Dünya Sağlık Örgütünün 2023'e dek gıda zincirinden tamamen kaldırılmasını hedeflediği trans yağların yüksek oranda tüketilmesi herhangi bir nedene bağlı ölümleri yüzde 34, kalp damar hastalığına bağlı ölümleri yüzde 28, kalp damar hastalığını yüzde 21 oranında artırırken, trans yağlar her yıl 540 bin kişinin ölümünden sorumlu tutuluyor.
Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) bu yılki sağlık asamblesinde trans yağların gıdalardan kaldırılması ve yerine sağlıklı yağların konulmasını 2019- 2023 hedefleri arasına aldı. DSÖ Başkanı Tedros Adhanom Ghebreyesus ve önceki ABD Hastalık Kontrol Merkezi Başkanı Tom Frieden tıp dergisi Lancet'de yayımladıkları bilimsel makaleyle kararın dayandığı bilimsel gerekçeleri ortaya koydu.
Endüstriyel yağlar hakkında giderek artan bilimsel kanıtlar her yıl dünyada 540 bin kişinin bu nedenle öldüğünü gösteriyor. Yüksek gelirli ülkeler daha sağlıklı yağlar kullanırken, düşük gelirli ülkelerde gıdalarda endüstriyel trans yağların ucuz ve dayanıklı olduğu için daha fazla kullanıldığı anlaşılırken, DSÖ yoksul ülkelerde yaşayan insanların endüstriyel yağlarla zehirlenmesini sağlıkta eşitsizlik olarak ele alıyor.
"REPLACE-YERİNE KOY" PROGRAMI
DSÖ, 2023'e kadar trans yağların gıda zincirinden tamamen kaldırılmasını amaçlıyor. DSÖ'nün "Replace-Yerine Koy" olarak adlandırdığı program, ülkelere endüstriyel olarak üretilmiş trans yağların gıda sektöründen elimine edilmesine yönelik yöntemler içeren bir yol haritası sunuyor. Çoğu yüksek gelir grubuna ait 45 ülkede trans yağların kullanımının engellenmesine yönelik başarılı uygulama örnekleri bulunuyor.
Türkiye'de de trans yağlar ve sağlığa olumsuz etkileri konusunda farkındalık oluşturmak için Türk Kardiyoloji Derneği ve Sağlığa Evet Derneği işbirliğiyle "Trans Yağ Projesi" başlatıldı. Projeyle trans yağlar konusunda halkı bilinçlendirmek, karar vericilere kanıta dayalı öneriler sunmak ve mevzuat talep etmek amaçlanıyor.
"TRANS YAĞLAR DA TÜTÜN ÜRÜNLERİ GİBİ BİR HALK SAĞLIĞI SORUNU"
Sağlığa Evet Derneği Başkanı Prof. Dr. Elif Dağlı, Türkiye'nin sağlıklı yağlar konusunda halkın farkındalığını artırması, endüstriyel olarak üretilen trans yağların yerine sağlıklı yağların kullanımını desteklemesi, gıda sektöründe trans yağ kullanılmasını engelleyen yasaları çıkarması, sağlıklı yağların üretimi için tarım teşvikleri vermesi gerektiğini belirtti.
Dünyada ve Türkiye'de "fast food" sektöründe kullanılan yağların önemli bir kısmının zararlı trans yağlar olduğunu anlatan Dağlı, "Tran yağlar; pasta, kek, bisküvi gibi unlu mamullerde de sıklıkla kullanılmaktadır. Ülkemizde geleneksel diyetin değerinin yeniden anlaşılması sağlanmalıdır. Zeytinyağı ve ayçiçek yağının katkısız olarak sunulması için bu konudaki tarımın ve küçük işletmelerin teşviki gereklidir." dedi.
