Kolon kanseri nedir?
Kolon ve rektum, sindirim sisteminin "kalın bağırsak" olarak adlandırılan kısmını oluşturur. İşte kalın bağırsak olarak adlandırılına bu kısımda gelişen poliplerin neden olduğu kansere "Kolon kanseri" denilmektedir. Kolo - Rektal kanserler A.B.D. de her iki cinsde en sık görülen 2. kanser türüdür. Yılda ortalama 140.000 kişi hastalığa yakalanmakta ve yılda ortalama 60.000 kişide bu hastalıktan kaybedilmektedir.
Kolon nedir?
Kalın bağırsağın yaklaşık 150-180 cm’lik üst kısmına “kolon" denilmektedir.
Rektum nedir?
Kalın bağırsağın yaklaşık 15-17 cm’lik alt kısmına ise “rektum” denilmektedir.
Kalın bağırsağın görevi nedir?
İnce bağırsaklarda emilenemeyen maddelerden ibaret kimusu konsantre edip dışarıya atmaktır. Kalın bağırsak, daha çok suyun geri emiliminde rol oynar. Kalın bağırsakta inorganik tuzlar, bir miktar glikoz, kısa zincirli yağ asitleri emilir.
Kolon kanseri'nin belirtileri nelerdir?
1- Dışkılama alışkanlıklarında değişiklik.
2- İshal veya kabızlık olması.
3- Gaitada bulaşmış kan görülmesi veya gaitanın katran gibi siyah bir renk alması.
4- Dışkı çapının incelmesi.
5- Genel mide yakınmaları (gaz, şişkinlik, ağrı veya kramplar).
6- Sıklaşmış Gaz ağrıları.
7- Bağırsakların dışkılama sonunda tamamen boşalamamış gibi olma hali.
8- Nedeni bilinmeyen kilo kaybı.
9- Uzun süren halsizlik.
Kolon kanserinin evreleri nelerdir?
1- Evre 0: kanser hücreleri sadece kolonun en iç kısmında bulunur. “Karsinoma in sitü” evre 0 kanseri anlatmak için kullanılır.
2- Evre 1: Kanser hücreleri kolonun iç duvarı içine ilerlemiştir. Tümör kolon duvarı boyunca henüz ilerlememiştir.
3- Evre 2: Kanser kolon duvarı içine doğru, daha derinlere yayılmıştır. Kanser komşu dokuları işgal etmiş olabilir fakat lenf nodlarına henüz yayılım olmamıştır.
4- Evre 3: Kanser komşu lenf nodlarına yayılmıştır fakat vucudun diğer bölümlerine yayılım olmamıştır.
5- Evre 4: Bu evrede kolon kanseri vucutta karaciğer, akciğer gibi diğer organlara yayılmıştır.
Kolon kanseri'nin nedenleri nelerdir?
Kolon kanserinin nedeni kesin olarak bilinmemektedir fakat oluşumunda etkili olan bazı çevresel ve genetik nedenler vardır. Kolon kanserinde kişinin beslenmesi hastalık ile ilgili önemli bir etki yapar. Özellikle hayvansal yağ içerikli beslenen kişilerde, kolon kanserine yakalanma oranı artar. Kalıtsal etkenler bu konuda büyük öneme sahiptir.
Ailesinde kolon kanseri olan kişilerde kansere yakalanma ihtimali normalden daha yüksektir. Ayrıca daha önceden meme ve yumurtalık kanserini geçirmiş kişilerde ve ailelerinde kolon kanseri sıklığı daha fazladır. Gardner Sendromu ve Ailesel Polipozis hastalığı kalıtsal hastalıklardır ve sıklıkla kolon kanserine neden olmaktadır. Bunların dışında ülseratif kolit ve crohn hastalığı da kolon kanseri ihtimalini arttırır.
Beslenme, kolon kanserinde önemli bir yere sahiptir. Özellikle Batı tipi diyet kanser ihtimalini arttırır. Kolon kanserinin oluşmasında hayvansal yağların tüketiminin etkili olduğu araştırmalar sonucu saptanmıştır. Ayrıca bazı kimyasal maddeler kanser nedenleri arasındadır. Sanayi işçilerinde, bazı fabrikalarda çalışanlarda kolon kanseri görülmesi kimyasal maddelerin etkisini ortaya koymaktadır.
Yaşınıza bağlı olarak Kolon kanserinde taşıdığınız risk ne kadardır?
Teşhisteki ortalama yaş 70’dir. Fakat genç insanlarda da rastlanmaktadır. Herkes kolon kanseri riski altındadır ancak 50 yaş ve üstündeki kişiler için risk artar. 50 yaşın üzerindekiler alkol alıyorsa, kırmızı et yemeyi tercih ediyorsa, sigara kullanıyorsa ve şişmansa onlar açısından tehdit daha da büyür. Genetik olarak bağırsak kanserine eğilimli olanların yüzde 75'i riskli grubuna girer.
Kolon kanserinin oluşum şekilleri nelerdir?
1- Rastlantısal Kolon Kanseri
2- Ailesel Kolon Kanseri
3- Kalıtsal Kolon Kanseri
Kolon kanserine yakalanma riskini en aza indirmek için neler yapmalıyız?
1- Fiziksel egzersiz yapmak.
2- Aşırı kilolardan kurtulmak.
3- Sigara kullanmamak.
4- Aşırı alkolden sakınmak.
5- Sağlıklı gıda tüketimi.
Kolon kanseri tedavisi nasıl yapılmaktadır?
Öncelikle hastalığın belirtileri görülen kişinin doktora başvurması ve hastalığa neden olan sebeplerin araştırılması ve belirlenmesi yer alır. Kalın bağırsak tedavisi hastalığın nedenine, evresine, büyüklüğüne göre kişiden kişiye farklılıklar gösterebilir.
Doktor her hasta için gerekli bir tedavi planı yapacaktır. Kolorektal tümörlerin tedavisi hastalığın boyutuna, yerleşim yerine, evresine, hastanın genel sağlık durumuna ve diğer faktörlere bağlıdır.
Kolon kanserinin tedavisi cerrahidir. Tümörlü olan kısım cerrahi yöntemlerle çıkarılır. Daha sonra bağırsağın çıkarılan yerinin alt ve üst tarafı birbirine bağlanır. Eğer kanser anüse yakın bir yere yerleşmişse bu bölgenin kısa olması ameliyatın şeklini değiştirir. Bu ameliyatta anüs tümüyle çıkarılır ve kolon, karın duvarına bağlanır.