Roma'daki Kolezyum, yılda sekiz milyona yakın turist çekerek onu dünyanın en çok ziyaret edilen arkeolojik cazibe merkezlerinden biri haline getiriyor. Caddenin karşısına bir tepenin üzerindeki küçük bir parka doğru ilerlerken, birinci yüzyıldan kalma muhteşem amfi tiyatroda bir araya gelen kalabalığı görebiliyordum. Patikalarda bebek arabasını iten birkaç genç anne dışında burada neredeyse kimse yoktu. Bir grup rahibe geçti ve içlerinden biri beni tepenin eteğindeki kötü işaretlenmiş bir kapıya doğru işaret etti - Domus Aurea'nın girişi ya da ondan geriye kalanlar.
Zamanında kesinlikle dünyanın en büyük kraliyet sarayı olması gereken şeyin kazı ve restorasyonunu yöneten Alessandro D'Alessio ile tanışmak için bir randevum vardı. Sitenin hafta sonları halka açık olduğu Covid-19'dan önce bile çok az insan geldi.
İmparator Nero, MS 64'teki Büyük Ateş tarafından yerle bir edilen mahallelerin çoğuna, şaşırtıcı boyutlarda bir saray kompleksi inşa etmek için el koydu. Domus Aurea veya Altın Ev, tüm sitenin bilindiği gibi, Roma'nın Palatine, Caelian ve Esquiline tepelerini kaplayan yaklaşık 200 dönümlük bir alana yayılmıştır. Roma halkının Nero'nun yangını kendisinin çıkardığından şüphelenmesinin en büyük nedenlerinden biriydi. Hiçbir modern bilgin ve birkaç eski bilim adamı onun inandığına inanmıyor, ama kabul etmelisiniz ki Domus Aurea, Nero'ya kundakçılık için oldukça iyi bir sebep veriyor gibiydi.
Birinci yüzyılda yaşamış Romalı tarihçi Suetonius'un tanımladığı gibi, Domus Aurea bir megalomanyak için uygun bir evdi. Suetonius, savurganlığının en çok mimari projelerde kendini gösterdiğini yazıyor. Evin bazı bölümleri altınla kaplanmış, değerli taşlar ve sedeflerle süslenmiştir. Tüm yemek odalarının tavanları, panelleri geriye kayarak çiçek yağmuru ya da gizli fıskiyelerden gelen parfümün konuklarının üzerine düşmesine izin veren, fildişi oymalı tavanlara sahipti... Saray baştan sona bu gösterişli tarzda dekore edilmişken, Nero onu adadı ve 'Güzel, şimdi sonunda bir insan gibi yaşamaya başlayabilirim!'
Domus Aurea artık neredeyse tamamen gitti. Nero'yu takip eden imparatorlar, onu ve eserlerini Roma hafızasından silmeye çalışarak, onu çılgınca süpürdüler. Oppian Tepesi'nin patikalarının altına gömülü bir bölüm kaldı. İmparator Trajan, ünlü hamamlarını tam üstüne inşa etmiş ve hamamların ağırlığını desteklemek için Nero'nun geniş galerilerini toprakla doldurmuştur. Trajan'ın hafıza silme projesi başarılı oldu: Caddenin karşısındaki Kolezyum'a akın eden kalabalıklar, Domus Aurea'nın ayak sesleri uzakta olduğunu bilmiyorlar. Sic transit .
Son altı yıldır D'Alessio, genişleyen Domus Aurea'nın 150 küsur odasının arkeolojik kazılarını denetlemektedir. Covid-19'dan önce bile, D'Alessio ve ekibi içerideki koşulları stabilize etmek için alternatif bir drenaj sistemi inşa ederken kazı durmuştu. Projenin tamamlanması uzun yıllar sonrasına uzanıyor.satın al
Nero'nun ziyafet salonu bugün çoğunlukla harap durumda, ancak en muhteşem özelliklerinden biri hala duruyor: oculus.(Gaia Meydanı)
D'Alessio beni yüksek tonozlu bir galeriden diğerine yönlendirdi. Bazı duvarları Pompeii'deki harabelerden tanıdığımız bir tarzda muhteşem freskler kaplıyor - ancak daha sonra Roma İmparatorluğu'nda ifade edilen kendine özgü estetik, burada, Domus Aurea'da ortaya çıktı.
Biraz daha ileride, D'Alessio beni bir odaya götürdü, duvarları kaba dokulu süngertaşıyla kaplanmış ve doğal bir mağara yaratmıştı. Alan, ibadet kültü imparatorluk boyunca yayılmış olan perilere veya kadın doğa tanrılarına adanmıştı. Tavanı bir mikro-mozaik süslüyor: Mağaradan bir sahneyi hayret verici ayrıntılarla betimliyor. Odyssey . Tavan mozaiği, daha sonra hemen hemen her yere tavan mozaikleri sıvayan Bizanslıları kesinlikle etkilemiştir.
Ancak Domus Aurea'nın en cesur sanatsal yeniliği kesinlikle mimarisiydi. Onu tasarlayan iki adam hakkında çok az şey biliyoruz - Severus ve Celer. D'Alessio, Nero'nun kendisinin bu büyük ölçekli projeye yakından dahil olması gerektiğini düşünüyor. Ne de olsa, onu tahrik eden Roma'yı yönetmek değil, böyle bir şeydi.
Yüksek havai, açık bir delik veya göz , gökyüzünü içeri davet etti. Roma'nın Pantheon'u muhteşem bir etki için aynı cihazı kullanıyor, ancak bunu ilk önce Nero'nun Sekizgen Odası yaptı. Alttaki ana boşluktan yayılan girintiler, gözü beklenmedik yönlerde dolaşmaya davet ediyordu. Tam olarak açılı pencereler, güneş ışığını gizli nişlere yönlendirdi. Işık ve gölge, güneşin rotasını takip ederek odanın etrafında dans ediyordu.
Saf dahi, diyor D'Alessio. Sala Octagonale, Roma mimarisi için olduğu kadar Bizans ve İslam mimarisinin gelişimi için de çok önemlidir. Batı medeniyeti için çok önemli bir yerdir. Nero bize başyapıtlar bıraktı. Nero'ya karşı olan eski kaynaklardan ve ayrıca zamanımızda filmlerden belirli bir Nero görüntüsüne sahibiz. Kilise, Nero'yu kötülüğün temsili olarak seçti, ancak burada ne yaptığını görürseniz, tamamen farklı bir fikir edinirsiniz.
