Ad / Soyad :
Sınıf / No :
Biyoçeşitlilik - II
1. Biyoçeşitlilikle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır? A) Biyoçeşitlilik bir bölgedeki genlerin, türlerin ve eko-sistemlerin oluşturduğu bir bütündür. B) Benzer bitki ve hayvan topluluklarını barındıran böl-gelere biyom denir. C) Karasal biyomlar genellikle orada hâkim olan bitki topluluğu çeşidine göre adlandırılır.
D) Bir biyomda doğal özelliklerin değişmesi bitki ve hayvan türlerinin değişmesine yol açmaz. E) Biyosferde değişik habitatlar ve bu habitatlarda ya-şayan çok çeşitli canlı türleri bulunur. 2. I. Genler II. Türler III. Aerosoller IV. Fay hatları
Yukarıdakilerden hangileri, biyoçeşitliliği oluşturan ögelerden biri değildir?
A) I ve II B) I ve III C) II ve III D) II ve IV E) III ve IV
3. I. Aynı tür canlıların oluşturduğu toplulukların yaşama ortamlarına ---- denir.
II. Belli bir bölgede yaşayan ve birbirleri ile etkileşim içinde bulunan canlılar ile cansız çevrenin oluştur-duğu bütüne ---- denir. Belirtilen tanımlarda boş bırakılan yerlere, aşağıda-kilerin hangisinde verilen kavramlar getirilmelidir? I II A) biyoçeşitlilik biyom B) habitat ekosistem C) ekosistem aerosol D) resif habitat E) biyom habitat 4. Aşağıdaki biyom ve bu biyomda görülen hayvan türü eşleştirmelerinden hangisi yanlıştır? A) Tropikal yağmur ormanı biyomu – orangutan B) Dağ biyomu – kartal C) İğne yapraklı orman biyomu – deve kuşu D) Kutup biyomu – penguen E) Savan biyomu – zürafa
5. Aşağıdaki kıtaların hangisinde çöl biyomunun gö- rüldüğü alanların kıta yüz ölçümüne oranı daha faz-ladır?
A) Avrupa B) Okyanusya
C) Afrika D) Asya
E) Güney Amerika
6. Tayga ve boreal ormanlar da denilen iğne yapraklı or- manlar dünyanın en geniş alanlı biyomlardan birini oluş- turur. Bu biyomda bitki çeşitliliği azdır. Fakat samur, vi-zon, vaşak, kunduz, ayı, geyik, tilki, porsuk gibi kürklü hayvanlarla çok çeşitli kuşları ve hatta bir kaplan cinsini de barındırır. Bazı özellikleri belirtilen biyom; I. Kanada, II. Moğolistan, III. Finlandiya, IV. Japonya
ülkelerinin hangilerinde daha geniş yayılış alanına sahiptir?
A) I ve II B) I ve III C) II ve III D) II ve IV E) III ve IV
yağmur ormanında ortalama 750 ağaç türü bulunmaktadır.
I
II III
IV
Yukarıdaki haritada numaralanmış alanlardan hangi-leri tropikal yağmur ormanlarının yayılış gösterdiği alanlar arasında yer almaz?
A) I ve II B) I ve IV C) II ve III D) II ve IV E) III ve IV
8. Aşağıdaki iklim tiplerinden hangisinin görüldüğü alanlarda biyoçeşitliliğin daha fazla olduğu söylene-bilir? A) Tundra B) Step C) Çöl D) Akdeniz E) Muson 9. I II III IV V Haritada numaralanmış alanlarda görülen biyomlar-la ilgili aşağıdaki eşleştirmelerden hangisi yanlıştır? A) I – karışık orman biyomu B) II – kutup biyomu C) III – savan biyomu D) IV – tundra biyomu E) V – çöl biyomu A) İklim özellikleri B) Yeryüzü şekilleri C) Kara ve denizlerin dağılışı D) Toprak özellikleri E) Orman tahripleri
11. Bitki ve hayvan türleri yaşamlarını devam ettirebilmek için bulundukları ortamın doğal koşullarına uyum sağla-mak zorundadır. Buna adaptasyon adı verilir.
