Safra kesesi taşı, karaciğerde üretilerek bağırsağa dökülen bir salgıdır. Yağların ve yağda eriyen vitaminlerin emiliminde rol oynar. Her gün karaciğerde ortalama 600 ml safra üretilir ve ana safra kanalı aracılığıyla onikiparmak bağırsağına dökülür. Safra kesesi karın sağ üst tarafında yer alan karaciğerin alt yüzüne yapışık bir organdır. Küçük bir kanalla ana safra kanalına bağlantılıdır. Başlıca görevi; karaciğerin ürettiği safranın bir kısmını depolamak, yoğunlaştırmak ve sindirim sırasında yeniden bağırsağa salgılanmaktır. Mideye gıda gelişini takiben kasılarak yarım saat içinde içeriğinin yarıdan çoğunu bağırsağa boşaltır ve bir saat içinde yeniden toplar. Karaciğer ürettiği safranın bir kısmını da, safra kesesine ihtiyaç duymaksızın, doğrudan bağırsağa gönderebilir. Safra kesesi yokluğunda safranın tamamı ana safra kanalı aracılığıyla bağırsağa iletilebilir. Bu nedenle safra kesesi yaşam için vazgeçilmez bir organ değildir.
Safra Taşı Oluşumu
Safra kesesindeki sıvıda yer alan çökeltilerin zamanla büyümesi ve taş oluşumuna neden olması ile safra kesesi taşları ortaya çıkar. Bu taşlar, safra kanallarında çökeltilerin bir araya gelerek oluşturdukları sert kristal yapıda olurlar. Genellikle kolesterol taşları olarak da bilinirler. Zaman zaman kan temelli bazı hastalıklara bağlı olarak bilurubin taşları olarak da oluşabilirler. Safradaki bileşenlerin azalması ya da artması, akışkanlığının bozulması ya da tortu bırakması sonucu meydana gelirler. Obezite, hızlı kilo verme, çok doğum yapma, östrojen bazlı ilaçların sık kullanımı, diyabet , bazı kan hastalıkları, siroz, gibi farklı nedenlere bağlı olarak da ortaya çıkabilirler. Safra kesesi taşı kadınlarda, sarışınlarda ve beyaz tenlilerde daha sık gözlenir. Genetik eğilim söz konusudur. Bazı antibiyotik türlerinin erken çocukluk döneminde sık kullanılmasının safra kesesinde taş oluşumunu arttırdığı gözlenmiştir.
Safra Kesesi Taşı (Kolelitiazis)
Kadınlar arasında daha sık olarak rastlanan safra kesesi taşı şikayetleri ve belirtileri taşların büyüklüğü, ne kadar sürede oluştukları ve sayılarına göre farklılık gösterirler. Birçok durumda hastalık sessiz şekilde ilerler. Bu yüzden herhangi bir belirti göstermez ya da farklı hastalıkların belirtileri ile karıştırılır. Genellikle mide ağrıları, aşırı gaz sancıları, şişkinlik, hazımsızlık, ani ve nedensiz kilo kayıpları gibi belirtilerle devam eder. En sık ağrı şekli sağ üst kadranda yemeklerden sonra belirginleşen ve sırtada vurabilen ağrıdır. Zaman zaman kusmaya neden olabilir. Safra yolunda tıkanmalara neden olduysa sarılık, iltihap ve ateş de ortaya çıkabilir. Bu belirtiler birçok hastalıkta da görüldüğü için doktorunuzun detaylı tanı sürecine ihtiyaç duyulmaktadır.
Safra kesesindeki taşlar milimetrik boyutta iken komplikasyon yapma olasılığı daha yüksektir. Ana safra kanalına düşürek sarılık oluşturabilir veya pankreas kanalını tıkayarak pankreatite (pankreas iltihabı) yol çabilir. Pankreatit yaşamı tehdit eden ciddi bir durumdur. Safra kesesindeki taşların 1 cm üzerine çıkması durumunda ise safra kesesi kanserinde artmış risk söz konusudur.
Safra kesesinde altın standart tedavi yöntemi laparoskopik (kapalı) olarak yapılan ameliyattır. Tekrarlayan safra kesesi iltihabı geçiren veya anatomik varyasyon olduğu düşünülen hastalarda açık ameliyata geçilebilir.
Operasyon hakkında daha detaylı bilgi almak için burayı tıklayıp bize ulaşabilir ya da kliniğimizi ziyaret edebilirsiniz.