Avrupa Uzay Ajansı (ESA), Jüpiter'in buzlu uydularını inceleyeceği destansı bir göreve çıkıyor. 14 Nisan günü fırlatılan uzay aracının hedefine ulaşması sekiz yıl sürecek.
‘‘Juice’’ adı verilen görevin Dünya'dan yaklaşık 600 milyon kilometre uzaklıktaki Jüpiter'in yörüngesinde dönen üç büyük uydu olan Europa, Callisto ve Ganymede üzerine yoğunlaşması planlanıyor. Buzlu kabuklarının altında sıvı okyanuslar barındırdıkları düşünülen bu uydular yıllardır bilim insanlarının ilgisini çekiyordu.
Avrupa Uzay Ajansı'na göre Güneş Sistemi'ndeki en büyük uydu olan Ganymede aynı zamanda kendi manyetik alanına sahip olduğu bilinen tek uydu. Görev bu dünyaları keşfedecek ve coğrafyanın yaşama elverişli olup olmadığını araştıracak.
ESA, Juice'u bir Ariane 5 roketiyle Güney Amerika kıtasındaki Fransız Guyanası'nda bulunan uzay üssünden fırlatmayı hedefliyor. Bu, uzay ajansının yeni bir itki sistemine geçmeden önce roketi son kullanışı olacak. 13 Nisan Perşembe günü sabah 8:15 EST (Türkiye saatiyle 15:15) olarak planlanan kalkış hava şartları nedeniyle ertesi gün saat 08:14 EST olarak yeniden düzenlendi. 14 Nisan günü fırlatma başarıyla gerçekleşti.
‘‘Jüpiter tıpkı minyatür bir Güneş Sistemi gibi’’
Juice görevinde yer alan bilim insanı Olivier Witasse, ESA'nın yakın zamanda düzenlediği bir basın toplantısında, yaşanabilirlik olasılığını anlamak için bilim insanlarının Jüpiter sistemini bir bütün olarak keşfetmesi gerektiğini söyledi. Bu da Jüpiter'in atmosferi, iklimi, güçlü manyetik alanı, volkanik uydusu Io, diğer uyduları ve hepsinin birbiriyle nasıl bağlantılı olduğu hakkında olabildiğince çok şey öğrenmek anlamına geliyor.
Witasse, ‘‘Jüpiter tıpkı minyatür bir Güneş Sistemi gibi’’ dedi. ‘‘Kendi Güneş Sistemimizin nasıl oluştuğunu ve zamanla nasıl evrimleştiğini anlamanın anahtarı Jüpiter'i keşfetmekten geçiyor olabilir.’’
Uzay aracı Dış Güneş Sistemi'ne gitmek için yeterli enerjiyi toplamak adına Dünya ve Venüs'e yakın geçişler yapacak ve 2031 yılında Jüpiter'e ulaşacak. Eğer başarılı olursa, 2034 yılında Ganymede'nin etrafında dönerek tarihte Dünya'nınkinden başka bir uydunun yörüngesinde dönen ilk araç olacak. NASA ile Japon ve İsrail uzay ajansları görev için ESA'ya bilimsel araçlarla katkıda bulundu.
Jupiter Icy Moons Explorer (Jüpiter Buzlu Aylar Kaşifi)'ın kısaltması olan Juice görevi birkaç temel soruya yanıt arayacak: Jüpiter gibi gaz devleri nasıl çalışır? Jüpiter'in uyduları nasıl oluştu? Geçmişte ve günümüzde Jüpiter ve çevresinde yaşam var mıydı ya da var mı? Bu okyanus uyduları neye benziyor? Ganymede'i bu kadar farklı kılan ne?
Görevin önündeki en büyük zorluklardan biri, Jüpiter'in çevresindeki alışılmadık ortam için bir uzay aracı ve araçlar tasarlamaktı çünkü volkanik ay Io'dan yayılan parçacıklar Jüpiter'in güçlü manyetik alanı tarafından tutuluyor ve aşırı radyasyon yaratıyor.
Mühendis Alessandro Atzei, ‘‘En hassas ekipmanların tümünü, radyasyonun elektronik cihazlara ulaşmasını engelleyecek, kurşunla kaplı kasaların içine koymak zorundaydık’’ dedi.
Kaynak: Elisha Sauers, Mashable'da muhabir, Ceyda Yetim yerelleştirdi.