1 Hepatit A ve Hepatit B Aşıları Ankara Pratisyen Hekim Eğitim Günleri IV 18 Aralık 2010 E.Ediz Tütüncü
2 Sunum Planı Hepatit A Hepatit B Epidemiyoloji Bulaş yolları Pasif ve aktif immünizasyon Aşılar
3 Hepatit A
4 Epidemiyoloji HAV günler-haftalar boyunca dış ortamda canlılığını sürdürebilir, Esas bulaş yolu fekal-oral yoldur, Gelişmekte olan ülkelerde belirgin biçimde daha sık görülür, Yılda yaklaşık 1.4 milyon olgu.
5 Epidemiyoloji HAV endemisitesine göre yüksek, orta ve düşük endemik ülkelerden söz edilebilir. HAV endemisitesi o coğrafi bölgenin hijyenik koşulları ile ilişkilidir.
6
7 Epidemiyoloji Yüksek endemisite bölgeleri - Afrika, Asya ile Orta ve Güney Amerika, - Đnfeksiyon erken çocukluk döneminde edinilir ve genellikle asemptomatik ya da hafif geçer, - Hastalık bildirim hızı düşüktür, salgınlar nadir görülür, - Đnsidans yılda 150/
8 Epidemiyoloji Orta endemisite bölgeleri - Gelişmekte olan ülkeler, Güney ve Doğu Avrupa, Orta Doğu, - Erken çocukluk döneminde hastalık geçirilmez, - Daha ileri yaşlarda geçirildiği için hastalığın insidansı daha yüksektir ve klinik hastalıkla daha sık karşılaşılır.
9 Epidemiyoloji Düşük endemisite bölgeleri - Kuzey ve Batı Avrupa, Japonya, Avustralya, ABD, Kanada, - Hijyen koşullarının iyi olmasıyla ilişkili olarak infeksiyon hızları düşüktür, - Ancak aynı nedenle toplumun önemli bir kısmı hastalığa duyarlıdır, salgınlar görülebilir, - Hastalık özel risk gruplarında görülebilir.
10 Epidemiyoloji Ortak kaynaktan köken alan salgınlar genellikle su ya da yiyecek kaynaklıdır, 1988 Şangay salgınında kişi hastalanmıştır.
11 Epidemiyoloji Ülkelerin temizlik ve hijyen standartları yükseldikçe, infeksiyona yakalananların yaşı artmaktadır. Bu da semptomatik hastalıkla daha sık karşılaşılmasına yol açar.
12 Epidemiyoloji Hastaların önemli kısmı hastalığı asemptomatik geçirir ve neredeyse tümü, tamamen düzelir. Hepatit A ya bağlı fatalite hızı % HAV infeksiyonu ciddi bir morbidite ve ekonomik kayıp nedenidir. Yetişkinler ortalama 30 gün işe gidemez. Yılda olgu üzerinden ABD için hesaplanan tedavi ve işgücü kaybı yıllık 500 milyon USD. Yılda 1.4 milyon olgu nedeniyle milyar USD.
13 Pasif immünizasyon Đmmünglobülin (IG) uygulanması ile hepatit A insidansı %90 a varan oranlarda azaltılabilir. Temas öncesi verildiğinde etkinlik daha yüksektir. Aşıların yaygınlaşmasıyla kullanımı azalmıştır Đmmün baskılanmış bireyler ve aşıya alerjik olanlarda kullanılabilir. IG temas sonrası profilaksi amacıyla da kullanılmaktadır. Temas sonrası iki hafta içinde verildiğinde hastalığın gelişimini ya da ciddiyetini azaltmaktadır.
14 Pasif immünizasyon ABD de 1 yaş altı çocuklarda HAV infeksiyonundan koruma için hala IG önerilmektedir çünkü anneden edinilen antihav antikorları aşıya yanıtı etkileyebilir.
15 IG kullanımı Pasif immünizasyon yetişkinler, çocuklar, gebe ve emziren kadınlar, immün baskılanmış bireylerde güvenlidir. 100 IU tek doz sonrasında sınırlı bir zaman için korunma sağlar (6 ay)
16 Pasif immünizasyon IG canlı atenüe aşılara (MMR, varisella) yanıtla etkileşebilir IG uygulaması sonrasında MMR en az 3 ay, varisella en az 5 ay, geciktirilmelidir canlı atenüe aşı uygulandıktan sonra en az 2 hafta IG uygulanmamalıdır
17 Aktif immünizasyon Canlı atenüe aşılar Đnaktive aşılar Đnaktive hepatit A aşıları güvenli ve yüksek derecede immünojeniktir, uzun süreli (20 yıl) koruma sağlarlar Pek çok diğer aşıyla (difteri, polio, tetanoz, kuduz, hepatit B) eşzamanlı olarak uygulanabilirler
18 Canlı atenüe aşılar H2 suşunun kullanıldığı aşı ile Çin de çok sayıda aşılama gerçekleştirilmiştir. Aşı oral yolla verildiğinde serokonversiyon gerçekleşmez ancak subkütanöz uygulama ile %100 e yakın bağışıklık gelişir. Đnaktive aşılarla çok başarılı sonuçlar elde edildiği için canlı aşı geliştirme çabaları azalmıştır.
