Karadeniz'in orta üssü olan Burgaz sorunu filo Mart 1915'te kalktı
Karadeniz Filosunun komutanı tarafından merkeze gönderilen gizli rapor, Bulgar kenti Burgaz konusunu ele aldı. Boğaz operasyonu döneminde Karadeniz Filosunun bir ara üssü olarak optimal olan Burgaz olduğu kanıtlandı. Yaklaşan operasyonun yapısı oluşturuldu, ikincisinin uygulanması için teknoloji açıklandı.
Ancak Bulgaristan ile olan çatışma istenmiyordu ve Dışişleri Bakanlığı denizcilere Ereлli, Zunguldak veya İnada gibi bir üs olarak katılmalarını tavsiye etti. Ardından Mart 4, Amiral A.A. Ebergard, Burgaz'ı nasıl işgal edeceğinin, Bulgar tarafsızlığını ihlal edip etmemeye karar veren hükümetin işi olduğunu makul bir şekilde belirtti. Fakat filo için amiral, daha iyi bir Burgaz üssü bulamadığınızı vurguladı.
S.D. Sazonov'un Mart ayının 5'sinden İmparator'a Notunda, Rusya'nın Bulgaristan'a ilişkin umutsuzluğu yansıtıldı. Bulgarların Burgaz kullanımına rıza gösterme isteği zor - tarafsızlığı, kaçınılmaz (ve daha da olumsuz) bir cevabı yerine getirme gerekliliği bahanesiyle Rusya'nın saygınlığı Bulgaristan'dan izin vermiyor. Burgaz'ın zorla ele geçirilmesi ciddi sonuçlarla ilişkili - Bulgarlar bunu bağımsızlıklarına bir tecavüz olarak algılayacaklar.
Böylece Burgaz sorunu kapatıldı ve askeriye A.A. Eberhard'ın gemilerinin Anadolu limanlarına kömür yüklemeyi bulmasının daha uygun olduğu bildirildi.
Bu oran Dışişleri Bakanlığını istedi - savaşçı ülkelerin savaş gemileri için tarafsızlık kurallarının izin verdiği tarafsız Bulgar limanlarına park etme süresi nedir. Bulgarların bu süreyi uzatabilecekleri umuluyordu (2 1907-Lahey Konferansı, 24 saatlik süreyi oluşturdu).
Genel Sekreter, Bakan'a Burgaz'ı filo için bir üs olarak kullanmanın mümkün olmaması halinde, en azından uluslararası yasalara göre mümkün olan yakıt yüklemesinin sağlanmasının gerekli olduğunu söyledi (24 saatte bir savaşçı ülkelerin nötr limanlarında kaldı). Rusya'nın bu haktan faydalanacağı ve Bulgarlar açısından doğru tavırlara güvendiği belirtildi. Ve mazeretler, mayın tarlalarının varlığına ve limana gemi girerken pilotların bulunmamasına yapılan atıflar dostça olmayan bir davranış olarak kabul edilecektir.
Büyük Dük, Burgaz kullanımının Boğaz operasyonu için çok önemli olduğunu vurguladı. Ve sorunun bir devamı vardı.
Mart 19 (yani, Çanakkale'deki Müttefik filosunun arızalanmasından bir gün sonra), Genelkurmay Başkanı N. N. Yanushkevich, tekrar Burgaz sorusunu gündeme getirmeyi teklif ederek S.D. Sazonov'a döndü. A.A. Eberhard, Burgaz'a dayanma yokluğunda Boğaz operasyonunu yapmanın imkânsız olduğunu bildirdi.
İmparator, Anglo-Fransızların, Bulgarları kabul etmelerine rağmen, filosuna ve havadan gelen kuvvetlere ara bir üs olarak Burgaz işgalini gördükleri için, Boğazları ele geçirmelerine yardım etmeleri gerektiğine inandıkları için, Müttefiklerle soru sormalarını istedi. Bulgaristan ile silahlı çatışma). İmparator, müttefiklerle anlaşarak hareket etmeyi ve bu konudaki görüşlerini en kısa zamanda öğrenmesini istedi.
