Plastik Şişelerin ve Kavanozların Altındaki Sayılar Ne Anlama Geliyor?
-
- 4 dakika
- 16,511
İlginizi Çekebilecek Sorular
- Organizmalardaki davranışsal "ilkler" nasıl ortaya çıkmıştır? Örneğin, ilk defa anne şefkati diyebileceğimiz his bir varlıkta nasıl olmuştur?
- Vagus siniri nedir,işlevi,ve hastalıkları nelerdir?
- Gördüğümüz rüyaları neden unuturuz ve unutmak bize ne katar?
- Son yıldız da söndüğünde ne olacak?
- Spekülatif evrimin tam olarak tanımı nedir?
- Her şeyin teorisi tam olarak neyi çözmeyi vadediyor?
Bu yazı, Evrim Ağacı'na ait, özgün bir içeriktir. Konu akışı, anlatım ve detaylar, Evrim Ağacı yazarı/yazarları tarafından hazırlanmış ve/veya derlenmiştir. Bu içerik için kullanılan kaynaklar, yazının sonunda gösterilmiştir. Bu içerik, diğer tüm içeriklerimiz gibi, İçerik Kullanım İzinleri'ne tabidir.
Mutlaka merak etmişsinizdir; içtiğiniz su şişesinin altına bir üçgen içine işlenmiş sayılar ne anlama gelmektedir?
İlk olarak, üçgenin geri dönüşüm işareti ile aynı olması size bir fikir verebilir. Birçokları, bunun bir şişeyi kaç defa kullanabileceğinizi gösterdiğini düşünse de, bu hatalıdır. Plastik şişenin üretildiği madde, tekrar kullanılabilirlik hakkında bilgi veriyor olsa da, o sayılar, şişeyi tekrar kullanabileceğiniz sayıyı göstermemektedir.
Bu sayılar, şişenin üretildiği plastiğin tipini göstermektedir. Üçgenin geri dönüşüm işareti şeklinde olma nedeni ise, üretimde kullanılan plastiğin tipinin, o şişenin nasıl geri dönüştürülmesi gerektiğini belirliyor olmasıdır.
Sayılar ve Anlamları
Bu sayıların teknik adı Reçine Belirleme Kodu'dur (Resin Identification Code ya da kısaca RIC).
Bu şişelerde en yaygın olarak göreceğiniz sayı 1'dir. Yani PET ya da PETE. Uzun adıyla polietilen tereftalat. Özellikle kola veya su gibi içeceklerde ve fıstık ezmesi gibi ürünlerin kaplarında gördüğümüz sayı budur. Zaten su şişelerine yaygın olarak "pet şişe" denmesi de bundandır! Bunun haricinde kışlık montlarda, uyku tulumlarında ve hatta araba tamponlarında bile bu malzeme kullanılmaktadır. PET şişeler kolaylıkla geri dönüştürülebilirler; ancak bu şişelerin kişiler tarafından tekrar doldurulup kullanılması tavsiye edilmemektedir. Bunun başlıca nedeni, bu kapların yeniden kullanılması halinde bakteri ve mantar oluşumunun artması ve özellikle de yıkama sırasında bu şişelerin zarar görmesi halinde, plastikler ve diğer malzemeler kabın içindeki sıvının içine sızarak insanlara zarar verebilecek olmasıdır. Bu konuyla ilgili daha fazla bilgiyi buradaki yazımızdan alabilirsiniz.
2 sayısı, Yüksek Yoğunluklu Polietilen (HDPE) isimli plastiğe karşılık gelmektedir. Bunu genellikle tereyağ kaplarında, deterjan kutularında, şampuan kutularında ve süt kaplarında görmekteyiz. Yani görebileceğiniz gibi bu sayılara sadece şişelerde rastlamamaktayız; diğer kaplar da bu sayıları içerebilir. Ayrıca bu plastik daha ağır cisimleri taşıyabildiği için, genellikle daha ağır içerikli malzemelerin kaplarında kullanılmaktadır. Bu kapların içlerindeki sıvıların tekrardan doldurulup, kabın yeniden kullanılmasında herhangi bir sakınca yoktur.
3 sayısı, Polivinil Klorid (V) kimyasalına karşılık gelmektedir. Bunu en sıklıkla fast food tipi yiyeceklerin kaplarında görmekteyiz. Bunun haricinde boru üretiminde, yemeklik yağ kaplarında, bebek biberonlarının meme kısmında, arabaların koltuklarında ve hatta evinizin yan kaplamasında bile bu malzemeye rastlayabilirsiniz! PVC oldukça kıymetlidir; çünkü hem ateşe, hem suya karşı dirençlidir. PVC yandığı zaman klorin açığa çıkar ve bu, ateşin yayılmasını engelleyici bir rol oynar. Yüksek ısıda PVC yiyeceklere sızabileceği için, mikrodalga fırında PVC kap içinde yiyecek ısıtılmaması tavsiye edilir.
