

Peygamber efendimizin mensub olduğu kabîle. Peygamberimizin (sallallahü aleyhi ve sellem) dedelerinden on birincisi olan Fihrin adı. Kabîlesi hac için Mekkede toplandığından Kureyş denildi. Nuh âleyhisselâmdan sonra Arabistan yarımadasında yerleşenlere Arâb-ı bâide denir. Âd, Semûd ve Amâlika bunlardandır. Hud aleyhisselâm Âd kavmine, Sâlih aleyhisselâm Semûd kavmine gelmiştir. Bunlar Sâmın soyundandır. Bunlardan sonra, gelip Yemene yerleşen Kahtân evladlarına Arâb-ı âribe denir. Bunlar Yemende Himyer Devletini kurdu. Bu devlet çökünce, önce Habeşler, sonra İranlılar, Yemene vâli tâyin ettiler. Etrâfa Himyerîlerden MedînedeEvs ve Hazrec kabîleleri meydana geldi. Şam tarafına gelenler, Gassân Devletini kurup, Hıristiyan oldular. Iraka gelenler Hire Devletini kurdu. İsmâil aleyhisselâmın on iki evlâdının Arâb-ı âribe ile karışmasından Arâb-ı müstaribe meydana geldi.
Arâb-ı müstaribeden Benî Adnan ve bunlar arasında da Mudar ve Rebîa kabîleleri meşhur oldu. Beni Mudardan Kenâne, Kureyş, Hevâzin, Sakif, Temîm ve Müzeyne kabîleleri meydana geldi. Bunlardan Kureyş Mekkede yerleşmekle ayrıca şeref kazandı. Kureyş bu sırada Mekkede bulunan Huzâa kabîlesine üstünlük sağladı ve Mescid-i Harama ve Kâbenin hizmetlerine bakarak bu üstünlüklerini kuvvetlendirdi. Kureyşin bu hizmetinden dolayı Kâbeyi büyük bilen bütün Arap yarımadası Kureyşin üstünlüğünü kabûl etti ve bu kabileye hürmet gösterdi. Arap yarımadasındaki kabile reisleri, mühim işlerde anlaşmak için, Mekkedeki Dâr-ün-Nedve denilen yerde toplanıp meşveret ederlerdi.
Kureyş kabîlesi de Hâşimî, Emevî, Nevfel, Abdüddâr, Esed, Teym, Mahzûm, Adiy, Cumah, ve Sehm adında on kola ayrılmıştı. Peygamber efendimizin soyu Hâşimoğulları kolundan devâm etmiştir. Hâşim, çok cömertti. Bir kıtlık yılında Şamdan getirdiği buğday unundan ekmek yaptırdı. Birçok deve ve koyun kestirip tirit yaptırarak bütün Mekke ahâlisini doyurdu.
Hâşim, kabiliyyetli, dirâyetli, cömert, fazîletli ve herkes tarafından sevilen, sayılan bir zât olduğu için ismi âilesine ve soyuna ad oldu. Bu sebeble onun soyuna Hâşimîler denilmiştir. (Bkz. Hâşimîler). Kurân-ı kerîmde Şuarâ sûresi 219. âyetinde Peygamber efendimiz için meâlen şöyle buyrulmaktadır: Sen, yâni senin nûrun hep secde edenlerden dolaştırılıp sana ulaşmıştır.
Resûlullahın dedeleri, anne ve babası mümin idiler. Hiçbiri kâfir olmadılar. Peygamber efendimiz de; Allahü teâlâ, İsmâil (aleyhisselâm) evlâdından, Kinâne ismindeki kimseyi ve onun sülâlesinden, Kureyş ismindeki zâtı beğendi, seçti. Kureyş evlâdından da Hâşimoğullarını sevdi. Ondan da beni süzüp seçti. buyurdular.