* * *
Tarihin en dayanıklı memleri arasında özellikle üst sıralarda yer alır: Toga giymiş etli bir adam, tapınaklarını çevreleyen defne çelengi, antik bir revakın sütunları arasında dururken, çevresindeki ateş büyük Roma şehrini tüketir. O alarma geçmedi. Tam tersine. Sakince bir lirin tellerini koparıyor ve evet, hatta şarkı söylüyor gibi görünüyor!
Mem, bu bencil canavar hakkında bilmemiz gereken her şeyi, insan acılarına karşı kayıtsızlığını ve sanatsal ihtişamın acıklı yanılsamasını söylüyor. Aynı anda çocuksu ve katildir. Hikaye neredeyse 2.000 yıldır anlatılıyor ve yeniden anlatılıyor, ancak şaşırtıcı olmayan bir şekilde, kafamızdaki resimleri sağlayan Hollywood. Yerin gururu kesinlikle Mervyn LeRoy'un 1951 destanına gitmeli Quo Vadis , Peter Ustinov'un sayesinde lezzetli ballı Nero (oyuncu Oscar'a aday gösterildi). Bak ne çizdim! Technicolor alevlerinin şehrini sarmasını izlerken Ustinov çığlık atıyor.
Hala görülebilen duvar resimleri kalıntıları, Nero tarafından yaptırılan sayısız eserin zenginliğini kanıtlıyor. 30 Sistine Şapeli'ne eşdeğer bir alan olan 300.000 metrekareden fazla fresk, korumayı bekliyor.(Gaia Meydanı)
Ustinov lirini çağırıyor. Koparmaya başlar. Ben ölümsüz tanrılarla biriyim. Ben ateşle yaratan sanatçı Nero'yum, ahenksiz şarkı söylüyor. Yak, ey eski Roma. Yakmak! Panik halindeki bir kalabalık sarayda birleşir. Hayatta kalmak istiyorlar, diye açıklıyor Nero'nun sağduyulu danışmanı Petronius (Leo Genn tarafından canlandırılıyor, ayrıca Oscar'a aday gösterildi). Hayatta kalmalarını kim istedi? Nero'ya omuz silkiyor. Harika bir sinema değil, ama yine de müthiş şeyler. Ve bu, önce Romalı tarihçiler Tacitus ve Suetonius tarafından ortaya konan ve Yeni Ahit Vahiy Kitabı ve daha sonra Hıristiyan yazıları tarafından daha derine kazınmış olan, aşağı yukarı tarihin Nero konsensüsüdür.
Nero'nun modern enkarnasyonundan en sorumlu kişi Polonyalı romancı Henryk Sienkiewicz'dir. Quo Vadis: Nero Zamanının Bir Anlatısı , 1895'te ortaya çıktı ve Mervyn LeRoy filminin ve yarım düzine diğer sinema versiyonunun temeli oldu. Arsa, genç bir Hıristiyan kadın ve bir Romalı patrisyen arasındaki ölüme mahkûm aşka odaklanıyor, ancak romanı dünya çapında bir sansasyon haline getiren şey onların soluk romantizmi değil. Sienkiewicz, Roma tarihini derinlemesine araştırdı; Nero ve diğer tarihi karakterleri özgünlükle mırıldanıyor. Onlar, kitabın kurgusal kahramanlarından daha fazlaydı. Quo Vadis 50'den fazla dile çevrilen kaçak en çok satanlar statüsüne. Sienkiewicz, 1905'te Nobel Edebiyat Ödülü'nü kazandı.
Sienkiewicz, dinleyicileri arasında yüksek sesle yankılanan ve o zamandan beri de aynı şeyi yapan iki teli koparır: Nero'nun erken Hıristiyanlığın sembolik zulmü olarak rolü (Polonya derinden Katolik bir ülkedir) ve Nero'nun siyasi tiranlığı (ateşli bir milliyetçi olan Sienkiewicz'e göre, Nero'nun Roma'sı duruyordu) Çarlık Rusyası için).
* * *
Ama ya Nero böyle bir canavar olmasaydı? Ya Hristiyanları Kolezyum'daki aslanlara atma seyirci sporunu icat etmeseydi? Ya saygın Roma senatörlerini öldüren ve eşlerini ahlaksızlaştıran tiran değilse? Gerçekten de, ya tüm o korkunç sabıka kaydı, Nero'nun tarihin kahpesi olduğu ayrıntılı bir kurguysa? Sonuçta, Nero'nun saltanatından hiçbir görgü tanığı ifademiz yok. Herhangi bir çağdaş yazılar kayboldu. Elimizdeki antik Roma kaynakları, önemli ölçüde Nero'nun MS 68'deki intiharından sonrasına dayanıyor. Öyleyse, Nero'ya karşı açılan dava, tarihin en uzun telefon oyununda iki bin yıldan fazla bir süredir büyük ölçüde kulaktan dolma, büyütülmüş ve çarpıtılmış. Ayrıca, kimse gerçekten rekoru düzeltmek istemiyor. Kim Nero'nun başka bir versiyonunu ister? O, olduğu gibi mükemmel bir kötü tiran.
Nero'nun savunmasına birkaç yalnız ses geldi. 1562'de Milanlı bilge Girolamo Cardano bir inceleme yayınladı, Nero'nun övgüsü. Nero'nun başlıca suçlayıcıları tarafından iftiraya uğradığını savundu. Ancak Cardano'nun o sırada Engizisyon ile kendi sorunları vardı. Diğer şeylerin yanı sıra, sözde ilk Hıristiyanları eğlence için şehit eden bir adamı savunmanın kendi davasına yardım etmesi pek olası değildi. Cardano'nun manifestosunu İngilizce'ye çeviren tarihçi Angelo Paratico, Nero hakkında iyi bir şey söylerseniz hayatınızı riske atmış olursunuz, diyor.
Arkeolog Alessandro D'Alessio, Nero'nun halefi İmparator Trajan tarafından Domus Aurea'ya dökülen tonlarca toprağı dikkatli bir şekilde kaldırma görevini üstlendi.(Gaia Meydanı)
Paratico'nun çevirisi, Nero, Örnek Bir Yaşam , 2012 yılına kadar ortaya çıkmadı, o zamana kadar tarihçiler Nero'ya karşı davaya bir kez daha bakmaya başladılar. İmparatorun imdadına yetişen tüm modern bilginler arasında en kapsamlısı, Nottingham Üniversitesi'nde Roma tarihi fahri profesörü olan John Drinkwater'dır. Drinkwater, 12 yılını Nero'ya yöneltilen suçlamaları incelemek ve onları birer birer ortadan kaldırmakla geçirdi. Hıristiyanlığın belası mı? Hayır! Kentsel piromanyak mı? Tekrar hayır. Ve aşağı yukarı, anne katili, eş öldürme ve bir dizi başka yüksek suç ve kabahat.
