1 Sporda Güç Geliştirme Öğr. Gör. Abdüsselam TURGUT
2 1-Kuvvet antrenmanının bilimsel temelleri a) Antrenman uyaranlarına uyum b) Antrenman Dönemlemesi c) Program Tasarımının önemi d) Kas yenilenmesinin hızlandırılması 2-Kas büyümesi için beslenmenin önemi a) Beslenme ve metabolik diyet b) İyi ve kötü yağlar c) Metabolik diyet planlaması ve uygulaması d) Suplementler Ders İçeriği 3-Üst düzey uyarım sağlayan alıştırmalar a) Uygun alıştıma seçimi b) Alt vücut alıştırmaları c) Üst vücut alıştımaları 4-Antrenmanın altı evresi a) Anatomik uyum(adaptasyon) b) Hipertrofi evresi c) Karma Antrenman d) Maksimum kuvvet e) Kas tanımlama f) Geçiş evresi
3 1-Kuvvet Antrenmanının Bilimsel Temelleri
4 Kaslar ve kas kasılması Genel anlamda organizmayı oluşturan hücrelerde hareketlilik söz konusudur. Hücre doğasında olan bu hareketlilik bazı hücrelerde oldukça sınırlıdır (ÖZCAN Z, 2011).
5 Bazı hücrelerde ise hücrenin ana fonksiyonunu oluşturur İşte fonksiyonları hareket olan bu hücrelere kas hücresi denir ÖZCAN Z (2011).
6 Vücudumuzda bulunan her tür kasın görevi kasılarak hareket oluşturmaktır. Bu kasılmalarla, yaşamımızın devamı için zaruri hareketler (kalp atışı v.b. ) gerçekleştiği gibi sporun temelini oluşturan vücudun tamamının ya da bir bölümünün yer değiştirmesini sağlayan hareketlerde meydana gelir.
7 Kas Dokusu vücudun en çok farklılaşmış dokularından biridir ÖZCAN Z (2011). Üç tip kas dokusu vardır: 1) Çizgili iskelet kası 2) Kalp kası 3) Düz kas
8 İskelet kasının (çizgili kaslarının) genel özelliği; aktin ve miyozin filamentlerinin belirli bir düzen içerisinde dağılarak çizgili bir görünüm oluşturması ve istemli kasılan (voluntary) kaslar olarak adlandırılmasıdır. Somatik sinir sistemi tarafından uyarılan iskelet kası ile hareketler meydana gelir (Cicioğlu ve ark. 2006).
9 İskelet kas dokusu, oldukça uzun kas hücrelerinden oluşur. Kapillar damarlar bol miktarda bulunur. Hücreler silindirik şekildedir. Bir iskelet kas hücresinde çok sayıda çekirdek bulunur ve sarkolemmanın hemen altında yerleşir (ÖZCAN, 2011).
10 Sarkoplazma hemen hemen tamamen miyofibril olarak bilinen ince uzun filamentlerle doludur. Işık mikroskopik olarak görülebilen ve life uzunlamasına çizgili görünümü veren miyofibriller, elektron mikroskobik olarak görülebilen miyoflament demetlerinden oluşur (EŞREFOĞLU, 2009).
11 Değişik tiplerdeki kasları oluşturan kas lifi kütleleri gelişigüzel değil düzenli demetler halinde dizilirler ve epimisyum adı verilen tıkız bağ dokusu kılıf ile dıştan tümüyle sarılırlar Epimisyumdan içeriye doğru ince bağ dokusu uzanarak bir kasın içindeki lif demetlerini sarar. Kas liflerinden oluşan her bir demetin etrafındaki bağ dokusuna perimisyum denir. Her kas lifi ise bazal lamina ve retiküler liflerden oluşmuş ince bir bağ dokusu tabakası olan endomisyum ile sarılıdır (Junqueıra ve Carneir 2003).
12
13 Kolejen lifler kas sonunda birleşerek tendonları oluşturur.
14 İskelet kas hücrelerinde çizgililiği sağlayan, sarkplazma içerisinde hücrenin uzunluğu boyunca seyreden, İplik şeklinde olan miyofibrillerin (1-2 µm çapında), elektron mikroskobik büyütmelerde bunların daha küçük birimlerden oluştukları görülür. Bu küçük birimler aktin ve miyozin miyoflamanlarıdır. Aktin miyoflamanları ince(7 nanometre), miyozin miyoflamanı ise daha kalındır (15 nanometre). İşte elektron mikroskobik düzeyde aktin miyoflamanları kendi aralarında, miyozin miyoflamanlarıda kendi aralarında yan yana gelerek oluşturduğu açıklı koyulu bölgeler, izotrop (I) bandı anizotrop (A) bandı olarak isimlendirilir.
15 A bandı ortasında sadece miyozin miyoflamanlarını içeren dar bir band bulunur, bu bölgeye H bandı denir. H bandının ortasında ince bir M çizgisi bulunur. I bandının ortasında Z çizgisi bulunur. I bandı Z çizgisi ile iki eşit parçaya bölünmüştür. Bir Z çizgisinden diğer bir Z çizgisine kadar olan bölge sarkomer olarak isimlendirilir. Aslında I bandını oluşturan aktin miyoflamanları Z çizgisinden başlayarak iki yöne doğru uzanır (Özcan, 2011).
16
17
18 Diğer bir tubul sistemi de sarkolemin hücre içerisine doğru yapmış olduğu çok sayıda iç içe geçmedir ki bunlara transversal tubul- enine tubulus denir. Transversal tubul kas hücresi sarkoleminden başlar, miyofibriller etrafında aynı düzlemde dallanarak ağlar oluşturur.
