ECHELON, 5 devletin (ABD, Ingiltere, Kanada, Avustralya, Yeni Zellanda) istihbarat örgütlerinin dünya üzerindeki iletisim sistemlerini denetlemekiçin kurdukları ortak projenin kod adidir. ECHELON projesinin temelleri 1947'deki UKUSA anlasmasıyla atılmıs, ve 1971'de hayata geçmesinden günümüze dek kapsamını ve kullandıgı teknolojileri sürekli genisletmistir.
Liderligini ABD Milli Güvenlik Dairesi NSA'in yaptıgı ECHELON'un bugün telefon görüsmeleri, emailler, internet baglantilari, uydu haberlesmeleri gibi akla gelebilecek tüm modern iletisim sistemlerini büyük oranda denetledigine inanılmaktadır.
ECHELON nasıl çalısır?
ECHELON sisteminin veri toplamak için kullandigi çesitli yollar vardir. Gelismis anten sistemleriyle uydu haberlesmelerini dinlemek (ki çesitli raporlara göre bu antenler ABD, Italya, Ingiltere, Türkiye, Yeni Zellanda, Kanada, Avustralya, Pakistan, Kenya topraklarinda ve muhtemelen diger bazi ülkelerde de faaliyettedir), yeryüzündeki telefon hatlarini dinlemek,
internet baglantilarini dinlemek (internet aginin anahtar baglanti-router noktalarinda ECHELON'un veri iletisimini filtreden geçiren sniffer sistemlerinin bulunduguna inanilmaktadir), kitalararasi iletisim hatlarini dinlemek (ABD'nin okyanus tabanindaki telefon hatlarini kontrol altinda tutabilmek için bu kablolara dinleme cihazlari yerlestirdigi bilinmektedir, bu cihazlardan biri 1982'de kablolarin bakimini yapan bir Fransiz sualti ekibi tarafindan bulunmustur) gibi çesitli yöntemlerle, dünya üzerindeki
iletisim sistemlerinden geçen veri paketleri ECHELON tarafindan düzenli olarak toplanmaktadir. Elde edilen bu veriler, DICTIONARY (sözlük) adi verilen bir filtreleme sisteminden geçirilir. DICTIONARY, dinlenen veriler
içinde ECHELON projesinin 5 ortak devletince belirlenen anahtar kelimeler, isimler, adresler, vs. gibi bilgileri tarayan bir bilgisayarlar agidir. Ayiklanan bu "tehlikeli" iletisim unsurlari uzmanlarca incelenmek üzere takibe alinir.
ECHELON bu kadar güçlüyse neden daha önce duymadım? ABD hükümeti ECHELON'un varligiyla ilgili tüm iddialari reddetmektedir. Ama bu yeterli olmamali. Avustralya ve Yeni Zellanda hükümetleri ECHELON'un varligini kabul ettiler. ECHELON hakkinda Avrupa Parlementosu'ndaki ilk rapor 1988'de yayinlandi. 1997'de Steve Wright tarafindan hazirlanan politik kontrol teknolojileri konulu ikinci bir Avrupa Parlementosu raporu (raporun ingilizce orijinali http://cryptome.org/echelon-ep.htm
) ECHELON hakkinda daha detayli bilgiler içeriyordu. Bu rapora göre ABD, Avrupa'daki telefon, faks, ve email haberlesmelerinin %90'ini ECHELON sistemiyle denetliyordu. Projeye ortak 5 devletin DICTIONARY'ye girdigi anahtar kelimeleri içeren bir veri elde edildiginde, o anahtari içeren iletisim paketi otomatik olarak istegi yapan ülkenin istihbarat örgütüne gönderiliyordu. Avrupa Parlementosu'nu rahatsiz eden nokta, bu sistemin potansiyel terör eylemleriyle ilgili bilgilerin ele
geçirilmesinin yaninda, çesitli ülkelerle ilgili ekonomik istihbaratin da ele geçirilmesine olanak vermesiydi. Gerçektende, soguk savas dönemi sirasinda gelistirilen ve askeri bilgileri filtreleyen çesitli elektronik istihbarat sistemlerinin aksine ECHELON, resmi daireler, sirketler, organizasyonlar ve bireyler gibi kaynaklari dinlemektedir. Avrupa Parlementosu bu kaygilarin sonucu olarak kisisel mahremiyetin korunmasina yönelik bir arastirma komitesi görevlendirdi (http://www.heise.de/tp/english/inhalt/co/6724/1.html).Italyan hükümeti ECHELON'un bilgi toplama yöntemlerinin Italyan kanunlarina aykiriliginin incelenmesi için bir komisyon kurdu (http://www.sunday-times.co.uk/news/pages/sti/98/05/31/stifocnws01003.html?9 99). Danimarka Parlementosu da benzer bir arastirma baslatti. Ve 1999'da, ABD'deki elektronik mahremiyet örgütü EPIC, ECHELON 'un faaliyetleriyle ilgili olarak ABD hükümetini mahkemeye verdi (http://www.epic.org/open_gov/foia/nsa_suit_12_99.html).
