Louvre'un cephesi Rue Rivoli'deki Mareşal Bessières Heykeli
В önceki haber Jean-Baptiste Bessières'in gençliği, ailesi, Bonaparte'ın ilk mareşallerinden biri olduğu için Fransız Cumhuriyeti'nin askerlik hizmeti hakkında konuştuk. Bugün bu hikayeye devam edip bitireceğiz.
Savaş kampanyaları 1805-1807
Koalisyonun III. Savaşı sırasında, Bessier'in muhafız süvarileri, Ulm yakınlarındaki Avusturya birliklerini kuşatma operasyonuna katıldı. Austerlitz Savaşı'nda Bessieres'in süvarileri ve General d'Hautpoule'nin zırhlıları Rus muhafızlarıyla savaştı.
İlk başta, Rus ordusunun at muhafız pilleriyle güçlendirilmiş Can Muhafızları At ve Hussar alayları, Fransızlara karşı saldırıya geçti ve bir miktar başarı elde etti. Ancak daha sonra süvari muhafızlarının 2 filosu ve General Rapp komutasındaki bir Memluk şirketi onları devirdi ve ardından bir topçu bataryası ele geçirerek Semenovski alayının taburunun karesini kestiler. Bu alayın geri kalanı ve Preobrazhensky geri çekilmeye başladı. Bundan sonra, seçkin Süvari Muhafız Alayı, aristokratların çocuklarının ve Kazak Muhafız Alayı'nın hizmet ettiği savaşa girdi. L. Tolstoy'un "Savaş ve Barış" romanında adlandırdığı süvari muhafızları "bininci atlı zengin yakışıklı adamlar”, o zamana kadar hiç savaşta bulunmamışlardı ve Fransızlar onlara mahkemede ne kadar kolay ve keyifli hizmetin gerçek askeri hizmetten farklı olduğunu açıkça gösterdi. İlk başta, iki at korucusu filosu ve bir at bombacısı filosu tarafından saldırıya uğradılar ve daha sonra Mareşal Bessieres'in komutasındaki 4 filo tarafından vuruldular. Hayatta kalan süvari muhafızları daha sonra uzun süre savaş çığlıklarını dehşetle hatırladılar (Fransızca'yı Rusça'dan daha iyi biliyorlardı ve her şeyi mükemmel bir şekilde anladılar):
"Hadi St. Petersburg hanımlarını ağlatalım!"
Rus aristokratlarının bu kampanyaya karşı tutumu, birçoğunun eşlerinin ... ordu treninde olduğu gerçeğiyle kanıtlanıyor - "Deccal-Bonaparte" ile savaşa böyle bir zevk gezisi. Yakalanan 4. süvari muhafız filosunun komutanı Prens Nikolai Repnin'in karısı bu "turistler" arasındaydı. Kısa süre sonra, yaralı kocasının rahatça yerleştirildiği Melk Manastırı'na geldi. Rus ordusunun yaralı rütbesi ve dosyası, elbette, galipler tarafından böyle bir muameleyi hayal bile etmedi.
1806'da Prusya'ya karşı kısacık kampanyada Bessieres, yedek süvarilerin II. Kolordusunu yönetti, Jena ve Helsberg savaşlarında yer aldı.
Patrick Courcelle ve Jacques Girbal'ın bir tablosunda, Mareşal Bessieres'in Berlin'de Napolyon ile buluştuğunu görüyoruz.
1807'de Bessières, Murat ile birlikte, Fransızları yenilgiden kurtaran Rus mevzilerinin merkezine parlak bir süvari saldırısına katıldığı Preussisch-Eylau Savaşı'nda öne çıktı. Bessieres yakınlarındaki bu savaşta iki at öldürüldü.
E. Meissonier. Mareşal Bessières'in binicilik portresi
Bessieres Friedland'daki belirleyici savaşa da katıldı.
