TÜRKİYE CUMHURİYETİ HÜKÜMETİ İLE BİRLEŞİK MEKSİKA DEVLETLERİ HÜKÜMETİ ARASINDA GELİR ÜZERİNDEN ALINAN VERGİLERDE ÇİFTE VERGİLENDİRMEYİ ÖNLEME VE VERGİ KAÇAKÇILIĞINA ENGEL OLMA ANLAŞMASI TÜRKİYE CUMHURİYETİ HÜKÜMETİ ve BİRLEŞİK MEKSİKA DEVLETLERİ HÜKÜMETİ Gelir üzerinden alınan vergilerde çifte vergilendirmeyi önleyen ve vergi kaçakçılığına engel olan bir Anlaşma yapmak isteğiyle, AŞAĞIDAKİ ANLAŞMAYA VARMIŞLARDIR:
MADDE 1 KAPSANAN KİŞİLER Bu Anlaşma, Akit Devletlerden birinin veya her ikisinin mukimi olan kişilere uygulanacaktır.
MADDE 2 KAPSANAN VERGİLER 1. Bu Anlaşma, ne şekilde alındığına bakılmaksızın, Meksika adına ve Türkiye adına gelir üzerinden alınan vergilere uygulanacaktır. 2. Menkul veya gayrimenkul varlıkların devrinden doğan kazançlara uygulanan vergiler de dahil olmak üzere, toplam gelir veya gelir unsurları üzerinden alınan tüm vergiler, gelir üzerinden alınan vergiler olarak kabul edilecektir. 3. Anlaşmanın uygulanacağı mevcut vergiler özellikle: a) Meksika’da: (i) federal gelir vergisi; (ii) düz oranlı işletme vergisi; (bundan böyle “Meksika vergisi” olarak bahsedilecektir); b) Türkiye’de: (i) gelir vergisi; (ii) kurumlar vergisi; (bundan böyle “Türk vergisi” olarak bahsedilecektir). 4. Anlaşma aynı zamanda, Anlaşmanın imza tarihinden sonra mevcut vergilere ilave olarak veya onların yerine alınan ve mevcut vergilerle aynı nitelikte olan veya onlara önemli ölçüde benzeyen vergilere de uygulanacaktır. Akit Devletlerin yetkili makamları, ilgili vergi mevzuatlarında yapılan önemli değişiklikleri birbirlerine bildireceklerdir.
MADDE 3 GENEL TANIMLAR 1. Bu Anlaşmanın amaçları yönünden, metin aksini gerektirmedikçe: a) “Meksika” (Birleşik Meksika Devletleri) ve “Türkiye” terimleri, kara sahası, iç suları, karasuları ve bunların üzerinde bulunan hava sahası dahil olmak üzere her iki Akit Devletin egemenlik alanını, bunun yani sıra; ‘-uluslararası hukuka ve iç mevzuatlarına uygun olarak ‘her iki Akit Devletin sular, deniz yatağı ve deniz altı ve buralardaki doğal kaynaklar bakımından üzerinde egemen hak veya yetkilerini kullanabileceği karasularının ötesindeki deniz alanını ifade eder. -2- b) “bir Akit Devlet” ve “diğer Akit Devlet” terimleri metnin gereğine göre, Meksika veya Türkiye anlamına gelir; c) “kişi” terimi, bir gerçek kişiyi, bir şirketi ve kişilerin oluşturduğu diğer herhangi bir kuruluşu kapsamına alır; d) “şirket” terimi, herhangi bir kurum veya vergileme yönünden kurum olarak muamele gören herhangi bir kuruluş anlamına gelir; e) “kanuni merkez” terimi Türk Ticaret Kanunu’na göre tescil edilmiş olan kayıtlı merkezi ifade eder; f) “bir Akit Devlet teşebbüsü” ve “diğer Akit Devlet teşebbüsü” terimleri sırasıyla, bir Akit Devletin mukimi tarafından işletilen bir teşebbüs ve diğer Akit Devletin mukimi tarafından işletilen bir teşebbüs anlamına gelir; g) “uluslararası trafik” terimi, yalnızca diğer Akit Devletin sınırları içinde bulunan yerler arasında yapılan gemi veya uçak işletmeciliği hariç olmak üzere, bir Akit Devlet teşebbüsü tarafından gemi veya uçak işletilerek yapılan her türlü taşımacılığı ifade eder; h) “yetkili makam” terimi: (i) Meksika’da, Maliye ve Kamu Kredisi Bakanlığını; ve (ii) Türkiye’de, Maliye Bakanını veya onun yetkili temsilcisini ifade eder; i) “vatandaş” terimi: (i) bir Akit Devletin vatandaşlığına sahip herhangi bir gerçek kişiyi; (ii) bir Akit Devlette yürürlükte olan mevzuata göre statü kazanan herhangi bir tüzel kişiyi, ortaklığı veya birliği ifade eder. 2. Anlaşmanın bir Akit Devlet tarafından herhangi bir tarihte uygulanması bakımından, Anlaşmada tanımlanmamış herhangi bir terim, metin aksini gerektirmedikçe, bu Anlaşmanın uygulandığı vergilerin amaçları bakımından, o tarihte bu Devletin mevzuatında sahip olduğu anlamı taşıyacak ve bu Devletin yürürlükteki vergi mevzuatında yer alan herhangi bir anlam, bu Devletin diğer mevzuatında bu terime verilen anlama göre üstünlük taşıyacaktır. …
MADDE 4 MUKİM 1. Bu Anlaşmanın amaçları bakımından, “bir Akit Devletin mukimi” terimi, bu Devlet, herhangi bir politik alt bölümü veya mahalli idaresi de dahil olmak üzere, – 3 – o Devletin mevzuatı gereğince ev, ikametgah, kanuni merkez, yönetim yeri veya benzer yapıda diğer herhangi bir kriter nedeniyle burada vergiye tabi olan herhangi bir kişi anlamına gelir. Ancak bu terim, yalnızca o Devletteki kaynaklardan elde edilen gelir nedeniyle o Devlette vergiye tabi tutulan herhangi bir kişiyi kapsamaz. 2. 1 inci fıkra hükümleri dolayısıyla bir gerçek kişi her iki Akit Devletin de mukimi olduğunda, bu kişinin durumu aşağıdaki şekilde belirlenecektir: a) bu kişi, yalnızca daimi olarak kalabileceği bir evin bulunduğu Devletin mukimi kabul edilecektir; eğer bu kişinin her iki Devlette de daimi olarak kalabileceği bir evi varsa, bu kişi yalnızca kişisel ve ekonomik ilişkilerinin daha yakın olduğu (hayati menfaatlerin merkezi olan) Devletin mukimi kabul edilecektir; b) eğer kişinin hayati menfaatlerinin merkezinin yer aldığı Devlet saptanamazsa veya her iki Devlette de daimi olarak kalabileceği bir evi yoksa, bu kişi yalnızca kalmayı adet edindiği evin bulunduğu Devletin mukimi kabul edilecektir; c) eğer kişinin her iki Devlette de kalmayı adet edindiği bir ev varsa veya her iki Devlette de böyle bir ev söz konusu değilse, bu kişi yalnızca vatandaşı olduğu Devletin mukimi kabul edilecektir; d) eğer kişi her iki Devletin de vatandaşıysa veya her iki Devletin de vatandaşı değilse, Akit Devletlerin yetkili makamları sorunu karşılıklı anlaşmayla çözeceklerdir. 3. Gerçek kişi dışındaki bir kişinin 1 inci fıkra hükümleri dolayısıyla her iki Akit Devletin de mukimi olduğu durumda, bu kişi bir Akit Devlette etkin yönetim merkezine ve diğer Akit Devlette kanuni merkeze sahip ise, bu kişinin Anlaşmanın amaçları bakımından hangi Devletin mukimi kabul edileceğini, Akit Devletlerin yetkili makamları karşılıklı anlaşma ile belirleyeceklerdir. Böyle bir anlaşmaya yarılamadığı takdirde, bu kişiler, Anlaşmanın sağlayacağı avantajlar bakımından her iki Akit Devletin de mukimi olarak kabul edilmeyeceklerdir.
