OHAL'in üçüncü ve 91 sayfalık Yasa Gücünde Kararnamesi (KHK) ile askersel eğitim dizgesi değiştirildi. Bu arada Kuleli Askerî Lisesi de kapatılmış oldu. Hürriyet Gazetesi'nin 1.8.2016 tarihli nüshasının ilk sayfasında manşetin altında Kuleli'nin gece ışıklandırılmış resmini ve üstündeki 'VE KULELİ TARİH OLDU' ibaresini görünce o resimdeki aydınlatma için kullanılan tüm elektrik vücuduma verilmiş gibi duyumsadım kendimi, Kuleli 127. dönem mezunu olarak.
Elbette ki, ülkemizde her okulun ekonomipolitik bir anlam geometrisi vardır. Sanırım 'köy enstitüleri' olgusunu anımsatmak demek istediğimi anlatmak için uygun bir örnek olacaktır.
Bu bağlamda Kuleli Askerî Lisesi de bir meslek lisesi olarak, bir askerî meslek lisesiydi. Belki diğer tüm meslek liseleri gibi meslekî (askerî) uygulama yoğunluğu açısından tartışılabilecek yanları vardı, bu ayrıca tartışılabilir.
Kuleli Askeri Lisesi'nin tarihçesine bakıldığında 21.9.1845'te Mekteb-i Fünun-ı İdadiye olarak bugün İTÜ'nün kullandığı Maçka Kışlası'nda kurulduğunu ve adının 1925'te Kuleli Askeri Lisesi olarak değiştiğini, OHAL kapsamında 31.7.2016 tarihinde de kapatıldığını görüyoruz. Meraklısı ayrıntılı tarihçeye wikipedia.org'taki Kuleli Askerî Lisesi adlı maddeden bakabilir ama çeşitli tarihlerde basılmış kitaplar da var, örnekse, 1985, 1994 ve 2007 baskılı Kuleli Askeri Lisesi Tarihi kitapları. Andığımız kitaplardan 2007 yılı baskısına şu adreslere tıklarsanız ulaşabilirsiniz:
Okulun Millî Eğitim Bakanlığı sistem değişikliklerine ayak uydurduğu da çok açık bir gerçektir. Önce fen kolu program sistemi (ki 1973 mezunları olarak biz öyle bir eğitim görmüştük!), sonra hazırlık sınıflı kolej sistemi, sonra 4 yıllık sistem, sonra 2008'de 5 yılllık sistem, sonra tekrar 4 yıllık süreli sistem vb.
Kuleli Askerî Lisesi'nin sivil liseye dönüştürülmesi girişimi 1924-1925 yılı başında bir yıl denenmiş, ancak öğrencilerin askerlik mesleğine uyum sağlamalarının ancak küçük yaşlarda gerçekleşebildiği görüldüğünden tekrar eski düzene dönülmüştür. Kuleli Marşı'nın yazılması ve bestelenmesi de bu sıralarda yani 1927-1928 öğretim yılında gerçekleştirilmiş, 10. sınıf öğrencisi Kemal Yalçınalp'in açılan yarışmada birinci olan güftesi ve okulun müzik öğretmeni Hamit Ergüvenç'in bestesi ile. Senin adın bu ülkede tanınmış / Cumhuriyet kitabına yazılmış dizelerini de içeren bu marşı dinlemek için bkz.
Kuleli Askerî Lisesi'nin binasının satılacağına dair haberler de ortalığı 2012'den beri doldurmuştu,her ne denli bu konuda Millî Savunma Bakanlığı'nın yalanlayıcı açıklamaları olduysa da. Biz de o tarihlerde Ulusal Kanal'da Geçim ve Tutum adlı izlencemizde farklı devrelerden Kuleli mezunları olarak bu konuyu işlemiştik, meraklısı youtube'da bu izlencenin tüm bant kaydına ulaşabilir. 2014 yılında bir okulun bir oteller zincirine satıldığı ve kontrat yapıldığı bile dolaşıyordu. TURSAB'ın önerdiği Demokrasi müzesi de bir fanteziden ve ülke güvenliği açısından askersel eğitimin ve Kuleli'nin rolünü anlamamak bir yana kültür turizminin dejenere bir proje düşüncesinden ibarettir. Mimar Korhan Gümüş'ün önerisi de pek ilginç yani: Özgürlük mekanı! Millî Savunma Bakanı Fikri Işık 'mezunları için değerini biliyoruz, değerlendireceğiz' demiş, umarız! Korkarız, Kuleliye bu kış erken gelecek, aşağıdaki gibi.
