En büyük felç ve ölüm nedenlerinden biri olan beyin kanamaları erken teşhis edildiğinde kalıcı hasar bırakmadan tedavi edilebiliyor. İşte beyin kanaması hakkında bilmeniz gereken her şey.
Beyin kanaması, ani başlayan nörolojik bozukluklar, bilinç kaybı ve koma beyinde kanıyor. Beyin kanamasının en yaygın nedenleri yüksek tansiyon, travma (kafaya darbe) ve amiloid anjiyopatidir.
Tanı, kontrastlı veya kontrastsız bilgisayarlı tomografi, manyetik rezonans görüntüleme ve anjiyografi gibi görüntüleme testleri ile konur.. Her 10 inme vakasından birine beyin kanaması neden olur.
Beyin kanaması, ciddi bilinç kaybının yanı sıra bulantı, kusma, yavaş kalp hızı ve denge kaybına yol açabilen ciddi bir olaydır. Beyin kanamasının tedavisi genellikle kanamanın neden olduğu beyin içindeki basıncı azaltmak için kan ve pıhtıları çıkarmak için cerrahidir.
BEYİN KANAMALARININ NEDENLERİ
Beyin kanamasının nedenleri genellikle şunlardır:
Hipertansiyon (hipertansiyondan kanama): Yüksek tansiyon, beyindeki küçük arterlerin yırtılmasını kolaylaştırır ve bu da beyinde kanamaya neden olur.
Kafa hasarı: Genellikle yaşlı insanlarda görülür ve düşmelerle ilişkilidir. Bazen arabada hızlanma ve yavaşlama manevraları sırasında darbesiz beyin kanaması meydana gelebilir.
Amiloid anjiyopati: Yaşlılarda beyin kanamasının en sık nedenidir. Bunlar genellikle birkaç günde veya yılda bir sık sık tekrar edebilen küçük, tekrarlayan beyin kanaması ataklarıdır.
İskemik İnmeyi Hemorajik İnmeye Dönüştürme: 100 iskemik vuruştan 1 ila 5’inde kanama olabilir.
Beyin tümörü: Beyin kanaması kanserin ilk belirtisi olabilir. Akciğer kanseri, melanom ve koryon kanseri, beyne metastaz yapan en yaygın kanserlerdir.
Genellikle sintromlar veya trombosit eksikliği (trombopeni) gibi antikoagülanların alınmasından kaynaklanan kan pıhtılaşmasındaki değişiklikler de beyin kanamasına neden olabilir.
Anevrizmaların varlığı gibi, vasküler hasar da primer beyin kanamasının nedenlerinden biridir. Anevrizmalar damar duvarlarının ince ve kırılgan hale gelmesine neden olur ve her an yırtılarak kanamaya neden olabilirler. Anevrizmanın en sık görülen semptomu tekrarlayan baş ağrısıdır.
45 yaş altı kişilerde amfetamin veya kokain gibi ilaçların kullanımı beyin kanamasının en sık nedenidir.
Ayrıca genetik faktörler, alkol tüketimi, trombositopeni ve hemofili gibi pıhtılaşma sürecini engelleyen kan bozuklukları, kanamayı kolaylaştıran ve pıhtılaşmayı engelleyen kan sulandırıcı ilaçların kullanımı beyin kanamasının nedenleri arasında sayılabilir.
BEYİN BELİRTİLERİ
Beyin kanaması hızla ortaya çıkan nörolojik sorunlara neden olur. Genelde kanamaların çoğu 1 veya 2 saat içinde ilerler, ancak kanama bozukluğuna bağlı kanama 1 veya 2 gün içinde ilerleyebilir. Nörolojik problemler, etkilenen beynin alanına bağlı olarak büyük ölçüde değişir.
Genel olarak, en yaygın semptomlar şunlardır:
– vücudun bir yarısında güç kaybı,
– ağız köşesinde bozulma veya konuşma güçlüğü
– dudakları yana doğru bükmek,
– vücudun bir bölümünde karıncalanma veya his kaybı
ses çıkarma, konuşma veya kendinizi normal bir şekilde ifade etme zorluğu
– Söylenenleri anlamada zorluk
– bir gözde ani görme kaybı veya tam körlük
Yürürken veya bir tarafa saparken dengesizlik nedeniyle ayakta durmakta zorluk
– Tokalaşma.
