamanda Civanperçemi oturma banyoları da ( Bir banyo için 100gr bitki. Banyo
suyu tekrar ısıtılarak iki kere daha kullanıldığı içi, haftada üç banyo) yapılmalıdır.
*Saralılarda, kasları gelişmeyen çocuklar da çayı içirilmelidir. Güçsüz çocukların banyo sularına
Aslanpençesi kaynatma suyu karıştırılır.Bir banyo için 200 gr bitki kullanılır (Genel bölümde tam banyoya
bak).
*Vücutta yağ birikimine karşı başarıyla kullanılır. İdrar söktürücü etkisiyle, vücutta fazla su birikmesini
önler. Bunun için, yüksek yerlerde yetişen Aslanpençesi'nin yapraklarının altı parlak gümüş renginde olanı
tercih edilir. Bir litre kaynar suya bir tutam Aslanpençesi atılarak demlenir, yemek aralarında günde 3 fincan
çay uygundur.
*Şeker hastalığı olanlar sık sık içmelidir. Şeker oranının yükselmesini önler. Uyku düzensizliği çekenlere
yardımcıdır. Sindirim sistemi bozukluğunu giderir.
*Göz hastalıklarına, konjektivite iyi gelir. Bir litre suya 50 gr aslanpençesi konulup kaynatılarak kullanılır.
*Yarım baş ağrısı ve soğuk algınlığına bağlı ateşte; 50 gr Aslanpençesi yaprağı 1litre suda birkaç taşım
kaynatılır, süzülür. Bu çaydan her yemek öncesi aç karnına birer çorba kaşığı içilir.
*Bir insan hasta olduğunda iki avuç dolusu Aslanpençesi'ni bir litre suya atıp, suyu içinde katı bir yumurta
pişecek kadar kaynattıktan sonra içmelidir.
KULANIM BİÇİMLERİ
Prepared by Erol ETİ
Sayfa 8
LOKMAN HEKİM / ŞİFALI BİTKİLER VE MEYVELER
Çay hazırlamak: Bir çay fincanı suya bir çay kaşığı bitki, yalnızca haşlanır ve demlenmesi için kısa bir süre
beklenir.
Bitki kompresi:Yeterince taze bitki iyice yıkanır, bir tahta torbanın üstünde kalın oklava ile iyice ezilir. Ve
hasta bölgeye uygulanır.
*Banyo katkısı: Bir tam banyo için 200gr kurutulmuş veya 5-6 avuç taze bitki, akşamdan soğuk suya
yatırılır. Ertesi gün hepsi ısıtılır ve süzülerek banyo suyuna eklenir. ( genel bölümdeki tam banyoya bak.)
Prepared by Erol ETİ
Sayfa 9
LOKMAN HEKİM / ŞİFALI BİTKİLER VE MEYVELER
ATKUYRUĞU (Eguisetum arvenese)
Kırkkilitotu veya Zemberekotu olarakta tanınır. Tarlalarda, demiryollarının kıyılarında ve eğimli yerlerde
yetişir. Balçıklı toprakta yetişenleri en şifalı olanlarıdır. Yatiştiği yere göre % 3-16 silisik asit içerir ve bu oran
onun şifalı etkinliğini arttırır. Yapay gübre kullanılan tarlalardan toplanılmaması gerekir. Dalları en ince olan
Atkuyruğu cinsi genellikle ormanlarda ve orman kıyılarında yetişir. Bu cinste şifalıdır. Bataklık, karasuluk
yerlerde ve dağlık meralarda yetişen parmak kalınlığında saplı ve yüksek boylu atkuyruğu yalnızca dıştan,
banyo katkısı olarak kullanılmalıdır. Çayı yapılacak bitkilerin, tarlalardan, orman kıyılarından ve kır yollarından
toplanması gerekir. Atkuyruğunun içerdiği silisli asit kandaki akyuvarların daha çabuk çoğalmasını sağlar.
*Atkuyruğu idrar çoğaltıcıdır.B u çoğaltma normal çoğalmanın üçte biri kadardır.
*Bu bitki özellikle kanama durdurucu ve böbrek mesane hastalıklarında, idrar yoları iltihabı ve
idrar tutukluğunda eski zamandan beri kullanılmaktadır.
*Kanamalarda, kan kusmalarda ve çürüyen yaralarda, kanser türü çıbanlarda, dolamalarda,
bacaktaki açık yaralara, fistüllere, kıl dibi iltihaplanmalarına ve deri tüberkülozuna iyi gelir.
Atkuyruğu yıkamaları ve banyolarının yanı sıra , kaynatılmış veya ıslak ve sıcak bitki nemli bezlere yatırılarak,
hasta bölgeye uygulanır.
*Burun kanamalarında, kaynamış Atkuyruğunun suyu soğuduktan sonra, kompres olarak buruna
uygulanır.
*Akciğer, karaciğer hastalıklarında, rahim(dölyatağı), basur ve mide kanamalarında kullanılır. Bu
tür durumlarda bitkinin uzun süre kaynatılması gerekir. Normal olarak bir çeyrek litre suya bir çay kaşığı bitki
kullanılırken, kanamalarda iki veya üç çay kaşığı kullanılabilir.
*Kadınlarda adet söktürücü olarak kullanılmakla birlikte, aşırı aybaşı vakalarında doktor tavsiyesi alınarak
kullanılabilir.
*Mesane ve böbrek , rahatsızlıklarında, böbrek kumu, böbrek ve mesane taşlarında, atkuyruğu
banyoları alınır, aynın zamanda da çayı içilir, basınçlı bir biçimde boşaltmak için, idrar elden geldiğince
tutulur. Bu işlem taşın düşürülmesine yardım eder. İşlem birkaç kez yenilenir. İdrar yapamama durumlarında
da buğu kompresi sorunun çözümünü sağlayacaktır.
*Böbrek iltihaplanmalarında, atkuyruğu banyosu alınmalıdır. Bu durumda (Yalnızca dıştan kullanmak
için) parmak kalınlığında sapı olan uzun boylu atkuyruğu, bataklık ve karasuluk bölgelerden toplanır ve dıştan
kullanılır.
*Ağrılı mesane üşütmeleri ve kramplı ağrılara karşı kaynatılmış Atkuyruğunun buğusu 10 dakika kadar
mesane bölgesine uygulanır ve işlem birkaç kez tekrarlanır.
*İyi bir diüretktir denebilir. Kalp dış zarında ve akciğer zarında su toplanması, kızıl hastalığından
sonraki böbrek düzensizliklerinde ve sıvı dışkılama düzenini bozan mikroplu hastalıklardan sonra, içten ve
dıştan kullanıldığında faydası görülecektir.
*Zor doğumlardan sonra böbrekleride zorlanan annelerde bazen görme bozukluğuna rastlanır.
Atkuyruğu oturma banyoları böbreklerin kan dolaşımını yoğunlaştırarak, onların gözler üstündeki basınçlarının
azalmasını ve böylece görme bozukluklarının yavaş yavaş düzelmesini sağlar.
*Ödemlerde de etkisi çabuk görülür. Haşlanarak hazırlanan Atkuyruğu çayı içildikten sonra bol miktarda
koyu renkli idrar dışkılanacaktır. Altı gün kadar hiç ara vermeden, günde 5-6 fincan Atkuyruğu çayı, gün
boyunca belirli aralıklarla birer yudum alarak içilmelidir.
*Böbrek rahatsızlığından dolayı depresyon geçirenler de Atkuyruğu oturma banyoları rahatlık
sağlayacaktır. Bununla birlikte Isırganotu ve Civanperçemi yanı sıra, Atkuyruğu çayı da, sabah ve akşam
olmak üzere, günde iki fincan içilmelidir.
Prepared by Erol ETİ
Sayfa 10
LOKMAN HEKİM / ŞİFALI BİTKİLER VE MEYVELER
*Kaşıntılı egzamalarda (kabuklu, iltihaplı, kılları dökülmüş olabilir), kaynatılmış Atkuyruğu suyu ile yapılan
banyolar veya kompresler yardım sağlar.
*Ağrılı basura ve basur memelerine, teze Atkuyruğu iyice yıkanıp ve bir tahtanın üzerinde ezilir, lapa
haline getirilerek uygulanır.
*Kan temizleyici özelliği sayesinde, atardamar sertliğine ve unutkanlığa, Atkuyruğu, Çıbanotu ile
birlikte kullanıldığında iyi gelir.
*Kansere karşı koruyucu olarak ta kullanılır. İshal kesicidir.
*Gut, romatizma ve nevraljik ağrılarda, uzun süre kullanıldığında etkilidir. Atkuyruğu buğusu ve oturma
banyoları da faydalıdır.
*Yatağa işemeyi önleyebilir. Binbirdelikotu ile karıştırılarak demlenen atkuyruğu çayı günde bir veya iki
fincan içilip, akşamları da kuru yemek yenilir.
*Bademcik iltihabı, diş çürümelerinde, dişeti kanamalarında veya iltihaplarında, fistüllerde ve
polipler de gargara olarak kullanılır.
*Kadınları beyaz akıntılarında , Atkuyruğu banyoları alınılır.
*Kronik bronşit ve akciğer tüberkülozun da, düzenli çay içimi ile, silisik asitin etkisiyle, iyileşme ve
hastalıktan kaynaklanan genel güçsüzlük ortadan kalkar.
*Bel kemiği sakatlıkları, eğer sinir sıkışması sonucu olmamışsa, Atkuyruğu oturma banyoları ile
iyileştirilebilir.
*Omuz ve boyun gibi adale sertleşmelerin de, oturma banyoları, ağrıları giderecektir.
*Tüm insanlar bir yaştan sonra sürekli atkuyruğu çayı içmelidirler.
*Kepekli saçlar, kaynatılmış Atkuyruğu suyu ile her gün yıkanır ve zeytinyağı ile diplerine masaj yapılır.
*Silisçe çok zengin büyük türleri, tahta parlatmakta kullanılabilir.
*UYARI: Zehirlidir dikkatli kullanılmalıdır.Fazla alındığında zehirlenmelere neden olabilir. Ödem çözücü
niteliğinden dolayı ağır kalp ve böbrek hastaları, doktora danışarak kullanılmalı.
KULLANIM BİÇİMLERi
Çay hazırlamak: Bir çay kaşığı dolusu Atkuyruğu, çeyrek litre kaynak suda haşlanır ve demlenmesi için
kısaca beklenir. Öğütülerekte çayı hazırlanabilir.
Buğu kompresi: İki avuç dolusu bitki bir süzgece konularak, içinde su kaynamakta olan bir kabın üstüne
yerleştirilir. Bitkiler sıcak ve yumuşak bir duruma geldiğinde, bir keten beze sarılarak hasta bölgeye yatırılır.
Sıcak olmasına mutlaka dikkat edilmelidir. Birkaç saat veya gece boyunca etki yapmaya bırakılmalıdır.
Oturma banyoları: 100 gr bitki, akşamdan soğuk suya atılır, ertesi gün kaynama derecesine kadar ısıtılır ve
süzülerek banyo suyuna eklenir. (Tam banyolar için 200 gr bitki kullanılır). Banyo süresi 20 dakikadır. Banyo
suyunun, böbreklerin üstüne kadar çıkması gerekir. Banyodan sonra kurulanılmaz, bornoza sarılarak yatakta
bir saat kadar terlendikten sonra kurulanılır. Sonra ısıtılarak iki kere daha kullanılabilir.
Tentür: 10 gr taze bitki, 50 gr konyağa yatırılır. 14 gün güneşte veya sıcak bir yerde bekletilir Şişe her gün
çalkalanılmalıdır.
Prepared by Erol ETİ
Sayfa 11
LOKMAN HEKİM / ŞİFALI BİTKİLER VE MEYVELER
Lapa kompresi: Taze bitki yıkanır, bir tahta üstünde lapa haline gelene kadar ezilir. Ezilerek yapılan merhemi
yara tedavilerinde kullanılır.
Prepared by Erol ETİ
Sayfa 12
LOKMAN HEKİM / ŞİFALI BİTKİLER VE MEYVELER
AYISARMISAĞI (Allium ursinum)
Yabani sarımsak ta denilir. Bitki daha görünmeden keskin sarımsak kokusu duyulur. İlkbaharın müjdecisi
ayısarmısağı, nemli çayırlarda , gölgeli ve nemli dere kıyılarında, çalılıkların altında, karanlık yapraklı ağaç
ormanlarında, kuytu yerlerde yetişir. Ayısarmısağı, genellikle bilinen sarımsağın özelliklerini paylaşır, ancak
ondan daha şifalıdır. Genç yaprakları nisan ve mayısta, çiçeklenmeden önce, soğanı yaz sonunda veya
sonbaharda
toplanır
Ayısarmısağı
kökü,
aynı
sarımsak
gibi
kullanılabilir.
Bol miktarda C vitamini ihtiva eder.
*Tüm bedeni temizler, hasta ve inatçı maddeleri dışarı atar, sağlıklı kan yapar, zehirli maddeleri
öldürür ve dışarı atar, midenin, bağırsakların kanın temizlenmesini sağlar.Tansiyonu düşürür.
*Doku yaşlanmasını yavaşlatma kürü için vazgeçilmez bitkidir. Yaprakları kurutulduklarında şifalı
özelliklerini yitirdikleri için, doku yaşlanmasını yavaşlatma ve ilkbahar temizliği kürü için taze olarak
kullanılmalıdır. Küçük küçük doğranarak, tereyağlı ekmeyin üstüne serpilip yenebilir. Ayrıca ince ince
doğranarak, aroma katkısı yerine çorbalara (kaynatılmadan), haşlanmış patateslerin üstüne ve maydanozla
tamamlanan daha başka yemeklere kullanılabilir. Yapraklar ıspanak veya salata gibi de kullanılabilir. Fakat
miktar fazla tutulduğunda rahatsız edici bir tat verdiğinden, ıspanak yemeği gibi hazırlandığında, ısırganotu
ile karıştırılarak kullanılmalıdır.
*Atardamar sertliğini önlemeye, zihin açmaya yarayan Ayısarmısağı tentüründen yıl boyunca her gün
10 veya 12 damla biraz su ile karıştırılarak alınır.
*Kronik deri hastalıklarının tedavisinde yararlıdır. Egzama ve döküntüler olanlar uzunca bir süre
kullanmalıdırlar.
*Mide ve barsak sistemi üzerine etkilidir. İshaller de ve eğer bağırsak krampı veya yorgunluğu sonucu
oluşmuşsa kabızlıklarda etkilidir. Barsak solucanlarında, bir süre yemeye devam edilirse yok olurlar.
*Sürekli balgam çıkaran ve bu nedenle soluk alma zorluğu çeken yaşlılar için, Ayısarmısağı şurubu
rahatlatıcı etki sağlar.
*Öksürüklerde, göğsü yumuşatır, ödemlerde ve akciğer hastalıklarında iyileştirici etkisi vardır.
*İdrar söktürür, kullanılan taze yapraklar böbrekleri ve mesaneyi temizler.
*Yaralar üstüne taze bitki özsuyu sürüldüğünde iyileştirir.
*UYARI:Mideleri duyarlı olanlar, yaprakları ve kökü ince ince doğrayıp, üstüne sıcak süt döküp 1-2 saat
bekledikten sonra, bu sıvıyı içmelidirler.
KULLANIM BİÇİMLERİ
Aroma olarak: Taze bitki yaprakları, Maydanoz gibi doğranarak, teryağlı ekmeğin, çorbaların, salataların ve
et yemeklerinin üstüne serpiştirilir.
Bitki tentürü: Küçük doğranmış yapraklar veya soğanlar, bir şişenin boğazına kadar gevşekçe doldurulur,
üstüne, bitkileri aşacak miktarda, iyi kaliteli konyak dökülür ve 14 gün güneşte veya sıcak bir yerde bekletilir.
Günde dört kez, biraz suyun içine 10 veya 15 damla damlatılarak alınır.
Prepared by Erol ETİ
Sayfa 13
LOKMAN HEKİM / ŞİFALI BİTKİLER VE MEYVELER
AYNISAFA (Calendula officinelis)
Altıncık, Ölçüçiçeği, Tıbbi Öküzgözü, Tıbbi Nergis olarak ta bilinir. Sapı ve yaprakları etlidir , tutulduğunda,
sanki yapışkanmış duygusu verir. Sabahları saat yediden sonra da çiçekleri kapalı kalmayı sürdürdüklerinde,
o gün yağmur yağacak demektir. Bitki, çiçekleri, yaprakları, sapları ile toplanır ve kullanılır. Güneşin en yakıcı
olduğu zamanda toplanması gerekir. Kırağı düşene, sonbaharın sonlarına kadar bahçeden taze olarak
toplanabilir.
*Kansere ve kanser türü çıbanlara, tümörlere, bacaktaki açık yaralara, ezikler, hematomlar, kas
yırtılmaları, yatak yaralarına karşı kullanılan bitkilerdendir. Uzunca bir süre çayı içilmelidir. Aynısafa ve
Atkuyruğu eşit harmanından hazırlanan çayla yıkandığında iyi sonuçlar alınır.Bu karışımdan bir yemek kaşığı
dolusu, yarım litre su ile hazırlanmalıdır.
*Yaralar için Aynısafa merhemi kullanılır. Yaraların kapanmasını çabuklaştırır. Ayrıca tentürü, kaynatılmış su
ile inceltilerek yara üzerine kompres uygulanabilir. Deri kanserlerinde bitkinin taze sıkılmış özsuyu
kullanılır.Hemangiom (damar tümörü), pigman lekeleri, yaşlılık lekeleri, pürüzlü kanser türü
lekelerin de, uzunca bir süre, günde pek çok kere bitki özsuyu sürülür.
*Terletici ve ağrı giderici, idrar söktürücüdür. Zatüre ve nikrise(gut hastalığı), karaciğer ve
safra kesesi hastalıkları, göz iltihapları ve hastalıklarına, ergenlik sivilcilerine iyi gelir.
*Kan temizleyici, dolaşım uyarıcı bir bitkidir. A tipi (mikroplu) sarılığın tedavisine yardımcıdır. Günde
bir veya iki fincan, Aynısafa çayı içilir. Karaciğer hastalıklarında, çiçek, sap ve yaprakları günde 3-4 fincan
olmak üzere her 15 dakikada bir yemek kaşığı içilir.
*Varislerde, varis çıbanlarında, fistüller, donuk kabarcıkları ve yanık yaralarında, Aynısafa
merhemi oldukça faydalıdır. Varislerde, merhemden, bir keten bezin üstüne bıçak sırtı kalınlığında sürülerek
bacağa bağlanır. Kalan posalarda bacağa sürülür ve üzeri bezle sarılır (posalar 4-5 kez uygulanabilir). Meme
çıbanlarında, merhem ve merhemin posasından faydalanılır.
*Ayak mantarlarına karşı kullanılır. Taze bitki kaynatılarak elde edilen suyu, Aynısafa merhemi veya
tentürüde kullanılabilir. Vajinal mantar hastalıklarında yıkama ve oturma banyoları uygulanır. 50 gr
kurutulmuş veya iki avuç dolusu taze bitki bir banyo için yeterlidir.
*Mide ve bağırsak hastalıklarında (mikroplu hastalıklar ve bakteri dışkılamada, paratifo gibi), mide
krampı ve mide ülserlerinde, kalın bağırsak iltihaplarında, ödem ve kan işemede, Aynısafa çayı
kullanılır. Haşlaması iştah açıcı olarak kullanılır. Kusmalara özsuyundan her gün bir kahve kaşığı iyi gelir.
*Kurt düşürmelerinde, çeyrek litre kaynak suya bir yemek kaşığı Aynısafa çiçeği ile hazırlanan çay
kullanılır.
*Burun içi kanamalarına Aynısafa merhemi sürülür. Siğillere ve uyuza, taze sapların özsuyu iyi gelir.
Gut (protein fazlalığına bağlı metabolizma hastalığı) ve sıracalılara (iltihaplı apse) da verilir. Yara ve
ülserler için; iki çorba kaşığı bitki suyu 500gr tereyağı ile karıştırılarak pomat ve merhem yapılır.
*Düzensiz adet kesilmelerini normale döndürür. Fazla akıntıları önler. Kadınların adet gecikmesinde,
düzenlenmesinde, menopoza yakın faydası vardır. 10gr Aynısafa bir litre suda kaynatılarak günde birkaç
kaşık içilir. Sancılı veya yetersiz adet kanaması durumlarında, muhtemel adet kanaması tarihinden 10
gün önce başlanır.
*Tohumlarının ezilerek alkol içerisinde eritilmesinden oluşan sıvı, böcek sokmalarında bir miktar su ile
karıştırılarak yarım avuç taze yaprağı yada kuru yaprak, bir litre suda kaynatılarak lapa yapılır.
- İç yağından hoşlanmayanlar, merhem yapımı için iyi kaliteli bir margarin kullanabilirler. Bu şekildeki mehem
yapımlarında merhemin yumuşak olmasını sağkamak için, hazırlanan kitlanin içine, daha sıcakken biraz
zeytinyağı karıştırılmalıdır.
KULLANIM BİÇİMLERİ
Prepared by Erol ETİ
Sayfa 14
LOKMAN HEKİM / ŞİFALI BİTKİLER VE MEYVELER
Çay hazırlamak: Dolu bir çay kaşığı bitki çeyrek litre kaynak suda haşlanır ve kısaca demlenir.
Oturma banyoları: İki avuç dolusu taze veya 100gr kurutulmuş bitki bir banyo için (genel bölümdeki
oturma banyolarına bak).
Yıkanmalar: Çeyrek litre suya bir yemek kaşığı bitki.
Tentür hazırlamak:Bir avuç dolusu bitki, bir litre konyağın içinde 14 gün güneşte veya sıcak bir yerde
bekletilir.
Aynisafa merhemi: İki avuç dolusu bitki (çiçek, saf ve yaprak) ince kıyılır. 500gr iç yağı veya margarin,
kızartma yapılacakmış gibi kızdırılır içine bitkiler dökülür. Çıtırdaması beklenir, karıştırılır ve ateşten çekilir.
Üstü kapatılarak sabaha kadar serin bir yerde bekletilir. Ertesi günü hafifçe ısıtılır ve bir bezden süzülerek ve
posalarda üstüne sıkılarak temiz kaplara doldurulur.
Özsu çıkarma: Yaprak, sap ve çiçekler ıyice yıkanır ve kurumadan mikserde sıkılır.
Prepared by Erol ETİ
Sayfa 15
LOKMAN HEKİM / ŞİFALI BİTKİLER VE MEYVELER
AYVA (Picus Eydania)
Mayhoş, sulu ve sert olan limon ayvası ile, tatlı daha yumuşak fakat sulu olmayan ekmek ayvası olmak üzere
iki çeşidi vardır. Çiçekleri zamanında toplanıp gölgede kurutularak saklanır.
Vitamin mineral ve şeker açısından zengin besleyici bir meyvadır. Meyvesi taze olarak kullanılır. C
vitamini yönünden çok zengindir.
*Sindirim sistemi içinde faydalıdır. Mide ve barsakları kuvvetlendirir, ince barsak iltihabını giderir.
Ayva suyu içilirse mideye kuvvet verir hazım etmeyi kolaylaştırır ve ishali keser, dizanteri
hastalığının tedavisinde kullanılır. -Ayva şerbeti yada yapraklarının haşlanarak suyu içilir. Ayva suyu
kabızlığı önler.
*Kusmayı, kan kusmayı, ağızdan su gelmesini önler , bu durumda ayva olduğu gibi yenir. Zatüre ve
kan tükürmelerinde de ayva suyu içilir
*Kanı temizler karaciğerin çalışmasını düzenler. Safra salgısını arttırır.
*Şurubu ile gargara yapılırsa boğaz iltihaplarını geçirir, ağız kokusunu geçirir. Yine kurutulmuş ayvanın
suda bekletilmesiyle elde edilen sıvıyla yapılan gargara boğaz iltihabına iyi gelir.- Gargaradan sonra hemen
tükürmeyip ağızda bir müddet bekletilmesi gerekir. Çekirdeği, boğazdaki ağrıları, gıcık ve kızarıklıkları
giderir. Ses kısıklığı ve öksürüğü giderir göğsü yumuşatır.-Ayvanın çekirdekleri alınıp su ve sütle
kaynatılır suyu sıcak sıcak içilir.- 40gr Ayva çiçeği 1 litre suda çay gibi kaynatılıp, yemek aralarında ılık olarak
birer çay bardağı içilirse öksürüğe iyi gelir.
*Merhemi deri hastalıklarına, yanmalara ve göz iltihabına karşı kullanılır. Bronşit ve verem
hastalığının tedavisinde kullanılır.
*Kadınlarda görülen beyaz akıntıyı keser.Harareti keser.
*Çarpıntıyı önler.Kalbe kuvvet verir ve kalpteki sıkıntıyı giderir, zihni berraklaştırır. -Ayvanın çiçekleri bal
ile macun yapılıp yemeklerden sonra birer kaşık yutulursa dimağa ve kalbe kuvvet verir.
*Basur memelerinin iltihabını kurutur.- Ayva yaprağı kaynatılıp içilir veya basura sürülürse kanamayı keser.
*Sütten kaynaklanan meme şişkinliğinde ve sancılarda ayva bal ile birlikte pişirilerek lapa haline getirilir
memenin üzerine konur
*Afrodizyaktır.Ayvadan şerbet yapılıp içilir.
*El-ayak meme ucu, dudak, çatlaklarını geçirir, egzama ve deri hastalıklarına iyi gelir merhemi
yapılıp kullanılır. İki ayvanın çekirdeği bir fincan suda kaynatılıp, günde birkaç kez çatlaklar pamukla silinirse
iyi gelir.Yanmalarda ve göz iltihaplanmalarında, çekirdekleri kaynatılarak elde edilen merhem sürülür.
*Yüz ve boyun kırışıklığını giderir.
*Cilt için; etlice soyulan bir ayvanın kabuklarını bir su bardağı tuvalet ispirtosunda bir hafta bekletilir . Bir
şişeye süzülür, bu losyon özellikle yağlı ciltlerin temizliğinde yararlıdır.
-Ayva kabukları etlice soyulur, cilt bu taze kabuklarla iyice ovulur, sonra 15 dakika beklenir. Kabuklardaki
vitamin cildin gözeneklerinden işleyecektir. Sonra yüz soğuk suyla yıkanır. Aynı işlem el güzelliği içinde
yapılabilir.
*UYARI:Kabızlık çekenler ve tansiyonu yüksek olanlar dikkatli yemelidir. Ayvanın genelde çiğ yenmesi
tavsiye edilmez reçel yada kompostosu tercih edilmeli.
Prepared by Erol ETİ
Sayfa 16
LOKMAN HEKİM / ŞİFALI BİTKİLER VE MEYVELER
BAL
BALIN TIBBİ AÇILIMI: Meyve şekeri % 39,Üzüm şekeri % 34, Su % 18, kamış şekeri %
0.4,protein maddeleri% 0.3, nişasta % 4.8, madeni tuzlar% 0.2, mineral maddeleri % 1.3, organik
asitler % 0.1
Ayrıca, B2, B6, H, C, K vitaminleri, folikasit, pantotenik asit, uçanyağ, boya maddeleri ve
tatlandırıcı içerir.
Balın kalitesi alındığı bitkilere göre değişir, en kaliteli bal çiçekbalıdır.Memleketimizde ise yaylanın
yüksekliği ve çiçek çeşidinin bolluğu ile tanınan ANZER balı çok kıymetli ve çok şifalı olduğuna inanılır.Yine
Siirt Pervari'nin Karakovan balı, Hakkari Yüksekova'nın balı,Ardahan, Erzurum, Bingöl, Sivas çiçek balları
fabrikasyon(şeker yedirerek yapılan) değilse kıymetlidir.
Çam balı, Kestane çiçeği balı(deli bal), Ayçiçek balı, en çok bulunan ballardır.
Balın en iyisi, saf, temiz, yumuşak ve güzel kokulu, dağlarda ve ağaçlarda olan kovanda olandan
daha kıymetlidir.
*Mideye kuvvet verir, midedeki fazlalıkları dışarı atar. Sindirimi kolaylaştırır, sindirim organlarının düzenli
çalışmasını sağlar. Hazmı gerektirmediği için kolayca kana geçer., baldaki şeker emilimi en kolay olan
şekerdir.
*Kabızlık vakalarında sıcak bal, ishalde ise soğuk bal şerbeti çok faydalıdır. Bal şerbeti karın ağrısını
dindirir.
*Kansızlığı ve zaafı giderir Hastalıktan yeni kalkmışlara kuvvet verir.
*Şerbeti içilirse damarları açar, kalp adalesine faaliyet ve zindelik verir, kalp hastalıklarına faydalıdır, diğer
şekerlerin aksine, oksijen ile reaksiyona girdiğinde tam bir yanma meydana geldiği için kanda daha az atık
madde bırakır.
*Romatizmal hastalıklarda haricen kullanmak hastayı kısa sürede iyileştirir, romatizmalı yeri arıya
sokturmakta faydalıdır, hafif ateşte ısıtılmış bal mumu ağrıyan bölgeye bağlanırsa iki üç saat sonra ağrı ve
iltihabın geçtiği görülür.
