Şişkinlik, mide ve bağırsaklarda çeşitli sebeplere bağlı biriken gaza bağlı sancı ve rahatsızlıklara sebep olan bir durumdur.
Midede gaz birikmesi, genellikle ağrı ve sancıya da neden olur. Çünkü gaz midede ve bağırsaklarda sıkışır. Bazen de utanç verici olabilecek istemsiz geğirmelere de neden olabilir.
Şişkinlik hissi, günlük yaşantınızı etkileyebilir. Durum kronikse, uzun vadede sorunu çözmek için ilaç kullanmak, bazı gıdaları tüketmemek veya yaşam biçiminizde değişiklik yapmak zorunda kalabilirsiniz.
Mide Şişkinliği ve Gaz Birikmesinin Evde Doğal ve Bitkisel Tedavisi
Şişkinlik hissi için en iyi tedavilerden biri, şişkinliğe ve gaz sancısına neden olan tüm gıdalardan kaçınmaktır.
Hangi gıdaları tüketmemeniz gerektiğine dair bir liste tutmanız ve sindirim sisteminizi ağırlaştıran gıdaları tüketmemeniz ilk yapılacak şeylerden biridir.
Baklagiller, karnabahar, lahana, gazlı içecekler, sakız, kavun ve elma gibi gıdalar gaz birikmesine ve midede şişkinliğe yol açabilir. Bu yüzden, bu gıdaları ya hiç tüketmeyin, ya da çok az tüketin.
Bazı yüksek lifli gıdalar aynı zamanda bağırsaklarda gaz birikmesi ve sancıya neden olabilir ve şişkinlik geçene kadar yüksek lifli gıdalardan kaçınılmalıdır.
Yemeklerden sonra yürüyüş yapmak sindirime önemli ölçüde yardımcı olur. Gaz birikmesi ve şişkinlikten kaçınmak için yemek yedikten hemen sonra yatmamaya çalışın.
Tatlı rezene ve dulavrat otu gibi şişkinliğe iyi gelen bitkiler gaz birikmesi ve şişkinlik tedavisinde oldukça etkili bir şekilde kullanılabilir:
- Şişkinlik için doğal ilaçlar; klorofil bakımından zengin olan ve gazı azaltan “yabani yonca” (Alfa Alfa Bitkisi) ve gaz sıkışmasını ve şişkinliği gideren Kimyon ve Anason tohumlarıdır.
- Dereotu ve rezene gibi otlar ile zencefil ve tarçın gibi baharatlar şişkinlik için bitkisel ilaçlar olarak kullanılabilir. Tarçın ve zencefil aslında sindirim sistemini uyarır ve yiyecek emilimini artırabilir.
- Dereotu ve rezene, mide şişkinliği ve gaz sancısı. Ayrıca, reflü ve mide ekşimesi gibi diğer mide sorunlarını da azaltır ve gaz birikmesini önleyerek mideyi rahatlatır.
- Yemeklerden sonra ıhlamur çayı veya nane çayı içmek, mide şişkinliğini gidermek için mükemmel bir yoldur.
Şişkinlikten kurtulmak için tıbbi ilaçlar da kullanılabilir. Ancak bu sorunu doğal yollarla çözmek sağlığınız için en iyisidir.
Ayrıca bazı basit hareketler de midedeki şişkinliği ve gaz sancısını gidermeye yardımcı olur.
- Sırt üstü yatın ve her iki bacağınızı da önünüzde uzatın.
- Bir bacağınızı dizinizden bükerek karınınza doğru çekin ve biraz rahatlama hissedene kadar bu şekilde bekleyin. Sonra aynısını diğer bacağınızla yapın.
- Her iki bacağınız için bu hareketi en az beş kez tekrarlayın.
Şişkinlik Belirtileri
Karnın şişmesi nadiren görülür. Şişkinliğin bazı diğer belirtileri aşağıdaki gibidir:
- Mide tamamiyle doluymuş gibi şişkinlik hissi
- Midede gerginlik hissi
- Karın krampları
- Karın ağrısı
- Gaz birikmesi
- Geğirme
- İshal
- Solunum güçlüğü
- Bel ağrısı
Aşağıdaki durumlardan herhangi biri meydana gelirse doktora gitmeniz önerilir:
- Şiddetli karın ağrısı
- Aşırı İshal
- Kusma
- Zamanla kötüye giden mide ekşimesi
- Kanlı veya siyah renk dışkı
- Ani kilo kaybı
Şişkinlik ve Gaz Birikmesinin Nedenleri
Şişkinlik çeşitli nedenlerden kaynaklanabilir. Şişkinliğin başlıca sebebi, çıkarılamayan bağırsak gazının oluşmasıdır. Bağırsakta biriken gaz, sancıya da neden olabilir.
Şişkinliğin ve gaz birikmesine bağlı sancıların bazı ana nedenleri şunlardır:
Kabızlık: Kabızlığınız varsa, midenizde şişkinlik yaşayabilirsiniz. Bu, genellikle lif eksikliğine veya bağırsak hareketlerini kolaylaştıracak kadar düzenli sıvı tüketmemeye bağlıdır.
Günlük olarak egzersiz yapmak, tahıl ve taze meyve sebze tüketimini arttırmak ve günde en az 8 bardak su içmek, kronik kabızlık sorununu çözmeye yardımcı olabilir, şişkinliği de hafifletir.
Gıda Bağışıklığı: Genellikle şişkinlik, belirli gıdalara karşı vücudun verdiği tekpiden kaynaklanır. Örneğin, bazı insanların buğdaya karşı bağışıklığı zayıftır ve buğday içeren herhangi bir ürünü yediğinde şişkinlik ve mide ağrısına neden olabilir.