19 Đnaktive aşılar Đlk inaktive aşı Havrix 1991 de, Vaqta 1995 te kullanıma girmiştir. Her iki aşı da atenüe HAV suşlarının hücre kültüründe üretilmesi ve formalinle inaktivasyonu ile elde edilir. Adjuvan olarak alüminyum hidroksit kullanılır. Primer immünizasyon ve 6-12 ay sonrası rapel doz ile %99.4 e varan oranlarda serokonversiyon elde edilir.
20 Đnaktive aşılar Epaxal formalinle inaktive edilmiş HAV partikülleri immün yanıtı artırıcı influenza virozomları ile birleştirilmiştir Avaxim
21 Đnaktive aşılar Üretici önerisi, pediatrik formülasyonlarda, yetişkinler için olanın yarısı kadar antijen bulunması yönündedir
22 Aşı HAVRĐX Pediatrik (1-15yaş) 15yaş) Erişkin (>16 yaş) VAQTA Pediatrik (1-18yaş) 18yaş) Erişkin (>19 yaş) Đçerik 720 ELISA U 1440 ELISA U 25 ELISA U 50 ELISA U Takvim 0, ay 0, ay 0, ay 0, ay EPAXAL Tek form AVAXĐM Pediatrik (1-15yaş) 15yaş) Erişkin (>16 yaş) 500 RIA U 0, 12. ay 80 ELISA U 160 ELISA U 0, ay 0, ay
23 Etkinlik ve immünojenisite Tüm hepatit A aşılarının klinik hastalığı önlemede son derece etkili oldukları gösterilmiştir. Epidemiyolojik çalışmalar ile salgınlar sırasında duyarlı bireylerin aşılanması yoluyla salgının önüne geçildiği gösterilmiştir. Aşı uygulamasını izleyen iki hafta içinde korunma başlar HAV ın uzun inkübasyon süresi (2-7 hafta) nedeniyle, temas sonrasında bile bireyin aşı ile korunması olanaklıdır
24 Temas öncesi bağışıklama Hepatit A aşısı ile HAV infeksiyonu için yüksek riski olan ve bağışıklık kazanmak isteyen bireylere uygulanır - hepatit A nın endemik olduğu ülkelere seyahat edenler, - kronik karaciğer hastalığı olanlar (HBV, HCV dahil) ya da hepatotoksik ilaç kullananlar, - sık sık faktör 8 alan hemofili hastaları, - laboratuvarda direkt olarak HAV ile çalışanlar, - uyuşturucu bağımlıları ve homoseksüeller, - çocuk bakım merkezlerinde çalışanlar, - veterinerler.
25 Temas öncesi bağışıklama Aşı komponentlerine karşı alerjisi olan ancak korunması gereken bireylere IG uygulanabilir Korunulması gereken süre 5 ayın üzerinde ise IG tekrarlanmalıdır IG tekrarı ile korunan bireylerde antikor düzeyinin tespiti, gereksiz IG uygulamalarından kaçınmayı sağlar.
26 Temas öncesi bağışıklama Seyahate çıkmasına iki haftadan az süre kalmış bireyler için iki doz aşı uygulanması önerilir Bu uygulama ile aşılananların %90 ından fazlasında iki hafta içinde koruyucu antikor gelişir Alternatif olarak aşının ilk dozu ile birlikte 0.02 ml/kg IG de yapılabilir
27 Temas sonrası bağışıklama HAV ile karşılaşmış aşısız bireylerin korunması için 2 hafta içinde 0.02 ml/kg IG uygulanabilir Temastan önceki 2 hafta içinde hepatit A aşısı olmuş bireylerde IG e gerek yoktur. Đnfekte bireylerin yakınlarına IG vermeden önce serolojik inceleme yapılması (antihav), daha pahalı ve zaman alıcı olduğu için önerilmez.
28 Temas sonrası bağışıklama Randomize bir çalışmada hepatit A aşısının, klinik hastalığın önlenmesinde IG kadar etkili olduğu gösterilmiştir. Temas sonrası ilk hafta içinde kullanılabildiği durumlarda, IG e tercih edilmelidir.
29 Temas sonrası bağışıklama Temas sonrası bağışıklama - Kesin ya da olası hepatit A olgularıyla aynı evde yaşayanlar ve diğer yakın ilişkide bulunanlar, - çocuk yuvalarında hepatit A saptandığında,
30 Salgın kontrolü Hepatit A aşısı salgınların kontrolünde kullanılabilir. Gerek toplumdaki gerekse cezaevi ya da bakımevi gibi kurumlardaki salgınların önlenmesi için önemli bir kontrol aracıdır.
31 Üniversal bağışıklama CDC, yüksek endemisite bölgelerinde üniversal aşılama önermezken, orta ve düşük endemisite bölgelerinde rutin aşılama önermektedir. ABD de 2005 yılından beri uygulanıyor. DSÖ, orta endemik bölgelerde üniversal aşılama önerirken, düşük endemisite bölgelerinde risk altındaki grupların aşılanmasını önermektedir.
