Son veriler ABD ekonomisinin kalıcı bir şekilde toparlanmaya başladığını gösteriyor. Kriz emlak piyasasından başlamıştı. İlk kez Kasım 2011 verileri emlak piyasasında ciddi bir canlanmaya işaret etti. Hem yeni konut inşaatları hem de inşaat ruhsatları beklentilerin 50 bin üzerinde çıktı. Aylık 685 bin rakamı Ekim 2008 sonrasının en yüksek rakamı.
ABD'de işsizlik, kasım ayında kriz sonrası ilk ciddi gerilemesini gösterdi ve yüzde 9.0'dan yüzde 8.6'ya indi. Bu oran Şubat 2009 sonrasının en iyi verisi.
Krizden kalıcı bir şekilde çıkıldığının teyidini hem istihdam hem de emlak piyasasında canlanma verecekti. FED'in faiz kararlarına, para politikasına dayanak yapacağı ölçütü bu. Ekonomi canlanıyorsa o zaman yeni bir parasal genişleme ve faiz indirimi yok demektir. İşte son zamanlarda doların güçlenmesinin temel nedeni bu.
FAİZ FARKI AZALDI: Buna karşılık Avrupa da parasal genişlemeye gidildi. Faiz oranları düşürüldü. Zaten geçmiş yıllarda Euro nun dolardan daha değerli olmasını sağlayan aradaki faiz farkıydı. Şimdi bu fark azaldı ve 75 baz puana indi.
Son günlerde Euro değer yitiriyor, dolar güçleniyor. Parite de bir yıl önceye göre yüzde 4 düştü, yani Euro geriledi.
12 YILIN BİLANÇOSU: Euro/Dolar paritesinin 12 yıl gibi uzun vadeli geçmişine bakınca Avrupa bölgesinin faiz farkından dolayı Euro daha güçlü kalmış. Gerçi 12 yılın 6'sında biri, 6'sında diğeri üstün. Ama 1.1736 dolardan hayata geçen Euro, 2011 u 1.2856 değeriyle bitiriyor. Bu yüzde 9.5 lik değerlenme demek. 12 yılın bütün değerlenmesi bu. Ancak bu 12 yılda Euro, Ocak 2000'de 0.8225 dolara kadar geriledi ve Temmuz 2008 de 1.60.38 e kadar da yükseldi.
Bu da, çok yüksek bir dalgalanmadır.
Oynaklık büyük, özellikle küresel krizden bu yana. Krizin başında tepe noktası yapan Euro 3 yıldan beri genelde gerileme eğilimi sergiliyor. Avrupa sorunlarını çözünceye kadar bu eğilimin devam etmesi de beklenebilir.
SONUÇ: "Bir oyun her zaman bir hata sayesinde kazanılır ve kaybedilir; ya rakibin, ya kendinizin." Saviely Tartakower