Kalsiyum taşlarından sonra boşaltım yolunda en sık rastlanılan ikinci taş tipidir. Bu taşların içinden ışınlar geçtiğinden dolayı, röntgende gözükmez.
Ürik asit taşları, idrar çok asidik olduğunda oluşan bir tür böbrek taşıdır. Asit ortam ürik asidin kristalleşmesine ve bir taş oluşturmasına izin verir. Erkeklerde kadınlara göre daha yaygındır ve gut hastalığı olanlarda veya kemoterapi görenlerde ortaya çıkabilir.
İçindekiler
Oluşumu
Ürik asit taşları idrarda çok fazla asit olduğunda oluşur. Bunun nedeni, idrarda ürik asidi artıran pürin (et, balık ve kabuklu deniz ürünleri gibi hayvansal proteinlerde bulunan maddeler) açısından zengin bir diyet olabilir. Ürik asit idrarda yoğunlaşırsa, kristalleşebilir ve bir taş oluşturabilir1.
Semptomlar
Ürik asit taşları üreterden aşağı doğru hareket etmeye başlayıp ağrıya neden olana kadar belirtilere neden olmayabilir. Genellikle renal kolik olarak adlandırılan bu ağrıya bulantı ve kusma eşlik edebilir. Taş bir tıkanmaya neden olursa, idrarda kan, ateş veya idrara çıkma isteğinde artışla birlikte ağrı olabilir2.
Teşhis
Ürik asit taşlarının teşhisi genellikle BT taramaları veya ultrasonlar gibi görüntüleme testlerini içerir. İdrardaki ürik asit miktarını ölçmek için 24 saatlik bir idrar toplama işlemi yapılabilir. Kandaki yüksek ürik asit seviyelerini kontrol etmek için bir kan testi de yapılabilir2.
Tedavi
Ürik asit taşları için ilk tedavi, taşın geçmesine yardımcı olmak için bol miktarda sıvı, özellikle de su içmeyi içerir. Ağrı kesici ilaçlara ihtiyaç duyulabilir. Bazı durumlarda, taşı çıkarmak veya parçalamak için bir prosedür gerekebilir. Akut atak geçtikten sonra, önleme tedbirleri arasında daha fazla sıvı içmek, pürin alımını azaltmak için diyet değişiklikleri yapmak ve idrarın asitliğini azaltmaya yardımcı olan ilaçlar almak yer alabilir2.
Önleme
Her gün bol miktarda su içmek, idrarı seyrelterek ve taş oluşturabilecek maddelerin yıkanmasına yardımcı olabilecek idrar akışını teşvik ederek ürik asit taşlarının önlenmesine yardımcı olabilir. Pürin açısından zengin gıdaların alımını azaltmak gibi diyet değişiklikleri de yardımcı olabilir3.
Kaynak:
- Maalouf NM, Sakhaee K, Parks JH, Coe FL, Adams-Huet B, Pak CYC. Association of urinary pH with body weight in nephrolithiasis. Kidney Int. 2004;65(4):1422-1425. DOI
- Türk C, Neisius A, Petrik A, et al. EAU Guidelines on Urolithiasis. European Association of Urology. 2020.
- Siener R, Hesse A. The effect of a vegetarian and different omnivorous diets on urinary risk factors for uric acid stone formation. Eur J Nutr. 2003;42(6):332-337. DOI