Terkedilmiş Ermeni Şehri, Ani Harabeleri
Bu terk edilmiş site bir zamanlar '1001 Kiliseler Şehri' idi.
Orta Çağ Ermenistan'ının başkenti olan Ani şehri, akıldan çıkmayan kalıntılarıyla varlığını sürdüren gelişen bir ticaret ve inanç merkeziydi.
Ani'deki Aziz Krikor Lusavoriç Kilisesi, Türkiye ile Ermenistan arasındaki modern sınır olan Akhuryan Nehri ( Arpaçay ) kıyısında 1215 yılında inşa edilmiştir.
Türk şehri Kars'ın doğusunda, yalnız bir ortaçağ kiliseleri kompleksi yatıyor. Sekizgen kuleler, ufalanan duvarlar ve düşmüş sütunlar geniş çayırlara dağılmış durumdaydı. Türkiye'nin modern Ermenistan devleti ile sınırını oluşturan Akhuryan Nehri'ne dökülen vadide, ortadan kırılmış eski bir köprü var.
Bu kalıntılar, MS 300'lerin başlarında Hıristiyanlığı devlet dini olarak benimseyen en eski krallıklardan biri olan ortaçağ Ermenistan'ının kozmopolit başkenti Ani'den geriye kalanlar. Beşinci yüzyıldan kalma bir tahkimat yeri olan Ani, 10. yüzyılda Ermenistan'ın başkenti olarak seçilmiştir. 100.000 kişiye ev sahipliği yaptı ve kutsal binalarla o kadar zengin bir şekilde donatıldı ki, “1001 kilisenin şehri” olarak bilinmeye başladı.
Karadeniz ve Hazar Denizi arasındaki ticaret yolları üzerindeki stratejik konumu, onu çekici bir mülk haline getirdi ve onu yüzyıllarca işgale ve nihayetinde uzun bir terk etme dönemine mahkum etti.
İmparatorlukların çatışması
16. yüzyılda Osmanlı İmparatorluğu'na girmesinin ardından Ani, Avrupalı gezginlerin ortaçağ kentini ziyaret etmeye başladığı 1800'lerin başına kadar uzak bir anı olarak kaldı. Ani harabeleri, Osmanlı, Pers ve Rus İmparatorluklarının kenarlarında jeopolitik bir fay hattı üzerinde bulunuyordu. Siyasi gerilimler tırmanırken şehrin kalıntılarını ziyaret etmek riskliydi.
Yine de, bazı ziyaretçiler aceleyle anketler yaptı ve bilim adamları arasında ilgi uyandırdı. 1817'de İskoç diplomat ve gezgin Robert Ker Porter geçti ve izlenimlerini kaydetti. Ker Porter'ın anlatımı, “kasvetli harabeler”in “kanlı serseriler” için mükemmel saklanma yerleri olan bir yerde tetikte kalırken heyecanını aktardı: ; ve antik ihtişamın diğer kalıntıları.”
Bazı kiliselerin diğerlerinden daha sağlam olduğunu, ancak onlar bile “zamanın ve yıkımın daha ağır darbeler bıraktığı diğer tüm yapılar kadar ıssız” olduğunu yazdı.
1839'da İngiliz Ordusu kaptanı Richard Wilbraham, Ani'nin savunmasının sağlamlığına ve Hıristiyan ikonografisinin varlığına hayran kaldı. “Hıristiyanlığın kutsal sembolü çeşitli yerlerde tanıtılıyor” dedi. “Kulenin duvarlarına bırakılan devasa kan kırmızısı taş blokları, yıkıcı Müslümanın [ sic ] eline meydan okuyan devasa haçlar oluşturuyor.” Bilimsel ilginin bu parıltılarına rağmen, zaman ve hava durumu Ani'ye zarar vermeye devam etti. Arkeologlar resmi bir araştırma yapmak için gelene kadar birkaç on yıl daha geçecekti.
Yeni sermaye, eski ulus
Ortaçağ Ermenistan krallığı, bir zamanlar bugünkü ulusun modern sınırlarının çok ötesine uzanıyordu. Antik çağda bu topraklar Perslerin, ardından Seleukosların, Partların ve Romalıların kontrolüne geçmiştir. Ancak bu farklı imparatorluklar yükselip düştükçe, Ermeni kimliği galip geldi.
Ani'nin katedrali MS 1001'de Mimar Trdat ( Konstantinopolis'teki Ayasofya katedralinin hasarlı kubbesini de yeniden inşa eden ) tarafından tamamlandı. Nervürlü tonozları, en az iki yüzyıl sonrasına kadar Avrupa katedrallerinde görülmeyecekti. Ani'nin çuvallanması sırasında...
