Dobšinská Buz Mağarası’ndan sonra aynı gün, günü ısıtmak sebebiyle bir yere daha gitmek istedim. Slovakya’da kaleler dışında çok sayıda malikâne evi de var. Hızlı bir seçim yaptım. Mağaraya olan yakın bir yer. Slovak milli müzelerinden biri ve malikânelerin içinde en güzeli diyebilirim; Betliar.
Betliar, Rožňava ilçesinden 3 km uzakta, kuzey tarafında kalıyor. Daha küçük ve daha eski bir Rönesans malikânesinin bulunduğu arazide, 1881-86 yıllarında, Kont Emanuel I. Andrássy (1821-1891) tarafından, avlanma yeri ve müze olarak (zengin koleksiyonu için) bir konut inşa edildi. 1880-1886 yıllar arası bina bugünkü halini aldı. Andrássy Ailesi, 19. yüzyılda Avrupa’nın en önemli aristokratları arasındaydı. Aile, ikiye bölünmüş. Bir dalı Betliar’da diğer dal Krásna hȏrka‘da yaşamış. Betliar dalının son üyeleri, 1944’te II. Dünya savaşı başlayınca mülklerini bırakıp yur tdışına kaçmış.
Betliar 1953 yılında, birinci ve ikinci kattaki neredeyse 50 odayla müze olarak halka açıldı…
Yan girişten ahşaplı merdivenle birinci kata çıktık. Yan tarafımızda aile resim galerisini ve karşımızda Kırmızı (Kabul) salonunu gördük.
Birinci katın güney kanadında, günlük sosyal ve aile hayatına ait bir bölge – Porselen Dolabı, Yemek Hazırlama Odası, Yemek Odası, Oyun Odası, Küçük Ofis, Av Salonu ve Oryantal Salon var.
Oryantal Salon’da kırmızı Türk çadırın bir parçasını gördüm. Yemek odasında bir dolabı, diğer aletlerle birlikte, Betliar bölgesinde yaşayan bir haydutun kafatası ʺsüslüyorʺ. Kuzey kanadı ise özel bir akşam bölgesi – kadın ve erkek yatak odaları. Malikânede 8 tane banyo var. Gümüş, cam, porselen, seramik, seramik saat, çeşitli silah türleri ve avlanma kupaları yanında malikânenin ana sergileri Rönesans’tan Art Nouveau’ya kadar sanatsal stilleri temsil eden değerli mobilya parçaları. 18. yüzyılın sonu ve 19. yüzyılın tamamı itibarıyla Avrupa Rönesans mobilyaları büyük ölçüde temsil ediliyor. Mobilya; nadir, orijinal, yeni veya tarihi iç dekorasyon tekstil ve döşemesi ile tamamlanmış.
Malikânenin ikinci katı; çay odası, piyanolu inanılmaz güzel kütüphane, küçük galeri, kadın ve erkek misafir odalarından oluşuyor. Kütüphane, çoğunlukla 16. yüzyıldan 20. yüzyıla uzanan bilimsel literatürden oluşuyor. 15.000’den fazla cilt arasında ʺİlona Abdrássy‘nin kodeksʺ bulunuyor. Küçük boyutlardaki kodeks, dualar dâhil 15 tane figüratif minyatürle zenginleştirilmiş. Kodeks bodrum bölgede sergileniyor. Malikânenin duvarlarını 500 resim süslüyor. Tablolar arasında Slovak Ressam Július Benczúr‘un “1686 yılında Türkler tarafından Buda Geri İşgaliʺ de var.
İki kat geçtikten sonra bodruma girdik. İlona Andrássy‘nin kodeksi dışında burada 2 tane değerli orijinal Mısır mumyası var. Mumyalar, orijinal tabutta 3000 yıllık bir rahip ve çocuk. Çıkışta bizi bir sürpriz bekliyordu. Timsah, Afrika fili, dev kaplumbağa, manda, gergedan ve diğerleri gibi egzotik hayvanların kupaları! Görünce insan bir tuhaf hissetmeye başlıyor.
Betliar parkı, 1978 yılında dünyadaki önemli tarihi bahçeler listesine dâhil olan Slovakya’daki en güzel İngiliz parklarından biri ile çevrili. Parkta yürürken 100-200 yıl öncesine gittim. Yürürken “İnsanlar burada nasıl yaşadılar, böyle güzel bir yer inşa etmek nasıl bir his” diye düşündüm. Yine yürürken “Acaba başka nereye gidebilirim” diye merak ettim!
Siz de merak ediyor musunuz?
Püf noktası: Betliar‘a gelmeden önce gün ve saat için internette bakmak gerek!
Püf noktası 2: Park yanında güzel bir lokanta var, yemek de lezzetli. 😀