Yaşadığım ülkede Ramazan ayının hilâli iki gün gecikti.Burada bulunun birtakım müslümanlar Suudi Arabistan ve komşu ülkelerle birlikte hareket ederek hilâlin görülmesini esas kabul ederek oruca başlamaktadırlar. Ben de bu yıl, bu müslümanları taklit ederek ülkemden bir gün önce oruca başladım. O günkü orucu kaza etmem gerekir mi? Bilindiği gibi hilâl, burada da daha sonra görüldü. Yine, ben, yaşadığım ülkedeki müslümanlarla mı bayram etmem gerekir? Yoksa hilâlin görülmesine göre mi hareket etmem gerekir?
Hamd, yalnızca Allah'adır.
(12660) nolu sorunun cevabında bu soruya cevap verilmişti. Bir müslüman, Ramazan ayının başlaması ve sonra ermesi konusunda hilâlin görülmesine itibar edilen müslüman ülkede yaşıyorsa, o ülkede yaşayan müslümanlara uyması gerekir.Oruca başlama ve bayram etme konusunda onlara aykırı hareket etmesi câiz değildir.
Nitekim Peygamber -sallallahu aleyhi ve sellem- bu konuda şöyle buyurmuştur:
(( اَلصَّوْمُ يَوْمَ تَصُومُونَ، وَالْفِطْرُ يَوْمَ تُفْطِرُونَ، وَاْلأَضْحَى يَوْمَ تُضَحُّونَ )) [ رواه أبو داود والترمذي ]
"Oruç, birlikte oruç tuttuğunuz, bayram, birlikte bayram ettiğiniz ve kurban da birlikte kurban kestiğiniz gündedir." (Ebu Dâvûd, hadis no:2324, Tirmizî, hadis no:697, Elbânî de hadis sahîhtir, demiştir. ('Sahîhu't-Tirmizî, hadis no:561)
Mezhep imamları, bu konuda görüş ayrılığına varmışlardır:
1. Bir ülkede Ramazan ayının hilâli görülürse, bütün müslümanların oruca başlamaları mı gerekir?
2. Hilâlin görüldüğü ülkeye yakın olan ülkelerdeki müslümanların mı oruca başlamaları gerekir?
3. Hilâlin aynı anda görüldüğü ülkelerde oruca başlamaları, farklı zamanda görüldüğü ülkelerde oruca başlamamaları gerekir?
Buna göre müslümanın, yaşadığı ülkedeki âlimlerin yukarıda zikredilen görüşlerden, kendilerine daha kuvvetli görünen delillerden tercih ettikleri görüşe uyması, onlardan ayrı olarak oruç tutmaması ve bayram etmemesi gerekir.
Nitekim Büyük Âlimler Komitesi'nin bu meseledeki görüşünü (50487) sorunun cevabında zikretmiştik.
O sorunun cevabında şu vardı:
"Büyük Âlimler Komitesi Üyeleri, bu durumun bulunduğu hal üzere kalması ve bu konunun canlandırılmaması ve kışkırtılmaması, her müslüman ülkenin, kendi âlimleri aracılığıyla, bu meselede yukarıda işâret edilen görüşlerden istediklerini seçme hakkında sahip oldukları, zirâ her görüşün bir delili ve dayanağı vardır, yönünde görüş birliğine varmışlardır."
Önemli olması sebebiyle adı geçen sorunun cevabının tamamına bakılmalıdır.
Buna göre, Ramazan ayının başlaması ve sonra ermesi konusunda hilâlin görülmesine itibar edilen ülkene uyman gerekir.Bunu yaparsan, iyi yapmış olursun, orucu kaza etmen de gerekmez.
Yine en doğrusunu Allah Teâlâ bilir.