Buna göre, aşağıdakilerden hangisi sıcak çöllerde yaşayan canlıların adaptasyon özelliklerinden biri olamaz?
A) Bitkilerin su bulduklarında kısa sürede filizlenip, çi-çek açması ve tohum üretmesi
B) Sıcak çöllerdeki hayvanların başka bölgelerdeki tür-deşlerinden genellikle daha açık renkli olması C) Geniş yapraklı ağaçların soğuk kış aylarında
don-mamak için yaprak dökmesi
D) Hayvanların çoğunlukla gündüzleri yer altına geçip geceleri ortaya çıkması
E) Bazı bitkilerin su kaybını en aza indirmek için topra-ğın üstündeki kısımlarının kısa olması
12. Bir bölgede doğal ve beşerî faktörlerin etkisiyle doğal çevre koşullarının değişmesi bölgedeki biyolojik çeşitlili-ğin de değişmesine yol açar. Biyolojik çeşitliliğin değişmesinde etkili olan; I. volkan patlamaları, II. kıtaların kayması, III. tarım alanlarının genişlemesi, IV. büyük barajların yapılması faktörlerinden hangileri beşerî kaynaklı değildir? A) I ve II B) I ve III C) II ve III D) II ve IV E) III ve IV
Ad / Soyad : Sınıf / No : 1. Su ekosistemlerinin doğal sistemlerin işleyişine etki-siyle ilgili, aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır? A) Su döngüsünün gerçekleşmesine katkı sağlar. B) Aerosoller ile yağış oluşumunu kolaylaştırır. C) Okyanus akıntılarının etkisi ile Ekvator’dan kutupla-ra doğru sıcaklık düzenli olarak azalır. D) Farklı karakterlerdeki okyanus akıntılarının karışma alanlarında biyoçeşitlilik artar. E) Hava ve su arasındaki ısı alışverişi ile yeryüzündeki sıcaklık dağılışı dengelenir. 2. Cansız Ögeler Canlı Ögeler Ekosistem Kimyasal Etmenler Organik I İnorganik III II Fiziksel Etmenler Kavram haritasında numaralanmış bölümlere getiri-lebilecek unsurlar, aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir? I II III
A) Mikroorganizma Işık Vitamin
B) Yağ Protein Rüzgâr
C) Oksijen Su Işık
D) Protein Oksijen Rüzgâr
E) Su Yağış Protein
3. Tundra biyomunda sıcaklık ortalamasının yıl boyunca düşük olması nedeniyle ağaç türü bitkiler görülmez. IV II III I V
Buna göre, yukarıdaki haritada numaralandırılmış yerlerin hangisinde düşük sıcaklıklar nedeniyle ağaç türü bitkilerin görülmediği söylenebilir?
A) I B) II C) III D) IV E) V
4. • Klorofilli bitkilerin fotosentez yapması • Suyun fotolizi
Belirtilen olaylar sonucunda, aşağıdaki maddelerden hangisinin atmosferdeki oranında artış gözlenir?
A) Karbon B) Helyum C) Azot
D) Oksijen E) Fosfor 5. Akdeniz iklimi kuşağındaki çalılık biyomunun özellik-leriyle ilgili, aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır? A) Bitkiler çok sık bir örtü oluşturmamaktadır. B) Kışlar ılık geçtiği için kışın yaprak dökmeyen bitkiler bulunur.
C) Çalı türleri yaz kuraklığına dayanabilmek için ço-ğunlukla küçük yapraklıdır.
D) Tavşan, yaban koyunu ve yaban keçisi bu biyomda-ki başlıca otçul türlerdir.
E) Yağışların yetersiz olması nedeniyle kurakçıl otlar hâkim bitki örtüsünü oluşturur.
nin hem oksijen hem de karbon döngüsünü olumsuz etkilediği söylenebilir?