Dağlı, endüstrinin, "trans yağların zararını bilerek ticari çıkar temin etmek için sattığını ve kitlesel ölümlere neden olduğunu" dile getirerek, şunları söyledi:
"Trans yağlar da tütün ürünleri gibi bir halk sağlığı sorunudur. Açlığımızı gidermek için yediğimiz temel gıdalara zehir karışmaktadır. Çocuklarımızın damarları daha oluşurken zedelenmektedir. Sağlıklı yaşam için suyun ve havanın temiz olması kadar besinimizin doğal olması da önemlidir. Trans yağ tüketimi özellikle kalp damar hastalıkları, kalp krizi, felç, şeker hastalığı ve obezite riskini artırmaktadır. Trans yağlar kaldırılırsa bu hastalıklara bağlı yılda 540 bin kişinin ölmesi engellenir. Gelişmekte olan çocukların dokuları zehirli yağlarla karşılaşmaz. Halk beslendiğini düşünerek endüstri çıkarına yarar sağlayan zararlı maddeleri vücuduna almamış olur."
Trans yağın elimine edilmesi konusunda halk ve devlet açısından hiçbir engel olmadığını vurgulayan Dağlı, "Ancak trans yağları üreten endüstri için büyük bir engel vardır, karlılığını kaybeder. Tek engel endüstrinin çıkarıdır. Halk ve devlet el ele, endüstri çıkarlarına karşı sağlığı korumalıdır. Pek çok ülkenin trans yağların kullanımını başarılı bir biçimde elimine ettiği unutulmamalıdır." dedi.
"ANNELER BU KONUDA SAĞLIK ELÇİSİ OLABİLİR"
Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Pınar Ay da endüstriyel olarak üretilen trans yağların dünyada her yıl 540 bin ölüme yol açtığının hesaplandığını dile getirerek, şu bilgileri paylaştı:
"Dünyada her 3 ölümden biri, kalp damar hastalıklarına bağlı olarak oluşuyor. Bu ölümlerin yaklaşık yarısı düşük gelir grubu ülkelerde ve 70 yaşından önce görülmektedir. Trans yağların yüksek oranda tüketilmesi herhangi bir nedene bağlı ölümleri yüzde 34, kalp damar hastalığına bağlı ölümleri yüzde 28, kalp damar hastalığını yüzde 21 oranında artırıyor."
Ay, endüstriyel olarak üretilen trans yağların kısıtlanmasına bağlı olarak Danimarka'da 2004-2012 arasında her yıl 100 bin kişi başına 22 ölümün engellendiğini, New York'ta endüstriyel olarak tüketilen trans yağ kısıtlanmasıyla, 2007-2013 arasında kalp krizi nedeniyle hastane başvurularında yüzde 7,8 oranında azalma sağlandığını anlattı.
Türkiye, DSÖ'nün önerdiği stratejileri kararlılıkla uyguladığı takdirde bu konuda başarılı olmaması için bir neden olmadığına işaret eden Ay, sözlerini şöyle tamamladı:
"Türkiye'de henüz farkındalık yüksek değil, ama çok hızlı gelişebilir. Z nesli sağlığına daha düşkün, bol su içiyor, sağlıklı besleniyor, sigara tüketmiyor, egzersiz yapıyor. Bu neslin anneleri çocuklarını asla trans yağlar ile beslemek istemiyorlar. Anneler bu konuda sağlık elçisi olabilir. Yasa yapıcıların konuyla ilgili bilgilendirilmeleri gerekiyor. Sivil toplum önümüzdeki süreçte bu konuda etkin olacaktır. Karar verilirse hedefi tutturmaması için bir neden yok. Türkiye birçok sağlık zararlısı için en iyi kanunları çıkarmış ülkelerdendir. Bu konuda da lider olmaması için hiç bir engel yoktur." diye konuştu.
CHP İstanbul Milletvekili Mehmet Bekaroğlu hakkında, İçişleri Bakanı Süleyman Soylu'ya sosyal medya üzerinden hakaret ettiği gerekçesiyle fezleke hazırlandı.
Fezleke, Bekaroğlu'nun milletvekilliği dokunulmazlığının kaldırılması talebiyle TBMM Başkanlığına sunulmak üzere Adalet Bakanlığına gönderildi.
Alman bilim insanları, meme kanserini tespit eden kan testi geliştirdiğini açıkladı. Araştırmalar testin yüzde 75 başarılı olduğunu gösteriyor.
Almanya'nın Heidelberg Üniversitesi'nden araştırmacılar meme kanserini teşhis edebilen bir kan testi geliştirdiğini duyurdu.
