İri Beyinler Yeni Alışkanlıkları Beraberinde Getiriyor!
İlginizi Çekebilecek Sorular
- Covid-19 pandemisi dünya nüfusunun yarısından fazlasında pozitif olduktan sonra,toplum neye benzeyecek?
- Eğer bir cisim 0. 9 c ile gidiyorsa ve bizde 0. 2 c ile ondan aynı doğrultuda uzaklaşıyorsak o cisime baktığımızda ne görürüz?
- Neden tedaviler düşük dozda başlar ve arttırılarak devam eder?
- Covid19 nedeni ile şuanda maske satışları sınırlı sayıdadır. Peki tek kullanımlık maskeler neden nemlendiğinde değiştirilmesi gerekir?
- Ihlamur çayı, solunum yolu hastalıklarına iyi gelir mi?
- Buglar neden oluşur?
Paylaş
Bu türev bir içeriktir. Yani bu yazının omurgası, Animal Behaviour isimli kaynaktan çevrilerek dilimize uyarlanmıştır; ancak "çeviri" içeriklerimizden farklı olarak, bu içerikte orijinal metin birebir korunmamıştır. Anlatım ve konu akışı gibi detaylar Evrim Ağacı yazar(lar)ı ve/veya editörler tarafından güncellenmiş, değiştirilmiş ve/veya geliştirilmiştir. Yazar, kaynaktan alınan metin omurgası üzerine kendi örneklerini, bilgilerini, detaylarını eklemiş; içeriği ve anlatımı zenginleştirmiş ve/veya çeşitlendirmiş olabilir. Bu ek kısımlarla ilgili kaynaklar da, yazının sonunda gösterilmiştir. Metnin omurgasını oluşturan kaynağı, orijinal dilinde okumak için lütfen yukarıdaki bağlantıya tıklayınız. Bu içerik, diğer tüm içeriklerimiz gibi, İçerik Kullanım İzinleri'ne tabidir.
Canlıların yeni alışkanlıklar edinmesi nelere bağlıdır? Milyonlarca yıl boyunca atalarından aktarılan genetik mirası ve popülasyon içinde öğrenilen davranışları neden başka bir davranışa tercih ederler?
Bir davranış canlıya, canlının habitatında veya göç ettiği yeni ekosistemde uyum başarısını arttıracak şekilde etki ediyorsa popülasyon içinde korunur hatta yaygınlaşabilir. Bu yazımızda canlıların yeni davranışlar kazanmasına etkili olan bir faktörden bahsedeceğiz: beyin iriliği. 2009 yılında hayvan davranışları üzerine yayınlanan bir makale, bu faktörün gerçekliğini kanıtlıyor.
İri beyinli canlıların doğal seçilim sürecinde avantajlı konuma geçip genetik özelliklerini kendi soylarına aktarma ihtimallerinin yüksek olduğu pek çok araştırmanın desteklediği bir sonuçtur. Küçük karga gibi vücuduna oranla iri beyinlere sahip olan canlıların, sosyal birliktelikler kurdukları için diğer hayvanlar tarafından avlanmaları ve takip edilmeleri zorlaşır ve bundan dolayı hayatta kalma ihtimalleri diğer canlılara göre daha yüksektir. Aynı zamanda başka çalışmalar, iri beyinlerin daha geniş davranış dağarcıkları oluşmasını desteklediğini tespit etmiştir. Hatta iri beyinlerin, canlıların eş seçimini etkilediğinden cinsel seçilim sürecinde de etkili bir faktör olduğu tahmin edilmektedir.
Az önce bahsettiğimiz 2009 yılında yapılan çalışma ise, iri beyinlerin canlıya yeni bir katkısı olduğunu kanıtlıyor: yenilikçilik. Kuşlar üzerinde yapılan bu çalışma, tam 2182 yenilikçilik örneğinin tespit edilmesini sağladı. Bu örneklerin görüldüğü 76 kuş ailesinin içerisinde daha büyük beyinlere sahip olanların, yeni davranışlar üretmede daha başarılı olduğu tespit edildi. Daha iri beyinlere sahip ailelerde beyin boyutunun ve sinir ağı miktarının artışını sağlayan genler tanımlandı. Aynı zamanda bu özelliğin canlının alet kullanma yeteneği ve öğrenme hızı ile doğru orantılı olduğu tespit edildi.
Çalışmada görev alan Dr. Louis Lefebvre, bu tespitler için 76 aileden 803 kuş türünü içeren bir veritabanı oluşturdu. Veritabanı için çeşitli yerel kuş gözlem toplulukları ile iletişime geçerek, alışılmışın dışındaki davranışların kendine bildirilmesini sağladı. Ardından bildirilen 2182 yeni davranış örneğini inceleyerek yukarıda gördüğünüz 12 kategori altında sınıflandırdı.
Örneğin bazı kuşlar yeni beslenme şekillerine uyum sağlamaya çalışıyor, bazıları yeni aletler kullanmaya alışıyordu. Ardından 76 kuş ailesinin üyelerinin beyin ölçüleri ile elde edilen yenilikçi davranış örnekleri karşılaştırılarak bir doğru orantı tespit edildi, beyni daha iri olan canlıların yeni davranışlar üretme olasılığı daha fazlaydı.
Kısacası bu çalışma gösteriyor ki, beyin/vücut oranının artışı canlının yeni davranışlar üretme ihtimalinin artmasında ve canlının geniş bir davranış dağarcığı oluşturmasında etkili olan önemli bir faktördür.
- 11
- 14
- 5
- 3
- 1
- 0
- 0
- 5
- 0
- 0
- 0
- 0
Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?
Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:
kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci
Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 06/04/2020 03:13:01 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/7788
İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.