MADDE 5 İŞ YERİ 1. Bu Anlaşmanın amaçları bakımından “iş yeri” terimi, bir teşebbüsün işinin tamamen veya kısmen yürütüldüğü işe ilişkin sabit bir yer anlamına gelir. 2. “İş yeri” terimi özellikle şunları kapsamına alır: a) yönetim yeri; b) şube; c) büro; _. t j – d) fabrika; e) atölye, ve -4 – f) maden ocağı, petrol veya doğal gaz kuyusu, taş ocağı veya doğal kaynakların çıkarıldığı diğer herhangi bir yer. 3. Bir inşaat şantiyesi, yapım, montaj veya kurma projesi veya bunlarla ilgili gözetim faaliyetleri, yalnızca altı (6) ayı aşan bir süre devam etmesi durumunda bir iş yeri oluşturur. 4. Bu maddenin daha önceki hükümleri ile bağlı kalınmaksızın, “iş yeri” teriminin aşağıdaki hususları kapsamadığı kabul edilecektir: a) Tesislerin, teşebbüse ait malların veya ticari eşyanın yalnızca depolanması veya teşhiri amacıyla kullanılması; b) Teşebbüse ait mal veya ticari eşya stoklarının, yalnızca depolama veya teşhir amacıyla elde tutulması; c) Teşebbüse ait mal veya ticari eşya stoklarının, yalnızca bir başka teşebbüse işlettirilmesi amacıyla elde tutulması; d) İşe ilişkin sabit bir yerin, yalnızca teşebbüse mal veya ticari eşya satın alma veya bilgi toplama amacıyla elde tutulması; e) İşe ilişkin sabit bir yerin, teşebbüs için yalnızca hazırlayıcı veya yardımcı nitelik taşıyan diğer herhangi bir işin yürütülmesi amacıyla elde tutulması; f) İşe ilişkin sabit bir yerin yalnızca, a) ile e) bentleri arasında bahsedilen faaliyetlerin bir ya da birkaçını bir arada icra etmek için elde tutulması; ancak söz konusu faaliyetlerin bir arada yürütülmesi sonucunda işe ilişkin sabit yerde oluşan bütün bu faaliyetlerin hazırlayıcı veya yardımcı nitelikte olması şarttır. 5. 1 inci ve 2 nci fıkra hükümleriyle bağlı kalınmaksızın, bir kişi – 7 nci fıkranın uygulanacağı bağımsız nitelikteki bir acente dışında- bir Akit Devlette, bir teşebbüs adına hareket eder ve o teşebbüs adına sözleşme akdetme yetkisine sahip olup, bu yetkisini mutaden kullanırsa, bu kişinin faaliyetleri, 4 üncü fıkrada bahsedilen ve anılan fıkra hükümlerine göre işe ilişkin sabit bir yer aracılığıyla yürütüldüğünde, bu sabit yere iş yeri mahiyeti kazandırmayan faaliyetler ile sınırlı olmadıkça, bu teşebbüs, bu Devlette, söz konusu kişinin teşebbüs için gerçekleştirdiği her türlü faaliyet dolayısıyla bir iş yerine sahip kabul edilecektir. 6. Bu maddenin daha önceki hükümleri ile bağlı kalınmaksızın, bir Akit Devletin sigortacılık teşebbüsü, reasüransa ilişkin olanlar hariç, diğer Akit Devlette, 7 nci fıkranın uygulanacağı,bağımsız nitelikteki bir acenta dışındaki bir kişi vasıtasıyla prim tahsil eder veya risk sigortası yaparsa, bu diğer Devlette bir iş yerine sahip kabul edilecektir. 7. Bir teşebbüs,-bir A kıt Devlette, işlerini yalnızca kendi işlerine olağan şekilde devam eden bir simsar, genel komisyon acentesi veya bağımsız statüde diğer herhangi bir acente vasıtasıyla yürüttüğü için bu Devlette bir iş yerine sahip kabul olunmayacaktır. – 5 – 8. Bir Akit Devletin mukimi olan bir şirket, diğer Akit Devletin mukimi olan veya bu diğer Devlette ticari faaliyette bulunan (bir iş yeri vasıtasıyla veya diğer bir şekilde) bir şirketi kontrol eder ya da onun tarafından kontrol edilirse, bu şirketlerden herhangi biri diğeri için bir iş yeri oluşturmayacaktır.
MADDE 6 GAYRİMENKUL VARLIKLARDAN ELDE EDİLEN GELİR 1. Bir Akit Devlet mukiminin diğer Akit Devlette bulunan gayrimenkul varlıklardan elde ettiği gelir (tarım veya ormancılıktan elde edilen gelir dahil), bu diğer Devlette vergilendirilebilir. 2. “Gayrimenkul varlık” terimi, söz konusu varlığın bulunduğu Akit Devletin mevzuatına göre tanımlanacaktır. Bu terim her halükarda, gayrimenkul varlığa müteferri varlıkları, tarım ve ormancılıkta kullanılan hayvanları ve araçları, özel hukuk hükümlerinin uygulanacağı gayrimenkul mülkiyetine ilişkin hakları, gayrimenkul intifa haklarını ve maden ocaklarının, kaynakların ve diğer doğal kaynakların işletilmesi veya işletme hakkı karşılığında doğan sabit ya da değişken ödemeler üzerindeki hakları kapsayacak; gemiler, vapurlar ve uçaklar gayrimenkul varlık olarak değerlendirilmeyecektir. 3. 1 inci fıkra hükümleri, gayrimenkul varlığın doğrudan kullanımından, kiralanmasından veya diğer herhangi bir şekilde kullanımından elde edilen gelire uygulanacaktır. 4. 1 inci ve 3 üncü fıkraların hükümleri aynı zamanda, bir teşebbüsün gayrimenkul varlıklarından elde edilen gelir ile serbest meslek faaliyetlerinin icrasında kullanılan gayrimenkul varlıklardan elde edilen gelire de uygulanacaktır.
MADDE 7 TİCARİ KAZANÇLAR 1. Bir Akit Devlet teşebbüsüne ait kazanç, söz konusu teşebbüs diğer Akit Devlette yer alan bir iş yeri vasıtasıyla ticari faaliyette bulunmadıkça, yalnızca bu Devlette vergilendirilecektir. Eğer teşebbüs yukarıda bahsedilen şekilde ticari faaliyette bulunursa, teşebbüsün kazançları, yalnızca bu iş yerine atfedilebilen miktarla sınırlı olmak üzere bu diğer Devlette vergilendirilebilir. 2. 3 üncü fıkra hükümleri saklı kalmak üzere, bir Akit Devlet teşebbüsü diğer Akit Devlette yer alan bir iş yeri vasıtasıyla ticari faaliyette bulunduğunda, her iki Akit Devlette de bu iş yerine atfedilecek kazanç, bu iş yeri aynı veya benzer koşullar altında, aynı veya benzer faaliyetlerde bulunan ayrı ve bağımsız bir teşebbüs olsaydı ve iş yerini oluşturduğu teşebbüsten tamamen bağımsız bir nitelik kazansaydı ne kazanç elde edecek ise aynı miktarda bir kazanç olacaktır. 3. Bir iş yerinin kazancı belirlenirken, iş yerinin bulunduğu Devlette veya başka yerde yapılan, yönetim ve geneMdare giderleri de dahil olmak üzere, iş yerinin amaçlarına uygun olan giderlerin indirilmesine müsaade edilecektir. 4. Bir iş yerine, bu iş yeri tarafından teşebbüs adına yalnızca mal veya ticari eşya satın alınması dolayısıyla hiç bir kazanç affedilmeyecektir. – 6 – 5. Kazanç, bu Anlaşmanın diğer maddelerinde ayrı olarak düzenlenen gelir unsurlarını da kapsamına aldığında, o maddelerin hükümleri bu madde hükümlerinden etkilenmeyecektir.
MADDE 8 DENİZ VE HAVA TAŞIMACILIĞI . 1. Bir Akit Devlet teşebbüsünün uluslararası trafikte gemi veya uçak işletmeciliğinden elde ettiği kazanç, yalnızca bu Devlette vergilendirilecektir. 2. 1 inci fıkra hükümleri aynı zamanda, bir ortaklığa (pool), bir ortak girişime veya uluslararası işletilen bir acenteye iştirak dolayısıyla elde edilen kazançlara da uygulanacaktır.