İspanya'da Bessier
Tilsit Barışının sonuçlanmasından sonra, Napolyon beklenmedik bir şekilde Bessieres'i Ağustos 1807'de Württemberg'e büyükelçi olarak gönderdi. Ancak mareşal diplomatik çalışmalarda kalmadı. Zaten 1808'de Bessieres, kısa süre sonra 12 bin kişilik II. Kolordu'nun başında, 24 bininci İspanyol General Cuesta ordusunu (Medina del Rio Seco savaşı) yenmeyi başardığı İspanya'ya gönderildi. Memnun Bonaparte, Madrid'in yolunu açan bu zafer hakkında şunları yazdı:
"Bessières, kardeşim Joseph'i İspanya tahtına yükseltti."
Mayıs 1809'da Bessières, Istria Dükü unvanını aldı.
Ancak, Medina del Rio Seco'daki zafer, Mareşal Bessieres'in İspanya'daki tek başarısıydı. 1809'un başlarında imparator tarafından görevden alındı. Kolordusunu Soult'a devretti ve kendisi Fransız ordusunun yedek süvarilerinin komutanı oldu.
Avusturya ile savaş
Acımasız ve kanlı Pirene Savaşı, Napolyon'u sürekli olarak İspanya'da önemli güçler tutmaya zorladı. Çağdaşlar bile Bonaparte'ın şimdi olduğunu söyledi "sadece tek elle savaşabilir". Avusturyalılar, ilk başarılarının Napolyon tarafından kontrol edilen Alman bölgelerinde bir ayaklanmaya neden olacağına güvenen bu durumdan yararlanmaya karar verdiler. Ayrıca İngiltere'den sağlam bir para yardımına güvendiler ve Rusya'yı bu savaşa sürüklemeye çalıştılar. Fransa'da bu aktivite farkedilmeden gitmedi. Ocak 1809'da Napolyon İspanya'dan Paris'e geldi ve olası bir savaş için hazırlıklara başladı. Rusya ile ilgili olarak, geleneksel olarak barışçıl olduğunu gösterdi, İskender I'e imparatorlukları arasında derin çelişkiler olmadığını, yeni bir savaş için hiçbir neden olmadığını açıklamaya mümkün olan her şekilde çalıştı. Avusturya ile ilgili olarak tamamen farklı bir pozisyon aldı:
“Bir tokat istiyor; Ona iki - her yanağına birer tane vereceğim ve bana nasıl teşekkür edeceğini ve daha fazla emir isteyeceğini göreceksin.
Erfurt'ta imzalanan anlaşmanın 10. paragrafına göre Rusya, Avusturya ile olan savaşında Fransa'yı desteklemekle yükümlüydü. Ancak, I.Alexander ile iyi ilişkiler kurmaya çalışan Napolyon, ona baskı yapmadı ve kararlı bir eylem talep etmedi. Rus imparatoruna İngiliz parası ve Avusturya çıkarları için - Rusya onunla bir daha savaşmasaydı - askeri araçlar seçme hakkını bırakarak sembolik bile olsa her türlü yardımı kabul etti. İskender tereddüt etti ve Puşkin'in yazdığı, bu imparatoru çağıran kendi tarzında hareket etti "zayıf ve kurnaz". Çar, Fransız büyükelçisi Caulaincourt'a Rusya'nın müttefik yükümlülüklerini yerine getirmeye hazır olduğuna dair güvence verdi. Avusturya elçisi Schwarzenberg'e söz verdi "Avusturya'nın vurulmaması için tüm önlemleri alın" (bu general Wagram Savaşı'ndan 2 gün önce askere gidecek).
