Sesler ve Gıcırtılar
Bisikletinizden sürekli olarak gelen bir ses sizi deli edebilir. Gıcırtılar ve tıkırtılar birçok farklı parçadan kaynaklanabilir ve sesin kaynağını bulmak için genellikle dikkatli bir inceleme yapmanızı gerektirirler. Sesler bir şeylerin yanlış gittiği anlamına gelir, o yüzden onları ciddiye almanız gerekir.
Sesleri anlamak ve çözmek için konuyla ilgili tüm yazıları okumanız gerekli, çünkü ancak tüm ayarları doğru bir şekilde yapılmış bir bisiklet sessiz olacaktır. Yine de temel olarak, bisikletinizden gelen seslerin ana sebebi kuru kalmış alanlar ya da gevşemiş parçalar olacaktır. Orta göbekteki dişler ya da gidonunuzdaki kelepçeler olsun, alanlar arasındaki sürtünme, parçalarabol miktarda etkili/ içine işleyen yağ sıkmakla çözülemeyecektir – ve bunu özellikle gidonunuza yapmayın, çünkü kayıp kötü bir kazaya sebep olabilirler. Problemi her zaman basitçe vidaları biraz daha sıkarak da çözemezsiniz, çünkü hepsinin önerilen belli sıkma torkları vardır ve eğer titanyum ya da alüminyum iseler,tek ihtiyaçları olan sadece biraz gevşetici alaşım uygulamak olabilir. Süreklibir sürtünmenin nedeni, siz pedal çevirdikçe bir kablo ucunun aynakola çarpması, ya da kırık bir zincir baklası silindiri, eskimiş bir ruble ya dagevşek bir göbek kadar basit bir şey olabilir. Tüm parçalar, çatlak ya da kırık ar mı diye kontrol edilmeli ve olağandışı görünen herhangi bir şey iyice incelenip gerekirse yenisiyle değiştirilmelidir.
Sesin geldiği yeri nasıl tespit edebilirsiniz?
1. Pedallardan birinin üzerinde ayakta durun (bunun için bisikletten inmiş olmalısınız) ve orta göbeğe biraz yanlamasına baskı uygulayın. Eğer ‘tık’ sesleri çıkarsa,sesin kaynağı aynakol ya da orta göbek olabilir.
2. Ön tekeri dizlerinizin arasında tutun ve gidonu sağa sola döndürmeye çalışın – gidon sıkımı?
3. Ön freni sıkılı tutarak bisikleti ileri geri hareket ettirin – furş takımı gevşek olabilir mi?
4. Seleyi iki elinize tutun, biraz çevirin ve aynı hareketi yukarı aşağı doğru da uygulayın – sesin geldiği yer sele ya da sele borusu mu?
5. Tekerleri sallayın – göbekler gevşemiş mi?
Peki parçalardaki seslere neler sebep olur?
Sele
Sıklıkla, pedal çevirmeyle ilgili seslerin nedeni seledir. Çünkü sele, arka tekerden gelen çamura açıktır, kötü koşullara maruz kalır ve çok az temizlik ya da bakım görür. Siz pedal çevirdikçe ve ağırlığınızı seleye verdikçe, sele rayları yıpranabilir ve kötü sesler çıkmasına yol açabilir. Bu sorun sprey yağlarla çözülebilir, ama selenizi değiştirmeniz de gerekebilir. Sele rayları/Üst kelepçe de bazen paslanabilir, bu nedenle onu da kontrol etmenizde fayda var.
Sele borusu
Kuru bir sele borusu çok çabuk tutukluk yapacaktır.Kadrodaki sele borusu yuvasının içinde kalmış parçalar ve paslanma, kötü gıcırtılar çıkmasına neden olabilir. Sele borusunu yuvasından çıkartın ve yuvanın içini dikkatlice temizleyin. Ciddi paslanma olan sele borusu yuvalarında, bir uzman tarafından raybalama (özel bir kesici aletle temizleme)denen bir işlem uygulanması gerekebilir. Sele borusunu ovma teliyle temizleyin ve yerine takmadan önce yeniden gevşetici yağ uygulayın.
