Kediniz henüz küçükken, onu kendi yavrularıyla hayal etmek zor olabilir. Fakat kediniz 4-6 aylık olup cinsel olgunluğa ulaştığında, kendisi henüz yavru olmasına rağmen, yavrulama potansiyeli olabilir. Bu nedenle kedinizi kısırlaştırma meselesini erkenden düşünmeye başlamanız iyi olur. Kısırlaştırma, kedinizi planlanmamış hamileliklerden ve ciddi hastalıklardan korur.
İşte kısırlaştırma hakkında en çok sorulan 15 soru ve cevapları!
Kısırlaştırma nedir?
Kısırlaştırma, kedinizin üreme organlarının çıkarılmasını içeren yaygın ve rutin bir işlemdir. Dişi kediler için kısırlaştırma, yumurtalıkların ve rahmin (uterus) çıkarılmasını içerir. Bazen sadece yumurtalıkları çıkarılır. Kedinin vücudunun sol tarafından ya da orta alt kısmından küçük bir kesi ile yapılır. Erkek kediler için prosedür, testislerin alınmasını içerir. Erkek kedilerde bu işlem çok daha basit ve dikişsizdir.
Kısırlaştırma esnasında kedim acı çeker mi?
Kısırlaştırma işlemi çok basittir. Operasyon esnasında acı hissetmemesi için kedinize anestezi verilir. Ameliyattan sonra veteriner gerekli görürse kedinizi 1-2 gün klinikte tutabilir ya da kedinize ağrı kesici iğne, ilaç veya iltihap önleyici verebilir. Erkek kediler ortalama 1 günde, dişi kediler ise 3 günde normale döner.
Kedimi ne zaman kısırlaştırmalıyım?
Kedilerin cinsel olgunluğa erişmeden ve üremeden kısırlaştırılması tavsiye edilmektedir. Genelde 6 aylık olduklarında yapılması önerilir. Dişi kedilerin yüksek sesle miyavlaması ve erkek kedilerin bölgelerini işaretlemek için idrar püskürtmesi, kedinizin ergenliğe girdiğini anlamanızı sağlar. Kedinizin gebe kalmasını istemiyorsanız, kısırlaştırılıncaya kadar onu evde tutun.
En az 2 kilo ağırlığında ve 6 aylık olan bir kediye veterinerin de onayıyla operasyon yapılabilir. 8 haftalık kedilerin de sorunsuzca kısırlaştırılabildiği bilinmektedir. Kedinin operasyon için büyümesinin beklenmesi gerektiği hakkındaki fikirler artık eskidir ve kanıtlar tam tersini göstermektedir. Amerikan Veteriner Hekimleri Birliği erken kısırlaştırmayı desteklediğini bildirmiştir.
Kediler kızgınlığa çok erken girebilir. 6 aylıkken gebe kalabilir ve yılda 3 kere doğum yapabilir. Kızgınlıkta olan bir kedinin evdeki insanları da perişan etmesi kaçınılmazdır. Çoğu kedi bu dönemde yüksek sesle ve sürekli bağırıp dışarı çıkmak ister. Davranışları değişir. Çiftleşme çağrısını alan mahalledeki yabancı kediler evinize musallat olmak isteyebilir. Kedi evin çeşitli yerlerine kötü kokulu işaretlemeler yapabilir.
Kısırlaştırma öncesi kedimin kızgınlığa girmesini beklemeli miyim?
Kedilerin kısırlaştırılmadan önce bir kere çiftleşmesi, doğurması gerektiği veya kızgınlık dönemine girmesi gerektiği bir şehir efsanesidir. Bunun sağlık açısından hiçbir yararı yoktur ve ilk kızgınlıktan önce yapılan kısırlaştırma, tıbbi açıdan da çok daha kolaydır. Kedinin kızgınlığa girmeden ve doğurmadan önce kısırlaştırılması, operasyonun kedinin sağlığı açısından daha yararlı olmasını sağlar.
Kedimi neden kısırlaştırmalıyım?