Beklendiği gibi, E. Gray, Burgaz'ın Bulgar rızası olmadan (özellikle Mart ayında 18'tan sonra) işgal etmesini siyasi bir hata olarak görüyordu - D. Buchanan'a Rusya Dışişleri Bakanlığını İngiltere'nin itirazlarını yazılı olarak yinelemesini emretti.
Soru kapatıldı.
Ne İngiltere'de ne de Rusya'da bu haftaların Bulgaristan için önemini anladılar - ilk önce başarılı, sonra da Çanakkale Boğazı operasyonu için felaket. Aynı zamanda, Rus karşı istihbarat, Bulgar hükümetinin İtilafçıları Yunanlıların Fransa ve İngiltere'ye sağladığı yardım türünü bile sağlayamayacağını belirten Mart 27 tarihli bir belge hakkında bilgi verdi. İtilafın diplomasisi, Bulgar politikasının ölçeklerinin Alman bloğuna yaslandığı gerçeğine baktı.
İngiltere'de, Mart 18'in çöküşünden sonra, Bulgaristan'ın yardımı olmadan Çanakkale Boğazı operasyonunun başarısızlığa mahkum olduğu inancını artırdığı inancı.
Nisan ayındaki 3, bir İngiliz askeri ajanı Atina'daki İtilafın diplomatik temsilcilerine, inişin Bulgar Dedeagach'ında en umut verici olduğunu ilan etti - müstahkem Gelibolu Yarımadası'na iniş yapılmasını önledi.
E. Nisan’ın 9’i, D. Buchanan’a Bulgaristan’ın tarafsızlığını korumanın karar verildiğini bildirdi.
T. Bulgar limanlarının işgaline ilişkin sorun 2'in - Burgaz ve Dedeagach - Bulgaristan'ın iyi niyetiyle ilişkilendirildi. Buna rağmen, Nisan 14'teki Nicholas II'nin, Burgaz'ın Boğaz'a giderken son aşamada gerekli olduğunu belirtti.
Böylece, Mart-Nisan aylarında, 1915, Yunanlılar ve Bulgarlarla ilgili olarak, Balkan ülkelerinin potansiyelini en üst düzeye çıkarmak için çabaladı ve aynı zamanda Boğazları ve Konstantinopolis'i uluslararasılaşmayı hedefleyen Balkan komşuları tarafından ele geçirilmekten kurtardı. boğazlar.
Ardından Balkan müttefikleri için mücadele iki ana stratejik olayın etkisi altında gerçekleşti: Anglo-Fransızların Nisan-Mayıs 1915'ta Gelibolu yarımadasını ele geçirememesi ve Avusturya-Alman kuvvetlerinin Baltık Ülkeleri ve Galiçya'daki başarıları.
Nisan 27, Almanlara Courland'a saldırmaya başladı. Bir Gorlitsky buluşu, Rusları r. San, kuzey Macaristan'ın terk edilmesine (6 - Mayıs 9'e) yol açtı. Mayıs 11’te, Rus birlikleri 10 Haziran’da Galiçya’dan çekilmeye başladı. Rus Peremyshl düştü ve Haziran’da 3, Lviv.
Nisan ayında Gelibolu'daki Müttefik saldırılarının başarısızlığı, Mayıs'ta Londra'da sert bir hükümet krizi yaşanmasına neden olan 14'e neden oldu - bir hafta sonra, G. Asquith'in (Çanakkale'deki operasyon için birincil sorumluluk atanan Winston Churchill) Amiral kabiliyetinin ilk sorumlusunu kaybetti.
Bu işlemler salınımlı nötr safları üzerinde büyük bir etki yarattı.
Şu an kaçırıldı, ancak İngilizler Çanakkale Boğazı operasyonunu durdurmanın imkansız olduğunu düşünüyordu: özellikle Ortadoğu'daki ve bir bütün olarak Müslüman dünyadaki müttefiklerin prestijini baltaladı. Askeri birlikler Müttefik hava saldırı kolordu içinde daha fazla önem kazandığından, Bulgaristan davasına katılmanın önemi buna göre arttı (geçici olarak Rusya'ya güvenmek imkansızdı ve Yunan birliklerinin katılımı, Bulgarların düşmana devredilmesiyle doldu).
