1 T.C. DOĞANKENT MÜFTÜLÜĞÜ KOMŞU HAKLARIÜLÜĞÜRecep ŞAHANDOĞANKENT
2 T.C. DOĞANKENT MÜFTÜLÜĞÜ وَاعْبُدُواْ اللّهَ وَلاَ تُشْرِكُواْ بِهِ شَيْئًا وَبِالْوَالِدَيْنِ إِحْسَانًا وَبِذِي الْقُرْبَى وَالْيَتَامَى وَالْمَسَاكِينِ وَالْجَارِ ذِي الْقُرْبَى وَالْجَارِ الْجُنُبِ وَالصَّاحِبِ بِالجَنبِ وَابْنِ السَّبِيلِ وَمَا مَلَكَتْ أَيْمَانُكُمْ إِنَّ اللّهَ لاَ يُحِبُّ مَن كَانَ مُخْتَالاً فَخُورًا“Allah’a ibadet edin ve ona hiçbir şeyi ortak koşmayın. Ana babaya, akrabaya, yetimlere, yoksullara, yakın komşuya, uzak komşuya, yanınızdaki arkadaşa, yolcuya, elinizin altındakilere iyilik edin. Şüphesiz, Allah kibirlenen ve övünen kimseleri sevmez.”Nisa 36
3 Ona hiçbir şeyi ortak koşmayın. Ana babaya, Akrabaya, Yetimlere, T.C DOĞANKENT MÜFTÜLÜĞÜوَاعْبُدُواْ اللّهَ وَلاَ تُشْرِكُواْ بِهِ شَيْئًا وَبِالْوَالِدَيْنِ إِحْسَانًا وَبِذِي الْقُرْبَى وَالْيَتَامَى وَالْمَسَاكِينِ وَالْجَارِ ذِي الْقُرْبَى وَالْجَارِ الْجُنُبِ وَالصَّاحِبِ بِالجَنبِ وَابْنِ السَّبِيلِ وَمَا مَلَكَتْ أَيْمَانُكُمْ إِنَّ اللّهَ لاَ يُحِبُّ مَن كَانَ مُخْتَالاً فَخُورًاAllah’a ibadet edinOna hiçbir şeyi ortak koşmayın.Ana babaya,Akrabaya,Yetimlere,Yoksullara,Yakın komşuya,Uzak komşuya,Yanınızdaki arkadaşa,Yolcuya,Elinizin altındakilere iyilik edin. sevmez.”
4 T.C. DOĞANKENT MÜFTÜLÜĞÜ Çağın değerlerimizi kemiren çehresiyle tanıştıkça hırslanıyor, hırslandıkça dünyevîleşiyor, dünyevîleştikçe de değerlerimize duyarsız hale geliyoruz.Öyle ki sanki Allah yokmuş gibi yaşanmaya başlanıyor.Gün geçmiyor ki bizi biz eden değerlerimizden birini ihmal veya ihlal etmiş olmayalım. İşte onlardan biri de komşuluk...ÜLÜĞÜ
5 T.C. DOĞANKENT MÜFTÜLÜĞÜ KOMŞU kelimesi, bilindiği üzere, evleri birbirine yakın veya bitişik kimseler için kullanılır.Ancak geleneğimizde komşu, evlerin yakınlığı manasının ötesinde bir anlama sahiptir. O da paylaşım, dayanışma ve gönül yakınlığıdır.Asıl komşuluk da bu dur.Yoksa evi yakındır,görünürde komşudur ama ne selam vardır ne de sabah..ÜLÜĞÜ
6 T.C. DOĞANKENT MÜFTÜLÜĞÜ Gerçek komşu, evini, ekmeğini ve gönlünü komşusuyla paylaşabilen insandır.Komşu o kişidir ki, komşusuyla karşılaştığında selamlaşıp halleşsin, keder ve sevincine ortak olsun, kusurlarını araştırmasın, kendisine yönelik hatalarını affedip yüzüne vurmasın.ÜLÜĞÜ
7 Komşunun Komşu üzerinde hakları vardır. Buna komşuluk hakkı diyoruz. T.C DOĞANKENT MÜFTÜLÜĞÜKomşunun Komşu üzerinde hakları vardır. Buna komşuluk hakkı diyoruz.Dinimiz komşuluk hakkı üzerinde çok durmuştur. Hz. Aişe’den rivayet edilen hadis-i şerifte Rasülullah (S.A.V.): “Cibril bana komşu hakkını o kadar çok tavsiye etti ki, neredeyse komşuyu komşuya vâris kılacak zannettim." Buharî, Edep, 28;
8 T.C. DOĞANKENT MÜFTÜLÜĞÜ Hadis, komşu hakkının yüceliğine, onunla yardımlaşma ve güzelce ikramda bulunmanın gerekliliğine, komşuya zarar vermemeye, hastalanınca ziyaret etmeye, sevinçli ve kederli günlerinde yanlarında bulunmaya işaret etmektedir.
