Çocuğunuzu yurtdışına ne zaman yollamalısınız?
Prof. Dr. Nihat Berker anlatıyor çocuğunuzu yurtdışına ne zaman yollamalısınız?
Prof. Dr. Nihat Berker Türkiye'nin fizik alanında yetiştirdiği en önemli isim. Berker'in adını ilk olarak 2007'de Humbolt Araştırma Ödülü'nü Türkiye'ye getiren akademisyen olarak tanıdık. 1967'de Türkiye'den ABD'de MIT'e (Massachusetts Institute of Technology) burslu olarak kabul edilen birkaç öğrenciden biriydi. MIT'de fizik ve kimya lisans programlarında çift anadal yaparak, 5 yıllık programı 4 yılda tamamladı. MIT Kurumsal Yoğun Madde Fiziği Merkezi'nin iki kurucu öğretim üyelerinden biri olan Berker, "4 yıl sonra dönerim" dediği ABD'den tam 32 yıl sonra geri geldi.
SABANCI'DA REKTÖRLÜK YAPTI
İTÜ Makine Fakültesi kurucu rektörü babası matematikçi profesörü Ratip Berker gibi önce İTÜ'de göreve başladı, ardından Koç Üniversitesi'ne geçti. 8 yıl Sabancı Üniversitesi'nde rektörlük yaptı ve geçen yıl görevinden istifa etti. Şu anda Kadir Has Üniversitesi Mühendislik ve Doğa Bilimleri Fakültesi Dekan Vekili.
Berker'in ödüllü akademisyenlik kariyerinde tam 37 yıldır lise öğrencilerine verdiği "ücretsiz fizik dersleri" de bir sosyal sorumluluk projesi olarak yer alıyor. İlk Brezilya'da liseliler için başlayan bu dersler, 18 yıldır da Türkiye'de üniversite ve liseliler için sürüyor. Önümüzdeki yaz da yine liseliler için "Artırılmış Mekanik" dersi verecek.
Berker ile hem bu dersleri konuştuk, hem de kariyerinin 32 yılını ABD'de geçirmiş bir akademisyen olarak yurtdışı eğitim yapmayı düşünen gençlere önerilerini dinledik.
İLK YIL TUVALET, İKİNCİ YIL GARSONLUK, ÜÇÜNCÜ YIL DERS: MIT'e tam burslu olarak gittim. Ancak burs ihtiyaçlarını karşılamaya yetmiyordu. Ben de ilk yıl tuvaletleri temizledim, ikinci yıl garsonluk yaptım, üçüncü yılda ders vermeye başladım. Üniversite öğrencisi olarak önce geçimini sağlamak için verdiğim dersler hiç bitmedi. Dünyanın birçok ülkesinde lise ve üniversitelilere ücretsiz gönüllü olarak fizik dersleri vermeye devam ettim. 67 yaşındayım ve 47 yıldır da ders veriyorum. 20 yaşından bu yana ders veriyorum.
BU YAZ DA DERS VAR: Bu yaz da liselilere artırılmış mekanik dersi vereceğim. 60 kişi alınacak ama binin üzerinde başvuru oldu.
HANGİ KOŞULLARDA YURTDIŞINA GİTMELİ?: Ben liseden sonra yurtdışına çocukların lisans eğitimi almak üzere gönderilmesini istemem. Benim gidişim de "çevre baskısı" ile oldu. Babam 147'lik olarak üniversiteden atıldı, Fransa'ya gittik ve ortaokulu orada okudum. Lise tekrar Türkiye oldu. Robert'ten birinci olarak mezun oldum, ailem "Başvur bakalım, burs alacak mısın?" dedi. Başvurdum, hem Yale hem MIT'den aldım. Burs alınca da çevrenin "git" baskısıyla gittim. Aslında gazeteci olmak istiyordum ama ne seçtiğim fizikten ne de MIT'denhiç pişman olmadım.
İLK 20 ÜNİVERSİTEYE GİDEMİYORSA: Ama "Hangi koşullarda çocuğunuzu yurtdışına yollamalısınız?" derseniz sadece en tepedeki 20 üniversiteden birinde tam burs alırsa gönderin. Ben 21'inci üniversiteden burs alsa da göndermem. Bu koşullar sağlanmadan giden de eğitim için değil, anne babasından biraz uzaklaşmak için gidiyor demektir. Bir oğlum Selim, Harvard'da annesi ve benden farklı felsefe alanında öğretim üyesi, diğeri lise öğrencisi. Büyük burslu okudu, küçük de ilk 20'den birinde mühendislik ve fen bilimleri alanında burs alırsa ABD'ye gider.
ERASMUS VE STAJI DEĞERLENDİRİN:Gençlere önerim lisans eğitiminizi eğerABD'nin en tepesinki üniversitelerden burs almadıysanız Türkiye'de yapın. Ama Erasmus'a katılın, yurtdışı staja gidin. Master ve doktora için ise mutlaka yurtdışına gidin. Akademik hayata devam istiyorsan yurtdışında lisansüstü eğitim yapmanız gerekiyor.
MÜHENDİSLİK SOSYAL BİLİMLERDEN AYRILAMAZ: Mühendislik sosyal bilimlerle özdeşleşmeden olamaz. Mühendisler toplumdan ayrılamaz. Yapacağınız her proje toplumu etkileyeceğine göre toplumbilimden ayrı olamazsınız. Bu alanlar artık 21'inci yüzyılda birleşiyor. Sosyal bilimlerin mühendisliğe, mühendisliklerin sosyal bilimlere ihtiyacı var. Sosyal bilime sırt çevirirsen normal olamazsın, bir kez öğrenci ile geçinemezsin, ailenle geçinemezsin.
ÖĞRENCİLERLE BULUŞMAYI SEVİYORUM: Görev yaptığım her üniversitede öğrencilerle buluşmayı seviyorum. Koç, Sabancı, İTÜ, Kadir Has. Tüm öğrencilerimle buluşuyoruz.
ÖĞRENCİ HEP HAKLIDIR: 67 yaşındayım, 20 yaşından itibaren de ders veriyorum. Öğrenci her zaman haklıdır. 18-19 yaşında atarlı olsalar da sen onları anladığın zaman işleri yoluna koyarsın. Her zaman öğrencinin ayağına gideceksin. Bu yumuşaklık değil ama onları anlamak gerek. Aileler çocukları bıraksın, gençler ne yapacaklarını bilir. Gençler hız seviyor. Akademisyenler olarak biz de hızlı çalışacağız. Her hafta sınav yapıyorum, online, akşamına da sonuçları öğreniyorlar. İşini sevmek çok önemli.
MÜHENDİSLİK VE SOSYAL BİLİMLER AYRILMAZ
Nihat Berker ile sohbetimize Kadir Has Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Mustafa Aydın dakatıldı. Aydın, mühendislik ile sosyal bilimlerin birbirinden ayrı olamayacağını söyleyerek, "Biri eksik ya da güçsüz kalırsa diğeri de aynı hale gelir. Dünya mühendislik ile sosyal bilimleri birbirinden ayırmıyor" diyor.
26-05-2017