Klasik Batı Müziği Kadın Bestecileri Hakkında Bilgi
1098-1179 yillari arasinda yasamis olan Bingen'li Hildegarde soylu bir aileden geliyordu. Küçük yasta din egitimi aldi. O dönemde, Almanya'da din egitim almak muzikten resme, yazidan felsefeye genis bir kultur almak demekti.
Hildegarde önce dogal tarih ve eczacilikta uzmanlasti. Ardindan yillarini siir ve muzige verdi. Muzigindeki ses zenginligiyle, duyarliligiyla, Rönesans muzigine, ardindan Barok müzige yol acan bir öncüydu ayni zamanda.
BARTHOLDY-MENDELSSOHN, Fanny
Felix Mendelssohn- Bartholdy'yi bilirsiniz, buyuk romantik besteci Bu iki ad arasinda görülen bir soyadi benzerligi degil.
Fanny ve Felix kardestirler çunku. Fanny 1805 yilinda zengin ve guclu bir babanin kizi olarak dunyaya gelir ve çok kucuk yasta hem piyanoda hem bestede yetenegi oldugu ortaya cikar. Ondan dört yil sonra dogan Felix'inde muzige buyuk bir yetenegi oldugu belli olunca, birlikte muzik egitimi gorurler. Ne var ki, yasları biraz gelisince baba Mendelssohn, Felix'i gölgelemeye baslayan Fanny'nin topluluk önünde programli piyano çalmasini yasaklar. Kadinlar erkekerin önüne gecmemeli, bir kösede durmalidir! Yapilan arastirmalar Felix'in Fanny'nin bestelerinden pek cogunu, babanin baskisindan kaçabilmek icin kendi adıyla bastirdigini da ortaya koymaktadır. Bu bestelerin hangileri oldugu sir degil. Felix bu bestelirn Fanny'e ait oldugunu gizlememis, onları "asirmamis"tir. Gene de babasinin koydugu yasaklara direnememistir Felix. Fanny 1829'da evlenir. Kocasi destek olur Fanny'ye ve babasinin ölumunden sonra, topluluk önünde konser vermesine de imkan tanır. 1846'da bestelerinden bir kismini, kendi adiyla sinirli sayida bastirabilir. 1847'de ölur.
SCHUMA, Clara
Clara Schumann 1819'da dogar, babasi Friedrich Wieck caginin en unlu müzik kitapligi ve piyano fabrikasi sahibidir.
Wieck sasmaz bir piyano egitim yöntemi gelistirir ve ders vermeye baslar! En yetenekli ögrencisi Clara. Ögrencileri arasinda Robert de katilir ve 1835'de Clara ve Robert birbirlerine asik olurlar ve babanin butun zorlamalarina karsin evlenirler. 1837'de Viyana'da "imparatorluk oda virtiözü" payesini almis olan Clara'nin evliliginin surdugu on alti yil boyunca, görevi belirlenmistir: Robert'e eslik etme, cocuk dogurmak (yedi cocuk) arada sirada da küçük konserler vermek. 1896'da öldugunde sadece yirmi beste birakir geride.
FERRARİ, Carlotta
1837-1907 yillari arasinda yasamis olan İtalyan besteci, ilk operasi oynandiginda, ahlaksizlikla suclanip mahkemeye cikarildi ve bir sure tutuklu kaldi.
1851-1921 yillari arasinda yasamis, pek çok kucuk bestenin yani sira, opera da bestelemis olan Gabrielle Ferrari ile soyadi benzerligi
SMYTH, Ethel
(1858-1944) Önce aile icinde egitim görur, on dokuz yasinda Leipzig Konservatuarı'na gönderilir. Oradaki dersleri de hocalari da "ıvır zivir" bulur, Heinrich von Herzogenberg'den özel dersler almaya baslar.
