Eşyanın icadının bir tek zata verilmesinin kolaylığı ve suhuleti, müteaddit esbaba ve kesrete isnad edilmesinin ise müşkülatlı ve suubetli olması anlatılıyor. Bir iki misalle izah edebilir misiniz? Buradan haşre nasıl bir delil çıkartılabilir?
Değerli Kardeşimiz;
Risale-i Nur'da geçen bu ve benzeri konular,
“Yerde, gökte Allah’tan başka ilahlar olsa idi, yer ve gök fesada uğrardı.” (Enbiya, 21/22)
mealindeki ayet-i kerimenin manevî bir tefsiri niteliğindedir.
Bu konuda verilen örneklerden ve getirilen delillerden birkaçını şöyle özetleyebiliriz:
İnsan bedenindeki bütün atomlar, hücreler ve bunlardan dokunan organlar bir tek ruhun emrindedirler. Böylece bütün bir beden bir tek hücre gibi kolay idare edilir. O tek ruh olmazsa, bedendeki harika icraatların her biri için ayrı bir ruh gerekir. Bedende iki ruh olursa beden fesada gider. Biri gözleri sağa yönlendirmek isterken diğeri sola çevirmek isteyecek, biri bir yöne gidilmesini irade ederken diğeri başka bir menzili arzu edecek ve bedende hiçbir icraat yapılamayacaktır. Organlardan verdiğimiz bu örneği hücrelere kadar yaygınlaştırabiliriz.
Bir başka örnek güneşten veriliyor. Bir tek güneş bütün aynalarda, bütün parlak şeylerde, hatta karın parlak zerrelerinde aksini, tecellisini rahatlıkla gösterebiliyor. Bir iş, diğerine mani olmuyor. Bir yaprağa ışık vermesiyle bütün ağaçları aydınlatması arasında bir fark olmuyor; her ikisini de aynı kolaylıkla yapıyor. O tecelliler bir tek güneşe verilmese, her parlak şeyin içinde onu aydınlatacak bir ışık kaynağının bulunduğunu kabul etmek gerekiyor.
Bir insan, zihninde planladığı bir yazıyı rahatlıkla kağıda döküyor. Bir cümleyi yazdığı gibi yüzlerce cümleyi de yazabiliyor. O yazılar bir kâtibe verilmediği takdirde, kâlemdeki mürekkep zerrelerinin her birinin o makalenin tümüne vakıf olmaları, her bir zerrenin bir alim olması gerekiyor.
Öte yandan, farklı kişilerin bir araya gelerek bir cümle kurmaları çok zor, bir şahsın yüzlerce cümleyi tek başına kurması ve yazması ise pek kolaydır.
Ağaçtaki büyüme kanunu birdir, her yaprağın ve her çiçeğin yanındadır, hepsini birlikte idare eder. O binlerce çiçeğin ve yaprağın o kanunla ilgileri kesilse, onların her biri için ayrı bir ağaç gerekecektir.
Öte yandan, bir ağaçtan binlerce yaprağın çıkması gayet kolay olduğu halde, birkaç ağacın bir yaprak vermesi imkânsız derecede zordur.
Bir komutan bir orduyu “arş” emriyle hareket ettirir. Bir nefer farklı komutanların emrine verilse ortalık karışır, hiçbir iş görülmez. Nizam ve düzen fesada gider...
Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editörü