İspanya'da yüz binlerce ayrılıkçı, Katalonya Millli Günü (Diada) etkinliklerinde Barcelona'da bir araya geldi. Katalonya'nın en önemli şehri Barselona'nın 11 Eylül 1714'te İspanyol askerlerinin kontrolüne geçmesine atfen, 1980 yılından bu yana resmi olarak gerçekleşen Diada etkinlikleri, özellikle son 7 yıldır Katalanların bağımsızlık taleplerinin dile getirildiği bir gün olarak öne çıkıyor.
Katalonya özerk parlamentosunda muhalefette olan ve İspanya'nın birliğini savunan siyasi partiler, Katalan hükümetinin "Diada'yı siyasete alet ettiği" gerekçesiyle resmi törenlere katılmadı.
Etkinlik, Katalonya'nın İspanya'dan bağımsızlığı için mücadele eden 12 siyasetçi hakkında Yüksek Mahkeme'nin vereceği son kararı öncesi güç gösterisi olarak değerlendirildi.
İspanya'nın doğusundaki Katalonya bölgesinde bağımsızlık yanlısı girişimlerde son yıllarda görülen artışın en önemli sebebi, 2006 yılında dönemin sosyalist hükümetinin girişimleriyle Katalonya'ya tanınan genişletilmiş özerlik haklarının 2010 yılında Anayasa Mahkemesince iptal edilmesi oldu.
Katalanlar, Anayasa Mahkemesinin iptal kararını protesto etmek için ilk büyük gösteriyi 2010 Haziran ayında Barselona'da yaparken, daha sonraki tarihlerde bu gösteriler Diada ile birlikte organize edildi.
Ayrılıkçı Katalan siyasetçiler, bağımsızlık referandumuna yönelik ilk girişimini 9 Kasım 2014'de yapmıştı. Anayasa Mahkemesinin iptal kararına rağmen gerçekleştirilen ve katılımın yüzde 37'de kaldığı halk oylamasında yüzde 80 "bağımsız bir Katalonya'ya" "evet" demişti. Ayrılıkçı siyasi partilerin koalisyonundan oluşan Katalan hükümetinin İspanyol devletine meydan okuyan ikinci bağımsızlık yanlısı girişimi ise 1 Ekim 2017'de oldu.
İspanya Anayasa Mahkemesi tarafından yasa dışı ilan edilmesine rağmen 1 Ekim 2017 tarihinde Katalonya'da yapılan bağımsızlık referandumuna katılım yüzde 43 olurken, oy kullananların yüzde 90'ı bağımsızlığa "evet" dedi. Yasa dışı olan referandumu organize etmekten ise 12 Katalan siyasetçi ve sivil toplum örgütü lideri 12 Şubat-12 Haziran tarihlerinde Madrid'deki Yüksek Mahkemede yargılandı.
Davada yargılanan tutuklu 9 ve serbest 3 sanık hakkında "anayasal düzeni kısmen ya da tamamen şiddet yoluyla yıkmak", "kanunun uygulanmasına engel olmak", "devlet kurumlarına itaatsizlik" ve "kamu malını kötüye kullanmak" suçlarından 7 ila 25 yıl hapis cezaları isteniyor.
Puigdemont ve Antoni Comin 26 Mayıs'taki Avrupa Parlamentosu seçimlerinde parlamenter seçilmesine rağmen haklarındaki tutuklama kararından dolayı İspanya'ya gelerek mazbatalarını almamışlar ve Avrupa parlamenteri olamamışlardı. Yüksek Mahkemenin en geç ekim ayı sonuna kadar kararını açıklaması bekleniyor.
İspanya'nın mevcut durumda en büyük sorunu olan Katalonya meselesi, ülkedeki siyasi belirsizliğin ve hükümet kurulamamasının nedenlerinden biri olarak gösteriliyor.