Marilyn Monroe ( Norma Jeane Mortenson; 1 Haziran 1926 – 5 Ağustos 1962), Amerikalı aktris ve model. Komedi filmlerindeki “aptal sarışın” karakterlerini oynamasıyla tanınan sanatçı, 20. yüzyılın en ünlü sinema yıldızlarından ve seks sembollerinden biriydi. Her ne kadar sadece on yıldır filmlerde başrol oyuncu olarak yer almasına rağmen, filmleri 1962’de beklenmedik bir şekilde öldüğünde 200 milyon dolar hasılat elde etmişti. Büyük bir popüler kültür simgesi olarak görülmeye devam etmektedir.
Los Angeles’ta doğup büyüyen Monroe, çocukluğunun çoğunu koruyucu aile evlerinde ve yetimhanede geçirdi ve on altı yaşında evlendi. Savaşın bir parçası olarak 1944’te bir fabrikada çalışırken First Motion Picture Unit’ten bir fotoğrafçıya tanıtıldı ve başarılı bir pin-up modellik kariyerine başladı. Bu çalışma, Twentieth Century-Fox (1946-47) ve Columbia Pictures (1948) ile kısa süreli film sözleşmelerine yol açtı. Bir dizi küçük film rollerinden sonra Fox ile 1951’de yeni bir sözleşme imzaladı. Sonraki iki yıl boyunca, Genç Hissetmek ve Tehlikeli Oyun gibi çeşitli komedi filmlerinde ve İki Sevgi Arasında ve Tehlikeli Bakıcı gibi dram filmlerinde rol alan popüler bir oyuncu haline geldi. Monroe, bir yıldız olmadan önce çıplak fotoğraflar çektirdiğini söylediğinde bir skandalla karşı karşıya kaldı ancak kariyerine zarar vermek yerine, hikâyesi filmlerinde artan ilgiyle sonuçlandı.
1953 yılına gelindiğinde, Monroe üç filmde başrolde yer alarak en popüler Hollywood yıldızlarından biri oldu: cinsel çekiciliğine odaklanan kara film Niagara ile “aptal sarışın” imajını oluşturan komedi filmleri Erkekler Sarışınları Sever ve Milyoner Avcıları. Kamusal imajının kariyeri boyunca oluşturulmasında ve yönetiminde önemli bir rol oynamış olmasına rağmen, stüdyo tarafından hep aynı tür rollerin verilmesi ve düşük maaş alması nedeniyle hayal kırıklığına uğradı. 1954 yılının başında bir film projesini reddettiği için kısa bir süreliğine filmlerde gözükmesine izin verilmedi ancak sonrasında kariyerinin en büyük gişe başarısı olan Yaz Bekarı‘nda (1955) yer aldı.
Stüdyo hala sözleşmesini değiştirmeye isteksizken, Monroe 1954’ün sonunda bir film yapım şirketi kurdu ve şirkete Marilyn Monroe Productions (MMP) adını verdi. 1955’te kendisini şirketi geliştirmeye adadı ve Actors Studio’da oyunculuk metodu öğrenmeye başladı. Otobüs Durağı‘nda (1956) eleştirmenlerce övülen performansından ve MMP’nin Prens ve Şovkızı (1957) adındaki ilk bağımsız prodüksiyonunda yer almasından sonra, Bazıları Sıcak Sever‘deki (1959) oyunculuğuyla En İyi Kadın Oyuncu dalında Altın Küre’yi kazandı. Son tamamladığı film dram türündeki Uygunsuzlar‘dır (1961).
Monroe’nun sıkıntılı özel hayatı çok dikkat çekti. Madde bağımlılığı, depresyon ve anksiyete ile mücadele etti. Emekli beyzbol yıldızı Joe DiMaggio ve oyun yazarı Arthur Miller ile evlendi, iki evliliği de boşanma olayıyla sonuçlandı. 5 Ağustos 1962 tarihinde Los Angeles’taki evinde 36 yaşındayken aşırı dozda barbitürat kullanımından öldü. Ölümü resmi olarak aşırı dozda barbitürattan kaynaklanan muhtemel intihar olarak geçse de ölüm sebebi üzerine pek çok spekülasyon yapıldı, komplo teorisi oluşturuldu.
Monroe, 1999 yılında Amerikan Film Enstitüsü’nün tüm zamanların en büyük kadın film yıldızları sıralamasında altıncı sıraya yerleşti.
Marilyn Monroe Kimdir?