32 Takvim ve doz Đnaktive hepatit A aşıları, üretici önerileri doğrultusunda, 0 ve 6. ya da 0 ve 12. aylarda yapılır. Đkinci doz geciktiği taktirde, ilk doz tekrarlanmaksızın, ikinci doz yapılmalıdır. Hepatit A aşısı deltoid kasa IM olarak uygulanır.
33 Değiştirilebilirlik Farklı üreticiler tarafından üretilen inaktive aşılar, antijen içerikleri farklı olmasına karşın birbirlerinin yerine kullanılabilirler.
34 Uzun dönem koruma ve rapel dozlar Korunma süresi ve iki doz aşıdan sonra rapel ihtiyacı olup olmadığı bilinmemektedir. Kinetik modeller koruyucu antikor düzeylerinin en az 20 yıl kalacağını düşündürmektedir. Đmmün hafıza varlığı çalışmalarla gösterilmiştir, hepatit B aşısında olduğu gibi gösterilebilen antikorlar var olmasa da korunma sürmektedir. Gelecekteki çalışmalarla rapel gereksinimi gösterildiği taktirde, bu yönde düzenlemeler yapılacaktır.
35 Aşılama öncesi serolojik tetkikler Toplumda bağışıklığın yüksek olduğu ülkelerde, bağışıklama öncesi serolojik inceleme maliyet etkindir. Đrlanda da yapılan bir çalışma ile HAV a bağışıklık %45 in üzerinde ise aşılama öncesi test yapmak anlamlı bulunmuştur. Test ve aşının fiyatlarının bu oranlara doğrudan etki edeceği unutulmamalıdır.
36 Aşılama sonrası serolojik tetkikler Aşı uygulaması ile elde edilen yüksek yanıt oranları, rutin serolojik incelemeyi gereksiz kılmaktadır.
37 Saklama koşulları Hepatit A aşısının saklama sıcaklığı 2-8 C arasıdır ve aşı dondurulmamalıdır.
38 Yan etkiler Genellikle hafif ve geçicidir enjeksiyon yerinde ağrı ve kızarıklık, başağrısı, halsizlik, yorgunluk, ateş. Çocuklarda yetişkinlere göre lokal yan etkiler daha azdır.
39 Kontrendikasyonlar Aşı uygulaması sonrasında anafilaksi gelişen bireylerde diğer doz kontrendikedir.
40 Gebelikte kullanım Gebelikte kullanımına dair bir klinik çalışma yoktur. Đnaktive aşı olması nedeniyle fetüs açısından güvenli olduğu düşünülmektedir. Endikasyonu olduğu durumlarda gebelerde kullanılabilir. Emzirme döneminde kullanımı güvenlidir.
41 Hepatit B
42 Epidemiyoloji Hepatit B ciddi bir halk sağlığı sorunudur. Dünya nüfusunun yaklaşık %30 u (2 milyar) insanda HBV infeksiyonuna dair serolojik kanıt vardır. 360 milyon insanın HBV ile kronik olarak infekte. Yılda yaklaşık insan HBV ilişkili siroz, HCC ve kronik karaciğer hastalığından ölmektedir.
43 Epidemiyoloji HBV sigaradan sonra bilinen en önemli kanserojendir den bu yana güvenli ve etkin bir aşısı bulunmaktadır. DSÖ tüm ülkelerde hepatit B aşısının rutin çocukluk çağı bağışıklama programlarının parçası olması gerektiğini önermektedir.
44
45 Epidemiyoloji Yüksek endemisite bölgelerinde - ömürboyu HBV infeksiyonu riski >%60, - temel yol perinatal ve horizontal bulaş, - akut hepatit B tablosu nadirdir, - yetişkinlerde siroz ve HCC sıklığı yüksektir.
46 Epidemiyoloji Orta endemisite bölgelerinde - ömürboyu HBV infeksiyonu riski %20-60, - tüm yaş gruplarında görülür, - adolesan ve yetişkinlerde akut hepatit B tablosu sıktır, - yüksek kronik infeksiyon oranları çocukluk dönemindeki infeksiyonlara bağlıdır.
47 Epidemiyoloji Düşük endemisite bölgelerinde - ömürboyu HBV infeksiyonu riski <%20, - HBV infeksiyonlarının çoğu yetişkinlerde görülür.
49 Epidemiyoloji Sirotik hastalarda HBsAg ve antihcv seroprevalansı
50 Epidemiyoloji HCC hastalarda HBsAg ve antihcv seroprevalansı
51 Bulaş HBV esas olarak kan ve vücut sıvılarının (vajinal sekresyonlar, semen ve seröz sıvılar) parenteral teması ile bulaşır. Temel bulaş yolları - Anneden bebeğe (perinatal), - Çocuktan çocuğa, - Güvenli olmayan enjeksiyonlar ve kan transfüzyonları, - Cinsel ilişki.
52 Bulaş Perinatal bulaş - Çoğu ülkede HBV bulaşının en önemli yoludur, - Genellikle doğum anında olur, in utero bulaş nadirdir (<%2), - HBeAg pozitif annelerden bulaş olasılığı (%70-90), HBeAg negatif annelerdekinden (%5-20) yüksektir, - Emzirme ile HBV bulaşı olmadığı kabul edilmektedir.
