Tırnak Batması
Tırnak Batması Nedir, Nasıl Tedavi Edilir?
Tırnak batması, birden fazla nedene bağlı olarak ortaya çıkan ve günlük hayatı negatif yönde etkileyen sağlık sorunlarından biridir. Evde tedavi edilecek rahatsızlıklardan biri olsa da, bazı zamanlar cerrahi operasyonlar gerektirebilir.
Ortopedi ve Cerrahi uzmanlarının “Tırnak batması” hakkında hazırladığı bilimsel makaleler ve önerilerinden yola çıkarak, sizin için kapsamlı bir rehber hazırladık.
Çoğunlukla genç ergenlerde ve gençlerde ortaya çıkan tırnak batmasının nedenleri arasında, birden fazla kıstas bulunur. En bilinenler;
- Kötü kesilmiş ayak tırnakları: Ayak tırnaklarınızı çok kısa veya köşelere doğru kesmek, doğal cilt bariyerini kırabilir. Bu, enfeksiyon riskini artırır ve cildinizin tırnak kenarını katlamasına ve tırnağınızın içine doğru büyümesine neden olur.
- Dar ayakkabılar, çoraplar veya külotlu çoraplardan kaynaklanan fazla basınç.
- Ayak yaralanmaları; ayak parmağınızı incittikten sonra batık ayak tırnakları ortaya çıkabilir.
- Terli ve kirli ayaklar
- Mantar tırnak enfeksiyonları, kalınlaşmış veya genişlemiş bir ayak tırnağına neden olabilir.
- Genetik ve doğal ayak tırnağı şekli; daha kavisli veya yelpaze şeklindeki ayak tırnaklarının, yanlara doğru bastırılması daha olasıdır. Bu da batık tırnağa neden olabilmektedir.
- Dar ve küçük ayakkabılar
- Manikür ve pedikürün hatalı uygulanması
- İzotretinoin gibi ilaçlar.
Tırnak Batması Neden Olur?
Tırnak Batması Nasıl Önlenir?
Birkaç basit strateji, tırnak batması riskini azaltabilir:
- Ayak tırnakları için özel olarak tasarlanmış makasları kullanın.
- Tırnak makasını kullanmadan önce ve sonra yıkayın. Kirli makasların kullanılması, tırnağın altındaki deriye bakteri ve enfeksiyon bulaştırabilir.
- Ayak tırnaklarını çok kısa kesmeyin. Ayak tırnağının acıtacak kadar kısa kesilmemesi gerekir.
- Ayak tırnaklarını düz bir şekilde kesin. Yuvarlak veya sivri şekiller, ciltte büyüyebilecek şekilsiz kenarlar oluşturur. Bu da tırnağın zamanla, deri içine nüfuz etmesine neden olur.
- İyi oturan ayakkabılar giyin. Çok sıkı ayakkabılar, ayak parmaklarını sıkıştırabilir ve potansiyel olarak tırnak batmasına neden olabilir. Sivri uçlu ayakkabılar, parmakları sıkıştırdıklarında riski artırabilir.
- Bazı insanlar, ya genetik ya da tıbbi koşullar nedeniyle, diğerlerine göre batık ayak tırnaklarına karşı daha savunmasızdır. Örneğin; diyabet ve sinir hasarı, dolaşım sorunlarına ve yavaş iyileşmeye neden olabilir. Ayrıca, zayıflamış bağışıklık sistemi olan kişilerin, batık bir ayak tırnağından enfeksiyon kapma olasılığı daha yüksek olabilmektedir.
Tırnak Batması Tedavisi Nasıl Yapılır?
Tırnak batması tedavisi aşağıdaki şekillerde yapılır;
İlaçlar:
- Asetaminofen içeren ilaçlar ağrıyı azaltır ve doktor tavsiyesi olmadan satın alınabilir. Ne kadar alacağınızı ve ne sıklıkta alacağınızı Eczacınıza veya doktorunuza mutlaka sormalısınız. Asetaminofen, doğru şekilde alınmazsa karaciğer hasarına neden olabilir.
