Orta Doğu Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Fen ve Matematik Alanlar Eğitimi Anabilim Dalı
An investigation of 7th grade students' statistical literacy about the concepts of average and variation on bar and line graphs
Yedinci sınıf öğrencilerinin ortalama ve değişim kavramları ile ilgili istatistiksel okuryazarlıklarının sütun ve çizgi grafiğinde incelenmesi
Emine Çatman Aksoy - 2018Teze Git (tez.yok.gov.tr)
Özet:
The aim of the present study was to analyze statistical literacy of seventh grade students on the concepts of "average" and "variation" on bar and line graphs related to the data obtained from social or scientific contexts. More specifically, seventh grade students' statistical literacy levels in terms of the concepts of "average" and "variation" on bar and line graphs related to the data obtained from social or scientific contexts were determined and how students at different statistical literacy levels define, interpret and evaluate the concepts of average and variation was investigated. Participants of the study were 164 seventh grade students from two public middle schools in Akyurt and Çankaya district of Ankara. Data of the study were collected via Statistical Literacy Test (SLT) during the spring semester of 2017-2018 academic year. Obtained data were analyzed using the statistical literacy framework of Watson and Callingham (2003) which consists of six hierarchical levels, beginning from Level 1 to Level 6. The findings of the study indicated that statistical literacy levels of the students were generally higher in the average concept when compared to determined statistical literacy levels related to the concept of variation. While most of the students generally performed at Level 3-4 in the framework of Watson and Callingham (2003) in the questions related to average concept, most of them performed at Level 1-2 in the questions related to the concept of variation. To state it differently, while most of the students could interpret the concept of average on bar and line graphs, most of them had difficulty in interpreting the variation concept on bar and line graphs related to the data obtained from social or scientific contexts. Moreover, almost all students had difficulty in evaluation of the average and variation concepts on bar and line graphs related to the data obtained from social or scientific contexts. Lastly, while students' interpretations and evaluations of the average concept when data were presented on bar and line graphs did not differ much from the current studies in the literature, bar and line graphs seems to be helpful for students in evaluation of the concept of variation.
Summary:
Bu çalışmanın amacı ortaokul yedinci sınıf öğrencilerinin ortalama ve değişim kavramları ile ilgili istatistiksel okuryazarlıklarını sütun ve çizgi grafiğinde sosyal veya bilimsel bağlamlarda sunulan veriler kullanarak incelemektir. Bu bağlamda, bu çalışma yedinci sınıf öğrencilerinin ortalama ve değişim kavramları ile ilgili istatistiksel okuryazarlık seviyelerini sütun ve çizgi grafiğinde sosyal veya bilimsel bağlamlarda sunulan veriler kullanarak belirlemeyi ve farklı istatistiksel okuryazarlık seviyelerine sahip öğrencilerin ortalama ve değişim kavramları ile ilgili tanımlarını, yorumlarını ve değerlendirmelerini araştırmaktadır. Çalışmaya Ankara'nın Akyurt ve Çankaya ilçesinden 164 devlet okulu öğrencisi katılmıştır. Veriler İstatistiksel Okuryazarlık Testi (İOT) aracılığıyla 2017-2018 öğretim yılı bahar döneminde toplanmıştır. Öğrencilerin cevapları Watson ve Callingham (2003)'ın Seviye 1'den başlayan ve hiyerarşik olarak Seviye 6'ya kadar devam eden istatistiksel okuryazarlık çerçevesi kullanılarak incelenmiştir. Çalışmanın bulguları öğrencilerin ortalama kavramı ile ilgili istatistiksel okuryazarlık seviyelerinin değişim kavramına nazaran daha yüksek olduğunu göstermiştir. Ortalama kavramını içeren sorularda çoğu öğrencinin istatistiksel okuryazarlık seviyesi Seviye 3-4 olarak belirlenmiştir. Fakat değişim kavramını içeren sorularda çoğu öğrencinin istatistiksel okuryazarlık seviyesinin çerçevede ilk iki seviye olarak belirtilen Seviye 1-2 olduğu gözlemlenmiştir. Diğer bir deyişle, çoğu öğrenci ortalama kavramını sütun ve çizgi grafiğinde sosyal veya bilimsel bağlamlarda sunulan verilerde yorumlayabilirken, öğrencilerin değişim kavramının yorumlanmasında zorluk yaşadıkları görülmüştür. Ayrıca, hemen hemen bütün öğrencilerin ortalama ve değişim kavramlarını sütun ve çizgi grafiğinde sosyal veya bilimsel bağlamlarda sunulan verileri değerlendirmede kullanmakta zorluk yaşadıkları sonucuna ulaşılmıştır. Son olarak, verilerin sütun veya çizgi grafiği üzerinde sunulmasının öğrencilerin ortalama kavramının yorumlanması ve değerlendirilmesinde çok bir etkisi gözükmezken, sütun ve çizgi grafiklerinin öğrencilerin değişim kavramı ile ilgili değerlendirme yapmasında yardımcı olduğu görülmüştür.