Sekizinci Mart. Dünya Kadınlar Günü, çocukluktan bir tatilin yanı sıra, kızlara, annelere ve büyükannelere - laleler, tatlılar ... hediyeler verildiğinde, kadınlar, yarılarımız. Her zaman erkeklerle birlikteydiler, hayatın tüm keskin dönüşlerinde, üzüntülerde, zorluklarda ve ... Ve savaşta bizi desteklediler.
Lyudmila Pavlichenko, Marina Raskova, Julia Belousova. Bazıları hakkında filmler çekildi, kitaplar yazıldı, şarkılar söylendi. Başarıları gerçekleştiremeyen, ancak ön ve arkada dürüst bir şekilde savaş görevi yapan kalan yüz binlerce kişi, onur, diploma ve halk hafızasıyla ödüllendirildi. Ve hala arkada zafer kazanan, yaralıları emziren ve gelecekteki askerlere ve subaylara öğretmenlik yapan milyonlarca insan vardı. Herkesi hatırlamayacaksın. Ancak her insanın en yakın kadınların görüntülerini depolayan kendi hafıza hücresi vardır - anneler, kızları, büyükanneleri.
Birkaç ay önce iki büyükbabamın günlük yaşamı ile mücadele hakkında bir makale yazdım. Muhtemelen, şimdi, Sekizinci Mart arifesinde, yarımlarını hatırlama zamanı geldi - büyükannelerim.
Anna Alekseevna, 1915 yılında Yaroslavl bölgesindeki köylü bir ailede doğdu. 1938'de ziyarete gelen genç bir ustabaşı ile evlendi. Genç komutan, bir süre sonra da toplandığı yeni bir görev istasyonuna gitti.
Anna Alekseevna'nın anılarından:
Arabadan Medvezhyegorsk platformuna çıktım, etrafa bakıyorum, çok insan var, ama Peter değil! Nasıl yani? Kendisi bir telgraf verdi, ne karşılayacak? Bakıyorum, iki genç memur bana bakıyor. Sığdır ...
Böyle misin böyle?
“Evet, öyleyim,” diye cevaplıyorum.
- Peter seninle tanışamıyor, bizi gönderdi.
- Peki ya o?
- Tıbbi ünitede ...
- ???
Varışınızdan iki gün önce, Finlandiya sınırında bir çatışma vardı - sarhoş genç çocuklar devriyemizi zorbalık etmeye başladı. Bir kavga başladı. Sarhoş Karelyalılara yardım çekildi ve işyerinde yakınlarda bulunan birim savaşçılarımızın kurtarılmasına acele etti. Başını belaya soktu ...
Otuz dokuzuncuda bir kız doğdu. Kırklarda bir oğul. 22 Haziran'da aile Minsk yakınlarındaki askeri bir kasabadaydı. Sınırın yakınında yaz kamplarında bulunan ailenin başına ek olarak. Çocuklu memurların eşleri ve "rahatsız edici" bavullar doğuya giden yol boyunca acele etti. Bir noktada, onları sürdüler tank ama sonra otoyoldan döndü ve kadınlar ayrılmak zorunda kaldı. Sonra hava baskınları oldu. Bombalar, makineli tüfek ateşleri ... Emka doğru ilerledi, memur daha ileriye gitmenin bir anlamı olmadığını söyledi - Almanlar zaten oradaydı.
Kadınlar geri dönmeye karar verdiler. Aniden biri isimlerini ismiyle duydu - yolun kenarında kocalarının hizmet verdiği birimin yaralı bir nachfinini yatıyordu. Yardım ettiler, ancak bilge memur yaranın ölümcül olduğunu biliyordu ve bu nedenle son talimatları vermek için acele ediyordu. Memurların eşleri olduklarından bahsetmek kesinlikle yasaktır, bana kızlık soyadlarına geçmemi tavsiye etti. Sonunda, evrak çantasını açtı ve onlara para demeti, şüphe uyandırmamak için çok fazla değişmemelerini söyledi. Sonra listeleri yaktý ve ... kendini vurdu.
Minsk genç kadınlarla kaos, koşuş, makyaj ve yangınlarla tanıştı ... Yakında Naziler şehri ele geçirdi. Kayıt olmak, bir iş bulmak zorundaydım. Hepsi onların iyiliği için - çocuklar.