Napolyon yeni bir savaşa çok ciddi bir şekilde hazırlandı. General Montbrun ve Lassalle'nin süvari birliklerinin yanı sıra iyi Almanca konuşan Lannes ve Lefebvre, İspanya'dan çekildi. Davout'un Almanya'da bulunan Fransız birliklerinden 45 kişilik bir ordu toplaması ve onu Bamberg'e getirmesi gerekiyordu. Rezil General MacDonald, Bonaparte'ın üvey oğlunun koruyucusu rolünü üstlenen Eugene Beauharnais'e İtalya'ya gönderildi. Massena, Oudinot'un birliklerinin Badenlerle bağlantı kurması gereken Augsburg'a gitti. Sakson birliklerini yöneten Bernadotte, Bohemya sınırlarına yakın bir yerde bulunuyordu. Polonyalı Jozef Poniatowski birlikleri (yaklaşık 18 bin kişi) Galiçya yakınlarında toplandı. Ancak Bonaparte, yokluğunda, büyük ordulara komuta etme konusunda deneyimi olmayan ve böyle bir deneyim aramayan genelkurmay başkanı Berthier'e yüksek komuta verdi. Büyük genelkurmay subayı bir dizi hata yaptı ve onları düzeltmeye çalışan Mareşal Davout ile tartıştı ve daha sonra imparatordan bir kınama aldı.
Avusturyalılar toplam 310 erkekten oluşan üç ordu kurdular. Alman ordusu (üçün en büyüğü) Arşidük Karl tarafından komuta edildi. İtalyan, Arşidük John tarafından yönetildi, bu ordu iki bölüme ayrıldı: Birincisi, Elachich liderliğinde, Tirol'de, ikincisi ise Dalmaçya'da işletilen Giulai tarafından komuta edildi. Arşidük Ferdinand en küçüğünün komutanı oldu - Galiçya ordusu. 10 Nisan 1809'da Bavyera'ya giren ve Tengen, Abensberg, Landsgut, Eckmuhl ve Regensburg'daki muharebeleri içeren sözde Beş Gün Seferi'nde yenilgiye uğrayan Alman ordusu tarafından askeri operasyonlar başlatıldı. İlginç bir şekilde, Regensburg savaşında, Bonaparte bacağından yaralandı ve saldırıyı şahsen yöneten generaller Marbo ve Labedwier, kalenin duvarlarına ilk tırmananlar arasındaydı. 40 bin kişiyi kaybeden Arşidük Charles, yine de ordusunu kurtararak organize bir şekilde geri çekilmeyi başardı, ancak Bessières'in süvarileri Viyana'ya koştu. 10 Mayıs 1809'da ona yaklaştılar, 13 Mayıs'ta şehir teslim oldu.
Viyana Fırtınası 10 Mayıs 1809, XNUMX. yüzyıl Fransız renklendirilmiş gravürü Ulusal Kütüphane, Paris
Sadece üç gün sonra, Arşidük Karl'ın ordusu başkente geldi.
Bunu, kolordu diğer tarafına geçen Massena ve Lanna'nın duba köprüsünün çökmesi sonucu tüm Avusturya ordusu karşısında yalnız bırakıldığı trajik Essling-Aspern savaşı izledi. . Mareşal Lannes burada ölümcül şekilde yaralandı ve Massena yine kendini en iyi taraftan gösterdi. Bu, önceki makalelerde ele alınmıştır. Sadece, o zamanlar Bessières ile Lannes arasındaki düşmanlığın açıkça ortaya çıktığını ve aralarında neredeyse bir düelloya dönüştüğünü ekleyeceğim. Kavgayı kışkırtan, Marbo'ya göre, rakibini kışkırtmak isteyen Bessieres'ten nefret eden Lannes'di (Bonaparte'a gişedeki muhafız birimlerinin eksikliği hakkında raporundan sonra), kendisine emirle bir emir subayı gönderdi:
"Mareşal Bessières'e kararlı bir şekilde saldırmasını emrettiğimi söyleyin!"
Bessières öfkelendi ve öfkesini masum elçiden çıkardı.
Sonra Lannes, Bessières ile yaptığı bir toplantıda kaba bir şekilde şunları söyledi:
"Yaverlerimden birini cezalandırmanızı çok cüretkar buluyorum!"
