

11.06.10, 11:48


#1


Elektrikli Sandalyenin Tarihçesi | Kullanımı
Elektrikli Sandalyenin Tarihçesi / Kullanımı
Elektrikli sandalye, bir insanın elektrik akımı ile infaz edilmesini sağlayan bir cihazdır.
- Elektrikli Sandalyenin İcadı
Diş doktoru Albert Southwick 1881 senesinde tesadüfen sarhoş bir adamın elektrik jeneratörüne tutunup, elektirik akımından ölmesine şahit olur. Doktor Southwick bu durumu arkadaşı Senatör David McMillana anlatır ve McMillanda vali David B. Hille zalimce bir yöntem olan ''asmak'' yerine bunu kullanmayı fikir olarak önerir. New York eyalet meclisi 1886 yılında insani ve rahat infaz edebilme yöntemi bulmak için bir komisyon oluşturur. Elektrik ile infaz yöntemi için araştırma komisyonunda Thomas Edison görevlendirilir.
Elektrikli sandalye, Edisonun işçisi Harold P. Brown tarafından geliştirilmiştir. Edison, Brownun yaptığı işi takdir etse de, elektirikli sandalyenin mucidi olarak yine de kendisi kabul edilir.
Edison ve George Westinghouse (AC = alternatif akımın propagandasını yapan), hangi elektrik tipini kullanmak daha güvenli olur, diye bir anlaşmazlık tartışmasına girerler. Edison defalarca kediler ve atlar üzerinde yaptığı testlerle, rakibine alternatif akımın ne kadar tehlikeli olduğunu kanıtlamaya çalışır.
Alternatif akım ile öldürülen Fil Topsy
3 bakıcısını öldüren Topsy isimli Fil 1903 yılında Harold P. Brown tarafından alternatif akım ile öldürülür. Fil, metal bir plaka üzerine ayakları zincirlenerek konulur ve alternatif akım verilerek öldürülür. Filin bu şekilde öldürülmesinden sonra elektrikli sandalyenin geliştirildiği düşüncesi yanlıştır. İlk insanın elektrikli sandalyede infaz edilmesi 13 yıl önce gerçekleşmiştir (aşağıya bakınız).
Elektrikli sandalye AC = alternatif akım için dizayn edilir ve Edison elektrikli sandalyede infaz için electrocution ya da to westinghouse isimlerini önerir. Westinghouse buna şiddetle karşı çıkar ve durum ile ilgili ünlü bir avukatı görevlendirir. Westinghouse tehlikeli olduğu iddia edilen alternatif akım ile para kazanmak istediği için şirketinin itibarının zedelenmesinden endişe duyar. 14 ay sonra tüm duruşmalar biter ve Edison elektrikli sandalyeyi infaz için hazır hale getirir. Edison ve Brown tarafından yapılan birçok deney 1888 yılında Edisonun New Jerseydeki West Orange laboratuvarında gerçekleştirilir.
(Kendi Dipnotum: Edison o zamana kadar elektrik alanında tekti ve doğru akım (DC) üzerine nam salmıştı. Westinghouse alternatif akımı (AC) bulup, doğru akımdan daha ekonomik olduğunu ispatlamıştır. Edison kendi alanında tek olma kaygısından, alternatif akımın ne kadar tehlikeli olduğunu ve insanları kolayca öldürebileceğini ispatlamak için elektrikli sandalyede alternatif akımı kullanmak istemiştir. Yani bir nevi Westinghouseun alternatif akımını kötüleyip, doğru akımın namını koruyacaktı. Hükümet tarafından alternatif akım onaylanınca, bu akımı üretecek olan motoru Westinghouse vermek istemez. Edison ve Brown dolaylı yollarla ikinci el Westinghouse motoru bulup sandalyenin projesini tamamlarlar. Tabi ki alternatif akımlı sandalyeler de nam salar, dolayısı ile de bu işte Westinhouseda karlı çıkar. Bugün evlerimizde kullandığımız akım da alternatif akımdır.)
- Elektrikli Sandalye ile İnfaz Uygulamasının Tarihi
1 Ocak 1889 yılında elektrikli sandalyede infaz yürürlüğe girer. New York Eyalatinde Ölüm cezası almış olan suçluların elektrikli sandalyede infaz edileceğine dair karar çıkartılır. Daha önceleri hayvanlarda denenmiş ve daha insani olduğu düşünülen infaz şekli, ilk olarak 6 Ağustos 1890 tarihinde Auburn Eyalet Cezaevinde yapılır.
Elektrikli Sandalyede ilk infaz edilen mahkum