ECHELON'un topladığı veriler ne ise yarıyor?
ECHELON'un 1947 UKUSA anlasmasinda karara baglanan temel görevi ulusal güvenligin korunmasiydi. Projenin bugün de bu amaca hizmet ettigi biliniyor. Ama bunun yaninda, endüstriyel casusluk, sivil olusumlarin denetlenmesi (Amnesty International, Greenpeace, vs.), ve kisisel iletisimin kontrol altinda tutulmasi gibi otoriter amaçlarla da kullanildigi konusunda kanitlar
var. ECHELON türünün tek örnegi degil, Rusya, Fransa, Israil gibi devletlerin de benzer sistemler kullandigi biliniyor, ama ECHELON benzerlerinin en gelismisi ve en utanmazi.
Jam ECHELON Day nedir?
İlk kez 1999'da denenen bir sivil eylem olan Jam ECHELON Day, 21 Ekim 2001'de ikinci kez denenecektir. Eylemin mantigi, ayni günde, ECHELON filtreleme sistemine takilacagi bilinen anahtar kelimeleri içeren mümkün oldugunca çok email iletisi göndererek, ECHELON sistemini bir günlügüne de olsa kilitlemektir. 1999'daki denemenin basariya ulasip ulasmadigi
bilinmemektedir. ECHELON'u olusturan bilgisayar sistemlerinin ABD tarafindan finanse edilen sinirsiza yakin kapasitesi göz önüne alindiginda, böyle bir eylem girisiminin sembolik kalacagi hemen hemen kesindir. Ama eylemin asil amaci, insanlari ECHELON hakkinda bilgilendirmek, ve ECHELON'a karsi tepkisiz kalinmayacagini, projenin sahiplerine göstermektir. Ben ne yapabilirim?
http://uid0.sk/echelon/mail_en.php Bu sayfada 21 Ekim'de yollanmak üzere çesitli "tehlikeli" email iletilerinden birini seçip Jam ECHELON Day'e sizde bir katkida bulunabilirsiniz.
Dünyanın en büyük dinleme-takip sistemi Echelon için 21 Ekim’de internet üzerinde bir eylem gerçekleştirilecek. Eylem çerçevesinde Echelon’un filtre sistemine takılacağı bilinen ‘tehlikeli’ kelimelerin bulunduğu e-mail'ler milyonlarca kullanıcıya gönderilecek. Böylece Echelon’un filtreleme sisteminin kilitlenmesi sağlanacak. İlki 1999’da denenen bu sivil eylemde, bir günlüğüne bile olsa Echelon’u devre dışı bırakmak hedefleniyor.
Bugün ABD'de AB toplulugunun tum uye ulkelerinin her turlu diplomatik temsilcileri catir catir aleni olarak -gizli bile degil- kanunen dinlenmektedir. Bu durumda AB Turkiye'ye verdigi gibi sert dille yazilmis bir notayi ABD'ye vermismidir? ABD'nin AB'deki daimi temsilcisi cagrilip Viyana Sozlemesi, kisisel ozgurluklerin ihlalini bahane ederek asagilanmismidir?
Tum bunlar bir yana ECHELON vasitasi ile tum avrupadaki her turlu haberlesme dinlenip Avrupa'li sirketlerin ticari sirlari Amerika'li rakiplerine aktarilirken, AB'den bir kac kem-kum ses disinda ne gibi diplomatik tepkiler verilmistir, daha dogrusu her hangi bir itiraz edilmismidir, veya itiraz edebilme cesaretini kendisinde bulabilmismidir? Ne yazikki Turkiye'de her turlu kavram altust olmustur. Insanlar en basit gercekleri bile anlamakta zorlaniyorlar. Turk Diplomasi tarihinin en buyuk skandali ortaya cikmistir. Baska bir ulkenin temsilcisi kollari bir yandan medyaya ve diger yandanda devlete uzanan gizli bir orgut kurmus, adim adim ajandasindaki planlari uygularken suc ustu yakalanmistir. Acik acik ne yaptiklari belli oldugu halde, bu kisiler utanmadan, buyuk bir piskinlikle kendilerini yakalayanlari suclamakta, hatta dahada ileri gidip diplomatik yolla Turkiye aleyhine ileri geri cikislar yapmaktadirlar. İngiliz gazeteci Duncan Campbell resmi olmayan bir toplantıda Alman Parlementosuna Amerikan Echelon-casusluk sistemi hakkında bilgi verdi. Campbell, 120 uydu sistemi ile, milyarlarca e-mail, telefon konuşması ve faksları tarayan Echelon'un yaratacağı tehlikeleri anlattı.