Drinkwater'ın revizyonist yeni hesabında görünen Nero, Nero: İmparator ve Mahkeme , geçen yıl yayınlanan bir melek değil. Ancak, muhtemelen ilk etapta asla imparator olmak istemeyen ve mor toga giymesine asla izin verilmemesi gereken bu muhtaç hafif adama biraz sempati duyuluyor.
Drinkwater, burada yükselen modern bilim eğilimi ile uyumludur, ancak o çok daha ileri gider. Drinkwater, Nero'nun yönetici bir kliğin Roma İmparatorluğu'nu yönetmesine izin verdiğini ve bunun çok etkili olduğunu savunuyor. Nero'nun yapmakla suçlandığı şeylerin çoğunu, antik Roma siyasi entrikalarının ürkütücü standartlarına uyan birkaç istisna dışında muhtemelen yapmadı. Drinkwater'dan Nero, hiçbir şey için çok az kişisel sorumluluk ve çok fazla suçluluk taşımaz. Sonunda, diyor Drinkwater, takım elbiseli adamlar Nero'dan yaptıkları için değil, harekete geçmedikleri için kurtuldular. (Öte yandan Drinkwater, Nero'nun Büyük Ateş sırasında muhtemelen birkaç kıta mırıldandığına inanıyor, ancak buna daha sonra geleceğiz.)
Drinkwater, birçok modern bilim adamının Nero'nun neden bu kadar berbat olduğunu açıklamaya çalıştığını söylüyor; onun yanlış bir işe koyulan genç bir adam olduğunu ve bu nedenle kötü yola düştüğünü. Kötü olduğu için değil, işi yapamadığı için zalimdi. Benim de beklediğim aşağı yukarı buydu. Şaşırdım çünkü Nero'm böyle çıkmıyordu. Nero'm tam anlamıyla kötü bir tiran değildi, çünkü asla kontrol gerçekten onda değildi. Burada kimse zalim değil.
Nero'yu istenmeyen kaderiyle yüzleştirmenin suçu, doğrudan doğruya annesi, imparator Augustus'un torununun torunu ve sınırsız hırslı bir kadın olan Genç Agrippina'ya düşüyor. (Nero'nun babası, iğrenç bir aristokrat olan Gnaeus Domitius Ahenobarbus, Nero doğduktan iki yıl sonra öldü.) Nero, Agrippina'nın erkeklerin dünyasını fethetmek için kullandığı araç oldu.
Nero'nun onunla evlenebilmesi için imparatorun kızı Octavia'nın planlanan nikahını bozmak için önce o harekete geçti. Dönemin imparatoru Claudius'du, kolayca sallanırdı. Agrippina'nın imkansız küçük yalanı -Octavia'nın nişanlısının kız kardeşiyle ensest ilişki kurduğuna dair- düğünü baltalayacak kadar zehirli olduğunu kanıtladı. Robert Graves'in pikaresk ve son derece popüler Claudius romanlarının okuyucularının, Claudius'un kötü şöhretli karısı Messalina'nın cinsel jimnastiğini unutması pek olası değildir. Sonunda, Messalina'nın tuhaflıkları onu yıktı ve Agrippina'nın MS 49'da doldurduğu evlilik yatağında bir boşluk bıraktı. Kısa bir süre sonra, Claudius Nero'yu kendi oğlu olarak kabul etti ve Nero'yu Claudius'un doğal oğlu Britannicus ile birlikte tahtın meşru bir hak sahibi yaptı. . Ve nihayet, MS 53'te Nero, Octavia ile evlendi. Sahne kuruldu. Agrippina her şeyi çelik gibi bir verimlilikle yönetmişti.
Tavan mozaiğinin bir parçası, mağaradan dramatik bir anı tasvir ediyor. macera : Ulysses, tek gözlü canavar Cyclops'a bir kadeh şarap sunar.(Gaia Meydanı)
Romalı tarihçi Tacitus her zaman güvenilir değildir ve kesinlikle tarafsız değildir, ancak Agrippina'nın zafer saatinde yaptığı portresi bugün doğru geliyor: O andan itibaren ülke değişti. Bir kadına tam itaat bahşedildi - ve iştahını tatmin etmek için ulusal meselelerle oynayan Messalina gibi bir kadına değil. Bu katı, neredeyse erkeksi bir despotizmdi.
Onun için daha fazla güç, diyor büyük bir hayranı olan Drinkwater. Roma İmparatorluğu'nun İmparatoriçe Agrippina'ya sahip olamayarak kaybettiğini düşünüyorum. Yarı şans verilirse, bence o başka bir Büyük Catherine olabilirdi. Zekasına, kavrayışına hayranım. Sistemin nasıl çalıştığını bilen birkaç kişiden biriydi. Örneğin, Claudius sık sık çok sayıda senatörü öldürdüğü için suçlanır ve o da yaptı, ancak Agrippina geldiğinde, bundan çok az şey elde edersiniz. Modern düşünce, senato ile iyi çalıştığı yönünde. Kendisine daha fazla zaman verilseydi, Roma siyasetinde aktif bir yönetici kadın örneği oluşturabilecekti.
Claudius, MS 54'te ya kötü ya da zehirli bir mantarı yedikten sonra öldü - Tacitus ve eskiler Agrippina'nın emriyle zehirlendiğini söylüyorlar ve kesin bir kanıt olmasa da, o zaman ya da şimdi hiç kimse onu geçemezdi. Her iki durumda da, Agrippina veraset makinesini yağlamıştı, böylece daha 17 yaşında olan Nero, Claudius'un ölümünün ardından biraz daha genç olan Britannicus'u geçerek tahtaya sorunsuzca geçti.
Kendini genişleyen, çok ırklı bir imparatorluğun mutlak hükümdarı bulan genç hakkında çok az şey biliyoruz. Büyük Stoacı filozof Seneca tarafından eğitilmişti, ancak Nero açıkça stoacı değildi. Bununla birlikte, Roma halkının yeni imparatorunu coşkuyla karşıladığını ve onun saltanatı için büyük beklentileri olduğunu biliyoruz.