53 Bulaş Çocuktan çocuğa bulaş / horizontal bulaş - küçük yaralanmaların kan ya da vücut sekresyonları ile teması sonucu gerçekleşir. - ortak kullanılan havlular, diş fırçaları, tıraş bıçakları - HBV görünür kan olmasa dahi, vücut dışında 7 güne dek canlılığını sürdürebilir
54 Bulaş Güvenli olmayan enjeksiyonlar ve kan transfüzyonları - Kan transfüzyonu öncesinde test edilmemiş kan kullanımı, - Tek kullanımlık enjektör olmaması, - Enfeksiyon kontrol önlemlerinin yetersiz olması, dezenfeksiyon sterilizasyon uygulamalarındaki yetersizlik, kontamine medikal ve dental malzemenin yeniden kullanımı, - Damar içi uyuşturucu kullanımı.
55 Cinsel ilişki Bulaş - Kronik HBV infeksiyonu açısından düşük ve orta endemisite bölgelerinde yetişkinler ve adolesanlarda önemli
56 5 yaş altı çocuklarda semptomatik infeksiyon <%10, ilk yaş içinde %80-90, 1-4 yaş arasında %30-50 kronikleşme Yetişkinlerde semptomatik infeksiyon %30-50, kronikleşme %2-5
57 Hepatit B Aşısı Plazma kökenli aşılar Kronik HBV infeksiyonu olan hastaların plazmasından elde edilen pürifiye edilmiş HBsAg içerir Rekombinant aşılar Maya ya da memeli hücrelerinde HBsAg sentezi sağlanır Her iki türün de güvenlik, etkinlik verileri benzerdir
58 Monovalan Formülasyon Kombinasyon (DBT-Hep B, DBT-Hep B+Hib, Hib-Hep Hep B, Hep A-Hep B) - Kombinasyon aşıları doğum sırasındaki bağışıklamada kullanılmamalıdır.
59 Đmmünogenisite ve etkinlik HBV nin genotipleri vardır (A-H) ancak ortak antijen varlığı nedeniyle aşılama tüm genotiplere karşı koruma sağlar. Serokonversiyon antihbs > 1 miu/ml Seroproteksiyon antihbs > 10 miu/ml antihbs > 10 miu/ml olmasının koruyucu olduğu düşünülür ve bu titrenin sağlandığı bireyler, ömür boyu hepatit B den korunurlar.
60 Đmmünogenisite ve etkinlik Antikor titreleri son dozdan bir ay sonra en yüksek düzeylere erişir; ardından gelen 6 ayda hızla düşer ve daha sonra yavaşça azalır. Aşılananların çoğunda zaman içinde antikor düzeyleri saptanamaz hale gelir ancak immün hafızanın devam ettiği gösterilmiştir. HBsAg ile karşılaşıldığında anamnestik bir yanıt gelişir.
61 Đmmünogenisite ve etkinlik Aşılama yaşı, yanıtı etkileyen faktörlerin başında gelir <2 yaş % yaş % yaş % yaş % yaş % yaş %71 >59 yaş %50-70
63 Doz Standart pediatrik doz 0.5 ml, erişkin dozu 1 ml Her doz içinde, üretici firmaların kullandıkları üretim yöntemlerine göre değişmekle birlikte, koruyucu antikor yanıtı oluşturmaya yetecek biçimde (10-20) µg/ml HBsAg vardır Farklı aşıların relatif etkinlikleri, HBsAg içeriklerine göre değerlendirilemez.
64 Doz Antijen, alüminyum hidroksite bağlanmıştır. Bazı ürünlerde koruyucu olarak tiomersal bulunur.
65 Ticari takdim Hepatit B aşıları tek doz ya da multidoz flakonlar halinde ya da tek doz enjeksiyona hazır halde bulunmaktadır. Multidoz flakonlar 2, 6 ya da 10 dozluk olabilir.
66 Hepatit B Bağışıklama Stratejisi Hepatit B önleme programları 1) Çocukların üniversal bağışıklaması, 2) Tüm gebelerin HBsAg taraması, 3) Yüksek riskli grupların temas öncesi bağışıklaması, 4) HBV ile temas sonrası bağışıklama
67 Üniversal Bağışıklama Rutin bebeklik çağı bağışıklaması, Perinatal HBV bulaşının önlenmesi, Đleri yaş gruplarının yakalama / destek (catch-up) bağışıklaması.
68 Üniversal Bağışıklama Rutin bebeklik çağı bağışıklaması Çocukların tümünün rutin olarak aşılanması, ulusal bağışıklama programlarının bir parçası olmalıdır. Orta ve yüksek endemisite bölgelerinde, kronik infeksiyonların çoğu çocukluk döneminde edinildiği için özellikle önemlidir. Düşük endemisite bölgelerinde de tüm yaş gruplarındaki HBV infeksiyonlarını önlemenin yolu budur.
