yunan halkı, ülkeyi yönetecek hükümeti belirlemek için sandığa gitti. 20 bin 255 sandığın kurulduğu ve seçimlere 32 partinin katıldığı yunanistan'da, yerel saatle 07.00'de başlayan oy verme süreci, 19:00'da sona erdi.
sandıkların kapatılmasının hemen ardından başlayan oy sayım sürecinin sonunda, seçime katılan 32 partinin aldıkları oylara ilişkin ilk güvenilir sonuçların türkiye saati ile 23.00'te açıklanması bekleniyor.
sandık çıkışı anketlerine göre, seçimleri muhafazakar yeni demokrasi partisi (nd) önde götürüyor. devlet televizyonunun yayımladığı anketler, ulusal birlik hükümeti kurulmadan önce iktidar olan sol tandanslı panhelenik sosyalist hareket'in (pasok) üçüncü sırada yer adığını, ırkçı altın şafak partisi'nin ise parlamentoya girebilmek için yeterli oyu aldığını gösteriyor.
yeni demokrasi partisi'nin oyların yüzde 17 ila 20'sini, pasok'un yüzde 14 ila 17'sini, radikal sol koalisyon'un (syriza) da oyların 15,5 ila 18,5'ini alacağı tahmin ediliyor. geçen seçimlerde oyların yaklaşık yüzde 78'ini toplayan iki parti, anketlere göre yüzde 40'a bile ulaşamıyor.
ekonomik krizin gölgesinde gerçekleşen parlamento seçimleri öncesi, yorgo papandreu liderliğindeki pasok'un kurduğu hükümet kasım 2011'de istifa etmiş ve ülke altı ay ulusal birlik hükümeti tarafından yönetilmişti.
ülkenin iki ana merkez partisi pasok ve nd'nin tek başına iktidara gelmesinin önündeki engelin, ab ve imf gibi uluslararası kreditörleriyle imzaladığı sert kemer sıkma önlemlerini içeren ikinci borç anlaşmasını (memorandum) desteklemeleri olduğu belirtiliyor.
on kadar siyasi partinin parlamentoya gireceğini duyuran kappa isimli araştırma şirketi, nd'nin yüzde 25.5; pasok'un ise yüzde 19.1 oya sahip olarak 300 sandalyenini 170'ine sahip olacaklarını duyurmuştu.
ankete göre nd ve pasok'u; yunanistan komünist partisi (kke) yüzde 10.6, radikal sol koalisyon (syriza) yüzde 9.1, bağımsız yunanlılar yüzde 7.7, demokratik sol (dimar) yüzde 5.4, aşırı sağcı altın şafak yüzde 5.2, ortodoks halk partisi (laos) yüzde 4, demokratik ittifak yüzde 3.8 ve çevreci yeşiller yüzde 3.6 ile takip ediyor.
oyların bu denli bölünmüş olması, hükümetin kurulmasını engelleyen bir kriz ihtimalini de gündeme getirdi. anayasa, seçimin galiplerinin bir ay içerisinde hükümet kuramaması koşulunda, seçimlerin yenilenmesi gerekliliği getiriyor.
halk umutsuz
geleceklerine dair büyük kaygılar içinde sandığa giden yunanlılar umutlu konuşmuyor.
oyunu kullandıktan sonra görğüşlerini belirten yannis isimli 40 yaşındaki bir atinalı 1974’ten beri neredeyse sırayla iktidara gelen iki partiye “yunanistan’ı mahvettiler” sözleriyle tepkisini gösterdi.
