Askar Akayev
Askar Akayev, Askar Akayeviç Akayev 22 Ekim 1990’dan 24 Mart 2005’teki “Lale Devrimi” adı verilen bir sıra halk hareketi ve devlet darbesi ile görevinden ayrılmasına kadar Kırgızistan’ın cumhurbaşkanıydı.
Akayev, Bişkek’in 95 km doğusunda Kyzyl-Bairak kasabasında, kolektif çiftlik işçisi bir ailenin çocuğu olarak doğdu. Beş oğuldan en küçüğü idi. 1961 yılında yerel bir fabrikada dökümcü oldu. Sonradan bir fizikçi olarak eğitim gördüğü Leningrad’a taşındı ve matematik, mühendislik ve bilgisayar bilimlerinde bir onur derecesi ile 1967 yılında Hassas Mekanik ve Optik alanında Leningrad Enstitüsü’nden mezun oldu. Askar Akayev kıdemli bir araştırmacı ve öğretmen olarak çalışarak 1976 yılına kadar enstitüde kaldı. 1977 yılında Mayram Akayeva ile evlendi ve iki oğlu ve iki kızı oldu. Kırgızistan’a dönerek Frunze Politeknik Enstitüsü’nde kıdemli profesör oldu.
Mühendislik ve Fizik Moskova Enstitüsü’nde 1981 yılında doktorasını aldı. 1984 yılında, Kırgız Bilimler Akademisi üyesi oldu. 1987 yılında Akademi başkan yardımcılığına yükseldi ve daha sonra 1989 yılında Akademi başkanı oldu. Aynı yıl SSCB Yüksek Sovyeti milletvekili olarak seçildi.
27 Ekim tarihinde, Yüksek Sovyet cumhuriyetin ilk başkanı olarak hizmet etmesi için Akayev’i seçti. 1991 yılında Devlet Başkanı Mihail Gorbaçov, Sovyetler Birliği başkan yardımcısı görevini teklif etti ama bu görevi reddetti. Akayev 12 Ekim 1991 tarihinde tartışmasız olarak Kırgızistan cumhuriyetinin cumhurbaşkanı seçildi. 24 Aralık 1995 ve 29 Ekim 2000 tarihinde, oy sahtekarlığı iddialarına rağmen iki kez seçildi.
2005 Lale Devrimi nedeniyle önce Kazakistan ve ardından ilk olarak Rusya’ya ailesi ile birlikte kaçarak ülkeyi terk etmiştir. Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Rusya’da kalması için Akayev’i davet etti.
Askar Akayev günümüzde artık profesör ve Moskova Devlet Üniversitesi’nde Kompleks Sistemlerinin Matematiksel İncelemelerde Prigogine’in Enstitüsü Kıdemli Araştırmacı olarak çalışmaktadır. Andrey Korotayev ve George Malinetsky ile birlikte “Sistem Analizi ve Dünya Dinamikleri Matematiksel Modelleme Rus Akademisi koordinatörüdür.