18 Mayıs 1944 tarihinde Naziler ile işbirliği yaptıkları suçlamasıyla, Stalin'in kararı ile bir gecede vatanlarından sürülen Kırım Türkleri yıllar sonra yurtlarına döndüler. Fakat sürgün senelerinin acı hatıraları zihinlerde tazeliğini koruyor.
Sürgün yolunda nüfuslarının yarısını kaybeden Kırım Türkleri, vatana dönüş ümidini hiç yitirmeden 1980'li yılların sonuna kadar beklediler. 1939 yılı verilerine göre, Sovyetler Birliği döneminde Rusya Federasyonu'na bağlı özerk bir cumhuriyet olan Kırım'da 218.000 Kırım Türkü yaşamaktaydı.
İkinci Dünya Savaşı sırasında Almanlar'ın işgal ettiği Kuzey Kafkasya'daki bütün Müslüman halklar için sürgün fikrini gündeme getiren Sovyet İçişleri Halk Komiseri Beriya, Kırım Türkleri için de aynı sonu düşünmüştü. 1944'ün Nisan ayında Kırım Özerk Cumhuriyeti'nin Sovyet karşıtı unsurlardan temizlenmesi gerektiğini belirten bir talimatname yayınlandı. Devlet Güvenlik Komitesi'nin bizzat Stalin tarafından imzalanan 11 Mayıs 1944 tarihli ve 'çok gizli' ibareli kararı, Kırım Türkleri için acı dolu yılların habercisiydi.
18 Mayıs gecesi evlerinden çıkarılan Kırım Türkleri, yanlarına hiçbir şey almadan, zorla bindirildikleri vagonlarda günlerce süren yolculukta, açlığa ve susuzluğa dayanamayarak nüfuslarının yarısını kaybettiler.
Kırım Ukrayna’ya bırakılmıştı
Stalin döneminde aynı kaderi paylaşan diğer Müslüman halklar gibi, Kırım Türkleri de nüfuslarının yarısından fazlasını bu uzun yolculukta ve gittikleri çalışma kamplarında yitirirken, Kırım'ın özerk cumhuriyet statüsü 1945 yılında iptal edilerek, bölge 1954 senesinde Ukrayna yönetimine bırakıldı.
Stalin'in ölümün ardından yönetime gelen Nikita Kruşçev, sürgün edilen Müslüman halkların geri dönüş yolunu açarken, Kırım Türkleri bu halklara dâhil edilmediler. 1967 yılında sadece itibarları iade edilen Kırım Türkler'i vatanlarına dönüş için 21 sene daha beklediler. 1988 yılında Kızıl Meydan'daki kitlesel gösterilerin ardından çıkan izinle birlikte Özbekistan'dan Kırım'a doğru dönüşler başlamış, geri dönenlerin sayısı 1991 yılında 200.000'i aşmıştı.
Azınlık durumuna düştüler
Ancak aradan geçen süre içinde Kırım'da Rus nüfusun sayısı arttı ve geri dönen Kırım Türkler'i kendi vatanlarında azınlık durumuna düştüler. 1991 yılında yapılan referandumla yeniden 'Özerk Cumhuriyet' statüsünü kazanan Kırım'da, bugün 100 sandalyeli parlamentonun sadece 5 üyesi Kırım Türk'ü... Oysa Kırım Türkleri bölge nüfusunun yüzde 13'ünü oluşturmaktadır. Sayıları 300.000'e yaklaşan Kırım Türkleri; büyük güçler arasında çetin bir rekabetin yaşandığı bu stratejik bölgede var olma mücadelesini sürdürmekteler...
İrem Şahin bildirdiGüncelleme Tarihi: 27 Mayıs 2013, 14:24