Pes Ekinovarus (Doğuştan Çarpık Ayak) Nedir?
PEV (pes ekinovarus), ayak tabanının içe dönük olması halidir. PEV, ayaktan dize kadar kas iskelet sistemini oluşturan tüm dokuları (ligamentöz, osteoartiküler, muskulotendinöz ve nörovasküler) ilgilendiren konjenital bir displazidir. En sık görülen doğumsal hastalıklardandır. Çocuklarda sıkça görülen bu hastalık doğumdan hemen sonra fark edileceği gibi 16. haftadan sonra detaylı ultrasonografi taraması ile tanı konulabilir. Dünyada her yıl yaklaşık olarak 150.000-200.000 bebekte görülen PEV, ayağın ön tarafında içe doğru dönme, topukta yumuşama ve ayağın orta kısmından içe doğru sapma meydana gelir.
İnsidans
- PEV, 1000 canlı doğumda 1-2 arası sayıda görülürken, erkek çocuklarında kızlara oranla daha sık görülür.
- Tek taraflı veya çift taraflı görülebilir.
- Bilateral (çift taraflı) olma olasılığı %50’dir
- Kızlarda daha ağır formları daha sıktır.
- Sağ ayakta sola oranla daha çok görülür.
Etiyolojisi
- Ayağın bu dizilim kusurunda bağlar, tendon ve eklem gibi yumuşak doku kontraktürlerinin rolü olduğu düşünülmüş, bu nedenle bu komponentleri içeren birçok histopatolojik ve biyokimyasal inceleme yapılmıştır.
- Nöromuskuler hastalıklar ve semptomlarla birlikteliği nedeniyle idiyopatik PEV zemininde nöromuskuler veya sendromik etiyolojiden şüphelenilmiştir.
- Yapılan tüm çalışmalar, genlerin etkisinin PEV gelişiminde küçük veya orta düzeyde olduğunu ortaya koymuş, ancak major (ana) bir gen veya gen grubu tespit edilememiştir.
- Çevresel faktörler PEV’in en azından bir kısmında rol oynamaktadır. Konuyla ilgili yapılan çok sayıdaki çalışmada tespit edilen farklı nedenlere rağmen, etiyolojisi henüz belirsizdir. Çalışmalar; histopatolojik incelemeler, embriyolojik gelişimdeki aksaklık, genetik alt yapı çalışmaları ve sendromik birlikteliğin incelendiği birçok yönden yapılmıştır. Ayrıca çevresel faktörlerin de etkili olduğu söylenip çalışmalarda bu ortaya konulmaya çalışılmıştır.
Belirtileri
1. Deformasyonun olduğu ayak diğerinden daha küçük olmakla birlikte aynı taraftaki baldır daha incedir.
2. Topuk üstünde ve ayak tabanının iç kısmında oluk şeklinde çizgiler görülür.
3. Talus ayak bileğinden ekin ve medial rotasyondadır.
4. Talokalkaneonavikuler eklemin plantar ve medial kısmı deplasedir.
5. Talonavikular eklemde subluksasyon meydana gelir.
6. Ön ve orta ayak adduksiyon ve inversiyondadır.
7. Topuk varustadır.
8. Ayak ve ayak bileğinin posteriorundaki bütün yumuşak dokular displaze olur.
PEV 3’e ayrılır;
- Pozisyonel
- İdiyopatik PEV, genellikle izole bir kas sistemi deformitesi olarak görülür.
- Konjenital PEV, ise embriyolojik gelişimdeki aksaklık olarak belirtilmektedir. Fetal gelişimdeki aksaklığın doğumda karşılaşılan deformiteden sorumlu olduğu öne sürülmüştür.
PEV Tedavisi
- Konservatif tedavi, PEV’in ideal yöntemidir. Aile bilgilendirilmeli ve tedaviye tanı konulunca başlanmalıdır. Haftalık düzenli alçılama yapılıp alçılamaya yaklaşık 6-8 hafta devam edilir.
- Cerrahi tedavi, yumuşak doku gevşetmeleri ve kemik deformitelere yönelik girişimlerdir
Kaynakça:
1.ALTAY M.A, ÇETİN V.B., Harran Üniversitesi Tıp Fakültesi, Ortopedi ve Travmatoloji Anabilim Dalı, Şanlıurfa
2.http://dergipark.gov.tr/
3.https://www.neoldu.com
4.https://www.slideshare.net