A) Tarımda kimyasal gübre kullanımının artmasının B) Bitki örtüsünün tahrip edilmesinin
C) Akarsular üzerinde hidroelektrik santrallerin yapıl-masının
D) Tarım alanlarında nöbetleşe ekimin yapılmasının E) Denizsel alanlardaki aşırı avlamanın
7. Bitki ve hayvan türleri, yaşamlarını devam ettirebilmek için bulundukları ortamın koşullarına uyum sağlamak zorundadır. Buna adaptasyon denir. Buna göre, I. maki bitki örtüsünü oluşturan bazı ağaçcıkların yap- raklarının terleme sonucu oluşacak su kaybını azalt-mak için kadifemsi yapıda olması, II. soğuk iklim bölgelerinde ağaçların iğne yapraklı ol-ması, III. kutup bölgelerinde yaşayan fokların derilerinin altın-da kalın bir yağ tabakasının olması, IV. Ekvatoral iklim bölgesinde bitki türü çeşitliliğinin faz-la olması durumlarından hangileri adaptasyona örnek gösteri-lemez?
A) Yalnız IV B) I ve II C) II ve III D) II ve IV E) III ve IV
8. Aşağıdaki canlı gruplarından hangisi, yaşamsal fonksiyonlarını devam ettirmek için ihtiyaç duyduk-ları enerjiyi kendileri üretmektedir? A) Birincil tüketiciler B) İkincil tüketiciler C) Üçüncül tüketiciler D) Yeşil bitkiler E) Ayrıştırıcılar
Su moleküllerinin yeryüzü ile gökyüzü arasındaki bu hareketini olanaklı kılan etmenler, aşağıdakilerin hangisinde bir arada verilmiştir? A) Güneş enerjisi ve Ay çekimi B) Güneş enerjisi ve yer çekimi C) Yerin iç ısısı ve yer çekimi D) Yerin iç ısısı ve Ay çekimi E) Mantodaki akıntılar ve yer çekimi 10. Savan biyomunun görüldüğü alanlarda araştırma ya-pan bir biyocoğrafyacının aşağıdaki canlı türlerinden hangisine rastlaması beklenmez?
A) Zebra B) Antilop C) Fil
D) Penguen E) Sırtlan 11. Aşağıdaki şekilde, su döngüsü gösterilmiştir. I III II Şekilde, su döngüsünün aşamalarının belirtildiği nu-maralanmış bölümlere yazılması gereken kavramlar aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir? I II III
A) Terleme Sızma Yağış
B) Buharlaşma Yağış Yoğuşma
C) Yağış Akış Buharlaşma
D) Sızma Terleme Yağış
Ad / Soyad : Sınıf / No : 1. Turunçgiller kış mevsimin ılık geçtiği alanlarda yetiştiri-lebilmektedir. II I III IV V Buna göre, yukarıdaki haritada numaralanmış alan-lardan hangisinin turunçgil tarımı için daha elverişli koşullara sahip olduğu söylenebilir?
A) I B) II C) III D) IV E) V
2. Türkiye’de yetiştirilen bazı tarım ürünleri bu coğrafyaya ait olmayıp dışarıdan getirilerek uygun koşullara sahip alanlarda zaman içinde yetiştirilmeye başlanmıştır. Aşağıdakilerden hangisi belirtilen özellikteki tarım ürünlerine örnek gösterilemez? A) Muz B) Fındık C) Pirinç D) Kivi E) Çay 3. P ülkesinde nüfus artış hızını artırmaya, R ülkesinde ise nüfus artış hızını azaltmaya yönelik politikalar izlenmek-tedir.
Buna göre, bu ülkelerle ilgili aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılabilir?
A) R ülkesinin nüfus miktarı P ülkesindekinden fazladır. B) P ülkesinde işsizlik oranı daha fazladır.
C) R ülkesinin kadın nüfusun ekonomik faaliyetlere ka-tılımı daha fazladır.
