Geronimo 1829-1909 yılları arasında yaşamış, Arizona’nın üst Gila bölgesinde dünyaya gelmiş, Apachi savaşçı lideridir. Gerçek adı kendi dilinde Goyathlay’dır. Meksikalı askerler annesini, eşini ve 3 çocuğunu öldürdükten sonra intikam yemini etti. Önce Meksikalılarla savaştı, daha sonra 1848’de Guadalupa Hidelgo antlaşması ile savaşın yönü değişti. Apachilerin yaşam alanları maden aramaya gelen işçiler tarafından sıkıştırılmaya ve yok edilmeye başlayınca Amerika ordusuna karşı savaştı. Beyaz adamların akınına şiddetle direndi ve bu savaşlardaki korkusuzluğu nedeni ile Geronimo adını aldı. ABD ordusu ile bir kaç yıl savaştıktan sonra Chiricahua lideri Geronimo’nun kayın pederi Cochise’ in ısrarlarıyla; halkının bir Apachi mülkünde yaşaması şartı ile savaşın durdurulmasına karar verildi. Geronimo teslim oldu.
Ancak bir kaç yıl sonra Cochise öldü ve hükümet, Chiricahua’ları daha da kuzeye kaydırarak bölgelerini terk ettirdi ve anlaşmayı reddetti. Bu ise Geronimo’yu daha çok kızdırdı ve Amerika ordusu ile tekrar savaş başladı. Ordunun Geronimo’ nun kabilesindeki tüm kadın ve çocukları öldürmeye başlamasıyla daha fazla kıyım olmaması için teslim oldu. Amerikan ordusuna teslim olmuş en son Kızılderili olmuştur.
Geronimo ;Hayatının 27 yılını savaş esiri olarak geçirdi. Yaşamının son zamanların da fuarlarda görünmesine izin verildi. Zaman geçtikçe Amerikalı turistlere imza vererek, yay, baston ve Kızılderili eşyaları satarak ününe ün kattı.4 Mart 1905 de başkan Thedor Roosevelt’ in Washington DC’ deki açılış törenine at sırtında giren yaşlı savaşçı ” Geronimo” diye bağırarak izleyicilerin dikkatini çekti. Beş gün sonra Kızılderililer Beyaz Sarayda Roosevelt ile doğrudan görüştüler. Amaçları Chiricahu’ları batıdaki yerli topraklarına geri getirmek ve Geronimo’nun özgürlüğünü istemekti. Ancak Roosevelt, Geronimo eve dönerse savaşın tekrar başlaması korkusu ile özgürlük talebini reddetti.
1909 yılında at sırtında evine dönerken atının fırlatması ile soğukta bir gece dışarıda kaldı ve ertesi gün bir arkadaşı donmak üzere iken onu buldu. Zatürre oldu ve altı gün sonra yeğeninin yanında hayata gözlerini yumdu. Son sözleri ise büyük bir pişmanlık içinde ” Ben asla teslim olmamalıydım, yaşayan son Apachi olana kadar savaş malıydım” oldu.
Geronimo çığlığı ise 1.Dünya Savaşı yıllarında ilk olarak paraşütçü askerler ve daha sonra sivil paraşütçüler tarafından korkusuzluğun simgesi olarak kullanıldı.
Kaynakça:
https://www.biography.com/people/geronimo-9309607
http://www.history.com/topics/native-american-history/geronimo
Yazar:Yasemin Türközü
Editör : Suna Korkmaz