Windows 2000 Windows XP Hesap Yönetimi
Windows 2000/XP kullanıcı hesabı kullanıcının kullanıcı ismini, tam ismini, şifresini ve sistem içi hakları gibi bilgileri içerir. Her kullanıcı bir Windows 2000/XP sisteme oturum açmak için bir ya da birden fazla hesaba sahip olmalıdır. Bir hesap kullanıcıya sistemi nasıl ve ne kadar kullanabileceğini anlatan ayrıcalıklar ya da haklar verir.
Grup, kullanıcı hesabındaki, kullanıcı ismine benzer; ama birden fazla kullanıcıyla ilgilidir. Gruplar benzer işleri yapan kullanıcıları yönetmede kolaylık sağlar. Benzer görevi yapan, aynı hak ve sınırlamalara sahip kullanıcılar üzerinde bir değişiklik yapmak istenildiğinde, bu değişiklik her bir kullanıcı için ayrı ayrı yapılmalıdır. Eğer bu kullanıcıları bir grup yaparsak, hepsine aynı yetenek ve sınırlamaları vermiş oluruz ve bu kullanıcılar üzerinde bir değişiklik yapmak istediğimiz zamanda sadece tek bir hesabı, grup hesabını, değiştirmemiz yeterli olur.
Yerel Gruplar
Windows 2000/XP sistemde, oluşturulup üzerinde değişiklikler yapılabilen tek grup türüdür. Yerel grubun sahip olduğu izin ve haklar sadece ve sadece oluşturulduğu sistem içinde geçerlidir. Eğer bu sistemde başka bir etki alanına dâhilse, yerel grubun üyeleri bu etki alanında ayrı birer kullanıcı olarak gözükürler.
Genel Gruplar
Bir Windows 2000/XP sistem bir etki alanına (hesap ve güvenlik paylaşımının olduğu makineler topluluğu) dâhil olsa bile, gruplar sahip oldukları haklara ve ayrıcalıklara o etki alanında da sahiptirler. Genel gruplar o etki alanına dâhil tüm bilgisayarlar tarafından kullanılabilirler. Ayrıca genel gruplara, yerel gruplar içinde üyelikler ve bazı çok özel sistemler üzerinde hak ve izinler verilebilir. Eğer ortam Active Directory vb bir ortam varsa buna benzer işlemleri tek merkezden yapabilirsiniz.
Kullanıcı Hesap Türleri
Windows 2000 veya Windows XP yüklediğinizde yerleşik kullanıcı hesapları otomatik olarak oluşturulur. Bunlar "Administrator"(Yönetici) ve "Guest"(Misafir) hesabıdır.
Administrator (Yönetici) Hesabı
Yönetici hesabı sistemin kurum aşamasında oluşturulur. Kurulum sırasında bu hesap için bir şifre istenilir kurulum esnasında isterseniz şifre girebilirsiniz. Bu hesabı kendiniz için bir hesap oluşturmadan önce kullanabilirsiniz. İş istasyonunda veya üye sunucuda "yönetici" grubunun bir üyesidir.
Tüm yönetimsel hesapları silerek veya devre dışı bırakarak bilgisayara erişiminizi engellememenizi sağlamak için, hiçbir zaman silinemez, devre dışı bırakılamaz veya Administrators (Yöneticiler) yerel grubundan kaldırılamaz.
