İşte birçok neden...
Unutkanlık, yaşlıların en önemli korkularındandır.
Aslında paradoksal bir durum söz konusu: Tam da onca şeyi biriktirip zaman süzgecinden süzdükten, tecrübe imbiğinden geçirdikten sonra, yeni nesillere anlatmak varken "unutkanlık" sorununun ortaya çıkması, üzücü ve talihsiz bir süreç.
Araştırmalar, yaşlılıkla ilişkili unutkanlık sorununun altında bir değil, birçok nedenin yattığını gösteriyor.
Doğal yaşlanmanın sonucunda "bir miktar unutmak" elbette var ama makul ölçülerde kalması koşulu ile.
Ciddi ve ağır bir unutkanlık veya bunama, yaşlanmanın olağan sonucu değildir. Bir dizi hatanın, birden çok günahın art arda işlenmesinin neticesidir.
Genetik kökenli Alzheimer hastalığı dışında, unutkanlık sorunu, bellek kaybı veya bunama problemi öyle pek kolay oluşmaz.
Kolesterol yüksekliği, diyabet, hipertansiyon, homosistein fazlalığı sorununu önemsemezseniz, bellek kaybı sorunu yaşama olasılığınız daha yüksektir.
Uykunuza, stres yönetiminize dikkat etmediyseniz, damarlarınızı sigara, beyninizi alkolle fazlaca üzdüyseniz olasılığın daha da yüksek olduğunu söyleyebilirim.
Kafa travmaları geçiren, B12, B6, folik asit vitamini eksikliği, demir noksanlığı problemlerini uzun süre yaşayan biriyseniz işiniz daha da zordur.
Troid bezi tembelliğinin, uzun süreli korku, endişe ve stresin, tedavi edilmemiş depresyonun da belleğinizi olumsuz yönde etkilediğini unutmayın.
ÖNLEMEK MÜMKÜN
Düzenli egzersiz yapan, fırsat bulduğunda yürüyen, merdiven tırmanan, düzenli beslenen, E vitamini, omega-3 ve antioksidan deposu besinleri, polifenolleri, flavonolleri bolca tüketen, tavla, briç, poker, pişti oynayıp eğlenen, televizyon seyretmek yerine roman okuyan, bulmaca çözüp kafa yoran, sürekli olarak yeni, farklı, öğretici şeyler kovalayan biriyseniz unutkanlık sorunu sizin için uzak bir olasılıktır.
Yaşamınızdan keyif alıyorsanız, enerjik, güçlü biri olduğunuzu düşünüyor, çaresizlik sorununun ne olduğunu bilmiyorsanız, korkusuz, endişesiz, sevgi ve huzur dolu bir hayat sürüyorsanız ve düzenli olarak yürüyorsanız, unutkanlık, kapınızı kolay kolay çalmaz.
UYKU SORUNU ÇEKENLERE ÖNERİLER
Yaş ilerledikçe uyku süresi kısalmakta, uyku kalitesi azalmaktadır. Yaşlandıkça daha güç, daha az uyur ve daha kolay uyanırsınız. Özellikle 50-60 yaş arasında uyku daha kolay bölünmekte, daha az dinlendirici olmaktadır. Kadınlar menopoz, erkekler prostat irileşmesi ve benzeri sorunlarla geceleri 1-2 kez uyanmaya başlar. Uykunuz, yaşınız ilerledikçe kısalacak, 5-6 saat sizin için yeterli olacaktır.
Yaşlı insanlarda uyku sorununun doğal olmayan nedenleri de vardır: Yaşlandıkça artan ağrılar bunların en önemlisidir. Osteoporoza, eklem romatizmasına bağlı ağrılar başlıca faktördür. Yaşlandıkça belirginleşip sıklaşan depresyonun, stres ve gerginliğin de uyku kaçmalarına yol açması mümkündür. Prostat büyümesi, mesane - idrar torbası - kapasitesinin küçülmesi gibi nedenlerle oluşan sık idrar yapma ihtiyacı da uykuyu böler.
İlaçlar bir başka etkendir. Kan basınç yüksekliği, kalp yetmezliği gibi sorunların çözümü amacı ile alınan idrar söktürücü ilaçlar gece uykularını bölebilir. Antidepresanlar, kortizon içeren ilaçlar uyku kaçmalarının nedeni olabilir.
Yaşlandıkça uykunuz tıpkı bedeniniz gibi kırılgan bir hale gelecektir. Bu nedenle gündüz uykularından kaçınmaya, geceye "uykuya ihtiyaç duyan yorgun bir beyin ve bedenle" ulaşmaya, gün boyu aktif, hareketli biri olmaya çalışın. Akşamı dingin ve keyifli bir ruh haliyle karşılayın. Uykudan önce hafif bir yürüyüş yapmaya, akşamları hafif şeyler yemeye bakın. Öğleden sonra kafein içeren içecekler veya ilaç kullanmayın. Akşam saatlerinde ve yatmadan önce aşırı sıvı almayın.
NASIL TEDAVİ EDELİM!
Bütün bunlara rağmen uyku sorununuz varsa önce valeriyan veya valeriyan-melisa karışımı bitkisel ilaçlardan yararlanmaya çalışın. Valeriyan içeren standart özütler, hafif uyku bozukluklarının çözümü için yeterlidir. Valeriyan özütlerinin ciddi bir yan etkisi yoktur, bağlımlılık-alışkanlık yapmazlar. Seyrek olarak ertesi sabah bir miktar sersemlik olabilir. Valeriyan-melisa karışımı bitkisel ilaçlar bizim ülkemizde de bulunabiliyor. Yatmadan 1-2 saat önce alınmaları yetiyor.
Kaliteli bir melatonin tableti de (dil altında eriyenleri tercih ediniz) oldukça keyifli, bol rüyalı bir uyku sağlar. 1 miligramlık melatonin tabletleri ile başlayıp 3 miligrama kadar artırabilirsiniz. Melatoninin, bazı insanlarda kabus şeklinde rüyalara ve ishale yol açabildiğini hatırlatalım.
Bizim önerimiz, bu doğal-bitkisel destekleri mümkünse doktorunuzla konuşarak kullanmanız. Bu desteklerden yarar göremiyorsanız da, mutlaka bir tıbbi yardım almanız.