*Alerjik vakalarda, özellikle bahar alerjisine yakalanan kişiler hangi koku ve tozun kendilerinde alerji
yaptığını bilir veya bulursa o çiçek balını ya da bal şerbetini yerlerse şifaya kavuşurlar.
*Bal ısıtılıp buharı buruna çekilirse, hastanın ağrı ve sızısı birkaç dakika sonra dinmeye başlar.
*Özellikle Deli Bal (Kestane-Kekik balı) yüksek tansiyonu düşürür., 1günde 1 şeker kaşığından fazla
yenmemesi gerekir. Fazla yenirse tansiyonu fazla düşürür, çarpar.
*İhtiva ettiği A,B,C ve diğer vitaminler ve minerallerle insana zindelik verir. Zekanın açılmasında; Bal,
ceviz, fıstık yenmesi iyi gelir.
*İştahı açar. 1 su bardağı ılık suya 1 tatlı kaşığı süzme bal ve kahve kaşığı çörek otu konup karıştırılır günde
1 kere içilir.
*Diğer tatlı ve meyvelerin zıddı bal dişleri ve diş etlerini temizleyip parlatan bir macundur. Dişleri ve
dişetlerini mikroplardan korur, ağızdaki yaraları tedavi eder. Şeker veya meyve yense ağız fırçalanmasa
dişte feaftün (koku) olup diş çürür. Bal ise diş temizliğindede kullanılmıştır.
*Alaca hastası olanlar en az 2-3 ay sabah aç karnına 1 su bardağı bal şerbeti içerlerse şifa görürler.
*Ilık çam balı günde sabah ve akşam 1'er su bardağı içilirse zayıflatır.
*Balgamı keser, vucudun pis rutubetini giderir. Bal, karaciğeri ve göğsü temizler. Bal şerbetinin hem tatlı
hem soğuk olması sağlığı koruma açısından çok faydalıdır. Karaciğer ve kalp soğuk ve tatlı gıdayı sever.
Prepared by Erol ETİ
Sayfa 17
LOKMAN HEKİM / ŞİFALI BİTKİLER VE MEYVELER
*Nar suyuna karıştırılır göze sürme gibi çekilirse gözün keskin görmesini sağlar.
*İdrar söktürür, mesane yollarını temizler. İdrar yolları iltihaplarında; Bal 750 gr, turp tohumu 450 gr
karıştırılarak yenir.
* Bal yatağını ıslatan çocuklar içinde faydalıdır. Çocukların ishalinde;Gül çiçeği yaprağı ile karıştırılır, çay
gibi kaynatılıp içilir.
*Bal limonla veya sütle içilirse nezle için çok faydalıdır. Boğaz iltihabında (faranjit-anjin)
1 bardak kaynak suya, 1 tatlı kaşığı bal konup karıştırılır. Ilık ılık gargara yapılır.
*Zatürede; Arpa suyu balla tatlandırılıp içilir.- Mersin yaprağı kaynatılıp suyu balla içilir.
*Bal gül ile karıştırılıp sabah akşam yenirse Verem'e faydalıdır. Zatülcenp (akciğer zarları arasına su
toplanması)
Udihindi ve dere otu suyu balla tatlandırılarak içilir.
*Bal, zeytinyağı ve gres yağıyla karıştırılıp yanan yerlere sürülürse acı, sızı,çekilmez yanık kısa sürede
iyileşir, yanık izi kalmaz.Yanıklarda; Bal veya tahin desürülür.
*Bal, vücutta olan varis ve varis yaralarına masaj yapılarak sürülürse çok faydalıdır.
*Balla salatalık rendelenerek yenirse susuzluğu giderir, kanı temizler, sarılığı kısa sürede iyileştirir.
*Bal mumundan bir miktar alınıp balla birlikte birkaç gün ağızda sakız gibi çiğnenirse burun tıkanıklığı ve
bundan dolayı meydana gelen terlemeyi giderir.
*Bal iyi bir koruyucudur. Bal ilaçların içine katılır, ilacı güzelleştirilir, zararlarını nötüre eder. Ömrünün üç
bin yıl olduğu ifade edilir. Taze et balın içinde saklansa üç ay bozulmadan durur.Taze sebze ve meyveler
balın içinde 6 ay bozulmadan saklanır.Zira balda 6 çeşit koruyucu sistem vardır.
*Köpek ısırmalarına yılan, akrep sokmasına faydalıdır.Zehirlenmelerde; 1 kaseden büyükçe olarak içilir.
*Vücut bal ile ovulursa cilt yumuşar, bitleri öldürür. Saça sürülürse saçları yumuşatır, besler, uzatır.
* Her gün bir su bardağı ılık bal 1 şeker kaşığı sirke, 1 şeker kaşığı çörek otu ilave edilip içilirse balın safraya
verdiği zarar sirkeyle giderilir, sirkenin bakteri öldürme özelliği, çörek otunun ölümden başka her derde deva
oluşu balın şifasıyla birleşir, gerçekten vücudu hastalıklardan korur, vücudu kuvvetlendirir.
Yukarıda saydığımız faydalar hemen bir iki kere kullanmakla görülmez. Uzun süre kullanılmalıdır.
*UYARI: Balın yan tesiri hemen hemen yoktur. Fazla yenmesi safra için zararlıdır.Biraz sirke katmak bu
zararını telafi eder. Deli bal tansiyon düşürür, fazla yenilince çarpar, hastanelik eder 1şekerkaşığından fazla
yenilmemesi tavsiye edilir.
Prepared by Erol ETİ
Sayfa 18
LOKMAN HEKİM / ŞİFALI BİTKİLER VE MEYVELER
BROKALİ
İyi huylu prostat büyümesi (BPH), prostatitis (prostat) ve kronik idrar yolları enfeksiyonu, bugün dünya
insanlarının (1.350.000.000) büyük bir problemidir.
*Brokoli içerdiği maddeler açısından insan sağlığı üzerinde bir çok faydaları vardır. Sebze olarak Brokoli ; A,
C, E ve Karotin vitaminleri bakımından oldukça zengindir. İçerdiği flavonoidler bakımından bağışıklık
sistemimizi güçlendiren bir özelliğe sahiptir. Antibiyotik özelliğe sahip olan brokoli, bu yönüyle
prostatitis'e (prostat enfeksiyonu) karşı çok etkindir. Hiç bir antibiyotik yoktur ki bağışıklık sistemimizi
zayıflatmasın. Bu nedenle antibiyotik kullananlar beraberinde çoğu kez vitamin alarak veya sağlıklı ve dengeli
beslenerek bağışıklık sistemlerini güçlendirmeye çalışırlar. Alınan antibiyotiklerin çoğu bağırsak florasını
etkilediklerinden, vitaminlerden, kofaktörlerden, minerallerden ve besinlerden gelen bazı etkin maddelerin
emilmesine engel olabilmektedirler.
*Brokoli, meme, prostat, bağırsak ve idrar kesesi kanserlerine karşı güçlü bir koruyucudur. Amerika da
özellikle bu kanser türlerine karşı brokolinin içerdiği bazı maddeler (sulforafen vs) zenginleştirilerek kanser
tedavisinde de başarı ile kullanılmaktadır.
*Brokoli içerdiği bazı indol ve indol türevleri (bitkisel hormonlar) açısından ayrı bir önem taşımaktadır. Bu
sayede vücudumuzdaki hormon dengesini ayarlayıcı özelliğe sahiptir. Yine Amerika da bazı klinikler
menopoz dönemindeki bayanlar için östrogen hormonunun düzenli çalışması için brokoli deki bitkisel
hormonlardan yararlanmaktadırlar.
*Brokolinin kendine özgü olan selülozik yapısı (lifli yapı) bağırsaklarda oluşan toksinlerin (toksin atıcı)
uzaklaştırılmasında ve alınmış olan ağır metalleri , safra asidi fazlasını sünger gibi emerek dışarıya atılmasını
sağlar Brokoli, bu özelliğinden dolayı hem toksin atıcı hem de bağırsak sistemini düzenleyicidir. Brokolinin lifli
yapısı dışkının düzenli bir şekilde dışarı atılmasını sağlar. Kabızlığı önleyicidir .
*Bugün dünyada üzerinde en çok araştırma yapılan sebzelerde ; beyaz lahana, turp, domates, brokoli ve
havuç en ön sırayı almaktadır.
Brokolinin şifalı yönü
Brokoli, prostatitis, iyi huylu prostat büyümesi (BPH) ve idrar yolları enfeksiyonuna karşı önleyici ve tedavi
edici güce sahiptir. Brokolinin şifasından istifade edebilmek için mutlaka kullanma şekline uymak zorundayız.
Kullanma şekli bir KÜR olarak yapılmalıdır. Aksi taktirde haftada bir kaç defa tüketmenin sadece besin
değerleri açısından faydası vardır.
Brokoli, klinik deneylerle kanıtlanmış özellikle prostat ve meme kanserine karşı etkin 5 farklı koruyucu
madde içermektedir. Bunlardan en güçlü olanı sulforafen dır. Prostat rahatsızlıklarının kansere
dönüşmesinde brokoli önleyicidir. Bu görevini içerdiği myrosinaz enzimi yardımıyla sağlamaktadır. Brokoli
indol bakımından oldukça zengindir. Brokoli de bulunan bazı indollerin özelliği, hormon dengesini
sağlamaktır. Meme kanserinin oluşumunda hormon dengesizliğinin rol oynadığı gerçeği klinik deneylerle
kanıtlanmıştır. Brokoli bağışıklık sistemimizi güçlendiren 5 tane etkin madde içermektedir. Brokoli bununla da
kalmayıp aynı zamanda antioksidan dır. Yani hücre zarlarına (membran) ve hücre DNA sına zarar veren
serbest radikalleri nötralize (zararsız hale getirmek) etmektedir. Hücre DNA sını bozabilen serbest radikaller
bu özelliklerinden dolayı kanserojendirler. Brokoli ye antioksidan olma özelliğini kazandıran quercetin ve
kaempherol maddelerini içermesidir. Quercetin, Prostatitis tedavisinde kullanılan ve bitkilerden elde edilen
bir maddedir.
Çimlenmiş Brokoli Tohumları: Çimlendirilmiş Brokoli tohumları sebze olarak kullanılan Brokoli ye göre ;
ortalama 50 kat daha fazla sulforafen içerirler ve Sulforafen Phase II enzimlerini aktive ederek kansere,
mutasyona ve serbest radikallere karşı harekete geçirirler. Amerika da, çimlendirilmiş Brokoli filizlerinden
(broccoli sprouts) tabletler yapılmakta ve satılmaktadır.
Prepared by Erol ETİ
Sayfa 19
LOKMAN HEKİM / ŞİFALI BİTKİLER VE MEYVELER
Prostatitis (Prostat Enfeksiyonu)
Prostat enfeksiyonunun iki şekli olduğu tıp otoriteleri tarafından savunulmaktadır. Bunlardan birincisi
bakteriyel Prostatitis (bakteriyel prostat enfeksiyonu), ikincisi ise non-bakteriyel prostatitis (bakteriyel
olmayan prostat enfeksiyonu) dur. 1998 yılında bir grup Amerikalı ve Kanadalı bilim adamı, 1 Aralık 1998
tarihinde Journal of infectious Urology dergisinde yayınladıkları makale de bakteriyel olmayan prostat
enfeksiyonunun gerçekte bakteriyel prostat enfeksiyonu olduğunu kanıtlamışlardır. Bakteriyel-Biyofilm teorisi
ile açıkladıkları bu prostat enfeksiyonunu tedavi etmek daha da zor görünmektedir. Genel olarak prostat
enfeksiyonunu Antibiyotiklerle tedavi etmek çoğu zaman mümkün olamamaktadır. Bunun nedeni de
antibiyotiklerin, prostatın içine kadar girememesidir. Genel olarak bir enfeksiyonun başarı ile tedavi
edilebilmesi için bağışıklık sistemininin de güçlü olması veya güçlendirilmesi gerekmektedir.
İyi huylu Prostat büyümesi (Benigne ProstateHyperPlasie) = BPH
Genel olarak prostat, 40-50 yaşlara arasındaki erkeklerin % 43 'ünde görülmekte, 50 yaş ve yukarısında %60
lara kadar çıkmaktadır. Prostat büyümesin sebebi beslenme ve hormon al düzenle ilgili olduğu
söylenmektedir. Beslenme her ne kadar önemli bir sav ise de, Testosteron hormonunun bu rahatsızlığa
neden olduğu teorisi ağırlık kazanmaktadır. Erkeklerin tesdislerinde oluşan Testosteron hormonu (TH), belirli
yaşlardan sonra prostat bezine (kestanecik) ulaşamamaktadır. Prostat bezinin salgılama görevini yapabilmesi
için TH 'na ihtiyacı vardır. TH 'nun prostat bezine ulaşamaması sonucunda prostat bezi büyümeye
başlamaktadır. Bu büyüme sonucunda prostat bezi idrar kanallarına baskı oluşturarak belirli şikayetlerin
ortaya çıkmasına neden olmaktadır. Bunlar
*sık sık idrara çıkma (geceleri dahil)
*idrarını tutamama, idrar yaparken zorlanma
*idrar yaparken çatallanma
*idrar yaparken yanma
*idrar torbasını tamamen boşaltamama (miksiyon)
*idrar yaptıktan sonra damlama
gibi şikayetlerdir. Bu şikayetler doğrultusunda idrar kesesi her defasında tam boşalamadığından bakteriyel
enfeksiyonlara da neden olabilmektedir. Bunun sonucunda da idrar yolları enfeksiyonları bu rahatsızlığa
paralel olarak gelişmektedir. Prostat büyümesinin neden olduğu olumsuz etkilerden bir tanesi de erkekte
cinsel isteksizliğe ve iktidarsızlığa neden olmasıdır. Cinsel isteksizlik, Prostatitis hastalarında da ortak bir
olgudur.
BPH de Brokolinin fonksiyonu
Brokoli, içerdiği bazı indol derivatları ve mediyatörler vasıtasıyla biyosentez mekanizmasını harekete
geçirerek Testosteron Hormonunun Prostata ulaşmasını sağlamaktadır. Böylece Prostat normal
salgılama fonksiyonlarını yavaş yavaş yerine getirmeye başlamaktadır. 21 günlük Brokoli Kürü neticesinde
BPH (İyi huylu prostat) hastaları daha 2-3 gün içerisinde idrara bağlı şikayetlerinin nasıl azaldığını
görebilmektedirler. Brokoli Kürünü yapan erkeklerin hemen hemen hepsi cinsel isteksizliklerinin önemli
ölçüde ortadan kalktığını söylemektedirler. Tabiki hastalığın seyrine göre 21 günlük başlangıç kürü yeterli
olmayabilir. Uzun yıllardır iyi huylu prostat büyümesi rahatsızlığı olanlar ( 6-7 yıl) bir kaç ay sonra
şikayetlerinin tekrar başladığını göreceklerdir. Bu durumda sadece bir haftalık Brokoli Kürü nün uygulanması
yeterli olabilmektedir. Kısaca her BPH hastası kendisini bilir. İyi huylu Prostat büyümesine yeni yakalanmış
olanlar 21 günlük Brokoli Kürü ile en az 10 - 11 ay rahat edebilmektedirler. Daha sonra bir haftalık kür ile
tekrar uzun zaman rahat edebilmektedirler.
Prostatitis ve BPH hastalarının, kür boyunca kesinlikle acı biber, alkol ve kahve tüketmemeye (nescafe
ve türk kahvesi) ve de hayvansal yağlardan uzak durmaya özen göstermeleri gerekmektedir. Beslenmede
BPH ya neden olan etkenlerin başında hayvansal yağlar gelmektedir. BPH hastalarının genelde gün boyu bol
su tüketmeleri hekimlerin önerileri arasındadır.
Brokolinin Kullanıs şekli. Bu yardımcı tedavi şekline başlamadan önce mutlaka bir hekime gitmiş
olunmalıdır. Kesinlikle bir hekime gitmeden prostat şikayetlerine iyi geliyormuş düşüncesiyle hareket ederek,
Prepared by Erol ETİ
Sayfa 20
LOKMAN HEKİM / ŞİFALI BİTKİLER VE MEYVELER
brokoli kür tedavisini uygulamayınız. Mutlaka hekime gidiniz ve teşhisinizi koydurunuz. Eğer konulan teşhis;
Prostatitis veya BPH ( iyi huylu Prostat büyümesi) veya idrar yolları enfeksiyonu ise bu taktirde brokoli kür
tedavisini çekinmeden bir yardımcı tedavi olarak uygulaya bilirsiniz. Brokolinin yan tesiri yoktur ve ilaçlarla
da etkileşmesi söz konusu değildir. Ancak brokoli ye karşı alerjisi olanların bu tedaviyi uygulamamaları
gerekir. Genel bir kural olmamakla beraber, süte karşı alerjisi olanlar*n % 25 oranında da brokoli ye
karşıda alerjileri olduğu gözlenmiştir.
Hekiminizin size verdiği ilaçları alarak, Brokoli tedavisini de bir yardımcı ve önleyici tedavi olarak
uygulayabilirsiniz.
En az 250 gram Brokoli yi 1 litre suda ağzı kapalı olarak hafif ateşte 5-6 dakika pişiriniz. Suyunu ılıttıktan
veya soğuttuktan sonra,yarısını sabah diğer yarısını da akşam yemeğinden 20 dakika önce aç karına içiniz.
Brokoli suyunu içtikten sonra 20 dakika su hariç hiç bir şey yemeyiniz ve içmeyiniz. Pişirdiğiniz brokoli yi de
öğleyin yemeğinizin yanında salata olarak yiyiniz. Bu işlem 21 defa uygulanacak ve Brokoli suyu her gün taze
olarak hazırlanacaktır.
Yani bu küre 21 gün devam edilecektir. Brokoli yi alırken taze ve sararmamış olduğuna dikkat ediniz. Eğer
Brokoli yi fazla miktarda aldıysanız, 250 gramlık porsiyonlar halinde yıkamadan mutlaka buzdolabınızın buzluk
kısmında
saklayınız.
Günlük
ihtiyacınızı
her
gün
buzluktan
alıp,
yıkayıp
hazırlayınız.
Hazırlanması ve Kullanılması :
*Bitkinin hem odunsu saplarını hem de çiçekli bölümlerini kullanabilirsiniz. En az 250 gr, en fazla 500 gr
brokoli 1 litre suyla ağzı kapalı bir kapta 5 dakika kaynatılır. Süzülüp bir başka kaba alınan brokoli suyunun
yarısı sabahları aç karnına diğer yarısı da akşamlar yine aç karnına içilmelidir (Ilık veya soğuk). Hazırlanan 1
lt su aynı gün tüketilmeli ve ertesi gün için yenisi hazırlanmalıdır. Brokoli suyu içildikten sonraki 20 dakika
boyunca su hariç hiç bir şey yenilip içilmemelidir. Aynı zamanda öğle yemeklerinde de haşlanmış brokoli
yenmesinin bir çok avantajları vardır. Bu uygulama 1 hafta boyunca her gün yapılmış olacaktır. Her 7 günden
(1 Hafta) sonra 3 günlük bir ara verilmelidir. Bu işleme 21 gün (3 hafta) devam edilmelidir (3 'er günlük
aralar hariç)
NOT: 1 lt su için 250 gr'dan fazla kullanılan brokolinin etkisi artar fakat 500 gr'dan fazlası da gerekmez.
*1-2 yıllık prostat hastaları için 21 günlük brokoli kürü yeterlidir. 21 günlük brokoli kürünü tamamlayan
hastalar belki 5-6 ay sonra tekrar bir rahatsızlık hissedebilirler. Böyle bir durumda sadece 10 günlük bir
brokoli kürü yeterli olacaktır.
Uzun bir süreden beri prostat rahatsızlığı olan hastalar (4 yıldan fazla) için 21 günlük brokoli kürü
rahatsızlıklarını geçici bir süre gidermek için yardımcı olacaktır. Bu durumdaki hastalar 45 gün brokoli kürü
uygulamalıdırlar.(Yine aynı şekilde her 7 günden sonra 3 gün ara vererek)
Brokoli Kürü Esnasında Dikkat Edilmesi Gerken Hususlar :
* Brokoli kürü (tedavisi) boyunca, baharat ve baharatlı yiyecekler kesinlikle yasaktır ve her çeşit kahve ile
hayvansal yağlardan da kaçınılması gerekir
Brokoli Tedavisi Esnasında ve Sonrasında Beklenen Sonuçlar :
* Sertleşme problemlerinin düzelmesi (Erectile dysfunctions)
*İdrar yapma zorluklarında düzelme
*Meni miktarının artması
*Kısırlığın giderilmesi
*Yaşam kalitesinin normalleştirilmesi
Prepared by Erol ETİ
Sayfa 21
LOKMAN HEKİM / ŞİFALI BİTKİLER VE MEYVELER
*Urogenital sistemden (Böbrek, prostat, mesane vs.) patojen mikropların temizlenmesi
*PSA 'nın düşürülmesine katkı (Prostate Specific Antigen)
*Genito-Urinary sistemdeki spazm ve kramplar için yarar
Brokoli, kür esnasında eş zamanlı olarak aşağıdaki faydaları da sağlar :
*Kolesterol seviyesinin düşürülmesi
*Bağırsak hareketlerinin düzenlenmesi
*Kan basıncının ayarlanması
*Bağışıklık sisteminin güçlendirilmesi
Kaynatılmıs Brokoli Kullanmamızın Sebebi Nedir ?
Taze veya kaynatılmamış brokoli,harekete geçirilmemesi gereken (aktif hale gelmemesi gereken) bazı
enzimler içerir. Bu enzimleri etkisiz hale getirmenin en basit yolu, brokoli yi 5 dakika su içinde kaynatmaktır.
5 dakikalık bir kaynatma sonucunda bu enzimler etkisiz hale geleceklerdir. Eğer bu enzimler etkisiz hale
getirilmezlerse brokoli,BPH (İyi huylu prostat büyümesi), prostat ve genel olarak idrar yolları
enfeksiyonlarından muzdarip olanlara başarılı bir şekilde tedavi yapmayacaktır. Brokoli çok önemli bileşikler
içerir. Bu bileşikler sadece sözkonusu enzimler etkisiz hale getirildikleri zaman, prostat, BPH ve idrar yolları
enfeksiyonu hastalarını tedavi edebilirler. Eğer bu yapılmazsa brokolinin içerdiği enzimler, brokolinin bu
hastalar üzerindeki etkisini azaltıcı farklı reaksiyonlara bağlarlar.
Prepared by Erol ETİ
Sayfa 22
LOKMAN HEKİM / ŞİFALI BİTKİLER VE MEYVELER
CEVİZ AĞACI (Junglans regia)
Haziran ve Eylül ayları arasında yaprakları toplanır, havadar, gölgelik yerlerde kurutulur. Ekim ayında yeşil
meyvesinin kabukları şifa için kullanılır.Ceviz yapraklarında Juglon adlı aktif bir madde vardır. Şifa özelliğini
bu madde vermektedir. Yaprağında, tanen uçucu yağ ve boyar maddesi içerir. Cevizde bol miktarda
doymamış yağ asitleri bulunur Bu nedenle havayla temas edince çabucak acılaşır. Cevizde protein %1520 dolaylarındadır . Cevizde önemli madensel elementler (Potasyum, Magnezyum, Fosfat, Kalsiyum,
Demir) vardır. Cevizin yeşil ham meyvelerinde bol miktarda C vitamini vardır. Örneğin; bir meyve içinde
1.5gr C vitamini vardır. Bir kilo cevizin enerji değeri 3000 kalori dolaylarındadır.
*İdrar söktürücü, göğüs ve nefes borusunda meydana gelen ağrıları giderir, öksürüğü
keser,bağırsaktaki ağrılar geçirir, damarları ve ciğerleri kuvvetlendirir. Derinin yanmasını önler.
Altını ıslatan çocuklara iyi gelir. Bir litre suda kaynatılan 20gr ceviz suyu birer çay kaşığı çocuklara içirilir.
Ceviz yapraklarıyla banyo yaptırılması zayıf bünyeli çocuklara faydalıdır.
*Mide-karaciğer ve kanı temizler.Hazmı kolaylaştır, kabızlığı giderir.Haziran ortasında toplanan taze
ceviz tentürü kullanılır. Yaprakları ve kabukları da kullanılır. Taze dallarının kabukları, meyvelerinin kabukları
ile karıştırılıp elde edilen mayi mideyi kuvvetlendirir. Taze ceviz, şeker ve bal karıştırılıp yenirse de mideyi
kuvvetlendirir.
*İştahsızlıkta, felçlilerde, şeker hastalığı ve sarılıkta, deri hastalıklarında antiseptik olarak
kullanılır. ceviz yaprağı çayı kullanılır. Bunun için cevizin yaprakları yerine göveği de (taze meyvenin yeşil dış
kabuğu) kullanılabilir.
* Meyvesi yenildiğinde zeka geliştirir. Ceviz yağı müshil, safra arttırıcı olarak kullanılır.
*Veba hastalığına iyi gelir. Yeşil kabuğundan çıkarılan su ile (tiryak ve kıran )vaktinde içilirse veba
hastalığından korur.
*Sıraca(iltihaplı apse)ve raşitik hastalarda, kemik çökmesinde, kemik deformasyonunda ve
iltihaplı el ve ayak tırnaklarında ceviz yaprağı kaynatılarak banyo yaptırılır. Ayrıca sıraca hastalığında
30gr ceviz yaprağı, 15gr kavrulmuş meşe palamudu, 5gr kahve pişirilerek balla tatlandırılıp içilir. Romatizma
ve gut (nıkris) hastalığına karşı vücudu korur. Ceviz yaprağı pişirilerek çıbanların üzerine sarılırsa
iyileşmelerini sağlar.
*Favus (kellik) ve uyuz hastalıklarında, ergenlik sivilcelerine, iltihaplı egzamalara, ayak terlemesini
giderir, kadınların akıntılarında, taze ceviz yaprağının kaynama suyu ile yıkanır.
*Ağız iltihabı, dişeti, boğaz ve gırtlak hastalıklarında gargara yapılır. Ceviz, kabuğu ile dövülüp çıkan
suya bal karıştırılarak kullanılırsa boğaz iltihaplarına iyi gelir. Yine taze ceviz kabuğu kaynatılıp suyu ile
gargara yapılır. Dişleri parlatır; ceviz yenir ve de kuru kabukları yakılır külleri bal ile macun yapılıp dişlere
sürülür. Pamukçuk ve apselere iyi gelir. Cevizin kökünden elde edilen mayi diş ağrısını önler.
*Ceviz yapraklarının kaynatılmasıyla elde edilen mayının içine batırılan temiz bir bez parçası göz üzerine
konulursa göz iltihabını önler. Burun kanamalarında, yeşil kabuklarının suyu çıkarılıp buruna çekilirse
kanamayı keser.
Tırtıra benzeyen başakları da, kan damarlarını sıkıştırdığından kanamalara, kesiklere, fazla gelen adet
kanamalarına, hemoroit, dizanteriye karşı oldukça etkilidir. Bir litre suda 50gr ceviz yaprağı kaynatılıp
kullanıldığında kadınların akıntılarına iyi gelir.
*Basur için taze ceviz bal ile yenir, cevizin kökü sökülerek kabukları soyulup zeytinyağı içinde kaynatılarak
merhem haline getirilip basura sürülür. Nasırlar üzerine sürülen ceviz yağı bunların zamanla yok olmasını
sağlar.
*Zehirlenmelerde, 2 adet ceviz, kuru 2 incir ve 50gr sedef çiçeği (yada sedef otu yaprağı) birlikte bir
miktar tuzla tavanda dövülerek sabahları aç karnına yendiğinde zehirlenmelere iyi gelir, vücutta zehrin etkisi
kalmaz. Yemeklerden önce ceviz-fındık yenilirse zehirin öldürücü etkisinden korunulur. Kuduz vakalarında
bal, soğan, ceviz, tuz karıştırılıp ısırığa sürülürse iyi gelir.
Prepared by Erol ETİ
Sayfa 23
LOKMAN HEKİM / ŞİFALI BİTKİLER VE MEYVELER
*Aç karnına ceviz içi ağızda ezilerek çocuklardaki temriyeye (deri hastalığı)sürülürse iyi gelir. Ceviz yağı
deri yanıklarına iyi gelir.
*Afrodizyaktır. Bal ile yenir. Yeşil ceviz meyvelerinin kabukları kaynatılarak içildiğinde erkeklerde aynı etki
gösterir. Ceviz ruhu 5 damla kesme şekere damlatılarak her akşam yenirse kuvvetli afrodizyaktır. Yorgun
erkekleri tekrar dinç ve zinde hale getirir.
*Ceviz ağacının kabuğu bir şişe sirke içinde 6 saat bekletilip içilirse deniz tutmasını önler.
*Saç dökülmelerinde ve bitlenmelerde, ceviz yaprağının kaynama suyu ile kafa derisine friksiyon yapılır.
-Tomurcuklarından saç dökülmelerine ve kepeğe karşı merhem yapılır.
