Roma imparatorluğu İ.Ö 49’da başlayan bir dizi iç savaşla Roma Cumhuriyeti temellerinden sarsılmaya başladı. Sezar’ın evlat edinmiş olduğu general Octavianus, rakibi Marcus Antonius’u yenerek, “Augustus” adıyla ilk imparator oldu. Gerçekleştirdiği, reformlar imparatorluğa huzur ve refah getirmesinin yanı sıra, son imparator Romulus Augustulus’un İ.S 476’da tahttan indirilmesine kadar sürecek bir iktidar yapısı oluşturdu.
Roma İmparatorluğu
Augustus
Augustus (başlangıçta Octavianus) cumhuriyetin kurumlarının çoğunu korumakla birlikte, çok geniş yetkileri elinde topladı, hatta kendisini tanrı sayan bir Augustuskültünün gelişmesini destekledi. Görev ve yetkilerini İ.S 14’te oğlu Tiberius’a devretti.
İmparatorlukta Zafer Alayları
Roma İmparatorluğunda iktidarlarını güçlendirmek için zafer alayları düzenleyerek, yendikleri orduların komutanlarını, seyircilerin tezahüratı arasında Roma sokaklarından geçirirlerdi.
Roma İmparatorluğunun Çöküşü
Orduya yaslanma İmparator Septimius Severus, i.S 193’te bir iç savaşa son verdi; ama düzeni yeniden sağlanma konusunda orduya yaslanması, gelecekte hiçbir imparatorun iktidarı bütünüyle elinde toplayamayacağını gösterdi: Ordunun desteğine gereksinmesi duyuyorlardı.
“Barbarlar”la işbirliği iş üçüncü yüzyılda Kuzey Avrupa’dan gelen, Romalıların “Barbar” diye nitelendirdikleri halklar, Roma üstündeki baskıyı artırdılar. Roma’nın eyaletlerindeki yerel güçlere gereksinmesi arttı ve pek çok yerel yönetici önemli konumlara yükseldi. Daha sonra bu yerel önderler güçlerini iyice artırdılar.
Merkezin yer değiştirmesi İ.S IV. ve V. yüzyıllarda imparatorluk yavaş yavaş parçalandı; farklı dönemlerde Ravenna, Milano, Trier, Sirmium ve İstanbul (byzantion) başkent oldu.
İmparatorlukların Bölünmesi
İ.S 293’te imparator Dioccletianus, imparatorluğun yapısında sınırı değişiklik yaparak iki parçaya on ayırdı: Doğu; Batı. Doğu’nun Loodra Trier ya yönetimini elinde tutup, Batı’yı Maximianus’a verdi; ayrıca her ikisinin, bir yardımcısı vardı. Bu yeni sistem “tetrarşi” (dörtlü yönetim) diye adlandırıldı. Dioccletianus bu yöntemle, iç huzursuzluğun azalacağını ummuştu.
Yol Yapımı
İ.S IV. yüzyılın başlarında Roma imparatorluğunda 85 000 kilometrelik yol vardı. Londinium’dan (Londra) Roma’ya altı günde gidilebiliyordu. 1800’lerde de aynı yolculuk gene bu kadar sürüyordu.
Roma’da Araba Yarışları
Roma Kuşatma Altında
Roma, kaynaklarının büyük bölümünü uzun sınırlarının savunulmasına ayırmak zorundaydı. İ.S IV. yüzyıldan başlayarak ekonomik sıkıntılar, savunmanın zayıflamasına yol açtı; Alaric yönetimindeki Vizigotlar İ.S 410’da Roma’yı ele geçirerek, yakıp yıktılar; Attila da İ.S 451’de Galya’yı istila etti.