Birkaç mililitre kan ile yapılabilen test, vücutta kanser olduğuna işaret eden biyogöstergeleri ölçüyor.
HeiScreen adı verilen testin şu anki tarama teknolojilerinin tespit edemeyeceği aşamadaki kanser hücrelerini de saptayabildiğini gösteriyor.
Kan testi hakkında 500 meme kanseri hastası üzerinde yapılan denemeler, testin yüzde 75 başarılı olduğunu ortaya koydu. Meme kanserine yönelik kan testinin gelecek yıl kullanıma sokulması hedefleniyor.
Ancak teste şüpheyle yaklaşanlar da var. Alman Kanser Araştırmaları Merkezi'nden yapılan açıklamada araştırma sonucu hakkında köklü bir bilim dergisinde yayınlanmadan yorum yapmanın spekülatif olacağı vurgulandı.
Düsseldorf Üniversitesi'nin Kadın Hastalıkları Kliniği'ni yöneten Tanja Fehm de haberin heyecan verici olduğunu ancak kan testinin rutin kullanıma alınması için daha fazla zamana ihtiyaç olduğunu söyledi.
Hızlı ve Öfkeli serisinin spin-off filmi olan Hobbs & Shaw’un çekimleri tamamlandı.
Filmin başrolünde oynayan Dwayne Johnson, instagramda duyurduğu haberinde, Hobbs & Shaw’dan “Şimdiye kadar çektiğim ve sınırlarımı en çok zorlayan film” diye bahsetti.
Dwayne Johnson’ın hem yapımcılığını hem de başrolünü Jason Statham’la paylaştığı filmin yönetmenliğini ise “John Wick” ve “Deadpool 2” filminden tanıdığımız David Leitch üstleniyor.
Film, Fast & Furious serisinden hatırlayacağınız Luke Hobbs ve Deckard Shaw karakterlerine odaklanıyor.
Filmde Altın Küre ödüllü Idris Elba ise kötü adam olarak karşımıza çıkıyor.
Ariana Grande, son albümü “Thank U, Next”le İngiltere’de listelerde fırtına gibi esip tarih yazarken, bu başarısını Amerika’ya da taşıdı.
Bu hafta Amerika Billboard Top 100 listesinde ilk 40’ta 11 şarkısıyla yer alan Ariana Grande, kadın şarkıcılar arasında bu konuda ilk kişi olarak rekor kırdı.
Daha önce Top 40’ta 11 şarkısı olan iki sanatçı Drake ve Post Malone olmuştu.
Ayrıca Ariana Grande, Hot 100 listesinin zirvesinde ilk üç sırada, 1 numarada “7 Rings”, 2 numarada “Break Up With Your Girlfriend, I’m Bored” ve 3 numarada “Thank U, Next”le yer alarak, Beatles’ın 1964 yılındaki aynı başarısının ardından bunu tekrar eden ikinci, ayrıca ilk kadın sanatçı olarak tarihe geçti.
ABD merkezli teknoloji devi Apple, hem iOS hem de macOS işletim sistemleri ile çalışan cihazlar arasındaki ağı güçlendirmek için kolları sıvadı.
Bloomberg'in şirkete yakın kaynaklara dayandırdığı haberine göre, Apple tüm cihazlarında kullanılacak tek tip uygulama için çalışmalarına hız verdi.
Aynı habere göre, Apple 'Marzipan' olarak adlandırılan proje kapsamında hem iOS hem macOS’ta kullanılabilen uygulamalar hazırlayabileceği bir yazılım geliştirme kiti üzerinde çalışıyor.
Söz konusu güncellemenin Apple’ın Haziran ayında gerçekleştireceği WWDC 2019 etkinliğinde açıklanması bekleniyor.
2020 yılında ise iPhone uygulamalarının macOS işletim sistemine taşınmasına izin verilecek.
Her şey planlandığı gibi giderse 2021 yılında proje nihayete erecek ve iki platformda aynı uygulamaların çalışması sağlanacak.
FIFA, usulsüz transfer yaptıkları gerekçesiyle İngiliz futbol devi Chelsea’ye iki dönem transfer yasağı getirdi.
