KİFOZ NEDİR?
Normal bir omurga, arkadan bakıldığında, tüm uzunluğu boyunca düzdür. Ancak, omurgaya yandan bakıldığında iki eğrilik görülür. Omuzlardan göğüs kafesinin alt tarafına kadar olan sırt bölgesinde torasik kifoz adi verilen ılımlı bir yuvarlaklaşma, bel bölgesinde ise lomber lordoz adi verilen bunun tersi bir eğrilik mevcuttur. Normal bir omurgada gövde ve başı pelvisin üzerinde dengeleyebilmek için birbirinin tersi olan bu iki eğrilik gereklidir.
Normal bir sırt, 1. ve 12. omurlar arasında yer alır ve 15° ila 45° arasında hafif bir kifozu olması gerekir. Sırt bölgesindeki yuvarlaklaşma 45° ‘nin üzerine çıktığında "hiperkifoz" olarak adlandırılır ve postural veya yapısal olarak sınıflandırılır.
DİK DURMANIN AVANTAJLARI NELERDİR?
- Boyu uzun gösterir. Kambur durulduğunda sırt yuvarlanır, omuzlar içe döner, kişi olduğundan daha kısa gözükür.
- Kasları ahenkli çalıştırır. Dik duruşun bozulması kas dengesinin bozukluğunu gösterir.
- Eklemlerin uzun ömürlü olmasında etkilidir. Düzgün duruş sırasında dengeli çalışan kaslar, eklemlere dengeli yük dağılımını sağlar. Eklemlerin yıpranmasını önler.
- Solunum ve dolaşımın normale dönmesini sağlar.
- Dik durmak, çene, boyun, sırt ve bel eklemlerinde aşınma sonucu oluşabilecek ağrıların önüne geçer. Karın kaslarını güçlendirir, bel fıtığı oluşması riskini azaltır.
- Dik durmak insana disiplin kazandırır. İş yapma hevesini arttırır.
Duruş (postur) bozukluğuna bağlı kifoz ile doğumsal (yapısal) kifozu nasıl ayırt edebiliriz?
Duruşa bağlı kifozu olan kişiyi dik durması konusunda uyardığımızda kamburluğunu düzeltip daha dik durabilirler. Postural kifoz hastalarının omurlarının şekillerinde bir bozukluk yoktur. Oysa yapısal kifozu olan hastalara dik durmasını söylendiğinde, isteseler de kamburluğu tamamen düzeltemeyebilirler. Kamburluk belirgin olarak düzelmiyor ise veya düzeldiği konusunda aklınızda soru işareti kaldıysa mutlaka doktorunuza başvurup profesyonel yardım almanız gerekli olabilir.
Postural kifoz nasıl tedavi edilir?
Postural kamburluğu önlemek için en başta altta yatan sebepleri yok etmek gerekir. Oturma alışkanlıklarını düzenlemek, çalışma masaları ve sandalyelerinin uygun konum, açı, yükseklikte olmasını sağlamak, yine monitör ve klavye yüksekliklerini uygun pozisyonlara ayarlamak uygun oturma alışkanlıklarını kazanmaları için önemlidir. Bu ayarlamalar ile çocuklarımızın omurgalarını fizyolojik sınırlarda tutabilecekleri ideal pozisyona alışmalarını sağlayabiliriz.
Bir diğer önemli konu ise çocuklarımızı daha fazla spor yapmalarına yönlendirmektir. Spor, çocuğunuzun fizik kondisyonunu, omurgayı dik tutan kasların kuvvetini ve dayanıklılığını arttırarak postural kamburluğun önüne geçecektir. Haftada en az 3 gün bir saatlik sportif aktivite kötü duruş sorununun çözülmesinde yardımcı olacaktır.
Gelişimsel kifoz nasıl tedavi edilir?
Korse
Duruş bozukluklarının düzeltilmesi için ve vücudun dik durmasında kullanılır. Bel çevresindeki kemer, yanlış durma pozisyonlarında uyarıcı etki yapar.
Terlemeyi önleyen, hava sirkülasyonu sağlayan, terletmeyen, elastik misinalı anti alerjik kumaştan imal edilmiştir. Vücuda tam temas sağladığından dışardan fark edilmez, giymesi kolay ve rahattır.
