ABD Başkanı Joe Biden, ABD'nin İsrail askerlerinin Gazze'de gıda yardımı bekleyen insanlara ateş açtığına dair haberleri incelediğini ve kanlı olayın ateşkes görüşmelerini zorlaştıracağına inandığını söyledi.
Başkan Biden gazetecilerin olayın müzakereleri zorlaştırıp zorlaştırmayacağı sorusu üzerine, "Zorlaştıracağını biliyorum" dedi.
Joe Biden, Beyaz Saray'dan ayrılırken, "Ne olduğuna dair birbiriyle çelişen iki açıklama var. Henüz bir cevabım yok" şeklinde konuştu.
Biden ayrıca daha önce tahmin ettiği gibi Pazartesi gününe kadar geçici bir ateşkesin muhtemelen gerçekleşmeyeceğini söyledi ve "Bölgedeki insanlarla telefonda görüştüm. Muhtemelen Pazartesi'ye kadar olmaz ama umutluyum" dedi.
Biden Mısır ve Katar liderleriyle görüştü
Bu arada Beyaz Saray'dan yapılan açıklamaya göre, ABD Başkanı Joe Biden, Mısır ve Katar liderleriyle Gazze'nin kuzeyinde meydana gelen "trajik ve endişe verici olayı" ve Hamas rehinelerinin serbest bırakılması ve altı haftalık bir ateşkes sağlanmasının yollarını görüştü.
Biden, Mısır Cumhurbaşkanı Abdülfettah El-Sisi ve Katar Emiri Şeyh Tamim Bin Hamad Al-Thani ile ayrı ayrı yaptığı telefon görüşmelerinde Gazze'nin kuzeyindeki kanlı olayı ele aldı.
Beyaz Saray'dan yapılan açıklamada liderlerin "sivillerin hayatını kaybetmesinden üzüntü duydukları ve bu olayın müzakerelerin bir an önce sonuçlandırılması ve Gazze'ye insani yardım akışının genişletilmesinin aciliyetinin altını çizdiği konusunda mutabık kaldıkları" belirtildi.
Açıklamaya göre Biden ve iki lider, Hamas militanlarının 7 Ekim'de İsrail'e düzenledikleri saldırıda ele geçirdikleri rehinelerin serbest bırakılmasının Gazze'de en az altı hafta sürecek acil ve kalıcı bir ateşkesle sonuçlanacağının da altını çizdi.
Liderler ayrıca ateşkesin, 2 milyon 300 binlik nüfusu acil gıda sıkıntısı ve diğer tehlikelerle karşı karşıya olan Gazze'ye insani yardımların ulaştırılmasına nasıl yardımcı olabileceğini de görüştü.
Beyaz Saray Sözcü Yardımcısı: "Gazze’de güvenliğin sağlanmasına yönelik planların uygulandığını henüz görmedik"
Beyaz Saray Sözcü Yardımcısı Olivia Dalton da Air Force One uçağında yaptığı açıklamada, "Gazze'nin kuzeyinde meydana gelen olaylar son derece endişe vericidir ve Gazze'deki askeri operasyonlar neticesinde çok sayıda sivilin hayatını kaybetmesi bizi derinden üzmüştür" dedi.
"Son olayın derinlemesine araştırılması gerektiğini düşündüklerini" kaydeden Dalton, "Bu sabah bu trajediye yol açan koşullar hakkındadaha fazla bilgi edinmek üzere İsrail Hükümeti ile temas halindeydik. Ayrıca bu olayın Gazze'ye daha fazla insani yardım ulaştırılması ihtiyacının altını çizdiğini düşünüyoruz" şeklinde konuştu.
ABD Uluslararası Kalkınma Dairesi (USAID) Başkanı Samantha Power'ın şu anda bölgede olduğunu hatırlatan Dalton, Power’ın dün açıkladığı ek insani yardım kaynaklarının ulaştırılması için çalıştığını ve şu anda bölgeye insani yardım koridoru olarak hizmet veren iki koridora ek olarak yeni insani yardım koridorlarının açılması için bölgedeki çeşitli ilgililerle görüştüğünü bildirdi.