* Yeşil ceviz meyvesinin kabuğu ezilerek suyu çıkarılır %40 oranında ispirto ile karıştırılarak elde edilen mayi
benlerin üzerine sürülürse zamanla yok olmasını sağlar .- Saçlara ovuşturularak sürüldüğünde saçlara koyu
kahverengi bir renk verir. Bu mayi ile pamuklu elbiseler boyanabilir.- Haziran ayında toplanan
meyvelerin yeşil kabukları ezilip suyu çıkarılarak kuyruk yağı ile karıştırıldıktan sonra saç diplerine sürülüp
masaj yapılırsa saç dökülmesini önemli ölçüde önler, saçlara parlaklık verir.
*Sivilcelere, cevizin dışındaki yeşil kabuklarının suyu çıkarılır kaynatılır, elde edilen mayi sivilcelere sürülür.
Ceviz yağıda yüzdeki lekelere sürülerek masaj yapılırsa yok olmasını sağlar.
*İstenmeyen böcekleri, taze yaprakları uzaklaştırır. Taze yaprakları da demlenirse kokusu haşereleri
uzaklaştırır.
*Hindistan dada balgam söktürücü ve kaşıntıyı giderici olarak kullanılır.
*UYARI:Safra hastalığı olanlar taze ceviz yerse safrayı azdırır. (Taze ve yeşil olan ceviz kabızlık yapar.)
KULLANIM BİÇİMLERİ
Çay hazırlamak.Bir çay kaşığı dolusu ince kıyılmış Ceviz yaprağı, çeyrek litre kaynar suda haşlanır ve
demlenmesi için kısaca beklenir.
Banyo ve yıkama katkısı:Tam banyolar için 100gr. yaprak, yıkamalar için, çeyrek litre suya bir çay kaşığı
dolusu ince kıyılmış yaprak (genel böl.tam bany bak). Gerektiğinde bu miktar bir kat fazlalaştırılır.
Tentür hazırlamak:20 karar taze ceviz dörde bölünerek, geniş ağızlı bir şişeye doldurulur ve üstüne bir litre
konyak dökülür. Konyak cevizlerin üstüne çıkmalıdır. Ağzı iyice kapanarak şişe 14 gün güneşte veya sıcak bir
yerde bekletilir. Sonra süzülerek şişelere doldurulur. Gereğine göre, bir kahve kaşığı alınır.
Prepared by Erol ETİ
Sayfa 24
LOKMAN HEKİM / ŞİFALI BİTKİLER VE MEYVELER
ÇIBANOTU(Veronika Officinalis)
Yavşanotu diye de bilinir. Kuru toprağı sever. Ormanda ağaçların kesilmiş olduğu yerlerde, çitlerin diplerinde,
hendeklerde, yol ve orman kıyılarında yetişir. Toprağın üstünde yatan tüylü ve sürüngen sapındaki, kenarları
dişli yaprakları güneş gibi parlar. Başını yukarı doğru kaldırmış olan çiçek başağındaki çiçekler, açık mavimenekşe rengindedir. Yaprakları dokunulduğunda, saptan kolayca ayrılırlar. Çiçeklenme zamanı, Mayıstan
Ağustosa kadardır. Üstünde çiçeklerin açmış olduğu, sap bölümü toplanır. En etkili olan bitkiler, orman
kıyılarında ve meşe ağaçlarının altında yetişenleridir.
*Kolesterol yüksekliğine iyi gelir. Günde iki fincan Çıbanotu çayı 6 ay kadar içilmelidir.Kan temizleyici
etkisi vardır.
*Egzamalara, deri hastalıklarına iyi gelir. Taze ısırganotu yaprakları ile birlikte kullanılır. Çiçeklenme
zamanındaki taze bitki özsuyu hazırlanarak, günde iki veya üç çay kaşığı dolusu alınır.
*Kaşıntılarda, mide ve barsak rahatsızlıklarında kullanılır.
*Sarılık, karaciğer ve dalak rahatsızlıklarında kullanılır. 50gr. Hindiba kökü, , 25gr yabani Hindiba, 25gr
Asperül (İnci çiçeği) 50gr Çıbanotu. Bu bitkiler ince kıyılarak iyice harman edilir. Gün boyunca iki fincan iki
hafta süresince içilir.
*Sinirleri yatıştırıcı etkisi vardır. Zihinsel çalışma içinde olanlar da geceleri yatmadan önce birer fincan
içilir. Kereviz kökü ile karıştırılarak ta kullanılır.
*Belleği güçlendirir, baş dönmelerini giderir.
*Göğüs hastalıklarında, Ciğerotu, Öksürükotu yaprakları, Dar yapraklı Sinirotu ve Çıbanotun dan eşit
olarak hazırlanır.. Bu çay bal yada haşlama suyunda eritilmiş nöbet şekeri ile tatlandırılabilir.
*Yara ve iltihaplı yaralar, özellikle baldır kemiği üstündeki yaralarda; yara önce kaynatılmış bitki suyu
ile iyice yıkanır, gecede taze demlenmiş çaya batırılmış bir kompres yaranın üstüne uygulanır ve yara sıcak
kalacak şekilde örtülür.
*Romatizma ve niks hastaları çıbanotu tentürünü dıştan firiksiyonla, içten günde 15 damla, biraz su ile
inceltilip içilerek kullanılır.
*Her yıl taze toplanmış çıbanotu çayı bir müddet içilirse, atardamar sertliğini azaltır, kanı temizler,
hastalıklardan korur ve bedene esneklik verir.
KULLANIM BİÇİMLERİ
Çay hazırlamak: Bir fincan suya bir çay kaşığı dolusu bitki, yalnızca haşlanır ve demlenmesi için kısaca
beklenir.
Bitki özsuyu: Çiçek salkımlarının sapları yıkanıp kurumadan meyve sıkacağı ile sıkılır. Elde edilen özsu küçük
şişelere konularak buzdolabında saklanır.
Bitki tentürü: İki avuç dolusu, çiçek açmış ince kıyılmış bitki bir litre konyağa eklenip 14 gün güneşte veya
sıcak bir yerde bekletilir.
Prepared by Erol ETİ
Sayfa 25
LOKMAN HEKİM / ŞİFALI BİTKİLER VE MEYVELER
CİVAN PERÇEMİ (Achillea Millefolium)
Akbaşlı, Barsamotu, Binbiryaprakotu ve Kandilliçiçeği diyede bilinir.Bitki çayırlarda, dar tarla yollarında, yol
kenarlarında ve tahıl tarlalarının kıyılarında kümeler halinde yetişir. Mayıs ve Ekim ayları arasında çiçek açar.
Boyu 10-100 cm arasındadır. Çiçekleri genellikle beyaz yada sarı bazen de pembesi olur. Güneşli havalarda
çevresine aromalı keskin bir koku yayar. Çiçekler güneşin en etkili olduğu saatte toplanılmalıdır. Çünkü o
sıralarda eterli yağları ve şifalı gücü doruk noktasındadır. Maviye çalan yaprakları uzun ve tek parçalıdır. Şifası
körpe yapraklarında ve yeni açmış çiçeklerindedir. Bunlar gölgede kurutularak saklanır. Kökü toprağıyla
çıkarılıp bahçede yetiştirilebilir. Civanperçemi papatya gibi Cham-Azulen adlı bir aktif madde ve Achillein
ihtiva eder.
*Ergenlik ve menopoz dönemindeki aşırı ve düzensiz adet kanamalarında oldukça
etkilidir.Menopozdaki psikolojiyi rahatlatır.
*Civanperçeminin kurutulmuş çiçekleri ve yapraklı dalları kaynatılarak demlenir ve günde2-3 bardak içilir.
*Kadınların beyaz akıntısını tedavi eder.Rahim kanserlerinde civanperçemi çayı içilir.Yumurtalık
iltihaplarında ve miyomlar da ,rahim kanamalarında oturma banyoları faydalıdır.Prolapsus(rahim
sarkması)da uzunca bir süre oturma banyoları alınır.Ayrıca günde 4 fincan Aslanpençesi çayı içilir ve Çoban
Çantası tentürü ile rahim civarına vajinadan yukarı doğru masaj yapılır.İlk adetini göremeyen genç
kızların adet kanamalarını başlatır. Dört hafta boyunca her sabah aç karnına 1 bardak Civanperçemi çayı
içilir. Vajinal kaşıntılarda bitkinin kaynama suyu ile vajina yıkanır ve banyo alınır.
*İdrar söktürücüdür. Böbreklerin düzenli çalışmasını, böbrek taşlarının düşmesini sağlar. Yaşlı
kişilerin ve çocukların yatağa işemelerine karşı çayının içilmesi ve banyolarının alınması da faydalıdır. 10
yaşından büyüklerin ve hasta güçsüz yaşlıların altını ıslattığı durumlarda;1 çorba kaşığı Civanperçemi, 2 çorba
kaşığı Selvi kozalağı,4 bardak suda kaynatılır (10dk) dinlendirilir.Günde 2 fincan içilir .
*İştah açıcı, gaz söktürücüdür.Mide kanamalarında,yanmalarında ve mide kramplarıyla,mide ve
bağırsak iltihaplarına da iyi gelir. Bağırsak, beze çalışmalarını düzenleyerek dışkılamayı
kolaylaştırır.Hazımsızlığa faydalıdır.
-20 gr Civanperçemi çiçeğini 1lt suda 10'dk kaynatılarak hazırlanan çay sabah, öğle,akşam yemekten sonra
yarımşar kahve fincanı içilir.
*Safra salgısını artırır, Civanperçeminden elde edilen yağ mide ve safra kesesi ifrazatını çoğaltır.
*Yara iyileştirici etkiye sahiptir.Ülser,kesik,çatlak,yanıklar da kullanılır.Bitkiden hazırlanan merhemler
yara,çıban ve donma tehlikesi geçiren uzuvlara sürülür.
-Taze Civanperçemi ezilerek sirke içinde muhafaza edilerek yara ve yanıklarda kullanılır.-Ezilen taze
civanperçemi yaprakları, taze tuzsuz tereyağı ile karıştırılarak çıbanların üzerine sarılır.
-Su içinde birkaç gün bekletilen civanperçemi yaralara sarılırsa iyileşme sağlanır.
*Zona (kol ve bacaklardaki sinir iltihapları) hastalığında Civanperçemi katkısıyla yapılan kol ve bacak
banyoları oldukça rahatlatıcıdır.
*Basur için faydalıdır.Taze yapraklarının sıkılmasıyla elde edilen özüt bir tülbent ile yaranın yada basur
memesinin üzerine konur, pansuman günde 2-3 defa değiştirilir. Civanperçemi çiçeklerinden elde edilen
merhemde oldukça etkilidir. (Kullanım biçimine bak)
*Soğuk algınlığına, öksürüğe, balgam söktürmeye iyi gelir. 30 gr Civan Perçemi çiçeği 1 litre suda çay
gibi kaynatılarak günde birkaç kez birer fincan içilir. Ateş düşürücü ve ağrı kesicidir, akciğer
kanamalarının durdurulmasında etkilidir.
* Eğir kökü ile birlikte kullanıldığında akciğer kanserieni iyileştirebilir. Eğir kökü gün boyunca çiğnenir ve
Civanperçemi çayı sabah-akşam günde iki fincan yudumlanarak içilir.
*Sırt ve romatizma ağrılarında bitki çayı sıcak olarak içilir.
Prepared by Erol ETİ
Sayfa 26
LOKMAN HEKİM / ŞİFALI BİTKİLER VE MEYVELER
*Kanı temizler ve kansızlığa iyi gelir. Kemik iliğini etkiler ve kan üretimini düzene sokar. Bu durumlarda
çayı içilir, banyolar alınır, tentürü kullanılır.Kan dolaşımını ve kalp atışlarını düzene sokar. Koroner
yetmezlikte önerilebilir.
Karaciğer rahatsızlıklarına,bağırsak parazitlerine,gut şikayetlerine iyi gelir.
*İshal kesicidir,mikrop öldürücüdür,burun kanamalarında,göğüs uçlarındaki sivilcelerin
giderilmesinde merhem olarak kullanılır.
*Kafa içi kan basıncının arttığı durumlarda baş dönmesi,bulantı,göz sulanması eşiğindeki göz
rahatsızlıkları, önerilir.Hava şartlarından kaynaklanan migren krizi yudumlanarak içilen sıcak bir fincan
bitki çayı ile geçiştirilebilir.Düzenli olarak içilen bitki çayı ile migren tamamen iyileştirilebilir.
*Sinir sisteminin tedavisinde demleme çayın içine birkaç yaprak oğulotu(melisa),bir tutam papatya çiçeği
katılmalıdır.
Civan perçemi ezilerek banyo suyuna karıştırılarak sinir ağrılarına iyi gelir.
*Diş çıkaran çocuklara çaydan her akşam 1 kahve fincanı içirilmelidir.
*Cilt bakımında : Civanperçemi kaynatılıp demlenmiş suyu çok faydalıdır. Kaynatılmış su ile ciltteki
sivilceler, ergenlik ve cerahatli yaralar yıkanır, günde birkaç kez uygulanabilir. 15-20 gün devam edilir.
Civanperçemi çiçekleri kaynatılıp buharına tutulan yüz güzelleşir, temizlenir ve kaygan bir hal alır.
*UYARI: Çay ışık görmeyen bir yerde saklanmalıdır. Yoksa kararır ve bozulur.Fazla miktarda kullanıldığı
taktirde zehirlenmelere sebebiyet verebilir.
KULLANIM BİÇİMLERİ
Çay hazırlamak:Bir çay kaşığı dolusu bitki, bir fincan kaynar suda haşlanır, ve demlenmesi için kısaca
beklenir.
Bitki tentürü :Güneşte toplanmış Civanperçemi çiçekleri, gevşek olarak, geniş ağızlı bir şişeye doldurulur ve
üstüne, çiçekleri örtecek şekilde konyak eklenir,14 gün güneşte veya sıcak bir yerde bekletildikten sonra
süzülür.
Merhem hazırlamak: 90gr tuzsuz tereyağı veya iç yağı tavada iyice kızdırılır.İnce kıyılmış çiçekler ve 15
Ahududu yaprağı tavaya atılır , çıtırdamaya başlayınca karıştırılır ve tava ocaktan alınarak ağzı kapalı bir yere
kaldırılır. Ertesi gün hafifçe ısıtılır bir keten bezinde sıkılır ve hazırlanmış temiz kaplara doldurulur.
Buzdolabında saklanmalıdır!
Oturma banyo katkısı:100gr Civanperçemi (sap ve çiçekler) soğuk suda gece boyunca bekletilir. Ertesi
gün kaynama derecesine kadar ısıtılır ve banyo suyuna ekletilir.(genel bölümdeki, oturma banyolarına bak.)
Losyon, banyo, lavman ve antiseptik olarak, bir litre suya bir avuç yaprak ve çiçek konur. Bütün kısımları
ezilir ve bir bezden geçirilerek öz suyu çıkarılırsa, sivilce ve kırmızılıklar meydana gelinceye kadar kullanılır.
Prepared by Erol ETİ
Sayfa 27
LOKMAN HEKİM / ŞİFALI BİTKİLER VE MEYVELER
ÇOBAN ÇANTASI (Capsella bursa-pastoris)
Çantacık, Latinçiçeği, Çobankesesi, Çobantorbası, Rahibeçantası, Kuşkuşotu'da denir. Yol kenarlarında,
çayırlarda, tarlalarda, hendeklerde, bayırlarda ve sebze bahçelerinde yetişen bu bitki rahatsız edici bir yabani
ot olarak bilinir. Düzensiz dişli yapraklar, Hindibada olduğu gibi açılmış gülü andırır. Boyu 40cm kadar uzar.
Çiçeklenme zamanı, Marttan - Kasıma kadardır. Küçük kirli beyaz çiçekleri önce bir üzüm salkımı şeklindeyken
daha sonra uzun bir meyve salkımına dönüşür. İncecik saplarının ucunda dokunulduğunda deri hissini veren,
küçük kalp biçiminde meyveler yetişir. Tavuklar bu meyveleri yerler. Kar erimeye başlayıp, don olayı sona
erdiğinde, Çobançantası yemyeşil olarak ortaya çıkmaya başlar. Çobançantası içinde Cholin adlı aktif madde
vardır. Cholin tükürüğü fazlalaştırır, barsakların hareketini hızlandırır.
*Nabzı önce düşürür sonra yükseltir. Tohumları kabızlığı önler.Hoş olmayan kokusu, acı tadı vardır.
*Burun, diş (ruhu), mide, barsak, akciğer (kan tükürmeleri), düzensiz ve fazla adet
kanamalarında, günde iki fincan çay kaşık kaşık içilir. Bir litre suya iki avuç taze veya bir avuç kuru bitki
atılır ve bir buçuk saat demlenilerek günde 4-5 saat içilirse kanamalara iyi gelir. -Burun kanamaları için
kaynatılmış bitki suyunun tamponla buruna koyulması faydalıdır.-Aynı zamanda bir bardak özsuyu balla
karıştırılarak birer saat ara ile azar azar içilir veya buruna tampon yapılır.
-Şiddetli adet kanamalarında, adet tarihinden 8 veya 10 gün önceden başlayarak günde iki fincan bitki çayı
içilir. Her fincan için dolu bir çay kaşığı bitki kullanılmalıdır
Ergenlik dönemindeki adet kanamalarını da düzenler.
Menopoz döneminde her kadın, dört hafta boyunca günde iki fincan içmeli, üç hafta ara verdikten sonra,
dönem dönem yenilemeli.
*Böbrek, idrar yolları kanamalarında, Çobançantası ve Atkuyruğu eşit harmanlanarak günde iki fincan
çayı içilir. Çiçekli dalları idrar artırıcıdır.Kum ve taşları düşürür.
*Kan dolaşımını düzenler. Yüksek ve düşük tansiyonda kullanılabilir.
*Organ ve kas erimelerinde, ince kıyıldıktan sonra, damıtılmış 40 derece konyak içinde 10 gün sıcak bir
yerde bekletilen Çobançantası tentürü ile hasta organ günde birkaç kez ovulur ve günde 4 fincan çayı
içilir.Ağrı dindiricidir.Basurda lapası kullanılır.
*İç organ kası gevşekliği nedeniyle barsak düğümlenmesi gibi durumlarda, günde 4 fincan Aslanpençesi
çayı içilir, dışardan Çobançantası tentürü ile masaj yapılır. Bu tentürden her fincana 3 damla olmak üzere,
Aslanpençesi çayına günde 10 damla katılır.
*Fıtıklarda önce İsveç Şurubu kompresi uygulanır, sonra fıtık bölgesine Çobançantası tentürü sürülür,
günde de 4 fincan aslanpençesi çayı içilir. Çalışırken de korse takılır. 10-15 gün boyu devam edilir.Ağrılarda
iki sonra geçebilir.
*Rahim ağzı düşmesi veya prolapsus da; günde 4 fincan Aslanpençesi çayı içilir ve dıştan Çobançantası
tentürü ile ovalanır. (Ovalama vajinanın üstünden başlayarak dölyatağı bölgesinin üstüne doğru devam
etmelidir. Bu tentür taze bitkilerden elde edilmelidir.
*Açık yaralara pansuman yapılır.El-ayak banyolarında antiseptik yıkamalar için kullanılır.
KULLANIM BİÇİMLERİ
Çay hazırlamak:Bir çay kaşığı ince kıyılmış taze bitki bir fincan kaynak suda haşlanır ve demlenmesi için iki
dakika bekletilir.
Yarım banyolar: Genel bölümdeki yarım banyolara bakınız.
Prepared by Erol ETİ
Sayfa 28
LOKMAN HEKİM / ŞİFALI BİTKİLER VE MEYVELER
Buğu kompresi: İki avuç dolusu taze bitki içinde su kaynayan bir kabın üstündeki süzgece koyulur, buğuda
pişen bitkiler bir bezin arasına yerleştirilerek hasta bölgeye uygulanır.
Bitki tentürü: Genel bölümdeki tentür bölümüne bakınız. Tentür yapımında taze bitki kullanılmalıdır.
Prepared by Erol ETİ
Sayfa 29
LOKMAN HEKİM / ŞİFALI BİTKİLER VE MEYVELER
ÇÖREK OTU (Nigella sativa)
Bilinen 16 türü vardır. Şam çörekotu, kırk çörekotu bilinen türleridir.Karamuk, siyah susam ve çörekotu diye
de anılır.Çörek otu, % 35-40 oranında yağ, acı madde, uçucu yağ, saponin,tanen, nigelon (bronşit
nöbetlerine karşı), thymochinon(öd söktürücü) içerir.
*Vücuda kuvvet ve zindelik verir;bal ile macun yapıp yenebilir.Kan yapıcıdır;her sabah kuru üzümle
beraber yenmeli.
*Çocukların gaz ve sancılarında;bir miktar çörekotu tohumu, bir tane hindistan ceviziyle de dövülür ve
tülbente konup, çocuğun ağzına tutularak emzirilir.
*Kadınların hayzını söktürür.Anne sütünü artırır;balla yenmeye devam edilmelidir. Unutkanlığa
faydalıdır, balla macun yapılıp yenmeli.
*Mide, bağırsaktaki gazları söker,hazmı kolaylaştırır,iştah açar; ekmek ve keklere katılırsa da şişlik
yapmaz.
*Böbrekteki kum ve taşları döker;şerbeti içilir veya 4 bardak suya 3çorba kaşığı çörek otu dövülerek
konur, üzerine 1 çay kaşığı sözme bal konur.Kaynatılıp süzülür.Günde üç kere 1'er çay bardağı içilir.
*Felç ve kazıklı hummaya (tetanoz) faydalıdır;çörek otu yağı burundan faydalıdır.
*Öksürük, balgam,nefes darlığı ve romatizmaya faydalıdır;balla karıştırılıp yenir veya macun yapılır.
Grip ve nezleye, baş ağrısına;yağı burundan damlatılır veya çörek otu bir müddet sirke içinde
bekletildikten sonra alınarak toz haline getirilir, enfiye gibi burna çekilir veya tohumları kavrulur, tütsüsü
burna çekilir.
-Kulak için, sonradan meydana gelen üşütme, rüzgâr alma,iltihap tıkanıklıklarında;çörek otu yağı
kulağa damlatılır.
*Diş ağrısı ve diş iltihaplanmalarında kullanılır;çörek otu sirke ile kaynatılıp ağızda gargara yapılır.
*Bağırsak ve karındaki kurt,parazit ve solucanları öldürür;sirke ile kaynatılıp aç karnına içilir.
*Basura faydalıdır;sirke ile kaynatılıp basura sürülürse veya yakılır elde edilen külü içilir veya acı kavun suyu
ile merhem yapılır sürülür faydalıdır.
*Vücudun muhtelif yerlerinde sızısı olanlar;sabunlu sıcak su ile yıkanır, çörek otu kavrularak dövülür ve
yıllanmış zeytin yağı içine konur.Bu yağ sızılı kimsenin tepesinden ayağına kadar sürülür, hasta giydirilir.
Soğuk rüzgâr değmeden yatağa yatırılır, iyice terletilir, Hasta terledikten sonra sızılar geçer ve vücut ipek gibi
olur.
*Sivilce, uyuz, egzama gibi cilt hastalıklarına faydalıdır;çörek otu sirke ile kaynatılıp sürülür.
*Saçları besler, kepeği önler;çörek otu yağı saçlara sürülür.
*Çörek otu tütsüsü haşereleri öldürür.
GENEL KULLANIM [Kanser ve AIDES' bağışıklık sistemini güçlendirir. Bronkodiletatör(bronşları
genişletici) dür.]
Macun:1kg bala, 200gr. Çörek otu öğütülüp karıştırılır. Bir kaba konur, üstü tülbentle örtülür. Üç gün üç
gece ay ve yıldızları görecek şekilde bekletilir.
Sonra bu macundan 3 çay veya 1 şeker kaşığı günde 3 kere aç karnına yenir.
*UYARI:Çörek otunun balla kullanıma tavsiye edilir. Yüksek dozajda almamak gerekir.
Prepared by Erol ETİ
Sayfa 30
LOKMAN HEKİM / ŞİFALI BİTKİLER VE MEYVELER
DAR YAPRAKLI SİNİRLİ OT(Plantago lanceolata-majör)
Bağa yaprağı, Ateş yaprağı olarak ta bilinir. Geniş yapraklı sinirli ot da aynı etkilere sahiptir ve aynı biçimde
kullanılır. Her ikisi de kır yollarında, çimenlik tarla kıyılarında, çukurlarda ve nemli arazide
yetişir.Yaprakları;müsilaj,tanen,pektin ve organik asitler (sitrik asit) içerir.İnfüsyon yada dekoksiyon. (Bir
maddeyi suda kaynatarak etkili özünü çıkarma işlemi ve elde edilen ürün.(elde edilecek sıvının
özellikleri,miktarı
ve
ısıtılma
süresi
işlenecek
maddeye göre değişir.)) olarak kullanılır.
Bitkinin, kök, sap, yapraklar, çiçekler ve tohumları kullanılır.
*Solunum organları hastalıklarında kullanılır. Balgam söktürür, öksürük, nezle,boğmaca, astım ve
akciğer tüberkülozun da , kan, akciğer ve mideyi temizler, peklik verir,Temriye, egzama ve zayıf
böbrekli kişiler, ses kısıklığı, gelişmeyen çocuklar da etkilidir.Ateş düşürücü etkisi vardır.
Astımda, karaciğer ve mesane rahatsızlıklarında, Sinirli ot ve kekik otu eşit karışımı çay harmanı
faydalıdır.
Çayı hazırlama: Bir dilim limon atılmış bir fincan soğuk su, bir kahve kaşığı dolusu növbet şekeri ile
kaynatılır. 4-5 kez taşım kaynatıldıktan sonra ocaktan çekilir ve bir çay kaşığı dolusu bitki karışımı bu kaynak
suda haşlanır. Demlenmesi için yarım dakika beklenir. Ağır hastalara 4-5 kere taze çay yapılması gerekir.
Dayanabildiğince sıcak yudumlanarak içilir.
*İdrar söktürücüdür , taş oluşmasını önleyici böbrek taşlarının düşmesine yardım eder, Sinirliot
tohumları günde 8 gr alınır ve Sinirliot çayı içmek gerekir. İdrar yolları ve mesane şikayetlerini giderir.
*Kan temizleyici olarak Sinirliot pekmezi kullanılır. Her gün yemeklerden önce bir yemek kaşığı alınır
(Çocuklar bir çay kaşığı).
*Kesiklere,yara ve çatlaklara, yabanarısı sokmasına, hatta köpek ısırmasına, zehirli hayvan
yılan ısırmalarına karşı taze yapraklar ezilerek uygulanır.Tuz ile lapa yapılarak yaranın üzerine konur.
*Guatr da, taze yapraklar iki el arasında ovalanıp biraz tuzla karıştırılarak boğaza sarılırsa iyileşme görülür.
*Çok yürümekten oluşan ayaktaki kabarcıklara, Sinirliot ayakkabının içine yatırılır.Nasırları iyileştiricidir.
Çıban ve beze hastalıklarında, taze ezilmiş bitki yaprakları ile iyileştirilebilir. Ayrıca taze Mercanköşk
(yoksa kuru bitki) zeytinyağına yatırılır. Bir şişeye doldurulan Mercanköşkün üstüne zeytinyağı doldurulur. 10
gün sıcak bir yerde bekletilir. Bu Mercanköşk yağı hasta bölgeye sürülür. Ezilmiş sinirliot yaprakları üstüne
yatırılır ve bir bezle bağlanır. Kısa sürede iyileşme başlayacaktır.
*Ağız ısırıklarında ve oluşan sertliklerin giderilmesinde sinirliot ezilip, sürülür. Çiğnendiğinde diş
ağrılarını da giderir. Kökleri ve yaprakları kaynatılarak ta gargara yapılır. Diş etlerini kuvvetlendirir. Suyu
ile ağız yaraları gargara yapılır.
*Saf suyu çıkarılıp içilirse barsak iltihaplarına karşı faydalıdır. Basur ve akciğer kanamalarında,
fistüllerde kullanılır. Tohumları bal ile macun yapılarak ta yutulur.
*Yara ve şişliklere ayrıca soğuk suda hazırlanan Ebegümeci suyu ile bacaklar banyo ettirilir. Banyodan
sonra Aynısafa merhemi sürülür.
*Tromboz da da sinirliot yaprakları kullanılır.Bazı deri hastalıklarında iki taş arasında ezilerek deriye
sürülür.
*Hayvanların apselerini boşaltıcı olarak kullanılır.Kaynatılmış yaprak suyu yine hayvanlara da ishal kesici
olarak verilir.
KULLANIM BİÇİMLERİ
Çay hazırlama: Bir çay kaşığı dolusu bitki bir fincan kaynar suda haşlanır ve demlenmesi için kısaca
beklenir.
Prepared by Erol ETİ
Sayfa 31
LOKMAN HEKİM / ŞİFALI BİTKİLER VE MEYVELER
Çay harmanı: Sinirliot ve kekikotu harmanından bir çay kaşığı bitki, bir fincan kaynar suda haşlanır,
demlenmesi için kısaca beklenir.
