Finlandiya ya da resmi adıyla Finlandiya Cumhuriyeti, Kuzey Avrupa`da Baltık Denizi kıyısında bir Kuzey Avrupa ülkesi. İskandinavya yarımadasındadır, başkenti Helsinki`dir. Doğusunda Rusya, kuzeyinde Norveç ve batısında İsveç yer alır.
Coğrafya
Finlandiya topraklarının en büyük özelliği arazi yapısıdır. Ülkenin çoğunluğu ovadan oluşur. Tepelik ve dağlık yapı çok ender rastlanır. Genellikle ülkenin kuzey-batı kısmında görünür. Halti dağı Finlandiya`nın en yüksek dağı olarak Laponya`da Norveç, İsveç ve Finlandiya sınırlarının kesiştiği noktaya yakın yerde bulunur.
Tatlı su kaynakları açısından çok zengindir. Doğu Finlandiya bölgesinin çoğu göllerden oluşmaktadır. Bunun en büyük örnekleri Saimaa gölü (Doğu Finlandiya) ve İnari gölü (Laponya). Aynı anda Kemi ve Oulu ırmakları gibi kaynaklar da bulunuyor.
Ülkenin coğrafi koordinatlarından dolayı ister istemez soğuk bir iklimin hakimiyeti gözükmektedir. Rusya sınırlarına ne kadar yaklaşılırsa ve ne kadar kuzeye doğru çıkılırsa o kadar iklim sertliğini gösterir.
Siyasi Görünüm
Cumhurbaşkanı doğrudan seçimlerle (ilk tur oylamada çoğunluk sağlanamadığı takdirde ikinci tura geçilerek) altı yıllık bir süre için seçilmektedir. Ulusal Koalisyon Partisi adayı Sauli Niinistö, ikinci turu 5 Şubat 2012 tarihinde gerçekleştirilen seçimler sonucunda Finlandiyanın yeni Cumhurbaşkanı olmuş ve 1 Mart 2012 tarihinde görevine başlamıştır. Cumhurbaşkanının özellikle dış politika alanındaki görev ve yetkileri, 1 Mart 2012 tarihinde yürürlüğe giren Anayasa değişiklikleri ile kısıtlanmış, Hükümet AB konularında belirleyici konuma yükseltilmiştir.
Parlamento, dört yıl süreyle görev yapan 200 milletvekilinden oluşmaktadır. Finlandiya, 1960`ların sonundan itibaren geniş çaplı koalisyonlarla yönetilmiştir. 17 Nisan 2011 tarihinde yapılan genel seçimler sağın oylarını artırmasıyla sonuçlanmış ve koalisyon, muhafazakâr Ulusal Koalisyon Partisi (UKP) liderliğinde, Sosyal Demokrat Parti (SDP), Sol İttifak (Sİ), Yeşiller Ligi (YL), İsveç Halkının Partisi (ÎHP) ve Hristiyan Demokrat Parti (HDP) ile kurulmuştur.
Finlandiya, idari olarak 7 bölgesel kamu yönetimi birimi (Güney Finlandiya, Güneybatı Finlandiya, Doğu Finlandiya, Batı Finlandiya, Kuzey Finlandiya, Laponya ve özerklik statüsü bulunan Aaland Adaları), 20 bölge ve 342 belediyeden oluşmaktadır.
Finlandiyada 28 Ekim 2012 tarihinde yerel seçimler gerçekleştirilmiştir. İktidar koalisyonunun büyük ortağı Ulusal Koalisyon Partisi seçimden birinci, hükümet mensubu Sosyal Demokrat Parti ikinci, muhalefetteki Merkez Parti ile Finler Partisi de sırasıyla üçüncü ve dördüncü parti olarak çıkmıştır.