MADDE 9 BAĞIMLI TEŞEBBÜSLER 1. a) Bir Akit Devlet teşebbüsü doğrudan veya dolaylı olarak diğer Akit Devlet teşebbüsünün yönetim, kontrol veya sermayesine katıldığında veya b) Aynı kişiler doğrudan veya dolaylı olarak bir Akit Devlet teşebbüsünün ve diğer Akit Devlet teşebbüsünün yönetim, kontrol veya sermayesine katıldığında, ve her iki halde de, iki teşebbüs arasındaki ticari veya mali ilişkilerde oluşan veya oluşturulan koşullar, bağımsız teşebbüsler arasında oluşması gereken koşullardan farklılaştığında, bu şartlar altında, teşebbüslerden birisinde olması gereken, fakat bu koşullar nedeniyle kendini göstermeyen kazanç, o teşebbüsün kazancına eklenir ve buna göre vergilendirilebilir. 2. Bir Akit Devletin kendi teşebbüsünün kazancına dahil edip vergilendirdiği kazancın, diğer Akit Devlette vergilendirilen diğer Devletin bir teşebbüsünün kazancını içermesi ve aynı zamanda, ilk bahsedilen Devletin kavradığı bu kazancın, iki bağımsız teşebbüs arasında olması gereken koşullar göz önünde tutularak, bu ilk Devlet tarafından, kendi teşebbüsünde kendisini göstermesi gereken kazanç olduğunun iddia edilmesi durumunda, diğer Devlet bu belirlemenin yerinde olduğu kanaatine varırsa, söz konusu kazanç üzerinden alınan verginin miktarında gerekli düzeltmeleri yapacaktır. Bu düzeltme yapılırken, bu Anlaşmanın diğer hükümleri göz önünde tutulacak ve gerektiğinde Akit Devletlerin yetkili makamları birbirlerine danışacaklardır.
MADDE 10 TEMETTÜLER 1. Bir Akit Devletin mukimi olan bir şirket tarafından diğer Akit Devletin bir mukimine ödenen temettüler, bu diğer Devlette vergilendirilebilir. – 7 – 2. Bununla beraber söz konusu temettüler, temettüyü ödeyen şirketin mukim olduğu Akit Devlette ve bu Devletin mevzuatına göre de vergilendirilebilir; ancak, temettünün gerçek lehtarı diğer Akit Devletin bir mukimi ise bu şekilde alınacak vergi: a) gerçek lehtar, temettü ödeyen şirketin sermayesinin doğrudan doğruya en az yüzde 25 ini elinde tutan bir şirket (ortaklık hariç) ise, gayrisafi temettü tutarının yüzde 5 ini; b) diğer tüm durumlarda gayrisafi temettü tutarının yüzde 15 ini aşmayacaktır. Bu fıkra, içinden temettü ödemesi yapılan kazançlar yönünden şirketin vergilendirilmesini etkilemeyecektir. 3. Bu maddede kullanılan “temettü” terimi, hisse senetlerinden, intifa senetlerinden veya intifa haklarından, madencilik hisselerinden, kurucu hisse senetlerinden veya alacak niteliğinde olmayıp kazanca katılmayı sağlayan diğer haklardan elde edilen gelirleri, bunun yanı sıra diğer şirket haklarından elde edilen gelir ve dağıtımı yapan şirketin mukim olduğu Devletin mevzuatına göre, vergileme yönünden hisse senetlerinden elde edilen gelirle aynı muameleyi gören diğer gelirler ile yatırım fonu ve yatırım ortaklığından elde edilen gelirleri ifade eder. 4. Diğer Akit Devlette yer alan bir iş yeri vasıtasıyla ticari faaliyette bulunan bir Akit Devlet şirketinin kazancı 7 nci maddeye göre vergilendirildikten sonra, kalan kısım üzerinden bu maddenin 2 nci fıkrasının a) bendine uygun olarak, iş yerinin bulunduğu Akit Devlette vergilendirilebilir. 5. Bir Akit Devlet mukimi olan temettünün gerçek lehtarı, temettüyü ödeyen şirketin mukim olduğu diğer Akit Devlette yer alan bir iş yeri vasıtasıyla ticari faaliyette bulunursa veya bu diğer Devlette yer alan sabit bir yer vasıtasıyla serbest meslek faaliyeti icra ederse ve söz konusu temettülerin elde edilmesi ile bu iş yeri veya sabit yer arasında etkin bir bağ bulunmaktaysa, 1 inci ve 2 nci fıkra hükümleri uygulanmayacaktır. Bu durumda, olayına göre 7 nci veya 14 üncü madde hükümleri uygulanacaktır. 6. 4 üncü fıkra hükümleri saklı kalmak üzere, bir Akit Devlet mukimi olan bir şirket, diğer Akit Devletten kazanç veya gelir elde ettiğinde, bu diğer Devlet, temettülerin kendi mukimlerinden birisine ödenmesi veya temettü elde edilmesi ile bu diğer Devlette bulunan iş yeri veya sabit yer arasında etkin bir bağ bulunması durumları hariç olmak üzere, bu şirket tarafından ödenen temettüler üzerinden herhangi bir vergi alamayacağı gibi, ödenen temettülerin veya dağıtılmamış kazancın tamamen veya kısmen bu diğer Devlette elde edilen kazanç veya gelirden oluşması durumunda bile, bu şirketin dağıtılmayan kazançları üzerinden dağıtılmayan kazançlara uygulanan bir vergi alamaz. MADDE 11 – FAİZ / / 1. Bir Akit. Devlette doğan ve diğer Akit Devletin bir mukimine ödenen faiz, bu diğer Devlette vergilendirilebilir. – 8 – 2. Bununla beraber söz konusu faiz, elde edildiği Akit Devlette ve o Devletin mevzuatına göre de vergilendirilebilir; ancak, faizin gerçek lehtarı diğer Akit Devletin bir mukimi ise, bu şekilde alınacak vergi: a) faizin bir bankaya ödenmesi halinde, faizin gayrisafi tutarının yüzde 10 unu; b) tüm diğer durumlarda faizin gayrisafi tutarının yüzde 15 ini aşmayacaktır. 3. 2 nci fıkra hükümlerine bakılmaksızın, eğer: a) gerçek lehtar bir Akit Devletin kendisi, politik alt bölümü veya mahalli idaresi ya da Meksika Merkez Bankası ( Banco de México) veya Türkiye Merkez Bankası (Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası) ise; b) faiz, a) bendinde belirtilen herhangi bir kuruluş tarafından ödeniyor ise; c) Türkiye’de doğan ve Banco Nacional de Comercio Exterior, S.N.C., Nacional Financiera, S.N.C. veya Banco Nacional de Obras y Servicios Públicos, S.N.C. tarafından üç (3) yıldan kısa süreli olmamak üzere verilen krediler için ödenen föiz ise; veya d) Meksika’da doğan ve Türk Eximbank (Türkiye İhracat Kredi Bankası A.Ş.) tarafından üç (3) yıldan kısa süreli olmamak üzere verilen krediler için ödenen faiz ise; 1 inci fıkrada belirtilen faiz, yalnızca gerçek lehtarın mukim olduğu Akit Devlette vergilendirilecektir. 4. Bu maddede kullanılan “faiz” terimi, ipotek garantisine bağlı olsun olmasın ve borçlunun kazancına katılma hakkı tanısın tanımasın, her nevi alacaktan doğan gelirleri ve özellikle kamu menkul kıymetleri ile tahvil veya borç senetlerine ilişkin prim ve ikramiyeler dahil olmak üzere, söz konusu menkul kıymet, tahvil veya borç senetlerinden elde edilen gelirler ile gelirin elde edildiği Akit Devletin mevzuatına göre ikrazat geliri sayılan diğer bütün gelirleri ifade eder. 5. Bir Akit Devlet mukimi olan faizin gerçek lehtarı, faizin elde edildiği diğer Akit Devlette bulunan bir iş yeri vasıtasıyla ticari faaliyette bulunursa veya bu diğer Devlette yer alan sabit bir yer vasıtasıyla serbest meslek faaliyeti icra ederse ve söz konusu faizin ödendiği alacak ile bu iş yeri veya sabit yer arasında etkin bir bağ bulunmaktaysa, 1 inci ve 2 nci fıkra hükümleri uygulanmayacaktır. Bu durumda, olayına göre, 7 nci veya 14 üncü madde hükümleri uygulanacaktır. 6. Bir Akit Devletin kendisi, politik alt bölümü, mahalli idaresi veya bu Devletin bir mukimi tarafından ödenen faizin, o Devlette elde edildiği kabul olunacaktır. Bununla beraber, faiz ödeyen kişi, bir-Akit Devletin mukimi olsun veya olmasın, bir Akit Devlette bir iş yerine veya sabit yere sahip olduğunda ve faiz bu iş yeri veya sabit yerden kaynaklandığında, söz konusu faizin iş yerinin veya sabit yerin bulunduğu Devlette elde edildiği kabul olunacaktır. – 9 – 7. Faizin miktarı, ödeyici ile gerçek lehtar arasında veya her ikisi ile bir başka kişi arasında var olan özel ilişki nedeniyle, böyle bir ilişkinin olmadığı durumda ödeyici ve gerçek lehtar arasında kararlaştırılacak miktarı herhangi bir nedenle aştığında, bu madde hükümleri yalnızca en son bahsedilen miktara uygulanacaktır. Bu durumda ödemelerin aşan kısmı, bu Anlaşmanın diğer hükümleri de dikkate alınarak, her bir Akit Devletin mevzuatına göre vergilendirilecektir.