Yaprak lapası: Dar veya geniş sinirliot taze yaprakları iyice yıkanarak bir tahta tabla üstünde kalın oklava ile
lapa haline getirilir ve uygulanır.
Bitki pekmezi 1. İki avuç dolusu yıkanmış bitki yaprağı kıyma makinasından geçirilir. Bu yaprak lapasına
biraz su 300gr ham şeker ve 250gr doğal bal karıştırılır. Ağır ateş üstünde sürekli karıştırılarak koyu bir sıvı
elde edilene kadar kaynatılır. Soğumadan kaplara boşaltılarak buzdolabında saklanır.
Bitki pekmezi 2: Yıkanmış yapraklar cam bir turşu kabına aralarına ham şeker konularak yerleştirilir ve
yukardan bastırıldıkça yapraklar çöker. Daha sonraki günlerde kapta yer kalmayana dek sıralar çoğaltılır.
Bahçenin ayak altı olmayan bir yerine bir çukur kazılır ve 3-4 kat parşömen kağıdıyla kapatılmış olan kap bu
çukura yerleştirilir. Kabın üstüne enli bir tahta örtülür. Ve tahtanın üstüne de bir ağırlık koyulur. Sonra hepsi
toprakla örtülür. Fakat tahta ve ağırlık görülebilmelidir. Toprağın değişmeyen sıcaklığı sayesinde yapraklar ve
şeker mayalanarak şurup haline gelir. Üç ay sonra kap topraktan çıkarılır ve içindeki şurup bir meyve püresi
ile sıkılır ( bezle sıkılmamalı). İyice kaynatılır ve iyi kapanabilen cam kaplara doldurulur.
Prepared by Erol ETİ
Sayfa 32
LOKMAN HEKİM / ŞİFALI BİTKİLER VE MEYVELER
DUL AVRAT OTU (Lappa, Lappus officinalis)
Kediayası, tırmıkotu, boyalı dikenotu, gıcıkotu, öfkeliot, pıtrak ve güzelavratotu (bella donna) da denilir. Yol
kenarlarında, duvar diplerinde, kurak arazide, ve çöplüklerede yetişir. Boyu 60-150 cm. arasındadır. Temmuz
ve Ağustos ayları arasında çiçek açar. Dulavratotu dik saplı ve dallı, geniş yapraklı, çok yıllık bitkidir. Uçucu
yağ ve tanen taşıyan köklerinden yapılan infusyon (%5) nikris (gut) hastalığına karşı kullanılır, ayrıca idrar
artırıcıdır.
*Kan temizleyicidir, kan çıbanlarına iyi gelir. Terletici ve idrar söktürücüdür.
*Egzama ve deri iltihaplarına iyi gelir. Kökünden yapılan merhem kullanılır.
*Ruh hastalıklarına iyi gelir. ülser ve yanıklarda, barsak hastalıklarında, nikris ve romatizmalarda,
kullanılır. Yapraklarından yapılan çay içilir.
*Ağrı kesicidir. Astım ve kalp hastalıklarında, deri hastalıklarında, kızamık, kızıl ve çiçek gibi deri
döküntüsü olan hastalıklarda kullanılır.
*Karaciğer hastalıklarında kökünden yapılan çay kullanılır.
*Frengi de, yılan ısırmalarında kullanılır.
*Saç dökülmesini önler. Kökünden elde edilen yağ kullanılır.
KULLANILIŞI
Yaprakları kaynatılarak, iri kökleri kavrularak içilir.
Dıştan yapılacak deri banyoları için de bu terkip kullanılır. Deri banyoları için;Bir litre suya iki avuç kadar taze
veya kurutulmuş kök veya yaprak konularak, günde bir-iki defa kullanılır. 800grm suya 800grm şeker iki
tutamda dövülmüş taze kökten merhem yapılır. Kurutulmuşu 3-4 aydan sonra kullanılırsa, faydası olmaz.
*UYARI: Kökleri zehirli olduğundan kullanırken doktora danışılmalıdır.
Prepared by Erol ETİ
Sayfa 33
LOKMAN HEKİM / ŞİFALI BİTKİLER VE MEYVELER
EBEGÜMECİ(Malva Vulgaris)
Küçük yapraklı Ebegümeci (Malva vulgaris) ve büyük yapraklı ( Malva grandifolia) ve başka değişik cinsleri
genellikle çiçek ve sebze bahçelerinde, insanların yaşadıkları yerlerin yakınlarında yetişir. Bu bitkiler,
yapraklarında, çiçeklerinde ve saplarında sümüksel (bamyada olduğu gibi) bir madde içerir. Açık pembeden
eflatun rengine kadar değişebilen çiçekler açarlar.Yuvarlak meyveleri vardır. Çiçekleri, yaprakları ve sapları
hazirandan eylüle kadar toplanır. Çiçekleri de saklanacaksa yazın toplanıp, kurutulur, kapalı olarak
saklanır.Bitki kurutulduğunda özelliklerinin bir bölümünü yitireceğinden mümkün olduğunca taze
kullanılmalıdır.Bitki sümüksel özelliğini yitirmemesi için geceden soğuk suya konulmalıdır.Taze yada gölgede
kurutulmuş yaprakları helme(koruyucu yada yumuşatıcı etki verir)glikoz ve pektin taşır.
*Gastritte, ağız boşluğu iltihabında, dişeti hastalığında, ağız kuruluğunda, ses kısıklığında
Ebegümeci çayı kullanılır.Tohumları,yaprakları ve kökü ezilmek suretiyle meydana gelen sıvı su ile
karıştırılarak gargara yapılır.
*Gırtlak ve bademcik iltihabında, Ebegümeci çayı içilir, sık sık gargara yapılır, geri kalan posaya arpa
unu ile karıştırılarak boğaza sıcak kompres yapılır.Solunum ve sindirim sistemi tahrişleri ve
iltihaplarında koruyucu olarak çok kullanılır.Bronşite, nefes darlığına faydalıdır.
*Akciğer amfizeminde de kullanılabilir.Günde en az 3 fincan çay içilir.Süzüldükten sonra geriye kalan
yapraklar ıslatılarak bronşların, akciğerlerin üstüne geceleyin kompres olarak uygulanır.
*Mide ve bağırsak ülserlerin de; arpa kaynatılır soğuduktan sonra ebegümeci yaprakları eklenerek
yapılan çorba yenir.
Mideyi dinlendirir, bağırsakların çalışmasını sağlar, kabızlığı , bulantı ve kusmaları giderir.
*Göğsü yumuşatır, balgam söktürür,öksürüklere iyi gelir;Sığır kuyruğu yaprağı 20gr., Gelincik çiçeği
20gr.,Ebegümeci çiçeği 20gr., Su 1000gr., bütün malzemeler ufalanıp kaynamış suya konur. Bir-iki dakika
kısık ateşte üstü kapalı tutulur. 20 dakka bekletilir. Tülbentten süzülür, bal ilave edilerek günde 2-3 fincan
içilir.Yaprağı veya kökü yada tohumu süt veya meyan kökü ile kaynatılıp içilir.
*Ayrıca sigara içenler de görülen sabah öksürüklerine de çok faydalıdır.
Günlük kullanım için, 2 veya 3 fincan hafifçe ısıtılıp yudumlanarak içilir.
*Uyuşukluk ve sürekli baş ağrısını giderir.Ateş düşürücüdür.İdrar yolu tıkanıklığı giderir.
*Gözyaşı azlığı durumlarında kullanılır; gözlere Ebegümeci banyosu ve kompresi uygulanır.Usaresi kulak
ağrılarına iyi gelir.Burun kanamalarını durdurur.Dıştan kullanıldığında toksinleri vücuttan atar.
*Kaşınan ve yanan yüz alerjilerin de ; yüz ılık Ebegümeci suyu ile yıkamak hastayı rahatlatır.Yaprağı
zeytinyağına bulanıp ateş yanıklarına konulur.
*Kırıklarda veya damar iltihaplarından kaynaklanan yaralarda, çıbanlarda, basurda, şiş ayaklarda ve
ellerde ; ayak ve el banyoları yapılır. Bu durumda Ebegümeci, dar yapraklı sinirli ot ile de kullanılabilir. Sinirli
ot iyice yıkandıktan sonra kurulanır.Islak olarak yaranın üzerine uygulandığında, yaranın kapanmasına
yardımcı olacaktır.Taze yapraklarından hazırlanan lapa cilt üzerindeki çıban ve yaraların ağrılarını dindirmek
için; tülbent arasında deri üzerine konur.Söğüt yaprağı ile dövülerek yara ve şişlerde kullanılır.Kökleri
çiğnenince dişlere iyi gelir.
*Cildi yumuşatır,yüzdeki leke ve sivilceler için; lapası cilde uygulanır, suyu ile yıkanır.
*Emzikli kadınlar Ebegümecinin ot veya kökünü raziye veya anasonla karıştırıp kaynatarak içerlerse
sütleri çoğalır.Hamilelerin doğumu kolay olur.
*Kadınların idrar yolu iltihaplarına ve beyaz akıntılarına iyi gelir. Kaynatılan ebegümeci sıcak içilirse
kusturur.Birkaç defa tekrarladığında bütün zehirlenmelere iyi gelir.
Prepared by Erol ETİ
Sayfa 34
LOKMAN HEKİM / ŞİFALI BİTKİLER VE MEYVELER
*Böcek sokmalarından meydana gelen şişmelerde ebegümeci,tilki üzümü,sarı yonca,nane,kılıç
otu,melisa toplanıp, kaynatılıp pansuman yapılmalıdır. Soğanla ezilerek çıban veya yılanın soktuğu yere
sürülürse iyileşir.
KULLANIM BİÇİMLERİ
Çay hazırlama:Yalnızca soğuk suda hazırlanmalıdır. Dolu bir çay kaşığı bitki, bir fincan soğuk suya konulur,
sabaha kadar bekletilir ve hafifçe ısıtılarak içilir.
Ayak ve el banyoları:İki avuç dolusu bitki, 5 litre soğuk suya koyulur ve gece boyunca bekletilir. Ertesi
gün, elin veya ayağın dayanabileceği kadar ısıtılır. Banyo süresi 20 dak.dır.Banyo suyu yeniden ısıtılarak, iki
kere daha kullanılabilir.
Bitki kompresleri:Çay süzüldükten sonra artan posalar biraz suyun içinde ısıtılır, arpa unu ile lapa haline
getirilir ve bir keten bezinin üzerine yayılarak,sıcak sıcak
Prepared by Erol ETİ
Sayfa 35
LOKMAN HEKİM / ŞİFALI BİTKİLER VE MEYVELER
EĞİR KÖKÜ (Acorus Calamus)
Sarı süsen ve Yalancı Eğir olarak da bu su bitkisi, genellikle göllerin, su birikintilerinin ve durgun suların
kıyılarında yetişir. Kıyı çamurunda yatay olarak gelişen kökten çıkan biçimindeki yapraklar bir metreye kadar
yükselir. Yassı bir yapıya sahip olan sapın ortasında, konik biçiminde, yeşilden kahverengi-sarıya kadar
değişebilen bir koçan vardır. Baş parmak kalınlığında ve bir metreye kadar uzun olabilen kökü tazeyken
kokulu bir acılığa sahiptir. Kurutulunca bu etkinlikleri azalır. İlkbahar başlangıcında ve sonbahar sonunda
toplanır.
Eğirin kurutulmuş kökleri, gaz söktürücü, terletici, ateş düşürücü ve spazm giderici etki gösterir. Prostat
hastalığına infusyonu içilerek, romatizmaya ve bazı deri hastalıklarında dıştan sürülerek kullanılır.
*Sindirim organlarının genel güçsüzlüğünde, mide ve bağırsak gazlarında ve koliklerinde, mide
asidi fazla ve eksikliğinde,mide ülseri, mide ekşime ve yanmalarına, onikiparmak barsağı
ülserlerinde, plegmatik midelerin ve barsakların ısıtılmalarında ve salgılarından arındırmalarında,
metabolizma ve bağırsak tembelliklerinde, karaciğer, safra kesesi, dalak ve pankreas
hastalıklarında yardımcıdır.
*Sarılık ve nikrisi (gut hst.) tedavi eder. Ağrıları dindirir, sinirleri yatıştırır. Kusturur, aksırtır.
*Barsak tüberkülozu başlangıcında, birkaç hafta hatta birkaç ay çayı içilmelidir.
-Barsak kanserinde, silme bir çay kaşığı Eğir kökü bir fincan soğuk suya katılır, gece boyunca bekletilir ve
sabahleyin hafifçe ısıtıldıktan sonra sürülerek, her öğünden önce ve sonra birer yudum olmak üzere, günde
altı yudum alınır. Daha fazla içilmemelidir Duruma göre bir veya iki hafta içilir.
*İshalde ve kanlı ishalde, altı yudum Eğirkökü çayı, iki fincan Aynısafa çayı içilir.Adet söktürür, dişeti
tedavisinde kullanılır. Afrodizyaktır.
*Akciğer kanserlerinde Eğirkökü çiğnenir ve sabah akşam Civanperçemi çayı 5-6 ay kadar içilir.
*Donmalarda, donuk kabarcıklarında Eğirkökü banyoları yardımcı olur. Kökler akşamdan soğuk suya
konulup, ertesi gün kaynama derecesine kadar ısıtılır ve demlenmesi için 5 dakika bekletilir. Biraz soğuması
beklendikten sonra, çok sıcak olmayan bu suyun içinde hasta organ 20 dakika banyo yaptırılır. Bu su yeniden
ısıtılarak dört kez daha kullanılabilir.
- Soğuk ellerde ve ayaklarda bu banyo yardımcı olur. Bu durumda su dayanabilecek kadar sıcak olmalıdır
*Kansızlıkta, ödemlerde, iştahsızlığın giderilmesinde, böbrek rahatsızlıklarında, tüm bedenin
temizlenmesini sağlar. Çok zayıf kişiler Eğir kökünden hazırlanan çay içirilir. Arada sırada Eğir kökü içeren
tam banyolar alınır.
*Sigara bağımlıları, kurutulmuş kökü yavaş yavaş çiğnediğinde bağımlılıktan kurtulmaya yardımcı
olacaktır.
*Zayıf gözleri güçlendirmede taze sıkılmış Eğir kökü suyu kapalı göz kapaklarının üstüne sürüldüğünde
güçlendirir. Göz kapakları birkaç dakika kapalı tutulur sonra soğuk su ile yıkanır.
*Eğir kökünden yapılan merhem, papatya merhemiyle karıştırılarak basurların üzerine sürülürse zamanla
yok olmasını sağlar.
KULLANIM BİÇİMİ
*Çay hazırlamak: Eğir kökü çayı yalnızca soğuk suda hazırlanır. Silme bir çay kaşığı bitki bir fincan soğuk
suya konularak sabaha kadar bekletilir. Sabahleyin hafifçe ısıtılarak süzülür. Soğumuş olan çay içmeden önce
sıcak su banyosunda ısıtılır.
*Taze bitki özsuyu: Taze kökler özenle temizlenir ve kurumadan meyve sıkacağından sıkılır.
Prepared by Erol ETİ
Sayfa 36
LOKMAN HEKİM / ŞİFALI BİTKİLER VE MEYVELER
*Tam banyo katkısı: 200gr eğir kökü akşamdan 5 litre soğuk suya konulur. Ertesi gün kaynama
derecesine kadar ısıtılır. Demlenmesi için kısaca bekletilir ve banyo suyuna eklenir.(genel bölümdeki tam
banyo bölümüne bak).
Prepared by Erol ETİ
Sayfa 37
LOKMAN HEKİM / ŞİFALI BİTKİLER VE MEYVELER
GREYFURT (Citrus hurantium)
Pembe greyfurtlar, beyazlara nazaran daha tatlıdır ve daha az asitlidir. İkisinde de bol C Vitamini,
kalsiyum, fosfor ve potasyum bulunur. Yarım greyfurt günlük C Vitamini ihtiyacının yüzde altmışını
karşılar.Greyfurdun asidi limondan daha azdır. Meyvedeki asit, sindirim salgılarını uyarır ve meyveye ekşi
tat veren maddenin belirli kanser türlerine karşı iyi geldiği düşünülmektedir. Kolesterol oranını düşüren
Pektin maddesi bulunur.
*İştah açar. Hazma yardımcıdır. Bol idrar söktürür. Böbrek taşlarının atılmasına yardım eder. Soğuk
algınlığına iyi gelir , diş eti kanamasını azaltır.
*Göğüs ve akciğer hastalıklarına iyi gelir.
*Kanı temizler. Bedeni ve zihni yorgunlukları yok eder. Safra salgısını arttırır.
*Sabah aç karnına yendiğinde vücuttaki fazla yağları eritir. İfrazat olarak atmamıza yardımcı olur.
KULLANILIŞI
Suyu sıkılarak bol bol mevsiminde içilir. Belirgin tatlı kokusu olan düz, ince derili, yuvarlak ve ağır meyveler
alınmalıdır. Meyvenin yumuşak değil, esnek ve her iki ucu düz olması gerekir.
Prepared by Erol ETİ
Sayfa 38
LOKMAN HEKİM / ŞİFALI BİTKİLER VE MEYVELER
HURMA (Phonıx dactyfora)
Tropik bölgelerin ağacı olduğundan Türkiye'de meyvaları tam olgunlaşmamaktadır. Şeker, vitamin ve
mineral açısından çok zengindir. Hurma aç karnına yenmelidir.
*Öksürüğü kurutur, balgamı söktürür, boğaz ağrısı ve bronşite iyi gelir, sırttaki ağrıları giderir.
*Yüz ve göz felcine, göz hastalıklarına, soğuktan meydana gelen mafsal ağrılarına, kemik
hastalıklarına iyi gelir.
*Kan yapar, kanamaları durdurur, beden ve zihin yorgunluğunu giderir,kansere karşı koruyucudur.
*Süt ile beraber yenirse yaşlılara güç verir.
*Doğumdan mütevellit hastalıklara iyi gelir. Anne sütünü çoğaltır.
*Afrodizyaktır, bademle yenirse.
*Diş etlerini onarır. Taze hurmadan yapılan şurup karın ağrılarına ve mide kramplarına iyi gelir.
*Cerahatları iyi eder. Lapa yapılıp yakı gibi üzerine uygulanır.
*Cilt lekelerini geçirir. Kirpikleri çoğaltır. Kaynamış suyu ile saçlar yıkanırsa koyulaştırır.
Prepared by Erol ETİ
Sayfa 39
LOKMAN HEKİM / ŞİFALI BİTKİLER VE MEYVELER
IHLAMUR (Tilia argentea- Europoea)
Ihlamurun çiçeği ilkbaharda toplanarak gölgede kurutulur.
*Kanı temizler ve kan dolaşımını düzenler, kansızlığa ,kalp çarpıntısına ve karaciğer zaafiyatine iyi
gelir. Enfaktüse faydalıdır. ,
*Damar kireçlenmesini giderir. Damar tıkanıklıklarının açar.
*İdrar arttırıcı özelliği vardır,böbrek ve mesaneyi temizler. Böbrek taşlarının düşmesine yardım eder.
*Sinirleri kuvvetlendirerek, her türlü sinir bozukluklarını giderir. Yatıştırıcı ve uyutucudur. Vücuda
rahatlık verir. Spazm gidericidir.
*Balgam söktürücüdür, göğsü yumuşatır, terletici, ateş düşürücü etkisi vardır.Gribal enfeksiyonları
giderir. Astıma iyi gelir. Bronşite faydalıdır, öksürüğü keser.
*Mide salgısını arttırır. Mide ülseri için şifadır, balla karıştırılarak içilir. Mide, bağırsak gazlarını giderir.
*Kabızlığı giderir, baş ağrısı ve dönmelerini iyi eder, migren tedavisinde kullanılır, sara hastalığına
faydalıdır.
*Burkulma ve ezilmelerden kaynaklanan ağrıları dindirir.Yanıklara iyi gelir. Apse ve çıbanları tedavi
eder, iltihapları kurutur, bulantıyı giderir.
*Ihlamur çayı göz banyosu olarakta kullanılır. Gözdeki kızarıklığı alır.
*Ihlamur ağacının kabuğu dekoksikasyon yapılarak yatıştırıcı, safra söktürücü olarak kullanılır.
Kabuklardan hazırlanan merhem yara iyileşmesinde kullanılır. Ihlamur ağacının kabuğunun altındaki lifler
toplanır dövülerek hamur haline getirilir. Bu hamur yaraların tedavisinde kullanılır.
*Cilde güzellik veriri. Çilleri giderir. Çiçeklerinden elde edilen su yüze sürülür. Yüzdeki ergenlik çıbanlarını
yok eder. Saç dökülmesini önler.
*Çocuklara banyo yaptırılırsa iyi gelir.
*UYARI: Daima taze kullanılmalı bekletildiğinde içindeki aktif maddeler kaybolur.
Prepared by Erol ETİ
Sayfa 40
LOKMAN HEKİM / ŞİFALI BİTKİLER VE MEYVELER
İNCİR (Figue-Facus Carica)
-100gr. kuru incirin besin değeri içeriği: Enerji 908 kg/ 217kcal, Protein 4g, Şeker 55.3gr, Yağ
1.2gr.,Diyet lifi 6.7gr., Kalsiyum 138gr., Demir 4.2mgr. ,Magnezyum 91.5mgr., Fosfor 163mgr., Vit B1
0.073mgr., Vit B2 0.072mgr.dır.
-Sütte bulunan kalsiyuma oranla daha fazla kalsiyum içerir. İncir yenilirken, çekirdeklerinin ağızda iyice
çiğnendikten sonra yutulması daha faydalıdır.
*Kemik hastalıklarında, gelişim bozukluklarında önerilmektedir.
*Pektik maddelerin kaynağı olmasından dolayı, bağırsaklarda toksik maddelerin atılması, kandaki
kolesterol düzeyinin düşürülmesi, şeker hastalıklarında kan şekerinin hızla yükselmesini önler. Taze incir
kabızlığı önler.İncirler akşamdan suya konur, sabahleyin aç karnına yenilir. Kuru incir barsakların faaliyetini
arttırır. Taze incir basur şikayetlerine faydalıdır. Sıtma hastalığına iyi gelir, mideyi çalıştırır. Kuru incir kuru
üzümle karıştırılıp yenirse mide ülserini iyileştirir.
*Mineral madde,özellikle demir içeriğinin fazla olması nedeniyle hamilelikler ve küçük çocuklarda
ortaya çıkan vitamin eksikliğinin neden olduğu hastalıklar ile kansızlığa iyi gelmektedir.
*Vücudu şişmanlatır, kırk gün anasona batırılarak sabahları aç karnına fıstıkla yenilirse dimağı da
zindeleştirir.
*Damar tıkanıklıklarını giderir, karaciğeri kuvvetlendirir, dalak şişkinliğine, , nefes darlığına iyi gelir.
*Bronşit, öksürük ve göğüs ağrılarına faydalıdır. Taze incir, sütle birlikte pişirilerek yenilince nezleyi ve
boğaz ağrılarını giderir. Balgam söktürücü olarak, bir miktar meyan kökü ve incir kaynatılarak sabah, öğle
,akşam bir çay bardağı içilir.Göğüs hastalıklarında pastırma çemeni ile pişirilip yenilirse iyi gelir.
Zehirlenmelerde cevizle yenilir.
*İyi bir sinir yatıştırıcıdır. Vücuda rahatlık verir. Çıbanların olgunlaşmasını sağlar. Lapası yanık ağrılarına
iyi gelir. Sütü siğillerin ve nasırların sökülmesini sağlar.
*Romatizmaya iyi gelir , anason ve sedef çiçeği ile kaynatılarak ılık ılık suyu içilir.
*Bol miktarda yenirse afrodizyak etkilidir.
*Bazı kitaplarda kansere iyi geldiği yazılsa da bu durum tıbben ispatlamamıştır.
*İncir sütü Doğu Anadolu da sütü pıhtılaştırıp çökelek elde etmede kullanılır.
Prepared by Erol ETİ
Sayfa 41
LOKMAN HEKİM / ŞİFALI BİTKİLER VE MEYVELER
ISIRGAN OTU (Urtica dioica)
Şifası kök, sap ve yaprak ve çiçeğindedir. Bitki ne kadar taze olursa tedavi gücü o oranda fazladır. Kışın
kullanımı için Mayıs ayında toplanıp, kurutulmalıdır. Tohumları ise Temmuz- Ağustos aylarında toplanıp,
gölgede kurutulmalıdır.
Yaprak tüycüklerinin köklerinde bulunan histamin benzeri bir madde nedeni ile şiddetli kaşıntılara neden
olur.
A-C vitamini ihtiva eder.(C,K ve E vitaminlerini içeriyor mu bakk!)
İçeriğinde demir ve bağırsak, karaciğer, pankreas ve safra kesesi salgılarını uyaran "sekretin " isimli bir
madde vardır.
*Kanser den bağışıklık sistemini güçlendirdiğinden koruyucu etkisi vardır.
*Siyatik, lumbago ağrılarını giderir.1- 200gr'lık 6 tam ısırgan otu banyosu 6 ay boyunca yapılır.
(Ayak eklemlerinden başlamak üzere dıştan kalçaya kadar ve oradanda bacağın iç tarafından topuğa kadar
yavaşça sürülür. Bu iki kez daha yinelenir ve son olarak kalçadan başlayarak kaba etten aşağıya doğru inilir.
Gerektiğinde daha başka bölgelerde aynı biçimde uygulanabilir. Kaşıntıyı önlemek için o bölgeye pudra
sürülür.)
* Romatizma ve mafsal ağrılarında buralara uygulanırsa kan dolaşımını uyaracağından ağrıların
giderilmesine yarcımcı olur. Yalnız bu işleme deri kızarınca hemen son vermek gerekir.
*Kanı temizler, alyuvarları yeniler, kan yapıcıdır.Kan şekerini düşürür, ödemi giderir.
*Bağırsak temizleyici, gaz gidericidir. İdrar söktürücü, idrar yolları hastalıkları ve iltihaplarında , (çayı
veya kökleri kaynatılarak içilir.)
*Bedeni güçlendirici ve uyarıcıdır. Vücudun savunma gücünü artırmak için ısırganın tohumları
kullanılır.
*Fazla aybaşılarda, adet düzensizliklerinde, kanlı basurda ,burun kanamalarında durdurucu
özelliğe sahiptir. Şurubu kanı pıhtılaştırır.
*Mide krapların da ve ülserinde, bağırsak ülserinde kullanılır. Karaciğer,safra kesesi, dalak akciğer
hastalıklarında(yaprakları haşlanarak hazırlanır. Önleyici olarak da yıl boyunca günde 1 fincan içilir.)
*Gut ve fistüllere iyi gelir.(Çayı)
*Boğaz ağrılarında, göğsü yumuşatmada ve balgam söktürücü olarak kullanılır.(boğaz ağrılarında şurubu
kullanılır.)
*Şeker hastalığı ve bulantısında; 50gr. ısırgan yaprağı, 1litre suda haşlanır, süzülür ve bu çay her
yemekten önce bir çay bardağı içilir.
*Herhangi bir allerji rahatsızlığı olanlar (bahar nezlesi dahil) uzun bir süre ısırganotu çayı içmelidir. Soğuk
algınlığına karşı korur.
*Tansiyon düşürücüdür.Zehirlenmelerde kullanılır.
*Damar kireçlenmesi ve damarları açmada kökleri kullanılır. Baldırlardaki damar tıkanıklıklarında,
ısırgan kökü ayak banyosu, kramplarda ısırganotu banyosu yapılır. Kroner damarların daralmasında
banyonun yanısıra, kaynatılmış bitkinin ılık suyu ile kalp bölgesine hafifçe masaj yapılır.
*Baş ağrılarında; 2.5 litre çay 1 güne yayılarak içilir. Prostat büyümesinde kökler kaynatılıp suyu içilir.
Prepared by Erol ETİ
Sayfa 42
LOKMAN HEKİM / ŞİFALI BİTKİLER VE MEYVELER
*Ağız çevresi ve koltukaltı iltihaplarını giderir.Kullanımı (genel) 3-4 ölçek sekrencebin, maydanoz, veya
kereviz suyu, ısırganotu karıştırılıp günde 1-2 fincan içilir.
*Nasır ve tırnak mantarlarında çayı içilir. Ellerde bu çayla yıkanırsa güzelleştirir.
*Egzama ve sivilcelerde şurubuna batırılan pamukla yıkanır, temizlenir, aynı zamanda çayı içilir.
*Saçları canlandırır, dökülmesini önler, sıklaştırır, kepeği giderir. -Taze ısırgan ve kökü kaynatılarak suyuyla
saçlar yıkanır. - Tenyür ile kafa derisine hergün masaj yapılır.
KULLANIM BİÇİMLERİ
Bu şifalı bitkiyi, yemeğini yaparak veya salata şeklinde yiyerek, kaynatılıp çay gibi demleyerek yada
tohumlarını süzme balla karıştırarak kullanılabilir.
Çay Hazırlamak: Dolu bir çay kaşığı bitki, bir fincan kaynak suda haşlanır ve demlenmesi için kısaca
beklenir.