2 adet plastik balen ile ürünün üzerinizde kayma yapmadan daha sağlam bir şekilde durması sağlanır. Bireylerde sırt eğrilikleri oturuş ve duruş bozuklukları yani postural bozuklukların düzeltilmesinde ve yanlış oturuşa uyarıcı olarak kullanılır. Korse yıkanabilme özelliğine sahiptir. Sadece ılık suda ve sabunla elde yıkabilir. Deterjan kesinlikle kullanılmaz. Oda sıcaklığında kurutulması uygundur.
Korsenin Kullanımı:
- Korseyi ilk olarak çapraz bantları omuzun üstünden gövdenin üstüne gelecek şekilde üzerine takılmalıdır. Sonra belde birleşen kalın cırtcırtlı kısım birbirine yapıştırılır.
- Çapraz bantları sağ çapraz sağ koltuk altı sol çapraz bağ sol koltuk altından geçirip sırtta çapraz yapacak şeklide gerip ön kısımdaki cırt cırtlarını birbirine getirip birleştiriniz.
İskelet gelişimini tamamlamamış orta dereceli deformitelerde önerilen tedavi egzersizle birlikte korse tedavisidir. Korseler omurgayı tamamen düzeltmez. Korseden beklenen en iyi başarı kifozun tespit edildiği derecede kalıp daha fazla ilerlemesinin ve cerrahi sınıra erişmesinin engellenmesidir.
Başarılı korse tedavisi için neler gereklidir?
- Hasta hala büyürken konulan erken teşhis (Kız çocuklarında adet görmeden önce tespit edilen eğrilikler)
- Hafif - orta dereceli Scheuermann kifozu (60-75 derece arası)
- Omurga doktoru tarafından yapılan düzenli muayeneler
- Hastaya uygun yapılmış bir korse
- Uyumlu bir hasta ve destekleyici bir aile
- Egzersiz, dans eğitimi ve atletizmi içeren normal aktivitelere devam edilmesi ve doktor gözetiminde olmak şartıyla bu aktiviteler sırasında elektif olarak korseye ara verilmesi
En uygun düzelmeyi sağlayabilmek için korse düzenli olarak kontrol edilmeli ve ayarlanmalıdır. İskelet gelişiminin tamamlanmasından önceki tedavinin son bir yılında korsenin kısmi kullanımı (12-14 saat/gün) önerilebilir. Deformite düzelmesinin etkili ve kalıcı olabilmesi için korse kullanımı en az 18 ay devam etmelidir.
Cerrahi tedavi
Kifotik deformite ileri olduğunda (80°den büyük ) ve hastanın artmış sırt ağrısı sıklaştığında cerrahi tedavi önerilebilir. Bu deformite içinde günümüzde en çok tercih edilen yöntem posterior enstrumantasyon ve füzyondur. Pedikül vidaları (her seviyeye 2 tane ) yerleştirilir ve 2 rod ile birbirine bağlanır. Bu işlem omurganın nazik bir şekilde düzleşmesini sağlar. Çoğu cerrahi girişim sırttan yapılır. Ancak, bazı cerrahlar omurganın ön tarafından ek bir ameliyat önerebilir.
Orta derecede esnek eğriler çoğunlukla ameliyat masası üzerinde yüzüstü yatıldığında düzelirler. Çok şiddetli eğriliklerde, osteotomi diye tanımladığımız omurga kemiğinden parça çıkartılarak yapılan düzeltmeler eklenebilir. Her omur segmentinin arkaya doğru eğilmesi kayıcı iki faset eklem tarafından sınırlandırılır. Bu eklemler çıkarıldığında ve öndeki disk hareketli olduğunda her seviyede ek olarak yaklaşık 5° ila 10° daha arkaya doğru eğilme elde etmek mümkündür
Hastalar ameliyatın ertesi günü ayağa kaldırılır ve yaklaşık 4-5 gün içinde taburcu edilirler. Taburcu edilirken bazı hastalarda 3 ay kadar korse uygulanabilir. Ameliyat sonrası okula veya işe dönüş süresi yaklaşık 3 haftadır. Üç ay sonrası yürüyüş ve yüzme gibi egzersizlere izin verilir. Bisiklete binme 6. aydan sonra serbest bırakılır. Hastalar çoğunlukla ameliyatı takip eden 4-6 ayda normal günlük işlerine dönebilir.