Aynı zamanda, Yunanlıları kovmak son derece arzu edilemezdi (Kral Konstantin’in Almanofilizmine dair şüphelere rağmen ve Yunan Genelkurmayının Sırpları Bulgaristan’a ortak bir saldırıya ikna etme çabaları hakkında bilgi verdi - ikincisi harekete geçmeye başlar başlamaz). S.D. Sazonov, Yunanlılara her iki gücün de Bulgaristan hükümeti tarafından yanlış anlaşılmalara yol açabileceği yönündeki her türlü ifadeye olan olumsuz tutumunu getirmesi için E. Gray'in önerisi ile anlaştı.
5 Mayıs’a verilen Yunanca cevabı, her zamanki gibi kaçınılmazdı: Yunanistan, bir karar verilmeden önce, Yunan topraklarının dokunulmazlığının garanti altına alınacağından ve savaştan sonra Asya’nın toprak alımlarında zaman içinde kabaca beklediklerine karşılık geleceğinden emin olmalısınız. E. Venizelos.
Mayıs 10'te Kral Konstantin, Prens George'a Fransız Devlet Başkanı R. Poincare ile görüşmesini talimat verdi ve ikincisinden gerekli güvenceleri aldı. Müttefiklerden anlaşılır bir cevap gelmedi ve Yunanistan, Mayıs 13'ta İtilaf Devleti'ne dostane tarafsızlığı koruyarak savaşa girmeyi reddettiğini açıkladı.
Bulgarlar, Gelibolu’daki Müttefik Saldırı Gücü’nün 27’e inmesinden sonra, Girişimci ile kendi inisiyatifleriyle müzakerelere başladılar. Mayıs 4'te, Bulgaristan'daki İngiliz askeri ataşesi ile Bulgar askeri bakanı arasında bir konuşma yapıldı. İkincisi, ülkesinin Makedon sorununa nihai bir çözümün garantisini almak için umut verici bir mücadele hedefi sağlaması gerektiğine inanıyordu. Bulgarların Makedonya'daki 1912 hatları, Trakya'daki Enos - Midia ve Dobrudja bölgeleri hakkında müttefik güvencelere ihtiyaçları vardı.
T. Müttefikler yine, S. Sazonov'un Ağustos 1914 kadar erken bir zamanda tanıdığı Bulgarların toprak talepleriyle karşılaştı.
Tartışmalı Makedon topraklarının kaderiyle ilgili E. Gray, konunun Müttefikler tarafından görüşülmesinin yanı sıra Bulgaristan'ın Rumlar ve Rumen saldırılarına karşı güvenceleri konusunda da görüşüleceğini belirtti.
May E.Gray'in 19'i, Bulgarlardan S.D. Sazonov'a bir telgraf iletti. İkincisi, Enos - Midia'dan önce, Türklere karşı müttefiklerle olan işbirlikleri karşılığında, Trakya'nın derhal işgal edilmesi ve bulundurulması arzu edilmesinde ısrar etti. Ayrıca, Müttefikler (savaşın sonunda) Bulgaristan’ın Makedonya’nın bir parçası ve Egri-Palanka-Sopot-Ohrid hattını (Egri-Palanka kentiyle birlikte) garanti etmelidir. S.D. Sazonov bu programın konumunu kabul etti.
Ancak İtilaf ve Bulgaristan müzakereleri Sırplar ve Yunanlılar tarafından tanındı.
Mayıs 28'teki Sırplar İtilafçıyı tekliflere verilen olumsuz tutum hakkında bilgilendirdi; bu da Makedon topraklarının Bulgaristan için Sırbistan'a imtiyazı anlamına geliyor.
Yunanlılar daha da ileri giderek, İtilafçı'nın soygun, ülkenin feshi ve Rumların haklarına hakaret konusunda protesto ilan etti.
Ve 29'in Mayıs'taki Sofya'daki İtilaf temsilcilerinin performansının başarısız olması şaşırtıcı değil.
İngiliz ve Fransız bakanların Calais’te Temmuz başında buluşmaları, Romanya’yı teşvik etmede Romanya’nın Bulgaristan’dan daha gerçekçi olduğunu belirtti. Müttefiklerin Bulgarlara yönelik şüpheleri Sırp-Yunan demokrasisinden etkilendi.