- İbuprofen içeren ilaçlar şişliği, ağrıyı ve ateşi azaltmaya yardımcı olur. Bu ilaçlar, doktor talimatı olsun veya olmasın reçetesiz alınabilir. Bazı kişilerde mide kanamasına veya böbrek sorunlarına neden olabilir. Kan sulandırıcı ilaç kullanıyorsanız, bu ilacı kullanmadan önce mutlaka doktorunuza danışmalısınız. Her zaman ilaç prospektüsünü okuyun ve talimatları uygulayın.
- Antibiyotikler, bakteriyel bir enfeksiyonu tedavi etmeye veya önlemeye yardımcı olur. Bir merhem, hap veya her ikisi olarak verilebilirler.
Kısmi tırnak avulsiyonu, tırnağın cildinize doğru büyüyen kısmını çıkarmak için kullanılan bir yöntemdir. Tırnağınıza sıvı bir solüsyon veya elektrik yükü uygulanabilir. Bu, tırnağınızın tekrar deriye girmesini önleyecektir.
Matrikektomi, tırnağınızın küçük bir bölümünün büyümesinin durması için, tırnak matrisinizin bir kısmının tahrip edildiği bir yöntemdir. Tırnak matrisiniz, tırnağınızın büyüdüğü alandır. Tırnağınızın tabanındaki soluk veya beyaz renktir. Matrisin çoğu cildin altında olduğu için görülemez. Tırnak matrisini yok etmek için bir kimyasal, lazer veya alet kullanılabilir.
Tırnak Batması Belirtileri Nelerdir?
Tırnak batmasının belirtileri, farklı şekillerde kendisini gösterir.
- Ağrı ve hassasiyet; Batık bir ayak tırnağının en yaygın belirtisi, ayak parmağınızdaki ağrıdır. Küçük bir batık, dokunduğunuzda veya dar ayakkabılar giydiğinizde hafif ağrı veya hassasiyetle başlayabilir. Bir enfeksiyon oluşursa, ağrı daha yoğun hale gelebilir ve rahatça yürümenizi veya ayakkabı giymenizi engelleyebilir.
- Şişme; Batık ayak tırnağınızın yanında şişmiş veya sert bir cilt alanı fark edebilirsiniz. Şişmiş noktaya dokunmak, acı verebilir. Bazen şişlik ve iltihaplanma, parmağınızla dokunulamayacak kadar aşırı hale gelebilir.
- Kızarıklık; Şişlikle birlikte, batık tırnağınızın etrafındaki deri kırmızıya dönebilir. Kızarıklık, batık ayak tırnağı kötüleştiğinde veya o bölge enfekte olduğunda yayılabilir. Parmağınızda kırmızı çizgiler fark ederseniz, daha ciddi bir enfeksiyona işaret edebileceğinden mutlaka bir doktora görünmelisiniz.
- İrin; Enfekte olmuş batık ayak tırnaklarında, sıvı birikmesi veya irin gelişebilir. Bölgeden irin akabilir ve genellikle beyaz veya sarı renktedir. Bazı insanlar, irin akıntısı olsun veya olmasın, tırnak çevresinde kanama olduğunu fark eder. Bu gibi durumlarda mutlaka tıbbi yardım almalısınız.
- Tırnaktaki renk değişikliği; Bazen, mantar enfeksiyonları batık tırnaklarla gelişir. Ayak parmağı ağrısı ve iltihabı ile birlikte mantar enfeksiyonu varsa, ayak tırnağınızın sarardığını, beyaz lekeler geliştirdiğini veya pul pul döküldüğünü fark edebilirsiniz.
Tırnak Batması Evde Nasıl Tedavi Edilir?
“Tırnak batmasının tedavisi evde nasıl yapılır” diye merak ediyorsanız, bunun birkaç şekli olduğunu söylemeliyiz. Tabii bununla birlikte bazı durumlarda evde batık tırnak tedavisinin mümkün olmadığını, cerrahi bir operasyon gerekebileceğini de mutlaka göz önünde bulundurmalısınız.
Enfeksiyon belirtisi göstermeyen tırnak batması, evde tedavi edilebilir. Sadece basit tedaviye ihtiyaç duyan hafif vakalar için tırnak batması ilaçları bulunuyor.
Uzman doktorlar, enfekte bir batık tırnağı evde tedavi etmeyi önermezler. İltihap toplamış tırnağınızı asla pamuk veya farklı bir şeyle akıtmaya çalışmayın. Bu yöntem, faydadan çok zarar getirecektir.
