Anjiodisplaziler barsak mukozasında bulunan yüzeyel küçük (3-10 mm) damar yumakları dır. İnce ve kalın barsakta bulunabilir. 60 yaş üzeri kişilerde daha sıktır. Yaşlı hastalarda şiddetli rektal kanamanın en sık görülen nedenidir. Kanama venöz kaynaklı olduğundan kanama genellikle kendiliğinden durur. Kanama tekrarlayıcı karakterdedir ve kansızlığa yolaçabilir.
Akkiz olanlar sol kolonda olup multiple ve yalancı divertiküllerdir. Kolon mukoza ve serozanın zayıf alanlardan dışarı çıkmasıdır. En sık sigmoid kolonda görülür.
Divertiküllere bağlı kanama özellikle yaşlılarda görülür.
50 yaşın üzerindeki kişilerin yarısında kalın barsaklarda divertiküller bulunur.
Divertikül kanaması genellikle 70 yaş ve üzerinde görülür. Kanama ani başlar, şiddetlidir ve tipik olarak parlak kırmızı renktedir. Genellikle karın ağrısı yoktur. Kanama genellikle 24-48 saat içinde kendiliğinden durur. Bazı vakalarda kanama bir kaç gün sonra tekrarlayabilir.
Ayırıcı tanı kolonoskopiy ve kolon grafisiyle yapılır
Sindirim kanalında görülen kronik seyirli iltihaptır. Barsak duvarında ülser, ödem, zedelenme ve kanamaya neden olur.
Crohn ve ülseratif kolit olmak üzere iki tipi bulunur
Ülseratif kolit kalın barsağın kronik iltihabi hastalığıdır. Ülseratif kolitin en önemli bulgusu kanlı ishaldir ancak bazan ishal olmadan da sadece kanama görülebilir. Acil dışkılama ihtiyacı, kronik ishal, çoğunlukla kramplar tarzında karın ağrısı ve kilo kaybı hastalığın diğer bulgularıdır.
Crohn hastalığı ağızdan anüse kadar sindirim kanalının herhangi bir yerini tutabilir. Kalın barsak tutulumu olduğunda bağırsak duvarındaki yaralar ve ülserler nedeniyle bazen çok şiddetli olabilen rektal kanamaya neden olabilmektedir.
Genellikle 50 yaş ve üzerinde rastlanır. DM ve Kroner arter hastalığı olanlarda daha sık görülür. Kanama genellikle aniden oluşan şidedetli karın ağrısından 24-48 saat sonra ortaya çıkar. Birlikte ishal bulunabilir. Endoskopi ile teşhis koyulur. Kendiliğinden düzelebileceği gibi cerrahi tedavi gerekebilir.
Rektal kanamaların %5 ini oluşturur. Erkeklerde prostat, kadınlarda da iç genital organlara uygulanan radyoterapiden sonra 9-15 ay sonra görülürse de ortaya çıkışı 40 aya kadar uzayabilir.
Radyoterapi sonrasında barsak mukozasında oluşan damarların kanaması sonucunda ortaya çıkar. İshal ve karın ağrısı kanamaya eşlik edebilir. Endoskopi ile teşhis koyulur ve oluşan yeni damarlar yakılarak tedavi edilir.
kolo-rektal kanser en sık görülen 2. kanser türüdür. Kolondaki mukozadan çıkmış kabarık lezyonlardır.
Kolorektal kanserler sinsi seyreder. Rektal kanama, gaitanın kanla bulaşık olması, tuvalete çıkma alışkanlığında değişiklik, gaitanın eskiye oranla incelmesi, kabızlık-ishal durumlarının ortaya çıkması, sık sık tuvalete çıkma isteği ve buna rağmen tam boşalamama hissi, karında gaz ağrıları, kansızlık, izah edilemeyen zayıflama ve ateş gibi yakınmalar olabilir. Ancak bu bulgular oluştuğunda hastalık genellikle ileri bir evrededir.
IBS yapısal (organik) değil fonksiyonel bir bozukluk olarak değerlendirilir. Ağrı, şişkinlik ve dışkılama alışkanlığında bozukluk olan kişilerde yapılan tetkikler sonucunda herhangi bir organik bozukluk veya patalojik bulgu olmaması genellikle IBS’yi düşündürür. Bu nedenle hekime ayrıntılı bilgi vererek şikayetleri dile getirmek teşhisi oldukça kolaylaştıran bir yoldur.
Rektum kanserinin en tipik belirtisi rektal kanamadır ve özellikle genç hastalarda hemoroid kanaması olarak değerlendirilir. Kanamanın rengi değişkenlik göstermekle birlikte çoğunlukla dışkı üzerine sıvanmış yada içine karışmış olarak izlenir. Hastalar kanla birlikte sümüksü bir akıntıdanda yakınırlar. Kanla beraber müküsümsü akıntı ciddi araştırmayı gerektirir.
27.