Nörolojik problemlere ek olarak, her ikisi de beyinde artan kanamanın bir sonucu olarak daha fazla baş ağrısı ve kusma olabilir. Çoğu zaman, daha kötü bir duruma işaret eden uyuşukluk ve koma eğilimi de vardır.
Kanamadan sonra bazı kişilerde konuşma, yutma, yürüme ve günlük aktivitelerde zorluk veya felç gibi kalıcı hasarlar görülebilir. Beyin kanamasının ilk belirtileri ortaya çıkar çıkmaz doktora başvurulmalı ve hemen tedaviye başlanmalıdır, çünkü kalıcı hasarın şiddeti kanamanın derecesine bağlıdır.
Beyin kanaması nasıl teşhis edilir?
Beyin kanaması tanısı, kontrastlı veya kontrastsız manyetik rezonans görüntüleme, bilgisayarlı tomografi ve anjiyografi gibi beyinde kan varlığını gösteren görüntüleme testleri yapılarak konur.
Pıhtılaşma bozukluğunuz veya düşük trombosit sayınız olup olmadığını göstermek için kan testleri de yapılmalıdır. Daha sonra kanamanın nedeni belli değilse (özellikle tansiyonu yüksek olmayan gençlerde) tespit edilmeye çalışılır.
Manyetik rezonans görüntüleme lezyonun etrafındaki şişliği görmenizi ve böylece lezyonun boyutunu bilmenizi sağlar. Bilgisayarlı tomografi önemlidir çünkü doktorunuz kanamayı kontrol edebilir ve böylece hemorajik inme ile iskemik inme arasında ayrım yapabilir.
Anjiyografi, damarların içinin görüntülenmesini ve örneğin deformitelerin şeklinin ve varlığının değerlendirilmesini ve bir anevrizma teşhisini kolaylaştıran bir tanı testidir.
Bununla birlikte, beyin kanaması olan bazı kişilerin MRI veya BT taramalarında normal sonuçları vardır. Bu nedenle doktorunuz, beyin omurilik sıvısında beyin kanamasında kan olduğu için beyin omurilik sıvısının çıkarılması olan lomber ponksiyon isteyebilir.
BEYİN TEDAVİSİ
Antikoagülan (kan sulandırıcı) kullanan kişilerde yeterli tansiyon ve pıhtılaşma kontrolü ve ilaçların kesilmesi beyin kanamasının oluşmasını engelleyebilir. Amiloid anjiyopatisi olduğundan şüphelenilen yaşlılarda aspirin ve antikoagülan kullanımı uzman bilgisi kapsamında olmalıdır.
Beyin kanaması olan hastaların yaklaşık yarısının öldüğü bilinmektedir. Kanamanın boyutuna ve yerine bağlı olarak birçok kişi iyileşebilir.
Beyin kanaması öncesi alınması gereken ilk önlem hastanın durumunu stabilize etmek, vital bulguları korumak ve hava yolunu açmaktır. Kan basıncı kontrol altında tutulmalı, ancak çok düşük olmamalıdır. Birçok hasta entübasyona ve ventilatöre bağlanmaya ihtiyaç duyar.
Birçok hastada özellikle kanama yeri beyincikte ise veya ilerleyici nörolojik bozulma varsa ölümü önlemek için cerrahi müdahale gerekebilir.
Beyin kanamasını destekleyen potansiyel olarak tedavi edilebilir herhangi bir neden değerlendirilmelidir. Kan sulandırıcı ilaç kullanan bir hastada kanama olursa intravenöz plazma uygulanabilir.
