Atinalılar ile Thebailerin oluşturduğu birleşik bir güç, Haliartos Savaşında Spartalıları yenilgiye uğrattı ve savaş esnasında Sparta komutana Lysandros hayatını kaybetti. Bu başarı üzerine Atina ve Tebai ittifakına Korint, Argos ve Perslerden yardım gören bazı kentler de katıldı. Agesilaos Koroneia’da bu müttefik gücü bozguna uğrattı (M.Ö.394). Fakat bu olaydan kısa bir süre ünce Pers donanması, Sparta donanmasını Knidos’da yenmişti. Sparta donanmasının egemenliğine son vererek Ege Denizi’ne giren Pers donanması, Grek kentlerine özerklik vaad edip, onların Sparta’dan ayrılmasını sağladı.
Antialkidas Barışı (Kral Barışı) M.Ö. 386
Perslerin yardımıyla güçlenen Atina, bir süre sonra Kıbrıs ve Mısır’ın Perslere karşı isyanına destek verdi. Bunun üzerine Persler, Sparta ile anlaşıp, onların bir donanma yapmalarını sağladılar. Sparta donanması Çanakkale Boğazı’nı kapatınca, açlık içinde kalan Atina, Spartalılarla bir barış imzalamak zorunda kaldı. Sparta Kralı Antialkidas, Pers Krallığı ile Grek kentleri arasında bir barış antlaşmasının yapılmasını sağladı.
Antlaşma koşullarına göre, bütün Anadolu kıyı kentleri, Kıbrıs da içinde olmak üzere Perslere bırakıldı. Yunanistan’daki kentler ise özerk bırakıldı. Bu kentlere verilen özerkliklerin yanında, herhangi bir birlik kurmaları da yasaklandı. Bu nedenle Sparta, ülkelerini koruyacak ve çeşitli ülkelerdeki üslerini koruyacak askerleri toplamaktan yoksun kalmıştır. Bunun aksine Sparta’nın düşmanları güçlendiler. Bu sırada Thebai’de demokratik bir yönetim oluşmuştur (M.Ö.379).
Sparta’nın egemenliğinden rahatsız olan eski müttefiklerinin desteğiyle, M.Ö. 378 yılında Atina’nın önderliğinde, yeni bir birlik oluştu. Deniz Birliğinden yüz yıl sonra kurulan bu birlik, öncekinden elde edilen deneyimle, müttefikler için daha elverişli şartlar bulundurmaktaydı.
Birlikteki devletler özerkliklerine sahip olduğu gibi, her üye bir oya sahipti. Atina birlik meclisinde temsil edilmiyor, ancak alınan kararlar Atina Halk Meclisine bildiriliyordu. Bir süre sonra Attika bir kısım vergi bölgelerine ayrıldı. Ekonomik durumunu güçlendiren Atina, Peloponneslileri Naksos’da yenerek (M.Ö.376), Ege ve İyon Denizlerindeki nüfuzunu artırmaya başlamıştı. Bu dönemde Thebai kentinin siyasal olarak güçlenmeye başladığı görülmektedir.
Eskiçağ Uygarlıkları