Hiperkalsemi(Kalsiyum Fazlalığı) Nedir, Belirti ve Nedenleri
Hiperkalsemi nedir?
Hiperkalsemi, kanda çok yüksek bir kalsiyum konsantrasyonuna sahip olma durumudur.
Kalsiyum, organların, hücrelerin, kasların ve sinirlerin normal işlevi için gereklidir. Ayrıca kan pıhtılaşması ve kemik sağlığı açısından da önemlidir.
Ancak, kalsiyumun fazlası sorunlara neden olabilir. Hiperkalsemi, vücudun normal işlevlerini yerine getirmesini zorlaştırır. Son derece yüksek kalsiyum seviyeleri yaşamı tehdit edebilir.
Hiperkalseminin belirtileri nelerdir?
Hafif hiperkalsemi varsa semptomlar belirgin olmayabilir. Daha ciddi bir durum varsa, genellikle vücudun çeşitli bölgelerini etkileyen belirtiler meydana gelebilir.
Genel belirtiler
- Baş ağrısı
- Yorgunluk
Böbreklerdeki belirtiler
Böbreklerinizle ilgili belirtiler aşağıdakilere yol açabilir:
- Aşırı susuzluk
- Aşırı idrara çıkma
- Böbrek taşı nedeniyle sırt ile üst karın arasında ağrı
Karın
Karın ile ilgili belirtiler şunlardır:
- Mide bulantısı
- Karın ağrısı
- İştahIN azalması
- Kabızlık
- Kusma
Kalp
Yüksek kalsiyum, kalbin elektrik sistemini anormal kalp ritimlerine neden olarak etkileyebilir.
Kaslar
Kalsiyum seviyeleri, kaslarınızı etkiler, seğirmelere, kramplara ve güçsüzlüğe neden olabilir.
İskelet sistemi
Yüksek kalsiyum seviyeleri, kemikleri etkileyebilir ve aşağıdakilere yol açar:
- Kemik ağrısı
- Osteoporoz
Nörolojik semptomlar
Hiperkalsemi depresyon, hafıza kaybı ve sinirlilik gibi nörolojik semptomlara neden olabilir. Şiddetli vakalar zihinsel bulanıklık ve komaya neden olabilir.
Kanser varsa ve herhangi bir hiperkalsemi semptomu varsa, derhal doktorunuzu haberdar edin. Kanserin yüksek kalsiyum seviyelerine neden olduğu bilinir. Bu, tıbbi bir acil durumdur.
Hiperkalsemiye ne sebep olur?
Vücudunuz kalsiyum seviyelerini düzenlemek için kalsiyum, D vitamini ve paratiroid hormonu (PTH) arasındaki etkileşimi kullanır.
PTH, vücudun bağırsaklardan , böbreklerden ve kemiklerden ne kadar kalsiyumun kan akışına geçtiğini kontrol etmesine yardımcı olur.
Normalde, kalsiyum seviyesi yükseldiğinde kanınızdaki kalsiyum seviyesi düştüğünde ve azaldığında PTH artar.
Kalsiyum seviyeniz çok yükseldiğinde vücudunuz tiroit bezinden kalsitonin yapabilir. Hiperkalsemi olduğunda, kan akışında fazla kalsiyum bulunur ve vücut normalde kalsiyum seviyesini düzenleyemez. Bu durumun çeşitli olası nedenleri vardır.
Hiperparatiroidizm
Paratiroid bezleri, boyundaki tiroid bezinin arkasında bulunan dört küçük bezdir. Kandaki kalsiyumu düzenleyen paratiroid hormonunun üretimini kontrol ederler.
Hiperparatiroidizm, bir veya daha fazla paratiroid bezinizin aşırı derecede aktif hale gelmesi ve çok fazla PTH salmasıyla ortaya çıkar.
Bu, vücudun kendi kendine düzenlemeyeceği bir kalsiyum dengesizliği yaratır. Bu özellikle 50 yaş üstü kadınlarda hiperkalseminin önde gelen nedenidir.
Akciğer hastalıkları ve kanserleri
Tüberküloz ve sarkoidoz gibi granülomatöz hastalıklar, D vitamini düzeyinizin yükselmesine neden olabilen akciğer hastalıklarıdır.
Bu, kandaki kalsiyum seviyesini arttıran daha fazla kalsiyum emilimine neden olur. Bazı kanserler, özellikle akciğer kanseri , meme kanseri ve kan kanserleri, hiperkalsemi riskini artırabilir.
İlaç yan etkileri
Bazı ilaçlar, özellikle diüretikler, hiperkalsemi üretebilir. Bunu, vücut sıvısının kaybı ve yetersiz bir kalsiyum miktarı olan ciddi sıvı diüreze neden olarak yaparlar. Bu daha sonra kanda fazla miktarda kalsiyum konsantrasyonuna yol açar. Lityum gibi diğer ilaçlar, daha fazla PTH salınmasına neden olur.
Besin takviyeleri ve reçetesiz satılan ilaçlar
Çok fazla D vitamini veya kalsiyum takviyesi almak kalsiyum seviyesini yükseltebilir.