69 Üniversal Bağışıklama Perinatal HBV bulaşının önlenmesi Perinatal HBV bulaşının önlenmesi için ilk doz hepatit B aşısı doğum sonrası en kısa sürede, tercihen 24 saat içinde uygulanmalıdır. Tüm gebelerin taranması ve HBV ile infekte olan annelerin bebeklerinin bağışıklanması da bir alternatif olabilir. Ancak bu yaklaşım için ciddi kaynaklara gereksinim vardır. Tüm ülkelerde çocuklarda hepatit B aşılarının tamamlanması öncelik olmalıdır.
70 Üniversal Bağışıklama Đleri yaş gruplarının yakalama /destek bağışıklanması Yüksek endemisite bölgelerinde infeksiyon çocukluk çağında edinildiği için bebeklik çağı aşılaması ile HBV bulaşı ciddi ölçüde azaltılır ve destek aşılama çalışmalarına gerek kalmaz. Orta ya da düşük endemisite bölgelerinde daha ileri yaşlarda da infeksiyonla karşılaşılabildiği için, bu yaş gruplarında da tanımlanmış riski olanlarda destek aşılama programları düzenlenmesi arzu edilir.
71 Türkiye de durum 1998 de aşılama programı başlatılmıştır, Đlköğretim kohortu, Ortaöğretim kohortu, 1991 sonrası doğanlar aşılanmıştır.
72 Temas Öncesi Bağışıklama Sağlık çalışanları ve acil hizmet sunan kamu çalışanları - Kan, kan ürünleri, vücut sıvılarına maruz kalma olasılığı nedeniyle tüm sağlık çalışanları ilk fırsatta aşılanmalıdır, - Sağlık alanında çalışacak tüm öğrenciler, çalışma hayatına başlamadan aşılanmalıdır, - Acil hizmet veren kamu görevlileri (polis, itfaiyeci) için artmış risk söz konusu olabilir.
73 Temas Öncesi Bağışıklama Diğer risk grupları - HBV taşıyıcıları ile aynı evi paylaşanlar ve bu kişilerin cinsel eşleri, - Hemodiyaliz hastaları, - Hemofili hastaları ya da diğer kan ürünü kullanan hastalar, - Sürekli bakım evi çalışanları ve bu bakım evlerinde kalanlar, - Cinsel yolla bulaşan hastalığı olanlar ya da riskli cinsel davranışları olanlar, - IV uyuşturucu bağımlıları, - Homoseksüel erkekler, - Cezaevi çalışanları ve mahkumlar, - HBV nin endemik olduğu bölgelere seyahat edenler.
74 Temas Öncesi Bağışıklama Aşılama ayrıca aşağıdaki gruplara da önerilir - Kronik karaciğer hastalığı olan bireyler, kronik hepatit C hastaları, - Hepatotoksik ilaçlar kullanması gereken bireyler, - Hematopoetik kök hücre nakli alıcıları.
75 Temas Sonrası Bağışıklama Bebekler - Bebeklerde HBV infeksiyonunu önlemek adına, tüm gebelerde rutin olarak HBsAg taranmalıdır. - Đnfekte annelerden doğan bebeklere hepatit B aşısının ilk dozu 12 saat içinde yapılmalıdır. - Eşzamanlı olarak 0.5 ml HBIG IM yolla, aşıdan farklı bir bölgeye uygulanmalıdır. - Aşıların tamamlanmasından bir ay sonra bebeklerin HBsAg ve antihbs tetkiklerinin yapılması önerilir.
76 Temas Sonrası Bağışıklama Hepatit B aşısına yanıt doğum ağırlığı <2000 gr olan bebeklerde iyi değildir. Đnfekte anneden doğan prematür bebeklerde 4. doz aşı gerekebilir.
77 Temas Sonrası Bağışıklama Perkütan ve mukozal yaralanmalar - Bu tür yaralanmaların değerlendirilmesinde, yaralanan kişinin aşılanma öyküsü ve antikor durumu ile kaynağın infeksiyöz olup olmadığının bilinmesi çok önemlidir. - Tüm sağlık çalışanları ve ilgili alanda okuyan öğrencilerin, bağışıklama sonrası antikor varlığı açısından test edilmesi gerekir. - Kaynak, aydınlatılmış onamı alınarak test edilmelidir. - Yaralanan kişinin ve kaynağın değerlendirme sonuçları 48 saat içinde alınamıyorsa, HBV ile karşılaşıldığı varsayılmalıdır
78 Kaynak HbsAg pozitif HbsAg negatif HbsAg bilinmiyor Aşısız HBIG 0.06 ml/kg + aşı Aşı Aşı Aşılı (antikor yanıtı bilinmiyor) antihbs çalış > 10 IU/ml ise öneri yok Tedavi gerekmez antihbs çalış > 10 IU/ml ise öneri yok < 10 IU/ml ise HBIG+bir doz aşı < 10 IU/ml ise bir doz aşı
79 HBIG Hepatit B immünglobülin (HBIG) bağışık bireylerin plazmasından elde edilir, Kısa süreli pasif bağışıklık elde etmek için kullanılır, Aşıyla birlikte ancak anatomik olarak farklı bir bölgeye uygulanmalıdır, Aşıya gelişecek antikor yanıtı ile etkileşmez.
