Uzun ve biraz karışık bir yazı bu. Çünkü kafam çok karışık.
Bazı konular var, aklımı sürekli kurcalayan. Ve buna rağmen bir türlü yazamadığım. Yazsam, konuyu aklımın diplerinde gömdüğüm yerlerden çıkararak çözülmesi gereken bir hale getirmiş olacağım.
Bakıcı konusu bunlardan biri. Vazo kırılmıştı ya, yapıştırdım, izi de var, öyle devam ediyoruz. Ne zamana kadar, nasıl, bilemem. Belki bir gün onu da yazarım.
Ama asıl başka bir konu var ki, gün geçtikçe, bu konunun olduğu dosyayı beynimin derinliklerinden çekip çıkarmadıkça dosya kalınlaşıyor, ağırlaşıyor ve altından kalkılmaz bir hale geliyor sanki. İşte Deniz’i hangi okula göndereceğim konusu bu!
Etrafımdaki onca insan, çocukları 2 yaşında olduğundan beri o kolejin, bu okulun bekleme listesine adını yazdırmış. Bir tek ben varım henüz kılını kıpırdatmayan. Ve bu “treni kaçırıyor muyum?” korkusu aklımı fena çeliyor.
O kadar çetrefilli ki… Nitekim, “hangi okula göndereceğim” sorusunu yanıtlamam için önce iki soruyu daha yanıtlamam lazım:
(1) Deniz Kasım sonu doğumlu. Ne zaman okula gitmeli? Büyüklerin küçüğü mü, küçüklerin büyüğü mü olmalı?
(2) Deniz özel okula mı gitmeli, devlet okuluna mı gitmeli?
Bu yazının konusu ikinci soru: devlet okulu mu, özel okul mu?
Birçok insana göre, böyle bir soruya gerek bile yok. Maddi imkanın el veriyorsa, çocuğun özel okula gitmeli. NOKTA.
Hatta, maddi imkanın yoksa bile çocuğun özel okula gitmeli.
Ama ben ÇOCUĞUMU DEVLET OKULUNA GÖNDERMEK İSTİYORUM. Daha doğrusu, çocuğumu sırf devlet okuluna gitmesin diye herhangi bir özel okula göndermek istemiyorum.
Robert Koleji’ne mi gidecek? Üsküdar Amerikan Koleji’nin kurasını mı kazandı? Oh, daha ne isterim. Ben de Amerikan Koleji’nde okudum. Deniz de okusun isterim. Helal olsun verdiğim paralara da.
Ama sırf özel okula gitsin diye, daha doğrusu devlet okuluna gitmesin diye, X Kolejine ya da Y Vakfı Özel Okullarına göndermek is-te-mi-yo-rum.
***
Ben, ait olduğum nesildeki hemen bütün çocuklar gibi, ilkokulu devlet okulunda okudum. Hem de babamın okuduğu okulda. İlk senemizde 67 kişiydik sınıfta. Üç kişilik sıralarda otururduk.
Her türlü aileden çocuklar vardı sınıfımızda. Durumu iyi olanlar da, şimdinin popüler terimiyle “kapıcı çocukları” da. Ben, durumu iyi olanlardandım. Hatta annem sınıf arkadaşlarımdan birini daha okutmuş beş sene boyunca. Kitaplarını almış, benden gizli kaplamış. Birkaç sene önce söyledi bana.
Durumu iyi olanlardandım ama, beş sene boyunca aynı çantayı kullandım diye öğretmenim örnek göstermişti beni sınıfta. Durumu iyi olanlardandım ama, ne şoförle giderdim okula, ne de parıldayan ayakkabılarla. Ailemin maddi durumu daha elverişliydi başkalarına göre, o kadar. Kimse de bunun böyle olduğunu söyleyemezdi, çünkü caka satacak bir ortam olmadığı gibi ailemin yapısı da buna uygun değildi.
Ve ben, 67 kişi başlayıp 50 küsur kişi olarak sonlandırdığımız sınıfımızda en başarılı 10-15 öğrencinin arasına girerek Tarsus Amerikan Koleji’ni (TAC) kazandım.
80′li senelerde devlet okulu da, özel okul da bugünkülerden çok daha farklıydı. Çoğunluk devlet okuluna gidiyordu. Özel okulların çoğuna ise, şimdi olduğu gibi parayı bastırıp giremiyordun. Akademik olarak da başarılı olacaktın. Hele de üstün başarı gösterirsen, ailenin durumu elverişli olmasa bile burs kontenjanından girerdin.
Tarsus Amerikan’a girdiğimiz sene 120 öğrenci alındı okula. 120′si de asil listeden girdi. Kısacası, yedi sene boyunca Çukurova bölgesinin en parlak öğrencileriyle okudum. İnanılmaz değerler, dostluklar kazandım. Hayatımda en gurur duyduğum şeylerden biridir TAC mezunu olmak.