Aşağıdaki durumlarda Podolog’a görünmeniz gerekmektedir;
- Tırnak batığı ilaçları işe yaramıyorsa
- Kan dolaşımınız zayıfladıysa
- Şeker hastasıysanız
Aşağıdaki durumlarda Pediatri uzmanına görünmeniz gerekmektedir;
- Batık tırnağı kaldırınca
- Batık tırnağı çıkarınca
- Tırnakla beraber iltihaplı bölgeyi kaldırınca
Bunun dışındaki durumlarda, aşağıdaki yöntemleri uygulayabilirsiniz;
- Sıcak, Sabunlu Suda Bekletin
Batık tırnağınızı ılık ve sabunlu suda bekletmek, ağrıyı hafifletmeye ve şişmeyi azaltmaya yardımcı olabilir. Bunu günde 3 kez ve 20’şer dakika olarak uygulayabilirsiniz. Az miktarda sıvı Kastilya sabunu eklemek, ekstra rahatlama sağlayacaktır. Ayağınızı ıslattıktan sonra iyice kuruladığınızdan emin olun.
- Elma Sirkesi Islatın
Elma sirkesi, rahatsızlıkların birçoğu için halk ilacı olarak kabul ediliyor. Ve buna batık tırnaklar da dâhildir. Elma sirkesinin Antienflamatuar, Antiseptik ve ağrı giderici özellikleri olduğu bilinmektedir.
Batık tırnağınızı ¼ fincan elma sirkesi ile karıştırılmış ılık su dolu bir kova veya leğene batırarak, batık bir tırnağı tedavi etmeyi deneyebilirsiniz. Bunu günde 20 dakikaya kadar yapabilirsiniz. Suda bekletmeyi bitirdikten sonra ayağınızı her iyice kurulamayı unutmayın.
- Epsom Tuzunda Bekletin
Epsom tuzları; yapılan araştırmalara göre, iltihapla savaştığı bilinen yüksek miktarda magnezyum içerir.
Geniş bir kova veya leğende, her bir litre ılık suya 1-2 yemek kaşığı Epsom tuzu ekleyin. Ayağınızı leğene sokun ve etkilenen bölgeye doğru hafifçe masaj yapın. Bunu 15-20 dakika boyunca, günde 2-3 kez yapın.
- Hidrojen Peroksit kullanın
Hidrojen peroksit, evde batık ayak tırnaklarını tedavi etmek için bir başka yöntemdir. Doğal bir dezenfektan olarak bilinir. Bu özelliği nedeniyle, yaraları temizlemek için sıklıkla olarak kullanılır.
Enfekte olan ayağınızı bir kova su ve hidrojen peroksit solüsyonunda 15-20 dakika bekletin. Bunu günde 2-3 kez yapın. Her yarım bardak ılık su için, en az %3 hidrojen peroksit eklediğinizden emin olun.
- Rahat Ayakkabı Giyin
Uygun olmayan ayakkabılar giymek, tırnak batmasının önde gelen nedenlerinden biridir. Rahat ayakkabılar giyerek, ayak parmaklarınızda batık oluşmasını önleyebilirsiniz.
Ayak parmaklarınız için yeterli alana sahip, daha iyi oturan ayakkabılar seçtiğinizden emin olun. Rahat ayakkabılar, ayak parmaklarınızı oynatmanıza izin verir. Böylece parmaklarınıza fazla basınç uygulanmaz.
İyileşme sürecinde, iltihaplı ayak tırnaklarınıza baskı yapmamak için ayakkabı yerine sandaleti tercih etmelisiniz.
- Oral Antibiyotik Alın
Doktorlar genellikle hafif tırnak batması vakaları için oral antibiyotik yazmazlar. Oral antibiyotiklerin durumu iyileştirebileceğine dair somut bir kanıt yoktur. Yine de zayıflamış bir bağışıklık sisteminiz varsa, oral antibiyotiklere ihtiyacınız olabilir.
Ayrıca, batık tırnağınız aşağıdaki enfeksiyon belirtileri gösteriyorsa:
- Kötü koku
- İrin varlığı
- Zonklayan ağrı
- Artan kızarıklık
- Artan şişlik
- Batık parmak ve çevresinde sıcaklık
Batık ayak tırnağını tedavi etmek için kullanılan yaygın antibiyotikler şunlardır:
- Ağrı kesici Alın
Batık bir tırnağın neden olduğu ağrıya karşı koymak için, reçetesiz satılan bir ağrı kesici alabilirsiniz.