Yönetici hesabıyla (veya Yöneticiler Grubu tarafından kullanılan hesaba) oturum açan bir kimse sistemde şunları yapma hakkına sahiptir:
1 Kullanıcı hesabı ve grupları açma, değiştirme ve silme
2 Gruplara yeni kullanıcı ekleme ve gruplardan kullanıcı silme
3 Gruplara özel hak ve yetkiler tanıyabilme
4 İşletim sistemi üzerinde değişiklikler yapabilme
5 Yeni uygulama yazılımları ve donanımlar kurup, eskilerini güncelleyebilme
6 Sistem dâhilindeki herhangi bir diski biçimleyebilme(formatlayabilme)
7 Bir ağ üzerinde uzaktan yönetim için bilgisayarlar kurabilme
Guest(Misafir) Hesabı
Misafir hesabı, bilgisayarda gerçek hesabı olmayan kişilerin oldukça sınırlı erişim haklarıyla sistemi kullanmalarını sağlar. Hesabı devre dışı bırakılmış (ancak silinmemiş) bir kullanıcı da "misafir" hesabını kullanabilir. Parola gerektirmez.
Bu hesapla sisteme dâhil olmuş kimsenin özel hiçbir klasör ve dosyaya erişim hakkı yoktur. Misafir kullanıcıların özel klasör ve dosyalara erişimlerini sınırlandırmak "yönetici" kullanıcısının sorumluluğu altındadır. Eğer "misafir" hesabı kullanıcılarının da sistem içinde bazı dosyalara erişebilmesi isteniyorsa, sistem yöneticisi bir Genel Klasör oluşturup, o dosyaları buradan erişime sunabilir.
Bazı durumlarda, sunucu sadece özel kullanıcılara hizmet verebilecek düzeyde sınırlı olabilir. Bu sebeple oldukça sınırlı sayıda misafir kullanıcı kabul edebilecektir. Bu durumda misafir kullanıcısı etkinsizleştirilebilir veya misafir kullanıcısına bir şifre atanabilir. Guest hesapları her zaman denetim altında tutulmalıdır.
Hesapları Yönetilmesi
Hesapların Açılması adımları.
Kullanıcı hesabı oluşturmak için öncelikle
( Başlat Denetim Masası Performans ve Bakım Yönetimsel Araçlar Bilgisayar Yönetimi'ni çift tıklatın.)
Konsol Ağacında Bilgisayar Yönetimi Sistem Araçları Yerel Kullanıcılar ve Gruplar Kullanıcılar'ı tıklatın.
Eylem menüsünde Yeni Kullanıcı'yı tıklatın.
İletişim kutusunda uygun bilgiyi yazın.
Aşağıdakilerin onay kutularını seçin veya temizleyin:
Kullanıcı bir sonraki oturum açma parolasını değiştirmek zorunda
Kullanıcı parola değiştiremez
Parola her zaman geçerli
Hesap devre dışı
Oluştur'u ve sonra Kapat'ı tıklatın.
Kullanıcı Hesabını Yeniden İsimlendirme
İstenilen her hesaba, varsayılan hesaplarda dâhil olmak üzere yeni ad vermek mümkündür. Buna karşın, bir kerede yalnız tek bir hesabın ismi değiştirilebilir. Bir kullanıcı ismine yeni isim verildiğinde, sahip olduğu hak ve ayrıcalıklar ve diğer tüm özellikleri aynen muhafaza edilir. Değişen sadece hesap adıdır.
Bir Kullanıcı Hesabını Silmek
Windows 2000 veya XP sistemde her bir kullanıcı hesabı için farklı bir belirteç (SDI) atanır. Bu yüzden eğer bir kullanıcı hesabını silerseniz, bu hesabı bir daha yaratmanız mümkün olmaz. Çünkü yeni yaratılacak hesaba da yeni, farklı bir belirteç verilecektir. Yeni hesap aynı kullanıcı adı ve aynı isimle açılsa bile, daha önceki hesaba ait bilgilere erişemez. Ancak, bu yeni hesaba da, eskisinin sahip olduğu yetki, hak ve üyelikler verilerek, silinen hesap gibi sistemde var olması sağlanabilir.