Ayrıca, Marbo'ya göre aşağıdaki diyalog gerçekleşti:
Lannes, "Bilin," diye haykırdı, "orduda dinlemezler, emirleri yerine getirirler!" İmparatorun aklına seni komutanım yapma fikri gelse derhal istifa ederdim ama komutanınız olduğum sürece size emirler vereceğim ve siz onları uygulayacaksınız. Aksi takdirde, sizi birliklerin komutasından uzaklaştırırım. Kesin bir saldırıya gelince, size bu emri verdim çünkü yapmadınız - sabahtan beri düşmanın önünde zıplıyorsunuz ve gerçekten saldırmıyorsunuz!
"Ama bu bir hakaret!" Bessieres öfkeyle bağırdı, "Bunun için bana cevap vereceksin!"
Lannes kılıcını alarak, "İsterseniz şimdi," diye yanıtladı.
"Ama bu bir hakaret!" Bessieres öfkeyle bağırdı, "Bunun için bana cevap vereceksin!"
Lannes kılıcını alarak, "İsterseniz şimdi," diye yanıtladı.
Massena polisleri ayırmak zorunda kaldı.
Bu savaş sırasında, Bessières ve komutanı Avusturyalı mızraklı askerler tarafından kuşatıldı, ancak Lassalle'in süvarileri tarafından kurtarıldılar.
Bu arada, MacDonald ve Eugene Beauharnais Viyana'ya savaşarak yaklaştı. Burada MacDonald, Wagram Savaşı'ndan hemen sonra bir mareşalin copunu alacak. Bu savaş sırasında, Bessieres'e bağlı General Walter'ın General MacDonald'ın birliklerinin saldırısını desteklemeyi reddetmesi nedeniyle başka bir skandal meydana geldi. Walter, reddetmesini, o sırada kabuk şoku yaşayan Bessieres'ten gelen emirlerin olmaması nedeniyle motive etti. Bessier'in astlarının birçoğunun daha sonra mareşalin öldüğünü düşünerek ağladığı söylenir. Napolyon daha sonra bunun hakkında şunları söyledi:
"İşte gardımı ağlatan çekirdek."
Horace Vernet. Napolyon ve Wagram. Burada, Napolyon'un arkasında yatan bir kabuk şoku olan bir Bessière görüyoruz (pudralı saçlarından hemen tanınabilir)
Arşidük Ferdinand'ın ordusu o sırada Polonya'ya girdi ve Varşova'yı işgal etti. Jozef Poniatowski geri çekildi, ancak batıya değil, doğuya - Avusturya karşıtı ayaklanmanın başladığı Galiçya'ya. Napolyon'a ve dolayısıyla Poniatowski'ye müttefik olan General S. F. Golitsyn'in Rus ordusu da Avusturyalılara karşı hareket etti.
S. F. Golitsyn, bilinmeyen bir sanatçının portresinde, 1791, Müze-Rezervi "Dmitrovsky Kremlin"
Golitsyn, Rus birliklerini önlerinde görür görmez geri çekilen Avusturyalılarla iyi geçindi. Tüm kampanya boyunca, Ruslar üç kişiyi kaybetti, beş kişi yaralandı, üç kişi yakalandı (bu askeri çatışma, geceleri Avusturyalılar anlamadan Rusları Polonyalılarla karıştırdığında yanlışlıkla oldu). 41 Avusturyalı Rus esaretinde sona erdi. Ancak Polonyalı müttefiklerle, Golitsyn'in astlarıyla ilişkiler, aksine, son derece gergindi ve birkaç kez neredeyse göğüs göğüse mücadeleye geldi. Buna ek olarak, Polonyalılar, Avusturya komutanına çok nazik ve hatta dostça bir mektup bulan kurye Golitsyn'i (neye dayanarak merak ediyorum?) ele geçirdi. Mektup, İskender'in bir müttefik olarak samimiyetsizliği ve güvenilmezliğine dair daha fazla kanıt alan Bonaparte'a gönderildi.
