Kütüb i sitte nedir hangi eserlerden oluşur
Kütüb i sitte nedir yani Kütüb i sitte ne demek ve Kütüb i sitte yazarları kimlerdir? İşte Kütüb i sitte nedir hangi eserlerden oluşur, yazarları kimdir hakkında bilgi.
Kütüb-ü Sitte, Kur'an-ı Kerim'den sonra en önemli İslâm kaynaklarını oluşturan meşhur Hadis kitaplarıdır. Bunlar altı kitaptır. Zaten Kütüb-i Sitte demek “altı kitap” demektir.
Kütüb'ü Sitte'nin birincisi büyük hadis alimi İmam-ı Buhari'nin hazırladığı “El-Camiu's-Sahih” isimli eseridir. Kütüb-ü Sitte'nin İkincisi İmam-ı Müslim'in yazdığı ve kısaca Müslim adıyla anılan El-Camius' Sahih'tir. Kütüb-ü Sitte'nin üçüncüsü İmam-ı Nesai'nin “Sünen'i”dir. Kütüb-ü Sitte'nin beşincisi İbnü-Mace'nin “Sünen'i”dir. Kütüb-i Sitte'nin altıncısı İmam-ı Ebu Davud'un “Es-Sünen” isimli kitabıdır.
Kütüb-ü sitteyi oluşturan eserler
1- Sahih-i Buhari
2- Sahih-i Müslim
3- Sünen-i Nesai
4- Sünen-i Tirmizi
5- Sünen-i Ebu davud
6- Süneni ibni Mace
Şimdi Kütüb-i Sitte yazarları ve eserlerini kısaca tanıyalım;
1- BUHARÎ: EL-CÂMİU'S-SAHÎH
Muhammed b. İsmail el-Buhârî, 194/810 senesinde Buhârâ'da doğmuştur. O'nun el-Câmiu's-Sahîh adlı eseri, hadis kitapları arasında en sahih kitap olarak kabul edilir. Buharî, on yaşında iken hadise merak salmış ve ülkesinde bulunan bütün muhaddisleri dolaşarak onlardan hadis dinlemeye ve dinlediklerini de ezberlemeye başlamıştır.
On altı yaşında Abdullah İbnü'l-Mubarek ve Veki' İbnü'l-Cerrah'ın kitaplarını ezberlemiş, sonra da hac yolculuğuna çıkmıştır. Mekke, Medine, Bağdat, Basra, Kûfe, Şam, Mısır, Buhâra, Merv, Belh ve Nişabur gibi şehirlere hadis öğrenmek için yolculuklar yapmıştır. Müslim ve Tirmîzî gibi bir çok muhaddisin hocasıdır.
Topladığı hadislerin en sahîhlerinden dört binini seçerek, bunları fıkıh bablarına göre tasnif etmiştir. El-Câmiu's-Sahîh te mükerrerlerle beraber 7000 civarında hadis bulunur. Buharî, kitabında yalnız sahih hadislere yer vermeyi gaye edindiği içindir ki, bu kitap, hadis tarîhinde ilk sahîh hadis kitabı, Buharî de ilk sahih musannifi olarak kabul edilmiştir.
2- MÜSLİM: EL-CÂMİU'S-SAHÎH
Müslim İbnu'l-Haccac el-Kuşeyrî en-Neysâbûrî, 204/819 senesinde Nîsâbûr'da dünyaya gelmiştir. el-Câmiu's-Sahîh adlı eseri Buharî'nin kitabından sonra, Kütüb-i Sitte'nin ikinci kitabı olarak kabul edilir. On dört yaşından itibaren hadis toplamaya başlamıştır. Bu maksatla, Irak, Hicaz, Suriye ve Mısır'ın muhtelif şehir ve kasabalarını dolaşmıştır. Buharî'nin talebesi olup, ona son derece bağlı, saygılı ve onun hayranı olan bir kimse idi. Her hususta Buharî'ye uyması, onun Buharî gibi sahîh hadisleri içinde toplayan bir eser meydana getirmesini sebep olmuştur.
Müslim, bölümlere (bablara) ayırdığı eserinde üç binden fazla hadisi bir araya getirmiştir. Ayrıca her hadisi, ilgili olduğu bâb'a yerleştirmek hususunda da büyük bir itina göstermiştir. Bu bakımdan kitapta, mükerrer hadislere fazlaca yer verilmemiştir.
Daha önce de işaret ettiğimiz gibi, Buharî ve Müslim'in kitapları, hadis kitapları içinde en sahîh iki kitap sayılır ve bu iki kitaba Sahihân denilir.
