Robotlar işinizi elinizden alacak mı?
Robotların işimizi elimizden alıp almayacağı son yılların en hararetli tartışma konularından biri. Aslında bu konu günümüze ait bir tartışma değil; 19. yüzyılın başındaki Luddite İsyanları da, 1960'larda NASA'daki hesaplama uzmanlarının işlerini bilgisayarlara kaptırması da insan-robot çatışmasının bir örneğiydi.
Sahte haberlere neden inanıyoruz?
George Orwell 1946'da yayınladığı Politics and the English Language isimli eserinde, politik dilin ve İngilizce'nin tamamen yalanları gerçek gibi göstermek üzerine kurulu olduğundan bahsediyor ve örtülü, belirsiz hatta sisli bir yapısı olduğunu söylüyor. Orwell bunu 1946 yılında tespit etmişken ve günümüze kadar konuyla ilgili...
Avrupa Parlamentosu robotlu hayata düzenleme
Avrupa Parlamentosu, hızla ilerleyen yapay zeka ve robot teknolojilerine karşı hazırlık adına robotlara (elektronik kişi) statüsü veren ve Asimov yasaları kapsamında haklar tanıyan bir raporu onayladı. Hem robotik firmaları hem de kimi uzmanlarca eleştirilen karar, sermaye düzeninde teknolojinin rolü sorusunu...
Aborijinler neden tarım yapmadı?
Tarım 12 bin yıl önce Avustralya'ya yakın yerler dahil çeşitli yerlerde başlamasına rağmen, Avustralya yerlisi Aborijinler avcı ve toplayıcı kalmaya devam etti. Yeni Gine'nin yüksek yerlerinde tarım vardı. çin'de başlayan tarım Filipinler'e, Endonezya'ya ulaştı. Timor, Vanuatu, Solomon Adaları, yerleşik hayat,..
Ahilik
Batıni doktrinin, Anadolu'daki bir diğer kurumlaşması da Ahilik örgütü vasıtasıyla meydana gelmiştir. Daha önce görüldüğü gibi eski Mısır loncalarının devamı niteliğindeki İsmaili Fütüvve örgütü, Türkler arasında Orta Asya'da yaygınlaşmış ve Ahilik adını almıştı. örgütün yaygınlaşması ile birlikte, fütüvve ilke ve..
Nogay Türklerinden Atasözleri
Nogay Türkleri, Türkiye'de haklarında hemen hemen hiç çalışma yapılmamış bir Türk boyudur. Coğrafi mekân itibari ile kısmen Kırım ve Kuzey Kafkasya'da Karaçay Türkleri ile birlikte yaşamakta iseler de, esas olarak Kafkasya'da Dağıstan özerk Cumhuriyetinde yoğun olarak bulunmaktadırlar. Kuzey Kafkasya'nın...
Beyazların Ressamı - Işığa Aşkla
Büyüğüm, dostum, arkadaşım sevgili abim Ressam Cemil Eren'in Hakk'a yürüdüğünü öğrendim bugün. ölümün gölgesi var, ağır. Giden bunca seviliyorsa. Sevdiklerimiz, bizi anılarımızla bırakıp göçtüklerinde, yoklukları ile yüreğimizde yaralar açtıklarında en çok, bizimleler.
Sümerlerde Atasözleri ve özdeyişler
Toplumlar ve yaratılan uygarlıklar varolduğu çağı değiştirdiği gibi geleceği de değiştiriyor. Medeniyetler doğar, büyür, ölür gibi değişim süreçleri adeta bu toplumlar için bir istisna oluşturuyor. İnsanlar, içinde yaşadığı toplumun ayak izlerini bir noktaya kadar geriye götürebiliyor fakat daha sonrasıyla pek ilgilenmiyor.
Bir Fikret Mualla geçti sanat tarihimizden
Suadiye Plaj Gazinosu'na giden az eğimli yolda bir adam ilerliyordu, sakin adımlarla. Garip kıyafeti içinde tuhaf görünümlü tıknazca bir adam. Sırtında sarı parlak düğmeli, lacivert bir palto, boynunda fular, başında beresi, çorapsız ayaklarına geçirdiği garip sandallarıyla.
