Bayan Aidoo’nun kariyeri, 1980’lerin başında Gana’nın eğitim sekreteri olarak Amerika Birleşik Devletleri’ndeki akademi ve ülkedeki siyasi hayatı içeriyordu. Deneyimler, bazı karakterlerin şekillenmesine ve bir düzineden fazla roman, oyun, kısa öykü ve ciltler dolusu şiir üzerindeki mücadelelere yardımcı oldu. Yine de işinin özünde, Afrikalı kadınların irfan ve kolektif bilgeliği aktarmak için kullandıkları sözlü hikaye anlatma geleneklerinin bir uzantısı olduğunu söyledi.
Bayan Aidoo, “Afrikalı kadınlar feminizmden çok önce feministlerdi” söz konusu.
Kültürel bir antropolog gibi çalıştı, Gana’da ve Batı Afrika’nın diğer bölgelerinde – genellikle baskı ve sömürüyle dolu – tarihin katmanlarını gözden geçirdi. Neredeyse tüm ana figürleri, hayatlarını değiştirmeye çalışan, ancak erkeklerin veya kendilerinden daha büyük kültürel güçlerin dayattığı zorluklarla karşılaşan kadınlardı.
Bayan Aidoo’nun ilkinde oynamak“The Dilemma of a Ghost” (1964), Ganalı bir öğrenci, Amerikalı karısıyla, yeni bir yaşam biçimiyle, köle ticaretinin ve soyunun tarihsel ağırlığıyla ve dünyanın karmaşasıyla boğuşan Siyahi bir kadınla eve döner. sömürge sonrası dönem.
Değişiklikler: Bir Aşk Hikayesi, 1991 roman Afrika’dan en iyi kitap dalında Commonwealth Yazarlar Ödülü’nü kazanan, “evlilik içi tecavüze” maruz kaldıktan sonra boşanan ve ardından mutsuz bir şekilde Müslüman bir iş adamının eşlerinden biri olan bir kadın hakkındaydı.
1977’deki yarı otobiyografik kitabında roman, “Kız Kardeşimiz Killjoy,” Bayan Aidoo, Ganalı bir öğrencinin İngiltere ve Almanya’da hissettiği ırkçılık ve yabancılaşma yoluyla Batı değerlerini hedef aldı. Bayan Aidoo, Joseph Conrad’ın Afrika’da geçen romanının başlığını değiştirerek, Bavyera’yı “karanlığın kalbi” olarak adlandırdı.
“Sizinle 500 yıl önce tanıştığımıza göre, şimdi bize bakın” söz konusu 1987’de Avrupa’nın Afrika’daki ağır elini tartışırken bir röportajda. “Biz her şeyimizi verdik, siz hala alıyorsunuz. Demek istediğim, biz Afrikalılar olmadan tüm Batı dünyası nerede olacak? Kakaomuz, kerestemiz, altınımız, elmasımız, platinimiz.”
“Sahip olduğun her şey biziz,” diye ekledi. “Ben söylemiyorum. Bu bir gerçek. Ve tüm bunların karşılığında elimizde ne var? Hiç bir şey.” (Yorumlarının bir kısmı 2020’de kullanıldı. şarkıNijeryalı sanatçıdan “Yaptığın Canavarlar” Burna Oğlan.)
Bayan Aidoo, geniş çapta Afrika’nın en önde gelen feministlerinden biri olarak tanımlandı. Hedeflerini netleştirmeye çalıştı. Feminizmin, desteklediği ancak çok genel olduğunu düşündüğü “sosyalizm veya pan-Afrikanizm gibi bir ideoloji” olduğunu söyledi. Bayan Aidoo, misyonunu Afrikalı kadınlar hakkındaki anlatıyı değiştirmeye çalışmak olarak gördü.
Batı’nın Afrika’daki “ezilmiş zavallı” klişelerine – kendi hayatlarının ve geleceklerinin kontrolünü ele geçirmekten aciz olarak görülen kadınlara – gücendi.
Bayan Aidoo, “İnsanlar bana ara sıra açıkça feminist olup olmadığımı sorduklarında, sadece evet yanıtı vermekle kalmıyor, aynı zamanda her kadının ve her erkeğin feminist olması gerektiği konusunda ısrar ediyorum.” söz konusu 1998’de bir Afrikalı kadın konferansında, “özellikle Afrikalıların Afrika topraklarının, Afrika zenginliğinin, Afrikalı yaşamların ve Afrika kalkınmasının yükünün sorumluluğunu Afrikalıların üstlenmesi gerektiğine inanıyorlarsa.”
