İhbar Süresi Nedir?
4857 sayılı İş Kanunu’nun 17. maddesi uyarınca belirsiz süreli olan, işin ne zaman biteceğinin belirlenmediği iş sözleşmelerinde, iş akdinin işveren ya da işçi tarafından tek taraflı olarak bitirileceği durumlarda, iş akdini sonlandıracak olan tarafın maddede belirtilen süreler içinde karşı tarafa haber vermesi gerekmektedir. Bu ihbar süresidir.
Maddede belirtilen sürelere uymayan, işveren veya işçi fark etmeksizin tazminat ödemesine mahkum edilir. İhbar süresi ücreti tutarınca tazminat ödenmesi gerekmektedir buna da ihbar tazminatı ismi verilmiştir.
Ne Zaman Başlar?
İş Kanunun 17. maddesinde, ihbar süresinin ne zaman başlayacağı şu şekilde belirtilmiştir,
- Hizmet süresi 6 aydan az olan işçiler için 2 hafta,
- Hizmet süresi 6 aydan 1,5 yıla yıla kadar sürmüş olan işçiler için, 4 hafta,
- Hizmet süresi 1,5 yıldan 3 yıla kadar sürmüş işçiler için, 6 hafta,
- Hizmet süresi 3 yıldan fazla olan işçiler 8 hafta olarak belirlenmiştir.
Bu süreler içinde hem işveren hem de işçi, iş akdini sonlandıracağına dair karşı tarafı bilgilendirmelidir. Aksi taktirde ihbar tazminatı ödemek zorunda kalır.
Nasıl Hesaplanır?
İhbar tazminatı hesaplaması ise şu şekilde yapılmaktadır,
- 6 aydan az 2 Hafta 2 Haftalık ücret ödenmekte,
- 6 aydan çok, 1,5 yıldan az 4 Hafta 4 Haftalık ücret ödenmekte,
- 1,5 yıldan çok, 3 yıldan az 6 Hafta 6 Haftalık ücret ödenmekte,
- 3 yıldan daha fazla 8 Hafta 8 Haftalık ücret ödenmekte,
Belirlenen süre içinde karşı tarafı bilgilendirmeyen kişinin ödeyeceği ihbar tazminatının tutarı ise bu şekilde hesaplanmaktadır.
Süre Bitmeden İşten Çıkılırsa Ne Olur?
İşçi veya işveren ihbar süresi içinde işten ayrılacağını/çıkarılacağını karşı tarafa bildirmezse, çalıştığı süreye göre ihbar tazminatı alma hakkı elde eder. Bu tazminatı işçilerde ödemektedir, o yüzden işten ayrılma konusunda işverenin bilgilendirilmesi gerekmektedir.
İşveren ise işten çıkaracağı kişiye yeni bir iş bulması için günde 2 saat izin vermek zorundadır. İşçi izinlerini biriktirip tek seferde kullanma hakkına sahiptir, işveren eğer işçiye iş bulması için izin vermezse cezai yaptırımlarla karşı karşıya kalır.
İhbar Süresi Gerektirmeyen Durumlar
-
Deneme Süresi
İş sözleşmesinde işçiye 2 aylık bir deneme süresi sunulabilir. Bu süre içinde hiçbir tazminat ödemeden ve ihbar süresinde bulunmadan işçi işten ayrılabilir/çıkarılabilir.
-
Askerlikten Dolayı
Askere gidecek olan kişi iş akdini istediği zaman feshetme hakkı bulunmaktadır. İhbar tazminatının söz konusu olmadığı bu durumda, eğer askere gidecek olan kişi gerekli şartları yenine getiriyorsa kıdem tazminatını alarak işten ayrılabilir.
-
Emeklilik Nedeniyle İşten Ayrılma
Emekli maaşı almaya hak kazanan vatandaş, maaş almaya hak kazandığı belgeyi ispatlaması halinde bildirimde bulunmadan iş akdini sonlandırabilir.
-
Evlilik Nedeniyle İşten Çıkış
Evlilikten dolayı hem kadın hem erkek çalışanlar bildirimsiz bir şekilde işten ayrılabilir, herhangi bir tazminat ödenmesi yapılmaz.