MADDE 12 GAYRİMADDİ HAK BEDELLERİ 1. Bir Akit Devlette doğan ve diğer Akit Devletin bir mukimine ödenen gayrimaddi hak bedelleri, bu diğer Devlette vergilendirilebilir. 2. Bununla beraber, söz konusu gayrimaddi hak bedelleri elde edildikleri Akit Devlette ve o Devletin mevzuatına göre de vergilendirilebilir; ancak gayrimaddi hak bedelinin gerçek lehtarı diğer Akit Devletin bir mukimi ise, bu şekilde alınacak vergi gayrimaddi hak bedelinin gayrisafi tutarının yüzde 10 unu aşmayacaktır. 3. Bu maddede kullanılan “gayrimaddi hak bedelleri” terimi: a) her nevi patentin, ticari markanın, desen veya modelin, planın, gizli formül veya üretim yönteminin kullanımı ya da kullanım hakkı; b) her nevi sınai, ticari veya bilimsel teçhizatın kullanımı ya da kullanım hakkı; c) sınai, ticari veya bilimsel tecrübeye dayalı bilginin sağlanması; d) sinema filmleri ile televizyon veya radyo yayınlarında kullanılan kayıtlar veya bantlar dahil olmak üzere, edebi, sanatsal veya bilimsel her nevi telif hakkının kullanımı ya da kullanım hakkı karşılığında yapılan her türlü ödemeyi ifade eder. 4. Bir Akit Devlet mukimi olan gayrimaddi hak bedelinin gerçek lehtarı, gayrimaddi hak bedelinin elde edildiği diğer Akit Devlette yer alan bir iş yeri vasıtasıyla ticari faaliyette bulunursa veya bu diğer Devlette yer alan sabit bir yer vasıtasıyla serbest meslek faaliyeti icra ederse ve söz konusu bedelin ödendiği hak ve ya varlık ile bu iş yeri veya sabit yer arasında etkin bir bağ bulunmaktaysa, 1 inci ve 2 nci fıkra hükümleri uygulanmayacaktır. Bu durumda, olayına göre, 7 nci veya 14 üncü madde hükümleri uygulanacaktır. -5. Bir Akit Devletin kendisi, politik alt bölümü, mahalli idaresi veya bu. Devletin bir mukimi tarafından ödenen gayrimaddi hak bedelinin o Akit Devlette elde edildiği kabul olunacaktır. Bununla beraber, gayrimaddi hak bedelini ödeyen kişi bir Akit Devletin mukimi olsun veya olmasın, bir Akit Devlette bir iş yerine veya sabit yere sahip olduğunda ve gayrimaddi hak bedeli bu iş yerinden veya sabit yerden kaynaklandığında, söz konusu gayrimaddi hak ;bedelinin-iş’verinin veya sabit yerin bulunduğu Devlette elde edildiği kabul olunacaktır. 6. Gayrimaddi hak bedelinin miktarı, ödeyici ile gerçek lehtar arasında veya her ikisi ile bir başka kişi arasında var olan özel ilişki nedeniyle, böyle bir ilişkinin – 10- olmadığı durumda ödeyici ile gerçek lehtar arasında kararlaştırılacak miktarı herhangi bir nedenle aştığında, bu madde hükümleri yalnızca en son bahsedilen miktara uygulanacaktır. Bu durumda ödemelerin aşan kısmı, bu Anlaşmanın diğer hükümleri de dikkate alınarak, her bir Akit Devletin mevzuatına göre vergilendirilecektir.
MADDE 13 SERMAYE DEĞER ARTIŞ KAZANÇLARI 1. Bir Akit Devlet mukimince, diğer Akit Devlette yer alan ve 6 nci maddede belirtilen gayrimenkul varlıkların elden çıkarılmasından sağlanan kazançlar, bu diğer Devlette vergilendirilebilir. 2. Varlıkları doğrudan ya da dolaylı olarak esas itibarıyla bir Akit Devlette bulunan gayrimenkul varlıklardan oluşan bir şirketin hisselerinin veya diğer benzeri haklarının elden çıkarılmasından doğan kazançlar, bu Devlette vergilendirilebilir. 3. Bir Akit Devlet mukimi tarafından diğer Akit Devlet mukimi bir şirket ya da diğer bir tüzel kişiliğin sermayesindeki hisselerin, iştiraklerin ya da diğer hakların elden çıkarılmasından elde edilen kazançlar bu diğer Devlette vergilendirilebilir. 4. Bir Akit Devlet teşebbüsünün diğer Akit Devlette sahip olduğu bir iş yerinin ticari varlığına dahil menkul varlıkların veya bir Akit Devlet mukiminin diğer Akit Devlette serbest meslek faaliyeti icra etmek üzere kullandığı sabit bir yere ait menkul varlıkların elden çıkarılmasından doğan kazançlar, bu iş yerinin (yalnız veya tüm teşebbüsle birlikte) veya sabit yerin elden çıkarılmasından doğan kazanç da dahil olmak üzere, bu diğer Devlette vergilendirilebilir. 5. Bir Akit Devlet mukiminin uluslararası trafikte işletilen gemi ya da uçakların veya söz konusu gemi ve uçakların işletilmesiyle ilgili menkul varlıkların elden çıkarılmasından sağladığı kazançlar, yalnızca bu Devlette vergilendirilecektir. 6. Bu maddenin bundan önceki fıkralarında belirtilenlerin dışında kalan varlıkların elden çıkarılmasından doğan kazançlar, yalnızca elden çıkaranın mukim olduğu Akit Devlette vergilendirilecektir. Bununla beraber, diğer Akit Devlette elde edilen ve bu fıkrada bir önceki cümlede bahsedilen kazançlar, iktisap tarihi ve elden çıkarma tarihi arasında geçen sürenin bir (1) yılı aşmaması halinde, bu diğer Akit Devlette vergilendirilebilir.
MADDE 14 SERBEST MESLEK FAALİYETLERİ 1. Bir Akit Devletin mukimi olan bir gerçek kişinin serbest meslek hizmetleri veya bağımsız nitelikteki diğer faaliyetleri dolayısıyla elde edilen gelir, yalnızca bu Devlette vergilendirilecektir. Bununla beraber, bu hizmet veya faaliyetler diğer Devlette icra edilirse ve eğer: a) bu kişi, bu diğer Devlette, söz konusu hizmet veya faaliyetleri icra etmek amacıyla sürâkli kullanabileceği sabit bir yere sahip ise; veya -11 – b) bu kişi, bu diğer Devlette, söz konusu hizmet veya faaliyetleri icra etmek amacıyla, on iki (12) aylık herhangi bir kesintisiz dönemde, bir veya birkaç seferde toplam yüz seksen üç (183) gün veya daha uzun bir süre kalırsa, söz konusu gelir aynı zamanda bu diğer Akit Devlette de vergilendirilebilir. Böyle bir durumda, olayına göre, yalnızca söz konusu sabit yere atfedilebilen gelir ya da yalnızca bu diğer Devlette bulunulan süre içinde icra edilen hizmet veya faaliyetlerden elde edilen gelir, bu diğer Devlette vergilendirilebilir. 2. Bir Akit Devlet teşebbüsünün serbest meslek hizmetleri veya bağımsız nitelikteki diğer faaliyetleri dolayısıyla elde ettiği gelir, yalnızca bu Devlette vergilendirilecektir. Bununla beraber, eğer bu hizmet veya faaliyetler diğer Devlette icra edilirse ve eğer: a) teşebbüs, söz konusu hizmet veya faaliyetleri icra etmek üzere bu diğer Devlette bir iş yerine sahip olursa; veya b) hizmet veya faaliyetlerin icra edildiği süre veya süreler, on iki (12) aylık herhangi bir kesintisiz dönemde toplam yüz seksen üç (183) günü aşarsa, söz konusu gelir aynı zamanda bu diğer Akit Devlette de vergilendirilebilir. Böyle bir durumda, olayına göre, yalnızca söz konusu iş yerine veya bu diğer Devlette icra edilen hizmet ya da faaliyetlere atfedilebilen gelir bu diğer Devlette vergilendirilebilir. 3. “Serbest meslek faaliyetleri” terimi, özellikle bağımsız olarak yürütülen bilimsel, edebi, sanatsal, eğitici veya öğretici faaliyetleri, bunun yanı sıra doktorların, avukatların, mühendislerin, mimarların, dişçilerin ve muhasebecilerin bağımsız faaliyetlerini kapsamına alır.