Isırgan Tentürü: İlkbaharda veya sonbaharda sökülen kökler, bir fırça yardımı ile iyice yıkanır, küçük küçük
kesilir ve şişenin boğazına kadar doldurulur. Köklerin üstüne çıkana kadar konyak eklenir ve 14 gün sıcak bir
yerde bekletilir.
Ayak Banyoları: İki avuç dolusu yıkanmış kök, saplar ve yapraklar, 5 litre suya koyularak, 10-12 saat
bekletilir ve sonra kaynama serecesine kadar ısıtılır. Banyo sırasında bitkiler suyun içerisinde kalır. Bu ayak
banyosu, yeniden ısıtılarak, 2-3 kere daha kullanılabilir.
Saç Yıkama: 8-10 avuç taze veya kurutulmuş bitki, bir kabın içindeki 5 litre suya koyulur ve ağır ateşte,
kaynayana kadar ısıtılır ve 5 dakika demlemeye bırakılır. Isırgan kökü kullanıldığında, iki avuç dolusu kök
akşamdan soğuk suya koyulur, ertesi gün kaynayana kadar ısıtılır ve demlenmesi için 10 dakika beklenir. Bu
durumda, saç yıkamak için sodalı sabun gerekir.
Prepared by Erol ETİ
Sayfa 43
LOKMAN HEKİM / ŞİFALI BİTKİLER VE MEYVELER
KARA HİNDİBA (Taraxacum officinale)
Aslan dişi ve Radika olarak bilinir. Çimenliklerde rahatsız edici olarak görülür. Nisan ve Mayıs aylarında tüm
tarla kıyılarında, çayırlarda ve çimenliklerde ufak parlak sarı çiçekler açar.Meyveleri aken biçiminde ve
tüylüdür, hafif rüzgarda uçar. Yapraklar çiçeklenmede önce, kökler ilkbaharda veya sonbaharda, çiçek sapları
ise çiçeklenme zamanında toplanır. Yeşil yaprakları ve kökleri suyunu sıkmak için kullanılır. İlkbaharda, tadı
hoş olduğundan hindibalı sebze suyu iyi bir bahar toniğidir. Tadının acılığını gidermek için iki havuç yada
başka sebzelerle karıştırılır. Neredeyse ıspanak kadar demir ve kıvırcık salatasının 4 misli Provitamin A
vardır.İyi bir potasyum, kalsiyum ve C vitamini kaynağıdır. Bol miktarda organik magnezyum vardır. Taze
olarak toplanır ve alınır. İyice suyla yıkanır, gerekiyorsa otlar özel deterjanlı suya bastırılır. Tümüyle
kuruduktan
sonra
Plastik
torbalara
koyup
birkaç
gün
içinde
kullanılır.
İlkbaharda, bitkinin tümünden salata, haşlanmış patates ve yumurtayla iyi bir akşam yemeği yapılabilir.
*Karaciğeri en olumlu etkileyen bitkidir. Karaciğer, safra kesesinin çalışmasını düzenler.
-Karaciğer iltihaplarında, sarılık, dalak, safra kesesi taşlarının çözülmesinde, metabolizma
hastalıklarında, mide sıvılarının düzenler, sindirimi kolaylaştırır, müshil etkilidir, deri kaşıntılarında,
egzama ve temriyelerin iyileşmesinde, günde yenilecek taze 5-6 adet çiçek sapının etkisi olacaktır.
*Beze şişliklerinde, taze çiçek sapı kürü dört hafta sürdürülürse başarı elde edilir.
*Kanı temizleyici etkisi vardır, ter ve idrarı söktürür, canlandırıcı etkiye sahiptir, kemikleri güçlendirir.
Hindiba kökü çiğ olarak yenir veya kurutulup çayı içilir.
*Kozmetikte, Hindibanın yaprakları ve kökleri kaynatılarak yüz yıkanırsa, cilde saf bir görünüm kazandırır.
-Ergenlik sivilcelerinde Isırganotu ve Hindibanın kan temizleyici etkisinden faydalanılabilir.
Hindiba Pekmezi: İki avuç dolusu Hindiba Çiçeği bir litre soğuk suya atılır ve ağır ağır kaynamaya bırakılır
Taşmak üzereyken ateşten çekilir ve sabaha kadar bekletilir. Ertesi gün hepsi bir süzgece boşaltılır ve çiçekler
iyice sıkılır. Bu suyun içinde bir kilo şeker eritilir ve ince dilimler halinde yarım limon karıştırılır(suyuda sıkılır).
Daha fazla limon pekmezi ekşitir. Tencere kapaksız olarak ocağa koyulur. Vitaminlerin yitirilmemesini
sağlamak için ısının çok düşük olması gerekir.Fazla sıvı böylece kaynamaya gerek kalmadan buharlaşır. Elde
edilen pekmez soğumaya bırakılır, en iyi kıvama gelmesi sağlanır. Uzun süre beklendiğinde şekerlenmemesi
için, yoğunluğunun fazla olmaması gerekiri incede olmamalı. Kahvaltı ekmeğine sürülecek kıvamda, lezzetli
ve ağdalı bir pekmez olmalı
KULLANIM BİÇİMLERİ
Çay hazırlamak: Bir tatlı kaşığı dolusu Hindiba kökü,çeyrek litre suya geceden konur.Ertesi sabah kaynama
derecesine kadar ısıtılır ve süzülür.Bu çay kahvaltıdan yarım saat önceye ve yarım saat sonraya bölünerek,
yudum yudum içilir.
Bitki salatası:Taze, çiğ köklerden ve yapraklardan hazırlanır.
Çiçek sapları:İyice yıkanan çiçek saplarından, günde 5-10 tane yenir.
Pekmez hazırlamak:Sözü geçen bölüme bak.
Prepared by Erol ETİ
Sayfa 44
LOKMAN HEKİM / ŞİFALI BİTKİLER VE MEYVELER
KEKİKOTU (Thymus serpyllum)
Çimenlik tarla kıyılarında, orman kıyılarında ve çayırlardaki,karınca yuvalarının üstünde yetişir.Güneş ve sıcak
istediği için,toprak sıcaklığının fazla olduğu kayalık ve dağlık yerlerde çoğalır.Güneşli öğle sıcağında menekşe
renkli çiçeklerden güzel koku yayıldığından,Haziran-Ağustos arası toplanır. Şifası yapraklarındadır. Bunlar
saplarıyla toplanır, gölgede kurutulup ufalanır.
*Kekik içerdiği timol sayesinde antiseptik, güçlendirici ve uyarıcı etkisi vardır.Timol yada kekik kafurusu
virüs ve bakterileri kovar.Kekik suyuyla yapılan banyolar vücudu dinlendirir.
*Kekiğin çiçekli sapı idrar söktürücüdür.Vücuttaki yağları eritir.Bu özelliğinden dolayı vücuttaki suyu
atar.Hem kilo vermeye, hem de vücuttaki kan sirkülasyonunu hızlandırdığından dolayı kalbe faydalıdır.
Spazm gidericidir. Böbrek taşlarının düşürülmesine yardım eder. Adet düzensizliği ve damar
sertliğinde 30gr kekik, 1 litre suda haşlanır, her yemekten sonra birer kahve fincanı içilir.
*Kan şekerini düşürür.Kekik-Tarçın.-1 su bardağı suya yarım kahve kaşığı kekik,yarım kahve kaşığı tarçın
konur kaynatılır,süzülür. Sabahları aç karnına içilir.
*Salgı bezlerini uyarıp düzenli çalışmasını sağlar. Her türlü karın ağrısını ve gaz giderici,iştah
açıcı,hazmı kolaylaştırıcı,mide bulantısını teskin edici olarak kullanılır.Bağırsak parazitlerine karşı
etkidir.Kaynatılarak suyu balla içilir.
*Düşükleri kolaylaştırır.
*Baş ağrılarına iyi gelir.Geçici olarak tansiyonu düşürür.
*Hafızayı kuvvetlendirir,kalp sancısına iyi gelir. Ödü buruna damlatılırsa da zihni sadeleştirir, hafızayı
yeniler. Ciğeri sara hastalığına karşı iyi gelir.
*Sinirsel yüz ağrılarında kullanılır.Kekikotu,papatya ve civan perçemi ,güneşli havada toplanıp bir kuru
bitki yastığı hazırlanıp uygulanır.Diğer taraftan da aynı bitkilerin karışımından hazırlanmış çay içilir. Eğer
krampta varsa kurutulmuş Kurtpençesi yastığı da uygulanır.(Başlangıçta İsveç şurubu kompresi hafif bir
rahatlık sağlayabilir.)
*Soğuk algınlığında kekik otu pekmezi yemeklerden önce kullanılır.Balgam
söktürücüdür.Öksürük,Astım krizini yatıştırmaya, bronşit ve uykusuzluğa iyi gelir:Kekik otu ve sinirli ot
karışımından hazırlanan çay,limon ve nöbet şekeri ile karıştırılarak kullanılmalı.Bu çay günde 4-5 kez
hazırlanır saatte bir yudum alınarak gün boyuna yayılmalı.(Özellikle çocuklarda) Beşer gram kekik,sirke ve
biraz tuz ile içilir.
*Öksürüğe,bal ile macun yapılıp yenir.(Soğuktan kaynaklanan) Kesme şekerin üzerine günde 3 defa kekik
yağı damlatılıp yenir.
*Ağız antiseptiğidir.Diş ağrısını giderir.Kimyon ve sirke ile kaynatılıp gargara yapılır. Çocuklarda
kansızlığı önler. İshallere ve zehirlenmelere faydalıdır.
*Kötürümlükte,sinir hastalıklarında,romatizma ve burkulmalarda kullanılır.Kekik otu banyoları
yapılır.İçten, günde 2 fincan kekik otu çayı içilir.Dıştan bitki yastığı yatmadan önce ısıtılarak uygulanır. Yastık,
mide ve dölyatağı hastalıklarına da iyi gelir.
*Tifo hastalığında 20 dakikalık kekik otu banyosu yaptırılır.
*Yara yanık ve apseleri iyileştirir. Ezik, burkulma, şişlik, morartı ve gut hastalığı, felç tedavisinde,
romatizmada kullanılır. Tırnak düşerken oluşan yaraya antiseptik olarak kekik yağı sürülür. Kekik yağıyla
yapılan masaj kan dolaşımını arttırır, romatizmaya da iyi gelir. Kekik yağı mide, baş, ve diş ağrılarına iyi
gelmekle birlikte tümör yapıcı madde olduğu ve karaciğer üzerinde zararlı etkileri olduğundan
dikkatli kullanılmalıdır.
Prepared by Erol ETİ
Sayfa 45
LOKMAN HEKİM / ŞİFALI BİTKİLER VE MEYVELER
*Egzama ve uyuzda kaynatılarak banyoda sürülür.
*Sara krizlerine karşıda önerilir.Günde 2 fincan çay,yıl boyunca,10 günlük aralarla 2 veya 3 haftalık kürler
dahilinde içilir.
*Afrodizyak etkilidir.
*Alkolikliğe karşı;bir avuç dolusu bitki,1 litre kaynar suda haşlanır,üstü kapanır ve demlenmesi için 2
dakika beklenir.Çay termosa doldurulur ve alkolik kişiye her 15 dakikada bir yemek kaşığı içilir.Bunu mide
bulanması ,kusma,dışkı idrar çıkarma,terleme, yemek ve içmek için duyulan bu iştah izler.Bu uygulama
gerektiğinde yenilenmeli.
*Saç bakımı için;kafa derisindeki mikropları öldürür. Kan dolaşımını hızlandırır. Dökülen saçların yerine
yenisini çıkarır, saçın fazla yağını alır. 6 bardak kaynatılmış suya 1 avuç kekik konur, üstü kapalı olarak 5 dk.
kısık ateşte kaynatılır, demlenir ve tülbentten süzülür. Temiz saç bu tonikle ovulur. 125gr kekik, 1litre suda
haşlanarak saç banyolarında kullanılırsa, kırılan, dökülen saçları canlandırır, hoş bir parlaklık verir.
*Kekikten doğal boyamacılıkta da yararlanılır. Yapraklarından çeşitli mordanlarla bej, gri ve haki renk elde
edilir. Yün ve pamuk ipliklerinin boyanmasında kullanılır.
*Şap hastalığına karşı, hayvanın ağzı kaynatılmış kekik suyu ile yıkanır. Hayvanların dişeti iltihabında
bir miktar kekik, şarapla karıştırılarak sürülür.
*UYARI:Hamileler ve guatr olanlar kullanmamalıdır. (Guatrı olanda,tecrübe edilmiştir; halsizlik, mide
bulantısı, baş dönmesi,kalp çarpıntısı olmuştur.) Fazla içilirse (günde 2-3 fincandan fazla) tansiyonu düşürür.
Yağında tümör yapıcı madde olduğu için dikkatli kullanılmalıdır.
KULLANIM BİÇİMLERİ
Çay hazırlamak:Bir çay kaşığı dolusu bitki, bir fincan kaynak suda haşlanır ve demlenmesi için kısaca
bekletilir. Yada 1 kahve kaşığı kekik 1 su bardağı, kaynar suda 10 dakika bekletilir. Günde 2 su bardağı içilir.
Banyo katkısı:Bir tam banyo için 200gr.(genel böl tam banyoya bak)
Kekikotu tentürü: Öğle güneşinde toplanmış çiçekli saplar gevşekçe bir şişeye doldurulur ve üstüne
konyak, bitkilerin iki parmak üstüne çıkana kadar eklenir. Güneşte veya sıcak bir yerde 14 gün bekletilir.
Kekikotu yağı:Aynı tentür işlemi gibidir, fakat konyak yerine zeytinyağı kullanılır.
Bitki yastığı:Öğle güneşinde toplanıp kurutulmuş bitkiler bir yastığa doldurulur ve dikilir.
Kekikotu pekmezi: Öğle güneşinde toplanmış çiçekler ve saplar bir cam turşu kabına doldurulurken ıslak
ellerle nemlendirilirler. Bir sıra bitki, bir sıra ham şeker olmak üzere kap bastıra bastıra doldurulur ve üç hafta
güneşli bir yerde bekletilir. Süzme sırasında, şekerlenmiş çiçekler ve saplar, biraz su ile yıkanmalı ve bu su
pekmeze eklenmelidir. Elde edilen sıvı ağır ateşte, kaynatmadan ısıtılarak, içindeki suyun buharlaşması
sağlanır. Pekmez ne ince, nede kalın olmalıdır. Bu nedenle, biraz soğutarak denemek gerekir.
Prepared by Erol ETİ
Sayfa 46
LOKMAN HEKİM / ŞİFALI BİTKİLER VE MEYVELER
KETEN TOHUMU (Linum- Usitatissimum)
Ziraatı yapıldığı gibi, çalılıklarda ve ormanlarda yabanisi de yetişir. Boyu 30-100 cm arasındadır. Haziran ve
Ağustos ayları arasında çiçek açar. Bol miktarda F Vitamini içerir. Keten tohumu kabuğunun altında bulunan
yağlı bileşimin tedavi edici etkisi vardır. Yağı çıkarılır yada ezilerek kullanılır. İltihaplı yarakların işleyip
iyileşmesini sağlar. Keten tohumu lapası yada yakısı kullanılır.
*Yeni doğan çocuklarda balgam söktürmek için keten tohumu dövülür şekerle yalatılır.
*Nefes darlığı, astım, ses kısıklığı, öksürük ve bronşite faydalıdır. Kavrulmuş ve çekilmiş 1 çorba
kaşığı keten tohumu bal ile karıştırılır, yemeklerden bir saat önce yenir.
-Bir fiske keten tohumu, bir tutam hatmi çiçeği cezvede demlenip şekerle içilir.
-Kafi miktarda su ile keten tohumu tozunu ateşte lapa kıvamında pişirip, normal sıcaklıkta iken göğüs üzerine
konur ise, göğsü yumuşatır.
-500gr keten tohumu ayıklanıp temizlenir, tavlanıp dövülür. 1 kg bal veya 500gr nöbet şekeri ile dövülüp
karıştırılır. Sabah öğle akşam birer çorba kaşığı verilir.
*Böbrek taşlarını düşürür; Bir litre suya, bir yemek kaşığı keten tohumu, bir yemek kaşığı gülhatmi kökü
ve yarım kaşık meyan kökü konur.Yarım saat kaynatılıp süzülür, ılık ılık aç karnına 3-4 bardak içilir.
-Toz haline getirilmiş keten tohumu yemeklerden bir saat önce bir çorba kaşığı bir bardak ılık su ile yutulur.
*Kabızlığı giderir; Keten tohumu doğal müshildir.Bir bardak sıcak suya, bir çay kaşığı keten tohumu tozu
konup demlenir ve süzülür. Günde bir fincan içilir.
*Az yağlı beslenmeyle yapılan keten tohumu desteğiyle, prostat kanserine önlem alınabilir.
*Keten tohumları şeker hastalarına da tavsiye edilir. 1 yemek kaşığı keten tohumu 1 litre suda su 7/2
litreye dönüşünceye kadar kaynatılır. Elde edilen maya günde 3 kere içilir.
*Akciğer tüberkülozun da, kan tükürmede, dalak şişliğinde, mide ülserinde kullanılır.10'ar gram
keten tohumu unu bal ile macun yapılır, 30-40 grm sabah aç karnına yutulur.
*Mide ülserinde 1 kg keten tohumu havanda dövülür.1 kg sütle kaynatılır.Kıvamlı hale gelince ateşten
indirilir yemeklerden yarım saat önce bir yemek kaşığı alınır.
*Dolama , çıban ,burkulma, çıkma ve basurda lapası ılık olarak rektum üstüne konulur. İltihap ve
şişliklerde, lapa yapılıp üzerine konur
*Barsak iltihaplarını ve karın ağrılarını giderir. Sindirim yolarını dezenfekte eder.
*Nezlede, tütsüsü yapılır. Soğuk algınlığında iyi gelir.
*Apseli dişe, sütle karıştırılıp ısıtılır lapa olarak tülbent arasında ağrılı ve apseli dişe , dışardan konulur.
Hayvan apselerine karşıda lapası kullanılır.
*Afrodizyaktır, keten tohumu, bal ve karabşberle macun yapılıp yutulur.
Prepared by Erol ETİ
Sayfa 47
LOKMAN HEKİM / ŞİFALI BİTKİLER VE MEYVELER
KIRLANGIÇOTU (Chelidonium majus)
Temreotu olarak ta bilinir. 30-80 cm yüksekliğindeki bitki, Mayıstan sonbahar ortalarına kadar çiçeklenir.
Yapraklarının uçları dişlidir ve meşe yapraklarına benzer. Gövdesinden ve saplarından portakal sarısı, koyu bir
sıvı çıkarılır. Genellikle ormanların güney kıyılarında, duvar ve çitlerin dibinde ve moloz yığınlarının üstünde
yetişir. Kışın, yetiştiği yere dikkat edilmişse, Kırlangıçotu karlar altında bulunabilir.
*Yaprakları ve çiçekli dalları acı, lezzetli, sarı bir süt içerir. Bu sütü siğillerde kullanılır. Bitkinin toprak
üstündeki kısımları ve sütü idrar ve safra arttırıcı, müshil edici, ağrı kesici ve uyuşturucu etki
gösterir. Deri hastalıklarında, nasır ve siğillerde, temriyede, taze bitkinin özsuyu harici olarak sürülür.
Yine, bitkinin sapı kırılır, elde edilen özsu nasır ve siğillerin üstüne sürülür.Günde 3-4 kez uygulanır.İyi bir
antiseptiktir, egzamaya iyi gelir.
*Damar sertliği, kalp, kan dolaşımı hastalıklarına faydalıdır, idrar söktürücüdür. Romatizma, gut
hastalıklarında kullanılır. Organ spazmlarına karşı koyar.
*Kan yapıcı ve temizleyici, karaciğer safra kesesi, böbrek hastalıklarının yansıra metabolizma üzerine
de olumlu etkilere sahiptir. İyice sıkılmış taze bitkinin özsuyu mikserde sıkılır ve iki misli ılık suyla karıştırılarak
gün boyunca yudumlanarak içilir.
*Sarılıkta; 30gr Kırlangıçotu, kökü ile birlikte 1-2 saat yarım litre beyaz şaraba yatırılan kür kullanılır.
*Ağrılı basurda, idrar yaparkenki yanmalarda ve sancılarda, kulak uğultularının giderilmesinde
yardımcıdır. Bitki özsuyu ılık suyla veya bitki çayıyla karıştırılarak günde 2-3 fincan yudumlanarak içilir.
*Ülser yaralarının kapanmasını çabuklaştırır, kadınların adetlerini düzenler. Mide ve karın üzerinde
yapılacak kompresler kurt düşürücüdür.
*Katarakt ve göz saydam tabakasındaki lekeler yavaş yavaş kaybolur. Bitki özsuyu göz ağtabakası
kanamasına ve çözülmesine karşıda yardımcı olur. Bir bitki yaprağı alınır ve yıkandıktan sonra nemli
parmakların arasında ezilir, elde edilen nemlilik işaret parmağı ile göz pınarlarına sürülür. Göze sürülmediği
halde göz emer. Katarakt, görme zayıflığı ve yorgun düşen sağlıklı gözler için kullanılır
*Deri kanserinde, portakal sarısı bitki özsuyu ile günde 5-6 kere derideki çıban ıslatılarak tedaviye yardımcı
olunur. Lösemide Isırganotu ve genç Mürver filizleri, Kırlangıçotu karışımı kullanılır..
*Kadınların yüzlerinde, kollarında ve bacaklarındaki fazla kıllaşmalar, böbreklerdeki dengesizlikten
ibaretse , kıllı bölgeye mikserle elde edilen taze bitki özsuyu sürülür.(Bu özsuyu buzdolabında 6 ay
saklanabilir). Derinin özsuyu emmesi için birkaç saat beklenir, sonra o bölge yumuşak bir sabunla yıkanır ve
biraz kurumuş olan bölgeye Aynısafa merhemi veya Papatya yağı sürülür. Bunun yansıra Isırganotu çayı
günde en az 3-4 fincan içilir. Böbrekleri ve kan dolaşımını uyarmak için Atkuyruğu oturma banyoları
yapılır.
* Saç dökülmesini önler. Dışardan uygulandığında sivilceleri yok eder.
*UYARI:Tazesi zehirlidir. Onun için kurutulmuşu kullanılır. Taze kırlangıç otunu yiyen hayvanlarda da
zehirlenme yapar. Zehirlenme bir çırpınma ile başlar, bunu omurilik ve çevre sinirlerinin felci izler. Daha çok
haricen kullanılması tavsiye edilir. Doktor tavsiyesiyle alınmalıdır.
KULLANIM BİÇİMLERİ
Çay hazırlamak:Bir çay kaşığı bitki , bir fincan kaynar suda haşlanır ve demlenmesi için kısaca beklenir.
Bitki özsuyu:Yapraklar, saplar ve çiçekler yıkanır ve kurumadan mikserde sıkılır.
Bitki tentürü:Kimyasal ilaç olarak eczaneden alınabilir.
Prepared by Erol ETİ
Sayfa 48
LOKMAN HEKİM / ŞİFALI BİTKİLER VE MEYVELER
KÜÇÜK ÇİÇEKLİ YAKIOTU (Epilobium parviflorum)
Bu bitkinin pek çok değişik türleri vardır. Şifalı olanlar; pembe kırmızı Yakıotu (E.roseum), Küçük çiçekli
Yakıotu (E.parviflorum), Dağ Yakıotu (E.montanium), Koyu Yeşil Yakıotu (E.obscrum), Mızrak Yapraklı
Yakıotu (E.lanzeolatum), Tepe Yakıotu 8E. Collinum), Bataklı Yakıotu (E. Palustre), Çakıl Yakıotu (E.
Fleischer), ve Alp Yakıotu (E. Anagalidifolium9. Şifalı bitkiler, küçük çiçeklerinin kırmızımsı-açık pembe veya
beyazımsı renginden tanınabilir. Çiçekler sanki çivilenmişler gibi, içinden pamuğa benzer tüylerle kaplı
tohumların çıktığı, dar ve uzun tohum kabuklarının üstünden çıkar. Sert tüylü ve ya Uzun Tüylü Yakıotu
(E.hirsitum) ve Orman yakıotu (E. Engustifolium) türleri toplanılmamalıdır. Sağlığa zararlı olan Uzun Tüylü
Yakıotu'nun çiçekleri, küçük çiçekli yakıotunun çiçeklerinden en az beş misli büyük, sapları ve yaprakları etli
ve boyuda önemli ölçüde uzundur.. Orman Yakıotu da 150cm kadar uzar ve özellikle ormandaki ağaçsız
bölgelerde ve orman kıyılarındaki ağaçsız bölgelerde ve orman kıyılarında yetişir. Erguvan rengindeki büyük
çiçekleri, üçgen biçimindeki uzun salkımlar halinde, kırmızımsı renkli sapın üstünde açar. Bu çok fazla
rastlanan Orman Yakıotu, çiçeklenme zamanında, ateş kırmızımsı bölgeler halinde göze çarpar. Prostat
hastalıklarında kullanılmaz. Şifalı türlerin sapı yaprakları ve çiçeklerinin tümü toplanır. Bitkinin yeniden
dallanabilmesi için ortadan koparılmalıdır. Toplanan bitkiler tazeyken ince ince kıyılır, çayı yapılır ve sabah
akşam sabah aç karnına iki fincan içilir.
*İltihap giderici idrar söktürücüdür.Özellikle prostat iltihaplarında olmak üzere mesane ve böbrek
hastalıklarının iyileşmesine taşlarının düşmesine yardım eder. Damla damla, kanlı , irinli, gece idrar
problemlerinde, ilaçların yan etkileriyle oluşan onikiparmak barsağı ülserleri, karaciğer hastalıklarında
ve barsak bakterilerinin dengesi bozulduğunda kullanılır.
*Prostat ameliyatı sonu oluşan yanma gibi rahatsızlıklarda kullanılır.
*Mesane kanserinde de iki hafta boyunca içilen çay yardımcı olur.
*Işın tedavisi sırasında oluşabilen barsak ve mesanedeki çatlaklardan kaynaklanan ağrılara bir
haftalık çay iyi gelir.
*Kabızlığa karşı kullanılır. Kaşıntılı cilt hastalıklarına karşı faydalıdır. Kaşıntı için merhem şeklinde de
kullanılır.
*Sara hastalığına iyi gelir.
*UYARI:Uzun süreli, aralıksız kullanımında bazı bünyelerde kabızlığa yol açabilir.
KULLANIM BİÇİMLERİ
Çay hazırlamak:Bir çay kaşığı dolusu bitki , bir fincan kaynar suyla haşlanır ve demlenmesi için kısaca
beklenir. Günde yalnızca iki fincan , sabah aç karnına ve yatmadan önce içilmelidir.
Prepared by Erol ETİ
Sayfa 49
LOKMAN HEKİM / ŞİFALI BİTKİLER VE MEYVELER
KURU ÜZÜM( Vitis vinifera)
Taze üzüme, potasyum karbonat la suya yatırılır ve kurutulur. Zeytinyağı parlatıp sarartır. Potasyumun
yerine ayçiçeği sapı, bağ çubuğu ve sakızlık çalısı külü de kullanılabilir.
*Karaciğerin dostudur. Kan yapar. Kekikle yenirse vücudu şişmanlatır.
*Kumları döker, idrarın damla damla gelmesinin tedavisinde iyi gelir. Çekirdekleri alınır karabiber
konulup yenir.
*Sert urları eritir. Kuru üzüm, safran, yumurta sarısı, kuş yemi, keten tohumundan merhem yapılıp
uygulanır.
*Unutkanlığı giderir, dimağı kuvvetlendirir. Günlük ile yenilir.
*Sarılığı giderir, sirke ile yenir.
*Öksürüğü keser. Anason ile kaynatılır, badem yağı ile içilir.
*Çıbanları patlatır, iyileştirir.İç yağı ile merhem yapılıp uygulanır.
Prepared by Erol ETİ
Sayfa 50
LOKMAN HEKİM / ŞİFALI BİTKİLER VE MEYVELER
LİMON (Citrus Medica)
Limon kabuğu %0.30-35 uçucu yağ ve birçok kokulu esans içerir. Limon suyunun bileşiminde organik
asitler (sitrik asit), şekerler, pektin, C vitamini (100gr özsuda 60-65 mgr) A, B1 ve B2 vitaminleri
bulunur. Suyunda bol bol bioflavonid bulunur ve vücuttan toksinlerin atılmasında en önemli rolü
oynar. Her gün limonsuyu içmek isteyenler için 220gr veya yarım limon suyu yeterlidir. İştah açıcı kılmak,
kokusuna tadına çeşni vermek, için salatalara bazı yemeklere katılır. Kalın ve buruşuk kabuklu limonlar fazla
sulu değildir. Kabuğunda yeşillik varsa bu meyvenin normalden daha asitli olduğunu gösterir. Limonların
çoğunun kabuğunda kimyasal maddeler (böcek öldürücüler vb.) olduğundan buzdolabına kaldırılmadan önce
özel deterjanla yıkanmalıdır. Misket limonsuyu sıkılmadan önce sabunla yıkanır ve soğuk olmayan serin
ortamda saklanır.
