José Saramago‘nun da bayılacağı bir kitap bu. Hatta belki okumuş da bayılmıştır -biz ne bilelim!
Fakat cidden; yaratıcı basit bir fikirle yola çıkıp sembolik anlatımla işlenen kitaplar kategorisinde güzel bir yere oturabilir bu kitap da. Dimitris Sotakis, Yunanlığının da getirdiği krizgörmüşlükle, harika yazmış bu romanı.
Tüketimi, salt bağımlılık açısından da vurmuyor üstelik; dandik orta sınıfın kendisine yarattığı korunaklı ve dünyayı da bir güzel eleştiriyor. Bakın şöyle diyor, şehri yakıp yıkan ayaklanmayla kendi durumunu bağdaştırarak:
“Diğerleri dışarıda yanıyordu; fakat ben yaşıyordum. Bu daireyi istila etseler bile, bütün bu mobilyaların altında beni bulacaklarından kuşkuluydum; saklanma yerim çok güvenliydi. Güçlüydüm.”
Evet, satın aldıkça ve aldıklarımızla kendimize korunaklı kaleler inşa ettikçe, dışarıda yanıp kül olan dünyaya yönelik ilgimizi de giderek kaybediyoruz. Kaybediyoruz, çünkü kaybedeceğimiz şeylerin sayısı gün geçtikçe artıyor. Dışarıda yanan yansın, ölen ölsün. Biz kendimizi tamamlamaya bir adım daha yaklaşmışken, diğer her şeyin ne anlamı kalıyor?
Yani bir nevi, sahip olduğumuz eşyalar bize sahip olmaya başlıyor. (Evet, Dövüş Kulübü‘nde diyor bunu; ne var yani?)
Neyse. Sözlerime, tabii ki Cenk Taner‘le son veriyorum; zira o da bu ‘alınan şeyler altında esir kalma’ mefhumunu pek sever:
“İş sahibi olursun,
bir sevgili bulursun;
Ana haber sana yeter
Günün birinde.
Bir mucize beklersin
Sessiz evlerde,
Törpülenir cesaretler
Zaman içinde.”