80 Temas Sonrası Bağışıklama Temas sonrası bağışıklama ideal olarak 24 saat içinde başlanmalıdır Parenteral temastan 7, cinsel ilişki sonrası ise 14 günden sonra profilaksinin yararı? Daha önce iki seri aşılanmış ancak antikor yanıtı gelişmemiş bireyin temas sonrası korunması programında, bir ay arayla iki doz HBIG önerilmektedir.
81 Temas Sonrası Bağışıklama Hepatit B hastalarının cinsel eşleri ve aynı evi paylaşan kişiler - Akut hepatitli olgularla aynı evi paylaşanlar için HBIG kullanımı gerekmez - Cinsel eşler için, HBV infekte kişiyle cinsel ilişkiyi izleyen 14 gün içinde tek doz 0.06 ml/kg HBIG verilmelidir - HBV infeksiyonu olan bireylerin cinsel eşlerine aşının hemen korumaya başlamayacağı ve koruyucu antikor düzeylerinin geliştiği gösterilene dek prezervatifle korunma gereği olduğu konusunda bilgi verilmelidir
82 Uygulama Dozlar arasında en az 4 hafta olmalıdır. Dozlar arasındaki sürenin uzaması seroproteksiyon oranlarını değiştirmez ancak antikor titrelerini yükseltir. En sık kullanılan aşılama takvimleri 0, 1, 6. aylarda 0, 1, 2, 12. aylarda Bir doz atlandığı taktirde, olanaklı en kısa sürede verilmelidir, aşı programına yeniden başlamak gerekmez.
83 Değiştirilebilirlik Hepatit B aşısı uygulaması sırasında farklı üreticilerin farklı tipte aşıları birbirinin yerine kullanılabilir.
84 Uygulama Bebeklerde uyluğun anterolateral tarafına, daha büyük çocuklarda ve yetişkinlerde deltoid kasa uygulanmalıdır. DBT, OPV, Hib, kızamık, BCG, sarı humma aşıları gibi diğer aşılarla aynı günde uygulanmasında bir sakınca yoktur. Diğer inaktive ya da canlı aşılardan önce ya da sonra uygulanmasında bir sakınca yoktur.
85 Uygulama Hepatit B aşısı bir diğer aşı ile birlikte uygulanacaksa, aşıların iki farklı yerden yapılması önerilir. Eğer aynı ekstremiteye uygulanması zorunluluğu varsa, daha fazla kas kitlesi olduğu için, uyluk tercih edilmeli ve injeksiyon yerleri arasında cm bırakılmalıdır.
86 Uygulama Tüm enjeksiyonlar için steril ekipman kullanımı gereklidir. 1-2 ml standart tek kullanımlık şırıngalar kullanılmalıdır. Đğne kas kitlesine ulaşabilecek uzunlukta olmalıdır.
87 Uygulama Hepatit B aşısı kalçadan uygulanmamalıdır, daha düşük antikor düzeyleri gelişmesine yol açar. Đntradermal olarak uygulanmamalıdır, çocuklarda uygun ak yanıtı gelişmez.
88 Uzun dönem koruma ve rapel dozlar Üç doz hepatit B aşısı ile koruyucu antikor yanıtı gelişen sağlıklı bireylerde bağışıklığın, kanda saptanabilir antikor kalmasa dahi, ömür boyu devam ettiği düşünülmektedir. Dolayısıyla rapel dozlara gerek yoktur. Daha önceden antihbs yanıtı geliştiği gösterilen bireylerde antihbs saptanamaması koruma olmadığı anlamına gelmez.
89 Uzun dönem koruma ve rapel dozlar Üç doz aşı ile antikor yanıtı gelişmeyen bireylerin %50-70 inde ikinci bir aşılama programı ile antihbs gelişir. Aşıya yanıtın her dozdan sonra değerlendirilmesi önerilir. Üç ek doza yanıt vermeyen bireylerin, hepatit B aşısına yanıt vermeyeceği kabul edilir.
90 Uzun dönem koruma ve rapel dozlar Đmmün baskılanmış bireyler aşıya genellikle suboptimal yanıt verir, dolayısıyla bu bireylerde rapel dozlara ihtiyaç duyulabilir. Bu hasta grubunda (özellikle diyaliz hastaları) rapel dozların optimal zamanlaması konusunda bilgi yoktur, antihbs düzeyleri izlenmeli ve buna göre hareket edilmelidir. Diğer immün baskılanmış bireylerde (HIV infeksiyonu, kemoterapi uygulananlar) rapel doz gereksinimi belirsizdir.
91 Aşılama öncesi serolojik tetkikler Tüm gebelerde ilk prenatal izlemde HBsAg çalışılmalıdır. HBV infeksiyonu açısından riskli bireylerde aşılama öncesi HBsAg, antihbs ya da antihbc çalışılmalıdır. infekte ya da bağışık bireyleri saptar kronik taşıyıcıların ailelerinin gözden geçirilmesini sağlar
92 Aşılama sonrası serolojik tetkikler Üniversal programlar çerçevesinde aşılananlarda antihbs tetkiki yapılmasına gerek yoktur. HBV ile sürekli ya da aralıklı tekrar temas riski olan bireylerde ise korunmanın sağlandığını bilmek önemlidir. infekte annelerden doğan bebekler, kronik taşıyıcıların eşleri ve aile bireyleri, sağlık çalışanları ve öğrenciler, immün baskılanmış bireyler.
