Ebulfeyz Elçibey öldü
22 Ağustos 2000 20:00
Ebulfeyz Elçibey öldü
Eski Azerbaycan lideri Ebulfeyz Elçibey, Ankara'da öldü. Elçibey, Amerikancı çizgisi ile tanınıyordu.
Ankara GATA'da bir süredir tedavi gören Azerbaycan'ın eski Cumhurbaşkanı Ebulfez Elçibey öldü. Elçibey, 2 aydır Türkiye'de tedavi altında tutuluyordu.
Prostat tümörü nedeniyle önce Ankara Hastanesi'nde tedavi altına alınan Elçibey, hastalığının belirli bir evreye ulaşması ve kemik tutulumu nedeniyle radyoterapi gerektiği için 9 Ağustos günü GATA'ya radyoterapi görmek üzere kaldırılmıştı. Elçibey'in Türkiye'ye şuuru kapalı olarak geldiği belirtilmişti.
Elçibey kimdir?
Eski Azerbaycan Cumhurbaşkanı Ebulfez Elçibey, 1938 yılında Nahçıvan'ın Keleki kasabasında doğdu. Asıl adı, Ebulfez Kadir Güloğlu Aliyev olan Elçibey, Bakü Devlet Üniversitesi Arap Dili ve Edebiyatı bölümünden mezun oldu. Elçibey, 1970'li yıllarda, Azerbaycan'ın SSCB'den ayrılması için siyasi faaliyet yürütmeye başladı. 1976 yılında Sovyetler'e karşı propaganda yaptığı gerekçesiyle tutuklandı ve 1978 yılında şartlı olarak serbest bırakıldı.
Azerbaycan, SSCB'nin 1990'da dağılmasının ardından 18 Ekim 1991 yılında "bağımsızlığını" ilan etti. Ayaz Muttalibov'un kısa süren cumhurbaşkanlığının ardından, Ebulfez Elçibey 7 Haziran 1992'de ikinci cumhurbaşkanı oldu.
Kurtlarla dans
Elçibey iktidarı, ABD emperyalizminin Rusya'nın "arka bahçesi" olarak gördüğü bir bölgede yürüttüğü egemenlik faaliyetlerinin önündeki engellerin de östergesi oldu. Sözde "bağımsız" ve "Türkçü" bir politika yürütmek adına Azerbaycan kaynaklarını ABD talanına açmaya başlayan Elçibey, en büyük desteği Türkiye iktidarından gördü. Aynı dönemde, Türkiye'de de "Adriyatik'ten Çin Seddi'ne Türk dünyası" şovenist tezi yükseliş içindeydi.
Ancak Rusya'nın Orta Asya'yı "ABD'ye kaptırmamak" için harekete geçmesi, bu tezin "kayaya toslaması" ile sonuçlandı. ABD ile Rusya arasında "dengeli" bir siyaset izleme becerisini gösteremeyen Elçibey, "kazandığını" düşündüğü geleneksel Azeri eliti tarafından bile gözden çıkarıldı. "Milli Kahramanlık Ödülü"nü kendi elleriyle verdiği Suret Hüseyinov, Haziran 1993'te isyan çıkardı. İsyanın ardından, Elçibey istifa etmek zorunda bırakıldı.
Bu dönemde Rusya karşısında aciz kalan ABD destekli Türkiye'nin Elçibey'i yalnız bırakması, onun Azerbaycan'daki "prestij"ini daha da sarsacaktı.
Provokasyon aracı
Birkaç yıl süren kargaşanın ardından, Elçibey 31 Ekim 1997'de Keleki'den Bakü'ye döndü ve AHC (Azerbaycan Halk Cephesi)'nin başında siyasi hayatına devam etti. Parti, kısa sürede ABD'nin elinde bir oyuncağa dönüştü. Elçibey ve adamları, iktidar emanet edilemeyecek kadar "acemi"ydiler, ancak "istikrarsızlaştırma operasyonları"nda kullanılabilirlerdi.
AHC, bu rota dahilinde seçim boykotları, Türkiye destekli askeri darbe girişimleri ve "kurt politikacı" Haydar Aliyev'e karşı çıkışları ile dikkat çekti. Ancak Azeriler nezdinde, "güvenilmez Türkiye'ye sırtını yaslamış marjinal bir parti" olmaktan kurtulamadı. 62 yaşında ölen Elçibey, son dış ziyaretini de ABD'ye gerçekleştirmişti.
www.evrensel.net