Kan gruplarının neler olduğunu bilirler ve önemini nedenleriyle açıklayabilirler.
Kan uyuşmazlılarının hangi durumlarda ortaya çıktığını ve bu durumlarda neler yapılması gerektiğini belirtirler.
ÖN HAZIRLIK : Kan grubu antijenlerini temin ediniz.
KULLANILAN ARAÇ-GEREÇLER:
1- Porselen (yada Lam)
2- Lanset
3- Anti-A, Anti-B, Anti-D test serumu
4- Pamuk ve alkol
DENEYİN YAPILIŞI:
Parmak, ovularak kanın uç kısımda toplanması sağlanır daha sonra alkol ile temizlenir ve lanset ile delinir. Porselenin üzerine, parmaktaki kan ayrı birer damla şeklinde damlatılır (1. resim)
Damlalardan sağdakine Anti-A serumu damlatılır.(2. resim) (Damlatılan serumu karıştırmamak için alt kısmına hangi serumu damlattığımızı yazmanız önerilir.) Ortadakine Anti-B serumu(3.resim), soldakine de Anti-D serumu damlatılır.(4.resim)(Bu sıralanış öğretmenin inisiyatifinde değiştirilebilir.) Yaklaşık üç dakika kadar damlalar bozulmayacak şekilde yatay olarak sallanır. Bu esnada kan damlaları gözlenerek çökelmenin (aglutinasyon) olup olmadığı takip edilir. Eğer Anti-A test serumunda çökelme var ise Kiş A kan grubu, Anti-B test serumunda aglutinasyon var ise B kan grubu, her ikisinde de aglutinasyon var ise AB kan grubu ve her ikisinde de aglitinasyon yok ise O kan grubu olduğu söylenir.
Anti-D test serumu damlattığımız kan aglütine olmuş ise kan Rh (+), aglütine olmaz ise Rh (-) olduğu kanısına varılır.
(Not: Eğer 8-10 dk içerisinde çökelme gözlenemiyor ise kan mikroskopta incelenebilir.)
DENEYİN SONUCU : Aglutinasyon ne demektir? Oluşma sebepleri nelerdir.
TEORİK BİLGİ :
A grubu (eritrositler üzerinde A antijeni vardır, serumda anti-B antikoru bulunur.)
B grubu ( eritrositler üzerinde B antijeni vardır, serumda anti-A antikoru bulunur.)
O grubu ( eritrositlerde ne A, ne de B antijeni bulunur, ancak serumda anti-A ve Anti-B antikoru bulunur.)
Bu nedenle kan ankillerinde; kanı vereninde, kanı alanında kan grublarının bilinmesi gerekmektedir.(Günümüzde kan grubları bilinse bile; mikroskopta aglutinasyon olup olmadığına bakılmaksızın kan nakli yapılmamaktadır.)
% 70'lik alkol
Pamuk
Parmaktan kan almak için özel iğne
Anti - A Serumu
Anti - B Serumu
Lam
Cam kalemi
Kürdan
2.TAKİP EDİLECEK YOL Temiz bir lamı ortadan bir çizgi ile ikiye ayırarak birer ucuna 5 TL. büyüklüğünde içi boş yuvarlaklar çiziniz.Sol yuvarlağı ~A~, öbürünü de ~B~
olarak işaretleyiniz.
Sol yüzük parmağınızı alkollü pamukla iyice siliniz. Parmağınız kuruduktan sonra özel iğne ile deliniz. Parmağınızdan çıkan kandan, lam üzerine hazırladığınız yuvarlaklar içine birer damla koyunuz. Sonra ~A~ yuvarlağına anti - A, ~B~ yuvarlağına da anti - B serumu ilave ediniz. Her iki yuvarlak için ayrı ayrı kürdan kullanarak , kan ve serumu birbirine karıştırınız. Kan damlalarında, kan hücrelerinin kümelenip kümelenmediğini gözleyiniz. Hangi kanda kümelenme olursa, kanınızın grubu damlattığınız serumun adındandır. Yani A ve B grubudur. Her iki kan damlasında da kümelenme varsa, kan grubunuz ~AB~ dir. Şayet iki damlada da kümelenme yoksa kan grubunuz ~0~ (= sıfır) dır.
3.TARTIŞMA SORULARI
Kan grubunuz nedir?Hangi gen kombinasyonları sizin kan grubunuz oluşturabilir.
~0~ kan grubundaki birisiyle evlenirseniz çocuklarınızın kan grubu ne olabilir?
Kan grubu, bir çocuğun ana - babasının belirlenmesinde, tek ölçü olabilir mi?