Çanakkale operasyonunun sürüklenmesi ve Bulgaristan ile müzakere sonuçlarının düşük olması olasılığı, Yunanistan’ın konuşmalarının değerini artırdı - özellikle de E. Venizelos’un iktidara yeni gelmesiyle.
Ancak kısa süre sonra Bulgarlara doğru bir dönüş oldu. Aşağıdaki bölgeler, Makedonya’nın “tartışılmaz” bölgesinin (bu bölgenin geri kalanı ve “tartışmalı” bölgelerinin barışçıllık sırasında tartışmaya tabi tutuldukları), 1) Türkiye’ye karşı mücadeleye derhal giriş için en son teklif edildi: 2) ) Serez. İngilizler ve Kavala 'yı teklif etti - Bulgarları Kastoria, Selanik ve Vodena’dan reddetti.
Bu sınırsız ihaleler Petrograd'da gittikçe daha fazla güvensizliğe, Bulgar müzakere sürecinde İngiliz liderliğine ve İngilizlerin öncelikli olarak Sırplara ve daha sonra Yunanlılara yönelik baskılarına neden oldu. 28 Temmuz ayında George V, kişisel bir telgrafla Nicholas II'ye hitap ettiğinde, Bulgaristan ile işbirliği yapmak için ısrar etti (Çanakkale operasyonunun başarısının önemli bir teminatı olarak) önerilen adımları kabul etmek için ısrar etti ve ilgili mektubu, Sırbistan'ın varisine, 2’in bir cevap telgrafı olarak kabul etti. Bulgaristan'ın operasyona katılması gereği, İskender'e yazdığı mektubun “bir sonucu olacağını” söyledi. Mektup (Prens Alexander adına değil, Kral Peter'a) daha sonra gönderildi - 10. 08. 1915 ve Sırbistan ile uzun bir müzakere süreci başladı.
Müttefikler saldırı kuvvetinin Ağustos 6'ta başlayan Gelibolu Yarımadası'nı ele geçirme girişimi bir kez daha yenilgiyi getirdi. Ağustos ayındaki 6 - 10, 15 - 16 ve 21 kanlı savaşları Çanakkale-Gelibolu operasyonunun kaderini belirledi.
Plesse'deki Eylül ayında 6 Bulgaristan, Almanya ve Avusturya arasında bir birlik anlaşması imzaladı. Eylül 15 Girişimci, bu şartlarda gülünç bir şekilde Bulgarları kendi taraflarına çekmek için bir girişimde bulundu.
Bulgaristan'da seferberlik Eylül 21'te ilan edildi ve Ekim 4'te ülke Alman bloğu tarafındaki savaşa girdi.
İtilafın son umutları çöktü ve Yunanistan'ın performansı - Ağustos 3 üzerindeki E. Venizelos'un yine hükümete başkanlık etmesine rağmen. İkincisinin Bulgaristan imtiyazlarına karşı tutumu da düşmanca çıktı. Dahası, Sırpların Koşullu İhtilaflarını, İtilafın verdiği imtiyazlara ilişkin koşullu rızalarını öğrenen Ağustos 31’te öğrenen E. Venizelos, Sırp kararını protesto ederek Yunan-Sırp birliğinin aksine - Balkanlar’daki bölgesel dengeyi ihlal ederek ve ortak mal mülklerinin güvencesini baltalayarak.
Balkan-Avusturya-Alman-Bulgar birliklerinin grev olasılığını heyecanlatan Entente temsilcileri, Yunanistan'ın konumu ile ilgili olarak tekrar temasa geçti. Ve Yunanistan’ın tarafsızlığını reddetmesinin Bulgaristan, Yunanistan’a, Yunanistan, Romanya ve Sırbistan’ın
Sonuçta, Müttefikler Selanik'e asker çıkardılar ve Ekim 2'te Yunanistan'da yeni bir hükümet krizi başladı. E. Venizelos istifa etti ve yeni hükümet İtilafçıları Yunanistan'ın tarafsızlığı hakkında bilgilendirdi.