Sonunda, Avusturyalılar Polonya'dan çekilmek zorunda kaldılar. Ve Rusya, bunun için pratikte hiçbir çaba göstermeden, sadece Napolyon ile ittifak sayesinde, 400 bin nüfuslu Tarnopol bölgesini aldı: o zamana kadar ülkemiz hiç bu kadar az çabayla toprak edinmemişti. O zamanlar buradaki nüfusun çoğu hem Avusturyalılara hem de Polonyalılara düşmandı ve Moskova yanlısı görüşlerle ayırt edildi. Daha sonra, İskender I, açık bir sebep olmadan, bu toprakları Rusya'ya yabancı Polonyalılarla değiştirdi.
Pirenelere dönüş
Ocak 1811'de Bessières, Asturias'tan Navarre'ye kadar faaliyet gösteren ve ayrıca Massena'nın Portekiz ordusunu desteklemesi beklenen Kuzey İspanya Ordusu'nun komutanlığına atandı.
5 Mayıs 1811'de Fuentes de Onoro'daki Massena, Wellington'un birlikleriyle savaşa girdi ve onları büyük ölçüde sıkıştırdı. Bessieres'in astı General Lepic'e kesin bir darbe emri verdiğinde zafer yakındı. Daha sonra ne olduğunu Massena'nın emir subayı A. Marbo'nun (1831'de Louis Philippe'in altında mareşal olacak) anılarından öğrenebilirsiniz:
“Şu anda, zaferi pekiştirmek isteyen Massena, muhafız süvarileriyle yedekte bulunan General Lepic'e saldırı emriyle bir emir subayı gönderdi. Ancak umutsuzluk içinde kılıcının bıçağını ısıran cesur Lepic, en yakın üstü Mareşal Bessieres'in, birliklerinin kendi emri olmadan savaşa girmesine izin vermesini kategorik olarak yasakladığını acıyla yanıtladı ... Hemen on emir subayı farklı görevlere gönderildi. Ama birkaç gün boyunca Massena'yı amansız bir şekilde takip eden o, elbette korkaklığından değil - çok cesur bir adamdı - ama hesaplama veya yoldaşının kıskançlığından dolayı ortadan kayboldu. Fransa'nın en yüksek çıkarlarını hiç düşünmeden, zaferi Massena'ya gidecek olan bir zaferi sağlamak için askerlerinden tek bir tanesini göndermek istemedi.
«Kazanmak için daha fazla askere ve daha az Bessier'a ihtiyacım var", - Massena, bu savaşın hayatında sonuncusu olduğu bu durum hakkında acı bir şekilde yorum yaptı.
1812 Kampanyası
1812'de Bessières, Muhafızların süvarilerine komuta etti. Napolyon'a Smolensk'te durmasını teklif etti. Borodino savaşında Ney, Davout ve Murat imparatora muhafızları savaşa göndermesi için yalvardılar ve Rus cephesinin kırılacağına dair kefil oldular. Bessières'in o zamanlar Bonaparte'a söylediği cümlenin farklı versiyonları var, bu da dahil:
"Bütün Avrupa bizimle Fransa arasında uzanıyor, en azından güvenilebilecek bu bir avuç askeri kurtarmak gerekiyor."
Fransız tarafındaki Borodino Savaşı'na katılan birçok katılımcı, bu sözler için Bessieres'i affetmedi. Ancak çoğu modern tarihçi, tam tersine, bu tavsiyeyi makul buluyor ve imparatoru Rusya'dan geri çekilirken kurtarmış olabileceğini söylüyor. Örneğin, R. Delderfield şöyle yazar:
“Herkesi kendi etrafında birleştirebilecek bir muhafız olmasaydı, Rusya'dan kimse geri dönmeyecekti. Napolyon'un kariyeri ve Fransa İmparatorluğu, Aralık 1812'nin sonunda bir mum gibi sönüp gidecekti."