William Kemmler 06 Ağustos 1890
Elektrikli sandalyede ilk infaz edilen kişi, karısını balta ile öldürüp ölüm cezası alan William Kemmlerdir. Auburn Cezaevindeki infaz Devlet Elektrikçisi Edwin Davis tarafından yapılmıştır (State Electrican=Devlet Elektrikçisi: Amerikanın bazı kesimlerinde elektrikli infazı gerçekleştiren infaz memuruna verilen ad).
Kemmler hazırlanan sandalyeye oturtulup bağlandıktan sonra, sırtına ve başına birer elektrot bağlanır (bacak elektrotu çok sonraları kullanılmaya başlanmıştır). Öncelikle 1000 Voltluk bir gerilim ayarlanır. Elektrik açıldığı anda Kemmler şiddetli bir seğirme ile kasılmaya ve acı içinde kıvranmaya başlar. 17 saniye sonra elektrik kapatılmıştır. Orada bulunan doktorların ve seyircilerin şaşkın ve korku dolu bakışları arasında Kemmlerin hala yaşadığı tesbit edilir. Mahkum nefes nefese hırıldayıp, kusmaya başlar. Gerilimi yükseltmeye karar verirler ve 2000 Volta çıkartırlar. Elektrik 70 saniye sonra kapatıldığında mahkumun öldüğü tesbit edilir.
(Kendi dipnotum: Trafo o anda kapatılmış olduğundan hemen açılamaz. Ancak 2 dakika sonra tekrar açılabilir. Elektrotlarla Kemmlerin teni arasına konan tuzlu suya batırılmış olan süngerler uzun süreli verilen elektrikten dolayı kurur ve eti yanıp, etrafa yanık et kokusu yayılır)
Daha sonra, seyirciler arasındaki New York Gazetesi muhabiri, bu tür infazın bir insanı öldürmek için çok zalimce ve acı verici olduğunu yazar: Korkunç bir manzara asarak öldürmekten çok daha kötü!. George Westinghouseda şaşkın bir şekilde They would have done better with an axe (Bir balta ile çok daha iyisini yapabilirlerdi), der.
Elektrikli Sandalyede 20 Mart 1890da ilk idam edilen kadın mahkum, üvey kızı İdayı öldürmekten ölüm cezasına çarptırılan Martha M. Placedir. O da Kemmler gibi Devlet Elektrikçisi Edwin Davis tarafından infaz edilir.
Kemmlerin infazından bir gün sonra New York Herald gazetesinde çıkan temsili resim
Texasta ve Amerikanın bazı devletlerinde Old Sparky olarak adlandırılan elektrikli sandalye, 1924 yılında ölüm cezasına çarptırılan bir mahkum tarafından yapılır ve 40 sene boyunca kullanılır
(kendi dipnotum: Sandalyeyi yapan mahkum cezasını doldurduktan 13 sene sonra tekrar cinayetten tutuklanır ve kendi yaptıgı sandalyede infaz edilir).
1964 yılında daha modern bir model ile değiştirilir. En çok ilgiyi, casusluk yaptıkları iddiası ile 19 Haziran 1953 senesinde infaz edilen Ethel ve Julius Rosenberg çeker. Anayasa Mahkemesi tarafından 1972 1976 yılları arasında askıya alınan elektrikli sandalyede ölüm cezası, daha sonra 25 Mayıs 1979 yılında ilk olarak Floridada Arthur Spenkelinke uygulanır.
Nebraska şimdilerde Amerikada ölüm cezası olarak sadece elektrikli sandalye yöntemi uygulayan tek eyalettir. Ancak, 8 Şubat 2008 tarihinde Yargıtay tarafından bu tür ölüm cezası korkunç ve olağan dışı olduğundan anayasaya aykırı bulunmuştur. Bir cok eyalet bu yöntem ile infazı kaldırdığı halde, Alabama, Florida, Gerorgia, South Carolina, Virginia ve İllinois hala elektrikli sandalye ile ölüm cezasına devam eden eyaletler arasındadır. Arkansas, Kentucky ve Tenesseede ölüm cezası alan mahkumlar zehirli iğne uygulaması ile infaz ediliyorlar, fakat mahkumlar isterlerse, eğer ki işlemiş oldukları suç elektrikli sandalye ile infazın kaldırılma tarihinden önce yapılmışsa, kendi istekleri ile elektrikli sandalye ile de ölümü seçebiliyorlar. 18 Mart 2010 yılında Jarratt/Virginiada elektirikli sandalyede infaz edilen en son suçlu 31 yaşındaki Paul Warner Powelldir.
Philippinlerde 1924 1976 yılları arasında elektrikli sandalye kullanılmıştır. Diğer ülkeler kullanmayı reddetmişlerdir.
Alıntı değildir, çeviri bana aittir