Anna Alekseevna, Alman ordusu için sebzelerin yetiştirildiği alanlarda çalışmaya atandı.
Anılardan:
İki yerel gözetmen vardı. Her gün değişti. Ve eski Alman albay bu ekonomiden sorumluydu. Birinci Dünya Savaşı'nda savaştı ve esaretimize oturdu ve Rusça bir şeyler anladı.
Gardiyanlar farklıydı - bir tane sessiz ve kibar ya da başka bir şey ... Her çalışma gününün sonunda, çocukları olan kadınların ağız sayısına göre sebze almasına izin verildi. Ben de aldım. Sonra iki havuç, sonra iki pancar ...
İkincisi ise tam tersidir. Kısa, gürültülü ve çamurlu. Bir iş yapmak için zamanım yoktu, ama zaten başka bir iş yapıyor! Bu yüzden bir zamanlar dayanamadım, düzelttim ve tüm Rus adreslerimize gönderdim! Zaten suskun! Ve sonra şikayet etmek için eski albaylığa koştu. Geliyor. Yüksek sesle beni arar ve kırık Rus sorar: neden gözetmen azarladım? Ona gözlerimde gözyaşları olan her şeyi söyledim: diyorlar ki, bir işi bitirmek için zamanımız yok, ama zaten daha ileri gidiyor! Yaşlı adam başını salladı, bıyıklarına sırıttı ve gitti. Artık kötü denetçiyi hiç görmedik - onu başka bir işe transfer ettik ...
Bir keresinde, bir evin verandasında durdular, işten kampa götürülen ve birimlerinden teğmenlerden birinde tanınan bir savaş esiri sütununa baktılar! Asker tunik, tıraşsız, kirli, büyümüştü ... Gardiyanlara koştular, onlardan birinin kuzeni olduğunu söylediler! Gece için ayrılmayı istediler ve ... Gardiyan başını salladı!
Mutfaktaki teğmen uzun süre yıkanmış, kesilmiş, traş edilmiştir. Sonra Tanrı'nın gönderdiklerini beslediler ve hepsi sorguladı, sorguladı, sorguladı ...
Ama kocaların kaderi hakkında hiçbir şey bilmiyordu. Sadece 22 Haziran Pazar günü şehirde görevden alındı.
Sabah işe gidecek bir sütuna girdim ve artık onu görmediler ...
Zamanla, şehirdeki bir büroda çalışan arkadaşlarından biri Minsk'e yeraltına girdi. Toplanan verileri partizanlara iletmeye başladılar. Bazen bazı paketler gönderdiler. Minsk'in özgürlüğüne yaklaştıkça, partizanlarla iletişim kesildi. Söylentilere göre, bağımsızlık bataklıklarda bir yerde tamamen yok edildi.
Kurtarıcılar gözyaşlarıyla karşılaştı! Kadınlar neşeyle ağladılar ve onlarla birlikte, annelerin neden ağladığını anlamayan çocuklar kükredi! Yeraltı işçileri memur eşlerinin faaliyetlerini doğruladı ve kamp hayatının kaderi onlardan kaçtı. Anna Alekseevna, kocasının da yakında geleceği 1944'te yerli köyüne döndü! Yaralandıktan sonra iyileşmesi için izin verildi ve evde ailenin kaderini bulmaya karar verdi.
Anna Alekseevna iki bin üçte öldü. Yaşlılıktan.
* * *
Maria Ignatievna, Kiev bölgesinde Brovary yakınlarında doğdu. 22 Haziran'da on yedi yaşındaydı. Tıbbi asistan olan baba derhal orduya alındı. Birkaç ay sonra ablası. Kiev postanesinde telgraf operatörü olarak çalıştı ve omuzlarının üstünde yedi erkek ve kız kardeş için endişe duydu! Sadece anne bunu yapamazdı. Çok sayıda hane ve ağız var ...
İlk başta savaş köyü kurtardı - ancak köyden sonra uçaksavar pili bazen gökyüzüne koştu. Kimse birimlerimizin nasıl geri çekildiğini anlamadı - Alman bir konvoy köye girdi, ama durmadan Kızıl Ordu'nun geri çekilme birimlerini kovalamak için koştular. Sonra arkadan geldi.