Müslim, hadis konusunda başka eserler de yazmış ve (ö.261/875) senesinde doğduğu yer olan Nîsâbûr'da vefat etmiştir.
3- EBÛ DÂVÛD: ES-SÜNEN
Ebû Dâvûd Süleyman İbnu'l-Eş'as es-Sicistânî, (202/817) senesinde Sicistan'da doğmuştur. Küçük yaştan itibaren hadise merak sarmış ve hadis toplamak için Horasan, Irak, Suriye, Mısır ve Hicaz'ı dolaşmıştır. Bu seyahatleri sırasında binlerce hadis yazmış ve bunların arasından seçtiği 4800 hadisle Sünen adlı eserini meydana getirmiştir.
Ebû Dâvûd Sünen'inde naklettiği hadisleri sıhhat yönünden üç guruba ayırmıştır. Sahih olanlar, sahîh görünenler ve sahîhe yakın olanlar. Bunlar arasında, eğer bazı zayıf hadisler de yer almışsa, Ebû Dâvûd, bunların zayıf olduklarını da belirtmeyi ihmal etmemiştir.
Ahmed b. Hanbel ile görüşmüş ve ondan fıkhî konuları öğrenmiştir. İmam Tirmizî ve İmam Nesaî onun talebeleri arasında yer alır. Ebû Dâvûd, hayatının sonlarına doğru Basra'ya yerleşmiş ve (275/888) senesinde orada ölmüştür.
4- TİRMİZÎ: ES-SÜNEN
Ebû İsa Muhammed b. İsa et-Tirmizî, 209/824 senesinde Tirmiz'de doğmuştur. Her hadisçi gibi, o da küçük yaştan itibaren hadis toplamak için önce kendi ülkesindeki şeyhleri (muhaddisleri) dolaşmış sonra da diğer ülkelerin şehir ve kasabalarını ziyaret etmiştir. Buharî, Müslim ve Ebû Davud gibi hadis imamlarından ders almıştır. Tirmizî, hafızası son derece kuvvetli, zeki bir muhaddis idi.
Fıkıh bablarına göre tasnif ettiği Sünen'i diğer Sünen"lere nisbetle daha değişik konuları ihtiva etliği için “Cami”adıyla da şöhret kazanmıştır.
Tirmizî, Cami"de zikrettiği hadisleri, sahih, hasen ve zayıf olmak üzere üç gruba ayırmış ve naklettiği her hadisin ardından, onun sahih veya hasen olduğunu açıklamıştır. Hatta zayıf olarak belirttiği hadisin zayıflık sebebini açıklamayı da ihmal etmemiştir.
Tirmizî, (279/892) senesinde doğduğu yer olan Tirmiz'de vefat etmiştir.
5- NESA'Î: ES-SÜNEN
Ebû Abdurrahman Ahmed b. Şu'ayb en-Nesâ'î, 215/830 senesinde Horasan'ın Nesâ kasabasında doğmuştur. Küçük yaşından itibaren hadis öğrenmeye başlamıştır. Daha sonra da, hadis toplamak için bütün Horasan'ı, Hicaz'ı, Suriye ve Mısır'ı dolaşmıştır. Çeşitli savaşlara katılmış ve askerlere hadis dersleri de vermiştir.
Nesaî bir dönem kâdilık yapmış ve Şam'da Emevî halifeleri yararına hadis Mevzusı yönünde kendisine uygulanan baskılara karşı koyduğu için eziyet görmüştür. Bu yüzden Mekke'ye gitmiş ve (303/911) senesinde burada vefat etmiştir.
Nesa'î, hadis ilminde ve özellikle râvîlerin cerh ve ta'dîlinde, zamanının önde gelen, âlimlerinden biri olmuştur.
6- İBN MÂCE: ES- SÜNEN
Ebû Abdillah Muhammed b. Yezîd b. Abdillah b. Mâce el-Kazvînî, 209/824 senesinde doğmuş, hadis toplamak için Rey, Basra, Küfe, Bağdat, Şam, Mısır ve Hicaz'a seyahat etmiştir. Hadis imamları, onun hafıza ve güven yönünden üstünlüğü üzerinde ittifak etmişlerdir.
İbn Mâce'nin Sünen"i, hadisçiler arasında fıkıh babları yönünden büyük kabul görmüş ve şöhret kazanmıştır.
İbn Mâce, (273/886) senesinde vefat etmiştir.