19 T-tubuller sarkomerin iç uzantılarıdır. Bu nedenle uyarım kas hücresi membranı boyunca yayıldığında aynı zamanda bu tubul aracılığı ile de kas hücresinin derinliklerine kadar yayılır. Memelilerde her sarkomerde miyozin flamanlarının uçlarına yakın iki tubul bulunur. Bu sebeple memelilerde bu kaslar hızlı kasılma özelliğine sahiptir.
20 Ortada T- tubul bunun iki yanında terminal sisternlerin (Kutup, terminal- Sona ait, uçta bulunan, son, bitim) oluşturduğu üçlü yapıya triyad adı verilir ÖZCAN Z (2011).
21 Yapısal açıdan iskelet kaslarına benzeyen kalp kası (myokart) çizgili görünür. Fonksiyon açısından ise düz kaslara benzerler (istem dışı kasılırlar) otonom sinir sistemi tarafından kontrol edilirler CİCİOĞLU İ, GÜNAY M, TAMER K (2006).
22 Kalp hücreleri, iskelet kasındaki birleşik hücreler gibi kaynaşmak yerine, uzantıları arasında kompleks bağlantılar oluştururlar. Aslında Zincirdeki hücreler çoğunlukla dallanır ve komşu zincirdeki hücrelere tutunurlar. Bu şekilde kalp sıkı bir örgü demeti halinde düzenlenmiş olan hücrelerden oluşur, böylece kalp karıncıkları derinlemesine etkileyen tipik kasılma dalgasının oluşması sağlanır.
23 Olgun kalp kası hücrelerinin çapı yaklaşık 15 µm, boyu ise µm dir. Bunlar iskelet kasında olduğu gibi enine çizgiler şeklinde bantlaşma gösterir. Çok çekirdekli iskelet kasının tersine her kalp kası hücresinin yalnız bir ya da iki tane, merkezde yerleşmiş, soluk boyanan çekirdeği vardır.
24 Kalp kası hücreleri çok sayıda mitokondri içerir. Bunlar sitoplazma hacminin % 40 ından fazlasını doldurur. Bu durum, kalp kasının sürekli bicimde oksidatif metabolizmaya duyduğu gereksinimi yansıtmaktadır. Karşılaştırma açısından, iskelet kasında bu oran yalnızca % 2 dir. Kalbin ana yakıtı olan yağ asitleri lipoproteinlerle kalp kası hücrelerine taşınır. Geçit Bölgeleri (gap junctions) Hücreler arasında en yaygın olarak bulunan bağlantı bölgesi geçit bölgeleridir. Bu bölgeler iki komşu hücrenin sitoplazmaları arasında bağlantı kurarak bazı moleküllerin bir hücreden diğerine geçişine olanak sağlarlar.
25 Otonom sinir sistemi tarafından uyarılan ve istem dışı kasılan düz kaslar, aktin ve miyozin flamanlarının belirli bir düzen içerisinde değilde rasgele bir dağılım göstermesi nedeniyle, mikroskobik açıdan enine çizgi göstermezler ve bu yüzden düz kaslar adını alırlar. Sinirsel kontrolü nedeni ile de istem dışı (unvoluntary) kasılan kaslar olarak nitelendirilirler (Cicioğlu ve ark. 2006).
26 Düz kas hücreleri tek nükleuslu, mekik şekilli µm uzunluğunda hücrelerdir. Düz hücrelerinin oval veya bazen mekik şekilli nükleusları hücrenin ortasında yer alır.
27 Enine kesitlerde kesit düzlemi bazı hücrelerin nükleus bölgelerinden geçmediğinden nükleusları görülmeyebilir. Hücreler, kesit düzlemine göre çeşitli çaplarda görülebilir
28 Kontraksiyon durumunda olmayan bir kasta nükleus sınırları düzenlidir. Kontraksiyon sırasında girintili-çıkıntılı bir hal alır, normalde olduğundan daha parlak görülebilir.
29 Gap junction
30 Düz kasta T-sistemi bulunmaz. Bunu yerine hücre membranı invajinasyonları(iç-içe geçme) görülür. Bunlara cavolae denir. Plazma membranın altında, seyrek sarkoplazma retikulumu tübülleri ile birlikte stoplazmik veziküller bulunur. Cavolae ve veziüllerin iskelet kasının T sistemi gibi sitoplazmaya Ca sağlayan sistem olduğu düşünülmektedir.
31 Düz kasta da çizgili kasta olduğu gibi kontraktil elementler bulunur. Düz kasın ince filamantleri aktin, tropomiyosin(düz kasta özelbir formülü bulunur) ve düz kasa özel proteinler olan caldesmon ve calponin dir. Çizgili kastan farklı olarak tropomiyozine tutunmuş troponin kompleksi yoktur. Bunların yerine Caldesmon ve calponin miyosinleri bağlanma bölgelerini bloke eden, aktin bağlayan proteinlerdir. Bu proteinlerin fonksiyonları da kalsiyumu bağlıdır. Düz kasta ince filamantler yoğun cisimler veya stoplazmik dansiteler olarak bilinen yapılara tutunurlar EŞREFOĞLU M (2009).
32 İskelet kasları sinirler ve kan damarları ile iyi bir düzeyde desteklenir. Bu uyarı ve kanlanma direkt olarak kasılma ile ilişkilidir. Kas kasılması sinirsel uyarımla başlar. Sinirden kasa uyarı iletimi bir nöronun başka bir nöronla arasında olan iletime benzer. Bir motor sinirin bir iskelet kası üzerinde sonlandığı alana nöromuskuler junction (sinir kas kavşağı ) denir.
