Fileleftheros gazetesi, "BM: Eldivenle Rota Değişikliği- Downer'den Senaryolarla Birlikte Üç Buçuk Sayfalık Rapor" başlıklı haberinde, süreçle ilgili yeni bir değerlendirme yapılması için, müzakerelerin Haziran ayına kadar devam etmesi amacıyla küçük bir uzatmaya daha gidilmesi göz ardı edilmeksizin; en ağır basan senaryonun, 19 Nisan'daki toplantıda bir sonraki adımların belirlenmesi olduğunu yazdı.
Downer'in birçok kez kendi öngörüleriyle araya girdiğini ve BM'de hoşnutsuzluğuna yol açtığını savunan gazete, Downer'in bütün senaryoları açıkta bırakarak, raporunda anlattıklarında oldukça dikkatli olduğunu belirtti.
Downer'in, Genel Sekreter Ban'a yönelik 3 buçuk sayfalık raporunda, dört ana senaryoya değindiğini, aynı zamanda pozisyon ve yönler belirttiğini ifade eden gazete, Downer'in, nihai kararların alınmasını ise 19 Nisan'daki toplantıya bıraktığını kaydetti.
Downer'in Ban'a yönelik raporunda, BM Güvenlik Konseyi daimi üyelerini bilgilendirdiği sırada ortaya koyduğu olası-senaryolar üzerinde çalıştığını ifade eden gazete, bunları kısaca şöyle sıraladı;
"1. Çok taraflı konferans toplanması için koşullar ortaya çıkana kadar, sürecin devam etmesi, 2. İstenen ilerlemenin yaşanmaması durumunda, toparlanma için sürece ara verilmesi ve sürece devam edilmesi için Rum tarafındaki başkanlık seçimlerinden sonra geri dönülmesi, 3. Kararlar alınması ve bir sonraki adımların belirlenmesi için, konunun BM Güvenlik Konseyine havale edilmesi, 4. Sürecin 'farklı koşullarla' devam etmesi..."
Sonuncu seçeneğin ne anlama geldiğini soran ve sürecin değişmesi ve/veya farklılaşması seçeneklerini ortaya koyan gazete, bunun Rum tarafının korkmakta olduğu bir senaryo olduğunu, bu yüzden BM'ye mesajlar gönderilmesine dair bir çaba harcandığını kaydetti.
Diplomatik kaynaklara dayanan gazete, bu senaryonun tercih edilmesi halinde, olasılıklardan birinin, sürecin genişletilmesi ve garantör güçlerin de sürece katılımı şeklinde olduğunu belirtti.
Bunun gerçekleşmesi için Yunanistan'ın da rızasının gerektiğini yazan gazete, Yunanistan'ın bu düzenlemeyle hem fikir olmamasının ötesinde, seçim döneminde bulunduğunu anımsattı.
Diplomatik kaynakların, BM'nin önünde gözden geçirecek bir dizi olay bulunduğunu vurguladıklarını yazan gazete, meselenin, ortaya çıkan bazı konuların nasıl idare edileceği olduğunu belirtti ve şunları yazdı;
"1. Türk şantajına boyun eğip, dörtlü/beşli konferans toplanması ya da müzakerelere ara verilmesi ve/veya sürece son verilmesi konusunda ortaya konulan ikileme yanıt mı verecekler? Türk tarafının bu ikilemdeki ısrarı, Ankara'da da olmak üzere, herkes için sorun yaratmaktadır. O halde (Ankara) nasıl geri adım atacak ve tutumunu değiştirecek?
2. Müzakerelerin devamına ilişkin bir formül için, Türkleri nasıl ikna edecekler?
3. Türklerin ikilemde ısrarcı olması halinde, herkesin kabul edeceği ara bir reçete mi bulunacak?"
Türk tarafının ısrarının, "kendini beğenmişliğinin de bir sonucu olduğunu" ileri süren gazete, bu durumun, Ankara'nın geri adım atmayacağı tahmininde bulunanların görüşünü desteklemekte olduğunu kaydetti.