Dehidrasyon
Bu genellikle hafif hiperkalsemi vakalarına yol açar. Dehidrasyon, kandaki düşük sıvı miktarından dolayı kalsiyum düzeyinin yükselmesine neden olur. Bununla birlikte, şiddeti, böbrek fonksiyonuza büyük ölçüde bağlıdır. Kronik böbrek hastalığı olan kişilerde, dehidrasyonun etkileri daha fazladır.
Hiperkalsemi nasıl teşhis edilir?
Doktor kandaki kalsiyum seviyesini kontrol etmek için kan testlerini kullanabilir. Buna serum kalsiyum testi denir.
Kalsiyum, protein ve diğer maddeleri ölçen idrar testleri de yararlı olabilir. Doktorunuz yüksek bir kalsiyum seviyesi buluyorsa, durumunuzun sebebini öğrenmek için daha fazla test isteyecektir.
Kan ve idrar testleri, doktorunuzun hiperparatiroidizm ve diğer rahatsızlıkları teşhis etmesine yardımcı olur.
Hiperkalsemi için tedavi seçenekleri nelerdir?
Hafif durumlarda
Sebepe bağlı olarak hafif bir hiperkalsemi vakası varsa derhal tedaviye ihtiyacınız olmayabilir. Ancak, ilerlemesini izlemeniz gerekecek. Altta yatan nedeni bulmak önemlidir.
Yüksek kalsiyum seviyelerinin vücudunuz üzerinde yarattığı etki sadece mevcut olan kalsiyum seviyesine değil, ne kadar hızlı yükseldiğine bağlıdır. Bu nedenle, doktorunuzun takip önerilerine uymak önemlidir. Hafif derecede yüksek kalsiyum seviyeleri bile zamanla böbrek taşlarına ve böbrek hasarına yol açabilir.
Orta dereceden ağır vakalara
Orta ve şiddetli bir vakaya sahipseniz muhtemelen hastanede tedaviye ihtiyacınız olacaktır. Tedavinin amacı kalsiyum seviyesini normale döndürmektir. Tedavi ayrıca kemiklerinize ve böbreklere zarar vermeyi önlemeyi de amaçlar.
Birincil hiperparatiroidizm
Yaşa, böbrek fonksiyonuna ve kemik etkilerine bağlı olarak anormal paratiroid bezlerini çıkarmak için ameliyat gerekebilir. Bu prosedür hiperparatiroidizmden kaynaklanan çoğu hiperkalsemiyi tedavi eder.
Ameliyat sizin için bir seçenek değilse, doktorunuz sinakalset(Sensipar) adı verilen bir ilacı önerebilir. Bu, PTH üretimini azaltarak kalsiyum seviyesini düşürür. Osteoporozunuz varsa, doktor kırık riskini azaltmak için bisfosfonat tavsiye edebilir.
Kanser
Kanseriniz varsa, doktorunuz hiperkalsemiyi tedavi etmenin en iyi yollarını belirlemenize yardımcı olmak için sizinle tedavi seçeneklerini tartışacaktır. İntravenöz sıvılar ve bifosfonatlar gibi ilaçlarla semptomlardan rahatlama sağlayabilirsiniz.
Bu, kanser tedavilerinizle başa çıkmanızı kolaylaştırabilir. İlaç sinakalset paratiroid kanseri nedeniyle yüksek kalsiyum seviyelerini tedavi etmek için de kullanılabilir. Araştırma, diğer kanserlere bağlı hiperkalseminin de tedavisinde rol oynayabileceğini düşündürmektedir.
Hiperkalsemi ile ilişkili komplikasyonlar nelerdir?
Hiperkalsemi böbrek taşları ve böbrek yetmezliği gibi böbrek problemlerine neden olabilir. Diğer komplikasyonlar arasında düzensiz kalp atışı ve osteoporoz bulunur.
Kalsiyum, sinir sisteminizin düzgün çalışmasına yardımcı olduğundan, hiperkalsemi de zihinsel bulanıklığa veya demansa neden olabilir. Ciddi vakalar potansiyel olarak hayatı tehdit eden komaya yol açabilir.
Uzun vadede durum nedir?
Uzun vadede sonuç, nedeninize ve durumunuzun ne kadar şiddetli olduğuna bağlı olacaktır. Doktorunuz sizin için en iyi tedaviyi belirleyecektir.
Böbreklerinizi ve kemiklerinizi sağlıklı yaşam tarzı seçimleri yaparak hiperkalsemiye bağlı hasarlardan koruyabilirsiniz. Bol su için. Bu sizi nemlendirir, kandaki kalsiyum seviyesini azaltır ve böbrek taşı geliştirme riskini azaltır.
Sigara içmek kemik kaybını hızlandırabildiğinden, mümkün olan en kısa zamanda bırakmak önemlidir. Sigara içmek diğer birçok sağlık sorununa da neden olur.
Fiziksel egzersizler ve kuvvet antrenmanı kombinasyonu kemiklerinizi güçlü ve sağlıklı tutabilir. Hangi tür egzersizlerin sizin için güvenli olduğunu öğrenmek için önce doktorunuzla konuşun.