Geniş kavurucu kumlardan muazzam buz tabakalarına kadar çöller farklı biçimler alabilir. Ama gezegendeki en uçsuz bucaksız sıcak ve soğuk çöller hangileridir? Bu son derece kuru yerlerde hangi tür yaşamlar hayatta kalabilir? Dünyanın en büyük çölü neresidir?
Çöl Nedir?
Bir çölü tam olarak neyin çöl yaptığını düşünmek önemlidir. Antarktika Meteorolog ve Klimatolog Jonathan Wille'ye göre, yılda 25 santimetre daha az yağış alan herhangi bir bölgenin çöl olarak nitelendirildiğini belirtiyor. Tüm bu bölgeler dikkate alındığında Antarktika dünyanın en büyük soğuk çölü, Sahra ise en büyük sıcak çölüdür.
Dünyanın En Büyük Çölü
İklimbilimci Wille, "14,2 milyon kilometrekare ile Antarktika dünyanın en büyük çölüdür" dedi. "McMurdo Kuru Vadileri gibi Antarktika'nın bazı bölgelerinin 14 milyon yıldır hiç yağış almadığına inanılıyor." Bu epik yağış eksikliği, büyük ölçüde soğuk havalardan, yakındaki bulutları engelleyen dağlardan ve havadaki nemi emen kuvvetli rüzgarlardan kaynaklanmaktadır. Vadilerinde kalıcı olarak buzla kaplı birkaç göl dışında kar veya buz yok. Ama tamamen kısır da değil. Kuru derin dondurucuyu tolere edebilen mikroplar, yosunlar ve likenler vardır.
Sıcak Çöllerde Yaşayabilen Canlılar
Sıcak çöllerde, soğukkanlı yaratıklar gelişirler çünkü kavurucu güneş ışığından serin yuvalara geçerken vücut sıcaklıkları çevrelerinin sıcaklığına göre ayarlanır. Özellikle kurak ortama iyi uyum sağlamış birçok küçük kertenkele türü gözlemledi. Bazı sürüngenler ve amfibiler de kuraklık dönemlerinde kış uykusuna yatabilirler. Sahra, kertenkeleler, yılanlar, akrepler, böcekler ve karıncalar ve hatta kaya havuzlarında yaşayan birkaç kurbağa ve kurbağanın yanı sıra memelilere ve kuşlara da ev sahipliği yapıyor. Antilop, deve, çita, deve kuşu ve çöl tilkisi Sahra'da yaşayabilen sıcakkanlı hayvanlardan sadece birkaçıdır.