İki Amerikan araştırma enstitüsü, Hindistan ve Pakistan’ın Keşmir
bölgelerinde halkın ne istedikleri konusunda bir kamuoyu yoklaması
yaptı. Program on International Policy Attitudes ve
WorldPublicOpinion.org adlı kuruluşların yaptığı anket, sınırın iki
tarafında da yapılan ilk araştırma. Ankete göre Keşmirliler, Hindistan
ve Pakistan tarafından kullanıldıklarını düşünüyor. Yıllarca gerek
Hindistan gerekse Pakistan için bir itibar meselesi haline gelen
Keşmir, her iki ülke için de stratejik önem taşıyor.
Hindistan Keşmiri’nde öfkeli protestocularla polis arasında sık sık çatışmalar yaşanıyor.
Keşmir’in
üçte ikisi Hindistan, geri kalanı da Pakistan’ın kontrolu altında.
Birleşmiş Milletler’in çizdiği ve bölgeyi ayıran sınıra “Kontrol
Çizgisi” deniyor.
İki taraf da bölgeyi kendi kontrolu altına
almak istiyor. Hindistan Keşmiri’ndeki birkaç Müslüman ayrılıkçı grup,
bağımsızlık ya da Pakistan’la birleşmek için mücadele ediyor.
Kontrol
Çizgisi’nin her iki tarafında da yapılan kamuoyu yoklaması,
Keşmirlilerin, kendilerini Hindistan ve Pakistan tarafından kullanılmış
hissettiklerini gösteriyor.
Anket sorumlusu Colin Irwin, Keşmirlilere ne istediklerini sormanın önemli olduğunu söylüyor:
"Kuzey
İrlanda’da da benzer bir araştırma yapmış ve halka ne istediklerini,
neyi kabul edebileceklerini ve neye tahammül edebileceklerini
sormuştuk."
Hindistan ve Pakistan 5 yıl önce barış sürecini
başlattı, ancak geçen yıl Mumbai’deki terör saldırıları, diyaloğu
durdurdu. Hindistan, saldırılardan, Pakistan’da üslenen Leşker-i Taiba
terör örgütünü sorumlu tutmuş ve Pakistan’dan, örgütü adalet önüne
çıkarmasını istemişti.
Merkezi Yeni Delhi’de bulunan Seçmen
Görüş Merkezi’nden Yaşvant Deşmuk, Keşmir sorunu için en kabul edilir
çözümün, sınırları açık bir konfederasyon olacağını söylüyor:
"Pakistan
Keşmir'indekiler, böyle bir çözüm önerisine sıcak bakabilir. Hindistan
Keşmir'indekilerse çok istemeseler de öneriyi kabul edebilirler."
Uzman, özerk bir Keşmir oluşturulmasının da iki taraf için kabul edilir olduğunu söylüyor.
Keşmir’in tamamının özerk bir statüye kavuşturulması, bu bölgede yaşayanların çoğu tarafından uygun görülüyor.
Ancak Deşmuk, hükümetlerin Keşmirliler için yapmak istedikleriyle bölge halkının istekleri arasında fark olduğu görüşünde.
Uzman,
Hindistan ve Pakistan’ın çözüm ararken anlaşmazlıkların Keşmirlilerin
gündelik yaşamlarını nasıl etkilediğini de görmesi gerektiğini
söylüyor.
Kontrol Çizgisi’nin iki tarafındaki
Keşmirliler’in birbirleriyle diyalog kurması, aralarında daha fazla
ekonomik ve kültürel bağ oluşturmaları gerekiyor.
Deşmuk, iki
komşu ülkenin bu konuda çözüme ulaşması için, Kontrol Çizgisi boyunca
insani ilişkilerin arttırılması gerektiğini vurguluyor.