Kırım Tatar milli hareketi emektarı Dr. Zampira Asanova, 8 yıl önce bugün aramızdan ayrılmıştı. Dr. Asanova, 1966 yılından itibaren Moskova’daki insan hakları savunucuları ile ilk teması sağlayan, Kırım Tatar milli hareketinin sesinin hür dünyaya ulaşması yolunda ilk teşebbüsü yapan kişi olarak tarihe geçti.
Kırım Tatar milli hareketinin efsane isimlerinden Dr. Zampira Asanova, 8 yıl önce bugün 16 Ocak 2014 tarihinde 73 yaşındayken vefat etmişti. Dr. Asanova, 1966 yılından itibaren Moskova’daki insan hakları savunucuları ile ilk teması sağlayan, Kırım Tatar milli hareketinin sesinin hür dünyaya ulaşması yolunda ilk teşebbüsü yapan kişi olarak hatırlanıyor.
DR. ASANOVA’NIN KIRIM TATAR MİLLİ HAREKETİNE KATKILARI VE YAŞAM ÖYKÜSÜ
Dr. Zampira Asanova, 1941 yılında Kırım’ın Beykıyat köyünde doğdu. Ailesi, o doğduktan 3 yıl sonra, 1944 yılında her Kırım Tatar ailesi gibi, Kırım’dan sürgün edildi. Aile Özbekistan’a yerleştirildi. Dedesinin vasiyetini yerine getirerek, bölgenin en iyi okulundan mezun olan Zampira Asanova 1959 yılında Moskova Tıp Üniversitesi Stomotoloji Bölümüne girdi.
Zampira Asanova Kırım Tatar Milli Hareketine daha üniversite öğrencisiyken 1957 yılında katıldı. Eğitimini tamamlayıp Özbekistan’a döndükten sonra Zampira Asanova Kırım Tatar aydınları adına Sovyetler Birliği Komünist Partisi Genel Sekreteri Nikita Hruşçev’e gönderdiği mektubun yayılması için uğraştı. Mektubun altında imza atanlar arasında Amet-han Sultan, Midat Selimov, Enver Ablayev gibi şahsiyetler de bulunuyordu.
1959 yılından itibaren Kırım Tatar tarihini öğrenmeye başlayan Zampira Asanova, 1965 yılında Fergana Bölgesi İnisiyatif Grubunun üyesi oldu. Sürdürdüğü aktif faaliyetinden dolayı Sovyet Birliği Komünist Partisi Merkez Komitesine Kırım Tatar halkının problemlerini içeren mektubu göndermekle görevlendirilen 63 kişiden oluşan Sovyetler Birliği Geneli İnisiyatif Grubuna girdi.
Yuriy Andropov’un kabul ettiği grupta bulunan Zampira Apte 1967 yılında Moskova’dan döndükten sonra işinden uzaklaştırıldı. Onu deli diye akıl hastanesine yerleştirmeye çalıştılar. Ancak hastanenin doktorları Emilia Kâmileva ve Yagya Bekmambetov’un gösterdikleri çabalar sonucunda Zampira Asanova’yı akıl hastanesinden kurtardılar. Uzun yıllar süren mücadelelerinin akabinde Zampira Asanova, Vatanı Kırım’a 1985 yılında gelmeyi başardı.
Hayatını halkının yeniden dirilişine ve tarihi vatanına dönme mücadelesine adayan Zampira Asanova, uzun süre devam eden hastalığı neticesinde 16 Ocak 2014 tarihinde 72 yaşında yaşama veda etmişti. Zampira Asanova’yı son yolculuğa uğurlamak için Kırım Tatar Milli Meclisi üyeleri, Kırım Tatar Milli hareketi emektarları, Türkiye’de Kırım Tatar diasporasının temsilcileri, çeşitli toplum kuruluşlardan üyeler, bilim adamları, Zampira Asanova’nın akrabaları ve yakınları gelmişti.
Kendisiyle ilgili daha detaylı bilgiler için eski QHA sitesinde daha önce yer verdiğimiz; Kırım Tatar Milli Meclisi (KTMM) üyesi ve QHA’nın (Kırım Haber Ajansı) kurucularından Gayana Yüksel’in Bahçesaray dergisinde Ocak-Nisan 2007 tarihli 43-44’üncü sayısında kaleme aldığı “Kırım Sevgisinin Timsali Zampira Asan” adlı yazısını, Kırım Tatar Milli Meclisi (KTMM) Türkiye Temsilcisi ve Emel Kırım Vakfı Başkanı Zafer Karatay‘ın QHA için 9 Mayıs 2011’de kaleme aldığı “Dr. Zampira Asanova” adlı yazısını başlıklara tıklayarak okuyabilirsiniz.