Sonuç itibariyle hem Kuleli mezunu ve mecburi hizmet sonrası istifa etmiş yüzbaşı, hem de eğitimin ekonomi politiği konusunda kafa yoran ve çalışan bir işletme profesörü olarak şunları söylemek isterim:
1. Genelde askerî liselerin özelde de Kuleli'nin kapatılması düşüncesi daha önce denenmiş ve yanlış olduğu anlaşılınca bir öğretim yılı sonra geriye dönülmüş yanlış bir düşünce ve karardır. Kuleli'inin askerî eğitim sistemi içindeki yeri ve rolü yukarıda andığımız yayınlarda mevcut olup, bunların görmezden gelinmesi anlaşılması güç bir davranıştır. Kuleli'nin kapatılması, Millî Eğitim Bakanlığı'na bağlı herhangi bir okulun kapatılması olmayıp, 171 yıllık bir geleneğin yanlış bir biçimde sonlandırılarak yeniden biçimlendirme anlamına gelmektedir.
2. 15 Temmuz sözde askersel özde Amerikancı-gerici blok kalkışmasının çok talî ve cılız bir unsuru olarak Kuleli'nin kimi yöneticileri ve yıllardır kurumsallaştırılmaya çalışılan kimi tarikat-cemaat denetimli üç-beş öğrencisinin pek amatörce eylemcikleri 171 yıllık sürede kurumun oluşmuş kurum kimliğinin ve varlığının bir anda silinmesine olanak sağlaması, eğer kasıtlı değilse ki - kuşkularımız vardır -, aklın safdışı bırakılmasıdır. Kuleli, askerî meslek lisesi olarak, tekrar Kemalist subay adayları yetiştirme işlevine kavuşturulmalıdır.
3. Kuleli Askerî Lisesi'nde kurumsallaştırılmaya çalışılan tarikatçi-cemaatçi yapılanmanın sadece özneleri değil kasdı veya ihmali bulunan sıralı tüm okul ve daha üst yöneticileri de (Kuvvet Komutanlığı, Genelkurmay Başkanlığı vb.) hukuken sorumlu olup, haklarında idari ve adli davalar açılmalıdır.
4. Kuleli mezunlarının kimilerinde oluşan 'Kuleli Vakfı kurulsun, bina da Kuleli Lisesi olarak yaşasın ve faaliyetini sürdürsün düşüncesi', Kuleli Askerî Lisesi gerçeğini, tarihsel rolünü ve askerî eğitimin içeriğini bizce yanlış anlamaktan kaynaklanan çok yanlış bir düşüncedir. Bu konuda sosyal medyada ne yazık ki, bu doğrultuda da bilgiler alıyoruz.
Kısaca ifade etmek gerekirse iki şeyi vurgulamış olalım:
KULELİ kapatılmamalı, yanlış karardan geri dönülmelidir!
KULELİ binasını başka amaçla örnekse, bir otel zincirine ya da SUUDİ kralına destek fonları karşılığı satmak, bir ulusun ortak belleği ve tarihsel kültür birikimi açısından geriye dönülmesi ve onarımı olanaksız yanlış ve rantçı bir karar olacaktır.
Bütün bu feryatlarımıza karşın, seni geçici olarak yitirirsek de sevgili Kuleli, sana diyeceğimiz uyarlanmış bir Onur Akın şarkısıdır:
Salkım salkım tan yelleri estiğinde....Uzaktan seni düşünür düşünürüm...Kuleli...Bekle bizi Kuleli...!