TAC’nin özelliği özel okul olmasından ziyade köklü bir okul olmasıydı. Çocuklarımın da, özel ya da değil, benzer bir okulda okumaları hayatımda en çok isteyeceğim şeylerden biridir. Deniz bir Galatasaray gibi, İstanbul Erkek Lisesi gibi bir okula kapağı atsın, zil takıp oynarım.
Konuyu dağıttım. Dedim ya, kafam karışık. Ne diyordum? Çocuğumu sırf devlet okuluna gitmesin diye özel okula göndermek istemiyorum.
Birçok insan da bunun tam tersini düşünüyor: Herhangi bir özel okul da olsa, yeter ki devlet okuluna gitmesin çocuk.
Bundan dört sene önce Türkiye’ye dönüş yaptığımızda, Deniz’in okul hayatı konusunda hiçbir fikir sahibi olmasam da, gayet idealisttim: Deniz, benim de, babasının da yaptığı gibi devlet okuluna gidecekti.
Deniz’i devlet okuluna gönderme niyetimi Deniz’den iki yaş büyük bir çocuğu olan (ve kendisi de benim gibi ilkokulu devlet okulunda, ortaokul ve liseyi özel okulda (ve hatta Tarsus Amerikan Koleji’nde) okuyan bir arkadaşıma anlattığımda “Zaman çok değişti, Elif. Devlet okulları bitti artık. Özel okulların imkanları çok farklı. Yoga falan yaptırıyorlar. Devlet okulunda çok geri kalıyor çocuklar” demişti.
“Aman ne var canım, yogayı da sonradan öğrensin” diye geçirmiştim içimden.
Ancak sonrasında kimle konuşsam, yoga olmasa da zırt, o olmasa da pırt yüzünden “okula göndermezsen çocuğunu geri bırakırsın” mesajı almaya başladım.
İşin daha da kötüsü, benden daha kıdemli anneler “Elif’çiğim, ben de aynen senin gibi devlet okuluna vermeyi düşünüyordum, ama merak etme, yumurta kapıya dayanınca yapamıyorsun, tıpış tıpış gönderiyorsun özel okula” diyorlar.
Şimdi… Eğer siz de benim gibi bu konudan bihaber ebeveynlerseniz size bomba haberlerim var. “Benim” diyen özel okulun senelik ücretleri ne kadar biliyor musunuz? En azından İstanbul ücretlerini söyleyeyim: 18 binden başlıyor, 25 bine kadar yolu var. İki çocuk, çarpı 25 bin, ne etti? Senede elli bin. Ben senede elli bin lirayı bir kenara koysam çocuklarımın her birine ev alırım yahu!
Bir de şu var: Devir değişti, devlet okulları aynı değil, blaa blaa blaa. Evet ama, özel okullar da aynı değil ki. Diyelim parana kıydın, gönderdin. O okullarda birbiriyle yarışan öğrenciler, daha da fenası gösteriş meraklısı veliler yok mu? İş okul ücretiyle bitecek mi sanıyorsunuz? Cep telefonu, iPhone, iPad, ıvır zıvır — bunları ölçüt alıyor artık çocuklar. Bir de bunlarla uğraşacaksın.
Şöyle bir düşüncemiz var anne-baba olarak: Deniz, yaklaşık üç senedir çok iyi bir anaokuluna gidiyor. Gayet de iyi bir “eğitim” alıyor. Eh, biz de öyle boş insanlar değiliz Allah’a şükür, kafası çalışan ebeveynleriz. Deniz’i, en azından ilk beş sene boyunca bir devlet okuluna göndersek, ya da belki tüm sekiz seneyi, bilemiyorum; o sırada da sosyal açıdan dışarıdan desteklesek… Gitar dersiyse gitar dersi, basketbol okuluysa basketbol okulu. Ne yapmış oluruz çocuğumuza? Harcamış mı oluruz geleceğini?
Bütün bunları okuyanlar arasında, hele de eğitimciler varsa benim Türkiye’deki eğitim sistemi hakkında fikir sahibi olmadığımı düşünebilir. Doğrudur! Sekiz senenin bir bütün olduğu yeni sistemde ilk beş seneyi devlet okulunda, sonraki üç seneyi özel okulda okutmak gerek akademik olarak, gerekse pedagojik olarak fiyasko bir karar olabilir. Öyleyse n’olur söyleyin.
Bütün bunları yazdım ama, teorik konuşuyorum. Bahsi geçen “sıradan” özel okulların kapısından girmiş değilim henüz. Devlet okullarına ise oy kullanmak için gittim, o kadar.
İşte bu yüzden de çocuğunu -özellikle de- devlet okuluna gönderen anne-babalardan destek istiyorum. Lütfen paylaşın düşüncelerinizi, deneyimlerinizi.
N’olur yani? Çocuğumu devlet okuluna göndersem n’olur? Ona kötülük mü etmiş olurum?