33 Bir iskelet kası motor sinir yoluyla uyarılırsa, sinir-kas birleşme yerinde (motor son plakta) sinir ucundan asetilkolin salınır. Salınan asetilkolin sarkolemma membranından (Kas hücre zarı) Na geçirgenliğini artırır. Bunun sonucunda hücre zarı depolarizasyona uğrar ve kas kasılması için gerekli aksiyon potansiyeli oluşur. Uyarı hücre zarı boyunca yayılarak impuls iletme sistemi ile T-tubullerden sorkolemma içine yayılır. T-tubullerle temas halindeki sarkoplazmik retikulumdan Ca salınımı gerçekleşmesiyle miyozinin çapraz köprüsündeki ATP az enzimi aktif hale gelir ve ATP yı parcalayarak enerjiyi açığa çıkarır. Ca ayrıca aktin ve miyosin flamentleri arasındaki etkileşimi engelleyen troponine bağlanarak, troponinin tropomiyozinle oluşturduğu bloğun açılmasını sağlar ve kasılma için gerekli ortam oluşur. Depolarizasyon: Sinir hücresinin uyarıyı iletirken içinde bulunduğu durum. hücre dışındaki sodyum hücre içine girer ve içerideki potasyum hücre dışına çıkar. bu yüzden hücre içi negatifken pozitif, hücre dışı ise pozitifken negatif olur.
34 Kas kasılması sırasında aktin ve miyozin flamentlerinin etkileşimi ile aktin flamentleri ortaya doğru çekilirler ve dinlenimde uçları birbirine ancak kavuşan aktin flamentleri neredeyse birbirini tamamen örter hale gelirler. kas kasılması ve flamentlerin kayması için ATP ve ATP nin parçalanarak enerji açığa çıkartması gerekmektedir. Miyozin çapraz köprüsü başında ATP az enzim aktivitesi göstererek bunu sağlamaktadır. Kayma sırasında miyozin sabit dururken aktin, miyozine (H bandına doğru) doğru çekilir. Kasılma miyozin çapraz köprülerinin aktine bağlanma, bükülme, kayma, çözülme ve yeniden diğer bir bölgeye bağlanma hareketi ile oluşur.
35 Kasılma 5 temel evreye bağlıdır. Bunlar; Dinlenim Kasılmanın başlaması Kasılma Kasılmanın sürdürülmesi Gevşemedir
36 Kas dinlenim durumunda miyozin flamentlerinin çapraz köprüleri aktin flamentlerine doğru uzanır fakat onlara bağlanamaz. Aktin üzerinde bulunan miyozin çapraz köprü başlarının tutunacağı aktif bölgeler troponin-tropomiyozine kompleksi tarafından engellenmiştir. Bu yüzden kasılma gerçekleşemez
37 Sinir uyarıları motor son plağa ulaştığında asetilkolin salınımı ile uyarı kas iğciklerine yayılar ve T- tubuller yoluyla kas lif içine girerek S.R. da depolu bulunan Ca serbest kalması ile aktin miyozin etkileşimi gerçekleşir ve böylece kasılma başlamış olur.
38 Kasılma miyozin çapraz köprü başlarındaki ATP nin parçalanması sonucu elde edilen enerji sonucu elde edilen hreketlenme sonucu oluşur. Bu hareketlenme sonucu aktif flamantleri H bandına çekilir ve hücre boyu yaklaşık serbest halindeki boyundan 3/1 i uzunluğunca boyu kısalır. Sarkomerin boyunun kısalması ile kasın bağlı olduğu kemik harekete geçer ve kasılma gerçekleşmiş olur. (Her kasılmada hareket oluşmak zorunda değildir)
39 Bir saniyelik kasılmanın sürdürülebilmesi için miyozinin çapraz köprüleri aktinin aktif bölgelerine yüzlerce defa bağlanıp, ayrılırlar. Miyozin başları bağlandığı bölgeden ayrıldığında daha önce parçalanarak ADP ye dönüşen ATP tekrar sentezlenerek eski halini alır ve devam eden hareket için yeniden enerji ortaya çıkarır.
40 Kasa motor sinirler ile gelen uyarı kesildiğinde Ca iyonları ile troponin arasındaki bağ bozulur. Çünkü Ca iyonları troponinden ayrılarak S.R. ye geri pompalanır. Bu durum ile miyozin başlarının tutunması için gerekli aktif bölgelerin troponin-tropomiyozin kompleks yapısı ile bloklanması ile sonuçlanır. Dolayısıyla sarkomer başlangıç durumuna geri dönmüş olur. VİDEO
41 Kassal Kuvvet: Bir kas veya kas grubunun bir dirence karşı oluşturduğu güç veya gerim olarak tanımlanır. Kas kasılma çeşitleri üzerine yazarların yaklaşımları farklıdır. Bazı yazarlar statik kasılma olarak izometrik ve dinamik kasılmalar olarakta izokinetik ve izotonik kasılmadan söz edip, her üç tip kasılmanın da özellik olarak konsantrik yada eksantrik şeklinde sınıflandırılabileceğini iddia etmektedir. Bu teknik tartışmaların hep sinide kapsayan bir sınıflandırma yapmak istersek, statik kasılmaları izometrik, izokinetik ve izotonik kasılmaları dinamik kasılmalar olarak kabul etmek gerekir.
42 Statik bir kasılmadır.(izo(iso)= eşit, aynı,sabit /Metrik= boy) Kasta herhangi bir boy değişikliği olmaksızın, kasın geriliminde artış meydana gelen kasımalardır, yani kasın geriliminde artış meydana gelir. Ayakta dik durmamızı sağlayan antigravite kasları izometrik olarak kasılırlar. Bu kasılma türü en çok güreş sporunda gözlenir.
