Soru: Çölde yaşayan hayvanlar ve bitkiler hangileridir Çölde yaşayan hayvanlar ve bitkiler hakkında bilgiler paylaşabilir misiniz ? ?
Soru: Çölde yaşayan hayvanlar ve bitkiler hangileridir Çölde yaşayan hayvanlar ve bitkiler hakkında bilgiler paylaşabilir misiniz ? ?
Cevap: çölde yaşayan hayvanlar ve bitkiler
ÇÖL BİTKİLERİÇöl bitkilerinin hemen tümü kurakçıl bitkilerdir; yani, kurak koşullarda su saklamalarını sağlayan uyumu yapabilen bitkilerdir. Çöl bitkilerinin çoğu ot yada çalı türündendir. Ağaçlara yalnızca dertlerin, gölcüklerin yada yüzeye yakın yeraltı su kaynaklarının bulunduğu vahalarda rastlanır. Çöl bitkilerinin sapları ve yaprakları, su geçirmeyen ve bitkilerin su kaybetmesini önleyen mumsu bir maddeyle kaplıdır. Gözenekler (bitkilerin ihtiyaçları olan karbondioksiti emmesini sağlayan delikçikler), bazı bitkilerin üstderisine gömülmüştür; hattâ, kurutucu rüzgarlardan koruyan tüylerle kaplı olabilirler. İç dokularda, suyu tutan zamklı maddeler bulunabilir. Kök sistemleri, yayılan yada derine inen tiptedir ve elden geldiğince çok su emerler.
Bazı ılgın türleri, kalsiyum klorür ile magnezyum klorürden oluşan tuzlu bir salgıyla örtülüdür. Bu kimyasal maddelerin ikisi de son derece nem çeker maddelerdir; geceleri, toprak düzeyi yakınında oluşan az miktarda su buharını emerler. Emilen bu su, sonradan bitkinin üstderisinden ve gözeneklerinden geçer. Topraktan suyu emen otların çok dallı köklerindeki kök kılları, suyu emme yeteneğini iki yada üç kat artırır. Kaktüslerin ve öteki bazı çöl bitkilerinin iklime gösterdikleri bir başka uyum, yapraklar değişerek dikenlere dönüşürken, sapın hem fotosentez (ışıl bileşim) organı, hem de su depo edici organ görevini yerine getirmesidir.
ÇÖL HAYVANLARI
Hayvanlar bitkilere bağımlı olduğu için, çöllerde hayvan sayısı, doğal olarak öteki yerlerdekinden azdır. Çöl hayvanları çölden çöle ve kıtadan kıtaya değişiktir. Çöl memelileri arasında, sıcak, güneşli ovalarda ceylan ve antilobu, yeterli otlak ile daha çok suyun bulunduğu dağlarda da yelelikoyunu sayabiliriz. Alev alev yanan Büyük Sahra ve Arap çöllerinin tipik hayvanı, soyu tükenmeye yüz tutmuş olan ceylan (gazella dorcas) ile ak ceylandır (oryx laucoryx). Bu birkaç hayvan dışında çölün memeli hayvanları, başlıca özellikleri küçüklükleri ve kolaylıkla saklanmalarını sağlayan açık renkli postları olan hayvanlardır. Bunlar arasında, sayısı en çok olanlar kemiricilerdir. Etçiller ise, en çok bilineni çöl tilkisi olan birkaç türle temsil edilir. Suyun çok az bulunduğu bu alanlarda yaşayan birçok hayvan türünün ortak özelliği, suyu, besini oksitleme sürecinin bir yan ürünü olarak elde etmeleridir. Sözgelimi, çöl hayvanları 100 gr yağı oksitleyerek 107,1 gr su, 100 gr karbonhidratı oksitleyerek 50 gr su ve 100 gr proteini oksitleyerek 41,3 gr su elde edebilirler. Besinlerindeki az miktarda suyun yanma katılan bu su, ihtiyaçlarını karşılamaya yeterlidir. Etçiller suyu doğrudan doğruya avlarının kanından ve etinden elde ederler.