9 T.C. DOĞANKENT MÜFTÜLÜĞÜ Bir müslüman, komşusuna ne kadar iyi davranır, onunla ne kadar iyi geçinirse, müslümanlığı da o denli kâmil demektir.Yani iyi müslüman komşusuyla iyi geçinendir.Nitekim bir hadis-i şerifte buyrulur ki: “Civarında bulunan komşu ile iyi geçin ki (gerçek) müslüman olasın.” Cem’u’l-Cevâmi’ No: 899ÜLÜĞÜ
10 T.C. DOĞANKENT MÜFTÜLÜĞÜ İyi komşuluk ilişkileri toplumun huzur ve mutluluğu demektir. İyi komşuya sahip olmayı müslümanın saadetinden sayan Efendimiz s.a.v., Allah’a ve ahiret gününe inanan kimsenin, komşusuna iyilik ve ikramda bulunmasını öğütler.O’nun komşu hakkında Ebu Zer r.a.’a yaptığı şu tavsiye oldukça manidardır: “Tencereyi kaynattığın zaman suyunu bol koy, sonra etrafındaki komşularına bak ve onlara da ver.” Müslim, Birr ve Sıla, 42/143 (2624)ÜLÜĞÜ
11 “Ya yaptığımız yemek az ise ? T.C DOĞANKENT MÜFTÜLÜĞÜ“Ya yaptığımız yemek az ise ?Benzer soruyu Hz. Aişe r.a. validemiz, Efendimiz(sav)’e yöneltiyor: - İki komşum var; birinin kapısı tam kapıma bakıyor, diğerinin kapısı ise arkadadır. Bazen her ikisine de verecek durumum olmuyor? Bunların hangisini tercih edeyim, hangisi daha çok hak sahibidir? Rasul-i Ekrem s.a.v. buyuruyor ki: - “Kapısı kapına bakan daha çok hak sahibidir.” Gazalî, İhya, Cilt II, s. 540
12 “Kim Allah’a ve ahiret gününe inanıyorsa komşusuna eziyet vermesin T.C DOĞANKENT MÜFTÜLÜĞÜKötü komşuKomşuya verilecek her türlü maddi-manevi rahatsızlık dinimizce yasaklanmıştır. Peygamber Efendimiz s.a.v:“Kim Allah’a ve ahiret gününe inanıyorsa komşusuna eziyet vermesin
13 T.C. DOĞANKENT MÜFTÜLÜĞÜ Kötü komşu“Ev alma komşu al” atasözünü hatırlayalım. İnsanlar bir arada yaşarlar. Dolayısıyla yakınlarında oturan komşularının ilişkiler açısından önemi büyüktür. Kötü komşular ile yan yana yaşamak oldukça zordur. Kavgalara, gürültülere ve anlaşmazlıklara yol açar. Bu bakımdan, ev almadan önce, komşuların nasıl insanlar olduklarını öğrenmek, incelemek her zaman yarar sağlayacaktır.
