Göbek kordonu, bir anne ile fetüsü rahimdeyken birbirine bağlar. Bebeğin göbek bağı, karın kaslarındaki küçük bir açıklıktan geçer (umblicus). Çoğu durumda, bu delik doğumdan hemen sonra kapanır. Göbek fıtığında karın kasları tamamen kapanmaz açık kalan delikten bağırsak veya diğer dokular karın boşluğundan dışarı çıkarak fıtıklaşır.
Umbilikal fıtıklar genellikle ağrısızdır ve herhangi bir rahatsızlık vermezler. Johns Hopkins‘ e göre Göbek fıtıklarının yaklaşık %90’ı sonunda kendi başına kapanacak. Çocuklarda 4 yaşına kadar bir göbek fıtığı kapanmazsa, tedaviye ihtiyacı olacaktır.
Göbek fıtıkları neden olur?
Bir göbek bağı fıtığı, göbek kordonunun geçmesine izin veren karın kasının açılması tamamen kapanmadığında ortaya çıkar. Umbilikal fıtıkları bebeklerde en yaygın olanıdır, ancak yetişkinlerde de görülebilir (Mayo Clinic).
Afrikalı Amerikalı bebekler, prematüre bebekler veya düşük doğum ağırlığı olan bebeklerde göbek bağı fıtığı gelişme riski daha yüksektir. Erkek ve kız çocukları arasında belirgin fark yoktur (Cincinnati Çocuk Hastanesi Merkezi).
Yetişkinlerde göbek fıtığı genelde, karın kaslarının zayıf bir bölgesine çok fazla basınç uygulandığında oluşur. Bu neden olabilecek bazı faktörler aşağıdadır:
kilolu olmak
sık gebelikler
çoklu gebelik gebelikleri (ikizler, üçüzler vs.)
karın boşluğundaki sıvı (asit)
karnın ameliyatı
kronik, müzmin ve ağır öksürük
Göbek fıtığının belirtileri nelerdir?
Umbilikal fıtıklar genellikle bebeğiniz ağlıyorsa, gülüyorsa veya banyoyu kullanmaya zorlandıklarında görülebilir. Bu durumlarda göbek ve etrafında bir şişlik ve çıkıntı belirler ve çocuk rahatladığı zaman bu şişlik kaybolur. Bu bulgu annelerin dikkatini çeken en önemli belirtidir.
Yetişkinlerde de göbek fıtığı olabilir. Belirtiler aynıdır – göbek alanının yakınında çok ağrılı şişme veya çıkıntı olabilir. Genellikle tedaviye ihtiyaç duyulur.
Aşağıdaki semptomlar tıbbi tedaviyi gerektiren daha ciddi bir durumu işaret edebilir:
bebeğin aşırı ağrı ve acı çekmesi
kusma
hassas, ağrılı veya renk değiştiren şişlik
Doktorlar göbek fıtıklarını nasıl teşhis eder?
Bir bebeğin veya bir yetişkinin göbek bağı fıtığı olup olmadığını belirlemek için doktor fiziki muayene yapar. Doktor, fıtığın karın boşluğuna geri itilip itilemeyeceğini görecektir (redüksiyon). Ayrıca göbek fıtığı kesesine korkonun veya barsağın sıkışıp sıkışmadığı kontrol edilir. Bu ciddi bir komplikasyondur çünkü bağırsağın sıkışmış kısmı kan dolaşımından yoksun kaldığı için barsak çürümesi gelişebilir.
Doktorunuz bir röntgen filmi, batın ultrasonu ve yüzeysel karın ultrasonu isteyebilir. Özellikle bağırsak tıkanırsa veya hapsedilirse, enfeksiyonları aramak için kan testleri isteyebilirler.
Göbek fıtığı komplikasyonları nelerdir ?
Çocuklarda Göbek fıtığı komplikasyonları nadiren görülür. Bununla birlikte, umblikal kord sıkışır veya hapsedilirse, hem çocuklarda hem de yetişkinlerde ek komplikasyonlar ortaya çıkabilir.
Karın duvarı üzerinden karın boşluğuna geri itilemeyen barsaklar bazen yeterli miktarda kan almazlar. Bu durum şiddetli ağrıya neden olabilir ve hatta dokuyu çürümesine neden olabilir (yanikangren ), bu da tehlikeli enfeksiyonlaraa yol açabilir. Buna ek olarak, bağırsak tıkanıklığı oluşursa, acil ameliyat gerekebilir.
Bağırsak tıkandığında veya boğulduysa, hemen doktorunuza veya acil servise başvurun.
Sıkışmış veya boğulmuş umblikal fıtık belirtileri şunları içerir:
ateş
kabızlık
şiddetli karın ağrısı
karında hassasiyet
kusma
karında davul gibi genel şişme
göbek kısmında kızarıklık veya renk değişikliği
Göbek fıtığı onarılacak mı?
Genellikle yetişkinlerde herhangi bir komplikasyon gelişmemesi açısından ameliyat önerilir. Çocuklarda göbek fıtıkları sıklıkla kendini düzeltir. Dolayısıyla 4 yaşına kadar beklemekte yarar var. Bu durumlarda ameliyat gerekebilir:
çok fazla ağrı ve acı olması
çok büyük fıtıklarda
doğuştan 1 yıl sonra fıtık çapında küçülme olmuyorsa
4 yaşındaki çocuklarda
barsakların sıkışması ve boğulması durumunda
Ameliyat sırasında
Ameliyat yaklaşık bir saat sürer. Doktor, şişkinliğin bulunduğu göbek bölgesine bir kesi yapacaktır. Sonra bağırsak dokusunu karın duvarından geçirecek. Daha sonra ameliyat bölgesi dikişlerle kapatılır. Yöntemlerde değişse de bu ameliyatın tıp dünyasındaki genel adı umblikal fıtık anatomik tamir (onarım) cerrahisidir.
Cerrahi riskler
Komplikasyonlar nadirdir ancak ortaya çıkabilir. Aşağıdaki belirtiler fark ederseniz doktorunuza başvurun:
yarada enfeksiyon
fıtığın nüksü
baş ağrısı
bacaklarda uyuşma
mide bulantısı
Göbek fıtıkları için uzun vadeli bakış açısı nedir?
Çoğu zaman bebeklerin göbek fıtığı 3-4 yaşında kendiliğinden kapanır. Bebeğinizin bir göbek fıtığı olabidiğini düşünüyorsanız bu durumu doktorunuzla konuşun. Bebeğiniz acı çekiyormuş gibi görünüyorsa veya kabarıklık aşırı şişlik veya renk değişikliği farkederseniz acil muayene talebinde bulunun.
Fıtık ameliyatı oldukça basit ve yaygın bir operasyondur. Tüm ameliyatlar risk taşırken, çoğu çocuk bir kaç saat içinde umbilikal fıtık ameliyatından eve dönebilir. Ağır fiziksel aktiviteye dönmek için ameliyattan sonra 6-8 hafta beklemeniz önerilir. Fıtığın kapatıldığı anda yeniden ortaya çıkması pek olası değildir.