Bel egzersizleri
Epidural enjeksiyonlar, son yıllarda bel ve bacak ağrılarını kontrol etmekte en sık kullanılan yöntemler arasındadır. Enjeksiyon tedavileri bel fıtıklarına bağlı sinir sıkışmaları ve omurilik kanalının daralması durumlarında kullanılır. Sıkışmış sinirlerdeki ödemi azaltarak ağrının kontrol altına alınmasını sağlar. Ağrının azalmasıyla birlikte hastanın fizyoterapi ve omurga güçlendirme programlarına katılımı kolaylaşır ve aktif günlük yaşamına dönmesi hızlanır. Hastanın ağrıya bağlı hareketsizlik dönemi kısalır.
Tedavinin amacı nedir ve hangi durumlarda uygulanır?
Enjeksiyon tedavileri, cerrahi önerilmeyen veya fıtığa bağlı olarak sinirlerinde hasar gelişmemiş hastalarda kullanılır. Ağrılara eşlik edebilen uyuşukluk ve güçsüzlüğü de tedavi edebilir. Enjeksiyon içeriği içinde düşük doz kortizon ve lokal anestetik madde bulunur. Kortizon çok güçlü bir antienflamatuar ilaçtır. Bu ilaç ödemli sinirler ve dokular üzerine enjekte edilirse ödemi alır ve inflamasyonu (şişlik) azaltır. İnflamasyon azalınca ağrı azalır. Ödem azalınca sinirler tekrar normal işlevlerini yapmaya başlar ve ağrı ile birlikte uyuşukluk ve güçsüzlük de azalır.
Enjeksiyonlar geçici etkiye sahip olabilir ve etkileri birkaç haftadan birkaç aya kadar sürebilir. Burada asıl amaç vücudun normal fonksiyona dönmesini sağlayacak fizyoterapi programına kolaylıkla ve en erken dönemde başlanmasını sağlamaktır. Vücut, bu sırada kendi iyileşme mekanizmalarını kullanmaya başlar ve ağrı nedeniyle oluşan hareketsizlik kısır döngüsünden çıkar. Örneğin herniasyonların (fıtıkların) çoğu ilk oluştuğu dönemde büyük ağrı yaparlar. Ağrı diskin içinden akan kimyasal maddelerin, sinir üzerindeki kimyasal etkisine ve ödem yapıcı etkisine bağlıdır. Haftalar ve aylar içinde disk iyileşme gösterir ve kimyasalların akışı azalır. Eğer kortizon ilk zamanlarda belirtileri azaltırsa, kortizonun etkisi bittiği anda kimyasal irritasyon ortadan kalkabilir ve ağrı tekrarlamayabilir. Yani tam doğru noktaya yapılan kortizon, kendisi direkt olarak diski iyileştirmez ama hastanın ağrı-hareketsizlik kısır döngüsünü kırarak normal hayata geçişine yardımcı olur. Süreci hızlandırır.
Epidural enjeksiyonlar bazen şikayetleri kontrol altında tutabilmek için tekrarlanır. Çoğunlukla cerrahi girişim riskli ise veya hasta operasyon istemiyorsa izlenecek yol budur. Özellikle yaşlı hastalarda omurilik kanalının daralması ile seyreden bir tablo olabilir. Bu kişilerin yürüme mesafesi bacak ağrıları nedeniyle kısıtlanmıştır ve sık sık oturma ve öne eğilme ihtiyacı duyarlar. Buna Dar Kanal Hastalığı denir. Dar kanal sinirlerin omurilik kanalı içinde birbirlerine çok yakın seyrettikleri bir durumdur. Bu yakın komşuluk sinirlerde ve yumuşak dokuda ödeme yol açar. Ödem kanalı daha da daraltır. Sinirler bu durumda normal işlevlerini gerçekleştiremez ve ağrı, uyuşukluk, güçsüzlük ortaya çıkar. Bu kişilerde de Epidural steroid enjeksiyonu 6 ay arayla veya yılda bir uygulandığında kanal içi ödem azalır ve şikayetler geriler..
Epidural enjeksiyondaki hedef nokta neresidir?
Epidural Enjeksiyon yaparken doktorunuz iğneyi epidural boşluğa yönlendirir. Omurilik omurganın ortasındaki kanal içinde yerleşmiştir. Epidural boşluk, omuriliği saran zar şeklindeki kesenin (duranın) hemen dışındaki boşluktur.
Bel ağrılarında yaptığımız enjeksiyonlar şu şekilde isimlendirilmektedir;
İnterlaminer, kaudal, transforaminal enjeksiyonlar, faset eklem enjeksiyonları ve denervasyon, sakroiliak eklem enjeksiyonları. Hangi enjeksiyon şeklinin kullanılacağına doktorunuz teşhisinize göre karar verecektir.