Böylece, Balkan sarkaçının Bulgaristan-Yunanistan’ın salınması Müttefik’i bölgedeki İtilafçılara ve değerli zaman kaybına itiraz etmek için getirdi. Yunanistan ile Bulgaristan arasındaki çelişkiler ve karşılıklı iddialar aşılmaz bir şey değilken, bunların üstesinden gelmek için yeterli siyasi irade ve öngörü yoktu. En önemli faktör, Müttefikler arasında koordinasyon eksikliği idi.
Sert dış politika yanlış hesaplamaları ve İtilafın Çanakkale Boğazı'ndaki başarısızlığının yanı sıra Polonya'daki Almanların başarıları, Bulgaristan'ın Alman bloğunun yanında gösterdiği performansa neden oldu - ve bu gerçek, Gelibolu'daki Müttefikler için zafer kazanma umudunu mahvetti (Türk birlikleri Bulgarlar tarafından güçlendirilebilir).
Alman bloğunun güçlerinin tek bir ekseni de oluştu - bu da özellikle Türkiye'nin arzını etkiledi. Örnek, örneğin, Türk ordusu için uçak arzı durumudur - Bulgaristan, Alman bloğu tarafındaki savaşa girdikten sonra çözüldü. Almanya ile doğrudan demiryolu iletişimi restore edildi. Alman uçakları ve pilotlar Türkiye'ye taşındı, Balkanlar'daki hidro havacılık istasyonlarının sayısı önemli ölçüde arttı: Kanaka'daki (Çanakkale) havacılık istasyonuna ek olarak, İstasyon (Boğaz'ın yakınında), İskeçe (Akdeniz), Zupuldagh (Karadeniz), Varna (Bulgaristan) ve Romanya'nın ele geçirilmesinden sonra - Duinji ve Köstence. Uçaklar stratejik keşif gerçekleştirdi ve korunan savaş gemileri - başta Geben ve Breslau.
Çanakkale-Gelibolu operasyonu başarısız oldu ve Rusya müttefiklerden ayrıldı. Bir Alman operasyon memuru V. Muller, Gelibolu'daki Alman memurların, İngilizlerin Rusları hayal kırıklığına uğrattığını iddia etti - Boğazlar kampanyasının temel amacı, Rusya'ya maddi yardım sağlamanın mümkün olduğu deniz iletişimi sağlamaktı.
Dahası, örneğin A. Moorhead, [Moorhead A. Çanakkale Boğazı için mücadele. M., 2004.] Operasyonun başarılı bir şekilde yürütülmesi ve Rusya ablukalarının önlenmesi ile ülkemizde 1917’in toplumsal ayaklanmalarını önleme şansı olduğunu belirtti.
Stratejik bir bakış açısına göre, iki güçten herhangi birinin Türkiye ile olan mücadelesine giriş, Yunanistan ve Bulgaristan, İtilaf Boğazlarının kilidini açan anahtar oldu. Diplomatların ve devlet başkanlarının ve bu devletlerin her ikisinin de politik becerisiyle, bir dünya savaşına doğru zamanda ve doğru yerde girebilirler. Ancak kısa görüşlü Entente politikacıları kimseyi kazanamadı - üstelik Bulgarlar, Sırbistan ve Karadağ'ın yenilgisine katkıda bulunan Alman bloğunun tarafını tutup, Çanakkale-Gelibolu operasyonunu ciddiye aldılar ve nihayetinde şanlı ve erken tamamlanmasını teşvik ettiler.
kaynaklar
1. Konstantinopolis ve Boğazlar'daki gizli belgeler b. Dışişleri Bakanlığı. M., 1926.
2. Diğer devletlerle Rusya'nın antlaşmalarının toplanması 1856 - 1917. M. - L., 1952.
3. Çarlık Karargahında Bubnov A.D. M., 2008.
4. Lukin V. K. 1914 - 1918 döneminde Karadeniz Filosunun mücadele faaliyetleri hakkında notlar. SPb., 2008.
5. Muller V. Gerçek bir vatan buldum. Alman generalin notları. M., 1974.
Edebiyat
1. Wilson H. Savaşta Savaş Gemileri 1914 - 1918 M., 2002.
2. Kersnovsky A. A. Dünya Savaşı (kısa deneme). Kaçırılmış fırsatlar. Belgrad, 1939.
3. Kolenkovski A.I. M.-L., 1930.
4. Moorhead A. Çanakkale Boğazı için mücadele. M., 2004.