"İsrailli muhataplarımıza Gazze'de askeri operasyonların yürütüldüğü bölgelerde temel güvenliğin sağlanmasına yönelik uygulanabilir planların olması gerektiğini sürekli ve yüksek sesle ilettik" diyen Dalton, "Hamas'a karşı yürütülen operasyonlar ve askeri operasyonlar sona erdi. Bu planların ilerlediğini görme arzumuzu da sürekli olarak dile getirdik ve henüz bunların uygulandığını görmedik" dedi ve bu konuda derin endişe duyduklarını dile getirdi.
Dalton, "Bugün bir kez daha İsrailli muhataplarımıza bu planların bir an önce hayata geçirilmesini ve Filistin halkının temel güvenliğinin sağlanmasını istediğimizi açıkça ifade ediyoruz çünkü devam eden can kayıpları son derece endişe verici ve çok ama çok trajik" ifadelerini kullandı.
ABD Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü: "Bu soruşturmayı takip edeceğiz"
ABD Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Matthew Miller, Gazze'de meydana gelen olayda hayatını kaybedebler için taziyelerini ileterek, "Sabahın erken saatlerinden bu yana İsrail hükümetiyle temas halindeyiz ve soruşturmanın devam ettiğini biliyoruz. Bu soruşturmayı yakından takip edeceğiz ve cevaplar için baskı yapacağız" dedi.
Gazze'de yaşananlara ilişkin değerlendirmesi sorulan Miller şunları söyledi: "İki şey çok açık, birincisi sadece havadan çekilen görüntülere bakarak durumun son derece vahim olduğu, insanların aç oldukları için, gıdaya ihtiyaçları olduğu için, ilaca ve diğer yardımlara ihtiyaçları olduğu için bu kamyonlara hücum ettikleri sonucuna hemen varabilirsiniz. İkinci olarak, 7 Ekim'den bu yana pek çok gün olduğu gibi bugün de çok sayıda Filistinli hayatını kaybetti."
Öte yandan ABD Savunma Bakanı Lloyd Austin, Kongre'de yapılan bir oturumda İsrail'in 7 Ekim'den bu yana Gazze'de 25 binden fazla kadın ve çocuğu öldürdüğünü ve sivilleri korumak için daha fazlasını yapabileceğini ve yapması gerektiğini söyledi.
BM Sözcüsü Stephane Dujarric de Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Antonio Guterres'in Perşembe günü Gazze'nin kuzeyinde meydana gelen ve "yüzden fazla insanın hayat kurtarıcı yardım ararken öldüğü ya da yaralandığı bildirilen" kanlı olayı kınadığını söyledi.
"Birleşmiş Milletler'in bir haftayı aşkın süredir yardım ulaştıramadığı kuşatma altındaki kuzeydekiler de dahil olmak üzere Gazze'deki çaresiz sivillerin acil yardıma ihtiyacı var" diyen Dujarric, Guterres'in bir kez daha acil insani ateşkes ve tüm rehinelerin koşulsuz serbest bırakılması çağrısında bulunduğunu sözlerine ekledi.
BM insani yardım şefi Martin Griffiths de X üzerinden yaptığı bir paylaşımda "dehşete düştüğünü" söyledi ve "Beş aya yakın süren acımasız çatışmalardan sonra bile Gazze bizi şaşkınlığa uğratıyor" dedi.
İsrail açıklamasında "iki ayrı olay vurgusu"
Bir İsrail hükümet sözcüsü Perşembe günkü olaydan ilk olarak Filistinliler'in sürdüğü yardım kamyonlarının karmaşık bir ortamda kalabalığın arasına dalmasını sorumlu tuttu.
Daha sonra İsrailli bir askeri yetkili, kamyon konvoyu ana sahil yolu boyunca güneyden kuzeye geçerken iki ayrı olayın meydana geldiğini söyledi.
İlk olayda, yardım kamyonlarının yüzlerce kişi tarafından kuşatıldığını ve bu kargaşada onlarca kişinin kamyonlar tarafından ezilerek yaralandığını ya da öldüğünü belirtti. İsrailli yetkili, kamyonlar ayrılırken, konvoya saldıran bazı kişilerin bir tank da dahil olmak üzere İsrail güçlerine yaklaştığı ve ardından ateş açtığı ikinci bir olayın meydana geldiğini kaydetti.
