Amerika'nın İran'a ihracatı Bush döneminde 10 kat artmış
Nükleer faaliyetleri ve teröre destek verdiği gerekçesiyle İran'a yönelik BM'den yaptırım kararları çıkartan ABD Başkanı George Bush yönetimi döneminde, bu ülkeye yapılan Amerikan ihracatının 10 kat arttığı ortaya çıktı. İhraç kalemleri arasında silahların da bulunması dikkat çekti
Amerikan Associated Press (AP) ajansı, George Bush döneminde, 'şer ekseni' kabul edilen İran'a yapılan ihracatın tutulduğu resmî kayıtlara ulaştı. Buna göre Bush'un başkanlık koltuğuna oturduğu 2001 yılından 2008'e kadar olan dönemde İran'a toplam 546 milyon dolar ihracat yapılmış. 2001'de 8,3 milyon dolar olan İran'a ihracat, geçtiğimiz yıl 146 milyon dolara yükselmiş. Bu miktar, enflasyon artışı dikkate alındığında bile, ihracatta 10 kattan fazla bir artışı gösteriyor. Kayıtlar, İran'a birçok ihraç kaleminde 30 yıldır ambargo uygulayan ABD'nin bu ülkeye Bush döneminde 148 milyon dolarlık silah ihraç ettiğini gösteriyor. 2004 yılında İran'a tüfek ve bunlara ait yedek parçalar satılırken, ayrıca, geçtiğimiz yıl uçak gemilerinde kullanılan gereçler de ihraç edilmiş. Kayıtlara göre İran, Bush döneminde ABD'den 620 bin dolarlık uçak yedek parçası, 19,6 bin dolarlık da eski uçak aldı. ABD, yaptırımlara rağmen uçuş güvenliği için İran'ın ticarî uçaklarının bakımını amaçlayan satışlara izin veriyor.
AP'ye açıklama yapan Hazine Bakanlığı Dış Gelirler Kontrolörü Adam Szubin, İran'a silah satılmasının söz konusu olamayacağını, fakat konuyu da araştıracaklarını belirtti. Szubin, kayıtlarda yanlışlık yapıldığı ihtimali üzerinde durduklarını ifade ederek, "Varış noktası 'Irak' yerine yanlışlıkla 'İran' olarak girilmiş olabilir." açıklamasını yaptı. Szubin, kayıtları son derece titiz bir biçimde incelemeye aldıklarını söyledi.
Kayıtlara geçen silah ticareti, ABD'den İran'a yapılan ihracatın çok küçük bir kısmını oluşturdu. Bush döneminde İran'a 158 milyon dolarlık sigara ihracatı yapan ABD'nin önde gelen ihracat kalemleri arasında mısır, selüloz, soda, soya fasulyesi, tıbbi malzeme ve vitamin geliyor. İlginç ihraç malları arasında ise sutyen, kozmetik ürünler, kürk, heykel, parfüm, damızlık tohum, müzik aletleri, golf arabası, sinema filmi gibi mallar da yer aldı. İran'a en çok ihracat yapan eyaletler; California, Florida, Georgia, Louisiana, Michigan, Mississippi, New Jersey, North Carolina, Ohio ve Wisconsin olurken, bu eyaletlerden bazılarının Bush politikalarına destek veren Cumhuriyetçilerin güçlü olduğu bölgeler olması dikkat çekti.
AP'nin haberinde, İran'a yaptırım uygulamaya çalışan Amerikan yönetiminin koordinasyonu sağlayamaması nedeniyle bu girişimin başarısız olduğu yorumu yapıldı. Kuralları ihlal ederek İran'la ticaret yapan şirketlerden milyonlarca dolarlık vergi tahsil etmesine rağmen, yaptırımların etkisini artırmak isteyen Bush yönetiminin Kongre'den gereken desteği alamadığı belirtildi. BM Güvenlik Konseyi, ABD'nin önayak olmasıyla İran'ı uranyum zenginleştirmekten vazgeçirmeye zorlamak amacıyla bugüne kadar 3 yaptırım kararı almıştı.
ABD'nin baskısı Almanya-İran ekonomik ilişkilerini durma noktasına getirdi
İran'ın en büyük ikinci ticari partneri olan Almanya, ABD'nin ambargo baskısı sebebiyle bu ülke ile ekonomik ilişkilerini büyük oranda azalttı. Baskıların, ABD'ye ihracat yapan Alman firmaların, İran ile ekonomik ilişkilerini bitirme noktasına getirdiği kaydediliyor. Mercedes, İran'dan çekilirken, Deutsche Bank ve Commerzbank da İran defterini kapatıyor. Almanya son aylarda da İran'a mal satan firmaları denetim altına aldı. Şirketlerin ihracatının engellenmesi için gümrüklerde büyük sorunlar çıkarılıyor, işlemler yapılmadan uzun süre bekletiliyor. Almanya'nın İsrail ile yakın ilişkisinin de İran'a karşı daha sert tutum takınılmasında etkili olduğu belirtiliyor. Almanya'nın yerini ise Çin, Rusya ve Hindistan alıyor. Frankfurt, Cihan
Washington, Cihan Haber