2022 yılında ülkelerde mevcut olan en iyi veri kaynaklarına dayanan IARC tahminleri, kanserin artan yükünü, yetersiz hizmet alan nüfus üzerindeki orantısız etkisini ve dünya çapında kanser eşitsizliklerinin acilen ele alınması ihtiyacını vurgulamaktadır.
2022'de tahminen 20 milyon yeni kanser vakası ve 9,7 milyon ölüm meydana geldi. Kanser teşhisini takip eden 5 yıl içinde hayatta kalan tahmini insan sayısı 53,5 milyondu. Yaklaşık 5 kişiden 1'i yaşamı boyunca kansere yakalanıyor, yaklaşık 9 erkekten 1'i ve 12 kadından 1'i hastalıktan ölüyor.
UHC ve kansere ilişkin küresel DSÖ araştırması, katılımcı ülkelerin yalnızca yüzde 39'unun, tüm vatandaşlara yönelik finanse edilen temel sağlık hizmetlerinin, 'sağlık yardım paketleri'nin (HBP) bir parçası olarak kanser yönetiminin temellerini kapsadığını göstermektedir. Katılımcı ülkelerin yalnızca yüzde 28'i, yalnızca kanserle bağlantılı olmayan, genel olarak ağrının hafifletilmesi de dahil olmak üzere palyatif bakıma ihtiyaç duyan kişilerin bakımını da kapsamıştır.
2022'de üç önemli kanser türü: akciğer, meme ve kolorektal kanserler
IARC'nin Küresel Kanser Gözlemevi'nde mevcut olan yeni tahminler , 2022 yılında küresel olarak yeni vakaların ve ölümlerin yaklaşık üçte ikisini 10 kanser türünün oluşturduğunu gösteriyor. Veriler 185 ülkeyi ve 36 kanseri kapsıyor.
Akciğer kanseri, 2,5 milyon yeni vakanın toplam yeni vakaların yüzde 12,4'ünü oluşturmasıyla dünya çapında en sık görülen kanser oldu. Kadınlarda meme kanseri ikinci sırada (2,3 milyon vaka, %11,6), bunu kolorektal kanser (1,9 milyon vaka, yüzde 9,6), prostat kanseri (1,5 milyon vaka, yüzde 7,3) ve mide kanseri (970.000 vaka, yüzde 4,9) takip ediyor.
Akciğer kanseri, kanserden ölümlerin önde gelen nedenidir (1,8 milyon ölüm, toplam kanser ölümlerinin yüzde 18,7'si), bunu kolorektal kanser (900.000 ölüm, yüzde 9,3), karaciğer kanseri (760.000 ölüm, yüzde 7,8), meme kanseri (670) takip etmektedir. 000 ölüm, yüzde 6,9 ve mide kanseri (660.000 ölüm, yüzde 6,8). Akciğer kanserinin en sık görülen kanser olarak yeniden ortaya çıkması büyük olasılıkla Asya'daki kalıcı tütün kullanımıyla ilgilidir.
Her iki cinsiyet için de küresel toplamdan cinsiyete göre insidans ve ölüm oranlarında bazı farklılıklar vardı. Kadınlarda en sık teşhis edilen kanser ve kanserden ölümlerin önde gelen nedeni meme kanseri iken, erkeklerde akciğer kanseridir. Meme kanseri, ülkelerin büyük çoğunluğunda kadınlarda en sık görülen kanserdir (185 ülkeden 157'si).
Erkeklerde prostat ve kolorektal kanserler ikinci ve üçüncü en sık görülen kanserler olurken, karaciğer ve kolorektal kanserler ise kanserden ölümlerin ikinci ve üçüncü en sık görülen nedenleridir. Kadınlarda akciğer ve kolorektal kanser, hem yeni vaka hem de ölüm sayısında ikinci ve üçüncü sırada yer aldı.
Rahim ağzı kanseri , dünya çapında en sık görülen sekizinci kanser olup, 661.044 yeni vaka ve 348.186 ölüme neden olan kanser ölümlerinin dokuzuncu önde gelen nedenidir. Birçoğu Sahra altı Afrika'da bulunan 25 ülkede kadınlarda en sık görülen kanserdir. Değişen insidans düzeyleri kabul edilse bile, rahim ağzı kanseri, önlemlerin yaygınlaştırılması yoluyla bir halk sağlığı sorunu olarak ortadan kaldırılabilir.DSÖ Rahim Ağzı Kanserini Ortadan Kaldırma Girişimi .
