Soru: "Foyası meydana çıkmak" ne demektir? Açıklarsanız sevinirim
Cevap: Halk arasında, görünüşte doğru, idealist, dürüst geçinen ve fakat gerçekte ise hiç de öyle olmayan, çeşitli sebep ve olaylarla asıl yüzü ortaya çıkan sahtekâr kimseler için kullanılan bir deyimdir. Anlamı da şu olaya dayanır:
İtalyancadan dilimize geçmiş bir kelime olan foya, kuyumculuk sanatında gerdanlık, yüzük, küpe gibi değerli elmas taşlarının altlarına yerleştirilerek, onların ışığı daha canlı bir şekilde yansıtmasını sağlayan ve böylece ışıltısını artıran çok ince, parlak maddeye verilen addır.
Bu madde inceliği dolayısıyla zamanla aşınarak, dökülür ve bu duruma "foyası çıkmış" adı verilir.
*
Soru: "Geldim, gördüm, yendim" sözü nereden gelmektedir ve anlamı nedir?
Cevap: M.Ö. 100- M.Ö.44 yılları arasında yaşamış olan Romalı asker ve siyasetçi Jül Sezar, M.Ö. 47'de, yani günümüzden 2066 yıl önce aldığı kötü haberler üzerine, Anadolu'ya girdi. O zamanki adı "Antiochia" (Antiokya) olan Antakya üzerinden, "Komana Pontika" denilen bugünkü Tokat'ın "Zela", yani Zile ilçesine geldi. Burada gerçekleşen ve beş gün devam eden bir savaş sonunda Pontus Kralı Pnarankes (Farnakes)'i ağır bir yenilgiye uğrattı.
İşte bu büyük zaferini, Roma Senatosu'na gönderdiği bir mektupla, Latince: "Veni, vidi, vici", yani "Geldim, gördüm, yendim" şeklinde tarihe geçen kısa, fakat son derece anlamlı sözüyle bildirdi. Böylece aynı zamanda, kendisine karşı tavırlar sergileyen ve yaptıklarını küçümseyen Roma Senatosu'nu da hafife aldığını göstermiş oldu.
Sezar bu sözlerini daha sonra, Vezüv yanardağının eteklerinde kurulmuş bulunan Pompei şehri kalesine diktirdiği taş bir anıtın üzerine yazdırdı. Bu arada, Zile'nin Yıldıztepe kasabasındaki kazılar sonunda çıkan tarihi antik eserlerin üzerinde de: "Veni, vidi, vici" sözlerini yazılı olduğu, kazıları gerçekleştiren arkeologlar tarafından ifade edilmiştir.
Günümüzde ise bu söz, sosyal hayat sistemi içinde ve özellikle de iş dünyasında görülen karşılıklı yarış ortamlarında, rakiplerini geride bırakarak başarıya ulaşan, önemli işleri alan kimseler veya onları destekleyenler tarafından -hemen hemen bütün dünya dillerinde- kullanılmaktadır.
*