MADDE 15 BAĞIMLI FAALİYETLER 1. 16, 18, 19 ve 20 nci maddelerin hükümleri saklı kalmak üzere, bir Akit Devlet mukiminin bir hizmet dolayısıyla elde ettiği maaş, ücret ve diğer benzeri gelirler, bu hizmet diğer Akit Devlette ifa edilmedikçe, yalnızca bu Devlette vergilendirilecektir. Hizmet diğer Devlette ifa edilirse, buradan elde edilen söz konusu gelir bu diğer Devlette vergilendirilebilir. 2. 1, inci fıkra hükümlerine bakılmaksızın, bir Akit Devlet mukiminin diğer Akit Devlette ifa ettiği bir hizmet dolayısıyla elde ettiği gelir, eğer: a) gelir elde eden kişi, diğer Devlette herhangi bir on iki (12) aylık dönemde bir-veya.bjr_kaç seferde toplam yüz seksen üç (183) günü aşmayatr bir süre kalırsa, ve b) ödeme, diğer Devletin mukimi olmayan bir işveren tarafından veya bu işveren adına yapılırsa, ve – 12- c) ödeme, işverenin diğer Devlette sahip olduğu bir iş yerinden veya sabit yerden yapılmazsa yalnızca ilk bahsedilen Devlette vergilendirilecektir. 3. Bu maddenin önceki hükümlerine bakılmaksızın, bir Akit Devlet teşebbüsü tarafından, uluslararası trafikte işletilen bir gemi veya uçakta ifa edilen bir hizmet dolayısıyla elde edilen gelir, bu Akit Devlette vergilendirilebilir.
MADDE 16 YÖNETİCİLERE YAPILAN ÖDEMELER Bir Akit Devlet mukiminin, diğer Akit Devletin mukimi olan bir şirketin yönetim kurulu üyesi olması dolayısıyla elde ettiği ücret ve diğer benzeri ödemeler, bu diğer Devlette vergilendirilebilir.
MADDE 17 SANATÇI VE SPORCULAR 1. 14 ve 15 inci maddelerin hükümlerine bakılmaksızın, bir Akit Devlet mukimi olan tiyatro, sinema, radyo veya televizyon sanatçısı gibi bir sanatçının, bir müzisyenin veya bir sporcunun diğer Akit Devlette bu sıfatla icra ettiği şahsi faaliyetleri dolayısıyla elde ettiği gelir, bu diğer Devlette vergilendirilebilir. 2. Bir sanatçının ya da sporcunun bu sıfatla icra ettiği şahsi faaliyetlerden doğan gelir, sanatçının veya sporcunun kendisi adına değil de bir başkası adına tahakkuk ederse, bu gelir 7, 14 ve 15 inci maddelerin hükümlerine bakılmaksızın, sanatçı ya da sporcunun faaliyetlerinin icra edildiği Akit Devlette vergilendirilebilir. 3. Bir sanatçı veya sporcunun bir Akit Devlette icra ettiği faaliyetlerden elde ettiği gelir, bu Devlete yapılan ziyaretin tamamen veya önemli ölçüde diğer. Akit Devletin, politik alt bölümünün veya mahalli idaresinin kamusal fonlarından karşılanması halinde, bu Devlette vergiden istisna edilecektir.
MADDE 18 EMEKLİ MAAŞLARI 1. 19 uncu maddenin 2 nci fıkrası hükümleri saklı kalmak üzere, bir Akit Devlet mukimine geçmiş çalışmaları karşılığında ödenen emekli maaşları ve diğer benzeri ödemeler yaldızca bu Devlette vergilendirilecektir. Bu hüküm, aynı zamanda, bir Akit Devlet mukimine yapılan düzenli ödemelere de uygulanacaktır. 2. “Düzenli ödeme” terimi, para veya para ile ölçülebilir bir menfaat karşılığında, tam ve yeterli ödemelerde bulunma yükümlülüğüne bağlı olarak, ömür boyu veya belirli ya da belirlenebilir bir süre, ¡belirli zamanlarda, düzenli olarak ödenecek belli bir meblağı kapsamına alır. – 13-
MADDE 19 KAMU HİZMETİ 1. a) Bir Akit Devlete, politik alt bölümüne veya mahalli idaresine bir gerçek kişi tarafından verilen hizmetler karşılığında, bu Devlet, alt bölüm veya idare tarafından yapılan ve emekli maaşı dışında kalan maaş, ücret ve diğer benzeri ödemeler, yalnızca bu Devlette vergilendirilecektir. b) Bununla birlikte, hizmet diğer Akit Devlette ifa edilirse ve gerçek kişi bu diğer Devletin bir mukimi ise, söz konusu maaş, ücret ve diğer benzeri ödemeler yalnızca bu diğer Devlette vergilendirilecektir. Ancak bu kişinin: (i) bu Devletin bir vatandaşı olması; veya (ii) yalnızca bu hizmeti ifa etmek için bu Devletin bir mukimi durumuna geçmemiş olması zorunludur. 2. a) 1 inci fıkra hükümlerine bakılmaksızın, bir Akit Devlete, politik alt bölümüne veya mahalli idaresine bir gerçek kişi tarafından verilen hizmetler karşılığında, bu Devlet, alt bölüm veya idare tarafından veya bunlarca oluşturulan fonlardan ödenen emekli maaşları ve diğer benzeri ödemeler, yalnızca bu Devlette vergilendirilecektir. b) Bununla birlikte, gerçek kişinin diğer Akit Devletin bir mukimi ve vatandaşı olması halinde, söz konusu emekli maaşları ve diğer benzeri ödemeler yalnızca bu diğer Devlette vergilendirilecektir. 3. Bir Akit Devlet, politik alt bölümü veya mahalli idaresi tarafından yürütülen ticari faaliyetlerle bağlantılı olarak verilen hizmetler karşılığında yapılan maaş, ücret ve diğer benzeri ödemeler ile emekli maaşlarına 15, 16, 17 ve 18 inci maddelerin hükümleri uygulanacaktır.
MADDE 20 ÖĞRETMENLER VE ÖĞRENCİLER 1. Bir Akit Devletin vatandaşı olan ve diğer Akit Devlette yalnızca öğrenim veya mesleki eğitim amacıyla bulunan bir öğrenci veya stajyere geçimini, öğrenimini veya mesleki eğitimini sağlayabilmesi için bu diğer Devletin dışındaki kaynaklardan yapılan ödemeler, bu diğer Devlette vergilendirilmeyecektir. \ mı 2. Benzer şekilde, bir Akit Devletin vatandaşı olan ve diğer Akit Devlette esas itibarıyla öğretim veya bilimsel araştırma yapmak amacıyla iki (2) yılı aşmayan bir süre veya süreler için bulunan bir öğretmen veya öğretim üyesinin söz konusu öğretim veya araştırmaya ilişkin , kişisel hizmetleri karşılığında diğer Devletin dışındaki kaynaklardan elde ettiği gelirler, bu diğerDevlette vergiden istisna edilecektir. – 14-
MADDE 21 DİĞER GELİRLER Bir Akit Devlet mukiminin, bu Anlaşmanın daha önceki maddelerinde ele alınmayan ve diğer Akit Devlette doğan gelir unsurları, bu diğer Devlette vergilendirilebilir.
