Bu sözü söyleyen, Fransız Engelhardt (1828-1916), 20 seneden fazla bir süre Osmanlı Devleti'nde memur olarak bulunduktan sonra, Tanzimat Dönemi hakkında incelemeler yapmış, kitap yazmış bir diplomat, aynı zamanda önemli bir Türkolog.
Engelhardt, girişte alıntıladığımız cümleyi Türkiye ve Tanzimat (Kaknüs Yayınları) adlı eserinde sarf ediyor.
Bir yandan 'Yeşilçam Günlüğü' (Dergah Yayınları) adlı eserini okurken merhum Ayşe Şasa'nın da aynı konuya eğildiğini gördüm.
'Peki ama' diye soruyor Şasa: Tanzimatla teslim alınamayan Türk evi, televizyonun girişinden sonra ne oldu?
Şasa'nın 1990'larda sorduğu suali bugün şöyle güncelleyebiliriz: Yediden yetmişe herkesin elinde olan cep telefonlarının ve internetin hayatımıza girmesi Türk evinin otarşik yapısını nasıl etkiledi?
Öyle ya, 'renkli kutu' artık ailecek odaklanılan tek bir televizyon kanalından ibaret değil.
Bunun yerine, herkesin elinde bulunan telefon ve sosyal medya hesapları sayesinde birbirinden bağımsızlığını ilan etmiş bireyler söz konusu Türk evinde; baba koltukta, anne kanepede, çocuklar odalarında yahut her biri kendi köşesine çekilmiş vaziyette, beşikteki bebek, sussun diye eline tutuşturulmuş, tabletten rastgele bir şeyler izliyor...
Sadece Türk evinde değil, bütün ulusların evleri benzer manzaralar içinde ve bu manzara karşısında bilim insanları hiç de iç açıcı şeyler söylemiyorlar.