ABD'de 8 Kasım'da yapılacak başkanlık seçimleri için ön seçim süreci ilerlerken Cumhuriyetçi Parti aday adayları, Amerikan Fox News kanalında Detroit'ten canlı yayınlanan programda karşı karşıya geldi.
Programa Cumhuriyetçi aday adaylarından emlak milyarderi Donald Trump, Teksas Senatörü Ted Cruz, Florida Senatörü Marco Rubio ve Ohio Valisi John Kasich katıldı. Diğer bir aday adayı eski beyin cerrahı Ben Carson, ön seçim sürecinde aldığı kötü sonuçlara işaret ederek yarıştan çekilebileceği sinyalini vermiş ve tartışmaya katılmayacağını duyurmuştu.
Zaman zaman tartışmanın seviyesinin düştüğü canlı yayında, özellikle Trump ile Rubio birbirine hakarete varan suçlamalar yöneltti.
Başından sonuna kadar Trump ile rakipleri arasında bir "söz düellosu" şeklinde geçen programda, Trump'ın kullandığı dil, göçmenler ve ön seçim sonuçları gibi konularda tartışmalar yaşandı. Gerek rakiplerinin, gerekse programın moderatörlerinin zor soruları karşısında daha çok "savunmada" kalan Trump, program boyunca yarım saatten fazla konuşarak hakkındaki eleştirileri yanıtlamaya çalıştı.
Gün içinde, Cumhuriyetçilerin önceki dönemdeki başkan adayı Mitt Romney'nin de hedefi olan Trump, canlı yayının başında Romney'ye cevap vererek, "Adaylığı sürecinde bana kendisini desteklemem için yalvarmıştı, şimdi kendisine ne oldu bilmiyorum" dedi.
- Trump'ın göçmen politikaları
Bugüne kadarki göçmen politika önerileri ciddi eleştiri alan Trump, "ABD'ye daha fazla yetenekli yabancı göçmenin gelmesi gerektiğini" savundu.
Moderatörlerin zaman zaman ekrana getirdikleri ve Trump'ın belli konularda zaman içinde görüşlerinin değiştiğini gösteren videolar karşısında ünlü emlak milyarderi, "Liderler esnek olabilmeli" sözleriyle kendini savundu.
Suriyeli mülteciler konusuna ilk başta olumlu bakan, ancak daha sonra görüşlerini değiştiren Trump, "Önceleri daha az mülteci geleceğini düşünüyordum; ancak öyle olmadığını fark edince fikrim değişti. Bu insanlar Suriye'de bir cehennemde yaşıyorlar, insani açıdan yardım etmek isterim, ancak bizim de çözmemiz gereken problemlerimiz var" dedi.
- Irak, Suriye ve Libya
Rubio, başkan olması halinde DAEŞ'le mücadele için Irak, Suriye ve Libya'ya daha fazla asker göndermekte tereddüt etmeyeceğini ifade ederek, "Bu örgüt nerede faaliyet gösteriyorsa peşinden gitmeliyiz" dedi.
Aynı konuda Kasich ise Libya'nın önceki lideri Muammer Kaddafi'nin ABD tarafından devrilmesinden sonra ülkenin karıştığını ve DAEŞ için elverişli bir yer haline geldiğini anlattı. ABD'nin Ortadoğu'daki müttefiklerini daha fazla desteklemesi gerektiğini belirten Kasich, aksi halde DAEŞ'le mücadelenin eksik kalacağına işaret etti.
Daha önceki bir tartışmada "teröristlere illegal bazı işkence yöntemlerinin uygulanabileceğini" dile getirdiği ve ordu sözcülerinin bunu reddettikleri hatırlatılan Trump, "Eğer ben başkan olursam ordu benim sözlerimi reddetmeyecektir" dedi.
Cruz da, "Eğer bir kişi gidip DAEŞ'e katılıyor ve ABD'ye karşı cihat ilan ediyorsa kendi ölüm fermanını imzalamış demektir" ifadelerini kullandı.
Trump'ın sadece söylem ürettiğini, ancak Amerika'nın gerçek çözümlere ihtiyacı olduğunu savunan Cruz, "Her şeyi daha iyi hale getireceğim demek kolay; ancak soru şu: Amerika'yı büyük yapacak prensipleri anlıyor musunuz?" şeklinde konuştu.
Trump Üniversitesi etrafındaki tartışmaların da gündeme geldiği programda Cruz ve Rubio, "üniversite üzerinden Trump'ın insanların parasını aldığını, ancak verdiği sözleri yerine getirmediğini" iddia ettiler. Konuyla ilgili açılan davaları hatırlatan Trump, üniversitede verilen sözlerin yerine getirildiğini kaydederek, "Bu davaların hepsini kazanacağım" dedi.
Şimdiye kadarki "makul" çizgisini bu tartışmada da koruyan Kasich ise, aday adayları arasındaki düellonun kimseye bir faydasının olmadığını vurgulayarak, "Artık kavga etmeyi bırakalım" çıkışını yaptı.
Programın sonunda her bir aday adayı, partinin başkan adayı kim olursa olsun onu destekleyeceklerini açıkladılar.
Şubat ayı başındaki ilk ön seçimde Iowa'da en önemli rakibi Cruz'a kaybeden Trump, geçen ay içinde yapılan New Hampshire, Güney Carolina ve Nevada ön seçimlerini kazanarak "Süper Salı" olarak bilinen 1 Mart'ta 11 eyaletteki ön seçimlere moralli girmişti.
Süper Salı'da elde ettiği 7 ön seçim galibiyetiyle toplamda 10 eyalette Cumhuriyetçi seçmenin tercihi olan Trump, sadece 4 eyalette kazanan Cruz ve 1 eyalette kazanan Rubio karşısında yarışı açık ara önde götürüyor. Cumhuriyetçi Partinin bir sonraki ön seçimleri 5 Mart'ta Kansas, Maine, Louisiana ve Kentucky eyaletlerinde devam edecek.