MADDE 22 ÇİFTE VERGİLENDİRMENİN ÖNLENMESİ 1. Meksika, buradaki genel prensibi değiştirmeksizin, zaman zaman değiştirilebilen Meksika kanunları hükümleri uyarınca ve bu kanunlardaki sınırlamalar saklı kalmak üzere, kendi mukimlerinin ödeyeceği Meksika vergisinden, aşağıdaki vergilerin mahsubuna müsaade edecektir: a) Türkiye’de doğan gelir üzerinden ödenen Türk vergisinin, Meksika’da bu gelir üzerinden ödenecek vergiyi aşmayan tutarı; ve b) Bir şirketin, Türkiye mukimi bir şirketin sermayesinin en az yüzde 10’una sahip olması ve bu şirketten temettü geliri elde etmesi halinde, içinden temettünün ödendiği kazanç üzerinden temettü dağıtan şirket tarafından ödenen Türk vergisi. 2. Türkiye dışındaki bir ülkede ödenen verginin Türk vergisinden mahsubunu düzenleyen Türk mevzuatı hükümleri saklı kalmak üzere, (bu hükümler, buradaki genel prensipleri değiştirmeksizin zaman zaman tadil edilebilir) bir Türkiye mukiminin Meksika’daki kaynaklardan elde ettiği gelir (kazançlar ve vergiye tabi gelirler dahil) üzerinden Meksika mevzuatı gereğince ve bu Anlaşmaya uygun olarak ödenen Meksika vergisinin, söz konusu gelir üzerinden alınacak Türk vergisinden mahsubuna müsaade edilecektir. Bununla beraber bu mahsup, söz konusu gelire atfedilebilen, mahsuptan önce hesaplanan Türk vergisi miktarını aşmayacaktır. 3. Anlaşmanın herhangi bir hükmü uyarınca, bir Akit Devlet mukimi tarafından elde edilen gelir bu Devlette vergiden istisna edilirse, bu Devlet, bu mukimin geriye kalan geliri üzerinden alınacak vergi miktarını hesaplarken, istisna edilmiş olan geliri de dikkate alabilir.
MADDE 23 AYRIM YAPILMAMASI 1. Bir Akit Devletin vatandaşları, diğer Akit Devlette, bu diğer Devletin vatandaşlarının aynı koşullarda, özellikle mukimlik yönünden, karşı karşıya kaldıkları veya kalabilecekleri vergilemeden ve buna bağlı mükellefiyetlerden değişik veya daha ağır bir vergilemeye ve buna bağlı mükellefiyetlere tabi tutulmayacaklardır. Bu hüküm, 1 inci madde hükümlerine bakılmaksızın, Akit Devletlerin birinin veya her ikisinin mukimi olmayan kişilere de uygulanacaktır. 2. 10 uncu, maddenin-4 üncü fıkrası hükümleri saklı kalmak üzere, bir Akit Devlet teşebbüsünün diğer Akit Devlette sahip olduğu bir iş yeri, diğer Devlette, bu diğer Devletin aynı faaliyetleri yürüten teşebbüslerine göre daha az lehe bir vergileme ile karşı karşıya kalmayacaktır. – 15- 3. 9 uncu maddenin 1 inci fıkrası, 11 inci maddenin 7 nci fıkrası veya 12 nci maddenin 6 ncı fıkrası hükümlerinin uygulanacağı durumlar hariç olmak üzere, bir Akit Devlet teşebbüsünün diğer Akit Devletin bir mukimine ödediği faiz, gayrimaddi hak bedeli ve diğer ödemeler, söz konusu teşebbüsün vergilendirilebilir kazancının belirlenmesi amacıyla, bu ödemeler ilk bahsedilen Devletin bir mukimine yapılmış gibi, aynı koşullarda indirilebilecektir. 4. Bir Akit Devletin, diğer Akit Devletin bir veya bir kaç mukimi tarafından, doğrudan veya dolaylı olarak, kısmen veya tamamen sermayesine sahip olunan veya kontrol edilen teşebbüsleri, ilk bahsedilen Devlette, bu Devletin diğer benzeri teşebbüslerinin tabi oldukları veya olabilecekleri vergilemeden ve buna bağlı mükellefiyetlerden değişik veya daha ağır vergilemeye ya da buna bağlı mükellefiyetlere tabi tutulmayacaklardır. 5. Bu hükümler, bir Akit Devletin kendi mukimlerine şahsi veya ailevi durumları dolayısıyla uyguladığı şahsi indirimleri, vergi ve matrah indirimlerini diğer Akit Devletin mukimlerine de uygulamak zorunda olduğu yönünde anlaşılmayacaktır. 6. Bu maddenin hükümleri, 2 nci maddenin hükümlerine bakılmaksızın, her tür ve tanımdaki vergilere uygulanacaktır.
MADDE 24 KARŞILIKLI ANLAŞMA USULÜ 1. Bir kişi, Akit Devletlerden birinin veya her ikisinin işlemlerinin kendisi için bu Anlaşma hükümlerine uygun düşmeyen bir vergileme yarattığı veya yaratacağı kanaatine vardığında, bu Devletlerin iç mevzuatlarında öngörülen müracaat usulleriyle bağlı kalmaksızın, durumu mukimi olduğu Akit Devletin yetkili makamına veya durumu 23 üncü maddenin 1 inci fıkrasına uygun düşerse, vatandaşı olduğu Akit Devletin yetkili makamına arz edebilir. Söz konusu müracaat, Anlaşma hükümlerine aykırı düşen bir vergilemeyle sonuçlanan eylemin ilk bildiriminden itibaren üç (3) yıl içerisinde yapılmalıdır. 2. Söz konusu yetkili makam, itirazı haklı bulur ve kendisi tatminkâr bir çözüme ulaşamaz ise, Anlaşmaya ters düşen vergilemeyi önlemek amacıyla, diğer Akit Devletin yetkili makamıyla karşılıklı anlaşma yoluyla sorunu çözmeye gayret sarf edecektir. 3. Akit. Devletlerin yetkili makamları, Anlaşmanın yorumundan veya uygulanmasından kaynaklanan her türlü güçlüğü veya tereddüdü karşılıklı anlaşma yoluyla çözmek için gayret göstereceklerdir. Yetkili makamlar aynı zamanda, Anlaşmada ele alınmayan durumlardan kaynaklanan çifte vergilendirmenin ortadan kaldırılması için de birbirlerine^danışabilirler. 4. Akit Devletlerin yetkili makamları, bundan önceki fıkralarda belirtilen hususlarda anlaşmaya varabilmek için birbirleriyle doğrudan haberleşebilirler. – 16-
MADDE 25 BİLGİ DEĞİŞİMİ 1. Akit Devletlerin yetkili makamları, bu Anlaşma hükümlerinin uygulanmasıyla ilgili bilgileri veya Anlaşma ile uyumsuzluk göstermediği sürece Akit Devletler, politik alt bölümleri veya mahalli idareleri adına alınan her tür ve tanımdaki vergilerle ilgili iç mevzuat hükümlerinin idaresi veya uygulanması ile ilgili olduğu öngörülen bilgileri değişime tabi tutacaklardır. Bilgi değişimi 1 inci ve 2 nci maddelerle sınırlı değildir. 2. Bir Akit Devlet tarafından 1 inci fıkra kapsamında alınan her türlü bilgi, o Devletin kendi iç mevzuatı çerçevesinde elde ettiği bilgiler gibi gizli tutulacak ve yalnızca 1 inci fıkrada bahsedilen vergilerin tahakkuk veya tahsilleri veya cebri icra ya da kovuşturmasıyla veya bu hususlardaki itirazlara bakmakla görevli kişi veya makamlara (adli makamlar ve idari kuruluşlar dahil) veya bunlan denetlemekle görevli olan kişilere verilebilecektir. Bu kişi veya makamlar söz konusu bilgileri yalnızca bu amaçlar doğrultusunda kullanacaklardır. Bu kişi veya makamlar, söz konusu bilgileri mahkeme duruşmalarında veya adli kararlar alınırken açıklayabilirler. 3. 1 inci ve 2 nci fıkra hükümleri hiçbir surette bir Akit Devleti: a) kendisinin veya diğer Akit Devletin mevzuatına ve idari uygulamalarına aykırı idari önlemler alma; b) kendisinin veya diğer Akit Devletin mevzuatı veya normal idari işlemleri çerçevesinde elde edilemeyen bilgileri sunma; c) herhangi bir ticari, sınai, mesleki sırrı veya ticari işlemi aleni hale getiren bilgileri veya aleniyeti kamu düzenine (ordre public) aykırı düşen bilgileri verme yükümlülüğü altına sokacak şekilde yorumlanamaz. 4. Bir Akit Devlet tarafından bu madde uyarınca bilgi talep edilmesi durumunda, diğer Akit Devlet, kendi vergi amaçlan yönünden bu bilgilere ihtiyacı olmasa bile, talep edilen bilgiyi sağlamak için kendi bilgi toplama yöntemlerini kullanacaktır. Önceki cümlede yer alan yükümlülük, 3 üncü fıkradaki sınırlamalara tabi olmakla birlikte, bu sınırlamalar hiçbir surette bir Akit Devlete, sadece ulusal menfaati olmadığı gerekçesiyle bilgi sağlamayı reddetme hakkı verecek şekilde yorumlanmayacaktır. 5. 3 üncü fıkra hükümleri hiçbir surette bir Akit Devlete, bilginin bir banka, diğer fınansal kurum, temsilci veya bir acente ya da yediemin gibi hareket eden bir kişide bulunması veya bir kişinin sermaye payları ile ilgili olması nedeniyle bu bilgiyi sağlamayı reddetme hakkı verecek şekilde yorumlanmayacaktır.
