Bir zamanlar NATO’ya karşı olan İsveç’in sosyal demokrat hükümeti şimdi bu üyeliği neden istiyor? Anlaşılabilir nedenleri var mı sizce?
Ekonomik gerçekliği siyasetin arkasındaki birincil motor olarak görüyoruz. 2021’de Sosyal Demokratlar kongresi “Tarafsızlığın bize iyi hizmet ettiğini” ve İsveç’in “NATO’ya üye olmayacağını” açıklamıştı. Bir yıl sonra, üyelik sürecinin arkasındaki itici güç onlar haline geldi. Bu, emperyalist sistemdeki hızlı gelişme ve değişmelerin bir yansımasıdır.
Batı sermayesinin Rus sermayesiyle rekabeti, Ukrayna’nın emperyalist işgaliyle niteliksel bir sıçrama yaptı. İsveç burjuvazisi için kendi çıkarlarını savunmak daha keskin hale geldi. İsveç burjuvazisi, Rus emperyalizminin rekabetiyle karşılaştığı Baltık bölgesinde muazzam yatırımlar yapmış durumda. Aynı zamanda, Baltık Denizi sadece İsveç için değil, Rusya için de stratejik bir öneme sahip. Çelişkilerin genel olarak keskinleşmesi, bu özel çelişkileri de öne çıkardı.
İsveç’in öncelikle Alman ve ABD pazarlarıyla önemli bağları olduğunu ve İsveç’in çıkarlarını Almanya ve ABD ikilisinin çıkarlarına bağlandığını belirtmek önemli. Ve önemli ekonomik ilişkilerin olduğu yerde, siyasi ve askeri ilişkiler gelir.
Yani anlaşılır mı değil mi sorusu asıl soru değil. Elbette anlaşılabilir. İsveç burjuvazisi açısından bu anlaşılabilir bir durumdur. Bu gelişmenin arkasındaki nedenleri anlıyoruz, ancak anlamak kabul etmeyi gerektirmez.
EMPERYALİST REKABET TARAFSIZLIĞI ZORLAŞTIRIYOR
Resmi olarak gerçekleşirse bu üyelik, İsveç’i ve ayrıca bölgesel/uluslararası ilişkileri nasıl etkileyecek?
İsveç’in NATO üyeliğinin birkaç farklı sonucu görülebilir. En açık olanı, İsveç ile Rusya arasındaki ilişkilerin bozulmaya devam edecek olması ve iki ülkenin ekonomik ve siyasi alışverişinin azalacağı.
Üyeliğin resmi olarak gerçekleşmesi, İsveç’i siyasi, askeri ve ekonomik olarak ABD, Almanya ve Batı’daki diğer büyük emperyalist güçlere daha yakın hale getirecektir. Aynı zamanda, Kuzey bölgesinin NATO çerçevesinde siyasi bir konsolidasyonuna da yol açacaktır.
Genel olarak bu, dünya emperyalist bloklarının kendilerini güçlendirdikleri bir sürecin parçası. Keskinleşen çelişkiler, tarafsız kalmanın ve herhangi bir blokun dışında var olmanın daha zor hale geleceği anlamına geliyor. Bu mantık sadece Finlandiya ve İsveç için değil, dünyadaki her kapitalist ülke için geçerli, çünkü her kapitalist ülke aynı sistemin parçası.
Buradan görebildiğimiz kadarıyla İsveç kamuoyunda NATO’ya karşı geniş bir protesto yok, parti olarak bu üyeliği engellemek için çağrınız, planınız var mı?
İsveç halkı, önemli bir kısmı üyeliği reddetmesine rağmen nispeten pasif. Fikirlerini sokağa taşımıyor. Gelişmelere karşı protesto ve gösteriler var, ancak bunlar politik olarak olgunlaşmamış ve katılımcıları ideolojik olarak parçalanmış durumda. Hareketin bir kesimi Rus işgalini desteklerken ve Batı sermayesine karşı mücadelesinde Rus sermayesinin yanında yer alırken, diğer kesimler bunun yerine Batı sermayesinin yanında yer alarak Ukrayna’ya silah sevkiyatını destekliyor. Hiçbiri Ukrayna ve Rusya’nın emekçilerini destekleyen bir pozisyon almayı başaramadı ve hatta çok azı süreci kapitalist sistemle ilişkilendirmeyi başardı.
