1 Mayıs’ta Herat eyaleti Hari nehrinden 57 Afgan vatandaşı (birkaç genç ve yaşlı dahil) bir grup İran topraklarına girdi. Bu göçmenlerin tümü Koronavirüs salgını sonrasında geçici olarak İran’dan Afganistan’a ve yeniden inşaat işçileri olarak İran’a geri dönmekte idi.
Bu göçmenler sınır nehrinden yasadışı bir şekilde geçtikten sonra birkaç İranlı sınır muhafızı tarafından gözaltına alınarak sınır kontrol noktasına götürdü. Daha sonra Minibüsle onları Hari Nehri’nin kenarına götürür.
İran sınır muhafızları göçmenleri nehri (çok fazla suyu olan) geçmesini veya üzerlerine ateş edeceklerini ve öldüreceklerini söyler. Bu göçmenlerin çoğu nasıl yüzüleceğini bilmiyorlardı, ama hepsi vurulma korkusuyla nehre atladılar. İran Sınır muhafızları havaya bir kaç ateş ettikten sonra göçmenlerin hepsi kendilerini nehre atarlar. Sadece 12 kişi kurtuldu ve 45 kadar insan boğuldu ve öldü. Cuma gününe kadar 18 ceset bulundu. Herat Hastanesi sözcüsü Dr. Aref Jalili, “Ölüm sebebi nehirde boğulma” dedi.
Hayatta kalanların ifadelerine dayanarak dünyanın önde gelen medya kuruluşlarının (New York Times, France24 ve KokchaPress dahil) tüm medyanın bir güvenilir rivayeti sayılır.
Hikayenin korkunç detayları ve onun onayındaki kanıtlar (hayatta kalanların ifadeleri dahil) baskıya ve acıya duyarlı herhangi bir izleyici için şok edici. Ancak, Afgan hükümetinin yoğun diplomatik baskısına rağmen, İran hükümeti sadece iddiaları reddetti.
Mecera o kadar şok edici ki şu soruyu sormalı: 10 gün sonra neden İran Cumhurbaşkanı bu konuda henüz bir taziye mesajı yayınlamadı ve olgu bulma komitesinin soruşturma sonuçları yayınlanmadı?
Neden herhangi bir milletvekili soruşturma istemedi? Mustafa Tajzadeh’in bir tweet’inin yanı sıra, önde gelen politikacılar – hem köktendinci hem de reformist – bu konuda, bir tweet, röportaj veya bir yazı noktasına bile tepki göstermediler? Hiçbir reformist ya da köktendinci parti neden bu konuda açıklama yapmadı? İran’ın içinde hiçbir medya neden bu habere yer vermedi ve bu konuda doğru ve bağımsız bir rapor yayınlamadı?
Hatta bu rivayetin bir kısmı bile doğruysa, faillerin işten çıkarılması ve yargılanması ve İran hükümetinin resmi özürü gereklidir, ancak yeterli değildir. Bu korkunç olayın ayrıntılarına bakılmaksızın, İran’daki Afgan yasal ve yasadışı göçmenlerin temel haklarının ihlali önemli bir örnek olmuştur. Diğer talihsiz olayları önlemek için, bazı kurumsal ve süreç reformlarının yanı sıra, göçmenler hakkında kapsamlı bir yasa formüle etmek ve onaylamak ve genel halk arasında göçmenlerle başa çıkma genel kültüründe reform yapmak gerekir.