İsyan, aynı ortamda kâin bir grup kişinin (alelumum askeri personel yahut sefine mürettebatı, sivil polis olsa birlikte) kanunen itaat etmesi müstelzim emirlere karşı gelmesi sebebiyle teamüllenen akarsuç. Eskiden biraşırı ülke, ayaklanmayı idam cezası kabilinden dürüşt cezalarla cezalandırmıştır.[literatür belirtilmeli]
Askerlerin komutanlarına karşı gelmesi, askerî başkaldırı türüne bir örnektir. MÖ 327’de Hindistan’a başlamak talip İskender, seferlardan yorulmuş ve bıkmış askerlerinin karşı gelmesi üzerine Hindistan’a girememiştir. Bu başkaldırı sonucunda İskender, Hindistan’a girmekten vazgeçmiştir.
1520’de Ferdinand Macellan, Cihan çevresini turlamak amacı ile çıktığı seyahatte, Amerika açıklarında sefine mürettebatının başkaldırıı ile karşıtlaştı. İsyancılardan birini idam etti, öbmeyveü de periferida bıraktı.
Toplumsal sorunların saika olduğu isyanlara en filinta örneklerden birisi, MÖ 73’te İtalya’da Spartaküs önderliğindeki köle ayaklanmasıdır.