Rahim Sarkması
Rahim Sarkması Nedir?
Pelviste bulunan kaslar ve dokular zayıflayarak rahim için sağladığı destek yetersiz kaldığında, rahim sarkması meydana gelir. Bunun nedeni, rahim çevresindeki destek yapıların zayıflamasıdır. Rahim, daha sonra vajinaya düşer ve bazı durumlarda vajinal açıklıktan dışarı çıkar. Hafif rahim sarkmaları tedavi gerektirmez ancak sarkma kronik olarak rahatsız edici hale gelirse tedavi uygulanması gerekir. Rahim sarkması, pelvik organ sarkması terimi altında sınıflandırılan çok sayıda durumdan biridir.
Rahim Sarkması Neden Olur?
Kaslar, bağlar ve diğer yapılar rahmi pelviste tutar. Bu dokular zayıf ya da gergin olduğunda rahim vajinal kanala düşer. Prolapsus olarak adlandırılan bu durum, daha çok bir ya da daha fazla vajinal doğum yapmış kadınlarda görülür.Rahim sarkmasına neden olabilen diğer faktörler şunlardır:
- Hamilelik; özellikle ikiz veya üçüz gibi çoklu doğumlar ya da çoğul gebelikler
- Vajinal doğum; özellikle bebek büyükse, hızlı doğduysa ya da uzun süreli bir itme aşaması varsa
- Normal yaşlanma
- Obezite
- Menopoz döneminden sonra östrojen eksikliği
- Kronik bronşit, astım ve obezite hastalıklarla ilişkili, pelvik kaslara baskı uygulayan öksürük
- Nadiren pelvik tümör
- Uzun süreli kabızlık nedeniyle bağırsak hareketi için tekrarlanan ıkınmalar, sorunu daha da kötüleştirebilir.
Rahim Sarkması Belirtileri Nelerdir?
Rahim sarkması görülen birçok kişinin semptomu olmasa da bazı kişilerde şu semptomlar görülebilir:
- Vajinada ağırlık ve basınç hissi
- Vajina içinde belirgin bir şişkinlik, yumru ya da çıkıntı
- Ağrılı cinsel ilişki
- İdrar kaçırma
- Mesaneyi tamamen boşaltamama
- Bel ağrısı
- Karnın alt kısmında veya pelviste ağrı ya da baskı hissi
- Kabızlık, dışkı sızıntısı ya da bağırsakları hareket ettirirken ıkınma
- Kanama ya da akıntı
Rahim Sarkması Tanı Yöntemleri Nelerdir?
Rahim sarkmasının teşhisi, doktorun ciddi vakalarda sarkmanın derecesini değerlendirmesi gerekmedikçe, genellikle ultrason ya da manyetik rezonans görüntüleme (MRI) içermeyen basit bir işlemle yapılabilir.Hastalardan, ayrıca bir MRI (manyetik rezonans görüntüleme) istenebilir. Bu prosedür, sağlık uzmanının böbrekleri ve diğer pelvik organları iyi bir şekilde görmesini sağlar.
Rahim Sarkması Nasıl Tedavi Edilir?
Rahim sarkması tedavisi kadınların yaşına ve genel sağlık durumuna, ileride doğum yapmak isteyip istemediğine ve hastalığın derecesine bağlıdır. Kegel egzersizleri adı verilen vajina çevresindeki kasları ve perine kaslarını çalıştıran egzersizler yapılarak bu sorunun ileride gelişmesi kısmen de olsa önlenebilir.
- Vajinal Pesser:
Vajinaya yerleştirilen pesser adı verilen ve çoğunlukla silikondan üretilen cihazlar, rahmi desteklemek ve yukarıda tutmak için kullanılır. Rahminin alınmasını istemeyen ya da başka çocuk doğurmak isteyen kadınlar için uygun olabilir. Ayrıca semptomlara dayanamayacak kadar ileri yaştaki hastalarda nadiren kullanılabilir. Rahim eksizyonu ameliyatı olan ve genel durumu kötü olan hastalarda ameliyat yerine bu tür tedaviler çok özel koşullarda uygulanabilir.
- Fizyoterapi:
Fizyoterapistler, rahim sarkmasının cerrahi olmayan tedavisinde önemli bir rol oynayabilir. Pesser desteğinin yanı sıra pelvik taban kas eğitimi de faydalı olabilir. Rahim sarkması olan kadınlar için cerrahi olmayan ana seçenek olarak belirtilir.
- Ameliyat:
Ciddi rahim sarkması vakalarını başarılı bir şekilde tedavi etmek için minimal invaziv cerrahi prosedürler sıklıkla kullanılır. Ameliyat kararı; gelecekte vajinal ilişki isteği, operasyonun vücut imajı üzerindeki etkileri, kültürel görüşler, alternatif tedaviler ve potansiyel komplikasyonlar hakkında hastayla ayrıntılı bir görüşmeden sonra verilmelidir.
Orta-şiddetli vakalarda, sarkmanın cerrahi olarak onarılması gerekebilir. Laparoskopik cerrahide rahmi ve pelvik tabanın yapısını desteklemek için hastaların kendi dokusu, donör dokusu ya da sentetik materyaller kullanılabilir. Karın bölgesinde küçük bir kesi yapılır ve göbek deliğinden bir alet sokulur. Karın içinden rahmi yerinde tutan bağlara ulaşılır. Bu bağları yukarı doğru çekmek mümkündür. Bu sayede rahmin alınmasına gerek kalmaz. Bununla birlikte başarı şansı tartışmalıdır. Tekrar ameliyat gerektiren durumlarla karşılaşılabilmektedir.
Üreme çağında olup henüz doğum yapmayı düşünen kadınlar için farklı yöntemler bulunur. Rahim kesilmeden sadece vajinanın ön ve arka duvarlarındaki fazla dokuların alınması, genişlemenin onarılması ve vajinanın daraltılması bu yöntemlerin başında gelir. Bu sayede doğum sonrası vajinal genişleme şikayeti olan kadınların semptomları azalabilir.
Doğum yapmış ya da artık yapmak istemeyen bir kadında, genital organ sarkması durumunda uygulanan tedavi yöntemi, genellikle vajinadan rahmin alınması ve vajinanın ön ve arka duvarlarındaki fazlalıkların kesilerek vajinanın daraltılmasıdır.
- Östrojen Replasman Tedavisi (ERT):
Östrojen replasman tedavisi (ERT), pelvik kasların ve rahmi destekleyen bağ dokusunun daha fazla zayıflamasına engel olabilir. Kan pıhtılaşması, safra kesesi hastalığı ve meme kanseri riskinde artış gibi bazı yan etkiler vardır.