15 yaşındayken onun için belirleyici bir an geldi. Bir öğretmen ona nasıl bir kariyer hayal ettiğini sordu. “Nedenini ve hatta nasıl olduğunu bilmeden şair olmak istediğimi söyledim” diye hatırladı.
Dört yıl sonra bir kısa öykü yarışmasını kazandı ve adını yazılı olarak görünce gözleri kamaştı. Kazandığı parayla kendine yeni bir çift ayakkabı aldı.
Daha sonra, “Bir rüyayı dile getirmiştim … bu benim için bir yazar olarak büyük bir onaylamaydı” diye yazdı.
‘Uzun savaşçı hattı’
Ama Ata Aidoo, 23 Mart 1942’de Abeadzi Kyiakor’da, Batı’da bölgenin kolonyal adı olan Gold Coast olarak bilinen merkezi bir bölgede doğdu. İkiz erkek kardeşinin adı Kwame Ata idi.
Babaları, Fante halkının yerel bir şefiydi ve köyün ilk okul binasını inşa ederek eğitimin güçlü bir destekçisiydi. Sık sık büyükbabasının İngiliz sömürge yetkilileri tarafından hapsedilip işkence edilmesine atıfta bulunarak kendisini “uzun bir savaşçı hattının” parçası olarak tanımladı.
Gençliğinde bir süre Christina adıyla anılan Bayan Aidoo, Gana’nın bağımsızlığından yedi yıl sonra, 1964’te Gana Üniversitesi’nden İngilizce derecesi aldı. Bayan Aidoo, Stanford Üniversitesi’nde iki yıllık yaratıcı yazarlık bursu ile ödüllendirildi, ardından 1970 yılında Gana’ya dönerek Cape Coast Üniversitesi’nde 12 yıllık öğretim görevlisi olarak çalışmaya başladı.
onun ikinci oynamak1970’te çıkış yapan “Anowa”, kocası köle olan Afrikalı bir kadının hayatı üzerinden 19. yüzyılda Afrika’nın yerli köle ticaretiyle ilgili soruları ele alıyor. Çiftin hayatı trajediyle son bulur.
1981 sonlarında Gana’da askeri bir subay olan Jerry Rawlings tarafından yapılan bir darbeden sonra, yeni hükümet tüm dikkatini sanata yöneltti. Bayan Aidoo, Ocak 1982’de eğitim bakanı pozisyonunu aldı ve “devlet gücüne doğrudan erişimin” kendisine, özellikle kızlar için eğitim seçeneklerini geliştirme fırsatı vereceğini düşündüğünü söyledi. Reformların yavaş ilerlemesinden bıkmış, görevinden 18 ay sonra istifa mektubunu yazdı.
1983’te ülkenin eğitim bakanlığı için müfredat programları üzerinde çalışmak üzere Zimbabwe’ye gitti. Başkent Harare’deyken bir mektup yazdı. şiir koleksiyonu“Bir ara konuşan biri” (1985) ve bir çocuk kitabı1986’da “Kartal ve Tavuklar ve Diğer Hikayeler”.
1989’da Richmond Üniversitesi’nde konuk yazar olarak çalıştı ve 2003’ten 2010’a kadar Brown Üniversitesi’nde Africana çalışmaları bölümünde misafir profesördü. Mbaasem Vakfı Afrikalı kadın yazarları desteklemek için Gana’da.
2003 yılında yazdığı bir mektupta “Yurt dışında yaşamaktan her zaman rahatsız olmuşumdur: ırkçılık, soğuk, hava, yemek, insanlar” dedi. röportaj İspanya’daki Alicante Üniversitesi tarafından yayınlandı. “Ayrıca bir tür vatansever suçluluk duygusu hissettim. Ah canım! Evde yaşadığımız sorunlara bir bakın. Burada ne yapıyorum?”
Hayatta kalanlar bir kızı içerir. Hayatta kalanlar hakkında tam bilgi hemen mevcut değildi.
2014 yılında Bayan Aidoo’ya şu soru soruldu: BBC’ler Kadın karakterlerini bir tür edebi aktivizm olarak inşa edip etmediği “HARDtalk” programı.
“İnsanlar bazen bana ‘Kadınların neden bu kadar güçlü?’ diye soruyor” dedi. “Ben de ‘Tanıdığım tek kadın bu’ diyorum.”
Kaynak : https://www.washingtonpost.com/obituaries/2023/06/09/ama-ata-aidoo-ghana-author-dies/