43 İzo=sabit, tonik=gerilim anlamı taşıdığı için bu tip kasılmaya kasın boyunda bir değişim olduğu ve gerilimin sabit olduğu dinamik kasılmalar adı verilir. Çoğu kes konsantrik kasılmalarla eş anlamlı kullanılsa da konsantrik ve ekzantrik kasılmalar olarak da sınıflandırılmaktadır. Kasılma ile bir hareket oluşturulur ve mekanik bir iş yapılır.
44 Kas kasılması sırasında kasın gerilimi sabit kalırken kasın boyu kısalır. Kasılma ile hareket gerçekleşir ve mekanik bir iş yapılır. Bir ağırlığın yerden bir yere kaldırılması bu tür kasılmalarla sağlanır.
45 Kas kasılması sırasında, kasın gerilimi sabit kalırken, konsantrik kasılmanın aksine kasta uzama meydana gelir. Negatif bir mekanik iş yapılır.
46 İzo=aynı, eşit, sabit/ kinetik= hareket ; eş hareket anlamını taşır ve hareket eşit hızda sürdürülür. Aynı eklemin aynı yöne yaptığı harekette oluşan açısal farklılıklar sonucu direnç değişir. Böylece o harekette uygulanması gereken kuvvette farklılık gösterecektir. Bu gibi değişkenleri ortadan kaldırarak yapılan kasılmalar sadece izokinetik dinamometreler ile gerçekleştirilebilir.
47 İzometrik ve İzotonik (konsantrik) kasılmanın birlikte yapılmasıyla olur. Bu şekilde kasın hem boyunda hem de tonusunda bir değişme meydana gelir. Pozitif, mekanik bir iş yapılır. Kuvvet alıştırmalarının büyük kısmı, oksotonik kas çalışmasının kapsamına girmektedir.
48
49 Egzersiz Fizyolojisi, Doç. Dr. Mehmet GÜNAY, Ankara 1998 Beden Eğitimi ve Sporun Fizyolojik Temelleri Fox, Bowers, Foss, Ankara YAŞAR S, Antrenman Bilgisi, Nobel Yayın Dağıtım, Ankara 2007 EŞREFOĞLU M, Genel Histoloji, Medipres Matbaacılık, Malatya 2009 AYTEKİN Ö ve ark., Temel Histoloji,Nobel Yayın Dağıtım, Bursa 2011 KİERSZENBAUM A, Palme Yayıncılık, Ankara 2006 JUNQUEİRA J.L, CORNEİRO J, Nobel Tıp Kitapları, Ankara 2006
KAS DOKUSU Kontraksiyon özelliği gelişmiş hücrelerden oluşur Kas hücresi : Fibra muskularis = Kas teli = Kas iplikleri Kasın Fonksiyonu Hareket Solunum Vücut ısısının üretimi İletişim Organların kontraksiyonu
KAS FİZYOLOJİSİ Yrd.Doç.Dr. Önder AYTEKİN Uyarılabilen dokular herhangi bir uyarıya karşı hücre zarlarının elektriksel özelliğini değiştirerek aksiyon potansiyeli oluşturup, iletebilme özelliği göstermektedir.
skelet sistemi tek ba ına vücudu hareket ettiremez. Herhangi bir hareket için gerekli kuvvet kaslar tarafından sa lanır. Kas dokusu vücutta oldukça fazla bulunur. Sadece iskelet kasları toplam a ırlı ın
Prof. Dr. Taner Dağcı Kas Tipleri Kalp kası Düz kas İskelet kası Kemiklere tutunurlar. İstemli hareketi sağlarlar. Vücuda destek sağlarlar. Zıt çalışan gruplar (antagonist). Birlikte çalışan gruplar (agonist).
KAS VE HAREKET FİZYOLOJİSİ KAS DOKUSU TİPLERİ İSKELET KASI İskelet Kasının Yapısı Kas Proteinleri Kas Kontraksiyonu KASILMA TİPLERİ KASIN ENERJİ METABOLİZMASI İskelet Kası Çizgili kastır. İstemli çalışır.
11. SINIF KONU ANLATIMI 39 İNSANDA DESTEK VE HAREKET SİSTEMİ 3 KAS SİSTEMİ KAS SİSTEMİ Hayvanların çoğunda hareket, özelleşmiş kas hücrelerinin kasılmasıyla meydana gelir. Kaslar, vücudun şeklinin korunmasında
Doç.Dr. M.Emin KAFKAS İnönü Üniversitesi Malatya/2015 Fitness Fit -ness Vücut geliştirme (Body Building) 1. Hafta Kas, Kas Çeşitleri, Kasların Yapısı 8. Hafta Orta Düzey İçin Fitness ve Beslenme 9. Hafta
1 Kas Dokusu Çeşitleri 3 tip kas dokusu Düz kaslar Kalp kası Çizgili iskelet kası 2 Düz Kaslar İç organların ve damarların duvarlarında bulunur Otonom sinir sistemi tarafından innerve edilir, istem dışı
KAS FİZYOLOJİSİ Yrd. Doç.Dr. Aslı AYKAÇ YDU Tıp Fakültesi Biyofizik AD Kas Doku Vücut ağırlığının yarısı Üç tip kas vardır: Kalp kası İskelet kası Düz kas İskelet kası Kalp kası Düz kaslar İstemli kontrol
KAS FİZYOLOJİSİ ve EMG 1 İskelet kası (%40) Kalp kası Düz kas (%10) Kalp kası Çizgili kaslar Düz kaslar: Damarların içinde, miyofilamentler düzenli değildir 2 1 İskelet Kasları Beyaz kaslar (rengi glikojenden)
Uzm. Fzt. Kağan Yücel - Ufuk Üni. SHMYO Öğrt. Gör. Egzersize Giriş ve Egzersiz Fizyolojisi Hareket sisteminin temel yapı taşları iskelet ve kaslardır. Kaslar; çizgili kaslar ve düz kaslardan oluşur. Kalp
11. SINIF KONU ANLATIMI 40 HUXLEY KAYAN İPLİKLER MODELİ KAS KASILMASI VE GEVŞEMESİ HUXLEY KAYAN İPLİKLER MODELİ Huxley in kayan iplikler modeline göre çizgili kasın kasılması Bu modele göre kasılma aktin
KAS DOKUSU Prof.Dr. Ümit TÜRKOĞLU 1 Kas dokusu, kimyasal enerjiyi mekanik enerjiye dönüştürerek hareketi sağlayan bir dokudur. Toplam vücut ağırlığının Yenidoğanda % 25 Genç erişkin dönemde % 40 ve yaşlılık
MOTOR PROTEİNLER Doç. Dr. Çiğdem KEKİK ÇINAR Hücre iskeleti, Hücre şeklini ve sitoplazmanın organizasyonunu belirleyen bir yapı iskelesi görevi yapar. Hücre hareketlerinin gerçekleşmesinden sorumludur.
