Çeviri: Dr. Erhan Tatar *
Cochrane derleme özeti
Derleme sorusu
Bu derlemede, tekrarlayan taş hastalığı olan çocuklarda (<18 yaş) tıbbi ya da diyetsel yaklaşımların, bu yaklaşımlar yapılmayan olgulara göre daha iyi sonuçları olup olmadığı incelendi.
Çoğu çocuk bilinmeyen nedenlerle böbrek taş hastalıklarından etkilenir ve tedavisi gerekir. Yiyecekler, içecekler ve/veya ilaçlar, bu çocukların böbrek taşı olma riskini düşürmeye yardımcı olabilir. Ancak bunların ne kadar etkili olduğu ve nasıl yan etkileri olduğunu tam olarak bilmiyoruz.
Çalışma özellikleri
14 Şubat 2017 tarihine kadar yayınlanan araştırmalar incelendi. Böbrek taşı ile ilgili önceden sorunlar yaşamış, taşın nüks etmesini durdurmak için en az 12 ay süreyle çeşitli diyet veya ilaç tedavisi (veya her ikisi) alan, 1-18 yaş arası çocuklarla yapılan çalışmalar arandı. Taşların geri dönüp dönmediği, ne kadar yan etki olduğu ve çocukların böbrek taşları için daha fazla tedaviye gereksinimi olup olmadığı değerlendirildi.
Sonuçlar
Literatürde böbrek taşlarını tedavi etmek için litotripsi ile tedavi edilen 125 olguluk (72 erkek ve 53 kız) sadece bir küçük çalışma bulundu. Bu çocuklarda böbrek taşlarının etiyolojileri bilinmiyordu ve böbrekleri taş dışında normaldi. Çalışma başladığında elli iki çocuğun taşı yoktu, 44 çocuğun da küçük taşları mevcuttu. Bir gruba ağızdan potasyum sitrat verildi; diğer gruba özel bir ilaç verilmedi. Çocuklar yaklaşık iki yıl izlendi.
Her grupta 48 çocuk olmak üzere çalışmayı 96 çocuk tamamladı. Sonuç olarak, bu ilacı kullananlarda, taşların daha az tekrarladığı bulundu. Ancak çalışmanın kalitesi düşük ve boyutu küçük olduğundan bu sonuca güvenimiz düşük. Sekiz hastadan biri yan etkiler nedeniyle ilacı bıraktı.
Çocuklara tekrarlayan böbrek taşları için ne sıklıkta tedavi verilmesi konusunda ise herhangi bir bilgi bulunamadı.
Kanıt kalitesi
Tekrarlayan taşlar için kanıt kalitesi düşük, yan etkiler için çok düşük bulundu. Çocukların tekrarlayan böbrek taşları için ne sıklıkta tedavi verilmesi gerektiği konusunda hiçbir kanıt bulunamadı.
Yazarların kararı
Oral potasyum sitrat takviyesi SWL sonrası çocuklarda tekrarlayan kalsiyum üriner taş oluşumunu azaltabilir; fakat bu sonuca güvenimiz sınırlı. Yan etkilerden dolayı önemli sayıda çocuk ilacı bıraktı. Tekrar tedavi oranları hakkında bir kanıt bulunmadı. Üriner taş hastalığı olan çocuklarda iyi tasarlanmış çalışmalar yapılması gerekiyor.
Bilimsel özet
Arka plan
Çocuklarda üriner taş hastalığı ciddi morbiditeye neden olmaktadır. Ve Kuzey Amerika popülasyonunda sıklığı artmaktadır. Bu nedenle, çocuklarda tekrarlayan üriner taşlar için tıbbi veya diyet müdahaleleri, klinik önem kazanmıştır.
Amaç
Bu çalışmanın amacı çocuklarda (<18 yaş) idiyopatik üriner taşlarının önlenmesinde tıbbi ve diyet müdahalelerinin etkilerini değerlendirmektir.