14 T.C. DOĞANKENT MÜFTÜLÜĞÜ Hadis-i şerifte,“Komşusu kötülüğünden emin olmadıkça kişinin imanı kâmil olmaz.” (Buharî, Edep, 29)diye buyrulur.Hz. Peygamber s.a.v.’e, “Ya Rasulallah! Falanca kadın gündüz oruç tutuyor, gece namaz kılıyor, ama diliyle komşusuna eziyet ediyor, onlara musallat oluyor.” denilince, Hz. Peygamber s.a.v.: “Onda hiçbir hayır yoktur; o cehennemdedir.” buyurmuştur.Hâkim, Müstedrek, 4/126
15 لاَ يُؤْمِنُ أحَدُكُمْ حَتَّى يُحِبَّ لأخِيهِ مَا يُحِبُّ لِنَفْسِهِ T.C DOĞANKENT MÜFTÜLÜĞÜKomşuluk DuyarlılıktırKomşuluk ilişkilerimizde ölçü şu olmalıdır; kendim için neyi istiyorsam komşum için de aynısını istemeliyim, kendim için neyi çirkin görüp istemiyorsam, komşum için de aynı şeyi çirkin görüp istememeliyim.لاَ يُؤْمِنُ أحَدُكُمْ حَتَّى يُحِبَّ لأخِيهِ مَا يُحِبُّ لِنَفْسِهِ“Hiçbiriniz kendisi için istediğini (mü’min) kardeşi için istemedikçe (gerçek) iman etmiş olamaz.” (Buhârî, Îmân, 7; Müslim, Îmân, 71) Hadis-i Şerif
16 اَلْمُسْلِمُ مَنْ سَلِمَ النَّاسُ مِنْ لِسَانِهِ وَيَدِهِ T.C DOĞANKENT MÜFTÜLÜĞÜEfendimiz de Müslüman’ı şöyle tarif ediyor:اَلْمُسْلِمُ مَنْ سَلِمَ النَّاسُ مِنْ لِسَانِهِ وَيَدِهِ“Müslüman, insanların elinden ve dilinden emin olduğu kimsedir. ” Tirmizî, Îmân, 12; Nesâî, Îmân, 8Uzun Ömür için İyi Komşuluk.“Yapılan araştırmada kötü komşuluk ilişkileri olanların müzmin hastalıklara yakalanma ihtimalinin, iyi komşuluk ilişkileri olanlara göre iki kat daha fazla olduğu ortaya çıktı.”gazetelerden
17 T.C. DOĞANKENT MÜFTÜLÜĞÜ لاَ تَبَاغَضُوا وَلاَ تَحَاسَدُوا وَلاَ تَدَابَرُوا وَكُونُوا عِبَادَ اللَّهِ إخْوَانًاوَلاَ يَحِلُّ لِمُسْلِمٍ أنْ يَهْجُرَ أخَاهُ فَوْقَ ثَلاَثِةِ اَيَّامٍ“Birbirinize buğuz etmeyin, birbirinize haset etmeyin, birbirinize arka çevirmeyin; ey Allah’ın kulları, kardeş olun. Bir müslümana, üç günden fazla (din) kardeşi ile dargın durması helal olmaz.”Buhârî, Edeb, 57, 58.
18 T.C. DOĞANKENT MÜFTÜLÜĞÜ Bir Kıssa: Büyük bir zat bir gün dostlarına evini farelerin istila ettiğinden şikayet eder. Yanında bulunan bir adam kedi almasını önerince de şöyle der:“Bunu yapamam, çünkü kedinin sesini duyan farelerin evimi terk edip komşunun evine gitmesinden korkarım. Kendim için sevmediğim bir durumun komşumun başına gelmesini istemem.”
19 T.C. DOĞANKENT MÜFTÜLÜĞÜ Komşudan gelen eziyetKomşuya iyi davranıp ona eziyet etmemenin yanı sıra, bir de kötü komşudan gelene katlanmak var ki, belki de işin en zor kısmı burasıdır.Yüksek sesle konuşmaktan Tv ve müzik seti gibi cihazların sesini yükseltmeye kadar her şey komşuyu rahatsız edecek unsurlardır.Bu nedenle apartman komşuluğunda klasik komşuluğa nispetle çok daha duyarlı olunması gerekir
20 T.C. DOĞANKENT MÜFTÜLÜĞÜ Kıssa:Adamın biri Sahabe’den İbn Mesud (r.a.)’a giderek der ki: - Bir komşum var, devamlı bana zahmet verir, kötü söyler ve durmadan eziyet eder. İbn Mesud o adama cevaben der ki: - Sen işine bak. O sana karşı kötü davranarak Allah’a isyan etmişse de, sen ona iyi davranarak Allah’a ibadet et! Gazalî, İhya, Cilt II, s. 536
21 Kim Ey Allah’ın rasûlü diye sorulunca : T.C DOĞANKENT MÜFTÜLÜĞÜPEYGAMBERİMİZ (SAV) BUYURUYOR Ki“Allah’a yemin olsun ki, o inanmamıştır. Allah’a yemin olsun ki, o inanmamıştır Allah’a yemin olsun ki, o inanmamıştır.Kim Ey Allah’ın rasûlü diye sorulunca :” Komşusu, kendisinin zararından emin olmayan kimse”
22 T.C. DOĞANKENT MÜFTÜLÜĞÜ PEYGAMBERİMİZ (SAV) BUYURUYOR Ki.. “Komşusu, kendisinin zararından emin olmayan kimse” Cennete gidemez.”(Buhari, Edep 29, Müslim, İman 73)“Kim Allah’a ve ahiret gününe inanıyorsa, misafirine ikram etsin, kim Allah’a ve Ahiret gününe inanıyorsa, KOMŞUSUNA İHSANDA bulunsun, kim Allah’a ve ahiret gününe inanıyorsa, ya hayır söylesin veya sükut etsin.” (Buhari, edep, 31, Müslim, İman 74)
23 T.C. DOĞANKENT MÜFTÜLÜĞÜ PEYGAMBERİMİZ (SAV) BUYURUYOR KiSahabeden birisi ,“Ey Allah’ın Rasulü, komşunun hakkı nedir ? diye sordu. Efendimiz: “Senden borç isterse vermen, yardım dileyince yardım etmen, hastalanınca ziyaret etmen , muhtaç olunca ihtiyacını gidermen, fakirleşince yardım etmen, bir hayra kavuşunca tebrik etmen, musibete uğrayınca taziyede bulunman, ölünce cenazesine katılman, çorbandan az da olsa ona göndermek suretiyle tencerenin kokusuyla onu rahatsız etmemen“ buyurdular.
