Temel Üreme Bilgileri
Üreme deyince te melde iki üreme (eşey) hücresinin yani oosit ve spermin birleşmesi ve rahimde (uterus) yerleşmesini takip eden ve 280 gün sonra dünyaya gelen bebekle sonuçlanan bir süreci anlıyoruz. Üreme fonksiyonu için esas olan sağlıklı iki eşey hücresi ile sağlıklı bir rahimin varlığı temel şarttır. Eşey hücre sağlığı genetik, bünyesel, kalıtsal, hormonal, çevresel pek çok faktörden etkilenmektedir. 28 günlük bir menstrual döngüde adet kanamasından sonra yaklaşık 14. günde oluşan yumurtlama sonrası serbest kalan yumurta hücresi, fallop tüpünün saçakları tarafından içeri alınır ve tüpün iç yapısında bulunan tüycükler yardımıyla rahim iç tabakasına doğru ilerletilir.
Fallop tüpü içerisinde bu şekilde ilerlemeye devam eden yumurta hücresinin ömrü 12-24 saattir. Bu süre içinde yumurta hücresi sperm hücreleriyle karşılaşır ve şartlar uygun olursa sperm hücrelerinden biri yumurta hücresinin içine girerek yumurta hücresini döller. Yumurta hücresinin dış yüzeyi kalın ve sağlam bir zar tabakası ile kaplıdır. Zar tabakasının yapısında bulunan maddeler, yalnızca insan spermi yapısında bulunan bazı enzimler tarafından eritilebilir nitelikte yapılmışlardır. Bu, insan yumurta hücresinin yalnızca insan sperm hücresi tarafından döllenmesini garantileyen mükemmel bir mekanizmadır. Yardımla üreme tekniklerinden mikroenjeksiyon işleminde bu zar mikroskop altında çok ince bir iğne ile delinmekte ve bir adet sperm hücresi içeriye enjekte edilmektedir.
Döllenen hücre bir yandan çoğalmaya öte yandan fallop tüpü içinde ilerlemeye başlar. Hücre çoğalması ikiye katlanarak devam eder ve rahim iç tabakasına gelindiğinde canlı artık büyümüş ve blastosist adı verilen bir "hücreler yığını" haline gelmiştir.
Blastosist, rahim iç tabakasının en verimli bölgesine yerleştiğinde (implantasyon) gebelik başlamıştır.
İmplantasyon sonrası yeni canlı hemen beta-HCG adı verilen bir hormon üretmeye başlar ve bu hormon kana geçer. Hormon kan yoluyla kadının bütün iç organlarına iletilerek vücuda "gebelik başlamıştır" mesajını verir. Bu mesajı alan organların her biri gebelik için kendi hazırlıklarını yapmaya başlar ve değişim başlar. İmplantasyon bölgesinde bebeği besleyecek olan ve plasenta adı verilen yapının temelleri atılır. Gebelik oluştuğunda yumurtalıkta yumurtlamanın olduğu bölgede gelişen Sarı Cisim adlı yapının ömrü uzar. Bu yapı progesteron hormonu salgısına devam ederek gebelik ürünü kendi hormonunu kendisi üretmeye başlayana kadar onun hormon ihtiyacını karşılar.
Gebelik oluştuğunda adet döngüsü ve yumurtlama süreci geçici olarak duraklar. Gebelik başladığında salgılanan hormonlar anne adayını gebelik ve doğuma bedensel olarak hazırlar. Yaklaşık 280 günlük sürecin başında yalnızca bir hücreden ibaret canlı çeşitli gelişim aşamalarından geçerek doğuma hazır hale gelir.