Bu gibi durumlarda, yulaf veya arpa gibi buğdayın alternatifleri tercih edilmeli veya glutensiz ürünler tüketilmelidir. Zira gluten bağışıksızlığı da buğday ve diğer pek çok tahılda olduğu gibi şişkinliğe neden olabilen yaygın bir durumdur.
Laktoz bağışıksızlığı da benzer şekilde, aynı sorunlara neden olabilir ve şişkinlik probleminden kaçınmak için tükettiğiniz gıdalarda değişiklik yoluna gitmeniz faydalı olacaktır.
Gazlı İçecekler: Günümüzde kullanılan bütün soda, kola, gazoz gibi gazlı içecekler, şişkinlikten muzdarip olmanız durumunda tamamen engellenmelidir. Yapay tatlandırıcı içeren, özellikle kola ve fanta gibi gazlı içecekler, sindirim sistemine zarar verebilir, aşırı gaz birikmesi ve şişkinliğe neden olabilir.
Gazlı içecekler yerine; taze meyve suyu, soğuk çay veya en iyisi su tüketmeye çalışın.
Çok hızlı yemek yeme: Hızlı yemek yeme alışkanlığı da şişkinliğe neden olan diğer bir sebeptir. Yemek yerken acele etmek, lokmalarınız arasında farkında olmadan hava yutmanıza neden oluyor.
Yemek yemeniz yirmi dakikadan az sürerse, uzmanlar çok hızlı yediğinizi ve yavaşlamanız gerektiğini söylüyor. Daha yavaş yemek yediğinizde, yediklerinizden tat almaya ve nihayetinde daha az yemeye başlayacaksınız. Bu da, fazla kilolardan sağlıklı bir şekilde kurtulmanın veya fit kalmanın en önemli sırlarından biridir.
Yemek yerken dikkatinizi yediğiniz şeylerden uzaklaştıracak TV gibi şeylerden uzak durmaya gayret gösterin. Her bir lokmanızı iyice çiğneyin ve yavaş yavaş yemek yiyin. Böylece şişkinliği etkin bir şekilde azaltabilirsiniz.
Çok Yemek: Çok yemek, şişkinliğin ana nedenlerinden bir diğeridir. Bir anda çok fazla yemek yendiği zaman şişkinlik olması doğaldır. Yağlı, nişastalı ve şekerli gıdalarla dolu ağır yemekler sindirim sistemini zorlar ve sindirilmesi uzun sürebilir. Bu, midenin şişmesine, muhtemel mide kramplarının, gazın ve şişkinliğin oluşmasına neden olur.
Öğünlerinizin arasını kısa tutup az az yemek yemek sağlığınız için çok önemlidir ve şişkinliğin önüne geçecektir.
Fazla Tuz Tüketmek: Fazla tuz tüketmek vücutta su tutmaya ve şişkinliğe yol açar. Yemeklerinizi olabildiğince az tuz kullanarak yapın. Salataları ise tuzsuz yemeye kendinizi alıştırın.
Ayrıca ambalajlı abur cubur gıdalar da tuz içerir ve şişkinliğe sebep olabilir. Hazır gıdaları yemeden önce içindekileri kontrol ederek, tuz içeriğinin her porsiyon başına 500 mg’dan az olduğundan emin olun. Sağlıklı bir yaşam için önerilen günlük tuz tüketimi 2,3 gramdır.
Gazlı Yiyecekler: Lahana, kavun, turp ve soğan gibi gıdalar midede biriken gaz ve şişkinliğe neden olabilir. Bu gıdalar sağlık için çok faydalıdır. Ancak şişkinliğe sebep olabildiği için daha az sıklıkta ve az miktarda tüketmeniz şişkinliği önleyecektir.
Ayrıca sakız çiğnemek de hava yutmaya ve midede gaz birikmesine neden olmaktadır.
Şişkinliğin diğer yaygın nedenleri ise şunlardır:
- İrritabl Bağırsak Sendromu (Hassas Barsak Sendromu)
- Gastroözofagul reflü (GÖRH)
- Bağırsaklarda ve midede bakteri büyümesi
- Obezite
- Sorbitol, laktüloz veya akarbozu içeren bazı ilaçlar (normalde diyabet ilaçlarında bulunur)
- Dumping Sendromu (kilo kaybı ameliyatı sonrası)
- Pankreasın bozuklukları
- Tümörler
- Yumurtalık kanseri
Şişkinlikten Korunmak için Nelere Dikkat Etmeliyiz?
- Fasulye, baklagiller, şalgam, lahana, şeftali, armut ve kavun gibi gibi gaz üreten meyve ve sebzeler şişkinliğe sebep olabilir.
- Ayrıca gaz birikmesi ve şişkinliği artırabileceğinden, yapay tatlandırıcılarla yapılan tüm gıda ürünlerinin yanı sıra gazlı içeceklerden kaçınılmalıdır.
- Şişkinliğe karşı doğal ilaç gibi çalıştıkları için yemeklerinize zencefil, nane, karanfil ve tarçın katmayı deneyin.
Şişkinliği Önlemek için Bazı Etkili Öneriler:
- Öğün atlamaktan veya öğünler arasını uzun tutmaktan kaçının.
- Gün boyunca bol su için.
- Az az yemek yiyin ve lokmalarınızı iyice çiğneyin.
- Yeme sırasında konuşmayın, hava yutmanıza neden olur.
- Buğday ve süt içeren gıda ürünlerini daha az tüketin.
- Diğer rahatsızlıkları tedavi etmek için kullanılan antibiyotikler şişkinliğe ve gaz sancısına neden olabilir, her rahatsızlandığınızda antibiyotik kullanmaktan kaçının.
- Geceleri ağır yemeklerden kaçının ve yemekten sonra yatmayın.