Havanın Önemi
Etrafımızdaki hava, dünyanın atmosferini oluşturur. Hava yer tabakası ile atmosfer arasında (yaklaşık 11 km) yer alır. Yere yaklaştıkça yerçekimi nedeniyle hava yoğunlaşır. Yaşamın devamı için doğru basınç ve karışım miktarına sahiptir. Dünya yüzeyinin üzerindeki atmosfer, bizi uzaydan gelen birçok zararlı radyasyondan koruyan gaz tabakasından oluşur.
Hava neden bu kadar önemlidir?
Hava, çeşitli gazların bir karışımıdır. Dünya’nın atmosferinde bulunur. Genellikle hava renksiz, kokusuz, tatsızdır, görülemez ve hissedemez. Yaklaşık % 78 azot, % 21 oksijen, % 0,9 argon, % 0,04 karbondioksit ve çok az miktarda diğer gazlardan oluşur. Hava, dünyadaki yaşamın devamı için hayati rol oynar.
Üç ana önemli hava rolü aşağıda anlatılmıştır.
Solunum İçin Hava
Karadaki tüm yaşam (birkaç bakteri türü hariç) hayatta kalmak için havaya ihtiyaç duyar. Solunumu mümkün kılan Oksijen ve Karbondioksit’tir. Bitkilerde ve hayvanlarda, gıdada depolanan kimyasal enerjiyi tüm vücudun metabolizması için kullanabilecekleri enerjiye dönüştürmek için oksijen gerekir.
Solunum işlemi sırasında oksijen gazı alınır ve enerji üretmek için gıdalardan alınan moleküller ile reaksiyona sokulur. Bu işlemde, kullanılabilir enerji ile birlikte karbondioksit ve su salınır. Bu süreç solunum olarak adlandırılır.
Bitkiler ayrıca karbondioksit solurlar. Gün boyunca veya güneş ışığının varlığında tüm yeşil bitkiler, enerjiyi sentezlemek ve depolamak için ışık enerjisini kimyasal enerjiye dönüştürür. Bu süreçte, bitkiler karbondioksit molekülünü glikoz (yiyecek) moleküllerine dönüştürür ve bir yan ürün olarak oksijen salınır. Bu süreç fotosentez olarak bilinir.
Bu nedenle, gıdalardan enerji elde etmek için havaya ihtiyacımız var ve bitkilerin de besin biçiminde enerji depolaması gerekiyor. Bu denge dünyadaki tüm yaşamı sürdürür.
Yanma için Hava
Yanma Nedir?
Yanma, ısı ve ışık enerjisini açığa çıkarmak için yakıtın oksijen gazı ile birleştirildiği kimyasal bir işlemdir. Bu ısı, elektrik üretmek, arabalarımızı çalıştırmak ve yemek pişirmek için kullanılır.
Yanma sırasında atmosferdeki oksijen, su üretmek için karbon dioksit ve hidrojen atomları üretmek için karbon atomları ile birleşir. Aslında oksijen olmadan kimse bu yakıtları günlük ihtiyaçlarımız için kullanamaz. Ancak, çok fazla oksijen kontrolsüz yanmaya ve patlamaya neden olabilir. En küçük kıvılcım bile her yerde yangınları tetikleyebilir. Atmosferdeki azot gazı varlığından dolayı bu gerçekleşmez. Azot yanmayı desteklemez ve bu nedenle oksijenin aşırı reaktivitesini önler.
Bu nedenle, bu iki bileşen yakıttan gelen enerjinin kontrollü bir şekilde kullanılabilmesini sağlar.
Sıcaklıkları Düzenleyen Hava
Isıtıldığında havanın yoğunluğu azalır ve yukarı doğru yükselir. Benzer şekilde, soğuk hava, yere doğru çöken sıcak havadan daha yoğundur. Sıcak hava arttıkça, soğuk havanın içine aktığı ve bu alanı kapladığı düşük basınçlı bir alan yaratır. Bu rüzgar denilen havanın hareketiyle sonuçlanır.
Sıcak bölge havayı ısıtıp yükseldikçe çevredeki soğuk hava içine girer, ısınır ve döngü tekrarlanır. Sıcak havanın yükselmesi ısısını dış alana aktarır ve geri düşer. Bu şekilde, sıcak bölgelerden daha soğuk bölgelere ısı aktarılır. Buna sıcaklık regülasyonu denir ve ısı transfer prosesine konveksiyon denir.
Atmosfer olmadan, dünyadaki gündüz sıcaklıkları çok yüksek, geceleri ise -30⁰ C kadar soğuk olacak ve bu canlı organizmaların hayatta kalmasını çok zorlaştıracaktır. Böylelikle hava, yeryüzündeki sıcaklığı, yaşamın devam etmesi için dengede tutar.
Su, toprak, bitki, nehir, orman , dağ vb. Diğer doğal kaynaklar birbirlerini tamamlayarak yeryüzündeki yaşamı sürdürmede kilit rol oynamaktadır. Bu kaynaklar nüfus patlamasından dolayı tehlike altında. Önümüzdeki nesillerin de bizim gibi doğanın tadını çıkarması için önlemler alınmalıdır.