Sürgündeki etnik Uygurlar’ı temsil eden en büyük grup Dünya Uygur Kongresi, ABD Dışişleri Bakanı Antony Blinken bir mektup yazarak Perşembe günü Çinli yetkililerle yapacağı görüşmelerde Uygurlar’ın durumunu gündeme almasını istedi. Mektupta, Blinken’dan Şincan bölgesindeki toplama kamplarını kapatması için Çinli yetkililere baskı yapması talep edildi.
Dünya Uygur Kongresi Başkanı Dolkun İsa, Blinken'a mektubunda, "Her şeyden önce Çin'in Doğu Türkistan'da devam eden soykırımı ve insanlığa karşı suçları derhal ve koşulsuz olarak bitirmesi zorunludur’’ dedi. Grubun Almanya'nın Münih kentindeki merkezinden gönderilen mektupta "Buna Çin'in tüm toplama kamplarını kapatması ve keyfi olarak gözaltına alınanların hepsini koşulsuz olarak salıvermesi dahildir" ifadeleri yer aldı.
İsa, Çin'in Şincan ve diğer bölgelerde zorla çalıştırmayı sonlandırması ve BM gözlemcilerinin soruşturma yapmasına izin vermesi gerektiğini söyledi. Sürgündeki Uygurlar, Şincan'ı "Doğu Türkistan" olarak adlandırıyor.
Blinken ve Beyaz Saray Ulusal Güvenlik Danışmanı Jake Sullivan, Alaska'da Çin Dışişleri Bakanı Wang Yi ve Çin Komünist Partisi’nin dışişleri konusundaki en kıdemli diplomatı Yang Jiechi ile görüşecek. Bu görüşme, Joe Biden'ın ABD başkanı olmasından bu yana iki ülke arasındaki ilk yüz yüze toplntı olma niteliği taşıyor.
Blinken, Çin'i sınırları içinde ve bölgede baskı ve saldırganlıkla suçluyor.
Aktivistler ve BM uzmanları, 1 milyondan fazla Müslüman Uygur ve diğer Türk Müslüman’ın, Çin’in batısındaki kamplarda kendi istekleri dışında ve zor koşullarda tutulduğunu söylüyor.
Çin, ABD'nin etnik ve dini azınlıklara karşı soykırım yaptığı yönündeki suçlamalarını reddediyor ve kampların İslamcı aşırıcılığı ve ayrılıkçılığı ortadan kaldırmaya yardımcı olmak için mesleki eğitim verdiğini savunuyor.
Çin'in Cenevre'deki Birleşmiş Milletler Büyükelçisi Chen Xu, hafta başında BM İnsan Hakları Konseyi'ne hitaben, "Bugün, Şincan ve Tibet refah ve istikrarın tadını çıkarıyor. Çin’i soykırımla suçlamaktan daha saçma bir şey olamaz ve bu girişim hiçbir yere gitmeyecek" demişti.
Diplomatlara göre, Çarşamba günü Avrupa Birliği ülkeleri, insan hakları ihlalleri nedeniyle Çinli yetkilileri kara listeye alma konusunda prensipte anlaştı.
Çin ise bölgedeki zorla çalıştırma ve insan hakları ihlalleri iddialarının asılsız olduğunu ve "gözaltı kampları" olmadığı konusunda ısrarlı.
Pekin, kamplardaki herkesin "mezun olduğunu" ve evlerine gittiğini de söyledi. Bölgeye erişim kısıtlanmış olduğundan, Pekin'in iddialarını bağımsız olarak doğrulamak mümkün değil.