Mulan: Kadınlar İçin Mükemmel Bir Örnek
Mulan, Hua Mulan’ın Çin efsanesinden esinlenen bir 1998 Disney filmi. Film eleştirmenlerce beğeni topladı ve ayrıca gişede başarılı oldu. Yıllar boyunca gerçek bir klasik haline geldi.
Fa Mulan, hastalıklı eski bir asker olan Fa Zhou’nun tek kızı. Mulan, ailesini onurlandırmak için bir eşleştirme törenine gitmek zorundadır. Törene gitme ihtimalinden herkes gergindir, çünkü zamanının kadınları, iyi bir eşle eşleştirilmek ailelerini onurlandırmak için beklemektedir.
Aile değerleri ve kadınların iyi birer ev kadını olması toplumunda çok köklü olan geleneklerdir ve bu yüzden Mulan üzerinde çok fazla baskı vardır. Mulan kendini evlenmeye hazır hissetmez çünkü başka umutları ve arzuları vardır. Yine de yolunda gitmeyen işler yüzünden Mulan kendini ailesine karşı sorumlu ve suçlu hisseder.
Aynı zamanda, Çin ordusu Hunlara karşı bir savaş başlatmıştır. İmparator, her aileden bir adamın savaşa katılıp mücadele etmesini ister. Mulan ailesinde tek kişi Mulan’ın babasıdır. Bu yüzden ülkeye gitmeli ve hizmet etmelidir.
Mulan bu fikre karşı çıkar ve zaten hasta babasının dayanamayacağını bilir. Mulan radikal bir karar alıp erkek kılığına girer, evini terk eder ve orduya girer.
Mulan’daki onur ve görev bilinci
Geleneksel aile değerleri, erkeğin kahraman olduğunu ve kadının ikinci sıraya düştüğünü söyler. Toplum kuralları ne kadar baskıcı olsa da Mulan bunlara boyun eğme niyetinde değildir.
Çöpçatanlık törenindeyse koca bulmak için çok istekli genç kadınlar vardır. Mulan ise son anda söyleyeceklerini yazdığı bir kopya kağıdı hazırlar.
Ne yapması gerektiğini gerçekten bilmez. Mulan, ailesini onurlandırması gerektiğinin farkındadır. Ancak, çöpçatanlık töreninde her şey ters gittiğinde, gerçek görevlerinin ne olması gerektiğini yeniden gözden geçirmeye başlar.
Sonunda, tüm kuralları kırar. Geleneklere karşı gelir ve babasının yerine orduya hizmet eder. Bunu sadece babası için yapmaz; kendisi için de yapar. Mulan, toplumdaki yerini bulmak zorundadır. Kendisinin de değerlere sahip olduğunu ve sadece bir ev kadını olmaktan daha fazlasını yapabileceğini kanıtlamak zorundadır.
Kılıç sembolü
Mulan bir erkek gibi giyinmeye karar verdiğinde, çok sembolik bir şey olur. Saçlarını babasının kılıcıyla keser. Bu küçük detayı gözden kaçırmamak gerekir. Mulan’ın bu değişiminin yeni bir maceranın başlangıcı olduğunu varsayabiliriz. Bununla birlikte saç ve kılıç detayları ayrıca önemlidir çünkü sembolik anlamları vardır.
Mitolojiye bakacak olursak, kılıcın daima onurla bağlantılı olduğunu görürüz. Kılıç “insan” a bağlıdır. Bu savaşta zafer, kişisel gelişim ve onur anlamına gelir. Her büyük şövalyenin savaştığı bir kılıcı vardır. Mulan’ın kullandığı kılıç, babasının kılıcıdır. Bu, Fa ailesine onur getirirken kullandığı kılıçtır. Mulan da kılıcı alır ve kendi saçlarını onunla keser.
Saç sembolü
Saç ayrıca onurla ilgili belirli bir anlamı daha barındırır. Samson’u düşünün; saçları onun gücünü ve onurunu sembolize eder. Ayrıca, uzun saç kadınlık ile ilişkilidir.
Cantar de Mio Cid’de olduğu gibi, El Cid’in sakalı da onun şerefinin bir yansımasıdır ve sakalı ne kadar uzunsa o kadar çok savaş kazanır. Mulan’daki imparatorun bu kadar etkileyici bir beyaz sakalı olmasının nedeni de budur. Sahip olduğu bilgelik ve büyük onurun sembolüdür, dolayısıyla topluluktaki en uzun sakala sahiptir.
Mulan geleneklere göre başarısız olur. Ailesini onurlandıramamıştır. Bu yüzden saçlarını keserken bir zamanlar babasının onur nesnesi olan kılıcı kullanır. En sonunda ordudaki hizmetinden geri döndüğünde, Çin’i kurtardıktan sonra, Mulan babasına kılıç ve imparatorun ona verdiği diğer hediyeleri verir. Böylece ailesine onuru yeniden vermiş olur.
Mulan’daki Kadınlar
Görüldüğü gibi, Mulan tamamen tipik olmayan bir kadın karakterdir ve daha önce Disney’de hiç görülmemiştir. O bir asi, kuralları takmayan bir kadın. Bize yapmaya karar verdiğimiz şeyi yapabileceğimizi gösteriyor. Hiçbir erkek, herhangi bir kadından daha değerli değildir.
İmparator halkın yardımını istediğinde, sadece her aileden bir adam sorar. Sağlığının zayıf olmasına rağmen bu adamın yerini bir kadın alamaz. Mulan bu haksızlığı düşünür. O babasından genç ve şimdiki durumuna göre Çin’den daha iyi hizmet edebilir. Kötü sağlığı nedeniyle babası olsa asla hayatta kalamazdı.
Mulan için, ilk başta işler kolay değildir. Ancak, kısa sürede bu engellerin üstesinden gelmeyi ve diğer askerlerin saygısını ve itibarını kazanmayı başarır. Sonra bir kadın olduğunu keşfedilir. Bazıları, onları kurtarmasına ve kendini iyi bir savaşçı olarak kanıtlamış olmasına rağmen, bunu kabul edemez.
Erkekler dünyasında bir kadın olmak
Filmde erkek dünyasında kadın olmanın ne kadar zor olduğunu görüyoruz. Hatta erkekler huzurunda kadınlara dilini tutması söyleniyor. Kadın oldukları için onların hiçbir şeyi başaramayacakları söyleniyor.
“Bir feminist kadınların ve erkeklerin eşitliğini savunur.”
– Gloria Steinem
Muhtemelen Mulan kampa varıncaya kadar savaşın ne kadar ciddi olduğunun farkında değildir ve hayatta kalan kimseyi bulamaz. Orada, kaybettiği bir bebeği, geride bıraktığı kadınsı ve çocuksu tarafı simgeleyen bir bebek bulur. Bebekle olan bu karşılaşma, gerçek benliğiyle kendisiyle bir karşılaşmadır. Ayrıca masumiyetin sona erdiğini ve olgunluğa doğru bir adımı da işaret eder.
Mulan bir prenses değil ve film Mulan’ın ne kadar güzel olduğundan bahsetmez. Umutları ve hayalleri olan normal bir kadındır Mulan. Engelleri aşmak ve herhangi bir şekilde erkeklerden daha aşağı olmadığını göstermek isteyen bir kadın.
“Erkeksiz bir kadın bisikletsiz bir balık gibidir.”
– Gloria Steinem