Fransa Bankası’nın para çuvallarının kayboluşu
6 Haziran 1944’te Anglo-Amerikan güçleri Normandiya’ya çıktıklarında, Fransız Direnişi’nin güçleri saldırıya içeriden yardım etmek ve artık kaçınılmaz olan Alman bozgununu hızlandırmak için harekete geçti. Stratejik pozisyonları işgal etmek için ilerledi.
Varlıklarını halk fark ediyordu ve bu durum direnişçiler ile Petain’e sadık hatta işbirlikçi kişiler arasında ilerideki günlerde patlak verecek savaşların habercisiydi.
Tehlikelerin farkında olan Fransa Bankası’nın Peftgueux şubesinin müdürü M. Lajule, her iki tarafın zorla el koyma çabalarına karşı elinde tuttuğu fonları elinden çıkarmaya karar verdi. 26 Temmuz’da, bunları Bordeaux’ya transfer ettirme kararı aldı. Bu fonlar önemliydi: İki milyardan biraz fazla tutuyordu, (2.280.000.000 frank) bu da 350 milyon euroya eşitti.
Lajule transferden ancak bölge valisi Callard’ı haberdar etti, o da zaten transfer yapılmasını tavsiye etmiş ve fonlara varacakları yere kadar göz kulak olmaları için genel haberalma servisinden iki başdedektif ve iki polis müfettişini görevlendirmişti. Bu dört adam Fransa Bankası’nın baş denetçisinin ve Lajule tarafından atanmış iki alacak toplama bürosu görevlisinin yanına vardılar.
Toplam 4,5 ton tutan 150 para çuvalının güvenliğiyle ilgilenmek için yedi adam fazla sayılmaz. Bu yük 18.25’te Bordeaux’ya giden bir trenin ilk vagonuna yüklendi. Tren 19.11’de Neuvicsur-l’Isle’de mola verdi. Orada, üç subayın kumanda ettiği 150 direnişçi onu bekliyordu; onlar 150 çuvalı ellerine geçirdiler, 3.5 tonluk iki kamyona yüklediler. Direnişçi subaylardan biri baş denetçiye “Krikri” diye imzalanmış bir “yük boşaltma makbuzu” verdi.
İnsan o halde parayı koruyan eskortun neye yaradığını soruyor; yanıt basit olmalı: 150 direnişçiye karşı koyamazdı. Ya Krikri? Kurtuluş’tan sonra bir araştırma yapıldı; Onun Raoul Christophe olduğu ortaya çıktı; Yarbay Andre Gaucher’nin emirleriyle hareket ediyordu, onu Ulusal Kurtuluş Hareketi atamıştı. Fransız İç Güçleri’nin bölge başkanıydı ve o zamana kadar Gizli Ordu’nun (komünist olmayan) ve Ordu Direniş Organizasyonu’nun direniş örgütü başkanıydı.
Bu arada Fransa Bankası’nın parasının sonradan “düşman ganimeti” ve “savaşta ele geçirilen” diye anıldığı ortaya çıkıyor.
Paranın güzergâhı kısmen yeniden oluşturuldu: Çuvallar direniş örgütünün hazine-ödenek sorumlusu Prosper Pizza’ya verilmişti, o da bunları direniş örgütü bölgesinin valisi Maxime Roux’ya verdi. Roux, ganimeti bölme ve özel kişilerin evinde ambara koyma talimatını aldı. Roux’nun rütbesi Kurtuluş sırasında meşru ve yasal oldu. 1,5 ay sonra, Cumhuriyet valisi sıfatıyla bu vatansever milisleri (Vichy’nin milisleriyle hiçbir ilgisi yok) parayı alıp Fransa Bankası’na koymakla görevlendirdi. Ama iyi bilgilendirildikleri belli olan ve makineli tüfeklerle silahlanmış adamlar onların önüne geçtiler ve çuvalların bir kısmını ellerine geçirdiler. Geri alma yöntemi karşısında telaşa düşen bazı emanetçiler onların isteklerini boşa çıkarmayı başardılar.
435 milyon frank böylece ortadan kayboldu ve güvenli yere alınmış olması gereken 2,25 milyardan yalnızca 1,3 ila 1,6 milyar “geri alınmış” oldu… en azından teğmen Louis Fraysigues’nin notuna göre. Kimin tarafından?
Andre Malraux
Hazine-ödenek sorumlusu Rizza’dan 29 Aralık 1944 tarihli bir başka not şaşkınlık veriyor, çünkü toplam iki milyar iki yüz milyon (tam olarak 2.216.347.000 frank) tutuyor. Orada örneğin iki ödeme bulunuyor, 500.000 frank Albay Berger’nin SRCF’sine ve 4.000.000 o sırada Toulouse’da Saint-Michel’de mahkûm olan Andre Malraux’nun serbest bırakılması için. Ama Albay Berger ve Malraux aynı kişiler, üstelik 22 Ağustos 1944’te bu hapishanenin personeli kaçtığı için zindanından elini kolunu sallayarak çıktı…
Diğerlerine uymayan tek not bu değildi.
Bunu takip eden davalar sırasında Andre Gaucher iki milyar iki yüz milyon frank civarı paranın Limoges ve Dordogne sorumlusu Ulusal Direniş Komitesi’ne verildiğini doğruladı.
Kısacası, “düşman ganimetinin” kaderi üstüne aynı rakamları veren iki kişi yoktu.
Kurtuluştan sonra, birçok araştırma yapıldı ve dikkatleri kısa bir süre boyunca, dürüst adamlarla pek o kadar dürüst olmayıp savaşın yakınlaştırdığı diğerleri üzerine çektiler. Dava ve kara çalmada karşı davalar birbirini izledi, ama bundan faydalananlar haricinde, hiç kimse ganimetlere ne olduğunu öğrenmedi ve hâlâ bilmiyor. Bir Samedi-Soir başlığı 1 Mayıs 1948’de konuyu hafifçe deşiyordu: “Direniş hâzinesini kim yağmaladı?” Hazine Fransa Devleti’ne aitti, Direniş’e değil. Alaycı çizimler raporları süsledi; bir gece bisikletinin selesinde 50 milyonluk bir çuvalla gece vakti giden saygıdeğer direnişçi çizimi gibi; bu bir yayın grubu kurarken kullandığı miktarın yarısı bile değildi.
Çünkü böyle büyük miktarda paranın buharlaşıp uçması o zaman şaşırtıcı bir boyut almıştı. Anılarında, General de Gaulle soruna değiniyor ve bunu “fonlara el konulması” işlemini yapan “ihtiyaçların zorladığı yerel liderlere” atfediyor; toplamın yaklaşık 15 milyar olduğunu söylüyor ve kullanıldığı doğrulanmamış kısmının bunun çeyreği olduğunu tahmin ediyor.
Oysa İngiliz SOE (Special Operations Executive) tarafından paraşütle indirilen miktarlardan bahsetmiyor. Ayrıca CIA’in atası OSS tarafından dağıtılanlardan.
Birçok aldatmacaya eklenmiş bir başka gizemden ibaret bu.
KAYNAK: Gerald Messadie, 4000 Yıllık Tarihi Aldatmacalar