MADDE 26 VERGİLERİN TAHSİLATINDA YARDIMLAŞMA 1. Akit Devletler, alacaklarının tahsilatında birbirlerine yardım edeceklerdir. Bu yardım 1 inci ve 2 nci maddelerle sınırlı değildir. Akit Devletlerin yetkili makamları, bu maddenin uygulama biçimini karşılıklı anlaşma yoluyla belirleyebilirler. – 17- 2. Bu maddede kullanılan “alacak” terimi, bu Anlaşmaya veya Akit Devletlerin taraf olduğu diğer herhangi bir hukuki belgeye aykırı olmadığı sürece, Akit Devletler, politik alt bölümleri ya da mahalli idareleri adına alınan her tür ve tanımdaki vergiler dolayısıyla borçlanılan bir tutarı, bunun yanı sıra faiz, idari cezalar ve bu tutara ilişkin tahsilat veya koruma masraflarını ifade eder. 3. Bir Akit Devletin alacağının, bu Devletin mevzuatı uyarınca icra yoluyla istenebildiği ve borçlunun, o esnada bu Devletin mevzuatı uyarınca alacağın tahsilatını engelleyemediği durumda, söz konusu alacak, bu Devletin yetkili makamının talebi üzerine diğer Akit Devletin yetkili makamınca tahsil edilmek amacıyla kabul edilecektir. Bu alacak, bu diğer Devlet tarafından, kendi alacağıymış gibi, kendi vergilerinin icrası ve tahsilatına uyguladığı mevzuat hükümlerine göre tahsil edilecektir. 4. Bir Akit Devlet alacağının, bu Devletin kendi mevzuatı uyarınca tahsilatını sağlamak için koruma tedbirleri alabileceği bir alacak olması durumunda, söz konusu alacak, bu Devletin yetkili makamının talebi üzerine, koruma önlemleri almak amacıyla diğer Akit Devletin yetkili makamınca kabul edilecektir. Bu diğer Devlet, bu tür tedbirlerin uygulandığı sırada, alacağın ilk bahsedilen Devlette icra yoluyla alınamayacağı veya borçlunun tahsilatı önleme hakkının bulunduğu durumlarda bile, kendi mevzuatı hükümleri uyarınca, bu alacak kendi alacağıymış gibi koruma tedbirleri alacaktır. 5. 3 üncü ve 4 üncü fıkra hükümlerine bakılmaksızın, 3 üncü veya 4 üncü fıkranın amaçları yönünden bir Akit Devlet tarafından kabul edilen bir alacak, bu Devlette zaman aşımına tabi olmayacak veya niteliği gereği, bu Devletin mevzuatı uyarınca bir alacağa tanınan herhangi bir öncelik, bu alacağa tanınmayacaktır. Bunun yanı sıra, 3 üncü veya 4 üncü fıkranın amaçları bakımından, bir Akit Devlet tarafından kabul edilen bir alacak, bu Devlette, diğer Akit Devletin mevzuatı uyarınca bu alacağa tanınan herhangi bir önceliğe sahip olmayacaktır. 6. Bir Akit Devlet alacağının varlığı, geçerliliği veya tutarıyla ilgili davalar, diğer Akit Devletin mahkemeleri veya idari kuruluşlarına getirilemez. 7. Bir Akit Devletin, 3 üncü veya 4 üncü fıkra uyarınca bir talepte bulunmasından sonra ve diğer Akit Devletin alacağı tahsil ederek ilk bahsedilen Devlete göndermesinden önceki herhangi bir zamanda, ilgili alacağın, a) 3 üncü fıkraya göre talepte bulunulması durumunda, ilk bahsedilen Devletin alacağının, bu Devletin mevzuatı uyarınca icra yoluyla istenebilen ve borçlusunun o esnada bu Devletin mevzuatı uyarınca tahsilatını engelleyemediği, veya b) 4 üncü fıkraya göre talepte bulunulması durumunda, ilk bahsedilen Devletin alacağının, alacağın tahsilatını sağlamak amacıyla kendi , ı ı mevzuatı uyarınca koruma tedbirleri alabileceği bir alacak olmaktan çıkması durumunda, ilk bahsedilen Devletin yetkili makamı, diğer Devletin yetkili makamını derhal durumdan haberdar edecek ve ilk bahsedilen Devlet, diğer Devletin tercihi doğrultusunda talebini ya askıya alacak ya da geri çekecektir. 8. Bu madde hükümleri hiçbir şekilde bir Akit Devleti: a) kendisinin veya diğer Akit Devletin mevzuatına ve idari uygulamalarına aykırı idari önlemler alma; – 18- b) kamu düzenine (ordre public) aykırı önlemler alma; c) diğer Akit Devletin, olayına göre, kendi mevzuatı ve idari uygulamaları gereğince tahsilat ve korumaya ilişkin gerekli önlemlerin tümünü almaması durumunda, yardım sağlama; d) bu Devletin idari külfetinin, diğer Akit Devletin elde edeceği faydadan açık bir şekilde fazla olduğu durumlarda, yardım sağlama yükümlülüğü altına sokacak şekilde yorumlanamaz.
MADDE 27 DİPLOMATİK TEMSİLCİLER VE KONSOLOSLUK MEMURLARI Bu Anlaşma hükümleri, diplomatik temsilciler veya konsolosluk memurlarının uluslararası hukukun genel kuralları veya özel anlaşma hükümleri uyarınca yararlandıkları mali ayrıcalıkları etkilemeyecektir.
MADDE 28 YÜRÜRLÜĞE GİRME Her bir Akit Devlet, bu Anlaşmanın yürürlüğe girmesi için kendi iç mevzuatında öngörülen işlemlerin tamamlandığını diplomatik yollardan birbirine bildirecektir. Bu Anlaşma, bu bildirimlerden sonuncusunun yapıldığı tarihten otuz (30) gün sonra yürürlüğe girecek ve hükümleri Anlaşmanın yürürlüğe girmesini izleyen yılın Ocak ayının birinci günü veya daha sonra başlayan her vergilendirme dönemine ilişkin vergiler için hüküm ifade edecektir.