Ekonomi
Fin ekonomisi, 2006 ve 2007 yıllarında kaydedilen % 4,9 ve % 4,5 düzeylerindeki büyüme oranlarının ardından, özellikle ormancılık endüstrisinin sıkıntıları ve küresel kriz nedeniyle, 2008 yılında düşük oranda bir büyüme (% 0,9) sergilemiş; 2009 yılında küresel ekonomik krizin etkilerinin ağırlaşmasıyla tarihi bir daralma süreci yaşayarak % 8 oranında küçülmüştür. Ancak 2010da ekonomide iyileşme görülmüş ve büyüme oranı % 3,1 olmuş, 2011 yılında ise %2,9 büyüyerek, diğer AB ekonomilerine nazaran nispeten güçlü bir performans sergilemiştir. 2012 yılında %0,3 olarak gerçekleşen büyümenin 2013 yılında da %0,4 düzeyinde olacağı tahmin edilmektedir.
Devam eden düşük ekonomik büyüme eğilimi nedeniyle 2012 yılında işsizlik oranı yükselmiş ve yıl sonu itibariyle %7,7 olarak gerçekleşmiştir. 2013 yılında ise bu oranın %8,4 seviyesine yükseleceği tahmin olunmaktadır. Bu durumun ardındaki temel nedenlerden biri, giderek yaşlanan nüfus çerçevesinde, emeklilik yaşına ulaşmış yaş gruplarının büyüklüğünden kaynaklanan emek arzındaki düşüştür.
Finlandiyada sanayi üretiminde 2012 yılına kıyasla 2013 yılında yaklaşık %10luk bir düşüş yaşanmıştır. Bu durum, özellikle Fin ekonomisinin geçmişteki itici unsurlarından telekomünikasyon ile ormancılık ve kağıt sanayinde kendini hissettirmiştir. Nitekim, 2013 Eylül ayı başında, dünyanın önde gelen telekomünikasyon şirketlerinden Nokianın, bir süredir küresel rekabet edebilirlik sorunu yaşayan cep telefonu ve mobil hizmetler bölümünün 5,44 milyar Avro karşılığında Microsofta satılması dikkat çekmiştir.
Bununla birlikte, Finlandiya, AB üyesi ülkeler arasında kredi derecelendirme kuruluşları tarafından notu (AAA) düşürülmeyen az sayıda ülke arasında yer almaya devam etmektedir.
Finlandiya`nın ihracatında orman, kimya, elektrik-elektronik, metal ve makine endüstrisi ürünleri başta gelmektedir. Ülkenin ithalatında ise, kimya endüstrisi, madencilik, elektrik- elektronik, makine endüstrisi ürünleri ile taşımacılık ekipmanları ön sıralarda yer almaktadır. Ayrıca, uluslararası düzeyde faaliyet gösteren Nokia, Kemira, Fortum, Elisa, Elektrobit, M-real, Myllykoski, Telia Sonera gibi birçok Finlandiya kökenli firma bulunmaktadır.
İhracatlar, yurt içi milli hasılanın (GDP) yaklaşık %40ına tekabül etmektedir. Finlandiya ileri teknoloji elektronik endüstrisinde bir dünya lideri olmakla beraber ileri düzeyde metal ve mühendislik sektörü ve ileri teknoloji orman endüstrilerine sahiptir. Finlandiyanın yaptığı ihracatların yaklaşık %80ı Avrupa Birliğine ve Amerika Birleşik Devletleri`ne gitmektedir.
Finlandiya ayrıca Avrupa Para Birliğine de üyedir. Finlandiyanın APBye üyeliği ekonomi politikasına beraberinde sabit para birimi ile düşük kar oranları getirmiştir. Ocak 2002 tarihinde, Finlandiya da diğer AB üye ülkeleri ile birlikte tek para birimi olan EUROyu kabul etmiştir.
Tarihi
Finlandiyaya yaklaşık 10.000 sene önce insanlar gelmeye başladı. İnsanlar doğudan, bugünkü Rusya bölgesinden ve güneyden Baltıklar üzerinden geldiler. Fince dilinin kökleri Orta Rusyadandır, ama Finceye, Baltık ve Cermen dillerinden de öğeler karışmıştır.
Finlandiyada 800 yıldan uzun süredir İsveççe konuşan nüfus bulunmaktadır. Finlandiya 600 yıldan uzun bir süre, Orta Çağdan 19. yüzyılın başına kadar İsveçin bir parçasıydı. Bu dönem içerisinde, Rusya ve İsveç, Finlandiyada egemen olmak için birçok kez savaşmışlardır. Sonunda 1809 yılında, Rusya savaş içinde olduğu İsveçi yenmiş ve bütün Finlandiya, Rusyanın egemenliğine geçmiştir.
