Doğal Ödül Teorisi: Doğal Seçilime Eşlik Eden Bir Diğer Kuvvet Olabilir mi?
Bu haber 1 yıl öncesine aittir. Haber güncelliğini yitirmiş olabilir; ancak arşivsel değeri ve bilimsel gelişme/ilerleme anlamındaki önemi dolayısıyla yayında tutulmaktadır. Ayrıca konuyla ilgili gelişmeler yaşandıkça bu içerik de güncellenebilir.
Kısa zaman diliminde (mikroevrim) ve uzun zaman diliminde (makroevrim) gerçekleşen evrimsel olaylar arasındaki bağlantı; Dr. Owen Gilbert'in açık erişimli ve hakemli dergi olan Rethinking Ecology'de yayınlanan makalesinde gündeme getirdiği biyolojinin en derin sorularına yeni yaklaşımlar sağlayabilir.[1]
Gilbert çalışmasında, doğal seçilim ile sinerjik olarak hareket eden ve zamanla yaşamın yenilikçiliğinin veya ilerlemesinin hızlanmasına sebep olan, ayrıca tesadüfi olmayan bir evrim kuvveti önerir. Bu yeni çalışma, Darwin'in evrim teorisini tamamlayarak, bu teoride cevapsız kalan soruların cevaplanmasını sağlar.
Gilbert bu teorinin, hayatın zamanla nasıl bu kadar yenilikçi hale geldiği gizemini çözebileceğini vurguluyor.
Gilbert, doğal seçilimin türler veya soylar gibi uzun süre korunmuş birimler için geçerli olduğunu veya doğal seçilimin uzun vadeli "uyumluluğu azamileştirme" hedefi için çalıştığını varsaymak yerine, evrim teorisinin temelleri üzerine yeniden çalışarak, evrimde, "doğal ödül" adını verdiği, rastgele olmayan bir kuvvete daha yer olduğunu göstermeye çalıştı.
Gilbert, makroevrimde genetik birimler ile zaman dilimleri arasında bir fark yaratıyor. Bu bakış açısına göre Gilbert, doğal seçilimi türler içindeki gen frekanslarını değiştiren bir kuvvet olarak tanımlarken; doğal ödül türler ve daha yüksek taksonlar tarafından paylaşılan genetik kodlar, gen ağlar, genetik düzenleyici modüller dahil olmak üzere genetik sistemlerin bütününün toplam bolluğunu değiştirdiğini savunuyor. Gilbert, doğal ödülün aynı zamanda, binlerce ila milyonlarca nesil arasında gerçekleşen ve tekrarlandığında evrimin eski zamanlarına uzanan; ortaya çıkma, yayılma ve yok olma döngüleri için de geçerli olduğunu savunuyor. Şöyle anlatıyor:
Önceki makroevrim teorilerinin hepsi, doğal seçilimin rastgele olmayan tek kuvvet olduğunu varsayıyordu. Bu, araştırmacıları mikroevrimden makroevrime bir çıkarsama yapmaya ya da doğal seçilime bir öngörü atamaya mecbur ediyordu. Fakat herkes, iki yolun da teoriyi bozduğunu biliyordu.
Doğal ödülün ayrı bir güç olarak kullanılmasının temel avantajlarından biri, doğal seçilime 'her şeyi bilme' gücü vermeksizin, doğal seçilimi karmaşık özelliklerinin aşamalı olarak ortaya çıkan kökenini açıklamak için kullanılmasına izin vermesidir.Evrim Ağacı'ndan MesajAslında maddi destek istememizin nedeni çok basit: Çünkü Evrim Ağacı, bizim tek mesleğimiz, tek gelir kaynağımız. Birçoklarının aksine bizler, sosyal medyada gördüğünüz makale ve videolarımızı hobi olarak, mesleğimizden arta kalan zamanlarda yapmıyoruz. Dolayısıyla bu işi sürdürebilmek için gelir elde etmemiz gerekiyor. Bunda elbette ki hiçbir sakınca yok; kimin, ne şartlar altında yayın yapmayı seçtiği büyük oranda bir tercih meselesi. Ne var ki biz, eğer ana mesleklerimizi icra edecek olursak... Daha fazla göster
Aslında maddi destek istememizin nedeni çok basit: Çünkü Evrim Ağacı, bizim tek mesleğimiz, tek gelir kaynağımız. Birçoklarının aksine bizler, sosyal medyada gördüğünüz makale ve videolarımızı hobi olarak, mesleğimizden arta kalan zamanlarda yapmıyoruz. Dolayısıyla bu işi sürdürebilmek için gelir elde etmemiz gerekiyor.