*Limon kabuğu midevidir, ağız kokularını giderir. Nezleye iyi gelir. Basur tedavisinde kullanılır. Bir
miktar toz limon kabuğu nöbet şekeri ile karıştırılır günde 3 defa yenilir.Kalbe kuvvet verir. Kabuğu
toniktir bütün organları uyarır.
*Şeker katılan limon suyu yoğunluk giderici, gribal enfeksiyonlarda dayanıklık verici olarak içilir.
Haricen antiseptik olarak kullanılır. Gargara yapılır.Suyu ile yapılan gargara ağız içi ve bademcik
iltihaplarını geçirir. Boğazdaki mikropları limon ve tuz öldürür rahatlatır. Bir bardak sıcak suya bir limon
sıkılır ve bir tatlı kaşığı sofra tuzu ilave edilip karıştırılır gün boyu gargara yapılır .Grip ve nezleye şifa verir,
çabuk geçmesini sağlar. Mikrop öldürücü özelliği vardır. Öksürük, astım, sinirlilik, uykusuzluk ve
çarpıntıları giderir. Felç hastalarına tavsiye edilir.
* İdrar söktürür.Böbrek tıkanıklığını giderir, böbrek taşlarının düşmesine yardım eder.
*Kanı temizler ve sulandırır. Tansiyonu düşürür.Kalbi kuvvetlendirir, ruhu ferahlatır.Kabuk ,
yaprak ve çiçeklerden alınarak bal ile macun yapılıp birer kaşık yutulur.
*Mideyi kuvvetlendirerek, hazmı kolaylaştırır.Mide barsak ve idrar yollarını temizler.Baş dönmesini
durdurur. Bir su bardağı kahve içine sıkılan bir limon suyu içilebilir. Damar tıkanıklığını açar.Temreyi
geçirir. Mide bulantısını geçirerek kusmayı keser, ağız kokusunu giderir.
*Karaciğer için çok yararlıdır. Harareti ve ateşi önler.Sıcak içilirse ter söktürür. Romatizmad ve
ishalde kullanılır. Spazmlara karşı koruyucudur. Kadınların aşırı adet kanamalarını giderir.
*Gıda zehirlenmelerini önler. Zehir birikimini dağıtır. Zehirli hayvan sokmalarına karşı
panzehirdir.Kabukları veya çekirdeği yenir. Sodyum, potasyum ve javel suyu zehirlenmeleri gibi
alkalilerden ileri gelen tehlikeleri giderir.
*Diş etlerini kuvvetlendirir dişleri beyazlatır. Çiğnendiğinde dişetleri kanamasını önler.
*Sivilceleri giderir, cilde güzellik katar. Çilleri giderir.Nasırların sökülmesini sağlar.
*Suyu ile mücevherler silinirse parlatır.
*Zayıflatır. Kür olarak bir hafta uygulanır. Bir hafta ara verilir. Yemek aralarında bir limon su bardağına
sıkılır, üzerine su ilave edilir. İlk gün 5-6 adet içilir (doktor tavsiyesiyle) Hafta sonunda yükseltilerek içilir. Bir
hafta ara verilir. Sonra devam edilir.
Limon kabuğu kullanılışı: Limon kabuğu melisa yaprağı ve nane yaprağıyla kaynatılır ve içilir. Limon
kabuğu kurutulur, değirmende toz haline getirilir ve buruna çekilir veya nane yaprağı ile kaynatılarak içilir.
Küflenmiş limon kabuğunun karınca ve böcekleri kaçırtıcı özelliği vardır.
-Bir litre su içerisine iki tutam limon yaprağı kaynatılıp günde iki fincan içilir. Kabuğunun özü bir bardak sıcak
suya konularak etli kısmının suyuna birkaç kaşık bal katılarak gündüzleri 3-4 bardak içilir. Limon veya balla
Prepared by Erol ETİ
Sayfa 51
LOKMAN HEKİM / ŞİFALI BİTKİLER VE MEYVELER
karıştırılarak içilir. Kabuğu toz haline getirilerek saklanıp balla karıştırılarak içilir.Gut, romatizma ve
böbrekler için faydalıdır.
Prepared by Erol ETİ
Sayfa 52
LOKMAN HEKİM / ŞİFALI BİTKİLER VE MEYVELER
MANDALİNA (Citrus Nobilis)
Suyu bazı çiçek ve yiyecekleri kokulandırmak için kullanılır. Kabuğundan esans çıkarılır. Yüksek miktarda
şeker içerir, serbest asit oranı düşüktür ve B Vitamini kaynağıdır. Bir ufak mandalinada, bazı büyük
portakallardan daha fazla kullanılabilir C Vitamini vardır. Mandalinadaki besleyici maddeler, belirli ürün
enfeksiyonlarıyla savaşmayı kolaylaştırmaktadır. Suyu sıkılabilir, ama önce kabuğu soyulur, fakat en
iyisi yemektir.
*Günde iki adet mandalina yemek soğuk algınlığından korunmaya yardın eder. Vücudu dirençli yapar.
*Grip için şifadır, kanı temizler, sinirleri yatıştırır, damar sertliğini giderir.
Prepared by Erol ETİ
Sayfa 53
LOKMAN HEKİM / ŞİFALI BİTKİLER VE MEYVELER
MAYDANOZ (Detroselinum Sativum)
Maydanoz bir provitamin A (Beta karoten ) kaynağıdır. Bu özelliği ile görme gücüne, kılcal damar
sistemine, adrenal bezine ve troid bezine iyi gelir. Ayrıca potasyum, kükürt, kalsiyum,
magnezyum ve klorin yönünden de zengindir. Maydanoz suyundaki yüksek klorofil miktarı kanı arttırarak
oksijeni metabolize eder ve böbreklerin, karaciğerin, idrar yollarının temizlenmesine yardım eder.
Sindirim enzimlerini uyararak sindirim rahatsızlıklarını dindirir. İnce barsaktaki peristatik hareketleri
arttırır. Bir tutam maydanoz günlük C Vitamini ihtiyacının çoğunu karşılar.
*Kanı temizler, kansızlığa, mesane iltihaplanmasına ,kum, böbrek taşı ile
tansiyona,şişmanlığa,böbrek ve karaciğer rahatsızlıklarına,damar sertliğine etkilidir. Maydanoz
suyuna bal ve limon ilave edilerek günde 1-2 bardak içilir. Böbrek rahatsızlıklarında; 4 bardak suya 1 demet
maydanoz yıkanır konur, 5 dakika kaynatılır, süzülür, günde 3 kere 1'er çay bardağı içilir.
*Tohumları idrar ve safra söktürücü, adet kanamalarını kolaylaştırıcı nitelikleri vardır.
Maydanoz,aybaşı sancılarını keser, adetleri düzenler, ağrıları giderir, akıntıları keser.Barsak
solucanlarının düşürülmesine yardım eder. Gazın dışarı atılmasını sağlar.
*Grip ve nezleyi geçirir, balgam söktürür, terletir, ateş düşürür.Kan şekerini normal seviyede tutar,
kansere karşı koruyucudur, vücuttaki zehirli maddeleri dışarı atar, romatizma hastalığına iyi gelir.
Sarılığa iyi gelir.
*Yatmadan önce ağızda çiğnenen bir demet maydanoz rahat uyumayı sağlar. Bulantılarda ve nefes
darlığında bir tutam maydanozu iyice çiğneyerek yutmak kişiyi rahatlatır.
*Anne sütünü azaltır. Emzikli kadınların süt kanalı tıkanmalarında maydanoz lapası uygulanır. Yara, kesik
ve morartıları iyileştirir. Kulak ve diş ağrısına iyi gelir.
*Afrodizyaktır
*Sivilceli,lekeli,pürüzlü ve kırışık ciltlerde parlaklılık ve pürüzsüzlük verir.
2 bardak kaynatılmış suda, 1 demet yıkanmış maydanoz sapları ile beraber üstü kapalı olarak kısık ateşte 5
dk. Kaynatılır.20 dk. Demlenmeye bırakılır süzülür.Böylece etkili cilt losyonu ve lapası elde edilir.Temiz cilde
lapası sürülüp 20 dk bekletilir,sonra süzülen maydanoz suyu ile cildi yıkanır.Her gün günde birkaç kez
uygulanır.
*Saçları besler,parlatır, dökülmeyi yavaşlatır. Saçlar maydanoz suyu ile yıkanır.
*Arı ve haşarat sokmalarında sokulan yere sürülürse ağrıyı giderir
KULLANILIŞI
Birkaç taze yaprak, bir litre suda kaynatılarak günde iki fincan içilir. Kuru yapraklardan elde edilen toz, günde
iki tutam içilebilir. Kompres ve gözler için losyon ve şampuanı yapılır. Astım, menopoz, ağrılı adet görme
ve öksürük için yukarıdaki kaynamaya birkaç kök ve yarım avuç tohum atılarak el ayak banyoları yapılır.
Lapası kıyılmış yapraklardan yapılır.
*Şeker hastalığında: 3 demet maydanoz ezilir, 6 bardak suya konulur, üstü kapatılır, 30 dakika
demlemeye bırakılır, sonra süzülür, üzerine 1,5 su bardağı taze sıkılmış limon suyu ilave edilir. Her gün
sabahları aç karnına 1 bardak içilir. .
*UYARI:Maydanoz suyu 60 gr'dan fazla ve tek başına içilmemeli. Havuç-elma suyuyla içilebilir. Böbrek
iltihabı olanlar yememelidir.
Prepared by Erol ETİ
Sayfa 54
LOKMAN HEKİM / ŞİFALI BİTKİLER VE MEYVELER
MENEKŞE (Viola Odorata)
Çalılıklarda, meyve bahçelerinde, çayırlarda yetişir. Boyu 5 ile15 santimetre arasında değişir.
*Çiçeklerden yapılan çay idrar söktürür. Menekşe kökü de idrar söktürür ve safrayı arttırır.
*Menekşe yağı, egzama ve uyuzu geçirir. Yaprağı da egzamaya sürülür.
*Kanı temizler, dalağa, böbrek ve mesane, nezle, boğaz şişliği ve baş ağrısına iyi gelir, cildi
güzelleştirir, mide ağrısını, barsak gazlarını giderir, makat çıkmasına faydalıdır.
Bir bardak sıcak suya bir tatlı kaşığı ufalanmış menekşe konur. Hafif ateşte üstü kapalı olarak 5 dak.
Kaynatılıp demlenir. Süzülüp sıcak olarak günde iki kez bal ilave edilerek birer fincan içilir.-Kaynatılıp suyu
içilir. Pansuman yapılır. Sıcak olarak lapası uygulanır. Ezilerek lapa haline getirilen yapraklar içerdiği metil
salisilattan dolayı ağrı gidericidir. Baş ağrılarında koklanır veya lapası başa konur.
*Göğsü yumuşatır, balgam söktürür, öksürüğü keser. Yukarıdaki formül uygulanır. Anjin, zatüre,
zatülcenp gibi solunum sistemi hastalıkların tedavisinde kullanılır. Yapraklarından yapılan çay da içilir.
Terletir, vücudu rahatlatır. Çarpıntıyı giderir. Arpa suyu, erik, menekşe birlikte içilirse göğsü yumuşatır,
öksürüğü keser.
Ayrıca 5grm. Menekşe kökü 1 litre suda kaynatılarak, menekşe şurubu ile birlikte içilir.
*Cilt hastalıklarına iyi gelir. Egzama, uyuz tedavisinde kullanılır. Sulu temriyenin akıntısını keser.,
yaraları iyileştirir. Menekşe dövülerek vücuda sarıldığında çocuklarda görülen kızamık, kızıl ve küçük
çocukların başlarında görülen deri kabarmasına iyi gelir. Göz hastalıklarında kullanılır.
*Kansere karşıda kullanılabilir. Boğaz kanserinde sürekli ve yoğun menekşe demlemesi ve kompresleri
uygulanır.
*Kabızlıkta, 10gr taze menekşe çiçeği, 1 litre suda kaynatılır ve sabahları aç karnına bir çay bardağı içilir.
*Uykusuzluk ve karaciğer hastalıklarının tedavisinde, gut ve romatizma şikayetlerinin azaltılmasında
kullanılır.
KULLANILIŞI
Bir litre suya yarım avuç taze yada kuru çiçek atılıp kaynatılarak günde 4 fincana kadar içilebilir. Kökleri ve
tohumları, kusturucu ve isal edicidir.
Öksürük, anjin, nezle, bronşitte; yarım gün süre ile 3 avuç taze çiçek bir kilo şeker ve bir litre suda
demlenilmeye bırakılarak bir saat kaynatılır ve şişelere konulursa meydana gelen şurup günde 3 çorba kaşığı
alınır. Çiçeklerden yapılan şurup da kullanılır.
Kabızlıkta; taze yapraklarından elde edilecek özsuyu günde 3-4 çorba kaşığı alınarak kullanılır.
2-3 tutamlık tozu, bal veya süt içerisinde de içilir. Haşlama ile kompres terkibi veya losyon yapılır. Gelincik,
ebegümeci, hatmi,yası, öksürük otu, sığır kuyruğu ve menekşe bir arada kaynatılarak güçlü bir öksürük
kesici yapılabilir.
Prepared by Erol ETİ
Sayfa 55
LOKMAN HEKİM / ŞİFALI BİTKİLER VE MEYVELER
MISIR (Zea mays)
Mısırın şifalı bölümü, çiçeklenme zamanında görülmeye başlayan püskülleridir.Çiçeklenme zamanı
Temmuzdan Ağustosa kadar sürer. Mısır püskülleri döllenme başlamadan önce kesilir ve gölgede kurutulur.
Mısır püskülü tam olarak kurutulmadan uzun süre saklandığında idrar söktürücü özelliğini yitirir.
*İdrar söktürücü, taş düşürücü, zayıflama ve bedendeki yağları azaltmada kullanılır. Mısır püskülünden
yapılan çaydan 2-3 saatte bir yemek kaşığı içilir. Mısır koçanınında idrar söktürücü etkisi vardır.
*Taş yapıcı idrar yolları hastalıklarında, kalp ödeminde ve başka ödemlerde, böbrek iltihabı, sistit,
niksir ve romatizmada da mısır püskülü çayı içilir.
*Çocukların ve yaşlıları yatağa işeme durumlarında, böbrek koliklerinde de yardımcı olur.
*Dışkılamayı kolaylaştırır. Zor abdest yapan veya makadı çıkanlar için, mısır tuzlu suyla ıslatılıp, lapa haline
getirip bir bez içine konup üzerine oturabilir.
*Yatıştırıcıdır, organizmayı temizler, toksinleri dışarı atar.
*Karaciğer ve kalbin çalışmasını düzenler. Karaciğer hastalıklarında faydalıdır. Bir su bardağı suya bir tatlı
kaşığı mısır püskülü konur, 15 dak. kaynatılır, 20 dak. beklenir, iki yemek arası saatlerde günde 2 çay bardağı
içilir.
*Mide ülserine iyi gelir. Mide, barsak ve idrar yolları için rahatlıkla kullanılabilir. İltihaplı hastalıkların
tedavisinde başarılıdır.
*Mısır karası haricen kan kesici olarak kullanılır. Mısır karası, mısır koçanında siyah kömür tozu
görünüşünde olup mısır taneleri yerinde oluşan urlar içindeki kara oluşumlardır.
*Mısır yağı hiperlipidemilerde tavsiye edilir.
KULLANIM BİÇİMLERİ
Çay hazırlamak: Bir tatlı kaşığı mısır püskülü, bir fincan kaynak suda haşlanır ve demlenmesi için kısaca
beklenir. Tatlandırılmadan içilir.
Bir litre soya, büyük bir avuç mısır püskülü atılarak demleme yapılır. 5-6 fincan içilebilir.
*UYARI:Mısır çok yenirse damar tıkanıklığı yapar, kaşıntı, sivilce oluşur. Şekerle yenirse bu zararlarını
giderir.
Prepared by Erol ETİ
Sayfa 56
LOKMAN HEKİM / ŞİFALI BİTKİLER VE MEYVELER
NANE (Mentha piperita)
-Bahçe nanesinin gölgede kurutulmuş yaprakları reçine, tanen, uçucu yağ içerir.
*Nanenin gövde ve yapraklarından su buharı damıtımıyla uçucu bir yağ olan nane esansı elde edilir. Nane
ruhu denen bu esans hafif antiseptik, ferahlatıcı, bulantı kesici olarak bir şeker parçası üzerine 2-10
damla damlatılarak alınır. Kuvvetli kokulu, yakıcı,lezzetli bir sıvıdır.
*1gr nane esansı 10gr talk ve 100gr su ile karıştırılıp birkaç gün bekletilir. Bu suyu günde 20-80gr yada nane
yapraklarından elde edilen %4-5'lik infusyondan günde 2 bardak içilerek bulantı kesici, gaz söktürücü, koku
ve güç verici olarak kullanılır.
*Astım, bronşit, öksürük, hıçkırık ve uykusuzlukta kullanılır. Sinirleri yatıştırır, ateş düşürür, ruhsal
iktidarsızlığa iyi gelir. Kalbi ferahlatır, tozu organları dinçleştirir. Kalp çarpıntısını durdurur. Süt, bal veya
tatlıyla karıştırılarak alınır.
*Terlemeyi keser, böbrek taşlarının düşürülmesine yardım eder, idrar çıkarmayı kolaylaştırır. Suyundan
15'er grm. içilir.
*Migren,baş ağrılarını ve baş dönmesini giderir. Nane lapası veya arpa unu ile karıştırılarak yapılan
lapası başa uygulanır. Burkulma, çıkık, romatizma ağrılarında sarılır. Çayı da yarım limon suyu ile içilir.
*Dil kekemeliğinde ve peltekliğinde, ezilerek dile masaj yapılır.
*Sütten kaynaklanan meme şişliklerinde lapası yapılarak uygulanır. Doğumun kolay olmasını sağlar.
Adet sancılarına iyi gelir.
*Ağız kokusuna, Diş ağrılarına iyi gelir, ağızda çiğnenir. Çayıyla gargara yapılır. Nane ruhu dişe konulur.
*Dimağı kuvvetlendirir, mideye kuvvet verir, mide düşüklüğünü tedavi eder, ağrıyı giderir, hazmı
kolaylaştırır, mide üşütmelerine, susuzluğa iyi gelir, vücuttaki yelleri giderir. Sinirsel kaynaklı mide
bulantılarına da etkilidir. Kusmaya, sarılığa, felçlilere iyi gelir. Barsak solucanlarını düşürür.
75grm. nane çöplerinden temizlenerek, 100grm. bal şerbetinin içine bırakılır ve bir müddet bekletilir. Sonra
imbikte kaynatılır, ruhu elde edilir. Yarımşar fincan içilir.
*Karaciğeri kuvvetlendirir.
*Yılan ısırmaları, böcek ve akrep sokmalarına iyi gelir.
*Saç dökülmelerinde suyu ile saç yıkanır.
Çay hazırlama: Bir litre suya 4-5 tutam taze veya kuru yaprak ve çiçek atılarak demlenir. Sabahları bir
fincan içilir. Akşamları ıhlamurla kaynatılıp içilebilir.
-Bir litre suya 6 tutam nane ve iki tutam hasbalkan (romarin) atılarak yapılacak demleme sporcular için
faydalıdır.
-Bir fincan suya iki tutam nane ve bir tutam kekik atılıp kaynatılırsa uyarıcıdır.
-Nane yaprağı, limon kabuğu ve melisa yaprağıyla birlikte kaynatılır ve içilir
-Kuru nane yaprağı kaynatılır, üzerine limon sıkılır bir miktar karbonat ve şeker konulur aç karnına içilir.
*UYARI: Mide ülseri, gastriti olanlar fazla kullanmamalıdır.
Prepared by Erol ETİ
Sayfa 57
LOKMAN HEKİM / ŞİFALI BİTKİLER VE MEYVELER
OĞUL OTU (Milisa officinalis)
Limonu andıran kokusu vardır.Kurutulmuş yapraklarından hazırlanan infusyon, yatıştırıcı, midevi, gaz
söktürücü, terletici ve antiseptik etkilere sahiptir.
* Sinirsel kaynaklı mide ve barsak rahatsızlıklar, astım krizlerin de kullanılır. Kuvvetli öksürükleri
keser. Uyku bozukluğunu giderir, migrene faydalıdır, ishali keser.
*Kalp çarpıntısını , nefes darlığını giderir, kalbe kuvvet verir, zekayı arttırır. İşlevsel kalp rahatsızlığı,
spazmı giderir.
*Düzensiz adet kanaması, adet sancılarında kullanılır.
*Kulak uğultuları ve baş dönmesini giderir, terleticidir, suyu kaynatılıp vücuda sürülürse ter kokusunu
giderir.
*Kalbe kuvvet verir, beyin damarlarını açar, insanı ferahlatır. Organizmanın dengelenmesi ve
savunma gücünün arttırılmasında kullanılır.
*Yatıştırıcı etkisi vardır, balgama iyi gelir, ülsere şifa verir. Hazmı kolaylaştırır, hıçkırığa faydalıdır,
kusmayı önler.
*Arı ve haşarat sokmalarında, çıban, yara ve eziklerde lapası kullanılır. Uyuzda kullanılır.
Tohumlarından 3'er gr günde 3 defa yutulur.
Saf oğul otu 10gr,Günlük 10gr,Çekirdeksiz kuru üzüm 20gr'dan öğle-akşam 15'er gr yutulur.
*Diş ağrılarını keser, ağızda çiğnenir
*Felce iyi gelir. Nevralji ve romatizma ağrılarını giderir. Oğulotundan elde edilen ispirto kullanılır. Oğul
otu suyu içilirse geç ihtiyarlanılır.
Oğul otu suyu imbikle elde edilirse daha iyi olur .
*Cilt için: Melisa yaprakları ve tomurcukları içerdiği madensel tuzlar. Bitki ile yapılacak buhar ve tonik cilde
uygulanır. Bir tas kaynamış suya, bir avuç melisa konur, 10 dakika kadar yüz buhara tutulur, buhardan sonra
melisa ile yapılmış yüz toniği ile yüz yıkanır. Tonik için bir su bardağı kaynar suya, bir çorba kaşığı melisa
konur üstü kapalı olarak kısık ateşte 5 dakika tutulur, ateşten alınır, 20 dakika demlenir sonra süzülür. Tonik
hazırlanmıştır. Bu bakımı yapmadan önce yüz kevir lifinin sabunu ile (iyi cins zeytinyağı veya defne sabunu)
köpürtülüp yüze masaj yapılarak yıkanır. Bu formül her türlü cilt için uygun ve etkilidir. İnce kırışıklıkları
giderir yaşlanmayı önler.
*Çay hazırlamak: Bir litre suya bir avuç bitki atılarak kaynatılır, günde 2-3 fincan içilir Limon kabuğu,
nane yaprağı, melisa yaprağı karışımı kaynatılıp hastaya içirilir.
Prepared by Erol ETİ
Sayfa 58
LOKMAN HEKİM / ŞİFALI BİTKİLER VE MEYVELER
ÖKSEOTU(Viscum album)
Çekem, Burç, Gökçe, Gevele, Gövelek adları ile de tanınır. Saçak köklerinin yardımı ile yapraklı ağaçlarda,
çam ve köknar ağaçlarında asalak olarak yaşar. Kendisini barındıran ağacın üstünde yuvarlak bir biçimde
yetişir. Her zaman yeşil olan yaprakları deriyi andırır ve sarımsı yeşildir. Meyveleri beyazımsı, cama benzer içi
kaygan ve yapışkandır. Bitkinin tohumları yapışkandır. İnce kıyılarak kurutulan yapraklar ve küçük saplar
yalnızca Ekim başlarından Aralık ortasına kadar ve Mart- Nisan aylarında toplanır. Mart-Nisan aylarında
meyve vermemiş olduğu için yaprak ve sapları toplamak kolaydır. Bu zaman dışında, şifalı güce sahip
değildir. Meşe ve kavak ağaçlarında yetişenlerin sırasıyla en şifalı olanlarıdır.
*Epilepsiye karşı kullanılan en iyi bitkidir. Sedef otuyla birlikte kaynatılıp 40 gün içilir. Kronik kramplara ve
isterik hastalıklara karşı önerilmektedir. Peklik verici, idrar arttırıcı, kusturucu, kuvvetlendirici etkileri
vardır. Tümörlerde etkilidir.
*Donmalara karşı taze ökseotu meyvesinin lapası yapılır,içyağı ile karıştırılarak merhem haline getirilip
kullanılır.
*Romatizma ağrılarının giderilmesi için; çekemin yakı sakızıyla ezilmesi sonucunda elde edilen karışım yakı
halinde kullanılır.
*Salgı sistemini iyi biçimde etkilediği için, metabolizma bozukluğu olanlar, 6 ay kadar Ökseotu çayı
içmelidir. Pankreas üzerine olan etkisi, ara verilmeden içilen çayla, şeker hastalığının oluşmasına yol açan
dengesizlikleri ortadan kaldırır.
*Hormon dengesinin bozuk olduğu hallerde günde en az iki fincan çay sabah ve akşam içilmelidir.
*Atardamar sertliğinde etkin olarak kullanılır. Kalp krizine karşıda, önceden aksatmadan bitki çayı
içildiğinde önleyici etkisi olacaktır.. Eğer kalp krizi geçirilmişse 6 hafta boyunca günde üç fincan, 3 hafta
boyunca günde 2 fincan, iki hafta boyunca 1 fincan bitki çayı içilir. Bu kürün uygulanışı; ikl fincan kahvaltıdan
önce ve sonra ikinci fincan, öğle yemeğinden önce ve sonra, üçüncü fincan akşam yemeğinden önce ve
sonra olmak üzere hep yarım fincan olarak içilmelidir.
*Kalbe ve kan dolaşımına etkisi vardır. Damar kireçlenmesini önler, tansiyon düzenleyicidir. Kanın
kafaya basıncını, kulakların uğuldamasını ve görme bozukluklarını düzene girdirir.
*Kalp ritim bozuklukları, halsizlik, baş dönmesi, ve çalışmaya isteksizlik hallerinde, soğuk olarak
hazırlanan bitki çayından günde üç fincan yudumlanarak içilir.
Her yıl bir kere, 6 hafta sürekli bir Öksekiotu çayı kullanılmalıdır.Kan dolaşımı ve tansiyon normale
dönecektir. Bu durumun değişmemesini sağlamak için yıl boyunca bir fincan bitki çayı sabahları içilmelidir.
*Kalp krizine karşı ve sonrası önlem için kullanılır.
*Kan durdurucu olarak kullanılır. Soğuk olarak buruna çekildiğinde burun kanamasını durdurur. Akciğer
kanamasını, tifo veya dizanteri sonrası barsak kanamalarında çay olarak içilir.
*Sindirim ve solunum sistemini uyarır. Gut ve göğüs hastalıklarını iyileştirir. Hazmı kolaylaştırır;
ezilerek elde edilen suyu 8 saat bekletildikten sonra içilir.
*Döl yatağı ve adet görme düzensizliğini önler. Fazla miktarda olan adet kanamalarını, loğusalık
kanamalarını kontrol altına alır.
*Menopozda kalp çarpıntısı düzensizliği, duygu coşkunlukları, korku ve soluk alma zorluklarına
karşı birkaç yıl boyunca içilmelidir.
*Kısırlıkta taze bitki yıkanır, nemli iken mikserde sıkılır. Bu özsudan 25 damla, biraz suyun içine dökülerek
kahvaltıdan yarım saat önce ve yatmadan önce alınmalıdır.
Prepared by Erol ETİ
Sayfa 59
LOKMAN HEKİM / ŞİFALI BİTKİLER VE MEYVELER
*Çıbanların drenajı için; ezilmiş çekemler çıban üzerine uygulanır.
*Kanserden koruyucu ve kansere karşıda etkilidir.
KULLANIM BİÇİMLERİ
Çay hazırlamak:Ökseotu çayı yalnızca soğuk suda hazırlanır! Bir çay kaşığı dolusu bitki, bir fincan soğuk
suya akşamdan koyulur , sabahleyin hafifçe ısıtılır ve süzülür. Eğer gün boyunca fazlaca içilmesi gerekiyorsa ,
hazırlanan çay temiz bir termosa konur veya her seferinde sıcak su banyosunda ısıtılır.
Taze bitki özsuyu:Taze yapraklar ve sapları yıkanır ve nemli halde mikserde sıkılır.
Merhem hazırlamak:Taze beyaz meyveler, domuz yağı veya içyağı ile iyice karıştırılır ( donuklarda dıştan
kullanılır.)
*UYARI: Yaprakları ve sapları zehirli değildir, ama meyveleri ağız yoluyla kullanıldığında zehirlidir. Çekem
ökseotunun kurutulmuş meyvesine denilir. Albümine karşı duyarlı kişilerin ve tüberküloz hastalarının
kullanması doğru olmaz.