BEYİN KANAMA TÜRLERİ
Fazla kan beyin dokusuna zarar vererek ödem yani sıvı birikmesine neden olur. Fazla kan ve sıvı beyin dokusu üzerindeki baskıyı artırır, sinir sistemindeki kan akışını azaltır ve beyin hücrelerinin ölmesine neden olur. Beyin kanaması meydana geldiği yere göre sınıflandırılabilir:
1. İnterstisyel veya intraserebral kanama
Bu tür kanamanın daha sonraki yaşamda ortaya çıkma riski daha yüksektir ve kanama beynin içinde meydana gelir. Bu en ciddi tiptir, ancak aynı zamanda en yaygın olanıdır. Genellikle tümörler, pıhtılaşma bozuklukları ve kusurlu kan damarlarından kaynaklanır.
2. ntraventriküler Çalışmalar
İntraventriküler kanama, beyin omurilik sıvısının üretildiği beynin boşlukları olan beynin ventriküllerinde meydana gelir. Bu tip kanamalar genellikle prematüre bebeklerde solunum sıkıntısı sendromu, yüksek tansiyon ve pulmoner kollaps gibi komplikasyonların görüldüğü, bebeğin olgunlaşmamış akciğerlerle doğduğu, doğumdan sonraki ilk 48 saat içinde ve doğumdan kısa bir süre sonra görülür.
3. Subaraknoid Kanama
Bu kanamaya genellikle anevrizmanın yırtılması neden olur, ancak bir darbenin sonucu da olabilir ve meninkslerin iki tabakası, araknoid ve pia mater arasındaki boşluğa kanama ile karakterize edilir. Bunlar, merkezi sinir sistemini çevreleyen ve koruyan zarlar olan meninkslerin kurucu katmanlarıdır. Subaraknoid kanama genellikle 20 ila 40 yaş arasındaki kişilerde görülür.
4. Subdural kanallar
Subdural kanama dura mater ile meninkslerin araknoid tabakaları arasındaki boşlukta meydana gelir ve bir yaralanmanın en yaygın sonucudur.
5. Epidural anestezi
Bu kanama meninksler ve kafatası arasında meydana gelir ve daha çok çocuklarda ve ergenlerde kafatasının kırılmasından kaynaklanır.
BEYİN KANAMALARINI ÖNLEMEK İÇİN İPUÇLARI
Kalbin pompaladığı kanın beşte biri her vuruşta beyne gider. Ancak çok miktarda kan alınmasının yanı sıra kan akışının sürekli ve sorunsuz bir şekilde beyne ulaşması da önemlidir.
Atardamarlar yırtıldığında ve kan beyne aktığında buna beyin kanaması denir. Ayrıca damarlar tıkandığında ve beynin ilgili bölgesi öldüğünde beyin enfarktüsü oluşur ve Tüm vuruşların yüzde 87’sinden sorumludur. Her ikisi de yaygın olarak beyin kanaması, felç veya felç olarak adlandırılır.
Her 4 dakikada bir kişinin felçten öldüğü tahmin edilmektedir. Ayrıca, her dört inme vakasından üçünün 65 yaşın üzerindeki kişilerde meydana geldiği ve 55 yaşından sonra her on yılda bir riskin iki katına çıktığı tahmin edilmektedir.
Bu şok edici istatistikler göz önüne alındığında, beyin kanaması ve inmeyi nasıl önleyeceğinizi bilmek anahtardır ve beyin hasarına neden olma biçimleri büyük farklılıklar gösterse de, kanamalar ve felçler önlenebilecek özellikleri paylaşırlar.
Özetle, beyin kanaması ve felçten kaçınmak için öneriler şunları içerir:
– Her renkten meyve ve sebzeden zengin ve hayvansal gıdaların miktarını sınırlayan daha iyi bir diyet benimseyin.
– Sigarayı bırakmak.
– En az 30 dakikalık bir günlük fiziksel aktivite programı başlatın ve sürdürün.
– Alkol içmeyin
– Hastalığı erken teşhis etmek için kan basıncınızı düzenli olarak ölçün.
– Kolesterol ve diğer lipidlerinizi (yağlarınızı) düzenli olarak kontrol edin.
– Diyabetinizi iyi yönetin.
– Stresinizi doğru yönetin.