Merak edilen Türkçe soruları
Türkçedeki yazım kurallarıyla ilgili olarak çoğumuzun kafası karışık; hangi harfin büyük olması ya da hangi kelimeden sonra kesme işareti kullanılması gerektiği konusunda tam bir karmaşa var.
Türk Dili Kurumu (TDK), bu karışıklığı gidermek için merak edilen soruların yanıtlarını örneklerle vermiş:
- Kurum ve kuruluş adlarından sonra gelen ekler kesme işareti ile ayrılır mı?
- Kurum, kuruluş, kurul, birleşim, oturum ve iş yeri adlarına gelen ekler kesme işareti ile ayrılmaz: Türkiye Büyük Millet Meclisine, Türk Dil Kurumundan, Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığına, Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü Başkanlığının; Bakanlar Kurulunun, Danışma Kurulundan, Yürütme Kuruluna; Türkiye Büyük Millet Meclisinin 112’nci Birleşiminin 2’nci Oturumunda vb.
- Yabancı özel adlara ekler nasıl getirilir?
- Yabancı özel adlara getirilen eklerin yazılışı yabancı özel adın telaffuzuna göredir. Cannes’a, Los Angeles’a, United’a gibi.
- Para birimlerini nasıl yazmalıyız? “100 Dolar” yazımı doğru mu, yoksa “100 dolar” şeklinde mi yazmalıyız?
- Kurallar gereği para birimleri küçük harfle başlamaktadır.
- “Babam, Milliyet gazetesinde çalışıyor.” örneğinde gazete kelimesi büyük harfle mi yoksa küçük harfle mi başlamalıdır?
- Yazım Kılavuzu’nda yer alan “Özel ada dâhil olmayan gazete, dergi, tablo vb. sözler büyük harfle başlamaz.” kuralı gereğince sorudaki “gazete” kelimesi küçük harfle başlamalıdır.
- Düzeltme işareti (^) kaldırıldı mı?
- Düzeltme işareti hiçbir zaman kaldırılmamıştır. Düzeltme işaretinin nerelerde kullanıldığına dair bilgiler Yazım Kılavuzu‘nun ilgili bölümünde yer almaktadır.
- Amca ve teyze gibi akrabalık adları, gerçek akrabayı ifade etmediği durumlarda nasıl yazılmalıdır? Yani “Ahmet amcayı bu köyde herkes sever.” ve benzeri cümlelerde akrabalık isminin ilk harfi büyük mü yoksa küçük mü olmalıdır?
- Bu tarz isimlerde kan bağı ile akrabalık olup olmaması önemli değildir. Kişi adlarından sonra gelen akrabalık adlarının ilk harfi küçük harfle yazılmalıdır.
(Kaynak: TDK)