İşlemin uygulanışı
Epidural Enjeksiyon işlemleri floroskopi (X ışını ile görüntüleme) cihazı ile veya bilgisayarlı tomografi ile yapılmaktadır. Cihaz doktorunuzun işlem sırasında omurganızın radyolojik görüntüsünü tam olarak almasını ve iğnesini doğru yere yönlendirmesini sağlayacaktır. Böylece işlem daha güvenli ve doğru yapılacaktır. Bundan sonra fizyoterapi ve omurga güçlendirme programına hemen başlayabilirsiniz.
Günümüzde girişimsel ağrı tedavisi yöntemleri ile ağrının algılanışından, taşınması ve işlenmesine kadar geçen süreçlere etki edilerek ağrılar dindirilebiliyor. Özellikle radyofrekans ve ozon uygulamalarıyla, bel fıtığı ağrıları ,baş ve boyun ağrıları, ameliyat sonrası ağrılar ve kanser ağrıları tedavi edilebiliyor.
Hangi ağrılar nasıl tedavi ediliyor?
Ameliyat sonrası ağrılar çoğunlukla sinirlerin bulunduğu bel bölgesinden küçük dozda ağrı kesici uygulanarak tedavi edilebiliyor, Ayrıca ağrının hissedildiği merkeze ağrıyı taşıyan siniri etkisiz hale getirerek de ağrıları tedavi etmek mümkün.
Bel fıtığı ve omurga sistemindeki bozukluklardan kaynaklı ağrılar boyun ya da sırttaki sinirler üzerinde baskı ve yangı yaratarak ağrıya neden oluyor. Yangıyı gideren ilaçlar özel görüntüleme sistemleriyle ilgili sinir çevresine uygulanıyor. Omurga kemikleri arasında bulunan disklerin hacmini azaltan girişimler de yapılıyor.
Kanser ve kanser dışı ağrılarda da aynı yöntemler uygulanabiliyor.
Uygulama nasıl gerçekleştiriliyor?
Uygulamalar, ameliyathane koşullarında, lokal anestezi altında yapılıyor. Ağrı tedavisi uygulanacak bölgeye gelişmiş görüntüleme sistemleri kullanılarak kateter ile giriş yapılıyor. Ağrıyı taşıyan sinirler, radyofrekans uygulanarak kalıcı ya da geçici olarak uyutuluyor.
Ozon tedavisinin ağrı üzerindeki etkisi
Ozonu pek çok tedavide uygulayabiliyoruz. Çünkü ozon antienflamatuar, yani kuvvetli ödem çözücü bir ajandır. Bu tedavide Oksijeni (O2) birtakım cihazlarla O3’e dönüştürüyoruz. Bu ödem çözücü gazı disk içine yani omurgalar arasındaki yastıkçıklara enjekte ediyoruz. Bu işlem o diski yaşlandırıp küçültmeye yarıyor. Böylece disk içi ozon uygulaması, diske bağlı bel ve boyun ağrılarında elimizde önemli bir araca dönüşüyor. Ayrıca bu uygulamayı seçmemizdeki nedenlerden biri de hiçbir yan etkisinin bulunmaması.
Uluslararası Ağrı Enstitüsü’nün, Amerika ve Avrupa’nın ilgili kuruluşlarının hangi koşullarda hangi uygulamaları yapabileceğimize dair bize tedaviyle ilgili sundukları pek çok kılavuz var. Biz bu kılavuzları takip ediyoruz. Disk içi uygulamaların da tedavi şemamızda önemli bir yeri var. Olabildiğinde yani hastanın ameliyat endikasyonu yoksa, bu uygulamaları gerçekleştiriyoruz.
Kaslar, kemikler, eklemler ve bu yapıları birleştiren bağlarda ağrı ve hareket kısıtlılığına, bazen de şişlik ve şekil bozukluğuna neden olan hastalıklara genel olarak romatizma denilmektedir. Romatizmal hastalıklar genel olarak iltihabi olanlar ve olmayanlar olarak sınıflandırılabilir.
İltihabi olmayan romatizmal hastalıklar: Bu grup içerisinde en sık karşılaştığımız hastalıklar halk arasında kireçlenme olarak bilinen dejeneratif eklem hastalıkları (osteoartrit) ve boyun, sırt, kol, bacak yumuşak dokularında ağrı ile seyreden yumuşak doku romatizmalarıdır (miyalji, fibromiyalji, tendinit).
İltihabi romatizmal hastalıklar: Genellikle bağışıklık sistemindeki çeşitli nedenlere bağlı ( genetik yatkınlıklar, çevresel faktörler, infeksiyonlar, v.b.) bozukluklardan kaynaklanan eklemlerde ve bazen göz, kalp, akciğer, böbrek gibi organlarımızda da mikrobik olmayan bir iltihaplanmayla sonuçlanabilen sistemik bir grup hastalıklardır.