Maloyaroslavets Muharebesi'nden sonra Murat, Büyük Ordu için Kaluga'ya giden yolu açma sözü vererek muhafız birlikleri istedi. Bessières ona cevap verdi:
“Böyle bir girişim için ordu, hatta muhafızlar bile cesaret edemez ... Güçlerimizin yetersizliğine yeni ikna olduk. Hangi düşmanla savaşmak zorunda kalacağız? Son muharebe alanını görmedik mi, zar zor silahlanmış ve üniformalı Rus milislerinin kesin ölüme gittiği öfkeyi fark etmedik mi?
Segur, Bessieres'in geri çekilmeyi savunduğunu ve bu kelimeyi ilk söyleyenin kendisi olduğunu yazıyor. Ve Napolyon'un Bessieres'e teklifisessizliği onaylamış gibi'.
Bessieres'in ölümü
1813'te Bessières, kötü önsezilere musallat oldu. 1 Mayıs'ta birlikleri Weissenfels'deki savaşa hazırlanıyorlardı. Mareşal kasvetli bir ruh hali içindeydi. O zamana kadar özenle sakladığı karısının mektuplarını yaktı, isteksizce kahvaltı etti ve emir subaylarına şöyle dedi:
"Önemli olan bu sabah canımı alacaksa, bunun aç karnına olmasını istemiyorum."
Birkaç saat sonra öldürüldüğü çekirdekti. Rippah köyü yakınlarında bir keşif sırasında meydana geldi.
Jan Zhelinsky. 1813 eskort memurları ile Mareşal Bessières
Rastgele bir çekirdek, şerifin sol kolunu kopardı ve gövdesini deldi.
Mareşal Bessieres'in ölüm yerindeki anma işareti
Bessières, savaş alanında ölen ikinci mareşal oldu ve ölümü, Fransız ordusunun tüm askerleri ve subayları üzerinde iç karartıcı bir izlenim bıraktı. Aynı zamanda, Marbo, mareşalinin ölümünü öğrenen Bonaparte'ın en çok üzüldüğünü iddia ediyor:
"Bessières, Bayard gibi yaşadı ve Turenne gibi öldü."
Dul eşine şunları yazdı:
"Kuzenim, kocanız namus meydanında öldü. Sizin ve çocuğunuzun başına gelen kayıp kuşkusuz çok büyük, ama benim için daha da onarılamaz. Istria Dükü güzel bir ölümle ve acı çekmeden öldü. Lekesiz bir ün bıraktı ve bu oğluna bıraktığı en iyi miras. Onu korumam altına alıyorum. Babasına duyduğum sevgi ona da geçecek. Bu güvencelerimde teselli bulmaya çalış ve sana karşı olan iyi hislerimden asla şüphe etme.
Bessieres'in cenazesine veda eden Michel Ney, şunları söyledi:
"Bu bizim kaderimiz. Bu güzel bir ölüm."
Ne yazık ki, Waterloo'daki son savaşında ölmek kaderinde değildi - onda ölüm arıyor olmasına rağmen.
Bildiğimiz gibi, Bonaparte Bessières'in borçlarını ödedi. Daha sonra, Avusturya İmparatoru Franz I, mareşalin dul eşine, kendisine kaybettiği (ve Habsburg Hanedanı'na devredilen) Istria Dükalığı için tazminat olarak yıllık 20 bin franklık bir maaş atadı.
Bessières'in cesedi Paris'teki Les Invalides'e gömüldü ve kalbi, kasaba halkı tarafından hemşehrisi için bir anıtın dikildiği memleketi Pressac'a gömüldü.
Prayssac. Anıt au marechal d'Empire Jean-Baptiste Bessieres, duc d'Istrie