Sele borusu kelepçesi
Kelepçe mükemmel bir şekilde uymalı ve uygun sıkılıkta olmalıdır. Mandallı sele borusu kelepçeleri, eğer yeterince sıkı bir şekilde takılmamışsa sorun yaratabilirler. Eğer sürüşlerinizde sele yüksekliği ayarını değiştirmiyorsanız, mandallı kelepçe yerine vidalı kelepçe kullanabilirsiniz.
Orta göbek
Bu, seslerin en önde gelen nedenidir ve buradan kaynaklanan sorunları çözmek için orta göbeği tamamen sökmeli ve tamir edip muntazam bir şekilde yeniden takmalısınız.
Aynakol takımı
Genelde sesin nedeni, yanlış monte edildiği taktirde her türlü uğraştırıcı sorunu çıkarabilen kare konik tipte bir orta göbektir. Milin ucuna gres yağı sürmeyin, çünkü bu, aynakol takımını daha fazla zorlar ve ona zarar verir. Aynakol takımını disk fren temizleyicisiyle ya da daha güçlü bir gres çözücü ile temizleyip yeniden monte edin. Octalink tipte orta göbeklerin temizlenmeye ihtiyaçları vardır ve az miktarda gres yağıyla tamir edilebilirler. Her zaman doğru tork ayarında sıktığınızdan emin olun ve sıkılığını da düzenli olarak kontrol edin.
Aynakol yaprak vidaları
Bunlar sık sık ‘kuruyabilir’ ve sonuç olarak da tıkırtı gibi sesler çıkartabilirler. Vidaları çıkarıp aynakol takımını güzelce temizleyin.Sonra gevşetici bir alaşım kullanarak vidaları yeniden yerlerine takın.
Aynakol yaprakları
Eskimiş aynakol yaprakları tahmin edebileceğinizden çok daha fazla probleme yol açabilirler ve genellikle zincir değiştirmek durumu daha da kötüleştirebilir. Kanca şekilli köşeler veya kırılmış dişler için dişlileri kontrol edin. Atlayan bir zincir tehlikeli olabilir – düşük viteste pedal çevirirken sizi öne doğru atabilir – o yüzden aynakol yapraklarınızı düzenli olarak kontrol edin.
Zincir
Bu, genellikle vites sisteminden gelen seslerin ana nedenidir. Zincir silindirlerinin hasarlı olup olmadığını kontrol edin ve‘hareket etmeyen zincir baklası’ olmadığından emin olun, çünkü bu aynı zamanda zincirin atlamasına ya da arka vites dişlilerine doğru kaymasına neden olabilir.
Arka kaset
Bu da vites sisteminden gelen seslerin bir başka nedenidir. Arka göbek kaseti eskimiş ve yıpranmışsa berbat sesler çıkaracaktır. Bunu kontrol etmek için, en büyük dişliyi tutun ve iki yana doğru sallayın; eğer fark edilir bir oynama varsa değiştirilmeye veya sıkılmaya ihtiyacı olabilir. Ruble mekanizmasına su ve kum girebilir, bu da iç aksamda zamanla paslanmaya neden olacaktır.
Arka aktarıcı
Gıcırtılar genellikle kurumuş arka aktarıcı kılavuz tekeri kovanlarıyla ilgilidir. Eğer gıcırtı, siz pedal çevirmeyi bırakınca duruyorsa,muhtemelen pedallardan, orta göbekten ya da arka aktarıcı kılavuz tekerlerinden(pedal çevirdikçe dönen şeyler) kaynaklanıyordur. Bu sorunu da yağlayarak ya da parçayı değiştirerek çözebilirsiniz.
Vidalar
Uzun süre bakımsız kaldıklarında, rulmanlar daha siz farkına varamadan bozulurlar. Gevşemiş koni vidalar, özellikle arka tekerdekiler, çok ses çıkarabilir ve kendi kendilerine çok çabuk bozulabilirler – bu nedenle onları mümkün olduğu kadar çabuk yeniden ayarlatın.
Pedallar
Yıpranmış pedal kalleri, kilitli pedal kullanıcıları için problem teşkil eder. Aynakoldaki kurumuş dişler de gıcırtıya sebep olabilir. Bu ses genellikle pedallar üzerinde ‘ayakta dururken’ ortaya çıkar. Pedalleri sökün ve dişleri tamamen gresten arındırın, sonra yeniden gres yağı uygulayıp tekrar sıkın.