İşler iyi başladı, çünkü çoğunlukla Nero, devlet gemisini yönetmesi için son derece yetenekli üç kişiye izin vermekten çok mutluydu: Seneca, Praetorian Muhafızların sağduyulu komutanı Burrus ve tabii ki Agrippina. Arkalarında Drinkwater'ın takım elbiseli adamları, senatörler, iyi eğitimli azatlılar ve bir tür kamu hizmeti oluşturan eski köleler duruyordu. Drinkwater'ın hesabına göre, Team Nero'nun kadrosu, saltanatının 14 yılı boyunca biraz değişti, ancak imparatorluğu yetkin bir şekilde denetledi.
Nero ise kendisini, kendisi için en önemli olan uğraşlara verdi: araba sürmek, şarkı söylemek, şiir ve lir gibi telli bir çalgı olan ama daha karmaşık ve ustalaşması çok daha zor olan sithara çalmak. Nero tam bir Helenseverdi - Yunanistan'a ve onun sofistike kültürüne aşıktı. Kan ve fetih için Romalıların pek az iştahı vardı, bu da onu bize Romalılardan çok daha çekici gösteriyor.
Popüler kültür, Nero'yu korkunç, hatta psikotik bir diktatör olarak görmemizi pekiştirdi. Sol üstten, 19. yüzyıldan kalma bir gravür, imparatoru kana susamış bir gladyatör dövüşü hayranı olarak tasvir ediyor; 1951 filminden Quo Vadis , imparatoriçe Poppaea'yla birlikte bitkin bir Nero; bir 1905 Londra tiyatrosu olan Nero'dan sahne; çılgın imparatora odaklanan en çok satan roman.(Sol üstten: Sarin Images / Granger; Granger; Hulton Archive / Getty Images; The Artchives / Alamy Stock Photo)
Nero mem, sadece kimsenin ona aksini söylemeye cesareti olmadığı için kendi dehasına güvenen, bitkin bir amatör izlenimi bırakıyor. Bu birkaç açıdan yanlıştır. Suetonius bize Nero'nun şarkı söylemede iyi olmak için çok çalıştığını söylüyor. Sesini güçlendirmek ve geliştirmek için tüm olağan egzersizleri bilinçli bir şekilde yaptı. Suetonius, ayrıca göğsünde kurşun bir levha ile sırtüstü yatar, ağırlığını azaltmak için lavman ve kusturucu kullanır ve elma ve ses tellerine zararlı olduğu düşünülen diğer tüm yiyecekleri yemekten kaçınırdı, diyor Suetonius, Nero'nun sesinin dikkatli olduğunu ekliyor. zayıf ve boğuk kaldı.
Nero'nun kendi yazdığı şiir bile görünüşe göre oldukça iyiydi; Romalı şair Martial bize böyle söylüyor. Seçmelerimiz var ve filmlerde genellikle ağzından çıkan şatafatlı işkembe gibi bir şey değiller. Nero sadece bir amatör olarak göz ardı edilemez: Hobilerini ciddiye alıyordu - aslında, imparatorlarının sanattan değil savaşmaktan hoşlanan bir Roma kurumu için fazla ciddiye aldı.
Nero aynı zamanda başarılı bir atletti. Suetonius, Nero'nun yarış pistinde dört deveden oluşan bir teçhizatı yönetebilmesinden etkilenmiştir. Diğer referanslarda, Nero'yu on atlı bir arabanın dizginlerinde buluyoruz. Bu, Formula 1 arabasının antik Roma eşdeğeriydi. Nero yarışları kazandı. Nero bunu yapabildiyse, aptal değildir. Zekidir, fittir. Drinkwater, kendi şartlarına göre ciddiye alınması ve bir palyaço olarak yansıtılmaması gerektiği sonucuna varıyor.
Bu nitelikler genç Nero'yu sıradan insanlar arasında çok popüler yaptı. Coşkulu bir kişiliğe sahipti ve toplum içinde olmaktan keyif alırdı. Züppe değildi ve sosyal merdivende yukarı ve aşağı insanların isimlerini ve yüzlerini hatırladı. Sonuç olarak, oldukça sevimli bir genç adam olarak çıkıyor.
Tamam, elbette, kayıplar oldu. Ancak, Nero'nun iktidarı ele geçirmesinden bir yıl sonra, Nero'nun kardeşi Britannicus'un ölü olarak ortaya çıkması, kimsenin canını fazlasıyla sıkmasın. Drinkwater, en başından beri mahkum olduğunu yazıyor. Siyasi cinayet, kabul edilen bir yönetim aracıydı ve aşırı kullanılmadığı sürece birinci yüzyıl Roma'sında birkaç dalga yarattı. Bunu sadece Nero değil herkes yaptı.
Drinkwater, insanların sürekli öldürüldüğü izlenimini edindiğini söyledi. Ama Neron cinayetlerini toplamaya başlarsanız, o kadar çok değiller.
İnsanların daha sonra, MS 65'teki Pison komplosunun hemen ardından gerçek kan banyosu olarak gösterdiği şey bile, sayıları toplarsanız, hala oldukça küçüktürler - 20 veya 30. 16. veya 17. yüzyıl İngilizcesi açısından siyaset, bu bir şey değil. Bu bir cerrahi grev! Bu sözde 'terör saltanatı' hakkında çıldırıyorum. İlgililer için korkunçtu ve içinde yaşamak isteyebileceğiniz bir toplum değildi, ama aynı zamanda politikacılar için o kadar da tehlikeli değil. Sınırı aşarsanız cezayı ödediniz, ancak çoğu insan sınırların nerede olduğunu biliyordu.
John Drinkwater, İngiltere'nin Sheffield kentindeki evinde, haksız yere 'aşağılandığını, karalandığını ve şeytanlaştırıldığını' söylediği Nero hakkında yeni bir biyografik çalışmanın yazarıdır.(Gaia Meydanı)
Nero'nun annesiyle sorunları erken yaşta, gerçekten aşık olduğu zaman başladı. Ne yazık ki, eşi Octavia ile değil. Nero'nun görücü usulüyle yaptığı evlilik ne aşk ne de çocuk getirdi. Bunun yerine Nero, Acte adında asil bir özgür kadına aşık oldu. Drinkwater'ın kesinlikle aptalca dediği bir proje olan onunla evlenme fikriyle bile flört etti. Ama Agrippina'nın oğlunun tavrını onaylamaması -yalnızca metresi ile değil, aynı zamanda kendi yaşındaki yeni bir arkadaş grubuyla- aralarına mesafe koyan şey. Kendine geliyor ve annesi artık olmak istediği ortak değil. O bir engel.