Rektal tu ş e fizik muayenenin bir parçası olarak özellikle 40 ya ş üzerindeki hastalarda mutlaka yap ı lmal ı d ı r. Kolon kanseri şüphesi= KOLONOSKOPİ Yapılamıyor ise önce rektosigmoidoskopi , sonra baryumlu çift kontras t kolon grafisi K anser tespit edildi= KOLONOSKOPİ (Senkron Tm.) P remalign ve erken neoplastik lezyonlar ı n semptomatik ve asemptomatik ki ş ilerde tespiti ne sekonder koruma denir. Çeşitli t arama yöntemleri uygulanarak kanserin erken tanı ve tedavileri yapılmakta ve prognoz belirgin ş ekilde iyile ş mektedir. Kolon kanser taramas ı n da tarama kime yap ı lmal ı , hangi ya ş ta yap ı lmal ı , ne zaman yap ı lmal ı ve hangi test uygulanmalı.
Özgeçmişinde: Sporadik adenoma, kolorektal kanser, İBH, meme, over veya endometrial kanser olması
Soy geçmişinde: FAP, HNPKK, Birinci derecede akrabada 60 yaş öncesinde Kolorektal Ca
29.
Kolorektal kanser tarama teknikleri: 1. Gaitada gizli k an tayini 2. Fleksibl sigmoidoskopi 3. Kolonoskopi 4. Çift kontrastl ı Baryumlu kolon grafisi 5. CEA tayini 6. Gaitada DNA tayini 7. Virtual (sanal )kolonoskopi
30.
GGK: Hemoglobinin psödoperoksidaz aktivitesini ölçmeye yarayan guiac tabanlı testler kullanılır. Benzidin reaksiyonu, Ortodolidin testi, Hemaccult II testi ve iminohistokimyasal test G aitada 2ml kan bulunması testi pozitifle ş tirir. Kolorektal kanserler de yalancı negatiflik oranı %50 Üç gün süresince en az iki örnekte GG K bak ı lmal ı . GGK (+) ise %25-41 kolon patolojisi tespit edilir. GGK testinden en iyi sonucu alabilmek için; En az üç gün evvelden peroksidaz aktivitesi içeren k ı rm ı z ı et ile, karnabahar, turp, ş algam gibi çi ğ ve ye ş il sebzeler, demir preperatlar ı , Vitamin C, aspirin ve NSA İİ al ı m ı durdurulmal ı d ı r.
31.
REKTOS İ GMO İ DOSKOP İ KRK taramalarında rijit rektosigmoidoskoplardan ziyade fleksibl sigmoidoskoplar kullanılmalıdır. Fleksibl sigmoidoskopi ile bütün kolorektal kanserlerin %50 si saptanabilmektedir. FRS de adenom saptand ığı nda tüm kolon incelenmelidir. V akaların 1/3 ünde proksimal kolonda neoplastik lezyonlar bulunabilir. Üç yılda bir yap ı ld ığı nda mortaliteyi %60 oranında azalt ı r.
32.
KOLONOSKOP İ : Kolonik mukozayı incelemede gold standarttır. Her 5-10 yılda bir yapıldı ğ ında mortaliteyi %70 oranında azaltır . KRK’de kolonoskopinin sensitivitesi %95 olarak bulunmu ş tur. ÇİFT KONTRAST KOLON GRAF İ S İ : Kolon grafisinin sensitivitesi klonoskopiden daha dü ş üktür. Bir cm ’ den küçük poliplerin %50-60, Bir cm ’ den büyük poliplerin %70-80, Stage I - II adenokanserlerin %70-90 ’ nında tanı koydurucu.
33.
SANAL KOLONOSKOP İ Helikal tomografi ile yüksek rezolusyonda kolona hava verilerek kolonun üç boyutlu görüntülerinin al ı nmas ı na yarayan bir yöntemdir. Prosedür noninvazivdir ve major komplikasyonlara neden olmaz. P olip tespitinde sensitivitesi % 38, spesi f itesi % 86 bulunmuştur. SEROLOJ İ K MARK I RL A R CEA preoperativ evrelemede ve postoperatif takipte kullan ı l ır A semptomatik bireylerin taramasında etkin bir yöntem de ğ ildir. D ış k ı da DNA anlizleri yeni yapılmaya ba ş lanan testler. FAP ’ li ailelerde APC gen mutasyonlarının gösterilmesi H NPKK ailelerinde hMSH2 ve hMLH1 gen tayinleri yüksek riskli grupların belirlenmesinde yardımcı olabilir
34.
Familial risk Hayat boyunca kolon kanser riski Genel populasyonda %6 Birinci derecede akrabada kolon kanseri 2-3 kez artm ış İ ki birinci derecede akrabada kolon kanseri 3-4 kez artm ış 50 ya şı ndan önce kolon kanseri tespit edilmi ş 3-4 kez artm ış birinci derecede akraba İ ki ikinci derecede akrabada kolon kanseri 2-3 kez artm ış Bir birinci derecede akrabada adenomatöz polip 2 kez artm ış
35.
Orta derecede risk gruplarında tarama GGK testi: Her yıl Fleksibl rektosigmoidoskopi: 5 yılda bir Kolon grafisi: 5-10 yılda bir Kolonoskopi: 10 yılda bir