8 Mart vesilesiyle birçok ülkede yeniden ve yeniden kadınlar, kadınlık halleri, kadın hakları, kadınların değişik türdeki mücadeleleri gündem(ler)inin yoğun olduğunu görüyorum ve bunun böyle olmasından sevinç duyuyorum. Geçmiş yıllarla kıyaslanınca aradaki fark son derece olumlu ve kadın erkek eşitliğinde ve kadınların özgürleşmesi meselesinde alınan yolu göstermesi açısından önemli. ...Devamı.»
Okullardaki tarih kitaplarının içeriğini hatırlayın; eğitim süreci içinde size öğretilen tarih sanat tarihi ya da bilim tarihi değil, ağırlıklı olarak savaş tarihidir. İnsanlık tarihi gerçekten de büyük savaşlar ve katliamlarla doludur. İnsanlığın tuttuğu kayıtların atılım yapması dolayısıyla yirminci yüzyıl içinde yer alan bu korkunç şiddet olaylarına daha detaylı olarak tanıklık etmekteyiz. Görsel ve işitsel belgeler, savaşların ve katliamların sarsıcı dehşetine ilişkin bizlere daha çok bilgi veriyor. ...Devamı.»
Irkçılık herkesin nöronlarında var mı, iradenin rolü ne? İnsanlığın tarihi gelişimi sürecinde ve modern çağlarda da kurtalamadığı bir olgu olarak görülüyor ırkçılık. Bilgiye ulaşmanın son derece kolaylaştığı, dolayısıyla da 'başka olan'ın bilinmezliğinin büyük ölçüde ortadan kalktığı bir çağda, bu çağın insanoğluna sunduğu en özgür ifade alanı olarak sayılabilecek sosyal medyada ırkçılığın yankılarını duymak mümkün. ...Devamı.»
Amerikalı ünlü siyaset bilimci Samuel P. Huntington 1996da yayınlanan kötü şöhretli kitabı Uygarlıklar Çatışması: Dünya Düzeninin Yeniden-İnşasında dünyayı şu dokuz uygarlık kümesi arasında paylaştırır: Batı, Latin Amerika, Afrika, İslami, Çini (Sinic), Hindu, Ortodoks, Budist ve Japon. Huntingtona göre dört ülke ise, son tahlilde bu kümelerden birinde yer almakla beraber yırtık/kopuk (torn) ülke statüsündedir: Türkiye, Rusya, Meksika ve Avustralya. ...Devamı.»
NÂZIM HİKMET PARİSLE MAYIS 1958DE TANIŞTI. Pariste kadim dostu Abidin Dino ve eşi Güzin Dinoyu buldu. Avni Arbaş, Hıfzı Topuzu da. Parisli diğer tanıdıklarını da. Parisin merkezindeki 5. İlçede, ÖĞRENCİ MAHALLESİNDE, şirin bir otele yerleşti. ...Devamı.»
1 Ocak 1959'da mutlak zafere ulaşan Küba Devrimi, 61. yaşında. Küba'da Fidel Castro öncülüğünde zafere ulaşan devrimin üzerinden 61 yıl geçti. ABD'nin tüm saldırganlığına karşı inatla ayakta kalan ve insanlığa umut olmayı sürdüren Küba devrimini bir kez daha selamlıyoruz. Devrimin 61. yılında Fidel ve yoldaşlarının zafere yolculuğunu bir kez daha hatırlatıyoruz... ...Devamı.»