Araştırma stratejisi
CENTRAL (2017, Sayı 1), MEDLINE OvidSP (1946 - 14 Şubat 2017) ve EMBASE OvidSP (1980 - 14 Şubat 2017); ICTRP Arama Portalı ve ClinicalTrials.gov. tarandı. Ayrıca, böbrekle ilgili dergiler ve büyük böbrek konferanslarının kitapları incelendi, seçilen böbrek dergilerinin haftalık yayın bültenleri izlendi. Son aramanın 14 Şubat 2017 tarihinde yapıldı.
Seçim kriterleri
Çocuklarda idiyopatik üriner taşlarının önlenmesinde, tıbbi ve/veya diyet tedavilerinin etkilerinin değerlendirildiği randomize kontrollü çalışmalar incelendi.
Veri toplama ve analiz
Cochrane’in istediği standart metodolojik prosedürler kullanıldı. Başlıklar ve özetler arama kriterleri ile belirlendi ve tarandı. Daha sonra veri çıkarımı ve kayırma hatası riski değerlendirmesi. Kanıt kalitesi, GRADE'yi kullanarak incelendi.
Ana sonuçlar
Şok dalgası litotripsi (SWL) ile ilk tedaviyi takiben, kalsiyum içeren idiyopatik taşları ve normal böbrek morfolojisi bulunan 125 olguluk (72 erkek ve 53 kız) 1 çalışma bulundu. 12 ay boyunca, tedavi grubundaki 48 hastaya 1 mEq / kg oral potasyum sitrat verilirken kontrol grubuna spesifik ilaç veya önleyici önlem uygulanmadı. Çalışma sonunda her iki grupta kalan 48’er, toplam 96 hastaya ait veriler raporlandı. Kalan bu gruptan 52 çocukta taş olmayıp 44’ünde kalıntı taş parçaları mevcuttu.
Birincil sonuç ölçütleri
Tıbbi tedavi, taş tekrarlama riskini 0.19 risk oranı (RR) ile düşürebiliyor. (% 95 güven aralığı (CI) 0.06-0.60; düşük düzeyde kanıt). Bu, 1000 hasta başına 270 daha az taş tekrarlama sayısına karşılık gelir (133 daha az ile 313 daha az arasında). Kanıt kalitesini, çalışmalarda yerleşim gizlemesinin belirsiz olması ve deteksiyonda, performansta ve eksilmeye bağlı kayırma hatasının yüksek olması gibi çok ciddi kısıtlamalar nedeniyle düşürdük.
Ters olay verileri eksik olsa da, potasyum sitrat alan 48 çocuktan 6'sının (%12.5) yan etkiler nedeniyle ilacı bıraktığı bildirildi. Bu, 13.0 risk oranına karşılık gelmekteydi (% 95 CI 0.75 ila 224.53; çok düşük kalitede kanıt); mutlak etki büyüklüğü hesaplanamadı. Çalışmanın sınırlamaları ve belirsizliği nedeniyle kanıt kalitesini düşürdük.
Yeniden tedavi oranları hakkında hiçbir bilgi bulunamadı.
İkincil sonuç ölçütleri
Serum elektrolitleri, 24 saatlik idrar parametreleri veya yeni taş oluşum zamanı hakkında hiçbir kanıt bulanamadı.
Önceden planladığımız sekonder analizleri yapamadık.
Kaynak
Kern A, Grimsby G, Mayo H, Baker LA. Medical and dietary interventions for preventing recurrent urinary stones in children. Cochrane Database of Systematic Reviews 2017, Issue 11. Art. No.: CD011252. DOI: 10.1002/14651858.CD011252.pub2
Orijinal özet için: Çocukta Tekrarlayan Böbrek Taşı
Tam metin için: Tıbbi Özet Ve Tam Metin
* Doçent, SBÜ İzmir Bozyaka Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Nefroloji Kliniği