Ekonomik rasyonalite , iktisat teorisinde kullanılan rasyonalite kavramları. Tüm ekonomik teorilerin başvurduğu tek bir rasyonalite kavramı olmamasına rağmen, birçok ekonomik teorileştirmenin temelini oluşturan çekirdek bir anlayış vardır. Neoklasik ekonomik rasyonalite kavramı olarak adlandırılan bu görüş, rasyonaliteyi esas olarak öznel faydayı maksimize etmekten, yani kişinin kendi kişisel arzularını maksimize etmekten oluşması için alır. Bazen öznel yararın kişisel çıkarla eşdeğer olduğu varsayılsa da (kişinin kendi isteklerini ve ihtiyaçlarını başkaları üzerindeki etkiler dışında karşılama kaygısı), bunlar özdeş değildir, çünkü öznel fayda kavramı kişinin şu tercihlere sahip olmasına izin verir: tamamen kişisel çıkara dayalı değildir.
Neoklasik ekonomik rasyonalite anlayışı, bazıları doğası gereği etik olan farklı eleştirilere maruz kalmıştır. Örneğin, bazı eleştirmenler, temel amaçların veya amaçların seçimi için herhangi bir etik kriter sağlamamakta, ekonomik rasyonalitenin bireyler açısından meşru ve gayri meşru arayışlar arasında ayrım yapmada başarısız olduğunu ileri sürmektedir. Bu tür kriterler olmadan, bazı iktisatçılar teorinin eksik olduğunu, ancak ille de yanlış olmadığını düşünürler. Diğer eleştirmenler, iktisatçıların genellikle ekonomik rasyonaliteyi normatif bir kavram olarak gördüklerini (yani, çok çeşitli insanlara ve durumlara uygulanabilir) ve bu nedenle ekonomik olarak rasyonel insanların, bireysel çıkarlarını veya faydalarını en üst düzeye çıkarmak zorunda kaldıklarını belirtmektedir. başkalarının çıkarlarını ve haklarını ihlal etmek için. . Ancak, tüm ekonomistler bu görüşü desteklemiyor.Neoklasik anlayışın bazı savunucuları, kişinin bireysel çıkarlarını en üst düzeye çıkarma dürtüsünün çoğu zaman başkalarıyla işbirliğine ve piyasanın "görünmez eliyle" (kendi çıkarını gözeten eylemlerin sosyal refahı yönlendirdiği fikri) nihai ortak iyiye götürdüğünü iddia ediyor. hepsinden.