MADDE 29 YÜRÜRLÜKTEN KALKMA Bu Anlaşma, bir Akit Devlet tarafından feshedilinceye kadar yürürlükte kalacaktır. Her bir Akit Devlet, Anlaşmanın yürürlüğe girdiği tarihten itibaren beş (5) yrllık sürenin bitimini izleyen herhangi bir takvim yılının bitiminden en az altı (6) ay önce, diplomatik yollardan fesih ihbarnamesi vermek suretiyle Anlaşmayı feshedebilir. Bu durumda Anlaşma, fesih ihbarnamesinin verilmesini izleyen yılın Ocak ayının birinci günü veya daha sonra başlayan her vergilendirme dönemine ilişkin vergiler için hüküm ifade etmeyecektir. – 19- BU HUSUSLARI TEYİDEN, aşağıda imzaları bulunan tam yetkili temsilciler, bu Anlaşmayı imzaladılar. Türkçe, İspanyolca ve İngilizce dillerinde, ikişer nüsha halinde, her üç metin de aynı derecede geçerli olmak üzere 17 Aralık 2013 tarihinde, Ankara’da düzenlenmiştir. Metinler arasında farklılık olması halinde, İngilizce metin geçerli olacaktır. TÜRKİYE CUMHURİYETİ HÜKÜMETİ ADINA BİRLEŞİK MEKSİKA DEVLETLERİ HÜKÜMETİ ADINA L_….. Maliye Bakanı Dışişleri Bakanı – 2 0 – PROTOKOL Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ve Birleşik Meksika Devletleri Hükümeti Arasında Gelir Üzerinden Alınan Vergilerde Çifte Vergilendirmeyi Önleme ve Vergi Kaçakçılığına Engel Olma Anlaşmasının imzalanması sırasında, imzalayan taraflar, aşağıdaki hükümlerin Anlaşmanın ayrılmaz bir parçasını oluşturduğu hususunda anlaşmaya varmışlardır. 1. 5 inci madde ile ilgili olarak 7 nci fıkranın amaçları bakımından bir teşebbüsün, bir Akit Devlette, işlerini yalnızca bir simsar, genel komisyon acentesi veya bağımsız statüde diğer herhangi bir acente vasıtasıyla yürüttüğü için, bu kişilerin teşebbüsle olan ticari veya mali ilişkilerinde oluşan veya oluşturulan koşulların, genel olarak bağımsız acenteler tarafından kararlaştırılan koşullardan farklı olmaması şartıyla, bu Devlette bir iş yerine sahip kabul edilmeyeceği anlaşılmaktadır. 2. 6 nci madde ile ilgili olarak “Gayrimenkul varlık” teriminin balık üretimi ve yetiştiriciliğinde kullanılan teçhizatı da kapsadığı anlaşılmaktadır. 3. 7 nci maddenin 1 inci fıkrası ile ilgili olarak Bir Akit Devlet teşebbüsünün diğer Akit Devlette yer alan bir iş yeri vasıtasıyla ticari faaliyette bulunması halinde, söz konusu teşebbüse ait kazançların yalnızca diğer Akit Devlette, bu işyeri vasıtasıyla satılan mal veya emtia ile aynı veya benzer nitelikteki mal veya emtia satışlarına atfedilebilen miktarla sınırlı olmak üzere, bu diğer Akit Devlette vergilendirilebileceği anlaşılmaktadır. Bununla birlikte, teşebbüs, bu satışların bu Anlaşma uyarınca bir fayda sağlamak dışında nedenlerle yapıldığını ispatlarsa yukarıda bahsedilen türde satışlardan elde edilen kazançlar, bu diğer Akit Devlette vergilendirilmeyecektir. 4. 7 nci maddenin 3 üncü fıkrası ile ilgili olarak îş yeri tarafından teşebbüsün ana merkezine ya da diğer herhangi bir bürosuna, patent veya diğer hakların kullanılması karşılığında, gayrimaddi hak bedeli, ücret veya diğer benzeri ödemelerin yapılması veya verilen özel hizmetler veya yönetim karşılığında komisyon ödenmesi veya bankacılık teşebbüsleri hariç olmak üzere, iş yerine borç olarak verilen paralar karşılığında faiz ödenmesi halinde, söz konusu ödemelerin gider olarak indirilmesine (gerçekten yapılan giderlerin geri ödenmesi hariç) müsaade edilmeyeceği anlaşılmaktadır. Aynı şekilde, iş yeri tarafından, teşebbüsün ana merkezine ya da diğer herhangi bir bürosuna yüklenen patent veya diğer hakların kullanılması karşılığındaki gayrimaddi hak bedeli, ücret veya diğer benzeri ödemeler veya verilen özel hizmetler veya yönetim karşılığındaki komisyonlar veya bankacılık teşebbüsleri hariç olmak üzere, teşebbüsün ana merkezine ya da diğer herhangi bir bürosuna borç olarak verilen paralar karşılığındaki faizler, iş yerinin kazancının tespitinde (gerçekten yapılan giderlerin geri ödenmesi hariç) dikkate alınmayacaktır. 5. 8 inci madde ile ilgili ofarak 8 inci maddenin 1 inci fıkrasında belirtilen kazançların iç kara taşımacılığının kullanılmasından elde edilen kazançları kapsamadığı anlaşılmaktadır. -21 – 6. 11 inci madde ile iigiii olarak “Faiz” teriminin, 10 uncu maddenin 3 üncü fıkrasının hükümleri uyarınca temettü olarak değerlendirilen herhangi bir gelir unsurunu kapsamadığı anlaşılmaktadır. c) ve d) bentlerinde bahsedilen kurumlann, yeni bir kurum oluşturmak amacı ile birleşme, devir veya benzeri herhangi bir işlemle değişime uğramaları durumunda, bu kurumlar tamamen Devlete ait olarak kaldıkları sürece, Anlaşmanın söz konusu kurumlar bakımından uygulama şeklini belirlemek için yetkili makamların birbirlerine danışacakları anlaşılmaktadır. 7. 10,11,12 ve 13 üncü maddelerle ilgili olarak Anlaşmanın 10, 11, 12 ve 13 üncü maddelerinin amaçları bakımından, Akit Devletlerden her birinin, gelirin farklı sınıflandırılmasından kaynaklanan çifte istisna durumunda, söz konusu geliri kendi iç mevzuatları gereğince vergileme hakkını elinde tutacağı anlaşılmaktadır. 8. 12 nci madde ile ilgili olarak 13 üncü madde hükümleriyle bağlı kalınmaksızın, “gayrimaddi hak bedelleri” teriminin aynı zamanda, verimliliğe, kullanıma veya tasarrufa bağlı herhangi bir hak veya varlığın elden çıkarılmasından elde edilen bedelleri de kapsadığı anlaşılmaktadır. 9. 14 üncü madde ile ilgili olarak Bir Akit Devlet gerçek kişisi ya da teşebbüsü 14 üncü maddenin 1 inci veya 2 nci fıkraları uyarınca diğer Akit Devlette vergilendirilebildiğinde, bu gerçek kişi ya da teşebbüsün söz konusu gelirinin, teşebbüsün bu diğer Devlette bulunan iş yerine atfedilebilen bir gelirmiş gibi, Anlaşmanın 7 nci maddesi hükümlerine göre bu diğer Devlette, vergilendirilmeyi tercih edebileceği anlaşılmaktadır. Bu tercih, bu diğer Devletin, söz konusu gelir üzerinden tevkifat suretiyle vergi alma hakkını etkilemeyecektir. 10. 24 üncü madde ile ilgili olarak Akit Devletlerin taraf oldukları ya da olabilecekleri diğer Anlaşmalarla bağlı kalınmaksızın, bu Anlaşmanın uygulanıp uygulanmamasına ilişkin ihtilaf da dahil olmak üzere, bir Akit Devlet tarafından 2 nci maddede kavranan bir vergiye ilişkin olarak alman bir önlem hakkındaki her türlü ihtilafın veya ayrım yapılmaması söz konusu olduğunda bir Akit Devlet tarafından alınan herhangi bir vergileme önlemi hakkındaki her türlü ihtilafın, Akit Devletlerin yetkili makamları aksini kararlaştırmadıkça, yalnızca bu Anlaşma uyarınca çözümleneceği anlaşılmaktadır. Türkiye yönünden, 2 nci fıkra ile ilgili olarak, mükellefin, karşılıklı anlaşmadan kaynaklanan iadeyi, vergi idaresinin karşılıklı anlaşma sonucunu kendisine tebliğ etmesinden sonraki bir (1) yıllık süre içerisinde talep etmek zorunda olduğu anlaşılmaktadır. • ) t – 2 2 – 11. Genel olarak Bu Anlaşma hükümlerinin, bir Akit Devleti, örtülü sermaye ve kontrol edilen yabancı kurumlara (Meksika yönünden tercihli vergi rejimlerini) ilişkin kendi iç mevzuat hükümlerini uygulamaktan alıkoymayacağı anlaşılmaktadır. Meksika’nın vergi amaçları bakımından, sabit yerin, iş yerine uygulanan ilkelere göre ele alınacağı anlaşılmaktadır. BU HUSUSLARI TEYİDEN, aşağıda imzaları bulunan tam yetkili temsilciler, bu Protokolü imzaladılar. Türkçe, İspanyolca ve İngilizce dillerinde, ikişer nüsha halinde, tüm metinler aynı derecede geçerli olmak üzere, 17 Aralık 2013 tarihinde, Ankara’da düzenlenmiştir. Metinler arasında farklılık olması halinde, İngilizce metin geçerli olacaktır. TÜRKİYE CUMHURİYETİ HÜKÜMETİ ADINA BİRLEŞİK MEKSİKA DEVLETLERİ HÜKÜMETİ ADINA Mehmet ŞİMŞEK Maliye Bakanı José Antonio MEADE KURIBRENA Dışişleri Bakanı – 2 3 –