Kullanıcı Hesaplarını Devre Dışı Bırakmak
Daha önceden sistemde yer alan bir hesapla aynı ada; ama farklı belirtece sahip bir hesap açıldığında, hatayı gidermek için yapılacak olan silme işleminden önce, hangi hesabın silineceğine karar vermek için bir süre bu kullanıcılar etkisiz hale getirilir. Bir hesabı etkisiz hale getirmekle, sadece o hesabı kullanarak sisteme giriş engellenir. Herhangi silme olayı olmaz. Böylece daha kontrollü şeilde hareket edilir. Bir hesabı devre dışı bırakmak için:
Devre dışı bırakmak istediğiniz hesap ya da hesapları seçin.
Sağ tık'la açılan pencereden Özellikler'e tıklayın.
Hesap devre dışı kutucuğunu seçin ve Tamam tuşuna tıklayın.
Varsayılan Grup Hesap Türleri
Gruplar, oluşturduğunuz grupların yanı sıra tüm yerleşik grupları da görüntüler. Windows 2000 veya Windows XP yüklediğinizde yerleşik gruplar otomatik olarak oluşturulur. Bir gruba ait olma kullanıcıya bilgisayarda çeşitli görevleri gerçekleştirme hak ve yeteneklerini verir. Eğer yeterli yetkiniz varsa istediğiniz şekilde grup oluşturabilirsiniz.
Users(Kullanıcılar)
Kullanıcılar grubu üyeleri, uygulamaları çalıştırma, yerel ve ağ yazıcılarını kullanma, iş istasyonunu kapatma ve kilitleme gibi en genel görevleri çalıştırabilirler. Yerel gruplar oluşturabilirler; ancak yalnızca oluşturdukları yerel grupları değiştirebilirler. Kullanıcılar dizinleri paylaşamazlar veya yerel yazıcılar oluşturamazlar.
Power Users
Power Users grubu, kullanıcıya bir sistem yöneticisi gibi sistemi yönetebilme imkânı verir. Bunlar güçlü kullanıcılardır. Yalnız bir kullanıcıya sistem üzerinde tam kontrol yetkisini vermez. Grup üyeleri kullanıcı hesapları oluşturabilir; ancak yalnızca oluşturdukları bu hesapları değiştirebilirler ve silebilirler. Yerel gruplar oluşturabilir, kullanıcıları oluşturdukları yerel gruplardan kaldırabilirler. Administrators veya Backup Operators gruplarını değiştiremezler, dosyaları sahiplenemezler, dizinleri yedekleyemez veya geri yükleyemezler, aygıt sürücülerini yükleyemez ya da kaldıramazlar veya güvenlik ve günlükleri denetlemeyi yönetemezler.
User(Kullanıcı) grubunun sahip olduğu haklara artı olarak, Power User grubundaki bir kullanıcı ayrıca şu hak ve yetkilere de sahiptir:
1 Varolan kullanıcı hesaplarını değiştirme ve silme
2 Bilgisayarın saatini değiştirebilme
3 Kullanıcı hesabı açma
4 Ağ üzerinde klasör paylaştırma
5 Printer kurma, paylaştırma ve yönetme
Administrators (Yönetici grubu)
Yönetici grubunun üyeleri kendi izinlerini değiştirme konusunda en geniş varsayılan izin ve yeteneklere sahiptir. Power Users grubunun yetkilerine ek olarak şu yetkilere de sahiptir:
1 Başkaları tarafından açılmış grupları ve kullanıcıları silme ve değiştirme
2 Yönetim paylaşılanlarına erişme, ekleme yapma veya silme
3 Tüm sistemi tekrar kurma veya yedeğini alma
4 Hard diski biçimleme veya bölümleme
5 Kullanıcı hakları belirleme
6 Sistemde hata ayıklama (debug)
7 Backup Operators (Yedekleme İşletmenleri)
8 Kontrol denetimi yapma
9 Herhangi bir bilgisayarın saatini değiştirme
10 Kullanıcıları bu varsayılan gruplardan birine dâhil etme
11 Dosyaların ve diğer nesnelerin sahibi olma
Yedekleme İşletmenleri grubunun üyeleri, dosyaları koruyan izinlerden bağımsız olarak, onları yedekleyip bilgisayara geri yükleyebilirler. Ayrıca bilgisayarda oturum açıp kapatabilirler, ancak güvenlik ayarlarını değiştiremezler.
