1820 li yıllarda Hacı Musa diğer adı kabile olarak Seymenler isminde bir Türkmen aşireti reisi, aşireti ile birlikte Uluyazı (Hoşin) köyünden göç ederek harabe halinde bulunan Karacürün'e (Hilvan) yerleşti.
Karşılıklı iskan yasası neticesinde yöremizden Türkler haymanaya oradanda Kürtler bu yöreye iskan edildi. Bu aşiret zamanında köy meydanında bulunan Karadibek taşından dolayı bu anlama gelen Karacürün (Curnereş) ismi verildi.
Daha sonra çevreden gelen başka aşiretlerin birbirleriyle kaynaşmasıyla büyüdü. Karacürün, Siverek ilçesine bağlı olan Uluyazı nahiyesine bağlandı. Karacürün'ün konumu itibarıyla Uluyazı nahiyesine göre daha çok gelişmesi, nahiye ve köylerin buraya bağlanmasına sebep oldu.
1926 yılında Şanlıurfa iline ilçe merkezi olarak bağlanarak Hilvan adını aldı. Hilvan ismini, Gölcük yoluna 5 km mesafede halen Hilvan olarak anılan, ancak yeni ismiyle Balkı olarak bilinen köyden alıyor.
Balkı (Hilvan) köyünde çok eski medeniyetlere dayanan birçok tarihi kalıntı ve harabeler bulunuyor.
Tarihiyle dikkat çeken Hilvan bugün de gelişmekte olan ilçeler arasında yer alıyor. Hilvan'da yaklaşık 45 bin kişi yaşıyor. Yüzölçümü ise 1,278 km²'dir.