!ßÈÀ ="justify">Fransa 2001 y?l?nda ç?kar?lan bir kanunla Ermenilerin soyk?r?m iddialar?n? tan?m??t?. Kanunda bu tan?man?n ötesinde bir hüküm bulunmamas?, mesela “Ermeni soyk?r?m? olmam??t?r” diyenler için bir cezan?n öngörülmemesi Fransa’daki militan Ermenileri rahats?z etmi?ti. Bu çevreler ceza hükmü içeren bir kanun ç?kar?lmas?na çal??m?? ve sonunda çe?itli partilere mensup yedi milletvekili bu konuda kanun tasar?lar? haz?rlayarak Meclise sunmu?lard?. Ancak bu tasar?lar ki?isel çabalar? yans?tt???ndan Meclis gündemine girememi?ti.
Son bir y?l içinde De Villep’in hükümetini dü?ürmek için üç kez güvenoyuna ba?vurmu? olan Frans?z Sosyalist Partisi, Hükümete kar?? giri?ti?i mücadelede Ermeni sorunundan da yararlanmaya karar verince durum de?i?mi? ve ceza hükmü içeren bir kanunun Meclis’ten ç?kmas? olas? hale gelmi?ti. Nitekim Sosyalist Partisi Ermenilerin soyk?r?m iddialar?n? reddedenlerin be? y?la kadar hapis ve 45.000 Euro’ya kadar para cezas?na çarpt?r?lmalar?n? öngören bir kanun tasar?s? haz?rlayarak bu tasar?y? Meclise sunmu?tur.
Türkiye’de siyasi partiler, sivil toplum örgütleri ve medya bu tasar?ya sert tepki gösterdi. Ermeni soyk?r?m iddialar?n? benimseyen baz? Türk bilim adamlar? bile bu tepkilere kat?ld?. Hükümet de tasar? kanunla?t??? takdirde bunun ikili ili?kiler üzerinde olumsuz etkileri olaca??n? belirterek Fransa’y? uyard?.
18 May?s günü Frans?z Millet Meclisinde bu konuda yap?lan görü?melere sekiz ki?i kat?lm??, bunlardan alt? ki?i tasar? lehinde ve D??i?leri Bakan? dahil iki ki?i ise aleyhte konu?mu?tur. Ba?kan ayr?lan sürenin bitti?ini belirterek tasar?y? oya koymam?? ve bu konunun müzakeresi ileri bir tarihe, olas?l?kla Kas?m ay?na ertelenmi?tir.
Tasar? tekrar gündeme geldi?inde ne olacakt?r? Bu, Frans?z Hükümetinin Millet Meclisinde o zaman sahip olaca?? güce ba?l?d?r. Frans?z Hükümeti ?imdiki gibi zay?f bir konumda olursa tasar?n?n kabul edilmesini beklemek gerekir. Di?er yandan bu tasar?n?n kanun haline gelmesi Senato taraf?ndan tasdik edilmesine ba?l?d?r. Senatonun metinde en küçük bir de?i?iklik yapmas? tasar?n?n Millet Meclisinde yeniden ele al?nmas? gerektirmektir. O taktirde, 1998–2001 aras?nda oldu?u gibi, tasar?n?n Senato ve Millet Meclisi aras?nda gidip gelmesi ve beklenmedik bir anda kanunla?mas? mümkündür.
Tasar? kanunla?t??? takdirde Türkiye’nin Fransa ile olan ili?kilerini gözden geçirmesi ve özellikle ekonomik alanda Fransa’ya kar?? baz? k?s?tlay?c? önlemler uygulamas? beklenmektedir. Ancak bunlar?n fazla bir yarar? olmayaca?? ve Fransa’n?n kabul etti?i bir kanunu k?sa zamanda de?i?tirmeyece?i anla??lmaktad?r. Di?er yandan Fransa’n?n Türkiye’nin k?s?tlay?c? önlemlerine Avrupa Birli?i çerçevesinde cevap vermeyi deneyerek Türkiye’nin Birli?e kat?l?m?n? yava?latmas? hatta durdurmas? da olas?d?r. Sonuç olarak iki ülkenin de bu anla?mazl?ktan zararl? ç?kaca?? görülmektedir. O itibarla Türkiye’nin tepkisini ba?ka bir alanda göstermesi gerekecektir.
Frans?z kanun tasar?s? Ermeni soyk?r?m iddialar?na kar?? fikir beyan edenleri cezaland?rmay? amaçlad???n?n esas? itibariyle ifade özgürlü?ünü ihlâl eden bir nitelik ta??maktad?r. Avrupa ?nsan Haklar? Sözle?mesinin ana ilkelerinden biri ifade özgürlü?üdür. Sözle?menin 10. maddesi herkesin görü?lerini aç?klama ve anlat?m özgürlü?üne sahip oldu?unu, bu hakk?n kanaat özgürlü?ü ile haber ve ya fikir alma ve verme özgürlü?ünü içerdi?ini belirtmektedir. Bu hüküm esas al?nd???nda “Ermeni soyk?r?m? olmam??t?r” demenin bir kanaat özgürlü?ü oldu?u görülmektedir.
Di?er yandan bu sözle?menin 33. maddesi Sözle?menin hükümlerinin ihlal eden bir ülke hakk?nda ?nsan Haklar? Mahkemesine ba?vurulabilece?ini belirtmektedir. Buna göre soyk?r?m iddialar?n? reddeden ki?ilerin cezaland?r?lmas?n? öngören bir Frans?z kanunu aleyhine Türkiye ?nsan Haklar? Mahkemesine ba?vurabilecektir.
Ayr?ca bu kanun nedeniyle hapis ve/veya para cezas? alm?? ki?iler de Sözle?menin 34. maddesi gere?ince Fransa aleyhine dava açabileceklerdir.
Sonuç olarak Türkiye böyle bir dava açt??? taktirde ikili ili?kiler alan?nda önlemler almaktan ve bunlara Fransa’n?n gösterece?i tepkilerden kurtulmu? olacakt?r. Di?er yandan iyi haz?rl?k yapt??? takdirde Türkiye’nin böyle bir davay? kazanma ?ans? yüksektir.