Boğa güreşi nedir, nasıl bir spordur? Boğa güreşinin başlamasından önce yapılan ritüeller ve boğa güreşinin tam manası ile kuralları.
BOĞA GÜREŞİ
Boğa güreşi, Matador adı verilen boğa güreşçisinin vahşi ve saldırgan boğalarla güreşmesi, onun kaba kuvvetini ustalık, zarafet ve hünerle yenmesi amacına dayanan spor dalıdır.
KURALLAR
Boğa güreşi, genellikle amfiteatr denilen antik tiyatrolarda yapılır. Amfiteatrların olmadığı bölgelerde ise boğa güreşi gösterileri, açık arazide ya da “plâza” denilen kent merkezlerinde yapılır. Bu nedenle de boğa güreşi alanına “plaza de toros” denilir. Ruedo adı verilen asıl arena ortada bulunur. Seyircilerle ruedo arasında güvenlik amacıyla yapılmış yüksekçe bir duvar bulunur.
Profesyonel boğa güreşinde görev alanlara genel olarak “torero” denir. Torero; matadorları, banderilleroları ve picadorları kapsar. Banderillerolar, ellerinde “çapa” adı verilen pelerin bulunan ve “banderilla” denen kısa ve süslü mızrakları boğanın ense ve omuz arasındaki bölgesine saplayan ve zor durumda kaldığında matadora yardım eden kişilerdir. Picadorlar ise sivri uçlu mızraklarla donatılmış ve at üzerinden oyuna katılan yardımcılardır.
Boğa güreşinin at sırtında yapılan ve boğanın asla öldürülmediği Portekiz boğa güreşi ve yine at üzerinde yapılan, ama sonuçta “rejon” denen kısa mızraklarla boğanın öldürüldüğü “rejo neo” güreşi denen çeşitli türleri vardır. Boğa güreşi, karşılaşmanın kurallara uygunluğunu ve zamanı denetleyen bir başkanın yönetiminde yapılır. Başkan mesajları beyaz, yeşil ve kırmızı renklerdeki mendillerle iletir. Ayrıca bir trampetçi ve iki borazancı da bu emirleri etrafa duyurur.
Boğa güreşi “coudrilla” denen yardımcı boğa güreşçilerinin arenaya girmeleri ve tören yürüyüşü ile başlar.
Yürüyüş sona erdiğinde belediye başkanı tarafından boğanın bulunduğu bölümün anahtarı verilir ve asıl gösteriye geçilir. Yardımcılardan biri, boğa alana çıkarken boğanın yetiştirildiği çiftliğin renklerini taşıyan bir rozeti, hayvanın omuz kaslarına saplar. Banderillero denen yardımcılardan biri ise boğanın saldırı şeklini anlamak ve bunu matadora göstermek amacıyla, tek eliyle pelerini boğaya doğru sallar. Arkasından matador arenaya girer ve boğanın boynuzlarına oldukça yakın pozisyonda durarak, pelerini aracılığıyla yaptığı çeşitli hareketlerle hayvanı aldatır ve yorar. Matador peleriniyle havada estetik figürler çizerek aynı zamanda göze de hitap eder. Daha sonra ortaya çıkan banderillerolar mızraklarını boğaya saplarlar.
Boğanın saldırganlığı azaldığında artık son devreye geçilir ki, bu aşamada matador sanatının tüm incelik ve üstünlüğünü gösterir. Pelerini ile yaptığı çeşitli hareketlerle, boğayı iyice yorar ve sıra artık boğayı öldürmeye gelir. Boğa, matadorun hareket etmeden durup boğanın saldırmasını beklediği “recibiendo” tarzıyla ya da boğa ve matadorun karşılıklı olarak saldırdıkları ve çevik hareketlere dayanan “al valople” tarzlarından biriyle öldürülür.
Boğa öldükten sonra izleyiciler den alkış alınırsa, matador banderillolarıyla birlikte arenada bir tur atarak halkı selâmlar. Başarılı bir gösteri gerçekleştirmişse, matadora boğanın bir kulağı, çok çok başarılı olmuşsa iki kulağı verilir. Eğer gösteri mükemmel olmuşsa, matadora ayrıca boğanın kuyruğu da verilir.