43 yaşında bir doktor olan efthimis karadimas da benzer görüş dile getirerek, “bakalım yunanlılar ülkeyi bu duruma getiren bu iki büyük parti dışında birini seçmeyi başarabilecek mi?” diye konuştu.
venizelos'a tepki
geçici işbirliği hükümetinin teknokrat başbakanı lukas papadimos oyunu atina'da kullandı. "sadece ülkeyi kimin yöneteceğine karar vermeyeceğiz, aynı zamanda ülkenin istikametini belirleyeceğiz" diyen papadimos, gazetecilerin soruları üzerine, gelecek hafta hükümetin kurulabileceğine dair iyimserliğini ifade etti
selanik'te oy kullanan pasok lideri ve maliye bakanı evangelos venizelos da seçmenlerin ülkenin istikameti için tarihi vicdan, sükunet ve sağduyu ile karar vereceğine dair umudunu dile getirdi.
sert kemer sıkma önlemleri içeren ikinci kredi anlaşması ile ülkenin özel sektör kreditörlerine olan borcunun yaklaşık yarısının silinmesi amacıyla yürütülen tahvil takası (psi) anlaşmasının, lukas papadimos ile mimarlarından olan venizelos, "bütün gerçeği söyledik ve insanlar şartların, sorunların, ihtimallerin ve risklerin bilincindeler" diye konuştu.
venizelos, oy kullandığı merkezden ayrılırken balkonlardaki birkaç vatandaş tarafından protesto edildi.
nd lideri antonis samaras da pylos'ta oy kullandı. samaras, "bugün yunan halkı çocuklarının geleceği, istikrar, kalkınma, güvenlik ve adalet için oy kullanıyor" dedi.
gündem ekonomi
siyasi partiler, kamu borcunun yaklaşık 400 milyar euroyu bulduğu ülkede başlattıkları seçim kampanyalarında büyüme odaklı bir ekonomi oluşturacakları vaadinde bulunuyor.
pasok ve nd'nin desteği ile kasım ayında oluşturulan geçici işbirliği hükümetinin teknokrat başbakanı lukas papadimos ise yeni hükümete ülkenin avro bölgesindeki geleceğini korumak için reformlara bağlı kalması ve yükümlülüklerini yerine getirmesi vasiyetinde bulundu.
ikinci borç anlaşması öncesi pasok eski lideri yorgo papandreu ve nd lideri antonis samaras, memorandumu seçim sonrası da uygulayacaklarına dair yazılı taahhütlerini ab'ye iletmişti ancak oylarını artırdıkları görülen küçük partiler memoranduma karşı çıkıyor.
papadimos hükümetinin maliye bakanlığını da yapan pasok lideri venizelos, seçim söylemlerinde haziran ayında ek emlak vergilerini de kapsayan dayanışma vergilerinin kademeli olarak kaldırılması ve kdv'nin indirimi sözünü verdi.
nd lideri samaras ise, kurumsal vergilerin düşürülmesini vaat ederek büyümeye dayalı istihdama katkıda bulunacak köklü bir değişime vurgu yaptı. "herşeyi değiştireceğiz" diyen samaras, özelleştirilecek ne varsa özelleştireceklerini söyledi.
türkiye'yle ilgili değişim yok
öte yandan, yunanistan'daki adayların türkiye' ye yönelik söylemlerinde önemli bir değişim yok. pasok lideri evangelos venizelos, düzenlediği basın toplantısında, yunanistan'ın egemenlik haklarının tartışılamaz olduğunu belirtti.
bu hakların kanunlara uygun şekilde uygulandığını vurgulayan venizelos türkiye'ye mesajının iyi komşuluk ilişkileri barış ekonomik büyüme için işbirliği ve uluslararası kanunlara bağlılık olduğunu açıkladı.
türk-yunan ilişkileri belirgin bir şekilde yer almadığı seçim öncesinde; nd'nin televizyonlarda yayınlanan bir reklam spotunda ayasofya camii'nin görüntüsüne yer vermesi bazı kesimlerce tepkiyle karşılandı.
yunan medyası "ayasofya, bugüne kadar milliyetçiliğin ve soydaşları kurtarma anlayışının sürdürülmesi amacıyla aşırı sağ partiler tarafından iletişim amaçlı olarak kullanıldı. nd'nin bu siyasi yanlışı antonis samaras'ın megalo ideacılığını ve soydaşlarını bağımsızlığa kavuşturma arzusunu kanıtlıyor" ifadelerini kullandı.
kaynak: ajanslar