Gidon
Sürekli olarak ıslak koşullara maruz kalmaları durumunda,bisikletin ayarlanabilir unsurlarında (iki parçayı bir araya getiren her parça)problem çıkacaktır. İçeri su girecek, orada kuruyacak ve artıklar ise sorunayol açacaktır. Gidonun boyunla birleştiği alan pürüzsüz ve temiz olmalıdır, bu yüzden çapak olup olmadığını kontrol edin ve düzenli olarak temizleyin.
Boyun
Boyunla ilgili problemler genellikle kelepçenin‘kurumasından’ kaynaklanır. Ancak kelebek vidası ya da gevşemiş bir furş kapağıda gıcırtı yapabilir. Gidonda olduğu gibi, temizleyin ve yeniden takın ve furş takımınızı da kontrol edin.
Furş takımı
Kuru rulmanlar ya da kırık rulman iç bilezikleri, gidonu ileri geri hareket ettirdiğinizde hiç de hoş olmayan sesler çıkaracaktır.Genellikle iyi bir temizlik ve yeniden birleştirme, sesi ortadan kaldırmaya yeterli olur – bilyeleri gres yağıyla yeniden yerleştirin ve mümkünse yeni bilyeler kullanın. Bazen maşa bileziğinin yeniden oturtulması gerekebilir.Vurma benzeri bir ses, furş bileziğinin gevşediği anlamına gelebilir ve bu da furş takımının tamamını değiştirmenizi gerektirebilir.
Amortisör - Kadro
Amortisörlü bisikletlerde genellikle sesin kaynağı kadrodur.‘Tıklama’ sesi sık karşılaşılan bir sorundur ve genellikle kurumuş kadro vidalarından ya da eskimiş süspansiyon bağlantılarından kaynaklanır. Geniş ve tek parça olarak üretilmiş kadrolar, küçücük bir sesi bile yükselteceğinden, durum size olduğundan daha kötü görünebilir.Yaylı arka amortisörler de gevşeme tıkırtıları çıkarabilirler.
Amortisör - Maşa
Yine, genelde tüm sesler eskimiş ya da kurumuş bağlantı parçalarından çıkar. Ancak, havalı maşalarda ‘ıslık gibi’ seslere dikkat edin,zira bu hava kaçırma anlamına gelebilir, ya da yaylı maşalarda ‘yüzeyi çizen nitelikte’ sesler varsa, bu da kırık bir yayın işareti olabilir. Her iki ses de performanstaki bir düşüklük eşliğinde ortaya çıkar. ‘Vurma sesleri’ de bağlantı parçalarının eskidiğine işaret edebileceği gibi furş takımınızdaki gevşeklikten de kaynaklanabilir.
Öten frenler
Çoğu fren sesi titreşim kaynaklıdır. Disk frenler, alkol bazlı, uygun bir rotor temizleyicisiyle düzenli olarak temizlenmeye ve balatalarının düzenli olarak değiştirilmesine ihtiyaç duyarlar. Tüm kaliper vidalarının sıkı olduğundan ve rotorun göbeğe güvenli bir şekilde sabitlendiğinden emin olun.
Diğer sorunlar
Tıklama (ticking)
Bu genellikle pedal çevirirken ortaya çıkar ve şunlardan kaynaklanabilir:
·Pedal çevirirken kablo ucunun aynakola ya da ayağınıza çarpması
·Rublenin gevşemiş olması
·Pedal milleri
·Ön vites sisteminin aynakola çarpması – yeniden ayarlamanız gerekecektir
Disk frenlerde sürtünmeya da vızıltı
·Vızıltı genellikle balataların fazla aşağı yerleştirilmiş olduğu anlamına gelir
·Tekerlerin doğru hizada olduğundan emin olun
·Frenleri yeniden merkezleyin
·Rotorun eğilmiş ya da hasarlı olup olmadığını kontrol edin
Zincir ‘atlaması’
·Zincirin ruble üzerindeki konumu düzgün olmalıdır
·Yakın zamanda bisikletinizi bir yere çarptıysanız, arka vites kulağı eğilmiş olabilir
·Yakın zamanda zincirinizi değiştirdiyseniz bağlantı piminde bir sıkışma söz konusu olabilir.