Çok geçmeden Nero, Agrippina'yı kişisel güvenlik detaylarından çıkarır ve onu saraydan atar. Antik Roma tarihinin çoğunda olduğu gibi, sikkeler hikayeyi anlatır: ilk olarak Agrippina ve Nero, Roma sikkelerinin baş tarafında birlikte görünmeyi bırakır ve o, yazı tarafına çevrilir; sonra madeni paralardan tamamen kaybolur.
İşler yokuş aşağı gidiyor. Nero yeniden aşık olduğunda, bu sefer çok sevdiği müstakbel eşi Poppaea ile Agrippina tekrar aralarına girmeye çalışır. Nero'nun M.S. 59'da annesini öldürmesinin gerçek nedenleri bunlar mı? Bu bir uzatma gibi görünüyor, ancak eski kaynakların hiçbiri Nero'nun bu vahşeti neden yaptığını kimseyi tatmin edecek şekilde açıklayamaz. Antik Roma'nın acımasız standartlarına göre bile anneni öldürmezsin. Matricide, Nero meme'nin yazarları için, tarihin canavarı rolüne ilk kez uygun hale geldiğinde belirleyici bir an olacak.
Cinayetin hikayesi burlesk'in eşiğinde. Nero, annesini Napoli Körfezi'ndeki Baiae'deki kır villasında bir tür uzlaşma partisine davet ediyor. Partiden sonra Agrippina'yı eve götürmek için nezaketle bir kadırga sağlar, ancak tekne denizde parçalanacak şekilde donatılmıştır. Agrippina boğulmak için yaratılmıştır, ancak beklenmedik derecede güçlü bir yüzücüdür ve güvenli bir şekilde kıyıya dönmeyi başarır. Biraz komik bir kararsızlıktan sonra, Agrippina'yı eski moda bir şekilde bir kılıçla göndermek için bir uşak gönderilir.
Drinkwater, buradaki kanıtlara baktığınızda, istediğiniz şekilde oynayabilirsiniz, diyor. Antik tarih yazmanın en büyük zevki, sahip olduğunuz parçaları alıp onları – dürüst olalım – aşağı yukarı hissettiğiniz şekilde bir araya getirmektir. Nero'yu tanıdım ve bunu annesine soğukkanlılıkla yapmış olamayacağını hep hissettim. Acte yüzünden ayrılıktan ve Poppaea yüzünden kavgadan sonra bile yakın kaldılar. Agrippina, ölümüne kadar imparatorluk unvanlarından mahrum kalmadı. Ve onun ölümünün gerçek hikayesi o kadar karışık, aşırı dramatik ve ayrıntılı ki, hepsini bir araya getirip onu kendisinin öldürmeye niyeti olmadığını, ancak gemi enkazından -ya da kazadan sonra- diğerlerinin fırsatı değerlendirdiğini öne sürebilirsiniz. ondan kendiniz kurtulun.
Burada Drinkwater, jürinin dikkatini, tarih tarafından uçarı katil Nero'ya erdemli bir folyo olarak gösterilen Seneca'ya yönlendiriyor. Altı yıl sonra Seneca'nın soylu intiharı (Nero'nun pek de kibar olmayan daveti üzerine) Avrupalı ressamlar için favori bir tema haline geldi. Tacitus, Seneca'nın ağzına celladına veda eder: Bir annenin ve bir kardeşin katledilmesinden sonra geriye bir vasi ve öğretmenin yok edilmesinden başka bir şey kalmaz.
Domus Aurea 1400'lerde yeniden keşfedildikten sonra, Raphael ve Michelangelo gibi sanatçılar, büyük freskleri görmek için harabelere kazılmış şaftlardan geçtiler.(Gaia Meydanı)
Balderdash, Drinkwater diyor. Seneca, Piso'nun komplosunun kanlı sonuçlarına yakalandı ve kendisi bir komplocu olmasa bile, komployu önceden bildiğini söylemek doğru olur. Seneca bugün yaşasaydı, sohbet programında doğru olanı söyleyen bir TV gurusu olurdu. Oldukça zor bir dünyada hayatta kalmak zorundaydı, böylece bir şey yazıp başka bir şey yapabilirdi. Son biyografi yazarlarının onunla ilgili yaptığı şeylerden biri de, zorlama söz konusu olduğunda ahlaki cesaretten yoksun olmasıdır. Ona iyi şanslar, ama sonunda iyi gelmiyor.
Tamam, diyebilirsiniz, belki Nero'ya ağabeyini ve hatta annesini verebiliriz. (Karısı Octavia'dan bahsetmedim; o da gitti.) Peki ya ateş ve keman konusu? Onlar Nero efsanesinin yapı taşlarıdır. Aynı zamanda tarihsel olarak en az sağlam olanlar arasındadırlar.
MS 64, 18 Temmuz'da, Nero'nun büyük ölçüde başarılı saltanatının onuncu yılında, Circus Maximus'ta bir yangın çıktı. Yangın dokuz gün boyunca yandı ve yayıldıkça şehrin daha iyi bir bölümünü yok etti.
Yangın çıktığında Nero evde değildi. Bugünün Anzio'su olan Antium'da ve en sevdiği kaçamaklarından bir diğerinde tatil yapıyordu. Ancak yangın haberi kendisine ulaştığında, aceleyle Roma'ya geri döndü ve yangınla mücadele çabalarının sorumluluğunu -etkili bir şekilde- üstlendi. Kurbanlara yardım etmek için hızla harekete geçti. Ve yangının ardından, Roma'yı gelecekte daha az savunmasız hale getirmek için yasalar çıkardı.
Tacitus, evsiz kaçak kitlelerin rahatlaması için Mars'ın tarlalarını ve hatta kendi bahçelerini açtı. Nero ayrıca yoksul kalabalık için acil durum barınağı inşa etti. Ostia ve komşu kasabalardan yiyecek getirildi ve mısırın fiyatı pound başına çeyrek sesterce düşürüldü. Yine de bu önlemler, tüm popüler karakterlerine rağmen, hiçbir minnet duymadı. Çünkü şehir yanarken Nero'nun özel sahnesine çıktığı ve modern felaketleri antik felaketlerle karşılaştırarak Truva'nın yıkımını söylediğine dair bir söylenti yayılmıştı.
