Toplu cinayeti mümkün kılan terörist ahlakı nasıl şekillenir?
Bir terörist, diğer pek çok katile kıyasla oldukça farklı ahlak duyguları taşır! Teröristler genellikle faaliyetlerini ahlaki açıdan ifade ederler; “sosyal temizlik” ve “ahlaki arınma” gibi konseptlere sığınırlar, bunu da ahlaki başarısızlıkların temsilcisi olduğuna inandıkları insanlara ve sembollere saldırarak yaparlar.
Arjantin’in Favaloro Üniversitesi’ndeki Ineco Vakfı’nda bilişsel bir bilim araştırmacısı olan Agustín Ibáñez ile Ulusal Bilimsel ve Teknik Araştırma Konseyi (CONICET) araştırmacısı Adolfo Garcia, bir teröristin zihninin terör eylemi yapmayan insanların zihninden ne şekilde farklı olduğunu anlamak için ilginç bir yaklaşımla yola çıktılar. 66 teröristin ahlaki yargısını incelediler.
66 terörist katılımcı, birçok ülke tarafından bir terör örgütü olarak ilan edilen yasa dışı silahlı bir milis grubunun üyesiydi. Her biri, ortalama 33 cinayetten dolayı mahkum edilmişti. Bazıları 600 kadar insanın öldürüldüğü katliamlara katılmıştı. Bunlar 66 sosyo-demografik olarak eşleşen diğer insanlarla eşleştirildiler (yani, benzer eğitim ve geçmişe sahip, ancak suçlu olmayanlarla).
Araştırmacılar, teröristlerin bizden hiçbir farklarının olmadığını buldular. Hatta bizden daha saldırgan da değillerdi; algılanan bir tehdide tepki olarak olağan dışı bir şekilde ortaya fırlamaya eğilimli de değillerdi. Ancak daha proaktif şekilde saldırganlardı. Şöyle ki; saldırganlıkları için bir ödül varsa işte o zaman agresif davranma ihtimalleri yüksekti.
Dünyadaki çok sayıda çalışma, bir eylemin ahlaki boyutunun değerlendirilmesinde, uygar bireylerin niyetlere sonuçlardan daha fazla önem verdiklerini sistematik bir şekilde göstermiştir. Bir eylemin zarar vermesi amaçlanmışsa bunun başarılı olup olmaması önemli değildir. Çoğu insan bunu, zararın tasarlanmadığı diğer eylemlerden daha az ahlaki olarak kabul edilebilir olduğunu düşünüyor ya da hatta kazayla oluşan bir zarardaki eylemlerde de bunu düşünüyor.
Garcia:
“Bu toplumda din ya da ideoloji; bu konuyla en çok ilgili faktörler gibi görünmüyor. Gerçekten de, ideolojik konumun genel üzerindeki etkisi, sadece kısmi bir etkiye sahip gibi görünüyor. Kolombiya’daki eski savaşçıların çoğu maaşlarını ödediği için ekonomik nedenlerden dolayı paramiliter gruplara katıldı. Eski savaşçıların yaklaşık %13’ü paramiliter gruba katılmak için ideolojik bir motivasyona sahipti. Dolayısıyla, bu kişilerin işledikleri terörist eylemlerinin ve diğer suç etkinliklerinin (katliam, cinayet, hırsızlık, kaçırma ve sahtekarlık) sadece ideolojik görüşlerle yönlendirilmeleri pek olası değildir. Sosyal bilimler kuramları tutarlı bir şekilde, ideolojinin ve eylemin bazen bağlı olduğunu, ancak her zaman da bağlantılı olmadığını ileri sürmektedir. Birçok terörist, aşırılıkçı bir doktrinde, ideolog ya da derin inançlı değil” demiştir.
For English version and details please check:
Çeviri: N. S.