Su sporları nelerdir, isimleri ve özellikleri nedir? Spor sporları, havuz sporları, sörf, kürek, yelken ve motorlu sporlar hakkında bilgi.
Su Sporları
Su hayatın kaynağı olduğu kadar spor için de her imkânı sunar. Bazı su sporları havuzda yapılırken bazıları nehirde, gölde veya denizde yapılır.
Yüzme ve kürek gibi su sporları kas gücüne dayanır. Yelken ve sörf gibi sporlarda ise sporcular rüzgânn veya dalgaların gücünden yararlanırlar.
Havuz sporları
Yüzme müsabakaları 1896’da yapılan ilk modern Olimpiyat Oyunlarına dâhil edilmiştir ve günümüzde Olimpiyat programının önemli bir parçasını oluşturur. Yüzme yoğun eğitim gerektirir ve iyi yüzücüler günün birkaç saatini havuzda geçirirler.
Dört çeşit yüzme yarışı vardır; serbest, kurbağalama, sırtüstü ve kelebek. Başlıca şampiyonalarda serbest müsabakalar 50’den 1500 m’ye kadar değişiklik gösterir. Her stilin 100 m ve 200 m yarışları vardır. Bunun dışında bayrak yarışları ve yüzücülerin yarışın dört ayağının (etap) her birinde farklı stil kullandığı karışık yüzme yarışları da vardır.
Diğer önemli bir havuz sporu yine olimpik bir spor dalı olan atlamadır. Tramplen, suyun 3 m üzerindeki esnek bir platformdan yapılır. Kule atlama, havuzun 10 m üzerindeki sabit bir platformdan yapılır. Atlayıcılar, 80 dolayında standart atlayıştan birini seçerek değişen zorlukta atlayışlar yapar ve bir jüri tarafından puanlanırlar.
Diğer havuz sporlan ise bayan yarışmacıların suda bale hareketleri sergilediği senkronize yüzme ve yedi oyuncudan oluşan iki takımın topu rakibin kalesine atarak sayı almaya çalıştığı su topudur.
Sörf ve rüzgâr sörfü
Sörf, sörf tahtasını bir dalganın üzerinde tutarak dengede durma sporudur. Sörf tahtaları sert ve hafif plastik köpüğünden yapılır, reçine ve fiberglasla kaplanır. Profesyonel sörfçüler daha çok yarışta ödül almak için yarışmaların yapıldığı ülkeleri gezerler.
Temel sörf pozisyonunda, bir ayak tahtanın ortasında, diğeri arkada sabittir. Sörfçü ayakların ve vücudun pozisyonunu değiştirerek hızını ve yönünü ayarlayabilir. Sörfçüler, sönmemiş bir dalga yakalamayı ve üzerinde kaymayı hedefler. En heyecanlı dalga tipi dalga kendi üzerine kıvrıldığında oluşan ‘tüp’tür. Sörfçü tüpün içinden kaymaya çalışır.
Rüzgâr sörfçüleri, sörfle yelken becerilerini birleştirerek tahtalarını yüksek hızlara çıkabilirler. Rüzgâr sörfçüsü dümen kullanmadan, çevresindeki lades sereniyle kontrol edilen yelkeni yönlendirerek yol alır. Rüzgâr sörfçülerinin çeşitli hareketler ve gösteriler sergiledikleri serbest müsabakalar da vardır.
Kano
Kano, başlıca iki yarış teknesiyle yapılan müsabakalarıyla olimpik bir spor dalıdır. Kanada kanosunda kanocu tek palalı küreği önce bir tarafta sonra diğerinde kullanır; kayaktaysa iki palalı kürek kullanılır.
Olimpiyatlarda yarışlar 500 ve 1000 m’de (uzun mesafede sadece erkekler yarışır) durgun suda yapılır. Baylar ve bayanlar tek, ikili ve dörtlü olarak ayrı ayrı yarışırlar. Yarışlara dokuz kano katılabilir ve her müsabakanın finalden önce eleme turları vardır.
Rafting nehirde, sert ve kayalık bir rotada yapılır. Başlıca iki tipi vardır. Slalomda (olimpik) kanocular aralıklarla başlar ve suda asılı duran belirli sayıda kapıdan (iki renkli direkler) geçmeleri gerekir. Müsabakacıların bazı kapıları aşağı (akıntıyla), bazılarını da yukarı kürek çekmeleri gerekir. Azgın su yarışlarında amaç yokuşlar, kayalar ve diğer engellerden oluşan gelişigüzel bir rotayı (başlangıçtan bitişe en az 3 km) en hızlı şekilde tamamlamaktır.
Kürek
Kürek, hem erkeklere hem de kayanlara yönelik, uzun küreklerin kullanıldığı bir spor dalıdır. Kayıklar hafif ve akma biçimlidir. Kürekçiler kaydıraklı oturaklara oturur. Kürekler dirsekli futalardaki ıskarmozlara bağlanmıştır. Her kürekçinin genellikle bir küreği vardır, ancak boyna denilen yarış ipinde boynacıların her iki elinde de daha küçük birer kürek bulunur.
Kürek kayıklarında iki, dört veya sekiz kürekçiden oluşan takımlar bulunur. Sekizlilerin dümenci denen ve kayığı yönlendiren bir elemanı daha vardır. Çiftler ve dörtlüler, dümendi veya dümencisizdir. Müsabakalar göllerde, nehirlerde ve kıyı sularında yapılır. Olimpiyat ve Dünya Şampiyonası gibi en üst seviyede müsabakalar için bu amaçla ayrılmış durgun suda dümdüz bir rota gerekir.
Yelken
Yat yarışları, Kraliyete özgü bir vakit geçirme yolu hâline geldiği 17. yy. İngilteresine dayanır. Yarış yatları çoğu kişinin karşılayabileceği basit tek kişilik sandallardan, tasarımı ve inşası milyonlarca dolara mal olan ve 20 ya da daha çok mürettebat gerektiren okyanusları aşabilen teknelere kadar uzanır. Yarış hem kıyıya yakın yerlerde hem de kıyıdan uzakta yapılabilir. Olimpiyatlar gibi başlıca yelken yarışları ve müsabakalarda tek çeşit tekneler, şamandıralarla işaretlenmiş üçgen bir rotada bir dizi yarış yaparlar.
Motorlu su sporu
Su sporlarının çoğu tamamen kas, rüzgâr ya da dalga gücüne dayanır. Ancak bazılarında motorlu teknelerin kullanımı söz konusudur.
Sürat tekneleri, sadece bir kişiyi taşıyabilecek büyüklükteki küçük teknelerden birkaç ton ağırlığı olan geniş teknelere kadar farklı boyutlarda olabilir. En güçlü tekneler saatte 240 km hıza ulaşabilir. Farklı tipte tekneler ayrı ayrı yarışır ve her yıl yüzlerce yarış düzenlenir,
Motorlu tekneler, su kayağında kayakçıyı uzun bir ip yardımıyla çekmek için kullanılır. Su kayakçıları bir hattaki şamandıralardan içeri ve dışarı kayarak slalom yapar. Mesafe kat etmek için atlar, rampadan yukarıya doğru kendilerini fırlatır ve çeşitli gösteriler sergilerler.