İran Sahil Bölgeleri -2
Sahil ovasının genişliği her yerde aynı olmadığı gibi bazen Astara-Heştper arasında olduğu gibi 20 km'den az olmakta veya Sumesera-Fumen arasında olduğu gibi 30 km'yi bulmaktadır. Mazenderân'da Râmser-Tonekabun sahil ovası dar ve incedir. Fakat Tonekabun'dan doğuya yani Çalûs'a gidildiğinde sahil şeridi genişler. Çalûs'tan Rûyân'a tekrar bir daralma olduğu gözlenir. Hattâ bu oran eşsiz Sisengan ormanları etrafında sıfıra kadar iner. Buradaki birkaç noktada dağ ile deniz arasındaki mesafe bir cadde genişliğini aşmaz.
Rûyân ve Nûr'dan sonra geniş verimli Mazendaran ovası başlar. Mazenderân ovası, Heraz, Babul, Talar, Tecen ve Neka nehirlerinin birleştiği noktadır. Ayrıca bu kısım, ortalama 50 km genişliğiyle Hazar sahillerinin en verimli ve nüfusun en yoğun olduğu bölümü oluşturur.
Daha sonra Behşehr-Kordkoy arası yine bir daralma göze çarpar ve sahil ovasının son noktasını oluşturan büyük Gorgan ovası 15 bin km² genişliğiyle Kuzey Horasân dağlarına kadar devam eder.
Basra Körfezi ve Umman Denizi
İran güneyde Basra körfezi ve Umman denizi sayesinde 2.043 km uzunluğunda bir sahil şeridine sahiptir.
Hint okyanusu ve Umman denizinin bir girintisi olan 240 bin km²'lik Basra körfezi, İran-Arabistan kurak bölgeleri arasında yer alır. Bu bölge günümüzde dünya siyaseti açısından stratejik bir konuma sahiptir.
Basra körfezinin uzunluğu Ervend boğazından Abu Dabi'ye kadar 830 km'dir. En geniş bölgesi 355 km, en dar yeri ise 185 km'dir.
Ortalama deniz suyu derinliği İran sahillerinde 50 ilâ 80 m iken batı sahillerinde 10 ilâ 30 m'dir.
Basra körfezinin 93 m'lik en derin noktası bir İran adası olan Büyük Teneb'in 15 km güneybatısındaki deniz suyunu oluşturur.
Bender Abbas'tan Ervend boğazına kadar İran sahil şeridinin uzunluğu 1.259 km'dir. Buradan Umman deniz sahiline uzanan sahil şeridi ise 784km'yi bulur. İran'ın güney sahilleri de kuzey sahilleri gibi fazla geniş değildir. Bu özellik iki sahil bölgesinin tek ortak noktasıdır.
Güney sahil bölgesinin en önemli ovasını, kuzeyden Zagros dağları ile Basra körfezi, güneyden de Ervend nehri ile Deylan arasında kalan Hûzistan ovası oluşturmaktadır. Hûzistan'dan sonra Deylam körfezinden Bûşehr'e kadar olan kullanıma elverişsiz sahil bölgesi gelir.
Bûşehr şehri, Mercânî yarımadasının sonunda 3 km uzunluğundaki bir bölgeye kurulmuştur. Bûşehr'den sonra sahil şeridinin genişliği Tengistan'da 2 km'ye kadar düşer. Burası Mend akarsuyunun denize döküldü yerdir. Sahil ovası Lenge körfezine doğru genişlediğinden hurmalıklar için verimli topraklara sahiptir.
Rûdşur'dan Bender Abbas'a ve buradan da Minab'a (güneye doğru devam eden sahil şeridi) doğru sahil ovası incelir; yalnızca Bender Abbas'ta biraz genişler. Minab'tan sonra da 150 km uzunluğuyla doğu Hürmüz bloğu göze çarpar ki dar sahil ovasıyla Cask'a kadar devam eder.
Cask'tan sonra kuru ve çıplak Belûçistan dağları denize doğru yaklaşır. Artık bu bölgede ova oluşturacak başka bir akarsu veya çay bulunmamaktadır.
İran Sahil Bölgeleri -1
Keşm Adası
HURMUZGAN
İranı Tanıyalım
Bu-Şehr