- Antibiyotik merhem kullanın
Bir antibiyotik merhem veya krem uygulamak, enfeksiyon riskini azaltmaya yardımcı olan tırnak batması ilaçlarından biridir. Ayrıca, enfekte olmuş ayak parmağınızın iyileşmesini de tetikleyebilir. Merhemi uyguladıktan sonra kullanma talimatını okuduğunuzdan ve parmağınızı bandajladığınızdan emin olun.
Batık Tırnak Nasıl Kesilmelidir?
Özellikle ayak tırnakları, batık tırnak hastalığına yol açabileceğinden oldukça dikkatli kesilmelidir.
- Tırnak batmasını önlemek için tırnağı düz bir şekilde kesin. Ayak tırnağının köşelerini yuvarlamayın. Çünkü bunun ayak parmağına doğru büyümeyi teşvik ettiği düşünülür.
- Bir Kiropodist veya Podolog, genellikle tırnağın sorunlu kısmını yükseltir. V şeklinde bir kesim yapar ve çevredeki yumuşak dokuyu, bir pamuklu çubukla germeye çalışır.
- Tırnağınızın ortasından bir V şekli kesmek, tırnağınızın geriye doğru uzamasını ve ayak tırnağınızın yanlardan aşağı doğru değil, ortasındaki ‘hasarı’ onarmasını sağlar.
- Ayak tırnağınızda mantar enfeksiyonu varsa, oral antibiyotik veya lokal mantar önleyici tedavileri işe yarayacaktır.
Tırnak Batması Hakkında Sıkça Sorulan Sorular
Tırnak batması nasıl geçer diye merak ediyorsanız, yukarıda bunlardan bahsetmiştik. Eğer batık tırnakta iltihap yoksa, verdiğimiz önerilere göre evde kendiniz tedavi edebilirsiniz. Fakat iltihap ya da irin varsa, cerrahi müdahale gerekebileceğini unutmayın.
Eğer batık tırnak iltihap yapmamışsa, rahat çorap ve ayakkabı giyerek kendiliğinden geçmesini sağlayabilirsiniz. Ancak her ihtimale karşı, evde tırnak batığı tedavisi yöntemlerini uygulamak da süreci hızlandıracaktır.
İltihabın yayılma durumuna göre ayak tırnağının bir kısmının ya da tamamının çıkarılması gerekebilir. Bu gibi durumlarda ilk olarak, batık tırnak antiseptik sıvılarla temizlenir ve daha sonra uyuşturulur.
Gerekli tedbirler alındıktan ve gerekli işlemler yapıldıktan sonra, tırnak batığının bulunduğu kısımdan tırnak köküne doğru dikey bir kesik atılır. Daha sonra tırnağın kesilen kısmı çekilerek çıkarılır. Bazen tamamının çıkarılması da gerekebilir.
Bu işlemler tamamlandıktan sonra; tırnak batığına neden olan kısımda, tırnak köküne hasar vermek için Koter adı verilen elektrikli bir cihaz, fenol veya Trikloroasetik asit gibi asidik bir solüsyon kullanılır. Bu işlemler bittiğinde, hasarlı parmağa vazelin sürülür ve bandajlanır.
Batık bir ayak tırnağını evde tedavi ederseniz, enfekte olmazsa 2-3 gün içinde iyileşebilir. Bununla birlikte, batık ayak tırnağınız antibiyotik veya ameliyat gibi daha kapsamlı tedavi gerektirebilir ve bu durumda iyileşme süresi daha uzun sürebilir.
Tedavi edilmediği takdirde batık bir ayak tırnağı, ayak parmağınızın kemiğinde enfeksiyona neden olabilir.
Tırnak kenarını çıkarmak için, bazen cerrahi operasyon kullanılır. Bu, tırnağın dış yüzünün çıkarılması olarak bilinir ve amacı, tırnağın kenarının, tırnağın yanındaki yumuşak dokuya zarar vermesini önlemektir.
Herhangi bir kötü doku, lokal anestezi altında çıkarılabilir. Tırnak matrisi, daha sonra yanlarda yeniden büyümeyi önlemek için Fenol ile tedavi edilir.