KAS FĐZYOLOJĐSĐ Doç.Dr.Nesrin Zeynep Ertan < Temel özellikleri Đskelet kası: Đstemli kontrol edilir Çizgili görünümdedir. Çok çekirdekli hücrelerdir. Kalp kası: Đstemsiz kontrol edilir. Çizgili görünümdedir.
Başkent Üniversitesi Tıp Fakültesi Fizyoloji Anabilim Dalı KAS FİZYOLOJİSİ İ İ İ Düz Kas Dr. Sinan CANAN firstname.lastname@example.org www.sinancanan.net net Düz Kas Kalp kası İskelet kl kası Düz kas Düz Kas Düz
Düz kaslar 2 tip düz kas vardır: 1. Viseral düz kaslar. (mide, barsak, üreter, damarlar) 2. Çok üniteli düz kaslar (iris kasları, piloerektör kaslar) UYARILMALARI: Düz kaslar tiplerine göre farklı uyarılır
KAS Dicle Aras Kas, düz, iskelet ve kalp kası, iskelet kaslarının mikroskobik yapısı, uyarılması, iskelet kaslarının isimlendirilmesi ve hareketleri ve beslenmeleri 3.9.2015 1 Kas Kas bilim myoglia (muskulus
Nerede???? İçi boş organların duvarı, Kan damarlarının duvarı, Göz, Kıl follikülleri. Düz Kas Mesane Uterus İnce bağırsak Düz Kas İşlevleri İstemsiz kasılma Bazı düz kas hücreleri kollajen, elastin, glikozaminoglikan,
KAS SİSTEMLERİ Kaslar, canlı organizmada hareket sistemini meydana getiren yapılardandır. Kasların en önemli özellikleri uzayıp kısalma yeteneğine sahip olmalarıdır. Kas Dokusunun Karakteristikleri: 1.
İskelet Kası Fizyolojisi Prof. Dr. Muzaffer ÇOLAKOĞLU Kas Sistemi KAS TÜRLERİ Çizgili kaslar (istemli çalışırlar) Kalp kası (miyokard - istemsiz çalışan tek çizgili kas) Düz kaslar Düz kaslar ve miyokard
İskelet kasının fonksiyonel özellikleri, kas lif tipleri. Kas duyu organları ve hareketin kontrolü. Doç.Dr. Mitat KOZ Kas Tipleri Düz kas Kalp kası İskelet kası-istemli kas-çizgili kas İskelet Kası İskelete
KAS Klinik Önem Doç.Dr.Vatan KAVAK Hareket sisteminin temelini kaslar oluşturur. İnsan vücudunda 650 civarında kas bulunur. Kasların toplam ağırlığı bireyden bireye değişmekle birlikte, tüm vücut ağırlığının
Anatomik Sistemler Hastalıklar Bilgisi Ders-2 İskelet-Kas-Sinir Sistemleri Anatomik Sistem İskelet Sistemi İskeletin Görevleri Vücuda şekil verir. Vücuda destek sağlar. Göğüs kafes ve kafatası kemikleri
KİNEZYOLOJİ ÖĞR.GÖR. CİHAN CİCİK 1 Hareketi sağlayan effektör organ kastır. Kaslar 3 ana grupta incelenir: 1)Çizgili kaslar (iskelet kası): Vücut ağırlığının yaklaşık %40-45 ini oluşturur. 2)Düz kaslar:
KALP KASI Kalpte ve kalpten çıkan büyük damarlarda bulunur. Miyofilamanların organizasyonu iskelet kasındakilerle aynıdır; histolojik kesitlerde enine çizgilenme gösterirler. Kalp kası hücreleri interkalar
KAS FİZYOLOJİSİ-1 Doç.Dr. Mitat KOZ Kas dokusunun genel özellikleri Hareket Postürün sağlanması Isı üretimi Kasların ortak özellikleri... Kontraktilite-kasılabilme Eksitabilite-uyarılabilme Estensibilite-uzayabilme-gerilebilme
KASLAR HAKKINDA GENEL BİLGİLER Canlılığın belirtisi olarak kabul edilen hareket canlıların sabit yer veya cisimlere göre yer ve durumunu değiştirmesidir. İnsanlarda hareket bir sistemin işlevidir. Bu işlevi
Kas Doku Histolojisi Dr.Sevda Söker Amaç Kas doku hakkında genel bilgi, İskelet Kası Miyofibriller ve miyofilamanlar Kontraksiyon siklusu Kas iğleri Kalp Kası Düz Kas Kas Dokusu Morfolojik ve fonksiyonel
HÜCRE FİZYOLOJİSİ Hücre Hücre: Tüm canlıların en küçük yapısal ve fonksiyonel ünitesi İnsan vücudunda trilyonlarca hücre bulunur Fare, insan veya filin hücreleri yaklaşık aynı büyüklükte Vücudun büyüklüğü
Konu 4 Kas ve Beden Hareketlerinin Denetimi Yrd. Doç. Dr. Aslı Sade Memişoğlu Konular A. İskelet kası 1. Yapı 2. Kas kasılma moleküler mekanizması 3. Tek lif kasılması 4. İskelet kası enerji metabolizması
DİNLENİM MEMBRAN POTANSİYELİ Prof. Dr. Taner Dağcı Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Fizyoloji Ab. D. Hücre içi kompartıman ve hücre dışı kompartımanın büyük bölümü elektriksel açıdan nötrdür. Hücre içinde