Diplomatik bir kaynağın, 19 Nisan görüşmesinden önce, BM yetkililerinin konuya müdahil tüm taraflarla, özellikle de Türk tarafıyla gayri resmi görüşmeler yapmasının beklendiğini kaydeden gazete, Downer'in önümüzdeki Pazartesi günü Avustralya'dan New York'a geçmesi ve bir dizi temasta bulunmasının beklendiğini anımsattı.
Gazeteye göre, konu hakkında bilgisi bulunan kaynaklar, Kıbrıs sorunuyla ilgili çok taraflı bir konferans toplanması ihtimalinin muhtemel olmadığının anlaşılması üzerine, BM'yi ilgilendiren şeyin, müzakerelerde bugüne kadar ortaya çıkan malzemenin kaybedilmemesi olduğunu ifade etti.
Bu malzemenin BM tarafından kayda geçirilmiş olduğunu yazan gazete, meselenin, tasdik etmeleri için bunun iki müzakereciye nasıl sunulacağı olduğunu ekledi.
"DİKKAT BAŞKANLIK SEÇİMLERİNDE"
BM'nin, iki toplumda rol alan siyasi dengeleri de göz önüne aldığını yazan gazete, BM'nin, 2013 yılının Şubat ayında Rum tarafında yapılacak olan başkanlık seçimleriyle ilgili kulis faaliyetlerini takip etmekte olduğunu kaydetti.
BM'nin, icraatlarını bir derece etkileyeceğinden dolayı, Rum Yönetimi Başkanı Dimitris Hristofyas'ın aday olup olmayacağıyla ilgili kararlarını beklemekte olduğunu ifade eden gazete, BM'nin, Hristofyas aday olacaksa başka şekilde, olmayacaksa da durumu farklı şekilde idare edeceğini aktardı.
Gazete, Downer ve grubunun, her türlü olasılığa hazır olmak için, siyasi sahnenin neredeyse tüm oyuncularıyla irtibat halinde bulunduğunu da belirtti.
Türk tarafıyla ilgili olarak, dikkatlerin öncelikle Ankara ve TC Dışişleri Bakanı Ahmet Davutoğlu'ya çevrilmekte olduğunu yazan gazete, Downer'in birçok kez taktiğini, Davutoğlu'nun kendisine söz verdiği şeyler temelinde şekillendirdiğini savundu.
Gazete, Downer'in, ABD Dışişleri Bakanlığı, Avrupa Komisyonu ve İsveç Dışişleri Bakanı Karl Bildt ile de irtibat halinde bulunduğunu ekledi.
"BAŞKANLIĞIN KESİNTİYE UĞRAMASINA AVRUPA HAYIRI"
Kathimerini gazetesi ise yukarıdaki başlıkla yayımladığı haberinde, Brüksel'in, Güney Kıbrıs'ın AB Dönem Başkanlığı'nı yürüteceği sırada, müzakerelerin hızının düşürülmesi ve düşük bir seviyede devam etmesini istediğini yazdı.
Gazete, BM Genel Sekreteri Ban'ın Kıbrıs Özel Danışmanı Aleksander Downer'in, "Kıbrıs sorunuyla ilgili sözde bir konferans gerçekleştirilmesiyle ilgili dördüncü tercihinin dışlanması için", Güney Kıbrıs ile Yunanistan'ın BM'ye yönelik önleyici girişimlerinin bu hafta başında doruğa ulaşacağını bildirdi.
BM Güvenlik Konseyi'nin daimi üyeleriyle hali hazırda görüşmeler yapıldığını yazan gazete, Ban ile Downer arasındaki görüşmenin 19 Nisan'da olduğunu ancak Downer'in Ban'ın yardımcısı Lynn Pascoe ve Kıbrıs sorunu grubuyla görüşmeler yapmak için New York'a bir gün önce varmasının beklendiğini belirtti.
Adını belirtmediği bir BM yetkilisine dayanarak, Downer'in 24 Nisan'a kadar New York'ta kalmasının beklendiğini yazan gazete, BM Güvenlik Konseyi'nin programının yoğun olduğunu ve bunun Downer'in Konseyi bilgilendirmesine izin vermediğini kaydetti.