İngiltere Premier Ligi takımlarından Chelsea'ye transfer yasağı geldi.
FIFA'dan yapılan açıklamada, İngiltere Premier Lig ekiplerinden Chelsea'ye 18 yaşından küçük futbolcuların transferinde kural ihlali yaptığı gerekçesiyle iki dönem transferden men cezası verildiği kaydedildi.
Chelsea, bu yaz ve gelecek sezon ara transfer döneminde futbolcu satabilecek ancak kadrosuna yeni isimler katamayacak.
Max Fm'in radyo sponsorluğunda gerçekleştirilen CBL Ankara Kurumlararası Basketbol Ligi’nde 24 Şubat Pazar günü 6 maç oynanacak.
CBL Ankara’da 11. Hafta Maç Programı
24 Şubat Pazar (TED Üniversitesi Prof. Dr. Rüştü Yüce Spor Salonu)
11:00 Eti Maden-Denizbank
12:30 Vakıfbank-STM
14:00 Enerjisa-Limak Holding
16:00 Havelsan-SSB
17:30 ADO-Roketsan
19:00 Bilkent Holding-Man
Türkiye İstatistik Kurumu 2018 yılına ilişkin "Yaşam Memnuniyeti Araştırması" sonuçlarını açıkladı.
Türkiye'de mutlu olduğunu beyan edenlerin oranı, 2017 yılında yüzde 58 iken geçen yıl yüzde 53,4'e geriledi.
En yüksek mutluluk oranı yüzde 61,2 ile 65 ve üzeri yaş grubunda görüldü.
Mutsuz olduğunu beyan edenlerin oranı ise yüzde 11,1'den yüzde 12,1'e yükseldi. Kadınlarda mutluluk oranı, 2017'de yüzde 62,4 iken 2018'de yüzde 57'ye geriledi. Erkeklerde bu oran, yüzde 53,6'dan yüzde 49,6'ya düştü.
Beyaz Saray, ABD'nin Suriye'den çekilmesinin ardından "barışı koruma" göreviyle yaklaşık 200 askerin bir süre daha bu ülkede kalacağını duyurdu.
TBMM Genel Kurulu'nda kabul edilen; basılı kitap ve süreli yayınlardaki KDV oranının sıfırlanması, işe alınan sigortalılar için 3 ay süreyle prim, vergi ve ücret desteği sağlanması gibi düzenlemeleri de içeren Sosyal Hizmetler Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi yürürlüğe girdi.
Spor Toto Süper Lig'in 23. haftasında yapılacak maçların programı şöyle:
22 Şubat Cuma:
20.30 Göztepe-Trabzonspor (Bornova)
20.30 Çaykur Rizespor-Evkur Yeni Malatyaspor (Çaykur Didi)
23 Şubat Cumartesi:
13.30 Demir Grup Sivasspor-Antalyaspor (Yeni 4 Eylül)
16.00 Aytemiz Alanyaspor-Kasımpaşa (Bahçeşehir Okulları)
19.00 Medipol Başakşehir-Bursaspor (3. İstanbul Başakşehir Fatih Terim)
24 Şubat Pazar:
13.30 MKE Ankaragücü-Büyükşehir Belediye Erzurumspor (Eryaman)
16.00 Atiker Konyaspor-İstikbal Mobilya Kayserispor (Konya Büyükşehir Belediye)
19.00 Galatasaray-Akhisarspor (Türk Telekom)
25 Şubat Pazartesi:
21.00 Beşiktaş-Fenerbahçe (Vodafone Park)
Avrupa Kültür Rotası Max Fm'de yol almaya devam ediyor.
Bu hafta Avrupa Kültür Rotası'nda, Almanya’da her yıl geleneksel olarak yapılan "Karnaval" gündemimizde olacak.
Avrupa Kültür Rotası'nın Nur Şentürk'ün sunumuyla 23 Şubat Cumartesi günü yayın konuğu ise Almanya Büyükelçiliği Basın Danışmanı Elmas Coşkun.
Avrupa Kültür Rotası'nı 23 Şubat Cumartesi günü 11:00 – 12:00 arasında takip edebilirsiniz.