'Şaşırtmak, ilham vermek ve heyecanlandırmak için' – Avrupa'ya dönüş hakkında ESI ile bir söyleşi
Avrupa'ya Dönüş ile ilgili Geral Knaus'la Röportaj
Avrupa'ya Dönüş'ün Meydana Geliş Öyküsü
Filmlerden video klipler
www.returntoeurope.org
Neden bu belgesel dizisi?
Avrupa, Balkanlara ilgisini yeniden keşfediyor. Yıllar süren kanlı çatışmalardan sonra, bu bölge tekrar umudun bölgesi oluyor. Romanya ve Bulgaristan Avrupa Birliği'ne 2007 yılında katıldı. Artık orada barış var ve yeni nesil değişimi arzuluyor. Tiran'dan Belgrad'a, Saraybosna'dan İstanbul'a yankılanan sihirli sözcük 'Avrupalılaşma'. Fakat hala bölgenin bazı kısımlarında devam eden gerilimler var.
2005 yılında, eski İtalyan Başbakanı ve yeni İçişleri Bakanı Guiliano Amato'nun başkanı olduğu uluslararası komisyon Balkanlarda 'şiddetin kokusu hala duyuluyor' diyerek uyarıda bulundu.Tartışmalı sınırlar, toplumsal gerilimler, bastırılışmış azınlıklar, zayıf devletler: bunlar hala Avrupa'nın güneydoğusunun gerçekleri olarak karşımızda duruyor.
'Balkan şartları', aşiret kavgalarının, kan davalarının, siyasi güvensizlik ortamının ve mafyaların olduğu bir dünyayı tanımlayan bir tabir olarak karşımıza çıkıyor. Fakat bölgede bahsedilebilecek başka şeyler de var: affedebilme, yerinden edilmiş insaların yurtlarına geri dönmesi, girişimcilik ve yaratıcılık. Burada hoşgörüsüzlük olduğu kadar hoşgörü, düşmanlık olduğu kadar çeşitli kültürlerin bir arada yaşamları da var. Bölgede bu uyuyan potansiyelleri gün yüzüne çıkarmak için çalışan pek çok aktivist var.
Balkanlarda yapılan bir gezi sizi hem Avrupa'nın geçmişine hem de geleceğine götürür. İngiliz yazar Timothy Garton Ash çılgınlıklarla ve yıkımlarla dolu bir Avrupa yüzyılının 1914 yaz mevsiminde Saraybosna'da başladığını yazar. O zamanlar, Avrupa Birliği'nin kurucu babaları Robert Schuman ve Jean Monnet sırayla 28 ve 26 yaşlarındadır, ve onların birleşmiş Avrupa hayalleri ilk tohumları o yaz elde edilen deneyimlere kadar gider. Bir asır sonra Avrupa Barışı kıtanın neredeyse bütün köşelerinde gerçeğe dönüşmüştür.
Değişen Balkanları daha geniş bir halk kitlesine sunabilmek için Avrupa İstikrar Girişimi bir keşif gezisini başlattı. Roma'da, ebedi şehirde, başlayan yolculuğumuz Güneydoğu Avrupa'dan, dördüncü yüzyıldan beri bölgenin en büyük şehri olan İstanbul'a kadar genişledi. Bu arada Adriyatik Denizi'ndeki Kotor'da, Tuna Nehri'ndeki Novi Sad'ta, Arnavutluk'un kıyı ovalarındaki Tiran'da ve Ege Denizi'ndeki Selanik'te durduk. Yolculuğumuz patriklerin ve halifelerin şehri İstanbul'daki Osmanlı'nın 'Avrupa Kalesi' nde Rumeli Hisarı'nda bitti. Ayrıca Karadağ'ı, Arnavutluk'u, Makedonya'yı, Kosova'yı, Bosna Hersek'i, Sırbistan'ı, Romanya'yı, Bulgaristan'ı ve Yunanistan'ı da ziyaret ettik.
Bu renklerin bir yolculuğuydu: Tiran evlerinin ön cepheleri, Travnik'in boyanmış camileri, Filibe'nin efsanevi eski evleri ve Kotor Körfezi'nin görülmeye değer koyu mavisi, Bosna'daki nehir vadilerinin zümrüt rengi, Ohri'nin masmaviliği ve Ege Denizi'nin ve Boğaz'ın parıltılı rengi.