Asıl adı Alfred Bernhard Nobel’dir. 21 Ekim 1833 yılında İsveç-Stokholm’de doğmuştur. Babası mühendis Immanuel Nobel’in üçüncü oğludur. Nobel doğduğunda ailesinin durumu çok iyi değildi. 1837 yılında Finlandiya’ya, 1842 yılında ise St. Petersburg’da yaşarken, babası burada bir atölye açtı, annesi ise bakkal dükkanı işletiyordu. Baba nobel, St. Petersburg’daki işlerini geliştirir ve Rus Ordusu için silah üretmeye başlar.
Alfred 17 yaşına geldiğinde, aldığı üst seviye eğitimin de sayesinde İsveççe, Fransızca, Rusça, İngilizce ve Almanca’yı konuşmaya başlamıştır. Alfred, babasının hoşuna gitmese de edebiyat ve şiire ilgi duyuyordu. Babası ise mühendis olmasını istiyordu.
Babası Kimya Mühendisliği eğitimi için yurtdışına gönderdiği sırada, patlayıcı sıvı olan nitrogliserini keşfeden kimyager Ascanio Sobrero ile tanıştı.
Alfred Nobel 1852’de ailesi tarafından geri çağrılır. Kırım savaşı sonrası babasının işleri durma noktasına gelir. Babasının 2. iflasından sonra Stockholm’e geri dönme kararı alır. Alfred, nitrogliserine olan merağını gidermek için 1963’den itibaren çalışmalarına Stockholm’de devam eder. 1864 yılında yaptığı hata sebebiyle küçük kardeşi dahil dört kişinin ölümüne sebep olur.
1865 yılında yeni fabrikasını kuran Alfred Nobel, dinamit barutunu buldu. Araştırmalarına devam eden Nobel, 1877’de Balistit adını verdiği bir çeşit barut tasarladı.
1879 yıllarında Paris yakınlarında dumansız barut adını verdiği, itici barutu buldu. Birkaç yıl sonra Kordit adlı patlayıcı madde konusunda İngiliz hükümetine dava açtı, ancak kaybetti. Bu dönemde, Fransaya karşı kurulan ittifakta İtalya yanında yer aldı. Paris’i terk ederek İtalya’nın San Remo şehrine yerleşti.
10 Aralık 1896 yılında beyin kanaması sebebiyle öldü. Buluşları insanoğlunun yıkım gücünü arttırdı.
Öldüğünde yayınlanan bir gazetenin manşeti şöyledir; “Ölüm taciri öldü !”
Vasiyetinde 33200000 kronun(Danimarka, İsveç, Norveç, İzlanda, Estonya ve Çek Cumhuriyeti ulusal parası) her yıl insanlık adına hizmette bulunanlara dağıtılmasını istemiştir. Bu ödüller Fizik, Kimya, Tıp, Edebiyat ve Barış olarak beş kola ayrılır.
Sentetik element olan Nobelyum, onun anısına bu ismi almıştır. Nobel ödülleri, her yıl 10 Aralık’ta sahiplerine verilir.
Bu yıl Kimya nobel ödülünü almaya Türk Kimyager Aziz Sancar kazanmıştır. (Nobel Kimya Ödülü’nü kazanan ilk Türk’tür)