Belki de söylenti doğru bile değildi. Kanıt bulanık. Ancak Drinkwater, bunun doğru olduğuna ve Nero'nun şarkı söylediğine inanıyor. Ancak Drinkwater, Nero'nun şarkı söylemesini tarihin anlattığı şekilde görmez - Nero'nun halkının kötü durumuna karşı acımasız kayıtsızlığının kanıtı olarak. Bence Nero'nun sanatsal duyarlılığına sahip herkes aynı şekilde tepki verirdi. Truva çuvalı üzerine bir destan yazdı ve Yunanlıların Truva'yı yaktığını biliyoruz. Bu yüzden modern Farnese Bahçeleri'ne giderse, aşağı bakar ve salıverirse beni şaşırtmaz. Yangınla mücadele etmek için elinden gelen her şeyi yaptı, bu yüzden alevlere yanıt verdi. Ama bunu yaptığını kabul edersek, kendisini kundakçılık suçlamasına açık bırakır.
Nero'nun Büyük Ateş'e verdiği tepkinin daha incelikli bir görüşü, Vancouver'daki British Columbia Üniversitesi'nde fahri profesör olan Anthony Barrett'ın yeni kitabından güçlü bir destek alıyor. tarihçinin Roma Yanıyor: Nero ve Bir Hanedanlığı Biten Ateş , trajediyi ve sonuçlarını yeniden inşa etmek için az bilinen İtalyan arkeolojik çalışmalarından yararlanıyor. Barrett, tahribatın boyutunu belirlemenin neredeyse imkansız olduğunu kabul etse de -yaralı sayısı yok ve yangında ölen bir kişinin adını bilmiyoruz- insanların çektiği acının ölçeğinin muhtemelen daha büyük olduğunu düşünüyor. harika. Barrett, yoksulların çok tehlikeli olduğu bilinen yüksek binalarda yaşıyordu - beş ila sekiz kat yüksekliğinde olduklarını varsaymak mantıklı, diyor Barrett. Orada yaşayan insanlar kapana kısılmış olurdu.
Barrett, şarkı söyleme konusunda Drinkwater ile büyük ölçüde aynı fikirde. Barrett, 1871'deki Büyük Şikago Yangını'nın 'harika güzelliğinden' bahseden bir tanık tarafından eşzamanlı bir anlatıma sahibiz. J. Robert Oppenheimer, atom bombasının ilk patlamasına tanık olduktan sonra Bhagavad Gita'yı okudu. Scipio Africanus, Kartaca'nın yıkımını görmek üzerine Homer'den alıntı yaptı. Bunlar trajediye karşı çok insani tepkiler. Sadece Nero'da kötü olarak görülür. Drinkwater gibi, Barrett de Nero'nun yangını çıkardığı suçlamaya belirsiz bir bakış atıyor: Nero'ya karşı açılan dava çok zayıf.
Yine de Nero'nun yangına müzikal tepkisi tartışmasız bir hataydı. Birkaç yıl sonra, Nero'nun sanatsal duyarlılığı onu daha da büyük belaya sokacaktı. Modern bir iyi dilek dileyen kişi zamanda geriye bir öğüt sözü gönderebilseydi, bu şu olurdu: Sevgili Nero, lütfen şarkı söylemeyi bırak.
* * *
Domus Aurea projesi de bir hataydı ve zamanında herhangi bir mutlak hükümdarın ihtiyaç duyacağından çok daha fazla ev olarak eleştirildi. Ama belki de Nero, bu şehir içindeki şehrin tamamen özel oyun alanı olmasını asla istememiş olabilir. Tarihçi David Shotter, 2008 tarihli Nero biyografisinde, İmparator'un zevklerini halkın kullanımına sunmak istediğini ileri sürüyor. Konstantin Kemeri ve Kolezyum yakınlarındaki son kazılar, sütunlu bir havuzu, Nero'nun Baiae'deki gölünü ve Campus Martius'taki stagnum Agrippae'yi taklit eden stagnum Neronis'i ortaya çıkardı. Bunun anlamı, Nero'nun yeni evinin ve yeniden inşa edilen Roma kentinin bir olmasını -insanların ve kendisinin, onların İmparatoru, Koruyucusu ve Eğlendiricisi- bir olmasını amaçladığı gibi görünüyor. Shotter devam ediyor, Nero'nun sözde deliliğinin belirtilerini arayanlar onu burada bulamayacaklar; Roma inşasına yaptığı katkı, çağdaşlarının birçoğunun sığ tarzında göz ardı edilmemeli veya hafife alınmamalıdır. Burada, büyük harfle, Nero, sanatçı ve popüler sağlayıcı - neredeyse kesinlikle onun hatırlanmak isteyeceği şekilde.
Shotter haklıysa, Tacitus ve Suetonius neden Domus Aurea hakkında bu kadar aşağılayıcı yazılar yazdılar? Neden Nero'yu tamamen kınayasınız? Bu tarihi yığını kim başlattı? Nasıl viral oldu? Birkaç suçlu var, ancak Drinkwater ve diğerleri önce Flavianları suçluyor.
Nero'nun MS 68'deki ölümünü takip eden yıl, bilmeniz gerekenlerin çoğunu size anlatan Dört İmparator Yılı olarak bilinir. Çok fazla kargaşadan sonra, üç Flavian imparatorundan ilki olan Vespasian kontrolü ele geçirdi (Vespasian'ı iki oğlu Titus ve Domitian izledi). Onlardan önce imparatorluk sadece bir yönetici aile tanıyordu. Augustus, MÖ 27'de Julio-Claudian hanedanını kurdu ve Nero'nun ölümüne kadar neredeyse 100 yıl sürdü. Julio-Claudian'lar istikrarı savundular. Meşruiyet için. Kısacası, Roma'nın kendisi için durdular.
