Araştırmacılar, ekmek üretim sürecinin hangi bölümünün en fazla karbon emisyonu ürettiğini keşfedince şaşkına döndü.
Ekmek, binlerce yıldır her kültürde var olmuştur. Tahılların artı su ve sıcaklığın büyülü kombinasyonu keşfedildiğinden beri Ortadoğu pidesinden, Orta Amerika ekmeği tortillaya ve Kanadalı bannock ekmeğine kadar her yerde ekmek çeşitleri ortaya çıktı. Ekmek, kelimenin tam anlamıyla, yaşam personelidir, küresel diyet için elzemdir.
Bu nedenle İngiltere'deki Sheffield Üniversitesi'ndeki araştırmacılar ekmeğin karbon ayak izinin ölçülmesinin etkili ve ilginç bir uygulama olacağını düşünüyorlar. Çoğu karbon ayak izi analizi, araba sürme, ofis binaları ve evleri ısıtma veya hatta et yeme gibi uygulamalara odaklanır; ancak ekmek? Kimse bu konuda konuşmaz ancak çalışmanın yazarları Dr. Liam Goucher'in "gerçek dünya tedarik zinciri" olarak tanımladığı şey için mükemmel bir örnektir.
Bu hafta başlarında Nature Plants dergisinde yayınlanan çalışma, öğütülecek tohumun büyütülmesi, hasat edilmesi ve nakliyesinden, un üretimi, unlu mamullere nakliyesi, ekmeklerin pişirilmesi ve paketlenmesi konularına kadar bir somun ekmeğin yaşam döngüsünün her yönüne odaklandı.
Araştırmacılar, yaşam döngüsü analizinde bir somun ekmeğin yaklaşık yarım kilo karbondioksit ürettiğini buldu. Ekmeğin sera gazı emisyonlarının %43’ü buğday yetiştirmek için kullanılan gübrelere atfedilebilir. Bu emisyon yüzdesinin üçte ikisi, büyük ölçüde doğalgaza dayanan gerçek gübre üretiminden geliyor.
%43 rakamını "oldukça şok edici" olarak nitelendiren Goucher, açıkladı:
"Tüketiciler genellikle satın aldıkları ürünlerdeki çevresel etkilerden habersizdirler - özellikle de ana endişelerin genellikle sağlığın veya hayvan refahının üstünde olduğu gıdalarda ... - Buğday hasatını artırmak için çiftçilerin tarlalarına uygulanan gübreden başlayarak her somunun küresel ısınmaya katkıda bulunduğu ortaya çıkmıştır. Bu, gübreyi yapmak için gerekli olan büyük miktarda enerji ve topraktaki bozunurken azot oksit gazının serbest bırakılmasından kaynaklanıyor." dedi.
Toprağı ıslatmak, sulamak, hasat etmek, fabrikaları ve pastaneleri elektrikle kullanmak gibi diğer işlemlerde de enerji yoğundu, ancak miktarı gübreleme kadar olmamıştı.
"Çiftçiler genellikle ihtiyaç duyduklarından daha fazla gübre kullanıyorlar ve gübrelerdeki azotların hepsi bitkiler tarafından tüketilmemektedir. Azotun bir kısmı, güçlü bir sera gazı olan azot oksit gibi atmosfere geri dönüyor."
Azot kullanımının önemli ölçüde azaltılması gerektiği açıktır ve bitkilerin en çok ihtiyaç duyduğu yetiştirme mevsiminde belirli zamanlarda azot uygulamak gibi basit stratejilerle bu olabilir; ancak tarımsal işletmeler kendi uygulamalarını değiştirmek istememektedir.
Çalışma ortak yazarı Prof. Peter Horton, ikilemle mücadele ediyor:
"Bulgularımız, gıda güvenliği sorunlarının önemli bir bölümüne odaklaştı - temel amacı, sürdürülebilir küresel gıda güvenliğini sağlamak değil, para kazanmak olan tarımsal gıda sisteminde yer alan büyük çatışmaları çözmek ... Tarımsal üretimi desteklemek için her yıl küresel olarak kullanılan 100 milyondan fazla gübre ile bu büyük bir sorundur, ancak sistem içindeki çevresel etkilere maliyet tahakkuk ettirilmediğinden şu anda gübreye olan bağımlılığı azaltmak için gerçek teşvikler yok." dedi.
Cevap organik mi?
New Scientist, organik çiftliklerin konvansiyonel çiftçilikten çok daha fazla toprak kullandığını ve bu ek arazinin teorik olarak "yaban hayatı için kenara koyulabileceğini veya biyokütle enerjisi için kullanılabileceğini" savunarak bunu düşünmüyor. Ayrıca, çiftçiler büyüdüklerinde azot yakalayan baklagiller ve tarlalarda yeşil gübre olarak yaymakla birlikte, süreç hala azotlu oksit salmaktadır.
Çalışmaya eklenen atık analizini görmek ilginç olurdu, çünkü İngiltere günde 24 milyon dilim ekleyerek, ürettiği ekmeğin tahmini yüzde 44'ünü atıyor. Belki de çözüm göründüğünden daha az karmaşıktır; Hepimizin bu bayat ekmekleri kullanmaya başlaması lazım.
Kaynak: treehugger.com