Parkinson Hastalığı Aşamaları Nasıl Gelişir?
Parkinson hastalığı bel aşamadan oluşan bir sorundur. Bu sorunun aşamalarının belirtileri ve getirdiği sorunları bilmek tedavi süreci için gereklidir.
İçindekiler
Hastalığının Aşamaları
Parkinson hastalığı ya da titreyen felç, temel işlevlerinin motor fonksiyonlarının ihlali olduğu, sinir sisteminin ciddi ve ilerleyici bir hastalığıdır. Semptomların şiddetine bağlı olarak hastalığın beş ana aşaması vardır. Bu durumda, hastalığın ilerlemesi hızlı, orta veya yavaş olabilir.
- Hızlı bir gelişme hızıyla, Parkinson hastalığının evre aşamasına geçişi iki veya daha az yıl içinde gerçekleşir.
- Orta ilerleme hızı, 2-5 yıl içinde aşamalarda bir değişiklik anlamına gelir.
- Son olarak, yavaş bir gelişme ile Parkinson hastalığının evre aşamasına geçişi beş yıldan fazla bir sürede gerçekleşir.
- Hastalığın gelişim oranı doğrudan sadece bireysel duruma değil aynı zamanda tedavinin başarısına da bağlıdır. Birçok durumda yeterli tedavi sayesinde Parkinson hastalığının ilerlemesini yavaşlatmak, semptomlarını azaltmak ve böylece yaşam kalitesini arttırmak ve hastanın yaşam beklentisini arttırmak mümkündür.
Yapılacak olan tıbbi bakım, tıbbi tedavi, akupunktur, fizyoterapi de dâhil olmak üzere, yatarak tedavi için özel bir nörolojik merkezin koşullarında sağlanabilir. Özellikle bir kişinin özel tıbbi bakım ve kalıcı bakım ihtiyacında olduğu parkinson hastalığının geç evresinde hastaneye yatışı söz konusudur.
Parkinson Evreleri
Hastalığı aşamalara ayırma durumu doktorların ve bakıcıların, bir kişinin hastalığının ilerlemesi ile karşılaştığı zaman belli başlı zorlukları anlamasına ve çözmesine destek olacaktır. Bundan dolayı bu süreçlerdeki detayların tamamının bilinmesi çok önemlidir.
İlk Evre ve Belirtileri
- Titreme
- sınırlı hareketlilik (akinezi)
- kas gerginliği (sertlik) tek taraflı bir yapıya sahiptir. Sadece bir bacak ve kolda görülebilir.
- İlk aşamada elin parmaklarının küçük titremesi gözlenir.
- Bu dönemde uzman hekimler belli başlı ilaçları reçete ederek, düzenli bir şekilde kullanılmasını ister.
Hastalığın bu formu hemiparkinsonizm olarak adlandırılır. İlk aşama olduğu için kolay şekilde tedavi altına alınabileceği için ilaçların aksatılmaması gerekir.
İkinci Evre ve Belirtileri
- İki el ve ayakta ama dengesizlik belirtileri olmaksızın, semptomların iki taraflı bir görünümünü ifade etmektedir.
- İkinci aşamada, parmaklar ve eller (durma) titremeye başlar.
- Bu aşama ilk aşamaya göre daha zorlu olduğundan dolayı tedavi aşamasında bitkisel destekler de kullanılmalıdır.
Arttırılmış olan sertlik çoğu zaman görevleri geciktirmek adına yeterlidir. Bir kişinin yaşına ve diğer faktörlerine bağlı olarak bağımsız yaşamı sürdürmesi zor olabilir.
Üçüncü Evre ve Belirtileri
- Postürü değiştirirken, bir ya da bir başka postürde dengeyi koruyabilme yeteneğinin bozulduğu dönem hastalığın üçüncü aşamasını izler.
- Denge sorunları fazlasıyla gözlemlenir.
- titreme önkollara ve shin’e uzanır ve büyük genlikli titreme karakterine sahiptir.
Bu belirtilere postural instabilite denir. Tremor, akinezi ve sertlik iki taraflı, orta büyüklükte bir karaktere sahiptir. Bu aşamada olan kişiler tedavi genelde hem ilaçları hem de mesleki veya fiziki olarak tedaviyi içermektedir. Bazı insanlar tedaviye olumlu yanıtlar verebilirken, diğerleri çok fazla gelişme göstermez.
Dördüncü Evre ve Belirtileri
Parkinson hastalığının bu aşamasında, kişi bağımsız olarak hareket etme kabiliyetini korur, ancak hastalık ilerledikçe ve bir sonraki dördüncü aşamaya geçişte, hareketlerde önemli sınırlamalar meydana gelir. Belirgin hareketsizliğe rağmen, bir kişi desteksiz durabilir ve hatta hareket edebilir ama bu daha da zorlaşır. Parkinson hastalığının dördüncü aşamasında, sadece uzuvların değil, başın, alt çene ve dilin de titremesi vardır.
Bu aşamada olan hasta insanlar kendi başlarına durabilir ama yürümeleri için bir yürüyüşçüye veya başka bir yardımcı cihaza ihtiyaç duyabilmektedirler.
Beşinci Evre ve Belirtileri
Son olarak da parkinson hastalığının son evresinde, bir kişi yatağa mahkûmdur. Bu aşamada tedavi oldukça zorludur. Hasta kişiler birçok yeteneği kaybetmiştir. Bu evreye parkinson plus evresi adı da verilir. Bu aşamada, düşme riskini azaltmak ve tüm günlük aktiviteleri olan hastaya yardım etmek için günün her saatinde yardım gereklidir. Parkinson son evre sürecinde;
- Halüsinasyonlar
- Hezeyanlar
- Bunaklık
- İlaca zayıf yanıt
- Karışıklık fazlasıyla gözlemlenir.
Eş zamanlı olarak hastalığın ilerlemesi meydana geldikçe sınırlı hareketle, uzuvların titremesi veya titremesi artar.
Parkinson hastalığında ilaç tedavisinin etkinliği hastalık durumunun evresine bağlıdır. Birinci ve ikinci aşamada, levodopa gibi antikonvülsan tarzında ilaçların kullanılması iyi bir etki yaratmaktır ve semptomları ortadan kaldırmaya destek olur. Daha sonra üçüncü ve dördüncü aşamada bu ilaçlara karşı direnç gelişmeye başlar. Aynı zamanda, hastanın hastanede daha fazla yardım ve özel bakıma ihtiyacı bulunur.