Çöl hayvanlarının çoğunun yaşayabilmesini sağlayan etmenlerden biri de, gece dolaşmalarıdır. Geceleri hem nemlilik gündüze oranla daha yüksektir, hem de ısı daha düşüktür. Bu yüzden, geceleri terleme daha azdır. Gündüzleri, güneş çorak toprağı kavururken, hayvanlar toprağın altına girer, kayaların gölgesine gizlenir yada herhangi bir bitki topluluğunun altına sığınırlar.
Çöl memelilerinin birçok türünün arka bacakları normalden çok daha uzun, son derece güçlü ve sıçramaya uygundur. Bu duruma en çok kemiriciler arasında (Arap tavşanı ve sıçan gibi) rastlanır: Boyutlarından beklenmeyecek kadar uzun sıçramalarla dolaşır, böylece yiyecek bitkiler, böcekler yada daha büyük hayvanların yemeklerinin artıkları ararken büyük uzaklıkları aşarlar. Çöl kuşları da, hızla yer değiştirebilirler.
Ama genellikle, sürekli olarak çölde kalan türler, vahaların yakınından ayrılmazlar. Vahalar bunların uygun bir çevre ve düzenli besin böcekler, sürüngenler, küçük memeli hayvanlar bulabilecekleri tek yerdir. Yaşamaya elverişsiz çöl iklimine kendilerine özgü uyma biçimleri yönünden en ilgi çekici omurgalılar, yılanlarla kertenkelelerdir. Bu sürüngenler soğuk kanlı, yani beden ısılarını düzenleyemeyen hayvanlardır; beden ısıları çevrenin ısısıyla birlikte değişir. Isıya karşı öylesine duyarlıdırlar ki, 39°C’ı aşan sıcaklıklar kısa sürede ölmelerine yol açar. Oysa yazın, çöldeki ısı derecesi güneşte 65 -70°C’ı bulur, gölgede ise 40°C’ı aşar. 15°C’ın altındaki ısılarda, çöl yılanları uyuşuk olur ve kolayca avlanırlar. Isı düzenleme sistemleri, dış ısıya az çok uyan bir derinlikte, bir kum tabakasının altına saklanmaktan oluşur. Yalnızca, boynuzsu çıkıntılarla örtülü gözleri açıkta kalır. Bu durumda avlarını bekler, şimşek hızıyla yakalar ve ağızlarında kurbanlarıyla hızla, saklanma yerlerine yada inlerine dönerler. Orada gövdeleri çeperlere değerek durup, güneşte kaldıkları kısa süre içinde biriken fazla ısıyı dışarı verirler. Normal beden ısılarına kavuşunca avlarını yutar ve bir kez daha kumun altına saklanmak üzere, yüzeye dönerler.
Çölde, omurgalılar dışında, hemen hemen tümü böcek yada örümceğimsilerden olan çok sayıda omurgasız hayvan yaşar. Örümceğimsilerin büyük bölümünü akrepler ve örümcekler oluştururken, böceklerin hemen tümü, kınkanatlılardır. Bunların en değişik iklim koşullarına uyma yetenekleri sınırsızdır denilebilir. Sözgelimi çöl peygamber devesi gibi bazı türler, 51°C’a kadar sıcaklıklara dayanabilirler.
Vahalardaki hem omurgalı, hem omurgasız öteki hayvanların, varlıklarını sürdürmek için zengin su kaynaklarına ihtiyaçları vardır. Çölün birbirine uzak vahalarındaki bugünkü dağılımları, bir zamanlar buralarda yaygın bir su sistemi, ve farklı iklim koşulları bulunduğunun belirtisidir. Bu hayvanlar, sürüngenler (timsah gibi), hem karada hem suda yaşayan hayvanlar (su kurbağası gibi), balıklar ve böceklerdir. Bugün bu yaratıkların sayısı iyice azalmıştır ve dünya çöllerinden suyun çekilmesi nedeniyle, bir gün gelip tümü ölecektir.
Hayvanlar ve bitkiler konusu için çok sağolun
Konu için çok saolun . Yalnız son cümlenizde yanlış anlamadıysam çöller bir zaman denizdi ,öylemi?
Edebi cumle gibi kurmus çöller tasların genlesip buzulmesiyle parcalanarak olmus ince kayaclardir suyla alakasi yok ta degil ama sularincekilmesiyle olusmamistir
evet çöller bir zaman denizdi
Evet tam olarak öyle sanırım