13 Şubat 2018 | 23:39:00


Soru : Eski Zamanda Kıymetli Eşyayı Saklama , Define Nedir Kısaca
Sözlükte "bir şeyi örtmek, gizlemek; ölüyü gömmek" anlamına gelen defin kelimesinden türetilen define, gizlenen şey demektir. Define terim olarak toprağın altında gizlenmiş, sahibi bilinmeyen para ve her türlü kıymetli eşyayı ifade eder. Bu anlamda, rikaz, kenz ve hazîne kelimeleri de kullanılmaktadır.
Klasik fıkıh eserlerinde, definenin kime ait olacağı ve bundan devlete ödenmesi gereken vergi gibi özel hükümler bulunmaktadır. Hanefî fakihleri, madenler ile eski devirlerde yeraltına gömülüp gizlenen her türlü kıymetli eşyayı rikaz mefhumu içinde mütalaa etmişlerdir. Definenin işlenmemiş sahipsiz topraklarda veya sahibi bilinmeyen topraklarda bulunması halinde 1/5'i vergi olarak alınır; kalan 4/5'ü bulana verilir. Mülk arazide bulunması halinde, Hanefîlere göre 4/5'ü mülk sahibi veya varislerine ait olur. Bulunan definenin üzerinde İslâmî alamet bulunması halinde buluntu (lukata) hükümleri uygulanır. Bu durumda, bulunan eşya bir sene süreyle ilan edilir, sahibi çıkmazsa hazineye teslim edilir. Bulunan eşyanın vergiye tabi olması için Nisâp miktarına ulaşması veya üzerinden bir yıl geçmesi şart değildir. Alınan vergi fey' hükmünde olup, zekatın sarf yerleri dışında kamu hizmetlerine de harcanabileceği kabul edilmiştir.
(İ.P.)