Abidinin düşünce ile felsefe ile gizli bir ilişkisi vardı. Kısa Hayat Öyküm isimli anılarında çocukluk zamanı için ve çocukların ana, baba ve kardeşleriyle ilişkileri üzerine yazdıklarıyla, Ölüm mü?Ne Buluş! isimli kitabının tamamı, ve hele ölüme ilişkin satırları açıkca felsefedir, ismini söylemeden, kendini ele vermeden. ...Devamı.»
ayorum sitesi sorumlusu Deniz Günal Hanım bu işin tayin edicisidir. Onun ve Ferruh Dinçkalın lokomotifliğinde yola çıkıyoruz, mola vermeden. Yedi kişiyiz, bir aileyiz. Bildiğiniz isimler : Önde ve önce lokomotifik görevini üstlenenler, yukarıda hemen isimlerini andıklarım, sonra ayorumun beş yazarı : Aykut YAZGAN, Gündoğdu GENCER, Mustafa ALAGÖZ, Saba ÖYMEN ve ben. Her birimiz bir coğrafyada, herbirimizin yazdığı kendine özgü ve aynı zamanda tamamlayıcı. ...Devamı.»
Başkan Donald Trump, iki buçuk yıl süren iktidarından sonra, görüşlerini Pentagona dayatma noktasına geldi. IŞİDin Sünnistan projesini sonlandıran başkan, Rumsfeld/Cebrowskinin genişletilmiş Ortadoğudaki devlet yapılarının yok edilmesi doktrinine de son vermek niyetindedir. Eğer bunu başarırsa, bölgeye olduğu kadar Karayipler Havzasına da barış geri gelecek. Öte yandan, askeri emperyalizm karşısında hayatta kalmayı başaran halkların ekonomik egemenlikleri için savaşmayı sürdürmeleri gerekecektir. ...Devamı.»
Her yazısı, her söyleşisi, her konuşması, her sohbeti anılarıyla harmanlanmış birer tarih, coğrafya, siyaetbilmi, jeostrateji dersidir. Türkiye ve Yakındoğu tarihi, bilhassa siyasi tarih, siyasetbilmi, sosyoloji, ekonomi alanlarında herkesin bir gün veya başka bir gün mutlaka işine yarayacak, yol gösterecek unsurlar taşıdıkları için. İşte bilmeyenler, henüz okumayanlar için yeni yayınladığı iki makalesini anayım: ...Devamı.»
Johan Galtung, Norveçli bir toplumbilimci ve matematikçi. Aynı zamanda Barış Üniversitesi Rektörü. Kendi kurduğu yayın organı olan Transcend Medyada düzenli araştırmaları, makaleleri yayınlanıyor. Bu makalesinde, Galtung, Reuter haberciliğine, yarattığı sorunlara bakıyor, ve bilgece çözüm önerileri sunuyor. ...Devamı.»
Bu yazı, bir yere uzun bir süre yönetici, efendi ya da reis olmuş, yetki kullanmış, emir vermiş, buna alışmış önemli adam ve kadınları anlayabilelim diye hazırlandı. Hiç de özel olmadıklarını, sağlıklı olmadıklarını bilelim, uzun süre güç sahibi olduklarında akıl sağlıklarını koruyamayacaklarını görelim, onlara mahkum olmayalım, onlardan korkmayalım diye yazıldı. ...Devamı.»
Küçümseyerek ya tiksinerek de olsa sık sık eski toplumların geleneklerini sorgularız. Eskiden insanların sosyal statülerini korumak ya da yalnızca hayatta kalmak için şiddete başvurdukları bilimsel olarak kanıtlanmış bir gerçek. Eski zamanlardan beri insanların bu eğilimi bazı inançlar adına iyi şans, kutsanma isteği ya da bazı doğaüstü güçleri tatmin etme amacıyla suistimal edildi. İşte inançları uğruna çocuklarını kurban eden 10 toplum ...Devamı.»
Bu sıralar Türkiyede çok yaygın ve politikacıların dillerinden düşürmedikleri bir sözcük var, beka! Yakın zamana kadar eminim sayın seçmenimiz bu sözcüğün anlamını bilmiyordu, sayın Akepe ve sayın Mehape genel başkanları sayesinde öğrenildi ve arada bir dış kapının mandalı da bu zat-ı muhteremlere payanda oldu. Açtım sözlüğü baktım. 4 başlık var. Aynen şöyle diyor: 1. Önceki durumunu koruma, 2.Sürdürme, devam, sebat, 3.Kalıcılık, yok olmama, 4.Ölmezlik, ebedi olma. ...Devamı.»