Hayatta olsalar, muhtemelen 1933 Kuleli mezunu Fazıl Hüsnü Dağlarca, 1935 Kuleli mezunu Aziz Nesin veya 1967 Kuleli mezunu Behçet Safa Aysan daha şiirsel bir yazı bitişi kaleme alırlardı.
BİR DE EK:
Mustafa Kemal Atatürk ve Askerî Lise
Mustafa Kemal Atatürk Selanik Askerî Rüştiyesini başarılı bir şekilde tamamladıktan sonra buradaki öğretmenleri Yüzbaşı Nakiyüddin Bey, Yüzbaşı Mustafa Bey, Yüzbaşı Nail Bey ve Kurmay Binbaşı Hasan Bey Mustafa Kemal’e Kuleli Askerî Lisesi değil Manastır Askerî Lisesi sınavlarına hazırlanmasını tavsiye etmişlerdir. Mustafa Kemal bu tavsiyeye uyarak Manastır Askerî Lisesi sınavlarını kazanmış ve oldukça başarılı bir şekilde mezun olduktan sonra Harp Okuluna katılmıştır.
Kuleli Askerî Lisesi öğrencisi olması gerçekleşmeyen Mustafa Kemal Atatürk’ün Kuleli ile yollarının kesişmesi oldukça manidar bir tarihte 29 Ekim 1938 tarihinde gerçekleşmiştir. Cumhuriyet bayramının on beşinci yıldönümünde Mustafa Kemal’in hastalığı giderek ağırlaşmış ve Ankara’ya gidememiş Dolmabahçe Sarayında doktorları istirahat etmesini istemişlerdir.
Ankara Hipodromu’ndaki törenler öncesinde Celâl Bayar, Ata'nın orduya mesajını okurken, O, Dolmabahçe sarayında yatağında Salih Bozok'a durup durup, ‘Ah Ankara... ah Ankara'ya gidemedik...’ diye yakınmıştır. Tam bu esnada Dolmabahçe Sarayında istirahat eden Mustafa Kemal, cumhuriyet bayramı törenleri için yapılan havai fişek gösterisinin gürültüsüyle uyanmıştır. Yaverleri ise ilgililere telefon edip, havai fişek gösterisinin durdurulmasını istemişlerdir. O sırada hiç beklenmedik bir şey olmuş ve 29 Ekim törenlerinden dönen Kuleli Askerî Lisesi öğrencilerini taşıyan vapur, Dolmabahçe Sarayının önünden geçmiştir. Kuleli öğrencileri vapurdan, “Atamızı görmek istiyoruz” diye bağırmışlar ve ardından da İstiklal Marşı'nı ve 10’uncu Yıl Marşı'nı söylemeye başlamışlardır. "Çıktık açık alınla, 10 yılda her savaştan" dizeleri Dolmabahçe'nin hüzünlü duvarlarında çınlamıştır. Kılıç Ali, hemen pencereye koşmuş bundan sonra ise olanları şu şekilde anlatmıştır: “Atatürk'ün müteessir olmaması için durmayıp, yollarına devam etmelerini elimle işaret ediyordum. Vapurdakiler, elimi sallayarak ilerlemeleri için işaret verişimi, Atatürk'ün mukabelesi zannetmiş olacaklar ki “Varol!.. Yaşa!..”' sesleri göklere çıkıyor, gençlerin bu coşkun tezahüratı etrafı çınlatıyordu. Geri çekildim. Kapının önündeki paravanın arkasından Atatürk'e baktım. Yatağında doğrulmuş, oturuyordu. Talebenin yaptığı bu tezahürattan müteessir olmuş, gözleri dolmuştu.”
Atatürk, gözyaşlarını daha fazla tutamadı. Yanındakiler, son düşmanı ölümle savaşan bu kudretli adamın ilk kez o gün ağladığını görmüşlerdi. Kuleli öğrencilerinin yaşadıkları bu olay onların atasına olan saygı ve sevgisinin önemli bir göstergesi olmuştur.