Fotokimya
- Yeryüzündeki yaşama şartlarını direkt veya indirekt olarak etkileyen ışık sayısız kimyasal reaksiyona sebep olur. Fotokimyanın birinci kanunu 1818 yılında Grotthus ve Draper tarafından açıklanmıştır. Bu kanunun prensibi şöyle açıklanabilir: Ancak bir kimyasal sistem tarafından emilmiş ışınımlar fotokimya tepkimelerini meydana getirebilir. Daha sonraları 1908 yılında Stark ve 1912 yılında Einstein ikinci fotokimya kanununu ortaya koymuşlardır. Değişik ışınımların fotokimya etkisi, bu ışınımların frekanslarının büyümesiyle orantılı olarak artar ve değişen moleküllerin sayısı en basit şartlarda emilen foton (en küçük enerji miktarı) sayısına eşittir. Demek ki fotokimyasal bir tepkimenin ilk şartı bir miktar ışığın absorblanmasıdır. Daha sonra da ikincil fotokimyasal fenomenler gözlenebilir. Uyarılmış molekül çeşitli şekillerde davranabilir:
Bir frekans değişimi veya bir frekans değişimi olmaksızın absorbladığı enerji miktarını geri verebilir; bu floresans (flonşın)tır.
Uyarılmış molekül; diğer moleküllerle çarpışmaya girerek, onlara depolanmış enerjisinin bir kısmını aktarabilir; buna da fotosansibilizasyon yani ışıklı radyasyonlara karşı duyarlılık adı verilir.
Son olarak da uyarılmış molekül, eğer absorbladığı enerji miktarı çok büyükse dağılıp, bozunmaya uğrayabilir.
- Fotokimya tepkimeleri çok sayıdadır. Söz gelimi ışığın, klorofil pigmentleri tarafından absorblanması bitkilere; karbondioksit ve suyun karbonhidratlara (şekerler) dönüştürmesini gerçekleştirirler.
- Temel bir fotokimyasal tepkime de oksijen yerine .ozonun üremesidir. Oksijen 1600 ve 1800°A’da ultra viyole (mor ötesi) radyasyonları absorblayarak ozon haline dönüşür. Oluşan ozon da 2400-3000 A° arası ultraviyole ışımaları absorblayarak tamamıyla ultraviyole ışınlardan arınmış ışımaların yeryüzüne ulaşmasını sağlar. Ozon tabakası 25 km. yükseklikte bulunup, gerekli filtrasyonu sağlar. Ozonun bu görevi çok önemlidir, çünkü ultraviyole ışıklar sayısız organik molekülü tahrip ederek hayatı olumsuz yönde etkiler. Son olarak da fotokimyasal tepkimesiz fotoğraf olamayacağını belirtelim.