D) P ülkesinde çocuk nüfusun toplam nüfus içindeki oranı daha azdır.
E) R ülkesinin ekonomik kalkınma düzeyi P ülkesine göre daha yüksektir. 4. Yeryüzünün yoğun nüfuslaşmış alanlarında mal ve hiz-metlerin tüketimi daha fazladır. I II III IV V Buna göre, yukarıdaki haritada numaralanmış alan-lardan hangisinde mal ve hizmetlere yönelik tüketim talebinin daha fazla olduğu söylenebilir?
A) I B) II C) III D) IV E) V
5. Bir şehrin büyüyüp gelişmesinde ön plana çıkan özellik-leri o şehrin fonksiyonunu oluşturur. Buna göre, aşağıda verilen şehir ve bu şehrin gelişi-minde ön plana çıkan fonksiyon eşleştirmelerinden hangisi yanlıştır? A) Marsilya - Liman B) Manchester - Sanayi C) Vatikan - Din D) Milano - Tarım E) Dubai - Ticaret 6. Türkiye’de özellikle 1980’li yıllardan itibaren sanayi sek- törü gelişme göstermiş ve bunun sonucu olarak da ih- racat gelirleri içinde sanayi ürünlerinin payı artış göster-miştir. Günümüzde Türkiye’nin ihracat gelirleri içinde aşa- ğıdaki sanayi kollarından hangisinin payı daha yük-sektir? A) Petrokimya sanayisi B) İlaç sanayisi C) Otomotiv sanayisi D) Optik sanayisi E) Kâğıt sanayisi
Beşerî Sistemler - II
ye’de, I. Tarımsal üretim azalmıştır. II. Tarımın ülke ekonomisindeki önemi azalmıştır. III. Tarım ürünlerinin ihracatından elde edilen gelir azal-mıştır. yargılarından hangilerine ulaşılabilir?
A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve II E) II ve III
8. Nüfus artış hızını azaltmaya yönelik politikalar izle-nen bir ülkede aşağıdaki çalışmalardan hangisinin yapılması beklenir?
A) Gebeliği önleyici ilaç üretiminin yasaklanması B) Kürtajın yasaklanması
C) Çocuklu ailelere vergi indirimi sağlanması D) Ailelere çocuk yardımının yapılması
E) Doğum kontrol yöntemleri hakkında toplumun bi-linçlendirilmesi 9. Günümüzde bor mineralleri pek çok farklı alan ve sek- törde kullanılmaktadır. Kullanım alanı çok geniş olan bo-run dünya üzerindeki toplam rezervinin yaklaşık % 73’ü Türkiye’de bulunmaktadır. Bu bilgilere dayanılarak aşağıdaki yargılardan hangi-sine ulaşılabilir?
A) Bor madeni günümüzde enerji kaynağı olarak ter-mik santrallerde kullanılmaktadır.
B) Türkiye bor minerallerinin satışından en fazla gelir elde eden ülkedir.
C) Türkiye’nin ihracat gelirleri içindeki en büyük pay bor minerallerine aittir.
D) Bor minerallerinin kullanım alanlarının artması ve değerlenmesi Türkiye ekonomisini olumlu yönde etkiler. E) Bor madeni petrol ve doğal gazdan sonra uluslara-rası ticarette en yoğun talep gören kaynaktır. şeker pancarı üretimi çok azdır. Buna göre, Türkiye’de kıyı bölgelerinde şeker panca- rı üretimine ayrılan arazilerin çok az olmasındaki te-mel etken aşağıdakilerden hangisidir?
A) Kıyı bölgelerininde arazilerin çoğunlukla turistik amaçlı kurulan tesislere ayrılması B) Şeker pancarı bitkisinin kısa sürede bozulması ne-deniyle hasat edildikten hemen sonra işlenmesinin gerekmesi C) Şeker üretiminde şeker pancarı yerine şeker kamışı-nın tercih edilmeye başlanması
D) Kıyı bölgelerinde daha yüksek gelir getiren tarım ürünlerinin tercih edilmesi E) Şeker pancarının iç bölgelerde daha yüksek verim sağlaması 11. Aşağıdaki tabloda çeşitli yıllarda Türkiye’deki toplam ça-lışan nüfus miktarı ile sanayi sektöründe istihdam edilen nüfus miktarı ve oranı gösterilmiştir.