KASLAR VE EGZERSİZ PROF. DR. ERDAL ZORBA KASLAR Kasılma ve gevşeme yeteneğine sahip olan kaslar organizmada (217 çift civarında) vücut ağırlığının ının %40-45 ini oluştururlar. Organizmadaa 3 tür kas tipi
VÜCUDUMUZDA SISTEMLER Destek ve Hareket DESTEK VE HAREKET SİSTEMİ Vücudun hareket etmesini sağlamak Vücutta bulunan organlara destek sağlamak Destek ve Hareket Sistemi İskelet Sistemi Kaslar Kemikler Eklemler
İskelet Kasının Egzersize Yanıtı; Ağırlık çalışması ile sinir-kas sisteminde oluşan uyumlar Prof.Dr.Mitat KOZ 1 İskelet Kasının Egzersize Yanıtı Kas kan akımındaki değişim Kas kuvveti ve dayanıklılığındaki
KALP FİZYOLOJİSİ Yrd.Doç.Dr. Seçgin SÖYÜNCÜ Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Acil Tıp AD 2009 Kalp Fonksiyonları Kan damarları yoluyla oksijeni ve barsaklarda emilen besin maddelerini dokulara iletir
KAS DOKUSU Doç.Dr. E.Elif Güzel KAS DOKUSU GÖREVLERİ Vücut bölümlerinin hareketi İç organların şekil ve büyüklüklerinin değişimi KAS HÜCRESİ Kas hücreleri kasılabilme özelliğine sahiptir Paralel düzende
İnsanda Destek ve Hareket Sistemi A. HAYVANLARDA DESTEK VE HAREKET Canlı vücuduna desteklik görevi yapan, vücudun çeşitli kısımlarını koruyan ve hareketi sağlayan sisteme destek ve hareket sistemi denir.
ET HİJYENİ, MUAYENESİ VE TEKNOLOJİSİ DERS NOTLARI (1) PROF.DR.T.HALÛK ÇELİK Ankara Üniversitesi Veteriner Fakültesi Gıda Hijyeni ve Teknolojisi Bölümü ET HİJYENİ, MUAYENESİ VE TEKNOLOJİSİ Ders Kaynakları
Kas Hücreler Kas teli (fibra muscularis) Hücre membranı (sarkolemma) Endoplazmik retikulum (sarkoplazmik retikulum) Mitokondriyon (Sarkozom) Hücreler arası madde Bağdokusu Kas Doku Türleri 1. İskelet Kası
ÜNİTE 8 Kas Dokusu Amaçlar Bu üniteyi çalıştıktan sonra, Kas dokusunun yapısını ve özelliklerini, Organizmadaki kas türlerini ve morfolojik farklarını, Kasılma mekanizmalarını öğrenmiş olacaksınız. İçindekiler
ENDOTEL YAPISI VE İŞLEVLERİ Doç. Dr. Esra Atabenli Erdemli Endotel, dolaşım sistemini döşeyen tek katlı yassı epiteldir. Endotel hücreleri, kan damarlarını kan akımı yönünde uzunlamasına döşeyen yassı,
EGZERSİZ FİZYOLOJİSİ İskelet Kası Prof.Dr.Çiğdem ALTINSAAT Uyarılabilen dokular herhangi bir uyarıya karşı hücre zarlarının elektriksel özelliğini değiştirerek aksiyon potansiyeli oluşturup, iletebilme
KAS DOKU HİSTOLOJİSİ Kas dokusu tüm vücudun, kol ve bacakların hareketinden ve iç organ çapı ile şeklinin değişiminden sorumludur. Bu doku, özelleşmiş ve birbirine paralel olarak uzanmış hücre demetlerinden
KAS SİSTEMİ VE KAS FİZYOLOJİSİ Doç.Dr. Mitat KOZ Kas Tipleri Düz kas Kalp kası İskelet kası-istemli kas-çizgili kas Kas dokusunun genel özellikleri Hareket Postürün sağlanması Isı üretimi Kasların ortak
DESTEK VE HAREKET SİSTEMİ İnsan iskeleti ;Baş-Gövde-Üyeler olmak üzere 3 bölümde incelenir. Baş: kafatası ve yüz iskeleti Gövde: Omurga, göğüs kemiği, kaburgalar, omuz ve kalça kemeri Üyeler: Kollar, bacaklar
EPİTEL DOKU EPİTEL DOKU Birbirine bitişik hücrelerden yapılmıştır. Hücreler arası madde çok azdır. Ektoderm, mezoderm ve endoderm olmak üzere her üç embriyon yaprağından köken alır. Epitel dokusu mitoz
HİSTOLOJİ DrYasemin Sezgin HİSTOLOJİ - Canlı vücudunu meydana getiren hücre, doku ve organların çıplak gözle görülemeyen (mikroskopik) yapılarını inceleyen bir bilim koludur. - Histolojinin sözlük anlamı
FTR 231 Fonksiyonel Nöroanatomi Sinapslar yrd.doç.dr. emin ulaş erdem TANIM Sinaps, nöronların (sinir hücrelerinin) diğer nöronlara ya da kas veya salgı bezleri gibi nöron olmayan hücrelere mesaj iletmesine
3- Kayan Filament Teorisi Madde 1. Giriş Bir kas hücresi kasıldığı zaman, ince filamentler kalınların üzerinden kayar ve sarkomer kısalır. Madde 2. Amaçlar İnce ve kalın filamentlerin moleküler yapı ve