Prepared by Erol ETİ
Sayfa 60
LOKMAN HEKİM / ŞİFALI BİTKİLER VE MEYVELER
ÖKSÜRÜKOTU(Tussilago farfara)
Devetabanı, Farfaraotu, Kavalak, Sulandıkotu olarakta bilinir. Çayırlarda, bayırlarda daha hiçbir bahar yeşili
görülmeden ilkbahar başlangıcında, tüm bitkilerden önce, sarı çiçeklerini açmaya başlar. Nemli yerlerde,
çıplak bayırlarda, çakıllı zeminlerde, işlenmemiş tarlalarda, mezbeleliklerde yaprağından önce çıkmış olan sarı
çiçekler öbek öbek görülür. Yalnızca balçıklı ve killi topraklarda yetişir. Bitkinin kış stoku için çiçekleri toplanır.
Mayısta üstleri yeşil ve altları gümüş beyazlığındaki keçeli yaprakları çıkmaya başladığında, C vitamini
içerdikleri için çorbalarda maydanoz yerine ve ilkbahar salatalarında kullanılabilir. Daha sonra, yapraklar
çiçeklerden daha çok etkili madde içermeğe başladığından, çiçek yaprak harmanında kullanmak için toplarız.
*Öksürük, bronşit, gırtlak ve ağız boşluğu nezlesi, bronşial astım ve zatülcenapta,ses
kısılmalarında ve başlangıç döneminde akciğer tüberkülozunda, balgam sökücü ve dağıtıcı, göğsü
yumuşatıcı olarak kullanılır. Gün boyunca balla karıştırılmış Öksürükotu çayı içilir. Yıkanıp lapa haline
getirilen yapraklarda göğüs üstüne uygulanır.
*Öksürükotu, çiçek veya yaprakları buğusu, krizli ve boğucu soluk alma zorlukları ile birlikte görülen kronik
bronşitlerde gün boyunca birçok kereler solunmalıdır.
-Ayrıca Öksürükotu yapraklarından hazırlanan şurup akciğer rahatsızlıklarında kullanılabilir. Toprak kaba sıra
ile, bir sıra yaprak bir sıra ham şeker, koyup dolana kadar döşenir. Kabın ağzı iki-üç kat sağlam parşömen
kağıdı ile veya selefon kağıdı ile örtülüp sıkıca bağlanır ve bahçenin ayak altı olmayan bir köşesine, kazılan
çukura yerleştirilir. Üstü tahtayla kapatıldıktan sonra toprakla örtülür. Hiç değişmeyen sıcaklık fermantasyon
olayını başlatır. Sekiz hafta sonra kap yerinden çıkarılır, elde edilmiş şurup bir veya iki kere kaynatılır..
Soğuduktan sonra, geniş boğazlı şişelere doldurulur. Bu şurup kış ve grip zamanları en etkili koruyucu
olacaktır. Kaşık ölçüsü ile kullanılır.
*Astım bronşit ve sigara zararlarında, ilkbaharda bitkinin taze sıkılmış suyundan iki veya üç çay kaşığı, bir
tas et suyuna veya sıcak sütle karıştırılarak alındığında iyileşmede çok iyi yardımlar sağlar.
*İdrar söktürür, sinirleri yatıştırır, vücuda kuvvet verir, göz kapağı iltihaplarını iyileştirir.
*Yılancıkta morararak şişmiş doku yaralanmalarında, yıkanıp lapa haline getirilen yapraklarından
faydalanılır. Bu lapa akciğer hastalıklarında göğüs üstüne de uygulanabilir. Öksürükotu kaynama suyu ile
yapılan kompresler, yılancık çıbanlarında kullanılır.
*Yara ve çıbanları tedavi eder. Yaprakları ezilerek yapılan merhemi kullanılır.
*Flebit hastalarında, ezilmiş taze yapraklar krema ile karıştırılırlar ve elde edilen kütle iltihaplı bölgeye
sürülür, bezle hafifçe bağlanır.
*Kulak ağrılarında taze sıkılmış bitki özsuyu kulağa damlatıldığında ağrıyı geçirir.
*Şişen ayaklar sık sık kaynatılmış bitki suyuna sokulur.Romatizma ve eklem ağrılarında rahatlama
sağlar.
*Böcek sokmalarında ağrıyı dindirir.
*Çocukların daha sıhhatli büyümelerini sağlar. Bir litre suya 50gr devetabanı koyup kaynatılır, günde
birkaç fincan içilir.
KULLANIM BİÇİMLERİ
Çay hazırlamak:Dolu bir çay kaşığı çiçek (sonraları yaprak ve çiçek eşit oranda ), bir fincan kaynar suda
haşlanır ve demlenmesi için kısaca beklenir.
Lapa kompresi:Taze yapraklar, yıkandıktan sonra lapa gibi ezilir ve hasta bölgeye uygulanır.
Prepared by Erol ETİ
Sayfa 61
LOKMAN HEKİM / ŞİFALI BİTKİLER VE MEYVELER
Buğu tedavisi:Bir yemek kaşığı dolusu çiçek ve yaprak haşlanır ve buğusu bir örtünün altından içe
çekilir.Gün boyunca yinelenir.
Ayak banyoları:İki avuç dolusu bitki yaprağı , yeteri kadar suda haşlanır ve demlenmesi için kısaca
beklenir. Banyo süresi 20 dakikadır.
Taze bitki özsuyu:Yıkanmış taze yapraklar , nemli durumda iken mikserde sıkılır.
Prepared by Erol ETİ
Sayfa 62
LOKMAN HEKİM / ŞİFALI BİTKİLER VE MEYVELER
PAPATYA (Matricaria chamomilla)
Genellikle balçıklı topraklarda, orman çayırlıklarında,eğilimli topraklarda,tahıl,mısır,yonca,patates ve şalgam
tarlalarında yetişir.
Yabani papatya ile arasındaki fark;sarı çiçek tabanının içinin oyuk ve kokusunun daha etkili oluşudur.
Çiçekler sapsız olarak ,Mayıstan Ağustosa kadar,öğlen güneşinde toplanmalıdır.
*Küçük çocukların her türlü rahatsızlıklarında papatya çayı içirilebilir.
*Özellikle kramplarda ve karın ağrılarında kaynatılıp içilir. Ağrılı bölgelere kurutulmuş papatya ile
doldurulmuş sıcak yastıklar koyulmalıdır.
* Bağırsak gazlarının giderilmesinde ve iltihabında kaynatılır ve bolca içirilmelidir.
*İshal,deri döküntüleri,mide rahatsızlıklarını iyileştirmeye yardımcı olur.
*Kadınların adet düzensizliklerinde,adet görememelerinde kaynatılıp içilirse adetin düzelmesine
yardımcı olur.
*Sakinleştirici etkisi vardır,uykusuzluğa iyi gelir. Sinir sistemin rahatlatmak, bitkinliği gidermek için
papatya banyolarından oldukça iyi sonuç alınabilmektedir.
*Terleticidir,yüksek ateşi düşürücü,boğaz ve bademcik gibi bir çok iltihaplanmalarda, dezenfektan ve
iltihap kurutucu olarak kullanılabilir. Kaynatılıp bolca içilir.
*Göz ve göz kapağı iltihaplanmalarında, kaşıntı ve akıntılı deri döküntülerinde dıştan kompres
olarak, diş ağrısında gargara olarak ve yaraların yıkanmasında da kullanılır.
-Göz ağrılarında,sütle kaynatılan papatyaları sıcak kompres olarak göz kapaklarının üzerine koyulur.
*Sürgün etkisi yapmadan dışarı çıkmayı sağlar. Ayrıca basura dışta, papatya merhemi sürülerek tedaviye
yardımcı olunur.
*Nezle ve Sinüzitte, Papatya buğusu kullanılabilir. Bu uygulamadan sonra dışarı çıkılmamalıdır.
*Soğuk algınlığı için:Bir bardak sıcak su,bir çay kaşığı papatya karıştırılır 5 dakika üstü kapalı kısık ateşte
kaynatılıp demlenip süzülür. Sıcak olarak bal ilave edilerek sabah akşam içilir.(Antiseptiktir)
*Nevralji ve Romatizmada papatya yağıyla masaj yapılır. Aynı bölgedeki organ yorgunluklarınıda giderir.
*İşitme güçlüğü çekenler içinde ada soğanı kızartıldığı papatya yağını sıcak olarak,sık sık kulağa
damlatıldığında yeniden işitmeye faydalı olacaktır.
*İdrar zorluğunu giderir,kumları döker kaynatılmış papatya çayı bir hafta sabah ve akşamları bolca
içilmelidir. Kaynatılmış papatya mesanenin üzerine uygulandığında ağrıları da hafifletir.
*Damağı kuvvetlendirir,baş ağrılarını giderir, bunular için kaynatılıp içilir.
*Karaciğer rahatsızlıklarında tedaviye yardımcı olur. Bedeni güçlü tutar. Hepatit B' de bir çay bardağı
sıcak suya yarım kahve kaşığı papatya konur,5 dakika bekletilir. Süzülür,öğle ve akşam yemeklerden 15
dakika önce içilir.
*Erkekler için,afrodizyaktır:kaynatılıp şekerle içilir.
*Cilt bakımında;kaynatılmış bitki ve suyu ile haftada bir kez yüz yıkandığında ciltte tazelik ve sağlıklı bir
renk kazandırdığı görülecektir.
Prepared by Erol ETİ
Sayfa 63
LOKMAN HEKİM / ŞİFALI BİTKİLER VE MEYVELER
*Saç bakımında:özellikle saçları açık olanlar kaynatılmış papatya suyuyla yıkanır.
Özellikle hassas ciltlere iyi gelir. Saç köklerini güçlendirir,dökülmesini önler,saç derisini derinlemesine
temizler,saç köklerine kadar nüfus eder. Saçı canlandırır.
Ada çayı yağı ile birlikte kullanıldığında çok daha iyi sonuçlar alınır.
KULLANIM BİÇİMLERİ
Çay hazırlamak: bir çay kaşığı dolusu bitki, bir fincan kaynar suda haşlanır ve demlenmesi için kısaca
beklenir.
Banyo katkısı: Tam banyo için dört avuç dolusu, yüz veya saç yıkamak için bir avuç papatya çiçeği haşlanır
ve demlenmesi için kısaca bekletilir.
Kompresler: Bir fincan kaynak su, bir yemek kaşığı çiçeğin üstüne dökülür, demlenmesi için kısaca beklenir
ve süzüldükten sonra sıcak kompreslerde kullanılır.
Bitki yastığı: Keten bezinden yapılmış bir torba, kurutulmuş çiçekle doldurulur ve ağzı dikilir. Kuru bir
tavada iyice ısıtılır ve hasta organın üstüne koyulur.
Papatya yağı: Güneşli havada toplanmış çiçekler, küçük bir şişenin içinde gevşek olarak doldurulur ve
üstüne, saf zeytinyağı dökülür. Zeytinyağı çiçeklerin üstüne çıkmalıdır. Şişe 14 gün güneşte bekletilir.
Buzdolabında saklanmalıdır.
Papatya merhemi: 250gr domuz yağı veya içyağı tavada iyice kızdırılır ve iki avuç dolusu çiçek bu yağa
atılır. Tavadakiler köpüklenmeye başlayınca karıştırılır, ağzı kapatılarak serin bir yere kaldırılır. Ertesi gün
hafifçe ısıtılır ve bir keten bezinden geçirilip, posa da sıkılır. Deneyimlere göre, en iyi yöntem şudur: Süzgecin
içine bir keten bezi yayılır, süzgeç başka bir kabın üstüne oturtulur ve sıkma işlemine başlanır. Merhem
maddesi düzgün bir biçimde karıştırılır ve temiz cam veya toprak kaplara boşaltılır.
Prepared by Erol ETİ
Sayfa 64
LOKMAN HEKİM / ŞİFALI BİTKİLER VE MEYVELER
POLEN
Çiçeklerin ortasında bulunan erkek üreme hücresidir. Ancak mikroskop altında görülebilen bu hücreler 10 yıl
dayanabilecek kadar canlıdırlar ve o bitkinin tüm genetik ve diğer özelliklerini taşır, döllenmeyi sağlayarak
nesillerin devamını temin eder. Polende tüm vitaminler ve minerallerin insan yaşamı için en ideal
oranlarda bulunması en üstün özelliğidir. Vitamin A -C ve özellikle B-kompleks vitaminleri yönünden
zengindir. Ayrıca yüksek oranda protein (%20-25) içerir. Mineral, enzim, eser elementler ve diğer
vitaminlerde bulunur. Tüm hastalıkların tedavisinde de yardımcı madde olarak kullanılmaktadır.
*Bağışıklık sistemini güçlendirir, antibakteriyal etkisi vardır.
*Kan basıncının düzenlenmesi.
*Üriner sistem enfeksiyonları.
*Cinsel (isteksizlik, erken boşalma, iktidarsızlık) problemler.
*Sinir sistemi, stres ve halsizlik giderici.
*Hücre yenileyici, dokuların yaşlanmasını geciktirici.
*Menopoz, andropozun kolay atlatılması.
*Gebelik sürecinin sağlıklı seyri.
*Emzirmede süt oluşumunun artırılmasında etkilidir.
*Sindirim sistemi (gastrit, ülser, hemoroid)' kullanılır.
*UYARI: Arı sokmasına alerjisi veya astımı olan kişilerin arı polenini dikkatli kullanması olabilir.
Prepared by Erol ETİ
Sayfa 65
LOKMAN HEKİM / ŞİFALI BİTKİLER VE MEYVELER
PORTAKAL(Citrus Aurantium)
Önemli bir askorbit asit kaynağıdır. Suyunun sıkılmasından kısa bir süre sonra C vitamininin çoğu uçar.
Portakalın iç tarafını sıkarak elde edilen portakal suyu vitamin açısından yetersizdir. Doğrusu; Portakalın dış
kabuğu soyulur içindeki beyaz kabuğu ve zarı bırakılır. Portakal dilimlere ayrılıp sıkacaktan geçirilir. Ortaya
yoğun, köpüklü, kremsi bir içecek çıkar. Bu karışım portakalın besin değerinin %100'ünü ihtiva eder.Tatlı
lezzetli su. C vitamini, B kompleksi (B1.B2), P vitamini, A1 vitamini Bioflavonidiler, Potasyum,
çinko, fosfat ve doğal şeker açısından zengindir. Kan portakalı A vitamini ihtiva eder. Diğer asitli
meyvelerde olduğu gibi, ince kabuklu, ağır meyveler satın alınır ve buzdolabında saklanır.
*Saf olarak tüketildiğinde, soğuk algınlığından, incinmelerden, kalp hastalığı ve felçten korunmaya
yardım eder.
*Soğuk algınlığına karşı vücut direncini arttırır. Ateş düşürücü özelliğe sahiptir. Yaprakları yatıştırıcıdır.
Yarım avuç yaprak bir litre suda kaynatılarak günde 3 fincan içilir. Uykusuzluk, sıkıntı, migren, histeri
krizi ve sara tedavisinde kullanılır.
-Gripte 15 gr defne ,40 gr portakal kabuğu 15 dk suyla kaynatılır her gün bir kaç bardak içilir.
*Kan damarlarını, kılcal damarları güçlendirir. Damar sertliğini önler. Kanı temizler.
*Vücuda enerji verir. Afrodizyak etkisi vardır.
* Prostat, basur, kolit ve mafsal romatizmalarında kullanılır.
*Barsak spazmını giderir, gazlarını dışarı çıkarır. Solucanları düşürür. Çiçekleri kaynatılarak elde edilen
suyuda içilir.
*Mide çalışmasına yardımcı olur. Dışkının yumuşak çıkmasını sağlar, kabızlığı giderir. Safra ifrazatını
arttırır. Ülser ve apselere iyi gelir. Şeker hastalarına faydalıdır. İlaçlanmamış portakal kabuklarından
yapılan hülasa mideyi kuvvetlendirir.
*Dişetlerini güçlendirir. Yara ve yanıkların iyileşmesini sağlar. Etli kısımları pişirilerek yapılan lapa yara ve
apselere konulur. Banyosu yapılır.
*Ağrıları dindirir,kabukları iyice kıyılır susam yağının içine konur.3 hafta güneşte bekletilir. Bu şekilde yağı
elde edilmiş olur. Ağrıyan bölge bu yağla ovulur.
*Kabuklarında bulunan uçucu yağ keseciklerinden elde edilen esansı (Oleum Avrantii) kanser hücrelerine
karşı kullanılır.
*Cilde güzellik verir.
*Tahtakuruları ve böceklere karşı kabukları sandığa konulur.
*UYARI: Mide hastaları dikkatli yemelidirler.
Prepared by Erol ETİ
Sayfa 66
LOKMAN HEKİM / ŞİFALI BİTKİLER VE MEYVELER
SARI YOĞURT OTU (Galium verum)
Bu bitkinin değişik türleri vardır:Tırmanca Yoğurtotu (Galium aparina) tarlalarda,çayırlarda ve çit kıyılarında
bolca yetişir ve çiftçiler tarafından zararlı ot olarak bilinir. 60-160 cm boyundaki bitkinin yaprakları halka
dizilişlidir. Uzunca saplı, yeşil-beyaz renkli çiçek şemsiyeleri vardır. Sapındaki tüylerin yardımı ile rahatça
tırmanabilir. Yapışkanotu, Çobansüzeği, Sünnetlikotu ve Kaz otu olarakta tanınır. Gerçek yoğurtotu, Sarı
Yoğurtotu olarak bilinir ve genellikle yüksek yerlerde yetişir. 30-60cm boyundaki bitki dik durur ve bal gibi
kokan altın sarısı çiçekleri vardır. Çiçeklenen bitki temmuzda toplanır. Eğimli yerlerde ve yol kıyılarında sık
rastlanan bitki, çiçeklenme zamanında daha çok yatay biçimde görülür. Bitkinin türlerinin hepside şifalı özellik
açısından eşittir ve aynı biçimde kullanılır. Beyaz yoğurtotunun genç filizleri kış mevsiminde kar altında da
bulunabilir. Bitki mutlaka taze kullanılmalıdır.
*Yoğurtotu çayı, böbrekleri, karaciğeri, pankreas ve dalağı hastalık yapıcı maddelerden arındırır.
İdrar tutukluğu, kum ve taş rahatsızlıklarında, epilepsi, histeri, raks illeti (bedenin bir bölümünü
titremesine ve haraket etmesine yol açan sinir hastalığı) , sinirsel rahatsızlıklarda önerilir.
*Böbrek iltihaplarında, Yoğurtotu, Altınbaşak ve Sarı Ballıbaba ile eşit oranda katıldığında daha etkili çay
elde edilmiş olur. Demlenerek elde edilen çay kahvaltıdan yarım saat önce yarım fincanı ve geri kalanı da gün
boyunca yudumlanarak 14 gün süresince, ağır hastalarda günde 4 fincan olmak üzere içilir.
*Lenf bezi hastalıklarında çaydan her gün içilir ve guatr dada kaynatılarak elde edilen bitki çayıyla gargara
yapılır.
*Dıştan kullanıldığında deri hastalıklarını, yaraları ve kan çıbanlarını iyileştirir. Merhemi yaraların çabuk
iyileşmesini temin eder.
*Ses telleri aksaklığı (disfoni) de mikrobikse gargara yapılarak iyileştirilir.
*Yoğurtotu çayı içilerek yada gargara yapılarak dil kanserleri iyileştirilir.
*Taze özsuyu tereyağı ile karıştırılarak kanser ve çıbanların ve kanser türü deri hastalıklarının
iyileşmesinde kullanılır.
*Pürüzlü, sınırları belirgin, koyu lekeler biçimindeki deri hastalıklarında Taze yoğurtotu özsuyu ve
Aynısafa merhemi ile kullanılır. Kan temizleyici özelliği olan Aynısafa, Isırganotu ve Civanperçemi
karışımından hazırlanan çayda içilir.
*Gırtlaktaki tümör ve kanserlerde, damakta oluşan düğümden dolayı olan ağrılarda, Yoğurtotu çayı
içilir ve gargara yapılır. Ayrıca 300gr Aynısafa, 100gr Civanperçemi ve 100gr Isırganotu karışımlı kanser
önleyici çay içilir. Yoğurtotu merhemi ile friksiyon yapılırsa ağrıları da dindirir. Yoğurtotu çayı mide ve
bağırsak nezlesine karşıda kullanılır.
*Dölyatağı hastalıklarında ve zor doğumlarda, bitki kadınların yatağına konulursa kolaylaştırır.
*Pörsük ve sarkık yüzleri gerdirmede sıcak çayla yüz yıkanır. Bitkinin sıkılarak elde edilen özsuyu da her
gün hasta bölgeye sürülüp kuruması beklenilerek kullanılabilir.
KULLANIM BİÇİMLERİ
Çay hazırlamak:Bir tatlı kaşığı dolusu bitki, bir fincan kaynar suda haşlanır ve demlenmesi için kısaca
beklenir.
Taze bitki özsuyu:Taze bitki yıkanır ve ıslak durumda, mikserde sıkılır.
Merhem yapımı:Taze bitkinin özsuyu , oda sıcaklığındaki tereyağı ile iyice karıştırılır ve buzdolabında
saklanır
Prepared by Erol ETİ
Sayfa 67
LOKMAN HEKİM / ŞİFALI BİTKİLER VE MEYVELER
SARIMSAK
Sarımsağın Tıbbi Açılımı
Farmakolojik etkisi-------------------- Etkiye neden olan olası bileşik
Antikugülan (pıhtılaşmayı önleyici)............. Ajoen
Antihipertansiyon (tansiyon düşürücü) ......Selenyum, germanyum
Antiparazitik ...........................................Allisin-alliin
Antibiyotik............................................... Allisin-alliin
Antimikotik ..............................................Alisin-aliin,ajoen
Antiviral ..................................................Allisin-ajoen
Hipolipemik (kan yağlarını düşürücü)...........Dialil disülfür
Ağır metallerin zehirsizleştirilmesi..........Selenyum, alil merkaptan, germanyum
Antitümör ...............................................Selenyum, germanyum
Vitaminler ...............................................B1, A ve C vitaminleri
Antioksidan ............................................Selenyum, germanyum
Yaşlanmayı önleyici ................................Selenyum, dialil disülfür
Doğal katil hücre etkinliği ve
Diğer hücresel bağışıklık tipleri ..............Germanyum, selenyum, çinko
Hücresel bağışıklık ..................................Germanyum, allisin
Bütünleyici etki .......................................Magnezyum, kalsiyum
Beslenme alışkanlığında bu lezzetli ilacın özel bir yeri vardır. En iyi kalite sarımsak germanyum ve
selenyumca zengin topraklarda yetişir.
Sarımsak; 33 çeşit kükürt bileşiği, 17 çeşit aminoasit (bunların içinde vücutça sentezlenmeyip,
yiyeceklerle dışardan alınması gereken aminoasıtlaerin tümü var), germanyum, çinko, A, B1 ve C
vitaminlerini içerir.
*Mikroorganizmalar (antiviral, antifungal, antiprotozoon, antiparazitik ve antibakteriyal ) üzerine antibiyotik
etkiye sahiptir. Özellikle mantarlara karşı çok etkilidir. Çiğ olara veya yağı kullanılır.
*Antiseptik özelliği vardır. Crotonaldehy de sarımsaktaki değerli bir iç antiseptik görevi gören bakterisittir.
Grip, nezle, ses kısıklığı, astım rahatsızlıklarına iyi gelir. Terleticidir , ateş düşürülmesine yardım
eder.
*Bademcik enfeksiyonlarında; 1 yemek kaşığı bal içerisine, 1 diş sarımsak doğranır ve yavaş yavaş yutulur.
*Öksürük ve bronşitte; Kıyılmış bir diş sarımsağı, yarım litre süt ile 15 dak. Kaynatılır günde iki fincan
içilir. Yada; Yeteri kadar sarımsak koyun sütü ile haşlanır, tere yağı ile pişirilir, bal ilave edilerek macun haline
getirilir, birer kaşık yutulur.
*Romatizma ve eklem iltihaplarında şikayetleri azaltır.
*Bağışıklık sistemini güçlendirici ve hücre koruyucudur. (Afrika'daki AİDSLİ çocukların ölüm nedeni
sayılan kriptokok'ların neden olduğu menenjit, Çin'de sarımsak kullanılarak tedavi edilebiliyor. ABD'de erişkin
AİDSli hastalarda görülen yemek borusu, boğaz, ağız enfeksiyonlarına neden olan kandida grubu
mikroorganizmalarda sarımsağa karşı savunmasızdır.) Çiğ olarak veya yağı kullanılır.
*Kanserle mücadele eden interferonun üremesini sağlar. Yapılan araştırmalar sonunda sarımsak tozunun
yiyecek ve içeceklerde katkı maddesi olarak bulunan nitratların, N-nitrozoaminler gibi vücutta kanser yapan
bileşiklere dönüşmesini engellediğini, sarımsağın yapısındaki allisinin tümör gelişmini engellediğini; radyasyon
nedeniyle oluşabilen kanserler üzerinde de etkisi olduğu saptandı. Düzenli kullanımının barsak kanserleri
üzerinde önleyici etkisi olduğu savunulmaktadır. Bütün bu antikanser etkilerde sarımsağın güçlendirdiği
bağışıklık sisteminin rol oynadığı düşünülmektedir. Sarımsağın yapısındaki selenyum ve kükürtte bu
etkiye katkıda bulunmaktadır.
Prepared by Erol ETİ
Sayfa 68
LOKMAN HEKİM / ŞİFALI BİTKİLER VE MEYVELER
*Kardiyovasküler güçlendiricidir. Serum kolesterol seviyesini ve trigliserit oranını düşürür ve HDL/LDL
oranını düzeltir.
*Trombositlerin damar içinde pıhtılaşmasını engelleyen etkisiyle, damar tıkanıklıklarından kaynaklanan
rahatsızlıklara karşı, hem koruyucu hemde tedavi edici rolü vardır. Çiğ olarak veya yağı kullanılır.
*Tansiyon düşürücüdür.
-250gr. Sarımsak, 6 tane limon suyunu cam kavanozda bir hafta bekletilir, öğlen yemeğinden önce 1 çay
bardağı ılık suya 1 çay kaşığı koyulup içilir. 15 kaşığa kadar arttırılır. Sonra 1'er eksiltilir, 1 kaşığa indirilir.
Yılda 3 kez tekrarlanır. (Kolesterol içinde kullanılır)
-6 diş sarımsak havanda dövülür. Bir kahve fincanı votka içinde bir hafta bekletilir, sonra uygun bir şişeye
süzülür. Her gün yarım kahve fincanı suya 10 damla damlatılarak içilir.
*Astım içinde yukarıdaki hazırlanan karışımdan her gün 1kesme şek üstüne, 10 damla damlatılarak
yenilmesi faydalıdır.
-200gr. Sarımsağı 400cl suyun içinde kaynatılır. Kaynattıktan sonra sarımsak sıkılır, aynı ölçüde şeker eklenir.
Hazırlanan şurubun ağzı sıkıca kapatılır. Her gün yemeklerden önce 3 çorba kaşığı alınır.
*Kan şekerini düşürür. Sarımsağın etken maddelerinden allicin önemli derecede hipoglisemik etki gösterir.
Çiğ olarak veya yağı kullanılır.
*Midedeki yanma, gastrit ve mide iltihaplarına iyi gelir. Hazmı kolaylaştırır. İştah açıcıdır.
Sindirim enzimlerinin akışını uyarır ve vücuttan deri yoluyla toksinlerin atılmasını sağlar.
*Böbrek taşlarının düşürülmesine yardım eder.
*Kabızlığı giderir. Yetişkin insanlarda barsak parazitlerini düşürür.
-500gr sarımsağı ezip 1 litre kaynar suya atılır 1 saat kadar bekletilir, 1kg şeker ilave edilir. 3 hafta boyunca
her sabah aç karnına 2-3 kaşık içilir.
*Kulak ağrısında; zeytinyağında ısıtılmış sarımsağı süzüp soğuttuktan sonra ağrıyan kulağa konur.
*Histeride, hastaya ezilmiş sarımsak koklatılır.
*Her gün yenilen bir diş sarımsak gözdeki kılcal damarları açar daha iyi görmeyi sağlar.
*Yara ve çıbanlarda; -Sarımsak suyu kullanılır
-Yaraları dezenfekte etmek için 10 gün boyunca 30gr. Kesilmiş sarımsağı ezerek oluşturulan karışım
kullanılır.
*Erkekler için afrodizyaktır.
*Siğil ve nasırlarda ; bir baş sarımsak yağlı kağıda sarılarak pişirilir. Birkaç gün bekletildikten sonra
kullanılır. Nasır veya siğili olgunlaştırıp, kökünden sökülmesine yardımcı olur.
*Ergenlik sivilcelerinde, arpacıkta; günde birkaç kez sürülür.
*Zehirlenmelerde; yılan, akrep sokması, kuduz köpek ısırmalarına karşı sarımsak faydalıdır. Sarımsağın
yapısında ki bazı kükürt bileşikleri ağır metallere (kurşun, civa, kadmiyum, arsenik) ve gıda katkılarına, gıda
boyalarına, koruyucu ve tatlandırıcılarına bağlanarak onları zararsız hale getirerek koruyuculuk sağlar.