Maria Ignatievna'nın anılarından:
İki Alman askeri eve girdi. Plug ve Tarapunka gibi - biri ince ve uzun, ikincisi kısa, tombul. Peki, bunlardan "rahim, testis, sert süt!" Diye bağıranlar vardı.
İçlerinden biri bizi (çocukları) saydı ve annesine işaret etti: hepsi çocukları mı? Olumlu olarak başını salladı. Cebinden bir fotoğraf çekti. Üçünü tekrarladı ve jestlerle üçle çıldırmanın mümkün olduğunu açıkladı, ancak burada sekiz daha az ve daha az! Hiçbir şey almadılar. Böylece kaldı.
Sonra eve bir adam geldi. Mary onu tanıyordu. Bu adam Komsomol bölge komitesindeydi. Ayrıca Komsomol'un bir üyesiydi. Bir adam onu evden sokağa çağırdı ve uzun süre konuştu. Evleri ormanın en uç noktalarından biriydi ve kız oradaki tüm yolları biliyordu. Raporları ormana taşıyacağına karar verdik.
Ancak bu uzun sürmedi. Görünüşe göre birisi bölge komitesinin bir çalışanını tanıdı. Adamı bir tutuklama hazırlandığını söyledi. Komsomol işçisi ve Maria toplandı ve parçaları karıştırarak komşu bir köye gitti. Bu Dinyeper köprüsünün hemen yanında bir direğe koştu ...
Maria Ignatievna'nın anılarından:
Nazilerden bizimkinden daha kötüydü - polislere gidenler. Bunun üzerine yazıda belgeleri sunduk ve Almanlar arasında şüphe uyandırmadılar ve polislerden biri uzun süre yüzümüze baktı ve itiraf etti.
"Bu Mahha Mahzenlerden değil mi?" Komsomol üyesi toplu çiftlik nakit masasında mı? ..
- Kesinlikle! - ikincisini onayladı.
Raikomovsky işçisi cesareti beklemedi ve bir silahı kaparak devriyeye ateş etmeye başladı.
- Koş! - bana bağırmayı başardı.
Yüksek bankaya koştum, ama arkadan otomatik bir patlama geldi. Erimiş ateşle bacaklara çırpıldı. Bilincini acıdan kaybetti ve bir uçurumdan nehre doğru yuvarlandı.
Ölü olarak kabul edildi. Yakınlarda, bölge komitesi çalışanının cesedi de düşürüldü ...
Geceleri, partizanlar cesetleri almak için teknelere yelken açtılar ve Mary'nin hayatta olduğunu görünce şaşırdılar.
İlk başta, bir partizan doktor onunla uzun süre ilgilendi, daha sonra Kiev'in kurtuluşundan sonra, onu Ukrayna SSR'sinin başkentinde açılan ortopedik hastaneye yolladılar. Orada 1945'te gelecekteki kocasıyla tanıştı - sert bir bacağı olan çok genç bir zırhlı kuvvet çavuş.
Adamlar Maria ile evlendi. Ama reddetti. Kaderi sağlıklı biriyle ilişkilendirmek istemedim, o zaman sitem etmem, derler ki, seni sakat bıraktım.
1946'da baba ordudan döndü. Almanya'daki son yaralı askerleri tedavi etti.
Maria Ignatievna'nın anısından:
Bir sabah babam beni bahçeye çağırıyor. Sundurmaya çıkıyorum ve araba çekildi, şoför ve o Vasya ...
- Andreevich'i Ignat! Maria'yı bana verene kadar hiçbir yere gitmeyeceğim!
Baba kaşlarını çattı, sonra eğitimli bir gözle damadın bir bacağını bükmediğini fark etti, bana döndü ve sadece başımı salladım. Basit çeyizimi topladılar ve ben onunla Dinyeper'ın diğer tarafına gittim! ..
* * *
Bunlar hikayeler hafıza kutumda saklanır. Belki onlarda kahramanca bir şey yoktur, öyle ki nefesinizi alırlar ve bir film yapmak isterler. Ve kendiniz denersiniz - herkes iki çocukla işgalde olmaya karar verecek mi? Yoksa ailenizin ve arkadaşlarınızın hayatlarını riske atarak raporları ormana mı taşıyorsunuz? Hepsi bu.
Teşekkürler, sevgili büyükannelerimiz, annelerimiz, eşlerimiz!