Bu konuşma sonrası de.internet.com Alman Federal Bilişim Ekonomisi, Telekomünikasyon ve Yeni Medya Kuruluşu (BITKOM) Genel Müdürü Dr. Bernd Rohleder, ile Echelon konusunda bir röportaj yaptı.
'Global bir network sistemi olarak tanımlanan 'ECHELON', telefonların yanısıra teleks, faks ve internette 'hedef sözcükleri' tarayabiliyor. Milyonlarca mesaj arasında aranan sözcüklerin kullanıldığı elektronik mesajları tesbit ediyor. ECHELON sözlüğünde bulunan hedef sözcükleri tarayan bilgisayarlar, aynı anda gelen mesajları sıraya koyarak taramayı sürdürebiliyor." (8) Entegre olarak NSA koordinasyonunda birbirine bağlanan bilgisayarlar, ajansın her bir kategori için belirlediği 10-50 arasında anahtar sözcüğü tarıyor. Bunlar arasında kişi, örgüt ülke isimleri konu başlıkları ve ayrıca, ilgilenilen kişi veya kurumların bilinen teleks, faks numaraları ve internet adresleri de yer alabiliyor.
Elektronik tarama faaliyetlerinin engellenmemesi için ABD, kendi ülkesinde şifreleme tekniklerini denetim altına almış, bu tür ürünlerin ülke dışına çıkarılmasını ve kendine rağmen geliştirilmesini yasaklamıştır. Çünkü bu teknikler yapılan iletişim istihbaratını engellemektedir. Ancak her ne kadar ABD bunları denetim altına almaya çalışsa bile emperyalist güçler arası çelişkiler nedeniyle şifreleme tekniklerinin gelişimini engelleyememektedir. Zira hiç bir tekel, kendi çıkar amaçlı faaliyetlerinin bir başka tekel tarafından öğrenilmesini istememekte bunun içinde elektronik haberleşmesini gizli-şifreli yapmaktadır. Kısaca ABD tüm arzusuna rağmen bu alanda da giderek denetimi yitirmektedir denilebilir.
Yine Haftalık Fransız Le Nouvel Observatuer dergisinde yeralan bir habere göre CIA, Amerika'nın 50 uydusu ve 20 kadar da gizli üssünden yararlanarak dünya genelinde geniş bir istihbarat çalışması yürütüyor. CIA'nin 100 bin ajanı sadece telefon dinliyor ve teşkilat bu iş için 16 milyar dolar harcıyor. Emperyalizmin özellikle Küba'nın yanıbaşındaki Quantanamo Adası'nda, Avrupa, Avustralya, Çin ve Kuzey Kore'nin burnunun dibindeki Güney Kore'de bulunan üsleriyle sosyalist ülkelere, devrimci mücadelenin geliştiği ya da gelişme zemininin çok güçlü olduğu yeni-sömürge ülkelere karşı istihbarat faaliyeti olduğu ortaya çıkmıştır.
CIA'nın örgütlediği, yetiştirdiği yeni-sömürge ülkelerin işbirlikçi istihbarat teşkilatlarının da bilim ve teknolojinin tüm olanaklarını kullanarak benzer faaliyetleri devrimci örgütlere karşı yürüttükleri sır değildir. Örneğin MİT, 1990'da Amerikan Ulusal Güvenlik Ajansı'ndan (NSA) her biri 10 ayrı faksı kontrol edebilen 50'den fazla "Faks İzleme Cihazı" almıştır. Mehmet AĞAR'ın açıklamalarına göre 20 bin telefon aynı anda dinlenebilmektedir. Ve ANAP milletvekili Eyüp AŞIK'ın açıklamalarına göre sadece Mehmet AĞAR'ın isteğiyle dinlenen telefon sayısı 2700'e ulaşmıştır.