Guest (Misafir)
Bu grup, hiçbir hesabı olmayan kullanıcıların bir bilgisayarda oturum açıp, ağ üzerindeki diğer bilgisayarlara bağlanabilmesini sağlar. Misafir hesabı kurmak kaçınılmazdır; çünkü pek çok ağ yazılımı bilgisayarlara misafir hesabı üzerinden erişir.
Herhangi biri ağ üzerinden sizin bilgisayarınıza bağlanıp, paylaşımda olan kaynaklarınıza erişebilir. O yüzden kaynaklarınıza erişimi denetlemek için paylaşıma açtığınız dosyalarınızın kullanıcı izinlerini mutlaka ayarlamalısınız.
Herhangi bir özel kullanıcıyı, bilgisayara diğer misafir kullanıcıları gibi erişmesini isterseniz, o kullanıcıyı misafir grubuna dâhil etmeniz yeterli olur.
Grupların Yönetilmesi
Grup Oluşturması
( Bilgisayar Yönetimi'ni açmak için: Başlat Denetim Masası Performans ve Bakım Yönetimsel Araçlar Bilgisayar Yönetimi'ni çift tıklatın.)
Konsol Ağacında Bilgisayar Yönetimi Sistem Araçları Yerel Kullanıcılar ve Gruplar Gruplar'ı tıklatın.
Eylem menüsünde Yeni Grup'u tıklatın.
Grup adı bölümüne yeni grup için ad yazın.
Açıklama'da yeni grup için bir açıklama yazın.
Oluştur'u ve sonra Kapat'ı tıklatın.
Gruba Yeni Üyeler Eklenmesi
( Bilgisayar Yönetimi'ni açmak için: Başlat Denetim Masası Performans ve Bakım Yönetimsel Araçlar Bilgisayar Yönetimi'ni çift tıklatın.)
Konsol Ağacı'nda Bilgisayar Yönetimi Sistem Araçları Yerel Kullanıcılar ve Gruplar Gruplar'ı tıklatın.
Üye eklemek istediğiniz grubu sağ tıklatın, Tüm Görevler üzerine gelin, Gruba Ekle'yi tıklattıktan sonra, Ekle'yi tıklatın.
Gruba eklenebilecek kullanıcılar ile grupların seçilebileceği etki alanlarının bir listesini görüntülemek için Konumu'nu tıklatın.
Konum içinde, eklemek istediğiniz kullanıcı ve bilgisayarların yer aldığı etki alanını tıklattıktan sonra Tamam'ı tıklatın.
Ad kutusuna, gruba eklemek istediğiniz kullanıcı veya grubun adını yazıp ardından Tamam'ı tıklatın.
Eklediğiniz kullanıcı veya grup adlarını doğrulamak isterseniz, Adları Denetle'yi tıklatın.
Grup Silinmesi
( Bilgisayar Yönetimi'ni açmak için: Başlat Denetim Masası Performans ve Bakım Yönetimsel Araçlar Bilgisayar Yönetimi'ni çift tıklatın.)
Konsol Ağacında Bilgisayar Yönetimi Sistem Araçları Yerel Kullanıcılar ve Gruplar Gruplar'ı tıklatın
Silmek istediğiniz grubu sağ tıklatıp ardından Sil'i tıklatın.
Herhangi bir yerel grubu silmek demek yalnızca bu grubusilmek demektir. Bir yerel grubu sildiğinizde, bu gruba dâhil olan kullanıcı hesapları ve diğer gruplar bundan etkilenmezler. Ayrıca silme komutunu verdikten sonra sistem size bir mesaj gönderip, sildiğiniz grubu tekrar yaratmanızın imkânsız olduğunu söyleyen bir mesaj gönderir. Tamam tuşuna basıp silme işlemini sonlandırabilirsiniz.
