İşçilerin eşit davranmama tazminatına hak kazanıp kazanamayacaklarına ve hangi koşullar gerçekleşirse eşit davranmama tazminatının söz konusu olacağına bakmadan önce, işverenin eşit davranma yükümlülüğünün yasal dayaklarına bakmamız gerekmektedir.
İşveren; iş ilişkisinde dil, ırk, cinsiyet, siyasal düşünce, felsefî inanç, din ve mezhep ve benzeri sebeplere dayalı ayrım yapamaz.
İşveren, esaslı sebepler olmadıkça tam süreli çalışan işçi karşısında kısmî süreli çalışan işçiye, belirsiz süreli çalışan işçi karşısında belirli süreli çalışan işçiye farklı işlem yapamaz.
İşveren, biyolojik veya işin niteliğine ilişkin sebepler zorunlu kılmadıkça, bir işçiye, iş sözleşmesinin yapılmasında, şartlarının oluşturulmasında, uygulanmasında ve sona ermesinde, cinsiyet veya gebelik nedeniyle doğrudan veya dolaylı farklı işlem yapamaz.
Aynı veya eşit değerde bir iş için cinsiyet nedeniyle daha düşük ücret kararlaştırılamaz. İşçinin cinsiyeti nedeniyle özel koruyucu hükümlerin uygulanması, daha düşük bir ücretin uygulanmasını haklı kılmaz.
İşverenin bu ilkeler çerçevesinde işçiler arasında eşit davranma yükümlülüğü, 4857 sayılı İş Kanunu’nun 5. Maddesinde tanımlanmıştır.
Peki işveren işçileri arasında ayrım yaparsa işçiye tazminat öder mi?
İş ilişkisinde veya sona ermesinde 4857 sayılı İş Kanunu’nun 5. maddesinde belirtilen ve yukarıda yer verdiğimiz hususlara aykırı davranıldığında işçi, 4 aya kadar ücreti tutarındaki uygun bir tazminat ile birlikte yoksun bırakıldığı diğer haklarını da talep edebilir.
İşçi, işverenin yukarıdaki kanun hükümlerine aykırı davrandığını ispat etmekle yükümlüdür.
Ancak, işçi bir ihlalin varlığı ihtimalini güçlü bir biçimde gösteren bir durumu ortaya koyduğunda, işveren böyle bir ihlalin mevcut olmadığını ispat etmekle yükümlü olur.