Fed tutanaklarında nelere bakılacak?
Fed Açık Piyasa Komitesi'nin 17-18 Mart'ta gerçekleştirdiği toplantının tutanakları bu akşam TSİ 21:00'de açıklanacak. Piyasaların bu tutanaklarda dikkat edecekleri noktalar şöyle;
-- New York'ta Deutsche Bank Securities Inc. baş ABD ekonomisti Joseph Lavorgna'ya göre, tutanaklar, Fed politika yapıcılarının ekonominin bu yıl şimdiye kadarki zayıf seyrinin geçici bir mola mı yoksa kalıcı bir yavaşlama mı olduğuna ilişkin ne düşündüklerini ortaya çıkarabilir.
Komite bu toplantıda muhtemelen, 2015 yılının ilk üç aylık dönemi boyunca çoğu ABD ekonomisinin hayalkırıklığı yaratan performansını gösteren bir grup veriyi tartıştı. FOMC üyeleri, buna, ekonomik büyüme, enflasyon ve Fed'in gösterge faizinin uygun yoluna ilişkin tahminlerini düşürerek tepki verdi. Politika yapıcılarının politika faizi olan federal fonlar faizine ilişkin tahminlerinin medyanı, 2015 yılı sonu için, Aaralık ayındaki seviyesi olan yüzde 1.125'ten yüzde 0.625'e indi.
Lavorgna, "Tutanaklar, Fed'in ilk çeyrekteki zayıflığın temel nedeni olarak neyi gördüğüne ışık tutabilir," dedi ve "Fed'in bu yıl faiz artışına yönelik daha temkinli bir yaklaşım göstereceğini işaret eden birşeyler arayacağım" şeklinde görüş bildirdi.
Lavorgna, geçen ay açıklanan düşük faiz tahminleri ekonomik verilerin zaıflığını tam olarak açıklamadığını ve zayıflığın önemli kısmının, enflasyondaki gerilemenin enerji maliyetlerindeki düşüşten kaynaklanması veya tüketimin sert hava koşullarından dolayı düşmesi gibi geçici ya da mevsimsel olarak görülebileceğini sözlerine ekledi.
Mart toplantısı sırasında politika yapıcılarının sahip olmadığı bilginin biri, Mart ayında 126,000 ile Aralık 2013'ten bu yana en yavaş artış gösteren tarım dışı istihdam verisiydi.
Sıkılaştırmanın Hızı
-- Faiz artırımlarının hızı. New York'ta Bank of America kıdemli ABD ekonomisti Michael Hanson, tutanakların ayrıca, faiz artırımlarının zamanlamasına ve hızına ilişkin tartışmaya da ışık tutabileceğini söyledi.
Bu yıl politika toplantılarında oy hakkına sahip olan Chicago Fed Başkanı Charles Evans, 19 Mart'ta yaptığı konuşmada, Fed'in gelecek yıla kadar faiz artırımını ertelemesi durumunda, toparlanmanın sonlanması riskinin artacağını kaydetti. Evasn, gecikmenin enflasyonu hızlandırması durumunda, merkez bankasının daima takip eden sıkılaştırmayı hızlandırabileceğini sözlerine ekledi.
Hanson, Evans'ın değerlendirmelerine ilişkin, "Bu tartışmanın bir kısmını gördük ve bu tutanaklarda bu tartışmanın öne çıkıp çıkmadığını ve destek bulup bulmadığını görmek ilginç olacak," dedi ve "Daha geniş anlamda, komite, göreceli olarak yakın bir zamanda faiz artırımına başlayacağı ve yavaş gideceği görüşüne sahip gibi görünüyor" yorumunda bulundu.
New York Fed Başkanı William C. Dudley, Pazartesi günü yaptığı konuşmada, faiz artırımlarının hızının, Fed sıkılaştırmaya başladığında, muhtemelen "sığ" olacağını ve son ekonomik zayıflığın ise muhtemelen kalıcı olmayacağını sözlerine ekledi.
Düşük Enflasyon
-- Enflasyon. New York'ta HSBC Securities USA Inc. baş ABD ekonomisti Kevin Logan'a göre, enflasyonun Şubat ve Mart aylarında yüzde 5.5'E düşmesi ile birlikte, komite artan bir şekilde enflasyon üzerinde odaklanıyor.
Logan, "Faizlerin daha erken ya da daha geç yükseltilmesine ilişkin karar enflasyona bağlı olacak," dedi ve "Eğer olacaksa, piyasanın reaksiyonu muhtemelen enflasyon görünümüne ilişkin herhangi bir sürpriz ya da vurgudan gelecek" görüşünü savunu.
Fed'in çifte amacı var: İşsizlik oranının yüzde 5.0 ile yüzde 5.2 arasında olduğu düşünülen tam istihdam ve yüzde 2 enflasyon oranı yakınında fiyat istikrarı.
Fed'in fiyat baskıları için bakmayı tercih ettiği gösterge, petrol fiyatlarındaki sert düşüş ve dolardaki yükselişle birlikte, Şubat ayında, geçen yılın aynı ayına göre yüzde 0.3 arttı. Bu gösterge Nisan 2012'den bu yana yüzde 2 seviyesinine erişemedi.
Fed Başkanı Janet Yellen, komitenin faiz artışları için enflasyonun yüzde 2'ye gelmesini beklemeyeceğini söyledi. 17-18 Mart'taki Fed toplantısının ardından yapılan açıklamaya göre, faiz artırımı için, enflasyonun yüzde 2 hedefine orta vadede ulaşacağına ilişkin "makul bir güvene" ihtiyaç duyulacak. Yellen şimdiye dek, enflasyon konusunda "makul güven"e ulaşılmasına neyin sebep olacağı sorulduğunda, belli bir yanıt vermekten kaçındı ve bu belirsizlik bazı ekonomistleri rahatsız etti.
Toronto'da Scotiabank ekonomisti Derek Holt, "Hangi ölçümleri aradıkları ve ne kadarlık bir ivmeye ihtiyaçları olduğu konusunda biraz daha fazla şey görmeyi umut ediyorum," dedi ve "Bunlardan kısmen bahsedilirse, hoş olacak" yorumunda bulundu.
Güçlü Dolar
-- Gözler dolarda. Eğer tutanaklar komite üzerinde baskı oluşturan diğer bir meseleyi gösterirse, Lavorgna, bunun dolar olacağını söyledi.
Dolar, önde gelen küresel para birimlerinden oluşan bir sepet karşısında, son 12 ayda yüzde 18 ve bu yıl yüzde 5.5 değer kazandı. Bu, ihracatı daha pahalı hale getirerek ABD büyümesini olumsuz etkileyebilir. AYrıca bu durum, ithalatı daha ucuz hale getirerek enflasyonu aşağı bastırır.
Bank of America'dan Hanson, "Bir önemli soru şu olacak; doların etkisini nasıl değerlendiriyorlar?" dedi ve "Yalnızca GSYİH ve ihracat üzerinde değil, enflasyon üzerinde de" şeklinde görüş bildirdi.
BNP Paribas'nın New York ofisinde Kuzey Amerika'dan sorumlu baş ekonomist Paul Mortimer-Lee, müşteriler için hazırladığı bilgilendirme notunda, tutanakların, "komite doları büyümeyi biraz azaltan ve enflasyon üzerinde geçici etkisi olan, ancak normalleşmeyi yolundan çıkaracak denli büyük olmayan bir faktör olarak görüyor" şeklinde bir dengeyi göstereceğini belirtti.