24 T.C. DOĞANKENT MÜFTÜLÜĞÜ Komşu Kafir ise:1 Hak. Komşular arasında fark gözetilmez. Şu kadar var ki, müşrik de olsa komşunun komşuluk hakkı vardır.Komşu Müslüman ise:2 hak. Eğer bu müslüman ise hem komşuluk ve hem de din kardeşliği hakkı vardır.Komşu Müslüman akraba ise:3 hak. Eğer bu komşu akraba ise onun üç hakkı vardır. Komşuluk hakkı, din kardeşliği hakkı ve akrabalık hakkı.
25 T.C. DOĞANKENT MÜFTÜLÜĞÜ Kul Hakkı ve KomşulukKomşu hakkı bir yönüyle “kul Hakkı” konusuna da girer. Çünkü bize en yakın olan komşumuzdur ve bir birimizle olan münasebetlerimizde kul hakkına riayet edeceğiz.يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُواْ لاَ تَأْكُلُواْ أَمْوَالَكُمْ بَيْنَكُمْ بِالْبَاطِلِ إِلاَّ أَن تَكُونَ تِجَارَةً عَن تَرَاضٍ مِّنكُمْ وَلاَ تَقْتُلُواْ أَنفُسَكُمْ إِنَّ اللّهَ كَانَ بِكُمْ رَحِيمًاEy iman edenler! Mallarınızı aranızda batıl yollarla yemeyin. Ancak karşılıklı rıza ile yapılan ticaretle olursa başka. Kendinizi helak etmeyin. Şüphesiz Allah size karşı çok merhametlidir.” Nisa4/29
26 Bir gönülde Allah korkusu yoksa diğer korkular teferruattır. T.C DOĞANKENT MÜFTÜLÜĞÜ“Mallarınızı batıl yolla yemeyin”BATIL: Çalma,gasp,banka hortumlama,faiz yeme,tefecilik.stokçuluk,alış-verişte hile,ölçü ve tartıda hile vs….Bir gönülde Allah korkusu yoksa diğer korkular teferruattır.İşte gönlü Allah korkusu ile diri olan süt satan anne ve kızının hikayesi..-Süte biraz su katalım kızım,Ömer bu saatte bizi nerden görecek diyen anneye kızının cevabı:-Anacığım! Ömer görmüyorsa Allah da mı görmüyor!....
27 T.C. DOĞANKENT MÜFTÜLÜĞÜ وَأَوْفُوا الْكَيْلَ إِذا كِلْتُمْ وَزِنُواْ بِالقِسْطَاسِ الْمُسْتَقِيم ذَلِكَ خَيْرٌ وَأَحْسَنُ تَأْوِيلاً” Ölçtüğünüzde ölçmeyi tam yapın, doğru terazi ile tartın. Bu daha hayırlı, sonuç bakımından daha güzeldir.“İsra17/35ِوَيْلٌ لِّلْمُطَفِّفِينَ / “Ölçüde ve tartıda hile yapanların vay haline!” Mutaffifin83/1
28 T.C. DOĞANKENT MÜFTÜLÜĞÜ Bunun yanında dürüst tacir için de şöyle bir müjde vardır.“Dürüst ve güvenilir tacir (ahirette) Nebiler,Sıddıklar ve şehidlerle beraberdir”.
29 T.C. DOĞANKENT MÜFTÜLÜĞÜ “Kulun kalbi doğru olmadan imanı doğru (istikamet üzere)olmaz,kulun dili doğru olmadan da kalbi doğru olmaz.Komşusu kötülüğünden emin olmayan adam da cennete giremez.”a