Yıl Toplam İş Gücü Sanayide İstihdam Edilen İş Gücü Sanayinin İstihdamdaki Payı 1955 12.205.300 726.500 %5,9 1985 20.556.700 2.185.300 %10,6 2000 20.941.000 3.612.000 %17,2 2016 27.205.000 7.283.000 %26,8 Tablodaki verilere dayanılarak aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılabilir?
A) Sanayi sektörünün Türkiye ekonomisindeki önemi artmıştır.
B) Verilen yıllar arasında hizmet sektöründe istihdam edilen nüfus oranı azalmıştır.
C) Verilen yıllar arasında işsizlik oranı artmıştır. D) Verilen yıllar arasında tarımsal üretimde gerileme
yaşanmıştır.
E) Türkiye’deki toplam iş gücü ihtiyacı ülke nüfusu ile karşılanamamaktadır.
Ad / Soyad :
Sınıf / No :
1. Günümüzde çevre sorunlarının önlenebilmesi ancak devletler arasında uluslararası iş birliğinin yapılmasıyla mümkündür. Belirtilen durum aşağıdakilerden hangisinin göster-gesidir? A) Doğal çevrenin korunmasına yönelik duyarlılığın ar-tığının B) Çevre kirliliği üzerinde insan faaliyetlerinin etkisinin azaldığının C) Çevre koruma uygulamalarının yaygınlaştığının D) Çevre sorunlarının küresel bir boyut kazandığının E) Çevre sorunlarının önlenmesi amacıyla çeşitli örgüt-lerin kurulduğunun
2. Teknoloji ve sanayi faaliyetlerinde hızlı ilerlemenin ya- şandığı 20. yüzyıldan itibaren çevre sorunları da hızla ar-tış göstermeye başlamıştır. I II III IV V Buna göre, yukarıdaki haritada numaralanmış alan- ların hangisinde teknolojik ve endüstriyel gelişmele-re bağlı kirliliğin daha önce yaşanmaya başlandığı söylenebilir?
A) I B) II C) III D) IV E) V
3. Geçmişten günümüze yeryüzündeki iklim koşulları sü- rekli değişim göstermiştir. Ancak hiç bir dönemde yaşa-nan değişimler günümüzdeki kadar hızlı gerçekleşme-miştir. Günümüzde yaşanan iklim değişimleri üzerinde; I. Dünya yörüngesindeki değişimler, II. insanların doğal çevreye olan müdahaleleri, III. atmosferdeki sera gazlarının artması, IV. yer kabuğundaki tektonik hareketler faktörlerinden hangileri etkili olmaktadır?
A) I ve II B) I ve III C) II ve III D) II ve IV E) III ve IV
4. Küresel ısınma sonucunda buzul örtülerinde meydana gelecek erimeye bağlı olarak deniz seviyesinin yaklaşık 60 cm yükselmesi beklenmektedir. Bu durum öncelik-le yükselti ortalaması düşük olan kıyı ülkelerini olumsuz yönde etkileyecektir.
Buna göre, küresel ısınmaya bağlı olarak deniz se-viyesinde meydana gelecek yükselmenin öncelikle aşağıdaki ülkelerden hangisini daha fazla etkilemesi beklenir?
A) Norveç B) Rusya C) İsviçre
D) Hollanda E) Peru
5. Atmosferdeki karbon miktarı kendi içinde bir dengeye sahiptir. Ancak insanların çeşitli faaliyetleri sonucunda doğadaki karbon dengesi bozulmaktadır.