4 sayısı, Düşük Yoğunluklu Polietilen (LDPE) plastiğine karşılık gelmektedir. Bunu en sık gördüğümüz yerler et gibi besinleri sarmak için kullanılan malzemeler ve marketlerde satılan plastik poşetlerdir. Bu ürünlerden de görebileceğiniz gibi, LDPE oldukça esnek bir malzemedir. Bu malzeme oldukça güvenli olsa da, birçok geri dönüşüm firması bu plastiği kabul etmemektedir. Bu kapların içlerindeki sıvıların tekrardan doldurulup, kabın yeniden kullanılmasında herhangi bir sakınca yoktur.
5 sayısı, Polipropilen (PP) isimli plastik için kullanılmaktadır. Özellikle yoğurt kaplarında, içeceklerde kullanılan pipetlerde ve şişelerin kaplarda bu plastik kullanılır. Ayrıca bebek bezlerinde, ketçap şişelerinde, bebek biberonlarında, bardak ve şişelerde en sık kullanılan plastiklerden bir diğeri budur. Oldukça güvenli bir plastik olan polipropilen, birçok geri dönüşüm firması tarafından da kabul edilmektedir. Bu kapların içlerindeki sıvıların tekrardan doldurulup, kabın yeniden kullanılmasında herhangi bir sakınca yoktur.
Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.Kreosus
Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.
Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.Patreon
Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.
Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.YouTube
YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.
Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.Diğer Platformlar
Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.Giriş yapmayı unutmayın!
Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.
6 sayısı, Polistren (PS) isimli plastiğe karşılık gelmektedir. Bu plastik halk arasında strafor, suni köpük, plastik mantar olarak da bilinir. Bunu genellikle kırılacak eşyaları barındıran kutuların içine dayanak olması için koyduğumuz plastik toplarda, taneciklerde ve dolgu malzemelerinde görürüz. Tabii ısı yalıtımı için de en çok kullanılan malzemelerden birisi budur. Bu plastiğin doğaya zarar verme potansiyeli yüksektir; bu nedenle ısıtılmaması gerekir. Ayrıca geri dönüştürülebilir bir malzeme de değildir.
7 sayısı, Diğer anlamına gelmektedir. Bu sayının olduğu plastikler, yukarıdaki plastiklerin bir karışımı veya tamamen farklı bir plastik tipi olabilir. Özellikle Bisfenol A (BPA) ve polikarbonat (PC) gibi plastikler bu kategoriye girmektedir. Bunların geri dönüşümü oldukça zordur ve çoğu zaman tesislerce de kabul edilmezler. Bunlardan kurtulmanın en iyi yolu, üreticilere iade etmektir. Bu sayede hem atık üretmemiş olursunuz; hem de üreticileri geri dönüştürülebilir plastikler kullanmaya zorlamış olursunuz. Bu sayıyla işaretlenmiş plastiklerin ne olduğu net olmadığı için asla çocuklara verilmemeli ve ısıtılmamalıdır.
Eğer geri dönüşüme katkı sağlamak istiyorsanız, doğru plastikleri doğru geri dönüşüm kutularına atmanız gerekmektedir; çünkü bunların her biri farklı şekillerde geri dönüştürülmektedir. Örneğin birçok geri dönüşüm ve atık merkezi, PVC ya da kısaca V, yani üzerinde 3 (ve kimi zaman da 7) sayısını gördüğünüz plastikleri geri dönüştürecek teknolojilerden yoksundur.
Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.
İlginizi Çekebilecek Sorular
- Organizmalardaki davranışsal "ilkler" nasıl ortaya çıkmıştır? Örneğin, ilk defa anne şefkati diyebileceğimiz his bir varlıkta nasıl olmuştur?
- Vagus siniri nedir,işlevi,ve hastalıkları nelerdir?
- Gördüğümüz rüyaları neden unuturuz ve unutmak bize ne katar?
- 22
- 11
- 6
- 5
- 4
- 3
- 2
- 1
- 1
- 0
- 0
- 0
- A. Berger. Here's What Those Numbers On The Bottom Of Plastic Bottles And Containers Mean. (2016, Aralık 07). Alındığı Tarih: 27 Mayıs 2019. Alındığı Yer: Business Insider | Arşiv Bağlantısı
- M. C. Online. What’s The Number At The Bottom Of My Plastic Water Bottle?. (2009, Nisan 27). Alındığı Tarih: 27 Mayıs 2019. Alındığı Yer: Metro Clean Online | Arşiv Bağlantısı
- J. Rossen. What Do Those Numbers On The Bottom Of Plastic Bottles Mean?. (2017, Mart 06). Alındığı Tarih: 27 Mayıs 2019. Alındığı Yer: Mental Floss | Arşiv Bağlantısı
- Sciencing. How To Know What The Number On The Bottom Of Your Plastic Bottle Means. (2017, Nisan 24). Alındığı Tarih: 27 Mayıs 2019. Alındığı Yer: Sciencing | Arşiv Bağlantısı
Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?
Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:
kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci
Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 13/07/2020 14:09:50 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/281
İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.