*Saçkıran ve uyuzda kullanılır.
*Saç dökülmesinde; 1 baş sarımsak ayıklanır. 1 fincan zeytinyağında sarımsaklar kavrulur. Bu yağ süzülüp
saç diplerine sürülür. Mümkünse 3 gün yıkanmaz Bir ay boyunca 2-3 kez svı saçlara sürülür ve 5-6 saat sonra
yıkanır. (Bu karışımın sebep olabileceği basuru engellemek için, hıyar, marul, veya ebegümeci tohumlarıyla
beraber kullanılır.)
Prepared by Erol ETİ
Sayfa 69
LOKMAN HEKİM / ŞİFALI BİTKİLER VE MEYVELER
Saçların beyazlamasında sürekli kullanımın (40 gün günde 1 diş) etkisi vardır.
Sarımsak yağı-su karışımı tarım ürünlerini zararlı böceklere karşı korur.
Tavsiye Edilen Genel Kullanım
*Kış aylarında gülsuyu ile yenilmeli
* Taze sarımsaktan elde edilen ve kokusu giderilmiş olan sarımsak yağıda kullanılabilir.
*Çiğ olarak yendiğinde, ünlü kokusunu veren allisin bileşiği pişirmeyle bozulur ama bu sarımsağın antibiyotik
etkisini kaybetmesine de neden olur.
*Sarımsak suyu yeşil sarımsak yapraklarının sıkılması ile elde edilir.
*Yedikten sonra ağız kokusunu gidermek için; önlem olarak küçük parçalar halinde suyla yutulur, Birkaç
kahve çekirdeği veya karanfil çiğnenir. Ayrıca eczanelerden de hulasası(hapı) temin edilebilir.
Satın Alma ve Saklama
*Tazeliğinden emin olunan sarımsak alınmalı.
*umuşak ve kağıtsı kabuğunda küf lekeleri varsa alınmaz.
*Sarımsak başları sağlam dolgun dişlerden oluşmalıdır.
*Oda sıcaklığında iyi havalanan bir kapta yada sepette saklanır. Asla buzdolabına konmaz.
*UYARI: Sarımsağın aşırı tüketiminin bazı yan etkileri vardır. Sarımsağın yapısındaki yüksek oranda kükürt
bileşikleri alerjik reaksiyonlara neden olabilir. Çok fazla çiğ sarımsak tüketimi, sindirim sırasında barsak
gazlarına ve barsak mukozasındaki normal floranın zarar görmesine de neden olur.
Prepared by Erol ETİ
Sayfa 70
LOKMAN HEKİM / ŞİFALI BİTKİLER VE MEYVELER
SİNEMAKİ (Cassia anpustifolia- Folium sennea)
*Kabızlığı giderir.Kalınbağırsağı etkileyen güçlü bir müshildir. Barsakların doğal olarak boşalmasını sağlar.
Etkili ve zararsızdır. Yalnız kusma yapabilir. İki bardak suya bir çorba kaşığı sinemaki ve fındık büyüklüğünde
bir parça zencefil kökü konur, Beş dakika kaynatılıp 20 dak. Demlenir. Günde bir bardak içilir. Soğuk suda 1012 saat bekletilerek de demlenir.
Kaynatılarak bir bardak şekerle içilir.
*Damar tıkanıklılığını giderir, baş ağrılarını dindirir; dimağı temizler Sinemaki çayı içilir.
*Müzmin baş ağrısını, sırt, bacak ve yan ağrılarına iyi gelir.100grm. Zeytin yağına, 25grm sinemaki ilave
edilir, yarısı tebahhur edene kadar kaynatılır, birer fincan içilir. Dört misli zeytinyağı ile yarısı kalana kadar
kaynatılır içilir.
*Uyuz, egzama, yara ve kaşıntılarda; sirke ile kaynatılıp o bölgeye sürülür.
* Saçalara sürülürse dökülmesini önler.
Prepared by Erol ETİ
Sayfa 71
LOKMAN HEKİM / ŞİFALI BİTKİLER VE MEYVELER
SÜT
Sütte farklı miktarlarda olmak üzere bütün vitaminler tam mevcuttur.Bir litre inek sütünde; Mineral 7.3 gr.,
Kalsiyum 1.20, Fosfor 0.94, Potasyum 1.59, Sodyum 0.45, Klor 1.6, Magnezyum 0.12, Kükürt 0.33
gr.dır.
Kalsiyum ve fosfor kaynağı süt, büyüme ve gelişmenin temel yapı taşlarını oluşturmaktadır. Uygun ve
lezzetli bir kalsiyum ve fosfor kaynağı sütün, özellikle kemik ve dişlerin oluşumu, gelişmesi ve sağlıklı
yapısının korunmasının yanı sıra vücudun birçok hayati fonksiyonunu sağlayan kalp, sinir ve kas hücreleri
için gereklidir.
Kalsiyumun yanı sıra sağlık için gerekli A, C, D, E, K, B2, B6, B12 vitaminleri ile potasyum, fosfor ve
proteinin önemli kısmı süt içerek karşılanabilir.
''Süt proteinleri, vücutta sentezlenemeyen amino asitlerin önemli bir kaynağıdır. Bunları yeterli ve dengeli bir
düzeyde içerir. Hücre ve dokuların oluşmasında, yıpranan kısımların onarılmasında rol oynayarak büyüme
ve gelişmeyi sağlar.
Sütte bulunan çok sayıdaki besin öğesi, bir hapta toplanamaz. Vitamin katkıları, süt yoğurt ve peynirden elde
edeceğimiz çeşitte ve dengede besin öğesini sağlayamaz. Beslenmede kalsiyum eksikliği olması durumunda,
vücud bu ihtiyacını kemiklerden alır, bu da kemik erimesine yol açarak kemikleri zayıflatır.
Ayrıca süt, doğal bağırsak mikroflorasının oluşumu ve korunmasında rol oynar, kan şekeri düzeyinin
hızlı yükselmesini önler.
*Kalp krizi, kanser ve felç riskini düşürür. Zekâ ve göz sağlığı için gerekli olan B12 vitamini açısından
çok zengindir.
*Saç, tırnak, diş, kemik oluşumunda rol oynar, beyin ve sinir hücrelerinin hayati önem taşıyan uçlarını
oluşturur.
Kasların kasılmasına yardımcı olur.
*Vücutta ödem yapan sıvıların toplanmasını önler.
*Yetişkin bir insan günde bir litre süt içtiğinde günlük gıda ihtiyacının % 20-25'ini karşılayabilmektedir.
*Özellikle, bebek, çocuk ve yaşlılar için süt vazgeçilmez bir besin kaynağıdır.
*Her insanın günde yarım litre süt içmesi gerekir. Çocuklar için 2-3 yaşlarına kadar 1/5lt. , daha büyüler
için ½lt. süt içmeleri tavsiye edilmektedir.
*Süt insan mizacını yumuşatır. Evham , vesvese, sıkıntı, gam, keder gibi psikolojik rahatsızlıklara
iyi gelir.Halsizliği, yorgunluğu ve asabiyeti giderir.
*Nezle için; bir bardak çiğ süte 5 diş sarımsak ince doğranır, hafif ateşte 10 dakika kaynatılır ve süzülür,
içine bir çorba kaşığı bal ilave edilir, iki saat ara ile birer kaşık sıcak olarak içilir.
*Nefes darlığına ve akciğer hastalıklarına iyi gelir. Mide ve bağırsak yaralarını, gastriti iyi eder,
bağırsakları parazitlerinden temizler; bal ile karıştırılıp içilir.
*Emziklilerde sütün kesilmemesi için içine nane atılır.
*Karaciğer ve dalak rahatsızlıkların da yağsız süt içilir.Kalbi ve zihni kuvvetlendirip, unutkanlığı
giderir.
*Öksürük giderici, nefes açıcıdır; iki adet pırasanın beyaz kısımları ve saçakları iyice yıkanır ve kurulanır.
İncecik doğranır. İki bardak süt içinde hafif ateşte 15 dk. Kaynatılıp demlenip süzülür. Üç defa birer fincan
sıcak olarak içilir.
Bir bardak çiğ süte, iki adet kuru incir doğranır. Hafif ateşte 10 dk. Kaynatılıp 20 dk. Demlenir. Sıcak olarak
günde iki fincan içilir.
Prepared by Erol ETİ
Sayfa 72
LOKMAN HEKİM / ŞİFALI BİTKİLER VE MEYVELER
*Bu içecek aynı zamanda bağırsaklara da çok etkilidir. Kansızlığa da iyi gelir. Kabızlık için sabah aş
karnına içilir.
*Göz ağrılarında, göze damlatılırsa iyi gelir.
*Afrodizyak etkisi vardır.
*Keçi sütü mesane ve böbrek iltihaplarında kullanılabilir.
*Makbul olanı inek sütüdür.Süt deyip geçmeyin...
Bunları biliyor musunuz?
-Bir bardak sütteki kalsiyuma ulaşmak için 5 kilo et, 2.6 ekmek, 6.3 kilo patates, 8.5 kilo elma, 1.6 kilo marul,
1.7 kilo havuç veya 0.2 kilo peynir tüketmek gerekir.
-Yarım litre sütün kalsiyumuna eşdeğer miktarın sağlanabilmesi için 2.6 kilo ekmek, 6.3 kilo patates ve 8.5
kilo elma tüketilmesi gerektiğini kaydetti
-Süt alınan her 100 evden 67'sine, sokakta satılan çiğ süt alınıyor.
-Sokakta satılan sütlere, çabuk bozulmalarını önlemek için karbonat, soda gibi katkı maddeleri katılıyor.
Soğuk zinciri oluşturulmadığı için bakteri yükü artıyor, ısı ile yok edilemeyen toksinler oluşuyor.
Prepared by Erol ETİ
Sayfa 73
LOKMAN HEKİM / ŞİFALI BİTKİLER VE MEYVELER
TAZE ÜZÜM
*Üzümde, böbreklerin çalışmasını uyarıp, kalp atışını düzenlemeye yardım ederken, vücuttaki alkalin
rezervlerini güçlendiren bir mineral olan potasyum bolca bulunur. Demir açısından zengindir. Kanda
hemoglobini arttırır
* Sindirim sularını uyarır, barsaklardaki faaliyeti destekler, kabızlığı önler. İncir yenilirken çekirdekleri
çiğnenilerek yutulmalıdır.
*Mide ve karaciğerin dostudur, karaciğeri temizler ve vücuttan ürik asidi atar.
*Mide sancısında ve kan tükürmesinde yapraklarının suyu içilirse iyi gelir.
*Vücudu şişmanlatır,kanı temizler. Tansiyonun düzenlemesine yardımcıdır.
* Romatizma ve eklem ağrılarını giderir.
*Bedeni güçlü tutar, karaciğer kanserinin tedavisine yardımcı olur. 200gr pırasa s, 300gr soğan , 600gr
üzümün mikserde suyu çıkarılıp, hepsi karıştırılır. 5 gün bekletilir sık sık çalkalanır. Günde 3 defa yemeklerden
yarım saat önce 1 çorba kaşığı alınır.
*Barsak ağrısına ve iltihaplarına iyi gelir. İdrar söktürücüdür, böbrek ve mesane hastalıklarına,
böbrek taşlarının düşürülmesine iyi gelir. Kuru üzümle yenilir.
*Günde birkaç kilo üzüm, birçok metabolizma hastalıkları için (şişmanlık, gut gibi) tavsiye edilir.
Prepared by Erol ETİ
Sayfa 74
LOKMAN HEKİM / ŞİFALI BİTKİLER VE MEYVELER
TIBBİ KARAKAFES OTU (Symphytum officinale)
Merkep kulağı diye de bilinir. Nemli çayırlarda, orman çimenlerinde, ıslak çukurlarda ve akarsu kıyılarında
yetişir. Bahçe çitlerinin diplerinde ve moloz yığınlarının üstlerinde yetişir. Yaz boyunca çiçekli olarak
kullanabiliriz. Pürüzlü yapraklarının uçları çok sivridir. Başparmak kalınlığındaki çok yıllık kök sapın dış rengi
ise sarıdan beyaza kadar değişebilir. Çan şeklinde mavi veya mor, bazen sarı veya pembe çiçekleri vardır.
Kesilen kök çok sümüksel, yapışkan ve yağlı bir madde salgılar. Toprağa derin kök saldığı için soyunun
tüketilmesi zordur. Kökler ilkbaharda veya sonbaharda sökülür. Bu işi sivri bir kürekle yapmak en
doğrusudur. Taze bitki çiçek açmadan önce ve çiçekli iken toplanmalıdır.
*Yara iyileştirici, iç yumuşatıcı ve yatıştırıcı etkisi vardır.
-Romatizma ve eklem şişlikleri, karakafes otu tentürüyle şiş eklemler her gün ovalanır.
*Belden aşağı kütrümlükler bitki kökünün unu ile hazırlanan lapalar rahatlık sağlar. Sıcak lapa kompresleri,
varis ödemlerinde, romatizmal kas kalınlaşmalarında, nıkris düğümlerinde, tümörlerde, ense
ağrılarında, ampütasyon ağrılarında ve kemik üstü deri iltihaplarının iyileşmesine yardımcı olur.
Bunların yansıra bitki yaprakları banyo katkısı olarakta kullanılır.
*Kemik ağrılarında, kan dolaşımı bozukluklarında , iyileşme aşamasındaki kırıklarda, belkemiği
sakatlıklarında da yarım banyo (küvette oturarak) yardımcı olur. Kırık, varis, kemik iltihaplarında, yara
veya kırık üzerine keten bir bezle ve sıcak olarak sarılır. Ellerde ve ayaklarda görülen yuvarlak ve düzensiz
eklem çıkıntılarına lapa kompresi uygulanır.
*Dahili ve harici yaralarda ve her türlü yaralanmalarda, eziklerde, hematomlar da ve kırıklarda
kompresleri büyük başarı ile kullanılır. Kökünden yapılan merhem ağrı dindirir, yaraların ve yanıkların
çabuk kabuk bağlamasını sağlar.
*Cerrahi müdahale gibi nedenlerden sonra oluşan kemik apselerinde Karakafes otunun yapraklarından
yapılan lapa uygulanır, sabaha kadar sarılı bekletilir. Ayrıca bitkinin kökü fırında kurutulup, kahve
değirmeninden çekilerek hazırlanan lapa kompresleri şikayetler son bulana kadar yapılır.
*Göğsü yumuşatır.Bronşit, grip,öksürükte, sindirim sistemi rahatsızlıklarında, mide kanamalarında
ve zatülcenapta, köklerden hazırlanan çay iki veya dört fincan gün boyunca yudumlanarak içilir.Mide
ülserlerinde, 100gr Karakafes otu, 50gr Aynısafa ve 50gr Çobandeğneği karışımından hazırlanmış çaydan
içirilir. Boğaz iltihabı ve anjinde çiçeklerinden yapılan çayla gargara yapılır.
*Cilde, kökünden hazırlanan haşlamayla masaj yapılırsa güzellik verir.
KULLANIM BİÇİMLERİ
Kök çayı hazırlamak: iki çay kaşığı dolusu ince kıyılmış kök,bir fincan soğuk suda gece boyunca bekletilir,
sabahleyin hafifçe ısıtılarak süzülür ve yudumlanarak içilir.
Çay harmanı (mide ülserinde): Bir çay kaşığı dolusu bitki harmanı, bir fincan dolusu kaynak su ile
haşlanır ve demlenmesi için 3 dakika beklenir. Gün boyunca 3 veya 4 fincan sıcak çay yudumlanarak içilir.
Lapa kompresleri: İyi kurutulmuş kökler, kahve değirmeninde öğütülür. Bir çay fincanındaki, 1-2 damla
zeytinyağı karıştırılmış çok sıcak su ile , lapa haline gelene kadar hızla karıştırılır, bir tülbendin üstüne dökülüp
hasta bölgenin üstüne sıcak sıcak yatırılır ve bağlanır.
*Taze yaprak kompresleri: Taze yapraklar yıkanır, bir tahta tablanın üstünde kalın bir oklava ile ezilir ve
gereken yere yatırılarak bağlanır.
*Haşlanmış yaprak kompresleri:Yapraklar haşlanır ve sıcak uygulanır.
*Tam banyo katkısı:500g taze veya kurutulmuş
Prepared by Erol ETİ
Sayfa 75
LOKMAN HEKİM / ŞİFALI BİTKİLER VE MEYVELER
ZENCEFİL(Zengibar officinale)
Zencefilin kökünde nişasta, reçine ve uçucu yağ vardır.Satın alırken taze zencefil kökleri alınmalı.
Kuru,yumrulu olmalı. Yumuşak kısımları yada belirgin kokusu olmamalı.
Serin ve kuru yerde saklanmalı. Buzdolabına konmamalı. Kabuğu çok sertse suyu sıkılmadan önce soyulmalı.
*Zencefil kökü yüzeydeki kan damarlarının genişlemesine sebep olur, bu nedenle ilk önce terletir ve ateşi
düşürüp rahatlatır.
*Zencefil suyu özellikle soğuk algınlığına yakalanılacağı hissedilirse sık sık içilmeli. Yada 10gr zencefil, 5gr
havlıcan, 5gr karanfil, 10gr tarçın karıştırılır. 1.5 kg suda bal veya növbet şekeri ile kaynatılır. Soğuduktan
sonra içilir.
*Sünüs iltihabı ve balgam atılmasına yardım eder. Astımı önler. Nefes darlığı ve astımda bir miktar balın
içine toz biber ve zencefil konur, yıkanmamış amerikan bezine sürülüp göğüse sarılır.
*İştah açıcıdır, ishali keser, kusmayı önler. Hazımsızlığı, barsak gazlarını, karın ağrısını, karaciğer
tıkanıklılığını, karaciğer ve mide üşütmelerini, ağrıyı, sızıyı ve unutkanlığı giderir. Bronşite iyi
gelir. Soğuk algınlığını, bedeni ve zihni zafiyeti giderir. Yatıştırıcıdır. Mide için ve kuvvet verici olarak,
10gr toz zencefil 500gr süzme bal ile karıştırılıp yenilir. Zencefil yağının da hazmı kolaylaştırıcı ve gaz
söktürücü etkisi vardır.
Zencefil çayı bal ile tatlandırılıp içilir.
*Diş ağrısını geçirir. Zencefil sirkede kaynatılıp bir yudum ağızda tutulur.
*Kaynatılarak içilir veya sürme olarak göze çekilirse gözün görme gücünü arttırır.
*Zencefil, havlıcan, şam fıstığı, bal yeteri kadar alınarak macun yapılır ve birer ceviz büyüklüğünde günde üç
defa yutulursa bel, bacak ağrıları ve romatizmaya iyi gelir. Fıstıkla beraber yenilirse benzer etkiyi
gösterir.
*Afrodizyak etkisi vardır.
Prepared by Erol ETİ
Sayfa 76
LOKMAN HEKİM / ŞİFALI BİTKİLER VE MEYVELER
ZEYTİN
Zeytinyağının Türleri:
1-Riviera zeytinyağı: Rafine ve Naturel z.yağının belli oranda karışımı ile elde edilir. Özellikle yemek ve
kızartmalarda tercih dedilir.Asit oranı en fazla %1'dir.
2-Rafine zeytinyağı: Zeytinyağı asit oranı yüksek olduğundan rafine edilmesi gerekir.Fiziksel rafine işlemi
sonrasında elde rafine zeytinyağı hemen hemen sıfır asit oranına sahiptir.Rafine yada Light z.yağı daha çok
z.yağının kuvvetli lezzetine alışık olmayan kimseler tarafından tüketilir.
3-Naturel zeytinyağı:Sızma ve naturel olarak ikiye ayrılır.Sızma zeytinyağının asit oranı en fazla
%1'dir.Zeytinyağı içinde en makbulü sızmadır, çiğ olarak salata ve soslarda tüketilir.Naturel zeytiyağı yada
extra extra zeytinyağında asit oranı %1-2 arasındadır.
*Yine zeytinin şekerinden, zeytin çiçeği kolonyasından, zeytin salatasından, sabunlarına kadar birçok
ürünü devardır.
*Bugün dünyanın en önemli kanser ilacı olarak köpek balığı kıkırdağıdır. Köpekbalığından çikan sgualene
adlı madde sızma zeytinyağında bol miktarda bulunur Günde 100cl . zeytinyağı tüketimiyle köpekbalığı
kıkırdağından alınacak kadar sgualene alınır. Zeytinyağı kanser riskini %50'ye yakın azaltmaktadır.
* Zeytinyağı hücreleri korur.Zeytinyağının içinde bulunan Oleiprine adlı madde sayesinde hücreler
yenilerek kansere karşı hücreleri koruyor.
*Zeytin yağı üretim aşamasında ısıyla temas etmemsi gerekiyor. bu nedenle sağlıklısı Riveriya değil, Sızma
olanıdır. Aslında en doğrusu, kokusuna alışıp mümkün olduğunca az veya hiç rafine edilmemişi
kullanmaktır.
*Zeytin ağacının dalları, yaprakları ve reçinesi olduğu kadar,yağıda yıllardır ilaçların bileşimlerinde yer
alan doğal maddelerden birisidir, doğal bir ilaçtır.
*Yiyeceğin yanısıra merhem olarak da kullanılan zeytinyağı;tahrişin neden olduğu acı ile yanmayı
giderici ve yumuşatıcı özellikleri olan losyondurda.
*Zeytinyağı, derinin foliküllerine penetre olabildiği için, gerek internal gerekse eksternal dokuların yara
veya iritasyonunda ve enfeksiyonlara karşı faydalıdır.
*Isıtılmış olsun yada olmasın zeytinyağının gastrik asiditeyi azaltabilmektedir. Tahriş giderici etkileri
ülsere karşı koruma sağlar. Bağırsaklardan yiyecek pasajını kolaylaştırmak suretiyle konstipasyona engel
olur.
*Zeytinyağı safra kesesinin kontraksiyonlarını ve safra salgılanmasını uyararak safra taşı oluşum riskini
azaltır, hazmı kolaylaştırır. Dalakta taş oluşumunu önler. Sarılığa ve karaciğer sancılarına iyi gelir.
Oruç tutanlar, sahurda bir çorba kaşığı zeytinyağı içerse safra kesesi ve barsakları rahatlatacaktır.
*Sindirim sistemini etkiler; ister soğuk olsun, ister sıcak olsun zeytinyağı mideyi çepeçevre koruyucu
bir tabakayla sararak mide asitini azaltır. Yemek öncesi veya sonrası alınan bir kaşık zeytinyağı, mide zarını
örtüp alkolün işlemesini önleyeceği gibi, karışık içkilerin yol açtığı sarhoşluğuda azltır
*Gastrit ve ülsere karşı korumada etkin yardım sağlar. Hazmı en kolay olan zeytinyağı besinlerin
bağırsaklar tarafından çok daha iyi emilmesini sağlayarak bağırsakların çalışmasını düzenler.
*Sabah kahvaltıdan önce alınan 1 veya 2 çorba kaşığı zeytinyağı -basit kronik kabızlığa - iyi gelir.(daha iyi
netice için suyla karıştırılabilir.) Basur şikayetlerini giderir;sıcak olarak içilir.
*Anne sütündede bulunan E vitamini ve oleik asit içeriği ile zeytinyağı, normal kemik gelişimine katkıda
bulunur. Anne karnında ve doğumdan sonra bebeğin beyninin olduğu kadar, genel olarak sinir
sisteminin gelişiminide desteklediğinden, gebe ve emziren annelere özellikle yararlıdır.
Prepared by Erol ETİ
Sayfa 77
LOKMAN HEKİM / ŞİFALI BİTKİLER VE MEYVELER
*Zeytinyağı yaşlanmanın, hem genel olarak doku ve organlar, hemde beyin fonksiyonları üzerinde ki
etkilerini geciktirmektedir.
*Yüksek tansiyonu düşürür; yaprakları ve dallarından çay yapılır. Taze yada kuru zeytin yaprağını 300gr.
suda 15 dakika kaynatıp, süzüldükten sonra şeker ilave edrek 15 gün boyunca her sabah akşam sıcak içmek
faydalıdır.
*Kan şekeri seviyesinin düşmesine yardım eder.
*Ağrı, romatizma,burkulma ve adale incelmelerde; zeytinyağı sürülür veya 200 gr taze çiçek ve
yaprak, 100gr sarı papatya ile 1kilo zeytinyağını arada sırada karıştırarak iki saat 'benmari' içinde
kaynattıktan sonra içindekileri süzüp ağrı veren yerler ovulur. Kapalı yanıklarda zeytinyağı sürülerek
kullanılır.
*Kötü kolesterol LDL'yi azaltırken, iyi kolesterol HDL'yi artırır.
(Yüksek LDL kolesterolü seviyesine bağlı olarak yükselen kolesterol seviyesinin aterosklerotik kalp
hastalığında nedensel rol oynadığı kuşkusuzdur.Epidemiyolojik veriler koroner kalp hastalığı vakalarındaki
düşüşün total veya LDL kolesteroldeki düşüş ile beraber olduğunu göstermektedir.)
*Diyetle alınan doymuş yağ asitlerinin(DYA) total kolesterol seviyesini yükseltettiği iyi bilinmektedir.DYA ile
tetiklenen kolesterol yükseklüği çoğunlukla LDL kolesteroldeki yüksekliğe bağlıdır. DYA ve hayvansal yağdan
zengin diyetler HDL kolesterolü ve apo A-1 de de yükselmeye yol açar.
*Yüksek karbonhidratlı ve düşük yağlı diyet tüketen toplumlarda düşük HDL kolesterol ile düşük LDL
kolesterolün birlikte bulunması koroner riski artırmazken, yüksek DYA içeren diyete bağlı olarak LDL'nin
yükseldiği toplumlarda daha yüksek HDL seviyesine rağmen koroner riski yüksektir.Yüksek hayvansal yağ
içeren diyetlerin LDL-HDL oranını, düşük yağ içeren veya çoklu doymamış yağ asitinden (ÇDYA) zengin
diyetlere kıyasla daha fazla yükselttiği görülmüştür.
Laurik, miristik ve palmitik asit birlikte tüm DYA ların başında gelirken, mistrik asit tereyağında, hurma
çekirdeğinin yağında, hindistan cevizinin yağında bulunmaktadır.Son ikisi aynı zamanda çok yüksek oranlarda
laurik asitte içerirler.Bu üç yağlardan hangisinin kolesterol yükseltme potansiyelinin en fazla olduğu hala
tartışma konusudur.Her üçününde LDL kolesterolünü yükselttiği yapılan çalışmalarda gözlenmiştir.
DYA yerine linoleik asit konulduğunda total kolesterolde düşüşe neden olmaktadır.
Diyetteki başlıca tekli doymamış yağ asidi oleik asittir.Oleik asit zeytinyağında hakim olan yağ
asididir.
Düşük yağlı, yüksek karbonhidratlı diyetler total ve LDL kolesterol konsantrasyonlarını anlamlı olarak
düşürürken aynı zamanda kesinlikle HDL seviyesindede düşüşe neden olur.
Zeytinyağı sağlıklı lipid düşürücü diyete yararlı katkıda bulunur.
*Kalp dostu;zeytinyağı hayvansal yağların tersine kandaki kolesterol miktarını ve dolayısıyla kalp krizi
riskini azaltır. Kan plateletlerinin toplanmasına engel olarak kan pıhtılaşması riskinide yok eder.
*İçerdiği linoleik asit yüzdesi nedeniyle anne sütüne benzeyen zeytinyağı, inek sütüne katıldığında anne
sütüne yakın değer elde edilir.Sütü kesilen anneler yağsız inek sütüne biraz zeytinyağı katıp bebeğe
verilebilir.
*Günde birkaç damla zeytinyağı bebeğin gelişimine büyük katkı sağlar.
*İçerdiği E,A,K vitaminleri ile her yaştaki çocuğun gerekli ihtiyacına yanıt veriyor.Bu vitaminler kemiklerin
doğal gelişimine ve mineralleşmeya yardımcı olup, güçlenmesini hızlandırır.Her yaştaki insan için yararlıdır.
*Böbreklerin ıslahında, taşları düşürmede, bağırsak kurtlarını düşürmede, karın ağrısında sıcak su ile
içilmesi iyi gelir.
*Çocukları raşitizmden korur. Siyatik, mafsal ağrılarına iyi gelir; zeytinyagı tortusu sürülür.
Prepared by Erol ETİ
Sayfa 78
LOKMAN HEKİM / ŞİFALI BİTKİLER VE MEYVELER
*Ağızda çalkalandığında ,dişlerin beyaz olmasını sağlar,diş etlerini korur,diş çürümelerini önler.
*Zeytinyağının sağlık ve güzellik kaynağıdır. Cilde ve saçlara çok faydalıdır. Cildi besler, korur ve
yumuşatır.
*Saçları dökülenlere; 1 yumurta sarısı ve zeytinyağı karışımını saç diplerine sürerek 1 saat bekletin daha
sonra yıkayın, arada bir tekrarlayın.
Prepared by Erol ETİ
Sayfa 79