Acının inanca göre bir çarpanı var mı? Kaç müslüman kaç müslümanı, kaç müslüman kaç hristiyanı ya da museviyi, kaç hristıyan kaç müslümanı katletti diye bakıldığı sürece bu katliamların sonu gelmez. Son on yılda ibadethanelere yapılan saldırıları araştırdığımda karşıma Yeni Zelanda saldırısı hariç yirmialtı saldırı çıktı. Bu dini ya da ırkçı kökenli saldırıların 1300e yakını ölüm, 1000den fazlası yaralı ile sonuçlanmış. ...Devamı.»
2013de dünya tarihinde bence örneği olmayan bilinci ve ruhu ile, bir ağaç için başlayan direnişle umutlanmıştım. Aradan sadece 5 yılı biraz geçti. Herkezin üstünde ölü toprağı... Sendikasından muhalefetine, sanatçısından gazetesine kimsede çıt yok. Görgüsüzlük diz boyu. Üstüne üstlük aklın, bilginin de bir değeri yok. Adalet denince sessizlik... Hani iki kadeh rakıdan sonra ne konuşulur diye bir geyik vardır ya? Yanıt da belli. Ne olacak bu devletin hali! Ya da milletin... Böyle giderse sonucu aslında herkes biliyor ama itiraf etmeye korkuyor. ...Devamı.»
Moda, son yüzyıl içinde yaygınlaşan bir kavram. 20. yüzyılın ikinci yarısına kadar dünya nüfusunun büyük çoğunluğu için giysilerin değiştirilmesi için ölçü eskimeydi. Eski giysiler de atılmıyor, tamir edilerek bir süre daha giyilmeye devam ediliyor, büyüklerin elbiseleri çocuklar için küçültülüyordu. Kullanılamıyacak hale gelenler temizlik bezi olarak kullanılıyor, ya da parçalar birleştirilip kilim işlevi görüyordu. Dikim ve örgü işleri aile fertlerince de yapılabiliyordu. ...Devamı.»
Nehir yatağından taştığında, önüne kattığı her şeyi alıp götürür İngiliz, Amerikan ve Fransız devrimleri sonrasında peydahlanan temsilî demokrasinin demokrasiyle bir ilgisi yoktu. Aslında söz konusu olan hakların değil, plütokrasilerin iktidarıydı. İnsanlar plütokrasi tarafından sahnelenen temsil oyununun figüranlarıydı sadece 4-5 yılda bir tekrarlanan seçimler, sömürüyü, yağma ve talanı oylatmaktan - onaylatmaktan ibaretti ...Devamı.»
Son haftalarda rüzgar Fransada ve Fransadan esiyor. Sarı Yeleklilerin sarı yeleklerinden. Eylemler dizisi, Fransa toplumsal tarihinin en önemli köşe taşlarından izler taşımasının, bir yerde onların devamı olmasının yanında son yıllarda dünyanın dört bir yanında yükselen/yükseltilen toplumsal ve siyasi haykırışın yansıması, yankılanması biçiminde de görülebilir. ...Devamı.»
Son makalemi yayınladığımdan bugüne (1) epey zaman geçti. Bu süre içinde ülkemizde, gurbette yaşadığımız mekanlarda, yakın ve uzak bölgelerimizde, dünyada dünya kadar şey yaşandı Evet dünyada dünya kadar şey yaşandı. Veya yaşanamadı... Fransada son haftalarda ve aylarda olup-bienleri izleyebildiyseniz, farketmişsinizdir, burada ekonomik durum beterin beteri. Bunun sonucu olarak toplumsal muhalafet, yeni tür mücadele yöntemleri, yol ve yöntemleriyle şimdiye kadar görülmemiş yeni boyutlar kazandı/kazanıyor. ...Devamı.»