EGZERSİZ FİZYOLOJİSİ Prof. Dr. Dr. Rüştü Güner Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Spor Hekimliği Anabilim Dalı AKTARILACAK KONULAR Egzersizde Enerji Metabolizması Egzersizde Kassal Uyumlar Egzersiz Sonrası
METABOLİK DEĞİŞİKLİKLER VE FİZİKSEL PERFORMANS Aerobik Antrenmanlar Sonucu Kasta Oluşan Adaptasyonlar Miyoglobin Miktarında oluşan Değişiklikler Hayvan deneylerinden elde edilen sonuçlar dayanıklılık antrenmanları
HAYVANSAL HÜCRELER VE İŞLEVLERİ YRD. DOÇ. DR. ASLI SADE MEMİŞOĞLU RESİM İŞ ZEMİN KAT ODA: 111 email@example.com KONULAR HAYVAN HÜCRESİ HAYVAN, BİTKİ, MANTAR, BAKTERİ HÜCRE FARKLARI HÜCRE ORGANELLERİ
Hücrenin fiziksel yapısı HÜCRE FİZYOLOJİSİ Hücreyi oluşturan yapılar Hücre membranı yapısı ve özellikleri Hücre içi ve dışı bileşenler Hücre membranından madde iletimi Vücut sıvılar Ozmoz-ozmmotik basınç
11. SINIF KONU ANLATIMI 32 DUYU ORGANLARI 1 DOKUNMA DUYUSU DUYU ORGANLARI Canlının kendi iç bünyesinde meydana gelen değişiklikleri ve yaşadığı ortamda mevcut fiziksel, kimyasal ve mekanik uyarıları alan
508 ĐÇĐNDEKĐLER 1. Kalın Flamentler 2. Đnce Flamentler 3. Sinirsel Uyarının Kas Liflerine Đletimi 3-1. Sinir-Kas kavşağı yapısı ve işlevi 4. Uyarılma-Kasılma Bağlantısı 4.1. Uyarılma ile Hücre Đçi Kalsiyumun
11. SINIF KONU ANLATIMI 48 DOLAŞIM SİSTEMİ 1 KALP KALBİN ÇALIŞMASI DOLAŞIM SİSTEMİ İki kulakçık ve iki karıncık olmak üzere kalpler dört odacıktır. Temiz kan ve kirli kan birbirine karışmaz. Vücuda temiz
DÜZ KAS FİZYOLOJİSİ Doç. Dr.Fadıl ÖZYENER Fizyoloji AD Düz kasların görevleri Damar ve bronşiyol çap ayarlanması Gastrointestinal motilitenin düzenlenmesi Uterus, ureter, mesane ve diğer bazı organ işlevlerinin
SİNİR SİSTEMİ SİNİR SİSTEMİ Sinir sistemi vücutta, kas kontraksiyonlarını, hızlı değişen viseral olayları ve bazı endokrin bezlerin sekresyon hızlarını kontrol eder. Çeşitli duyu organlarından milyonlarca
KAS SİNİR KAVŞAĞI Oğuz Gözen Kas sinir kavşağı İskelet kası hücresinde aksiyon potansiyeli oluşumunun fizyolojik tek mekanizması, kası innerve eden sinir hücresinde aksiyon potansiyeli oluşmasıdır. İskelet
Dr. M.Emin KAFKAS İnönü Üniversitesi Antrenörlük Eğitimi Bölümü Malatya/2015 Outline (İzlence) 1. Hafta Kas, Kas Çeşitleri, Kasların Yapısı 2. Hafta Kas Kasılma Çeşitleri 3. Hafta Kas Lif Tipleri 4. Hafta
II.Hayvansal Dokular Hayvanların embriyonik gelişimi sırasında Ektoderm, Mezoderm ve Endoderm denilen 3 farklı gelişme tabakası (=germ tabakası) bulunur. Bütün hayvansal dokular bu yapılardan ve bu yapıların
KAS SİSTEMİ İskelet sistemindeki kemiklerin üzerini örten, iç organların yapısına katılarak vücudun ve iç organların hareket etmesini sağlayan kasların oluşturduğu sisteme kas sistemi denir. a) Kasların
Yüzmenin Faydaları \ Kas-İskelet Sistemi \ Kas-İskelet Sistemi YÜZMENİN KAS-İSKELET SİSTEMLERİ ÜZERİNE ETKİLERİ Kas gerilebilme ve kasılabilme yeteneğine sahip liflerden oluşur. Kas dokusu üçe ayrılır.
KASLAR İSTANBUL GELİŞİM ÜNİVERSİTESİ 2018-2019 GÜZ YARIYILI SPOR SAKATLIKLARI VE SONRASI PERFORMANS YAPILANMASI Prof. Dr. Bilsen SİRMEN,Fzt Kaslar Vücudumuzda 3 tip kas vardır: Düz kaslar: İç organların
HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ SPOR BİLİMLERİ FAKÜLTESİ 2016-2017 SBA/ANR 301-01 ANTRENMAN BİLİMİ KUVVET DERS SORUMLUSU ÇINAR YAZICI Kuvvet Nedir? İçsel ve dışsal direnmeleri aşmayı sağlayan, sinir-kas yeteneği
GİRİŞ ve AMAÇ Günümüzde iyi bir sıçramaya ve yüksek bir sıçrama kuvvetine gereksinim duymayan sporcu ya da spor dalı neredeyse yok denecek kadar azdır. Çağımızın popüler sporlarından olan futbol, basketbol,
SPOR TERİMLERİ SÖZLÜĞÜ A ADAPTASYON : Uyum. AEROBİK : Oksijenli. AFFERENT : Duyu. AGRESİF : Saldırgan. AKLİMATİZASYON : İklime (yüksekliğe) uyum. AKTİN : Kas kasılmasında rol oynayan bir protein çeşidi.