Gazete, Downer'in BM Güvenlik Konseyi daimi üyeleri büyükelçilerinin yanı sıra, ilgili tarafların temsilcileriyle de bir araya geleceğini aktardı.
Downer'in hazırladığı raporu Ban'a yolladığını ve teyit edilmemiş bilgilere dayanarak bunun 3 buçuk sayfa olduğunu kaydeden gazete, Downer'in raporunda Ocak ayında Greentree'de gerçekleştirilmiş olan görüşmeden sonra meydana gelenleri anlattığını ve süreçle ilgili dört olası seçeneği sıraladığını ekledi.
BAN BAROSSO İLE GÖRÜŞECEK
BM Genel Sekreteri Ban'ın, bugün ya da Paskalya'nın ikinci gününde, Brüksel'de Avrupa Komisyonu Başkanı Jose Manuel Barosso ile görüşmesinin beklendiğini kaydeden gazete, Ban ile Barosso'nun gerçekleştireceği görüşmenin gündeminde Kıbrıs sorununun da bulunacağını belirtti.
Avrupalı bir kaynağın "AB'nin Kıbrıs'ın dönem başkanlığının kesintiye uğramasını istemediğini" söylediğini aktaran gazete, bu kaynağın, en iyi seçeneğin müzakerelerin hızının düşürülmesi ve seçimlere kadar düşük bir seviyede muhafaza edilmesi olduğunu imasında bulunduğunu belirtti.
Gazete, aynı kaynağın, Komisyon tarafından Downer ve diğer BM yetkililerine sürekli olarak verilmekte olan başka bir mesajın ise "AB'de oku yaydan çıkaracak olan partenojenez (bakir doğum) fikrinin kesin bir dille reddedilmesi yönünde olduğunu" da ekledi.
"ERTESİ GÜN NE OLACAĞI ANKARA'YI DÜŞÜNDÜRÜYOR"
Gazete yukarıdaki ara başlıkla yayımladığı haberinde ise, Kıbrıs Türk liderliğinin, dikkatini müzakerelerin son aşamasına ve BM'nin yeni açıklamasına çevirdiğini yazdı.
Gazete, müzakerelerdeki çıkmazın gün yüzüne çıktığı bir dönemde, Kıbrıs Türk liderliğinin, Kıbrıs sorunuyla ilgili uluslararası konferans toplanması amacıyla, iletişim stratejileri ve imaj yaratma hareketleri seferber etmekte olduğunu ileri sürdü.
Gazete, son günlerde, Kıbrıs Türk tarafındaki bazı analist ve akademisyenlerin, Kıbrıs Türk tarafının, uluslararası konferans toplanmasıyla ilgili çabalarını yoğunlaştırmaya kararlı göründüğüne işaret ettiklerini yazarak bazı Kıbrıslı Türk gazetecilerin değerlendirmelerinden örnekler sundu.
"Ankara'nın Kıbrıs sorunundaki politikasını yakından takip eden Türk gazete kaynaklarının", Kıbrıslı Türk gazetecilerin yazdıklarıyla hem fikir olduğunu belirten gazete, bu kaynaklara dayanarak, Türk tarafının müzakerelerin çökmesiyle ilgili sorumluluğun tamamını üstlenmeyi istemediğini ve bu yüzden de uluslararası unsurların Kıbrıs sorunundaki gelişmelere yönelik tepkilerini büyük bir dikkatle izlemekte olduğunu aktardı.
Bu açıdan bakıldığında, Ban'ın beklenen kararının, Ankara için tarihi bir dönüm noktası olduğunu ifade eden gazete, Ankara'nın, BM'nin ortaya koyacağı yeni çizgiyle birlikte, Kıbrıs sorunundaki siyasi çizgisini gözden geçireceğini kaydetti.
Bu arada gazete, Ankara'da, Kıbrıs sorunuyla ilgili olarak yapılan analizlerin çoğunun, Kıbrıs sorununda federasyon çözümünün sonuna gelindiği konusunda hem fikir olduklarını ekledi.
(İY/HÖ)