2013 yılında yurt dışında TV’lerde yayınlanan bir Coca Cola reklamında kola içen ve günlük aktivitelerini gayet mutlu bir şekilde yerine getiren insanlar rol alıyor. Reklam 125 yılı aşkın bir süredir insanları bir araya getiriyoruz cümlesiyle başlıyor. Daha sonra yumuşak sesli bir anlatıcı ise şu sözleri söylüyor: bugün herkesi, hepimizi ilgilendiren bir konu için bir araya getiriyoruz: OBEZİTE!
Ama bize “buz gibi soğuk bir Coca-Cola açıp mutluluğu seçmeyi” söyleyen şirket, bu reklamlarla gerçekten kamuoyunun büyük ilgisini çekiyor mu?
2015 yılında forbes.com’da yayınlanan bir yazıda ise Nancy Fink Huehnergath Coca-Cola hakkında bayağı ilginç bir yazı kaleme alıyor. Yazı ise şöyle:
Hemen hemen hiç kimseyi şaşırtmayan bir şekilde Coca-Cola’nın, Associated Press (AP) tarafından elde edilen e-postalara göre, finanse ettiği bir anti-obezite grubu olan Global Enerji Dengesi Ağı (GEBN) üzerinde önemli bir etkiye sahip görünmektedir.
GEBN, kendini, hareketsizlik, yetersiz beslenme ve obezite ile ilişkili hastalıkların önlenmesi ve azaltılması için “enerji dengesi bilimine dayanan – yenilikçi çözümlerin tanımlanması ve uygulanmasına adanmış gönüllü kamu-özel, kar amacı gütmeyen bir kuruluş” olarak tanımlamaktadır. Eleştirmenler ise onları, bilim adamlarını obezite suçlamasını diyetten ve egzersiz yapmamaya kaydırmaya yönlendiren bir asitli içecek endüstrisi ön grubu olarak adlandırdılar.
Ağustos ayında, GEBN başkanı ve Colorado Üniversitesi Tıp Fakültesi’nden bir profesör olan James Hill, Coca-Cola’nın gruba yaptığı 1,5 milyon dolarlık bağışının, New York Times’da belirttiği araştırma, strateji ve diğer etkinlikleri etkilediği iddialarını reddetti.
“Onlar bir şey yapmıyor, her şeyi biz yönetiyoruz.” Colorado Üniversitesi, Kasım ayında sert bir şekilde eleştirildikten sonra“ Coca-Cola’dan 1 milyon dolarlık bir armağan ”getirdiğini açıkladı.
Bununla birlikte Hill, John Peters, bir başka GEBN lideri ve Colorado Üniversitesi Tıp Fakültesi’nde profesör ve Coca Cola’nın baş sağlık ve bilim görevlisi Rhona Applebaum gibi Coca-Cola yöneticileri arasında göze çarpan değiş tokuşlar, grubun stratejisinin ve ilerleyişinin bu yakınlaşmalarla etkilendiğini açık açık ortaya çıkarıyor. Hatta GEBN’nin liderleri, Coca-Cola’nın imajını geliştirmesine ve obezitenin nedeni olarak ‘’egzersiz artmalı’’ düşüncesine yardımcı olmaktan çok mutlu görünüyorlardı.
AP’nin e-posta alıntılarının öne çıkan özelliklerinden bazıları şunlardır:
Applebaum, yakında oluşturulacak olan GEBN’de yer alanların özel sektörle işbirliğine açık olması gerektiğini söyleyen 16 Ekim 2012 tarihli bir e-posta.
Applebaum’un GEBN için “düzeltilmiş” bir teklif oluşturduğu 9 Temmuz 2014 tarihli bir e-posta. Öneri diyor ki: “Siyasi bir kampanyaya benzeyen, radikal örgütlere ve onların savunucularına karşı güçlü ve çok yönlü bir strateji geliştireceğiz, konuşup geliştireceğiz.”
30 Ağustos 2014’te Hill’den Coca Cola yönetimine bir araştırma önerisi hakkında e-posta: “İşte benim konseptim. Şeker suyu satan bir şirketin fiziksel aktiviteyi teşvik etmeye odaklanmasının güçlü bir gerekçe olduğunu düşünüyorum. Büyük ve pahalı bir çalışma ama bir oyun değiştirici olabilir. Bu çalışmanın yapılması gerekiyor. ”
Hill’in bir Coke yöneticisine yazdığı 9 Kasım 2014 tarihli bir e-posta:
“Şirketinizin, insanların hayatlarında bir sorun olma imajından kaçınmasına ve onlara önemli ve eğlenceli şeyler getiren bir şirket olmaya geri dönmesini istiyorum.”
Asitli içecek endüstrisi liderleri, yıllardır sağlıksız içecekleri çocuklara ve yetişkinlere pazarlamaya devam ederken, ürünlerine yönelik eleştirileri saptırmak için “enerji dengesi” hakkında vaaz veriyorlar. 2010 yılında yapılan bir röportajda, Pepsi’nin CEO’su Indra Nooyi, “Tüm tüketiciler yapması gerekenleri yapsaydı, yani egzersiz yapsalardı, obezite sorunu olmazdı” dedi. Ancak, araştırmalar egzersizin sağlık için önemli olduğunu ancak diyetin kilo kaybının anahtarı olduğunu açıkça ortaya koyuyor.
Newyork Üniversitesi’nde beslenme profesörü ve (Asitli İçecekler Siyaseti) Soda Politics’in yazarı Marion Nestle, AP e-posta alıntılarından çıkan açıklamalarından yapılan alıntılardan şu cümleler ortaya çıktı. “sigara endüstrisi oyun kitabının hemen dışında, asitli içecek şirketlerinin bilime saldırması, eleştirmenleri susturması, ürünlerinden kaynaklanan zararları örtbas etmek için dikkat dağıtması ve sadakat satın alması hayret verici. ”
Marion Nestle, yiyecek ve içecek şirketlerinin bilim adamlarını finanse etmemesi gerektiğine inanıyor: “Gıda şirketlerinin sponsor olduğu araştırmalar, bağımsız olarak finanse edilen araştırmalarla aynı çıksa bile, sponsorun çıkarlarına elverişli sonuçlar doğuracaktır.”
Nestle, Mart ayı ortalarından beri bilgiler topluyor ve blogunda, Gıda Politikalarında gıda endüstrisi sponsorluğundaki çalışmaları yayınladı. Bugüne kadar, çalışmaların 75’i sponsorlar lehine çıktı.