Yine CIA'nın işbirlikçi ülkelerin gizli servisleri aracılığıyla, dünyanın birçok bölgesinde sabotaj, suikast, adam kaçırma, provokasyonlar, komplolar ve hatta darbeler tezgahlamak gibi birçok operasyonu gerçekleştirebilecek ajan-muhbir-işbirlikçi örgütlenmeleri oluşturduğu, hatta Amerikan Senatosu'nun bütçeden ayırdığı paralarla kontra örgütler yarattığı, çeşitli örgütleri satın alarak işbirlikçi hale getirdiği vb. artık tüm dünyanın bildiği gerçeklerdir. Örneğin, 1996 Eylül'ünde SADDAM ve BARZANİ'nin Kuzey Irak'a girmesiyle birlikte CIA'nın bölgede profesyonel ajanları da dahil 2500 işbirlikçi ajanı olduğu açığa çıkmıştır. Maalesef "herşeye kadir" görülen CIA her nasılsa operasyonu önceden haber alamamış ve 2500 ajanı SADDAM'ın eline geçmiştir!..
BASINDAN SEÇMELER :
Echelon Japonya’ya karşı
ABD tarafından yönetilen uluslararası casusluk ağı Echelon’un gizli faaliyetlerine dair yeni bilgiler ortaya çıkarıldı. Japon Mainichi gazetesinde yayınlanan manşet haberine göre Echelon, 20 yıldır Okyanusya’daki Japon elçilik ve konsolosluklarının iletişimini dinliyor. Bu bilgi, ABD’nin “Asya’daki stratejik müttefiki” Japonya ile ilişkilerini gerginleştirebilecek nitelikte. Mainichi gazetesi, casusluk skandalı ile ilgili bilgileri, Echelon ağını dünya kamuoyuna tanıtan Yeni Zelandalı Gazeteci Nicky Hager’den edindi. Hager, gazeteye yaptığı açıklamada, 20 yıldır süren elçilik ve konsolosluk dinleme faaliyetinin temel amacının “ticari” olduğunu vurguladı. Bu açıklama, ABD’nin Japon şirketlerinin ticari sırlarını elde ederek, uluslararası pazarlarda avantaj sağladığını gösteriyor.
UYDUYLA RÜŞVET TAKİBİ
Amerika, casus uydu sistemi Echelon sayesinde elde ettiği en gizli rüşvet skandallarını bir raporla açıkladı. Rapora göre uluslararası şirketler hükümetlere milyarca dolar yedirdi
Çok eleştirilen Echelon casus uydu sistemi bu kez uluslararası ticarette dönen rüşvet dolaplarını ortaya çıkardı. ABD öncülüğünde İngiltere,Yeni Zelanda, Avustralya ve Kanada istihbarat servislerinin birlikte yarattığı Echelon sistemi, dünyanın her yerindeki e-posta, telefon ve faks gibi her türlü iletişimi dinleyip kaydedebiliyor. Varlığı 1999 yılında Avrupa Birliği'nin gizli bir raporuyla ortaya çıkarılan Echelon, sanayi casusluğunda kullanıldığı gerekçesiyle Avrupa ülkeleri tarafından sert bir dille eleştiriliyordu. Fakat bu defa Echelon'un geniş bilgi ağına rüşvet skandalları takıldı.
AVRUPA ÇOK TEDİRGİN
Masum görünen ve rüşvetle mücadele olarak değerlendirilebilecek bu faaliyetler Avrupa ülkelerinin tepkisini çekiyor. Bu ülkeler, ABD'nin müttefiklerinin ticari faaliyetleri hakkında topladıkları bilgileri Amerikan şirketlerine verdiğini ve bu sayede Amerikan şirketlerinin haksız kazançlar elde ettiklerini iddia ediyor. Avrupa Parlamentosu Amerikan casusluk faaliyetlerini kınayan bir bildiri yayınladı. Bildiride şu ifadelere yer verildi: "Amerikan istihbarat örgütleri sadece genel ekonomik göstergeleri değil, her konudaki ayrıntılı iletişimleri de dinliyorlar. Bu casusluk yolsuzlukla mücadele yerine Amerikan şirketlerine çıkar sağlama amaçlı olarak kullanılma riskini de taşıyor."
BU DÜPEDÜZ CASUSLUK
Amerikan yetkilileri ise bu iddiaları yalanlıyor. Fakat 1994 yılında CIA'nın Amerikan Senatosu İstihbarat Komitesi'ne gönderdiği bir mektup, Avrupalılar'ın korkularında haklı olduğunu gösteriyor. Mektuba göre istihbarat örgütleri sadece rüşveti değil, Amerikan şirketlerinin uluslararası ihalelerde rekabet etmelerini engelleyebilecek bilgileri de takip ediyor.