Eğer bir grubu silip, sonra tekrar aynı adla yaratsanız bile, silinen grubun yaptıklarına erişim hakkı olmayacaktır; çünkü yeni grup yeni bir SID'ye sahiptir. Ayrıca yeni grup için tüm izinler, haklar ve üyelikler tekrar yapılandırılmalıdır.
Kullanıcı Profillerinin Ayarları
Windows 2000 veya XP her kullanıcının masaüstü yapılandırma bilgisini bir yerel kullanıcı profili'nde saklar. kullanıcı her sistemden çıkışında bu profil otomatik olarak kaydedilir ve sisteme tekrar döndüğünde bilgisayarda otomatik olarak tekrar başlatılır. Bir kullanıcı profilinde aşağıdaki ayarlar kaydedilir:
Erişilebilirlik Seçenekleri
Dosya Yöneticisi
Çevrimiçi Yardım İşaretleri
Yazıcı Yöneticisi
Kontrol Paneli Seçenekleri
Üçüncü Parti Windows Uygulamaları
Program Yöneticisi
MS DOS Komut Satırı
Kullanıcılar sistem dahilindeki tüm Windows XP makinelerde oturum açtıklarında kendi isteklerine göre biçimlendirdikleri profillerini kullanabilirler. Windows XP makineler otomatik olarak yerel profilleri yaratırlar. Bir kullanıcı sistemden ayrıldığında, profil bilgisi saklanır. Kullanıcı tekrar oturum açtığında, sistem kullanıcıyı tanır ve uygun profili yükler. Yerel profiller makineye bağımlıdır, yani profil ayarları bir bilgisayarda yapılıp, sonra o kullanıcı başka bir bilgisayarda oturum açtığında ayarları geçerli olmaz
. Bunun için etki alanı olan ortamlarda gezici profil kullanılabilir. Yani Windows XP etki alanı içindeki bilgisayarlar için, eğer kullanıcı profilleri (sunucu tabanlı dosyalarda saklanırlarsa, kullanıcılar etki alanı içindeki tüm makinelerde kendi profillerini kullanabilirler.
Windows XP için Yeni kullanıcı Hesapları Resimli Anlatım
Windows XP üzerinde Hesaplar iki şekilde açılabilir. Birincisi Denetim Masası içerisinden Denetim Masası içerisinden bir kullanıcı hesabı oluşturmak için Kullanıcı Hesaplarına tıklanır.Böylece Üst resimde gördüğünüz Ekran karşınıza gelir. Yeni hesabı oluşturmak için Yeni hesap oluştur komutunu veriyoruz.
Bir sonraki adımda yeni hesap için bir ad giriyoruz.
Ve hesabın türünü belirliyoruz burda hesabı bilgisayar yöneticisi olarak belirlerseniz hesap bilgisayar üstünde her türlü işlemi yapmaya yetkili olacaktır. Hesap oluştur diyerek işlemi tamalıyoruz.
Üst resimde bilgisayar yöneticisi ve sınırlı kullanıcı arasındaki farklar gösteriliyor.
Yeni oluşturduğumuz hesabın üzerine tıklayarak hesap üstünde adını değiştirmek parolasını değiştirmek gibi istenilen işlemler yapılabilir. Ev kullanıcıları için (Windows XP Home&Pro) hesap oluşturma kısaca böyle.
Eger bilgisayarınızda oluşturduğunuz hesapların karşılama şeklini belirlemek istiyorsanız. Denetim Masasından Kullanıcı Hesaplarına yeniden tıklayın karşınıza gelen ekranda Kulanıcıların oturum açma ve kapatma şeklini değiştir bölümünü tıklayın.böylece üst resimde gördüğünüz Oturum açma kapatma seçeneklerini göreceksiniz.