Yetkili, basın brifinginde, "Askerler havaya uyarı ateşi açtı ve ardından tehdit oluşturan ve uzaklaşmayanlara ateş açtı. Bizim bakış açımıza göre anladığımız bu. Koşulları gözden geçirmeye devam ediyoruz" dedi.
Filistinli yetkililer tarafından verilen ölü sayısına inanmadığını söyleyen yetkili, kaç kişinin öldürüldüğüne ilişkin İsrail tarafından herhangi bir tahmin vermedi, "Elimde herhangi bir rakam yok, bu sınırlı bir müdahaleydi" dedi.
Hamas, yaptığı açıklamada, olayın ateşkes ve rehinelerin serbest bırakılmasını amaçlayan görüşmelerin başarısızlıkla sonuçlanmasına yol açabileceği uyarısında bulundu.
"Hareket liderliği tarafından yürütülen müzakereler, halkımızın kanı pahasına yürütülen açık bir süreç değildir" denilen açıklamada, Perşembe günkü ölümlere atıfta bulunuldu ve görüşmelerin başarısız olmasından İsrail'in sorumlu olacağı belirtildi.
Videolar kamyonlarda cesetlerin olduğunu gösteriyor
Gazze'deki sağlık yetkilileri, Hamas militanlarının 7 Ekim'de İsrail'e baskın yapmasıyla patlak veren çatışmalarda şimdiye kadar bölgede 30 bin kişinin öldüğünün doğrulandığını ve binlerce kişinin de enkaz altında kaldığının sanıldığını söylüyor.
Sosyal medyada yayınlanan videolarda çok sayıda ceset taşıyan kamyonlar görülüyor. Reuters, El Nabulsi kavşağına ait olduğunu doğruladığı bir videoda hareketsiz duran birkaç kişinin yanısıra çok sayıda yaralının da görüldüğünü belirtti.
Reuters'ın doğrulayamadığı bir başka videoda ise kanlar içindeki insanların bir kamyonla taşındığı, sağlık görevlilerinin bir hastane zemininde insanları tedavi ettiği ve cesetlerin kefenlere sarıldığı görülüyor.
Videoda bir kişininse "Bu şekilde yardım istemiyoruz. Yardım ve kurşunu bir arada istemiyoruz. Çok sayıda şehit var" dediği görülüyor.
Olayla ilgili olarak bir İsrail askeri sözcüsü, bölgede İsrail bombardımanı olduğuna dair bir bilgi olmadığını söyledi.
Ne olmuştu?
İsrail'in Gazze kent merkezi yakınlarında yardım sevkiyatını bekleyenlerin üzerine açtığı ateş sonucu 100'den fazla Filistinli'nin öldüğü ve 280 kişinin yaralandığı bildirildi. İsrail ise ölenlerin çoğunun yardım kamyonlarının altında ezilerek can verdiğini bildirdi.
Gazze'de Hamas tarafından yönetilen Sağlık Bakanlığı’nın sözcüsü Eşref El Kidra, olayın Gazze kent merkezinin batısında, yerleşim bölgesinin kuzey kesimindeki Nabulsi kavşağında meydana geldiğini söyledi.
Kidra, sağlık ekiplerinin Şifa Hastanesi’ne ulaşan onlarca ağır yaralıya hizmet verecek kapasitesinin olmadığını söyledi.
Gazze kent merkezindeki Kemal Advan hastanesinin müdürü Hüssam Ebu Safiye, şehrin batısındaki olaydan sonra hastaneye 10 ceset ve onlarca yaralı getirildiğini söyledi. Reuters'a telefonla bilgi veren Safiye, "Diğer hastanelerde kaç kişi olduğunu bilmiyoruz" dedi.
Filistin Yönetimi Lideri Mahmud Abbas'ın makamından yapılan açıklamada, "İsrail işgal ordusunun bu sabah Nabulsi kavşağında yardım kamyonlarını bekleyen insanlara karşı gerçekleştirdiği çirkin katliamı kınıyoruz" denildi.