Başlıca şu şekilde sınıflandırılabilirler:
Romatizmal hastalıklarda tedavi
İltihabi olmayan romatizmal hastalıklarda steroid (kortizon) olmayan antiinflamatuar ilaçlar, sıklıkla kullanılmaktadır. Bu hastalıkların tedavisinde fizik tedavi ve rehabilitasyon, nöroloji – nöroşirürji, ortopedi ve psikiyatri kliniklerinden destek tedaviler almak gerekebilmektedir.
İltihabi romatizmal hastalıkların bir kısmı tamamen iyileşmekle beraber büyük bir kısmı da iyileşme ve alevlenmelerle seyredebilmektedir. Hasta ve hekimin uyumu önemlidir. Tedavide amaç yakınmaların giderilmesi, olası organ tutulumlarının önlenebilmesi ve hastanın yaşam konforunun en üst düzeyde sürdürülmesini sağlamaktır. Erken ve uygun tedavi ile gelişebilecek eklem deformite ve sakatlıklarının önlenebilmesi mümkündür. Sistemik tutulum yapabilen hastalıkların erken tanı ve tedavisi doğrudan sağkalım üzerine etkilidir. Akut dönemde, iltihabı baskılamada kortizon tedavilerinden yararlanılmakta, uzun dönemde hastalık, temel bazı antiromatizmal ilaçlar ile tedavi edilerek hastaların kortizon alma süreleri mümkün olduğunca kısa tutulmaya çalışılmaktadır. Günümüzde temel antiromatizmal ilaçların yetersiz kaldığı hastalarda yeni biyolojik tedaviler ile başarılı sonuçlar alınmaktadır. Tüm hastalıklar gibi romatizmal hastalıkların da erken tanı ve tedavisi önemlidir.
Ağrı kliniklerinin GÖREVLERİ nedir?
Tanı ve tedavisi güç ağrıların araştırılması, tanının konması ve gerekli tedavinin yürütülmesi ve ağrının kaynağını bulduktan sonra ilgili branşa yönlendirilmesi işlevini görür.
Tanısı ve tedavisi güç ağrıların araştırılması konusunda; öncelikle ağrının nedeni saptanmaya çalışılır. Bu amaçla hastanın bir çok hekim tarafından aynı anda değerlendirilmesi gerekebilir. Tam teşekküllü ağrı kliniklerinde bu tür multifonksiyonel çalışma mevcuttur. Ağrının nedeni saptandıktan sonra tedavisi aşamasına geçilir. Bu aşamada diğer tıp dalları tarafında uygulanamayan girişimsel yöntemler, uygulanabilir.
Ağrılı hastanın doğru branşa yönlendirilmesi konusunda; kronik ağrının bir çok tıp dalının sorumluluğunda olması sonucu doğru brans tarafından takibi önemlidir.Ağrı kliniklerinin hastayı doğru hekime yönlendirme konusunda da büyük görevleri vardır.
AĞRI nedir?
Uluslararası Ağrı Araştırmaları Teşkilatı (IASP) tanımlamasına göre ağrı; Vücudun herhangi bir yerinden kaynaklanan, gerçek ya da olası bir doku hasarı ile birlikte bulunan, insanın geçmişteki deneyimleriyle ilgili, duysal, afektif, hoş olmayan bir duyudur.
Vücutta yaygın görülen ağrının SEBEPLERİ neler olabilir?
Yaygın ağrı, D vitamini eksikliğine, osteoporoza, metabolik hastalıklara, kas güçsüzlüğüne, myofasiyal ağrı sendromuna, osteoartrit ve kansere bağlı olarak gelişebilir.
Ağrı kesici ilaç (analjezik) kullanımı AĞRIYA YOL AÇAR MI?
Bütün kronik ağrılı hastalarda analjeziklerin kötü kullanımı görülebilir. Özellikle baş ağrısına yatkın kişilerde ilaç kötü kullanımı ve buna bağlı olarak kronik günlük baş ağrısına ‘tepki baş ağrısı’ oluşumu görülür.
Bel ağrısında TEDAVİ YAKLAŞIMI nasıl olmalıdır?
Bel ağrılı hastaların tedavisinde amaç erken dönemde ağrıyı kontrol altına almak, tekrarı, kronikleşmeyi ve sakatlığı engellemek, hastayı birab önce normal hayata geri kazandırmaktır. Kişiye göre tedavi planlanmalıdır. Günümüzde bel ağrılı hastaların tedavisinde pasif yöntemler yerine, hastanın aktif katılımının sağlandığı, yoğun egzersiz programları ve bel koruma eğitiminden oluşan aktif yöntemler önerilmektedir.