Kabakulak (parotitis epidemica) akut ve son derece bulaşıcı bir virüs hastalığıdır. Hastalık havadan geçen damlacıklar yoluyla, insandan insana bulaşır. 14 ila 24 gün içinde ilk hastalık belirtileri ortaya çıkar. Ancak belirtilerin ortaya çıkmasından bir hafta öncesinde bile hastalığı başkalarına bulaştırma tehlikesi vardır ve belirtilerin baş göstermesini takip eden 14 gün boyunca devam eder. Çocuklar bu hastalığa genellikle iki yaşını geçtikten sonra yakalanır. Kabakulak çenenin iç köşesindeki tükürük bezlerinin çok ağrılı ve tek taraflı bir şekilde şişmesiyle başlar. Çocuğun kocaman bir yanağı olur.
Çiğneme, yutma ve kafayı oynatma sırasında canı acır. Birkaç gün sonra öbür taraftaki tükürük bezi de şişer. Hafif ya da yüksek ateş olabilir. Çocukların yüzde yirmisinde başka bezler de, özellikle de pankreas bezi iltihaplanabilir. Pankreas iltihabı şiddetli karın ağrısına neden olabilir. Ayrıca testisler ve beyin zarı da hastalıktan etkilenebilir. Kabakulağa karşı tek etkili korunma yöntemi iki kere tekrarlanan aşıdır. Bir kere kabakulak geçiren kişi, yaşam boyu bağışıklık kazanır.
En Sık Görülen Belirtiler: 1) Tükürük bezlerinde acı veren şişme 2) Çiğneme ve başı oynatma hareketlerinin acı vermesi 3) Ates 4) Karın ağrısı 5) Erkek çocuklarında testislerde, kızlarda bedenin alt kısmında ağrılar
Doktora Gitmek Gerekir mi: Hastalığın kabakulak mı, yoksa başka bir tükürük bezi iltihabı ya da tükürük taşı mı olduğunu belirlemesi için lütfen doktora başvurun.
Doktorunuzun Yapabilecekleri: Kabakulağa karşı belli bir tedavi yoktur, ama en azından şikayetleri hafifletebilir. Ağrıya karşı doktor ağrı kesici verebilir. Beyin ve üreme bezlerini tehdit eden enfeksiyon riskine karşı doktor yatak istirahati verecektir.
Sizin Yapabilecekleriniz: Çocuğunuza sıvı ya da lapa besinler verin, gerekiyorsa bir kamış kullanarak beslensin. Pankreası yormamak için, örneğin az şekerli çay, yağsız et suyu ve meyve suları gibi, hafif ve yağsız besinter yesin.
Evde Hazırlanan İlaçlar: Yüzün hasta kısmına ve karnın üst kısmına sargılar yapın: Çocuğunuza sıcak sargının mı, yoksa sirkeli kil kullanılarak yapılmış serin sargıların mı daha rahatlatıcı geldiğini. deneyerek belirleyin. Havluya sarılmış bir sıcak su torbası da işe yarayabilir. Çocuğun ateşin’ alt bacaklara soğuk sargı sararak, ateş kesici fitil ya da şuruplarla düşürebitirsiniz.
Komplikasyonlar: Kabakulak hastalarının yaklaşık yüzde onunda kendini baş ağrısı, ateş ve ense sertliğiyle belli eden bir beyin zarı iltihabı (menenjit) da oluşur. 6 ila 15 yaş arasındaki daha büyük çocuklarda üreme bezlerinde de sorun çıkabilir: Ergenlikten itibaren erkek çocukların testisleri de iltihaplanır ve bu çok acı verici durum kısırlığa yol açabilir. Kızlarda yumurtalık iltihabı oluşabilir. Ender durumlarda iç kulakta ağır işitme sorunları çıkabilir.