15 Şubat 2021
Uygur Türklerinin yaşadıklarını bir de böyle okuyun
Çinde bulunduğum 4 yıl boyunca neler gördüm... Halit Uygun yazdı...
Birçoğumuzun bildiği gibi; günümüzde Çinde 56 ayrı etnik grup yaşıyor.
Çinlilerin ırkı olan Han ırkı nüfusun yaklaşık yüzde 92sini, geriye kalan 55 etnik grup ise yüzde 8ini teşkil diyor.
Hanların dışında, nüfus olarak diğerlerine oranla daha fazla nüfusa sahip olan Uygurlar, Moğollar, Tibetliler ve Müslümanların kendilerine ait Özerk Cumhuriyetleri var. Bu Cumhuriyetlerdeki azınlık halklar, Liseye kadar olan eğitimlerini kendi ana dillerinde yapıp, inançlarını ve geleneklerini özgürce yaşıyorlar.
Cadde ve sokaklarında hem, kendi alfabeleri ile kendi dillerinde, hem de Çince tabelalar mevcut. Buralarda yaşayan yaşlıların çoğu Çince bilmiyor.
20 yıl öncesinde, Çin kağıt paralarının üzerinde, sadece 100 Yüanda Maonun portresi, diğerlerinde azınlıkların (Uygur ve Müslümanlar dahil) geleneksel kıyafetli simaları vardı. Paraların üzerinde Çincenin yanı sıra Uygurca, Moğolca, Tibetçe ve (başka bir azınlık olan) Zhuang dillerinde, kendi alfabeleri ile Çin Halk Bankası ifadesi halen yer almaktadır.
1970li yılların sonuna doğru uygulamaya konulan tek çocuk politikası, azınlıklar için geçerli değildir. Azınlıklar 2 çocuk sahibi olabilirler.
Çindeki en eski caminin peygamberimiz henüz hayatta iken 627 yılında inşa edildiğini, halen günümüzde ibadet yapılan birçok Caminin yanı sıra, çok sayıda (sadece kadınların gittiği) Kadın Camilerinin olduğunu da burada yazmak lazım.
Kısacası, birkaç 10 yıl öncesine kadar, (Uygurlar dahil) Çinde yaşayan azınlık halklarına karşı herhangi bir negatif ayrımcılık ve baskı yoktu.
Taa ki Amerika ve Batının kışkırtmasıyla (lider kadrosunda Uygurların bulunduğu) 1989 yılındaki Tian An Men olayları olana kadar.
Bu ayaklanmayı Çin Hükümeti çok kanlı bir şekilde bastırmış, bu tarihten sonra da iç güvenlik önlemlerini artırmıştır.
Çinin kalkınması ve dünya üzerinde söz sahibi konumuna gelmesinden endişe eden emperyalist güçler, Çini parçalamak için, 2008 yılında Tibetlileri kışkırtmış, ancak başarılı olamamışlardır.
2014 yılında bu defa Uygurlar kışkırtılmış, Başta Urumçi olmak üzere, Çinin birkaç bölgesinde Uygurlar ile güvenlik güçleri ve yerli halk karşı karşıya getirtilmiş, ABDde yaşayan Rabia Kadir isimli bir Uygur, olayların başkahramanı olmuştur
MAALESEF ANTİPATİ KAZANDILAR
Çinde bulunduğum 4 yıl boyunca,(1994/1998) başta Uygur kardeşlerimiz ve her hafta gittiğim camideki Müslüman cemaat ve diğer azınlıklarla yaptığım sohbetlerde, kendilerine karşı her hangi bir ayrımcılık ve baskı yapıldığı konusunda şikayetlerine şahit olmadım. Bu ifade, her şeyin süt liman olduğu anlamına gelmez tabii ki! Zaman zaman münferit olayların varlığını da biliyorum
Çinde bir Çinlinin doğduğu şehirden başka bir şehre çalışmak ve ikamet amaçlı gitmesi bir takım kurallara ve izinlere bağlıdır. Buna rağmen Uygur kardeşlerimize, Çinin her bölgesinde, her şehrinde rastlamak mümkündür. Buralarda toplu olarak yaşarlar ve maalesef birçoğu, kavga, hırsızlık, uyuşturucu ticareti, fuhuş v.s yasadışı işlere bulaşmışlar, toplumun antipatisini kazanmışlardır.
Son aylarda gündeme taşınan olayların da (bir kısım baskılar gerçek olmakla birlikte) başta ABD olmak üzere, dış güçlerin kışkırtmasının bir sonucu olduğunu düşünüyorum.
Sonuç olarak bu konudaki şahsi fikrim kısaca; Çinin baskı(!) politikasının sadece Uygurlar ve diğer azınlıklara değil, yasalara muhalefet eden her Çinliye karşı olduğu yönündedir.
Saygılarımla
Halit Uygun
Kaynak: OdaTV