Bunda elbette ki hiçbir sakınca yok; kimin, ne şartlar altında yayın yapmayı seçtiği büyük oranda bir tercih meselesi. Ne var ki biz, eğer ana mesleklerimizi icra edecek olursak (yani kendi mesleğimiz doğrultusunda bir iş sahibi olursak) Evrim Ağacı'na zaman ayıramayacağımızı, ayakta tutamayacağımızı biliyoruz. Çünkü az sonra detaylarını vereceğimiz üzere, Evrim Ağacı sosyal medyada denk geldiğiniz makale ve videolardan çok daha büyük, kapsamlı ve aşırı zaman alan bir bilim platformu projesi. Bu nedenle bizler, meslek olarak Evrim Ağacı'nı seçtik.
Eğer hem Evrim Ağacı'ndan hayatımızı idame ettirecek, mesleklerimizi bırakmayı en azından kısmen meşrulaştıracak ve mantıklı kılacak kadar bir gelir kaynağı elde edemezsek, mecburen Evrim Ağacı'nı bırakıp, kendi mesleklerimize döneceğiz. Ama bunu istemiyoruz ve bu nedenle didiniyoruz.
Gilbert bu iş birliğini ekonomiye benzeterek, doğal seçilimin doğanın kör mucidi rolünü oynadığını ve piyasaya bakmadan karmaşık "icatlar" yarattığını; doğal ödülün ise doğanın kör girişimcisi olarak hareket ettiğini ve bu karmaşık icatların, acil talep olan pazarlara veya çevrelere dağıtımını yaptığını savunuyor.
Bu çalışmayla, uzun süredir birbirine karışmış olan kökeni net bir şekilde ayırıp başarı elde etmek mümkün hale geliyor. Sonuç, biyolojinin temel sorunları hakkında yeni kavrayışlar kazandırıyor.
Gilbert Doğal Ödül Teorisi'nin ışığında; evrimleşebilirliğin evrimini, eşeyli üremenin yaygınlığı, tek bir genetik kodun sabitlenmesi ve görünüşte ani olan evrimsel değişimlere yol açan faktörler gibi soruları yeniden gözden geçiriyor. Gilbert, memelilerin dinozorların yerini almasının hayatın bir ilerlemesi olarak görülüp görülemeyeceğini de inceliyor ve insan ekonomik sistemlerinin başarısının nedenleri hakkında kısa bir incelemeyle sonlandırıyor.
Doğal Ödül Teorisi'nin doğru olup olmadığını sadece zaman söyleyebilir. Bununla birlikte mevcut veriler, teorinin ana hatlarının doğru olduğunu ve teorinin büyük biyolojik sorunlara yeni bakış açıları sağlayacağı konusunda umut vadettiğini gösteriyor.
Makalesinin sonuç kısmında Doğal Ödül Teorisi'ni şöyle izah ediyor:
(...) ilerleme, iki deterministik evrimsel kuvvet olan doğal seçilim ve doğal ödülün, geleceğe dair hiçbir öngörüleri olmadan etki etmelerinin beklenen çıktısı olarak açıklanabilir.
Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.
İlginizi Çekebilecek Sorular
- Fear of missing out kuramının Türkçesi fırsat kaçırma korkusu mu?
- Darwin'in gözün evrimi ile ilgili bu sözünde cımbız var mı?
- Evrim Ağacının sosyal kısmını nasıl kullanmalıyız?
- 8
- 7
- 6
- 5
- 2
- 1
- 1
- 1
- 0
- 0
- 0
- 0
Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?
Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:
kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci
Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 26/05/2022 18:30:09 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/9938
İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.
- Bilim Ağacı> Doğa Bilimleri> Biyoloji> Evrimsel Biyoloji> Evrimsel Ekoloji
- Bilim Ağacı> Doğa Bilimleri> Biyoloji> Evrimsel Biyoloji> Mikroevrim> Seçilim Mekanizmaları> Doğal Seçilim
- Bilim Ağacı> Beşeri Bilimler> İletişim> Gazetecilik (Habercilik)> Bilim Haberciliği
- Türleşme Evrim Evrimsel Biyoloji Genetik Biyoloji Ara Geçiş Türleri Ara Tür Zaman Bilim Doğal Evrim Teorisi Haber Evrim Kuramı Seçilim Habercilik Evrimleşme Ödül
This work is an exact translation of the article originally published in SciTechDaily. Evrim Ağacı is a popular science organization which seeks to increase scientific awareness and knowledge in Turkey, and this translation is a part of those efforts. If you are the author/owner of this article and if you choose it to be taken down, please contact us and we will immediately remove your content. Thank you for your cooperation and understanding.