Sonra Berlin'e gider. Orada rastladigi butun müzikcilere yapitlarini gösterir. 1884'de yayinlanan yaylilar beslisine Op. 1 der ve bu yapiti buyuk basari kazanir Liepzig'de. 1893'de Mass'ı calinip söylenir, bu bir kadinin yazdigi seslendirilmis ilk Mass'dir müzik tarihinde. Ve bir kadina ait oldugu da saklanmistir, müzigi yapanlardan seslendirilene kadar. Ethel Smyth ardindan operaya atlar. Operalari Berlin'de, Londra'da, New York'da, Paris'te sahnelenir. Mahler, Bruno Walter, Thomas Beecham gibi o cagin agir toplarindan buyuk övguler alir bu operalari. Müzikcilerin kabusu, sagirlik onu da bulur. Son yillarinda beste yapmaz ama yazmaya verir kendini. 1910 yilinda katildigi ve bir de mars besteledigi kadin bagimsizlik hareketindeki etkinligini de surdurur yasaminin sonuna kadar.
BEACH, Amy
1867-1944 Kendisine "Mrs. H.H. Beach" denilmesini isteyen Amy Beach de ununu bir Mass'la yapmistir. 1892'de unlu Handel and Haydn Society bir kadinin yazdigi ilk Mass'larini seslendirir. Amy Beach, temelde Alman Romantiklerinin etkisindedir ama, bunu Amerikan folkunun motifleriyle birlestirmeyi basarmiş, böylece Copland'dan Virgil Thompsoon'a, Barber'a pek cok Amerikalı besteciye önculuk etmistir. Messiaen'den yillar önce, New England ormanlarindaki kuslarin ötusunu izlemis ve izlek olarak kullanmistir bestelerinde bu ötusleri.
BOULANGER, Nadia
1887-1979 muzik meraklilari Nadia Boulanger adinin yabancisi degildir. Pek cok önemli icracimiz Boulanger'in ögrencisi yada onunla bir sure calimistir. bu dunyada da böyledir.
Yasadigi ve ders verdigi dönemde Nadia Boulanger, cagdas muzik tarihinin en buyuk ögretmenleriden biri olarak cekmistir kendine yetenekleri. Özellikle beste hocasi olarak unlenen Nadia Boulanger'in hayatinda hic beste yapmamasinin ardinda bir trajedi ve bir kiz kardes vardir:
BOULANGER, Lili
1893-1918 Etkileyici bir müzik kalitimi tasiyarak dogan Lili Boulanger yetenegini iki yasinda belli etmeye baslamisti ama bir sure sonra baslayan hastaliklar onu kisa bir surede kopartmistir muzikten de yasamdan da.
Bir yandan arp, piyano, cello ve kemanda basarilarini belli ederken, bir yandan da bestecilikteki basarilarini ortaya cikartmistir. İlk bestesini 1906'da yapmis, 1912'de, zaten misafir olarak sik sik derslerini izlledigi Paris konservetuarina ögrenci olarak kabul edilmis, 1913'de Nadia'nin daha önce basvurup kazanamadigi unlu Frand Prix de Rome ödulunu kazanmistir. Hem hastaliklar, hem tutucu bir ortam olan Roma Akademisi'ndeki dusmanca tavirlar hem de patlak veren Birinci Dunya Savasi onu daha da yipratmis, Paris'e dönmeye zorlamistir. Yirmi dört yasinda da Mezy'de ölmustur. Bu kisa yasama kantatlar, koral parcalar, piyano icin ve keman ve piyano icin pek cok eser birakmistir geride.
LUTYENS, Elizabeth
1906-1979 yillari arasinda yasamis olan bu İngiliz besteci, özellikle on iki ton sisteminin ilk ciddi uygulayicilarindan biridir.
Muzik ögrenimine Paris'te baslamis Londra'daki Royal College of Music'e kaydolmus, Schönberg'in calismalarina hemen hemen paralel tarihlerde "dodecaphony"yi denemistir. Dönemindeki pek cok ciddi besteci gibi o da sinemaya olan ilgisi yuzunden pek cok film müzigi de yapmistir "ciddi" bestelerinin yani sira. İlk dönem bestelerini sonradan yadsimasina karsin, ardinda gene de hatiri sayilir bir calisma birakmistir Elizabeth Lutyens.