Alman yazılım şirketi Nero AG tarafından geliştirilen CD'leri yakmak ve kopyalamak için kullanılan bir program olan Nero Burning Rom'un logosu Roma'da bir dizüstü bilgisayar ekranında görülüyor. Colosseum adıyla ilişkilendirilen Colosseum yakma görüntüsü yanlış çünkü Colosseum (MS 70), MS 64'te Roma yandığında inşa edilmemişti.(Gaia Meydanı)
için bir poster Quo Vadis Roma'da Hollywood, Tutto Sul Cinema adlı bir dükkanda.(Gaia Meydanı)
Turistler, doğduğu şehir olan Anzio'daki bronz bir Nero heykelinde selfie için poz veriyor.(Gaia Meydanı)
Solda, Pizzeria Nerone menüsü, Nero'nun ve zamanının diğer tarihi şahsiyetlerinin adını taşıyan turtaları içeriyor. Doğru, Luciano Pecorari, Roma'nın Trastevere semtindeki Pizzeria Nerone'nin sahibi.(Gaia Meydanı)
Roma'da bir otobüsün yan tarafında duran Nerone adlı bir acının reklamı.(Gaia Meydanı)
Anzio'daki bir tabela, Grotte di Nerone (Nero'nun Mağaraları) adlı plaja giden yolu gösteriyor.(Gaia Meydanı)
Anzio'da imparatoru onurlandıran bir süpermarket tabelası.(Gaia Meydanı)
Dövme sanatçısı Lorenzo Toti, logosunda Nero'nun kafasını kullanan yeni stüdyosu Anzio Ink Tattoo'da.(Gaia Meydanı)
Romalılar Truva'lı Aeneas'ın soyundan geliyordu ve Aeneas, Julio-Claudian'ların atasıydı. Drinkwater, Jüpiter'in söylediği gibi, bu hanedan Roma'yı ve dünyayı yönettiğinde tarih sona erecekti. Hanedanlık giderken bu çok işe yarıyor ama durduğunda ne olacak? Tüm bu krediyi bir hanedandan tamamen farklı bir aileye nasıl aktarırsınız?
Şaşırtıcı olan şu ki, Flavians bunu başarmayı başardı, ancak bunu yapmanın bir yolu, daha önce olanların anısını yok etmekti. Böylece Julio-Claudian'ların yozlaşmış oldukları için yerinden edilmeye değer olduğunu söylediler. Ve onları ne kadar aşağılayabilirsen o kadar iyi. Anti-Neroncu gelenek çok çabuk devreye girdi. Tacitus ve Suetonius daha sonra ortaya çıktıklarında, zaten yerleşik bir tarih yazım geleneği içinde çalışıyorlardı.
Bu da bizi Nero-dövme anlatısına kendi şikayetlerini ekleyen Hıristiyanlara getiriyor. Peşinen kabul edilmelidir: Nero Hıristiyanları öldürdü. Halkın Büyük Ateş'e duyduğu kızgınlık, hükümete bir günah keçisi bulması için muazzam bir baskı yaptı. İlk kayıtlar, Hıristiyanların dini inançları nedeniyle mi yoksa sadece dışarıdan bir grup olarak mı zulme uğradığını netleştirmiyor -Drinkwater ikincisini söylüyor - ama kolayca kundakçılıkla suçlandılar. Her ne yapıyorsa, Nero bu noktada Orta Doğu'da Roma'dan daha fazla şekillenmekte olan yeni doğan inancı yok etmeye çalışmıyordu.
Nero'nun öldürdüğü Hıristiyanlar, hikayenin devam ettiği gibi, Kolezyum'daki bir seyirci kalabalığının önünde asla aslanlara atılmadı. Bir kere, Kolezyum henüz inşa edilmemişti. Daha da önemlisi, bildiğimiz kadarıyla, Nero'nun popüler Roma eğlencesiyle ilişkilendirdiğimiz kanlı spor türünden pek zevki yoktu. Bir Helensever olarak, iki silahlı adamın birbirini parçaladığını görmektense iyi bir araba yarışı izlemeyi tercih ederdi. Protokol, gladyatör oyunlarına katılmasını talep ettiğinde, Nero'nun perdeleri çekili bir şekilde kutusunda kaldığı söylenir. Bunun için biraz ısı aldı. Yeterince Romalı olarak kabul edildi.
Büyük Ateş yakmak için idam edilen Hıristiyanlar Nero, çoğunlukla kendi bahçelerinde yakıldı; bu, cezayı suça uydurmaya ilişkin standart Roma yasal uygulamasına uygun. Ve bu, en azından o sırada, bunun sonu gibi görünüyor. Halk yatıştırıldı ve Roma Hıristiyanları sessiz kaldı. Drinkwater, ilk Hıristiyan kaynaklarında zulümden hiç bahsedilmediğini söylüyor. Bu fikir ancak çok daha sonra, üçüncü yüzyılda ortaya çıkıyor ve ancak dördüncü yüzyılda tamamen kabul ediliyor.
Fikir nihayet Hıristiyan polemiklerinde ortaya çıktığında, intikamla ortaya çıkıyor. Vahiy Kitabı, Nero'yu Mesih Karşıtı olarak kullanmak için yorumlandı: Neron Sezar'ı yazan İbranice harflerin sayısal karşılıkları, canavarın sayısı olan 666'ya çıkıyor. Bununla ne yapacaksan yap. Hristiyan İmparator Konstantin'in oğlunun öğretmeni olan Lactantius, şunları yazdı: Zulümcülerin Ölümleri Üzerine dördüncü yüzyılın başlarında. Söyleyecekleri var: Nero, iğrenç ve suçlu bir tiran olarak, göksel tapınağı devirmeye ve doğruluğu ortadan kaldırmaya çalışmak için koştu ve Tanrı'nın hizmetkarlarına ilk zulmeden Peter'ı çarmıha gerdi ve Pavlus'u öldürdü. . Bunun için cezasız kalmadı.
Nero'nun Peter'ın ölümü için bir mazereti olduğunu boşverin: Peter'ın Roma'da olduğuna dair hiçbir kanıt yok. Paul, A.D. 60'dan 62'ye kadar oradaydı ve orada öldürülmüş bile olabilir, ancak bu sözde Neronian zulmünden çok önceydi. Ama bunların hiçbiri artık çok önemli değil. İlk Hıristiyanlar ve Flavians, yazılı kayıtlara erken damgasını vurdu ve kin beslediler.
Nero'nun giderek artan bir şekilde kuşatılmış son yılları, yapması gereken birkaç şey ve yapmaması gereken büyük bir şeyle işaretlendi. Nero, saltanatının ikinci yarısına kadar, şarkı söylemesini çoğunlukla küçük bir davetli misafir kitlesiyle sınırladı. Ancak zaman geçtikçe Nero daha cesur hale geldi. Oturma odası artık yeterince büyük bir sahne sağlamıyordu. Hep alkış istedi. Gösteri dünyasına bağımlıydı.
64 yılının başlarında Nero, Yunan kökleri ve tiyatro kültürüyle sevdiği bir şehir olan Napoli'ye gitti ve ilk kez halka açık sahne aldı. Şarkıcı-söz yazarı tek kişilik bir gösteri olan bir tür Bob Dylanesque'de cithara'da şarkı söyledi ve kendisine eşlik etti. Kalabalık çılgına döndü ve Nero neşe içinde ve daha fazlasını isteyerek uzaklaştı. Gösteriyi bu sefer Roma'da tekrarladı.
