Su Kesesinin Açılması
Bebeğin anne rahminde büyümesi devam ederken, amniyon adındaki kesenin içinde bulunur. Amniyon zarıyla çevrili kesenin içinde bebekle, içinde yüzdüğü amniyos sıvısı bulunur. Bazı doğumlar zor olduğundan, dışarıdan müdahale edilmesi gerekir. Bu müdahalelerin arasında amniyotomi yani su kesesinin açılması işlemi yapılabilir. Bu müdahale bazı doğumlarda mutlaka gerekli bir işlemdir. Kesenin çevresinde olan amniyon zarının açılması, suların gelmesi ya da su kesesinin patlaması olarak ta adlandırılır. Eğer doğum eylemi başlamadan amniyos kesesi açılırsa, bu erken membran rüptürü olarak tanımlanır.
Doğum yapan hastada su kesesinin doktor müdahalesiyle açılması amniyotomi olarak tanımlanır. Bu işlemle bebeğin gebelikte içinde olduğu amniyos sıvısı boşaltılmış olur. Muayene sırasında doktor bir çubuk şeklinde bir alet yardımıyla, su kesesini açar. Hasta bu işlemi hiçbir şekilde hissetmez. Amniyotomi hem doğumun hızlandırılması, hem de amniyos sıvısının niteliğini incelemek için yapılmaktadır. Bu sıvı genellikle berrak bir renkte olur. Ancak bebeğin mekonyum yani kakasını yaptığı hallerde, sarı kahverengi olarak izlenir. Doğumun miadında ya da miadına yakın zamanda gebelerin su kesesi açılırsa, genellikle birkaç saat içinde düzenli kasılmalarla birlikte doğum eylemi başlar.
Amniyotomi (Su kesesinin açılması) neden yapılır?
Doğum eyleminin başlatılması için
Su kesesinin açılmasıyla birlikte hem basınç değişimi, hem de bu esnada salgılanan bazı maddelerin de yardımıyla doğum eylemi başlatılmış olur. Doktor doğum eylemini başlatmak için su kesesini açabilir. Bu işlem tek başına uygulanabileceği gibi, doğumun başlamasını sağlayan başka yöntemlerle ve ilaçlarla birlikte aynı anda yapılabilir.
Doğumun hızlandırılması için
Su kesesinin açılmasıyla birlikte, doğum eylemi genellikle daha hızlı ilerlemeye başlar. Doğum eylemi sırasında anne adayında yeterli kasılma olmuyorsa ya da doğum beklendiği gibi ilerlemiyorsa, doktor amniyotomi yaparak, doğum eyleminin hızlanmasını sağlar.
Bebeğe erişmek için
Bazı gebelerde bebeğin durumunun değerlendirilmesi için, kafa derisine monitör yerleştirilmesi gerekir. İnternal mönitörüzasyon denilen bu uygulama ülkemizde fazla kullanılmaz. Bebeğin kafa derisine erişilmesi ve İnternal mönitörüzasyon uygulanması için amniyotomi yani su kesesinin açılması gerekmektedir.
Mekonyum varlığının araştırılması
Bebeğin doğum sırasında herhangi bir şekilde sıkıntıya girmesi halinde, bebeğin ilk tepkilerinden biri kakasını yapmak olur. Mekonyum denilen bu maddenin varlığının araştırılması için, su kesesinin açılmasına karar verilebilir. Bunu anlayabilmenin tek yolu budur. Mekonyum olmadığında, su berrak şekilde olur. Mekonyumlu olduğunda suyun rengi sarı kahverengi olur.
Amniyotomi (Su kesesinin açılması) nasıl yapılır?
Amniyotomi gebe kadının muayene edilmesi sırasında, plastikten üretilmiş ucu kanca biçiminde steril bir alet yardımıyla yapılmaktadır. Yapılan bu işlem her zaman olan normal muayeneden farklı değildir. Su kesesinin açılması sırasında, anne adayında herhangi bir ağrı meydana gelmez. İçerdeki sıvının vajinadan dışarı akması halinde, hafif bir ılıklık hissedilmektedir. Bazı kadınların doğum anına kadar çok az miktarda sıvı gelmeye devam eder. Su kesesinin açılmasından sonra, kadının rahim kasılmaları daha sık ve şiddetli olmaya başlar.
Amniyotomi (Su kesesinin açılması) riskleri olan bir işlem midir?
Her tür işlem gibi, amniyotomi yapılmadan önce anne adayının durumu hakkında bir değerlendirme yapılır. Su kesesinin bu şekilde açılması için, rahim ağzında az da olsa bir açıklığın olması gerekir. Bebeğin başının çok yukarıda olmaması gerekir. Bebeğin başı yukarıda olursa, su kesesi açıldığı zaman birden dışarıya akan sıvıyla birlikte göbek kordonu rahim ağzından geçip, dışarıya çıkabilir. Bu durum kordon sarkması olarak tanımlanır. Nadir de olsa, tehlikeli olduğundan hemen sezaryen gerekir. Su kesesi bebeğin dış dünyadan korunduğu bariyer olması nedeniyle, bunun zamanlaması da önemlidir.