Kısırlaştırmanın kediniz için birçok yararı vardır. Örneğin, kedinizin belirli hastalıklara yakalanma riski düşecek ve istenmeyen gebelikler yaşanmayacaktır. Kısırlaştırmanın diğer faydaları:
- Bölgesini işaretlemek için idrar püskürtmesi ve kızgınlık dönemi yaramazlıkları azalacaktır.
- Kısırlaştırılmış kediler evden kaçmaya daha az teşebbüs eder. Böylece trafik kazası ve sokak kedileriyle dövüş gibi tehlikelerden korunmuş olur.
- Kediniz daha sevecen olur. Dişi kediler daha uysal olur.
- Kedinizin kedi lösemi virüsü (bknz. FeLV) ve kedi AIDS’i olarak bilinen FIV’e (kedi immün yetmezlik virüsü) yakalanma riski azalır.
- Dişi kedilerde rahim enfeksiyonu geliştirme riski azalır.
- Erken yaşta kısırlaştırılan dişi kedilerde meme kanseri gelişme olasılığı daha düşük olur.
Kısırlaştırmadan önce bir kere de olsa anne ya da baba olmasına izin vermeli miyim?
Kedilerin kısırlaştırılmadan önce bir kez doğurmasının iyi olduğunu duymuş olabilirsiniz. Bunun tıbbi bir doğruluğu yoktur. İlk kızgınlıktan önce ve kesinlikle doğurmadan önce kısırlaşması bazı kanser risklerini büyük ölçüde azaltır. Dünyada kedi nüfusu zaten fazla ve bir eve ihtiyaç duyan, terk edilmiş ya da sokakta yaşayan milyonlarca kedi var. Her üreme döneminde doğan tüm kediler için yeterli ev ve barınağın olmadığını unutmayın.
Kedimi kısırlaştırmak gelecekte hastalanmasını önler mi?
Dişi kedilerde meme tümörü riski ve bir rahim enfeksiyonu olan pyometra riski düşerken, erkek kediler için testis hastalıkları riski ortadan kalkar. Kısırlaştırılmış kedilerin daha uzun ve sağlıklı bir hayatları olur. Kedinizi kısırlaştırmak, korkunç bir karar değildir.
Kedimi kısırlaştırırsam evden kaçmayı bırakır mı?
Kısırlaştırılan kedilerde çiftleşme için dışarı çıkma isteği artık olmaz. Ancak normal zamanda sosyalleşmesi için dışarı salıyorsanız ve buna çok alıştıysa bu sona ermeyebilir. Kısırlaştırma, dışarı çıkma içgüdüsünü azaltsa da tamamen ortadan kaldırmaz.
Kısırlaştırılan kedi şişmanlar mı?
Kedinizin sağlıklı bir kiloda kalması için porsiyon kontrolü ve kedinin hareket etmesi önemlidir. Ev kedilerini ölçüyle beslemek ve evde oyun vb. aktivitelerle egzersiz yapmasını sağlamak güç değildir. Atlayıp zıplayıp tırmanabileceği oyun alanları yaratabilirsiniz. Kısırlaştırmadan sonra porsiyon kontrolü şarttır.
Kedim evin her yerine idrar püskürtüyor. Kısırlaştırırsam durur mu?
Kısırlaştırma, hormonal püskürtme dürtüsünü kediden uzaklaştırır. Erken kısırlaştırma, bu dürtüyü tamamen önlemek için en iyi seçenektir. Kısır olmasına rağmen kediniz idrar püskürtüyorsa, veteriner hekiminizi görmelisiniz. Davranışsal bir sorun veya bir sağlık sorunu olabilir.
Kedimi kısırlaştıracak maddi durumum yok. Ne yapmalıyım?
Düşük maliyetli seçenekler bulabilmeniz mümkün. Yakınınızdaki belediye vb. kuruluşların ücretsiz evcil hayvan hizmetlerini araştırabilir, veteriner kliniğine taksitle ödeme seçenekleri olup olmadığını sorabilir, yakınlarınızdan maddi destek alabilirsiniz.