Karşılama Ekranı kullan seçeneği birden fazla kullanıcısı olan bilgisayarlarda ev kullanıcıları için uygundur böylece bilgisayarı her açan kullanıcı kendi kullanıcı ismini girmek zorunda kalmayacaktır.Alt ekranda görüldüğü gibi.
Eğer bu seçeneği kaldırırsanız Alt resimde görüldüğü gibi Windows XP her açıldığında her kullanıcı Kullanıcı adını ve varsa parolasını girmek zorundadır.
Ayrıca Hızlı Kullanıcı değiştirme seçeneği ise bir oturum açıkken o oturumu kapatmadan yeni bir kullanıcıya geçmemize olanak tanır.
Uzman Windows XP Profesyonel kullanan kullanıcılar ve herhangi bir etki alnına dahil olan bilgisayarlar içinse kullanıcı hesaplarının oluşturulması ve yönetilmesi için ikinci bir bölüm daha vardır. Buraya masaüstünde bulunan Bilgisayarım ikonuna sağ tıklayıp çıkan menüden Yönet tıklanarak ulaşılabilir.
Bu şekilde bilgisayar yönetim paneline ulaşacaksınız Bu bölümde yerel kullanıcı ve gruplar bölümünden istediğiniz işlemleri yapabileceksiniz. Kullanıcılar (Users) kısmına tıkladığınızda sistemde mevcut tanımlı kullanıcları Gruplar kısmına tıkladığınızda sistemde mevcut grupları ve yetki alanlarını görmeniz mümkün.
Üst resimde belli grupların yetki alanları görünüyor.
Üst resimde görüldüğü gibi yeni kullanıcının adını tam adını ve istersek parolasını yazıyoruz. Burda istersek kullanıcıyı bir sonraki oturum açılışında parola değiştirmeye zorlayabilir parolasını değiştirmesini engelleyebilir veya hesabını devre dışı bırakabiliriz. Oluştur seçeneği ile hesabı oluşturuyoruz.
Oluşturduğumuz yeni hesap üstünde değişiklik yapmak için User bölümünde ilgi hesabın üstüne sağ tıklayıp ilgili seçenekler ile işlem yapabiliriz. Mesela hesabı belli bir gruba dahil etmek istiyoruz. Üzerinde sağ tıklayıp Özellikler komutunu veriyoruz.
Sonrasında karşımıza hesabın özelliklerini gösteren ekran gelir burda genel bölümünde Hesap ile ilgili başlangıçta oluşturulan ayarlar yeniden belirlenebilir Üyelik bölümünde ise hesap istenilen bir gruba üye yapılabilir.
Kullanıcıları istenilen gruplara dahil etmenin bir diğer yöntemide üst resimde gördüğünüz Gruplar seçeneği altındandır. Bunun için bilgisayar yönetimi yerel kullanıcı ve gruplar bölümünden gruplar penceresi açılır sağ tarafta istenilen grup üstünde çift tıklanır böylece ekrana üst resimde görülen pencere gelir burda Administrators grubuna dahil olan hesapları görüyorsunuz. Burda yeni bir hesap oluşturmak için ekle butonuna basılır.
Ekle butonuna basılması ile karşımıza üst resimde bulunan pencere gelir burda istediğimiz hesabın adını yazarak veya Gelişmiş butonuna basarak mevcut tanımlı bulunan kullanıcların listesini alabiliriz. Gelişmiş butonuna basarak devam ediyoruz.
Bu bölümde şimdi bul butonu ile kullanıcı listesini ekrana alıyoruz. Burda tgurses kullanıcısını Administrators grubuna ekleyeceğimiz için kullanıcıyı seçip tamam diyoruz. Böylece ilgili kullanıcı istediğimiz gruba eklenmiş ve o grubunun yetkileri içerisine dahil olmuş oluyor.