SPOR FİZYOLOJİSİ Doç. Dr. Gülbin RUDARLI NALÇAKAN Ege Üniversitesi- Spor Bilimleri Fakültesi Antrenörlük Eğitimi Bölümü Spor Sağlık Bilimleri Anabilim Dalı TVF EĞİTİM KURULU ÜYESİ firstname.lastname@example.org
İskelet Kasının Egzersize Yanıtı; Ağırlık çalışması ile sinir-kas sisteminde oluşan uyumlar. Doç.Dr.Mitat KOZ İskelet Kasının Egzersize Yanıtı Kas kan akımındaki değişim Kas kuvveti ve dayanıklılığındaki
Hücre Nükleusu, Nükleus Membranı, Nükleus Porları Doç. Dr. Ahmet Özaydın Nükleus (çekirdek) ökaryotlar ile prokaryotları ayıran temel özelliktir. Çekirdek hem genetik bilginin deposu hem de kontrol merkezidir.
Fizyolojik Yaklaşım Kas kasılması sırasında ortaya çıkan gerilim Bir kasın veya kas grubunun bir dirence karşı koyabilmesi 2 3 Fizikte kuvvet Cisimlerin şekillerini konumlarını ve harekelerini değiştiren
HÜCRE MEMBRANINDAN MADDELERİN TAŞINMASI Dr. Vedat Evren Vücuttaki Sıvı Kompartmanları Vücut sıvıları değişik kompartmanlarda dağılmış Vücuttaki Sıvı Kompartmanları Bu kompartmanlarda iyonlar ve diğer çözünmüş
KONU 9. HÜCRE BÖLÜNMESİ MİTOZ BÖLÜNME Mitoz bölünme tek hücreli canlılardan, çok hücreli canlılara ve insana kadar birçok canlı grubu tarafından gerçekleştirilebilir. Mitoz bölünme sonunda bölünen hücrelerden
2- Bütün Kasın Kasılması Madde 1. Giriş Bir kas içinde gelişebilen kas gerilme düzeyinde geniş bir değişme vardır. Madde 2. Amaçlar Tek bir kas kasılmasının bileşen parçalarını incelemek. Kas gerilmesi
% Maksimal Gerim Kas Uzunluğu - Kuvvet İlişkisi Uzunluk Sarkomer boyu istirahat koşullarında 2 mm (mikron mikro metre) kadardır Kas Fibrili Uzunluğu ve Kuvvet Üretimi Sarkomerlerin boyu, dolayısıyla da
İSKELET ve KAS SİSTEMLERİ İSKELET SİSTEMLERİ Organizmaların vücuduna desteklik yaparak kendilerine özgü şekillerinin oluşmasını sağlayan yapılara destekleyici yapılar denir. A. İSKELET ÇEŞİTLERİ Hayvanların
HAYVANSAL DOKULAR Çokhücreli canlılarda, yapı ve işlev bakımından birbirine benzeyen hücreler ile hücrelerarası maddelerden oluşan yapıya Doku denilmektedir. Bütün doku ve organlar embriyonun ektoderm,
MAYOZ BÖLÜNME NEDİR? 03 Ocak 2012, 23:39 Osman BEDEL MAYOZ BÖLÜNME NEDİR? Kromozom sayılarının nesiller boyu sabit tutulması mayoz bölünme ile sağlanır. Mayoz özel bir hücre bölünmesidir. Bu bölünme ile
HÜCRE DÖNGÜSÜ İnterfaz: Bölünmeyen bir hücre interfaz durumundadır. Bu safhada replikasyon ve bölünme için hazırlık yapılır. Çekirdek belirgindir, bir yada daha fazla çekirdekçik ayırt edilebilir. Kromozomlar
HÜCRENİN YAŞAM DÖNGÜSÜ *Hücrenin yaşam döngüsü: Hücrenin; bir bölünme sonundan, ikinci bir bölünme sonuna kadar olan zaman sürecinde; geçirdiği yaşamsal olaylara hücrenin yaşam döngüsü denir. Hücreler,
Kas Doku UYARILABİLİR DOKULAR Müge BULAKBAŞI Yüksek Hemşire Kasılmak için özelleşmiş bir dokudur. Üç farklı kas dokusu bulunmaktadır. İskelet kası, kalp kası ve düz kas Kasılma durumunun bilinçli olarak
Hücreler arası Bağlantılar ve Sıkı bağlantı İlhan Onaran Doku organisazyonu: Hücrelerin bağlanması 1- Hücre-matriks bağlantıları: ekstraselüler matriks tarafından hücrelerin bir arada tutulması 2- Hücre-hücre
SİNİR SİSTEMİ VE EGZERSİZ 1 TEMEL FONKSIYONLAR Vücut içi koşulların kontrol edilmesi İstemli hareketlerin kontrolü Omurilik reflekslerinin programlanması Hafıza ve öğrenme için gerekli olan deneyimlerin
KARDĐYOMĐYOSĐT Kardiyomiyositler;miyokardın volüm olarak 3/4 ünü, sayısal olarak 1/3 ünü oluşturur. Işık mikroskopu altında çarpraz çizgilenme ve dallanma gösterir. Her hücre, kompleks hücre membranı olan