93 Aşılama sonrası serolojik tetkikler Đdeal olarak bu test son aşıdan bir ay sonra yapılmalı, altı aydan geçe bırakılmamalıdır. Test sonucu hem ilgili kişiye bildirilmeli hem de kurumsal olarak kayıt altına alınmalıdır. Koruyucu antikor saptanan bireylerin (bir temas durumunda dahi) tekrar test edilmesine ya da rapel dozlara ihtiyacı yoktur. Đkinci aşılama programı sonrası yapılacak antihbs testi, aşıya yanıt vermeyen ve olası bir yaralanma sonrasında pasif immünizasyon gerekecek bireylerin belirlenmesini de sağlar.
94 Saklama koşulları Hepatit B aşısının saklama sıcaklığı 2-8 C arasıdır. Bu sıcaklıkta saklandığı taktirde, genellikle üretim tarihinden itibaren 4 yıl stabil kalır. Çoğu hepatit B aşısı görece olarak ısıya dayanıklıdır, C de bir yıla kadar ve 37 C de 2-6 ay bozulmadan kalır. Ancak ısıya dayanıklılık üreticiye göre değişebilir.
95 Saklama koşulları Hepatit B aşıları dondurulmamalıdır. Donma HBsAg proteininin alum adjuvandan ayrılmasına etkinliğini kaybetmesine yol açar. Aşının donma derecesi -0.5 C dir.
96 Güvenlik Hepatit B aşısı son derece güvenlidir - enjeksiyon bölgesinde ağrı (%3-9), - halsizlik, başağrısı, irritabilite (%8-18), - >37.7 C ateş (%0.4-8), Genellikle aşı uygulandıktan bir gün sonra başlar ve 1-3 gün içinde geçerler. Ciddi alerjik reaksiyon (anafilaksi) sıklığı 1/
97 Güvenlik Guillain Barre sendromu Günümüzdeki mevcut bilgiler, gerek plazma kökenli gerekse de rekombinant hepatit B aşılarının GBS ile ilişkisi olmadığını göstermektedir. Multipl skleroz / demiyelinizan hastalıklar Hepatit B aşılaması ile multipl skleroz dahil demiyelinizan hastalıklar arasında sebep-sonuç sonuç ilişkisi gösterilmemiştir
98 Güvenlik Kronik yorgunluk sendromu Saç dökülmesi Diyabet Romatoid artrit
99 Güvenlik Hepatit B taşıyıcılarına ya da bağışıklığı olan bireylere aşı uygulanmasının özel bir yan etkiye yol açmadığı bilinmektedir
100 Kontrendikasyonlar - emzirme, gebelik, - hafif hastalık (ÜSYE, ishal), - alerji, astım, - ailede ya da bireyde konvülziyon öyküsü, - antibiyotik tedavisi, - HIV infeksiyonu, - kronik hastalık varlığı, - prematürite, düşük doğum ağırlığı, - doğumda sarılık öyküsü kontrendikasyon oluşturmaz.
101 Kontrendikasyonlar Ciddi alerjik reaksiyon öyküsü (anafilaksi, generalize ürtiker, solunum sıkıntısı, hipertansiyon ve şok) tek kontrendikasyondur.
ERİŞKİN AŞILAMASI İzmir Bozyaka Eğitim Araştırma Hastanesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Kliniği firstname.lastname@example.org Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi mezunudur. Ege Üniversitesi
İ.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Sürekli Tıp Eğitimi Etkinlikleri 215 TOPLUMDAN EDİNİLMİŞ ENFEKSİYONLARA PRATİK YAKLAŞIMLAR Sempozyum Dizisi No:61 Şubat 2008; s.215-222 SAĞLIK PERSONELİNDE PROFİLAKSİI Eskişehir
HEPATİT B AŞILAMASI, DÜNYADAKİ VE ÜLKEMİZDEKİ DURUM VİRAL HEPATİTLE SAVAŞIM DERNEĞİ www.vhsd.org Doç. Dr Selma Tosun Viral Hepatitle Savaşım Derneği Yönetim Kurulu üyesi 3-4 Ekim 2009 Erişkin dönemde geçirilen
VİRAL HEPATİTLER Doç.Dr.Mustafa Kemal ÇELEN Hepatit B virüs (HBV) infeksiyonu, bütün dünyada sık görülen ciddi seyirli bir karaciğer hastalığıdır. Bilindiği gibi Batı Ülkelerinde HBV infeksiyonunun sıklığı
T. C. ĐSTANBUL BĐLĐM ÜNĐVERSĐTESĐ SAĞLIK BĐLĐMLERĐ ENSTĐTÜSÜ HEMŞĐRELĐK YÜKSEK LĐSANS PROGRAMI ÜNĐVERSĐTE ÖĞRENCĐLERĐNĐN HEPATĐT B YE ĐLĐŞKĐN BĐLGĐ VE TUTUMLARININ DEĞERLENDĐRĐLMESĐ Hemşire Nurdan ŞAHĐN
Aşılarla İlgili Genel Kurallar Sadık AKŞİT Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi, Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı, Sosyal Pediatri Bilim Dalı, İzmir Aşılama, insan sağlığının iyileştirilmesi açısından
Erişkinlere Hangi Aşıları ş Yapalım? Doç. Dr. Dilek Kılıç Kırıkkale Üniversitesi Tıp Fakültesi Bağışıklamanın ğ Önemi Büyük bölümü aşılanmış bir toplum Aşısız bireyler dolaylı olarak korunur Ancak Aşıların
T.C. ÇUKUROVA ÜNĠVERSĠTESĠ TIP FAKÜLTESĠ KLĠNĠK BAKTERĠYOLOJĠ VE ENFEKSĠYON HASTALIKLARI ANABĠLĠM DALI HEPATĠT B VE AġI KONUSUNDA ÜNĠVERSĠTE ÖĞRENCĠLERĠNĠN BĠLGĠ, TUTUM VE DAVRANIġININ ARAġTIRILMASI Dr.
