28Ocak
Güneş Sistemi'ne dahil olan gezegenlerden Güneş'e en yakın ve en küçük olanı... Ortalama bir Roma rasathanesinde, en hızlı hareket eden gök cismi olarak görünüyor olacak ki adını Antik Yunan'ın Hermes'inden, yani Roma mitolojisinde "tanrıların elçisi ve en hızlısı" olarak geçen bir diğer tanrıdan alıyor: Merkür...
Kanaatimizce en temel özelliklerin madde madde sıralamak çok daha açıklayıcı olacaktır.
- Merkür, Dünya'dan ilk defa 1974'te Mariner 10 uzay sondasıyla ziyaret edildi. Nitekim aynı araç Venüs'ten de ilk yakın plan fotoğraflamayı yapmıştır.
- Merkür, Güneş Sistemi'nin, içlerinde Dünya'mızın da bulunduğu (cüce gezegen Ceres'i saymazsak) dört yerbenzeri gezegeninden biridir. Yani, katı bir yüzey barındırmayan gaz devi gezegenlerin aksine; merkezinde çevresi silikat kayaçlarla oluşturulmuş bir mantoyla sarılan, genellikle demir bir çekirdek bulunduran gezegenlere verilmiş olan isimdir. Çok daha basit bir ifadeyle: gövdesi kayalıktır.
3. İçeriğinin ortalama yoğunluğu Güneş sisteminde Dünya'dan sonraki en büyük olan gezegendir. Merkür ≈5.4 yoğunluktayken Dünya'nın yoğunluğu ≈5.5'tir.
4. Isıyı koruyabilecek bir atmosferinin neredeyse hiç bulunmamasından dolayı Güneş Sistemi'ndeki geceleriyle gündüzleri arasındaki ısı farkının en yüksek olduğu gezegendir. Bu ısı farkı özellikle ekvatoral bölgelerinde (geceleri −170 °C'tan gündüzleri 430 °C'a) 600 °C'a kadar yükselebilmekteyken, kutuplarında sıcaklıklar stabil olarak -90 °C'un altındadır. Isının en yüksek olduğu döneminde bir takım ağır metallerin bile yüzeyinde eritilebilineceği bilinmektedir.
5. Merkür'e dıştan bakıldığında yüzeyinin büyük-küçük çarpma kraterleriyle dolu olduğu görülür. Bu kraterlerin en büyüğü 1300 km çapındaki "Caloris Havzası"dır. Yaklaşık 3 milyar yıl öncesine kadar Güneş Sistemi'nin fazlasıyla çarpışma ve karmaşa içerisinde olduğu düşünülürse bu durum pek de şaşırtıcı değil.
6. Merkür, gece yarısında bulunduğumuz zaman haricininde Dünya'dan çıplak gözle görülebilen bir gezegendir. Gece Yarısında gözükmemesinin sebebiyse Dünya'ya göre Güneş Sistemi'nin iç kısmında yer almasıdır.
7. Merkür'ün atmosferinde başlıca 5 adet gaz bulunur: Oksijen (%42), Sodyum (%29), Hidrojen (%22), Helyum (%6) ve Potasyum (%1).
8. Merkür, Güneş'in etrafında çok hızlı, kendi etrafında ise çok yavaş dönmektedir. Bu sebeple günleri çok uzun, yıllarıysa çok kısadır. Dolayısıyla bir Merkür yılı toplamda iki Merkür gününe denk gelmektedir.
9. Merkür de tıpkı Dünya gibi kocaman bir mıknatıs çubuğu gibi etki etmekte, kuzey ve güney kutuplu bir iç manyetik alanı bulunmaktadır. Bu Mariner 10 taraından belirlense de, asıl tescili geçtiğimiz yıllarda fırlatılmış olan Messenger uzay sondasının yaptığı tespitlerdir.
10. Ekvator çapı 2440 kilometre, Güneş'ten ortalama uzaklığıysa 58 milyon kilometre olarak hesaplanmıştır.
11. Merkür'ün kütleçekim kuvveti Dünya'nın %38'i kadardır ve aynı zamanda herhangi bir uydusu da bulunmamaktadır.
Bu yazımızda Merkür'ü işlemiş olduk, sonraki yazımda farklı bir gezegende görüşmek dileğiyle...
yazar
yazar
Buraya Yazar Açıklaması Gelecek