Ekolojik ayak izi, bireylerin, toplulukların veya ülkelerin insan etkinliklerinin doğal kaynaklarla ve ekosistem hizmetleriyle olan ilişkisini ve etkisini ölçen bir çevresel ölçüdür. Bu kavram, bireylerin ve toplumların doğal kaynak tüketimi ve atık üretimi ile dünya üzerindeki sürdürülebilirlik kapasitesi arasındaki dengeyi değerlendirmeye yardımcı olur.
Ekolojik ayak izi, tüketilen kaynaklar ve üretilen atıkların dünya üzerindeki biyolojik kapasitenin ne kadarını kullandığını ölçer. Genellikle biyolojik kapasite Dünya'nın sınırları içinde belirlenir ve tüketim ile atık üretiminin bu sınırları aşması durumunda çevresel sorunlar ortaya çıkabilir.
Ekolojik ayak izi hesaplamaları, tüketilen kaynakların ve üretilen atıkların karbon ayak izi, su ayak izi, toprak ayak izi gibi alt bileşenlerini içerebilir. Örneğin, bir kişinin ekolojik ayak izi, kişinin enerji tüketimi, gıda tüketimi, su kullanımı ve atık üretimi gibi faktörlere dayalı olarak hesaplanabilir.
Ekolojik ayak izi, sürdürülebilirlik hedeflerine ulaşmak ve kaynakların aşırı tüketimini sınırlamak için önemli bir araç olarak kullanılır. Bu ölçüm, bir toplumun veya ülkenin doğal kaynaklarını nasıl kullanması gerektiğini ve ekosistemleri koruma veya restorasyon çabalarını nerede yoğunlaştırması gerektiğini anlamada yardımcı olabilir.
Aynı zamanda bireyler ve toplumlar için çevresel farkındalık yaratmak ve sürdürülebilir tüketim alışkanlıkları geliştirmek için de kullanılabilir. Ekolojik ayak izi hesaplamaları, kişilerin ve organizasyonların çevresel etkilerini daha iyi anlamalarına ve azaltmalarına yardımcı olabilir.