Hıristiyanlık, henüz genç bir inançken Ermeni tarihinin merkezi bir parçası haline geldi. Din hakim oldu ve Hıristiyan Ermenistan Bizanslılar, Sasaniler ve ardından Arap - Müslümanların yanında var oldu.
10. yüzyılda Bagratid hanedanı kuzey Ermenistan'da iktidara geldi. Kral Aşot ( 952 - 977 ) Ani'yi kraliyet başkenti olarak seçti. 977 ve 989 yılları arasında halefi II. Smabat, yuvarlak kulelerle taçlandırılmış çift kuzey duvarlarını inşa etti. İpek Yolu'nu oluşturan ticaret yolları şehrin içinden geçmek üzere kaymıştır. Zenginlikle dolup taşan hükümdarlar daha fazla kilise inşa etmeye başladılar.
KRALİYET METROPOLÜ
10. yüzyılda Bagratid hanedanı Doğu Anadolu'da geniş bir krallığın temellerini attı. 961'de Kral III. Aşot Ani'yi başkent yaptı. Hristiyan Ermenistan'ın mimari ihtişamını sergilemek için bir şehir yaratarak, bölgedeki beşinci yüzyıl surlarını iyileştirdi.
Şapeller ve kiliseler
İlk kiliselerden biri olan Abughamrents St. Gregory Kilisesi, güçlü Pahlavuni ailesi için özel bir şapel olarak inşa edilmiştir. Ani'nin birçok kilisesi gibi, konumu da şehirden uzakta görülebilmesi için bilinçli olarak seçilmiştir.
Ani, 11. yüzyılın başlarında kral I. Gagik döneminde büyürken, renkleri kırmızıdan sarıya ve siyaha değişen yerel bazalt taşından daha fazla kilise inşa edildi. Büyük Ermeni mimar Trdat tarafından yaptırılan Ani'nin heybetli katedrali ve diğer üç kilise, 11. yüzyılın ilk yarısında Ani surlarının üzerinde yükseldi. Bunlardan birinin, Kutsal Kurtarıcı Kilisesi'nin kubbesi, tamamen dairesel bir kasnağa dayanıyordu ve Gerçek Haç'ın bir parçasını barındırıyordu.
1064 yılında Selçuklular saldırdı. O andan itibaren, Ani, yönetimi altında Ani'nin 11. yüzyılın sonlarında Manuchihr camisinin inşa edildiği Müslüman Shaddadid hanedanı da dahil olmak üzere, yabancılar tarafından giderek daha fazla kontrol edildi. Hıristiyan yönetimi, 1215'te Tigran Honents'li St. Gregory'ninki de dahil olmak üzere daha fazla kilisenin yükseldiği Gürcü krallığı altında yeniden başladı.
13. yüzyılın sonlarında, Ani Moğollar tarafından yağmalandı ve düşüş başladı. Ticaret yolları değişti ve mallar ve ticaret onlarla birlikte gitti. 1319'da bir deprem şehre büyük zarar verdi. Safevi Pers egemenliği altında bir dönemden sonra, şehir 16. yüzyılda resmen Osmanlı İmparatorluğu'na dahil edildi. Ani daha sonra terk edildi ve hayalet kasaba oldu.
Umut ve umutsuzluk
1878'de Rus İmparatorluğu Ani çevresindeki bölgeyi ele geçirdi. Ker Porter ve Wilbraham gibi kaşiflerin keşifleri, Doğu Hıristiyanlığı için çok önemli olan bu siteye Rus ilgisinin temelini oluşturdu. 1890'larda Rusya , antik kenti kazmak için Gürcü doğumlu bir bilim adamı olan Nikolay Yakovlevich Marr liderliğindeki bir ekibi destekledi .
Marr tarafından başlatılan çalışma 1917'ye kadar devam etti ve şehrin görkemli geçmişinin en azından bir kısmını ortaya çıkarmayı başardı, bir zamanlar nehir üzerindeki dalma vadilerini kapsayan bir köprü ve yol kompleksi olduğunu ortaya çıkardı.
Bununla birlikte, Rusya ( daha sonra Sovyetler Birliği ) ve Türkiye, Ani'nin harabelerini çevreleyen topraklar için savaşırken, Ermenistan savaş tarafından parçalanmaya devam etti. 1915'te başlayan ve yerel halkın Rusya'nın yanında yer aldığına inanan Osmanlı İmparatorluğu'nun Ermeni halkına yönelik tehciri, 1,5 milyon kadar insanın hayatını değiştirdi.
20. yüzyılın ikinci yarısında, Ani kendisini bir başka jeopolitik fay hattının üzerinde buldu: bu sefer NATO üyesi Türkiye ile Sovyet kontrolündeki Ermenistan arasındaki sınırda. 2016 yılında bina kompleksi UNESCO'nun Dünya Mirası siteleri listesine alındı .