1809-1917 yılları arasında Finlandiya, Rusyanın bir parçasıydı. Bu dönem içerisinde, Finlandiya özerkti; diğer bir deyişle, Finliler birçok konu hakkında bağımsız olarak karar verebilmişlerdi. Buna rağmen, Finlandiyanın hükümdarı, Rusya İmparatoruydu.
Finlandiya, Rusyanın bir parçası olduğu dönemde, Fince dili, Finlandiya kültürü ve ekonomisi büyük bir geliştirme gösterdi. Buna rağmen, 20. yüzyılın başında Rusya, Finlandiyanın özerkliğini kısıtlamaya başladı ve Finlandiyalılar buna razı olmadılar.
Birinci Dünya Savaşının sonlarında, Finlandiya Parlamentosu 6 Aralık 1917 tarihinde bağımsızlık bildirgesini onayladı ve Finlandiya Rusyadan ayrıldı. Bu tarihte, Finlandiya bağımsız bir ülke oldu ve bu gün halen Finlandiyanın Bağımsızlık Günü olarak kutlanmaktadır.
1918 baharında Finlandiyada, işçi nüfusunu temsil eden Kızıllar ve burjuva ve toprak sahiplerini temsil eden Beyazlar arasında iç savaş çıktı. Savaş 1918 Mayıs ayında, Beyazların Kızılları yenmesiyle son buldu.
Bağımsız Finlandiya, yasaların, halkın seçtiği parlamento tarafından konulan cumhuriyet yönetimini benimsedi. Devlet başkanı, imparator ya da kral değil; cumhurbaşkanıdır.
1939 Kasım ayının sonunda, Sovyetler Birliği, Finlandiyaya saldırdı. İkinci Dünya Savaşı sırasında Finlandiya Sovyetler Birliğine karşı iki kez savaş vermiştir: önce 19391940 yıllarında Kış Savaşı ve sonra 19411944 yılları arasında Devam Savaşı.
Savaşlarda Finlandiya, Sovyetler Birliğine toprak kaybetti. 400.000den fazla Finlandiyalı, kaybedilmiş bölgelerden Finlandiyanın geride kalmış topraklarına mülteci olarak geldiler. Buna rağmen Finlandiyalılar için en önemli olan, Finlandiyanın bağımsız bir ülke konumunu korumasıydı.
Sovyetler Birliği birçok Avrupalı komşu ülkesine sosyalist rejimi getirdiğinden; savaşlardan sonra birçok Finlandiyalı, Sovyetler Birliğinin Finlandiyayı da sosyalist bir ülke yapmasından korktu. Buna rağmen, Finlandiya, Sovyetler Birliği ile ilişkiler kurmayı, demokrasi rejimini korumayı ve batı ülkeleriyle ticareti geliştirmeyi başardı. Uzun bir süre Finlandiya dış politikasında, Sovyetler Birliği ve batı ülkeleri arasında denge kurmak zorunda kaldı.
Savaşların ardından, Finlandiya tarım ülkesinden, sanayi ülkesine dönüştü. Finlandiya sanayileşince, Finlandiyalılar yabancı ülkelere artan bir şekilde sanayi ürünleri satmaya başladılar. Finlandiya, yabancı ülkelere özellikle kâğıt ve diğer orman sanayisi ürünleri ihraç etti.
Finlandiya toplumunda birçok şey değişti. İnsanlar kırsal bölgelerden, şehirlere taşınmaya başladı ve artan bir şekilde kadınlar evin dışında işe gitmeye başladılar. Kamu hizmetleri geliştirilmeye başlandı ve böylelikle halk sağlık sistemi, sosyal güvence ve ilköğretim okulu doğdu. 1960lı yıllarda yüz binlerce Finli, İsveçe taşındı çünkü İsveçte daha çok iş vardı ve maaşlar Finlandiyadan daha fazlaydı.