Bu ideolojik parçalanma, neler olup bittiğine dair bir kafa karışıklığı ve doğru analiz ile etkin bir şekilde harekete geçememe konusunda kendini gösteriyor. Bu nedenle hareketten uzaklaşmayı, bunun yerine kendi çalışmamıza odaklanmayı seçtik.
Bu bağlamda küçük bir parti olduğumuzu söylemek gerekir. Maalesef üyeliği durdurma veya engelleme planlarını değerlendirecek durumda değiliz. Durumu görüşlerimizi iletmek için kullanıyor ve gelişmeye karşı protestolar düzenliyoruz. Gelişmeye karşı muhalefetin öne çıkacağı bir seçim kampanyasına girmek üzereyiz.
Reklam
Bu yaşananlar dışında Ukrayna savaşının İsveç’e etkisi şimdiye kadar nasıl oldu?
Özelde savaş ve genel olarak keskinleşen çelişkiler, İsveç’i çeşitli şekillerde etkiledi. Açıktır ki, gelişme, burjuvazinin tarafsızlığı resmen reddetmesini ve NATO’ya üyelik arayışına girmesini sağladı ve bunun da ülkemizdeki güvenlik durumuna büyük etkisi olacak.
Bunun dışında siyasi iklimin değiştiğini gördük. Ukrayna için dayanışma çok büyüktü ve aşırı boyutlara ulaştı. Rus halk müziği çalan gruplar iptal edildi, Rus yemekleri raflardan kaldırıldı ve Ukrayna’ya silah sevkiyatına karşı çıkmamız nedeniyle güneydeki Malmö kentindeki parti ofislerimiz tahrip edildi.
Dünyanın geri kalanında da olduğu gibi, temel malların ve konutların fiyatları son birkaç ayda yükseldi, yaşam maliyetleri arttı ve insanlara ek bir yük haline getirdi. Kısmen bu, Rusya’ya yönelik ve Rusya’dan gelen yaptırımların bir sonucu. Ancak aynı zamanda, petrol ve gaz fiyatlarını ve bir dizi başka faktörü etkileyen sistem içindeki genel çelişkilerin de bir sonucudur.
TÜRKİYE SADECE KÜRT SORUNU İLE TARTIŞILIYOR, EMPERYALİST SİSTEM İÇİNDEKİ KONUMU MUĞLAK BIRAKILIYOR
Son olarak Türkiye yönetiminin veto hamlesini ve bu iki ülkenin NATO üyeliğini kabul etme karşılığındaki taleplerini nasıl yorumluyorsunuz?
İsveç’te, mesele Kürt sorunuyla başlayıp bitiyormuş gibi resmedildi. İsveç, Türkiye’nin iade edilmesini istediği çok sayıda Kürt mülteciye Türkiye’den sığınma hakkı vermişti. Finlandiya ve İsveç’in 2019’da Türkiye’ye uyguladığı silah ambargosu da zaman zaman gündeme geliyor. Ancak medya daha çok Kürt sorununa odaklanıyor.
Türkiye’nin emperyalist sistem içindeki konumu bu tür haberlerle gizli ve muğlak bırakıldığından, bu kısmen konu dışı kaldı.
Türkiye’nin birçok yönden Rusya’ya ABD’den daha bağımlı olduğunu görebiliyoruz. Türkiye ile Rusya arasındaki ticaret hacmi ABD ile Türkiye arasındaki ticaret hacminden daha büyük. Rusya’daki Türk yatırımları ABD’deki Türk yatırımlarından daha önemli. Türkiye’deki enerji durumu, Rusya ile en azından samimi ilişkilerin sürdürülmesi gerektiği anlamına geliyor. Rusya’nın Türkiye’nin güneyinde bir nükleer santral inşa etmesi, Rusya ile iyi ilişkileri sürdürmesi için çok önemli bir teşvik. Türkiye, ABD silahları yerine Rus silahları satın aldı.
O halde şunu sormak gerekir: Rusya’ya Türkiye’nin otomatik olarak ABD ve müttefiklerinin pozisyonunu almadığını göstermenin iyi bir yolu ne olabilir? İsveç ve Finlandiya’nın NATO’ya girişini reddetmek. Sonuçta, İsveç ve Finlandiya’nın girişini reddetmeleri pek olası değil, ancak eylemleriyle Rusya ile belirli bir düzeyde dostane ilişkiler sürdürmüş olacaklar.
Reklam
Biz fikrimizi koruyoruz: Ekonomik faktör, belirli bir ülkenin politikalarının arkasındaki ana motordur.
(Evrensel)