Nero'nun yapmakla suçlandığı tüm korkunç şeyler göz önüne alındığında, küçük bir müzikal komedinin suç listesinde bu kadar üst sıralarda yer alması tuhaf. Yine de Romalı üst sınıflar olayları böyle görüyorlardı. MS 65'te, Romalı senatör Gaius Calpurnius Piso, Nero'yu öldürmek için sert bir komplo düzenledi. Komplocuların başlıca şikayetleri arasında Nero'nun toplum içinde oyunculuk yapması ve şarkı söylemesi vardı. Entrika kolayca geri alındı, ancak ölümüne gitmeden önce, komploculardan biri olan Praetorian muhafız Subrius Flavus, Nero'ya bağlılığının neden nefrete dönüştüğünü yüzüne anlattı. Nero bir anne katili ve kışkırtıcıydı, dedi Flavus, ama aynı zamanda bir aktördü.
Antik Roma hakkında pek çok şey bize tanıdık geliyor. O değil. Drinkwater, eğlendiricilerin düşük statülü olduğunu ve statünün çok önemli olduğu bir toplumda, yüksek statülü bir kişinin kendilerini düşük statü olarak yansıtmasının kabul edilemez olduğunu söylüyor. Toplumun temellerini sarstı.
Bununla birlikte, saltanatının sonlarına doğru Nero, nihai roadshow'u bir araya getirdi. Düzgün bir Roma imparatorundan beklenen şeylerden biri, eyaletlere resmi seyahatti. Nero asla seyahat etmeyi sevmedi ve yıllarca kımıldamayı reddetti. Sonunda İtalya'dan ayrılmayı kabul ettiğinde, esaret altındaki Yunanistan'da festival devresini oynamayı ayarladı (Yunanlılardan tüm büyük festivallerini bir yıla sıkıştırmalarını istedi ve şaşırtıcı olmayan bir şekilde mecbur kaldılar). Biyografi yazarı Shotter, Nero'nun girdiği her yarışmayı kazandığını ve birkaçını kazanmadığını söylüyor. MS 67'de Roma'ya döndüğünde, 1.808 birincilik ödülünü geri taşıdı. Nero bu sevgi taşkınlığına o kadar kapılmıştı ki Yunanistan'ı özgürleştirdi (Vespasian onu hemen özgür bıraktı). Roma kamuoyu Nero'nun yurtdışı turuna kötü tepki vermedi. Görünüşe göre Yunanistan'da olan Yunanistan'da kalıyor.
Roma'ya gelen bir ziyaretçi, bir zamanlar 120 metrelik Nero heykelinin dikildiği yere tünemiş. Yapı, MS 410'da bir Vizigot istilası sırasında tahrip olmuş olabilir.(Gaia Meydanı)
Nero'nun sonu yavaş yavaş ve uzaktan üzerine süzüldü. Görevden alınmasını gerektiren acil bir devlet krizi yoktu. Bazı tarihçiler, Nero'nun Roma'nın hazinesini tükettiğini ve imparatorluğun umutsuzca nakit sıkıntısı olduğunu iddia ediyor. Drinkwater aynı fikirde değil. İmparatorluğun sınırları çoğunlukla sessizdi: Britanya'da bir ayaklanma bastırılmıştı. Geleceğin imparatoru Titus, Yahudiye'de bir isyanı söndürme sürecindeydi. Ortaya çıkan kriz, sadece bir çaydanlıktaki bir fırtına olmalıydı. Nero'dan daha sağlam, daha az çekingen bir imparator onu fırlatıp atabilirdi. Nero, yavaş yavaş ivme kazanmasını izledi ve üzerine yuvarlanırken felçli bir şekilde orada oturdu.
MS 68 baharında, bir Galyalı yetkili olan Julius Vindex, Roma'ya değil, Nero'ya karşı ayaklandı. Sebepler belirsizdi, her zamanki suç torbası - anne cinayeti, oyunculuk, bu tür şeyler. Vindex tahtta kendisinin oturmayı asla ummazdı -bir kere Romalılaştırılmış bir Galyalıydı- bu yüzden yapabilecek birini, Galba adında orta halli bir Romalı soyluyu askere aldı.
En popüler eserlerde, tüm imparatorluğun Nero'ya karşı olduğu ve ordunun isyan ettiği fikrini alırsınız. Bu doğru değil, diyor Drinkwater. Açıkça düzenin düşündüğü şey şuydu: Nero oraya gidecekti, birliklerini yönetecekti, Vindex'in sonu, Galba'nın sonu, harika!
Askeri olarak Vindex, Nero veya Roma için hiçbir zaman gerçek bir tehdit oluşturmadı. Galya, Germania ve Doğu'daki önemli komutanların çok azı Vindex'i destekledi. Ancak Nero, kendi ölüm fermanını fiilen imzalayarak geçici olarak kaldı. Vindex, Vesontio Savaşı'nda bozguna uğratıldığında, tüm imparatorluk bir şekilde oyundaydı. Nero hiçbir şey yapmamıştı. Düzen geleceği görmüştü, değil mi? Drinkwater diyor. Ona sırtını dönen ordu değil, gri takım elbiseli adamlar.
Nero, Roma'dan dört mil uzaklıktaki arkadaşı Phaon'un villası için Roma'dan kaçtı. Burada, 68 yılında 8 Haziran'da Nero, Senato'nun kendisini ilan ettiği haberini okudu. düşman -devlet düşmanı. Suetonius, süvarilerin yaklaştığını duymadan ve boğazına bir hançer saplamadan önce onu kararsızca tereddüt etti.
Nero'nun meşhur son sözlerini bize söyleyen de Suetonius'tur: Ben ne sanatçı — içimde ne bir sanatçı yok oluyor! Tarihçiler hala Nero'nun bununla ne demek istediğini tam olarak tartışıyorlar, ancak genellikle Nero'nun kendini kandıran kibrinin son bir ifadesi olarak kabul ediliyor. Bu nedenle, tüm nefret edenleri zengin bir şekilde tatmin eden bir tür opera finalidir.
Ama ona bakmanın farklı bir yolu var. Belki de büyük bir sanatçı olduğundan değil, ama şüphesiz kendini adamış biriydi ve burada yok olan Roma'nın yarım kalpli imparatoru değil, sanatçıydı. Drinkwater, Nero yönetiminde asla adil bir yargılamaya izin verilmediğini kesinlikle bildiğimiz en önemli şahsiyetin Nero'nun kendisi olduğu sonucuna varıyor.
İki bin yıl sonra, Nero nihayet mahkemede gününü alıyor.satın al