Kedimin kısırlaştırılmasını nasıl planlamalıyım?
Kedinizi kısırlaştırmak için veterinerinizden randevu almanız gerekir. Veteriner kedinizi bir muayene ve kontrolden geçirir, gerekli gördüğü testleri yapar ve yeni bir randevu verir. Operasyondan önceki gece yapmanız gerekenleri söyler. Genelde sabah veterinere bırakılan kedi ertesi gün alınır ancak kedinizin sağlık durumuna göre bu değişebilir.
Kısırlaştırma operasyonu sonrası kedimin nasıl bir bakıma ihtiyacı olacak?
Tüm kediler operasyondan sonra biraz uykulu ve uyuşuk olur ancak birkaç gün sonra normal, canlı hallerine dönmeleri beklenir. Operasyonlar farklı olduğundan, iyileşme süreci cinsiyete göre değişir. Kediniz kısırlaştırıldıktan sonra iyileşmesine yardımcı olmak için yapabileceğiniz birkaç şey var.
- İdrar yolu problemleri: Kısırlaştırdıktan sonra, kediniz idrar yolu problemleri yaşayabilir. Kedinizin idrar alışkanlıklarında çişe sık gitme, çiş yapmadan yapıyormuş gibi çökme veya idrarda kan gibi bir değişiklik fark ederseniz, veterinerinizle konuşun.
- Kilo almak: Bazen kilo alımı kısırlaştırma ile ilişkilendirilir. Operasyon doğrudan kilo alma sebebi olmasa da, çiftleşme arzusu geçen kedi daha az hareket edip bir-iki kilo alabilir. Kedinizin kilo aldığını fark ederseniz, hareket etmesi için oyunlarla onu teşvik edebilir, kısırlaştırılmış kediler için üretilmiş mamalardan kullanabilir ve mamasını ölçülü verebilirsiniz. Beslenme konusunu veterinerinizle mutlaka konuşun.
Kedimi kısırlaştırmazsam ne olur?
Kediniz dişiyse, cinsel olgunluğa ulaştıktan sonra üç haftada bir kızgınlığa girebilir. Kızgınlıktayken yüksek sesle bağırabilir ve çok huzursuz olabilir. Bu durum ev hayatını sizin için de zorlaştırır. Dişi kediniz kızgınlıktayken hamile kalmasını önlemek için onu bölgedeki erkek kedilerden korumanız gerekir.
Dişi kediler, yıl içinde 3 kere hamile kalıp doğurabilir. Bu çok maliyetli olacağı gibi yavrulara iyi bir hayat sunmak ve onları sahiplendirmek de çok zor olacaktır. Kısır olmayan kediler evden kaçmaya meyillidir ve dışarıda başına her şey gelebilir.
Kısırlaştırılmamış erkek kediler daha agresif olur ve dışarıda diğer kedilerle kavga etme ihtimalleri yüksektir. Bu da yaralanma ve hastalık kapma riskini artırır.
Kısırlaştırılmamış dişi kedilerde meme tümörü (meme kanseri) geliştirme riski daha yüksektir. Kedinizin meme bölgesinde yumrular olup olmadığını düzenli olarak kontrol edin ve herhangi bir değişiklik fark ederseniz veterinerinizle konuşun.
Kedim hamile kaldıysa kısırlaştırma konusunda ne yapabilirim?
Kediler hamileliğin ikinci veya üçüncü haftasına ulaşana kadar belirgin fiziksel belirti göstermez. Kedinizin hamile olabileceğini düşünüyorsanız, en kısa zamanda veterinerinize başvurun. Hamileyken kedinizin kısırlaştırılması mümkün olabilir. Bu hamileliğini sonlandıracak ve gelecekte tekrar hamile kalmasını engelleyecektir. Bu konuda en doğru tavsiyeyi veterineriniz verecek ve karar vermenize yardımcı olacaktır.
Kısırlaştırmanın yararlarına dair daha çok bilgi için: