Hercuianum
İtalya’da Eskiçağ kenti. Napoli’nin 8 km güneyinde yeralan, İ.Ö. 79’da Vezüv yanardağının püskürmesiyle bütünüyle lav ve çamuraltında kalan Hercuianum, XIX. yy’dan başlanarak yapılan kazılarda, yavaş yavaş ortaya çıkarılmıştır. İ.Ö. 600’e doğru Yunanlı göçmenler tarafından kurulduğu sanılan. Roma döneminde büyük ölçüde zenginleşen kentin üstündeki aşağı yukarı 12 kt^adarolançraurö^sünün yaklaşık yarısı kaldırılmıştır. üstünde bir bazilika, iki revak, bir tapınak ve başka bir kamu yapısı bulunan büyük bir caddenin yanı sıra, bîr tiyatro, birçok ev (çamur örtüsü sayesinde zaiklerî ve ahşap mobilyaları korunmuştur), bir kitaplık, vb. ortaya çıkarılmıştır. Evler ve kamu yapılarının duvarlan fresklerle, döşemeleri ve duvarları mozaiklerle süslüdür. Ayrıca, birçok tunç ve mermer heykel bulunmuştur.
İtalya’nın güney kesiminde, Napoli körfezi yakınında yeralan Hercuianum, Vezüv’ün İ.Ö. 79’daki püskürmesiyle yaklaşık 15-30 m kalınlıkta bir çamur tabakası altında kalmış, XIX. yy’da başlanarak, önemli bir bölümü ortaya çıkarılmıştır.