TÜRKİYE'NİN OLİMPİYATLAR İLE TANIŞMASI
Fotoğraf: 1924 Paris Olimpiyatına katılan Türk Milli Takımı Seremonide
1924, Paris Olimpiyatlarının yapıldığı yıldır.
Türkiye'de birkaç ileri görüşlü spor aşığı idealist insan
yıllardır Olimpiyata katılma hayali kurmaktadır.
Ancak (IOC) Uluslararası Olimpiyat Komitesinin bir kararı
vardır: Milletler Cemiyetine üye olmayan ülkeler Olimpiyatlara alınmamaktadır.
Nitekim 1920’de Anvers'e davet edilmemiştik.
Tarihimizde ilk defa Osmanlı Devleti olarak 1912 Stockholm
Yaz Oyunlarına iki atlet Vahram Papazyan ve Mıgırdıç Mıgıryan ile katılmıştık.
Bundan dört yıl önce de Modern Olimpiyatların kurucusu Baron
Pierre de Coubertin, İstanbul seyahati sırasında Jimnastik Öğretmeni Selim
Sırrı bey ile kendisine tercümanlık yapan Galatasaray Lisesi öğrencisi ve Tatavla
Heraklis Jimnastik Kulübü sporcusu olan Aleko Mulos efendiyi 1908 Londra
Olimpiyatına şahsen davet etmişti. Böylece Aleko, gayriresmi de olsa, Osmanlı
Devleti vatandaşı olarak bir Olimpiyata katılan ilk sporcumuz oldu.
1921 yılında IOC Türkiye'nin tekrar komiteye alınmasına
karar verdi. (Bu oylamada Belçika, Çekoslovakya ve Lüksemburg aleyhimizde oy
kullanmıştı...)
Ali Sami Yen beyin gayretleri ile 1922 yılında Türkiye İdman
Cemiyetleri İttifakı kuruldu. (Ali Sami bey, arkadaşları ile birlikte 1905
yılında Galatasaray Spor Kulübünü kurmuştu.)
1923 yılında çalışmalar meyvesini verdi ve IOC Türkiye'yi
resmen Londra Olimpiyatına davet etti.
Türkiye Cumhuriyeti ekonomik güçlüklerle uğraşıyordu.
Olimpiyata gidecek sporcu yetiştirmek gerekiyordu. Yeni kurulan Türkiye Milli
Olimpiyat Cemiyeti, Maarif Vekaletine yardım talebi ile başvurdu. Harabe
halindeki bir ülkeyi ayakta tutmaya çalışırken spora destek almanın çok ümitsiz
olduğu günlerdi.
İşte burada vizyonu dünyayı aşan bir lider devreye girdi.
Mustafa Kemal Atatürk bir ülkenin olimpiyatta temsil edilmesinin değerini
biliyordu. Neticede 1924 yılında 5.220.000 lira olan ülke bütçesinden 50.000
lira olimpiyatlar için ayrıldı. Bu çok büyük bir fedakarlıktı.
Futbol, Güreş ve Atletizm branşları için yabancı hocalar
getirtildi. Binicilik ve Atıcılık branşları için ordudan destek alındı.
Doğal olarak bütçeden bu kadar büyük bir maddi yarımın spora
ayrılması bazı çevrelerde ağır tenkitlere yol açtı.
Bütün güçlüklere rağmen 40 sporcu Paris Olimpiyatlarında
milli forma ile yarıştı.
Ülkemizi 1940 yılında temsil eden 11 atlet, 3 bisiklet, 2
halter, 1 eskrim sporcusu ile 5 güreşçi ve 18 futbolcu, bu olimpiyatta madalya
kazanamadı ama çok daha kıymetli başka kavramların tohumları atıldı.
O günlerde hemen anlaşılmadı ama bilimsel olarak 1924 Paris
Olimpiyatı Türk Spor Tarihi açısından bir dönüm noktası oldu.
Çeşitli branşlarda ülkemize gelen yabancı hocalarla başlayan
bilinçlenme, olimpiyatlardaki müsabakalarda kazanılan tecrübe ile gelişmiş ve
ileri tarihlerde önemli spor adamlarının yetişmesine sebep oldu. Olimpiyatlara
katılan çeşitli branşlardan takımlarımız ard arda yabancı ülkelerden müsabaka
talepleri aldılar ve çok başarılı neticelerle yurda döndüler.
Örneğin Futbol Takımımız olimpiyat sonrası Kuzey Ülkelerinde
çıktığı gezide Finlandiya, Estonya, Litvanya karşısında galip gelerek sadece
ferdi branşlarda değil, takım sporunda da başarılı olabileceğimizi ispat etti.
Her şeyden önce bazı yabancı hayranı muhalifler tarafından
"biz kim oluyoruz da onları yeneceğiz" gibi dar görüşler alt edildi,
geniş vizyonu olan idealist sporcu ve idareciler spor dünyamızda söz sahibi
olmaya başladı.
Olimpiyatlara hazırlık amacı ile Atletizm Takımını
yetiştirmek üzere Amerikadan gelen Tobin, Güreş Takımını yetiştirmek için
Macaristan’dan gelen Raul Peter, Futbol Takımımızı yetiştirmek için İskoç Billy
Hunter ülkemizde bu sporlarla uğraşan eğitimcilere modern antrenman metotlarını
öğrettiler, batıya açılmalarını sağlayarak yenilikleri takip etmeleri için yol
gösterdiler.
Ulu Önder Atatürk'ün liderliğinde 1924 yılında devlet
bütçesinden yapılan fedakarca maddi destek o güne kadar tanımadığımız, önem
vermediğimiz ve bilgi sahibi olmadığımız Spor Dünyasına girmemizi sağladı.
Bu gün yetmiş yaşında eski bir sporcu, antrenör ve idareci
olarak gençlere tarihimizi iyi okumalarını tavsiye ediyorum. Bu günlere kolay
gelmedik...
Celal Gürsoy
18.01.2020