Buna göre, aşağıdakilerden hangisi, atmosferdeki karbon dengesinin bozulmasında etkili olan faktör-ler arasında yer almaz?
A) Fosil yakıtlarının yoğun şekilde kullanılması B) Tarlalardaki anız örtüsünün yakılması C) Orman alanlarının tahrip edilmesi
D) Yenilenebilir enerji kaynaklarının kullanımının art-ması
E) Termik santrallerde enerji kaynağı olarak kömürün kullanılması
Arazi Kullanımının Çevresel Etkileri,
Çevre Sorunlarının Küresel Etkileri, Atıklar ve
I
II V
Yukarıdaki Dünya haritasında numaralanmış alanla-rın hangisinde, kuraklığa bağlı sorunlaYukarıdaki Dünya haritasında numaralanmış alanla-rın yaşanma riski daha yüksektir?
A) I B) II C) III D) IV E) V
7. Aşağıdakilerden hangisi Zonguldak, Bartın, Karabük Projesi’nde uygulanan çevre planlamasının gerekçe-leri arasında yer almaz? A) Proje bölgesinin hedef ve stratejilerini belirlemek B) Proje bölgesinde bulunan doğal, tarihsel ve kültürel değerleri korumak C) Çevreyi sürdürülebilir kılmak ve kalkınmayı sağlaya-rak arazi kullanımını belirlemek D) Bölge potansiyelini kullanarak deniz turizmini geliş-tirmek E) Fiziki ve sosyoekonomik planlarını oluşturmak
8. Konya şehrinin kuzey ve kuzeydoğusunda kurulan or- ganize sanayi bölgeleri, şehir için özellikle kış mevsimin-de büyük çevresel problemlere neden olmaktadır. Sa-nayi bölgesinde oluşan sis ve duman şehir merkezine doğru gelerek burada büyük boyutlarda hava kirliliğine yol açmaktadır.
Buna göre belirtilen durum, arazi kullanımında aşa-ğıdakilerden hangisinin dikkate alınmamasından kaynaklanmıştır? A) Bitki örtüsünün B) Hakim rüzgâr yönünün C) Jeomorfolojik yapının D) Halkın istek ve ihtiyaçlarının E) Arazinin jeolojik yapısının tü. Bu nedenle çevre sorunlarının çözümüne yönelik ça-lışmalar da bölgesel ve yerel nitelikli olmuştu.
Buna göre, çevre sorunlarının küresel boyutları ile değerlendirilmeye başlanması, aşağıdakilerden han-gisi ile gerçekleşmiştir? A) Kıtalar arasındaki ulaşım ve iletişim ağının gelişme-siyle B) Bilimsel verilerle çevre sorunlarının küresel etkileri-nin ortaya konulmasıyla C) İletişim olanaklarının gelişmesi sonucunda insanla- rın farklı bölgelerdeki sorunlardan haberdar olmala-rıyla D) Farklı ülkelerde benzer sorunların yaşanmasıyla E) Ticari faaliyetlerin küresel boyut kazanmasıyla 10. Dünyada en çok tüketilen enerji kaynaklarından biri de kömürdür.
Buna göre, aşağıdaki ülkelerden hangisinin kömür rezervi daha fazladır?
A) Rusya B) İran C) Irak
D) Venezuela E) Kuveyt
11. Arazi planlamasında doğru sonuca ulaşabilmesi için çeşitli özelliklerin göz önünde bulundurulması ve buna yönelik ön çalışmaların yapılması önem taşır. Buna göre aşağıdakilerden hangisi, arazi planlama-sı yapılırken göz önünde bulundurulması gereken özellikler ve yapılması gereken ön çalışmalar arasın-da gösterilemez? A) Arazi yetenek sınıflandırılması ile ilgili etütlerin yapıl-ması B) Bölge halkının gereksinimlerinin belirlenmesi C) Bölge halkının isteklerine öncelik verilmesi D) Altyapı çalışmalarının yapılması E) Arazide maksimum verim sağlayacak projelerin ge-liştirilmesi