Çin'in güneybatısındaki Guizhou eyaletine bağlı Libo ilçesinde "Maolan", yani gür orkide anlamına gelen bir orman bölgesi var. 140 civarında yabani orkide türü yetiştiğinden burası Çin'in en güzel 10 orman bölgesinden biri seçildi. Burası aynı zamanda "yerküre belindeki zümrüt taşı" olarak da adlandırılıyor. Değerli dinleyiciler, bugünkü programımızda sizlere balta girmemiş Maolan ormanına uzanıp bu "zümrüt taşını" koruyan Ran Jingcheng'ı tanıyacağız.
"Bu gördüğümüz orkide çiçeklerini yıllardır çalışmama rağmen ben bile ilk defa gördüm. Buraya gelen bir uzman bir tür çiçek fark etmişti. Uzman, bu tür çiçeklere dikkat etmemizi istedi. Daha sonra bu çiçek türünün yeni bir çeşidi olduğu tespit edildi. Bu, Maolan bölgemize özgü bir çiçek türü, adı da 'Maolan Malan'".
Bu bilgileri veren Maolan Koruma Bölgesi İdare Müdürü Ran Jingcheng, Maolan'ın, tipik karst coğrafi özelliği taşıdığını, nemli ve ılımlı iklim özelliğiyle trilyonlarca yıldan beri Çin'de hatta dünyada nadir görülen tropikal karst orman bölgesi oluşturulduğunu söyledi. 25 derece kuzey enleminde alanı en geniş ve en iyi korunan bu değerli orman şeridi, "yerküre belindeki zümrüt taşı" olarak adlandırılıyor."
Maolan'ın, taşlarda yetişen orman bölgesi olduğunu söyleyen Bay Ran, birçok çeşit ağaç ve bitkinin kayalarda yetiştiğini, ağaç kökünden çıkan özel bir tür maddenin, kayalarda çatlak oluşturduğunu anlattı.
Ağaç köklerinib etrafında hiç toprak olmadı. Ancak ağaç kökünden çıkan özel maddenin kayaları eritmesinden sonra kökleri kayaların içinde yetişiyor. Bu nedenle ağaç çok yavaş büyüyor. Çapı 5-6 santim olan bir ağacın yetişmesi için 100 yıl gerekiyor. Ücra bölgedeki Maolan'da ulaşım koşulları çok kötü olduğundan buradaki doğal orman ve bitkiler çok iyi korunuyor.
Maolan, 1984 yılında doğal koruma bölgesi ilan edildi. Ran, 20 yıl kadar önce üniversiteden mezun olduktan sonra bilimsel araştırma ve ormanları koruma çalışmaları için Maolan'a geldi. Aradan 23 sene geçti. Dağlık Maolan'a ilk geldiğinde Ran, işinde ve günlük yaşamında çok sıkıntı çıktı. Ormanlarda araştırma yapan Ran, defalarca ölüm tehlikesi yaşadı. En tehlikeli olay, Maolan'a geldiğinden birkaç gün sonra Ran'ı yılan sokmasıydı.
"Bölgemizdeki dağlar dimdik ve kocaman taşlardan oluşuyor. Bir gün dağın zirvesine tırmandığımda yanımdaki ağaçta bulunan bir yılan, gözlerime zehirli sıvı fışkırttı. Eğer ellerimi taştan çekseydim düşüp ölebilirdim. Bu nedenle yüksek sesle bağırdım. Sonra arkadaşlarım gelip beni yukarıdan indirdi. 20 dakika sonra yüzüm şişti ve komaya girdim. Şans eseri evden çıkarken yanıma yılan sokmasına karşı ilaç almıştım. Aksi takdirde ölmüştüm."
Maolan Koruma Bölgesi'nin kuruluşundan bu yana geçen 20 yıl boyunca Ran gibi çalışkan ve sorumlu bilim adamlarının, ölüm tehlikesini göze alıp yaptıkları yerel araştırmalar sayesinde nadir görülen ve yok olma tehlikesiyle karşı karşıya bulunan değerli bitkiler bulundu ve bugüne kadar korundu. Bölgede 1203 tür bitki ve 2028 tür hayvan bulundu. Maolan Koruma Bölgesi, 1996 yılında UNESCO'nun canlıları koruma ağına katıldı.
Doğal koşullar ve tarihi nedenlerden dolayı koruma bölgesinde yaşayan aileler ekonomik sıkıntı çekiyor. 1990-1995 yılları arasında bazı kişiler, dağlardaki değerli ağaçları kesip satıyordu. Bay Ran için en büyük baskı, kaynakları koruma ile ekonomik gelişme arasındaki çelişkilerin zor çözülmesi oldu.
"Burada yaşayan ailelerin zor geçindiklerini görünce çok acı duyuyorum. Fakat ağaçların kesildiğini görünce duyduğum acı daha büyük. Burada 'zengin olmak istiyorsan, ağaç kesip sat" şeklinde yaygın bir söz var.
Halkın refaha kavuşması için Maolan Koruma Bölgesi yöneticileri, ileri uluslararası deneyimlerden yararlanıp "ekolojik seyahat" projelerini başlattı. Böylece doğal manzaralar korunduğu gibi yerel halkın yaşam seviyesi de yükseldi. Çin'de orman, deniz ve çayır gibi devlet düzeyindeki doğal koruma bölgelerinin sayısı 300'ü geçti. Bu koruma bölgelerinin çoğu, ekonomisi az gelişmiş bölgelerde bulunuyor. Çin Ulusal İnsan ile Biyosfer Komisyonu Genel Sekreteri Wang Ding şu bilgileri verdi:
"Komisyonumuzun kurulması, bütün koruma bölgelerinde çalışmaların verimli şekilde yürütülmesini, çevrenin iyi korunmasını ve bölge ile yerel halk arasındaki ilişkilerin uyumlu şekilde gelişmesini sağlamayı amaçlıyor. Böylelikle insan ile doğanın uyumlu şekilde bir arada yaşaması hedefine ulaşılabilecek."
Bay Ran, Maolan Koruma Bölgesi'nin geleceğine değinirken bölgeyi sevdiğini ve çabalarını sürdüreceğini belirtti.