T.C. Sağlık Bakanlığı Bakırköy Dr. Sadi Konuk Eğitim ve Araştırma Hastanesi Uz. Dr. Sami Hatipoğlu Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Kliniği Şefi ve Aile Hekimliği Koordinatörü SAĞLAM ÇOCUKLARIN DÜZENLİ TAKİPLERİNİ
VİRAL HEPATİTLER Doç.Dr. Şükran Köse Tepecik Eğitim ve Araştırma Hastanesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Haziran 2014, Mardin Hepatit/Sarılık Nedir? Tanım Karaciğerin; mikrobik (hepatit
Sayı : B100TSH0110005 Konu : Genişletilmiş Bağışıklama Programı Genelgesi T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI Temel Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü 30.11.2006 18607 GENELGE 2006/ 120 K-Q TSE-ISO-EN 9000 Bağışıklama
Türkiye Hepatit B Yol Haritası -Hepatit B Çalısma Grubu- ` . Içindekiler BİLİMSEL KURUL Prof. Dr. Nurdan TÖZÜN, Türk Karaciğer Araştırmaları Derneği Başkanı ve Acıbadem Ü. Gastroenteroloji Bölümü Prof.
ZATÜRRE Pnömokokal hastalıkların etkeni nedir? Pnömokokal hastalıklara Streptococcus pneumoniae adı verilen bir bakteri neden olur. Bu bakterinin 80 den fazla tipi vardır. Bunların çoğu hastalığa neden
C. Ü. Hemşirelik Yüksek Okulu Dergisi, 2002, 6 (2) ÇOCUKLARDA HEPATİT B NİN YÖNETİMİ Hicran ÇAVUŞOĞLU * ÖZET Hepatit B enfeksiyonu genellikle doğumda yenidoğan bebeğin, enfekte annenin kanı ile temas etmesi,
Editorial / Editoryal 1 Clinical Practical Recommendations for Turkish National Vaccination Schedule for Previously Healthy Children (National Vaccination Schedule) and Vaccines not Included in the Schedule
T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI Temel Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü KUDUZ KORUNMA ve KONTROL YÖNERGESİ ANKARA 2001 ÖNSÖZ Kuduz hastalığı, insanlığın her zaman için korkulu rüyası olmuş bir hastalıktır. Bu nedenle
İ.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Sürekli Tıp Eğitimi Etkinlikleri No: 71 Çocuk ve Erişkinlerde Aşılama Editörler Prof. Dr. Necla AKKAYA Prof. Dr. Yıldız CAMCIOĞLU Prof. Dr. Emel GÜR Prof. Dr. Recep ÖZTÜRK
AĞIZ VE DİŞ SAĞLIĞI TEKNİKERLİĞİ EĞİTİMİ - I - ENFEKSİYON VE STERİLİZAYSON AĞIZ VE DİŞ SAĞLIĞI TEKNİKERLİĞİ EĞİTİMİ - I - ENFEKSİYON VE STERİLİZAYSON Eğitim içeriği Ağız vediş Sağlığı Teknikerliği Eğitim
T.C. Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı DİŞ HEKİMLERİNİN SAĞLIĞINI TEHDİT EDEN ETMENLER VE İŞLE İLİŞKİLİ SAĞLIK SORUNLARI BİTİRME TEZİ Stj. Diş Hekimi Gökay ÜSTDAL Danışman Öğretim
SAĞLIKTA NABIZ 40.SAYI 1 EDİTÖRDEN Prof. Dr. Ömer Faruk Akıncı Fatih Üniversitesi Tıp Fakültesi Sağlıkta Nabız Dergisi nin Değerli Okurları, Ebola salgınıyla bir kez daha gündeme oturan enfeksiyon hastalıklarını
HEMATOPOETİK K KÖK K K HÜCRE H NAKİL HASTALARINDA AŞILANMAA İmmun yetmezlik gruplarında aşıa şılanma İmmun yetmezlik grubu aşılanma açısından heterojen bir gruptur. Sekonder İmmün Yetmezliği Primer İmmün