İnsani Gelişme Endeksi'ne (HDI) göre çarpıcı kanser eşitsizliği
Küresel tahminler, insani gelişmeye göre kanser yükünde çarpıcı eşitsizlikler ortaya koyuyor. Bu özellikle meme kanseri için geçerlidir. İGE'nin çok yüksek olduğu ülkelerde, 12 kadından 1'ine yaşamı boyunca meme kanseri teşhisi konuluyor ve 71 kadından 1'i bu nedenle ölüyor. Buna karşılık İGE'si düşük olan ülkelerde; Yaşamı boyunca 27 kadından yalnızca birine meme kanseri teşhisi konulurken, 48 kadından biri bu hastalıktan ölecek.
"İGE'nin düşük olduğu ülkelerdeki kadınların meme kanseri tanısı alma olasılığı, İGE'nin yüksek olduğu ülkelerdeki kadınlara göre %50 daha az, ancak geç teşhis ve kaliteli tedaviye yetersiz erişim nedeniyle hastalıktan ölme riskleri çok daha yüksek" diye açıklıyor Dr Isabelle Soerjomataram, IARC Kanser Gözetim Şubesi Başkan Yardımcısı.
DSÖ'nün HBP'lere ilişkin küresel araştırması aynı zamanda kanser hizmetlerinde önemli küresel eşitsizlikleri de ortaya çıkardı. Akciğer kanseriyle ilgili hizmetlerin yüksek gelirli bir ülkede HBP'ye dahil edilme olasılığının düşük gelirli bir ülkeye göre 4-7 kat daha fazla olduğu bildirildi. Ortalama olarak, yüksek gelirli bir HBP'de radyasyon hizmetlerinin kapsanma olasılığı, düşük gelirli bir ülkeye göre dört kat daha fazlaydı. Herhangi bir hizmet için en geniş eşitsizlik, düşük gelirli bir ülkeye göre yüksek gelirli bir HBP'ye dahil edilme olasılığının 12 kat daha fazla olduğu kök hücre nakliydi.
Departman Direktörü Dr. Bente Mikkelsen şunları söyledi: " DSÖ'nün yeni küresel araştırması, dünya genelinde kansere yönelik büyük eşitsizliklere ve mali koruma eksikliğine ışık tutuyor; özellikle düşük gelirli ülkelerdeki nüfus, kanser bakımının temellerine erişemiyor. " DSÖ'de Bulaşıcı Olmayan Hastalıklar. "DSÖ, kanser girişimleri de dahil olmak üzere, herkes için kanser bakımını teşvik edecek politikaları geliştirmek, finanse etmek ve uygulamak için 75'ten fazla hükümetle yoğun bir şekilde çalışıyor. Bu çalışmayı genişletmek için, kanser sonuçlarındaki küresel eşitsizlikleri giderecek büyük yatırımlara acilen ihtiyaç var."
2050'de öngörülen kanser yükü artışı
2050 yılında 35 milyondan fazla yeni kanser vakasının olacağı öngörülüyor; bu, 2022'deki tahmini 20 milyon vakaya kıyasla yüzde 77 artış anlamına geliyor. Hızla artan küresel kanser yükü, hem nüfusun yaşlanmasını hem de büyümeyi, aynı zamanda insanların risk faktörlerine maruziyetindeki değişiklikleri yansıtıyor. Bunlar sosyoekonomik gelişmeyle ilişkilidir. Tütün, alkol ve obezite kanser vakalarının artmasının ardındaki temel faktörlerdir; hava kirliliği hâlâ çevresel risk faktörlerinin temel etkenlerinden biridir.
Mutlak yük açısından, yüksek İGE'li ülkelerin, 2022 tahminleriyle karşılaştırıldığında 2050'de tahmin edilen ek 4,8 milyon yeni vakayla, görülme sıklığında en büyük mutlak artışı yaşaması bekleniyor. Ancak görülme sıklığındaki orantısal artış en çok düşük İGE'li ülkelerde (yüzde 142 artış) ve orta İGE'li ülkelerde (yüzde 99) dikkat çekicidir. Aynı şekilde bu ülkelerdeki kanser ölümlerinin de 2050 yılında neredeyse iki katına çıkması bekleniyor.
“Bu artışın etkisi farklı İGE seviyelerine sahip ülkeler arasında eşit şekilde hissedilmeyecek. Kanser yüklerini yönetmek için en az kaynağa sahip olanlar, küresel kanser yükünün yükünü taşıyacaklar" diyor IARC Kanser Gözetim Şubesi Başkanı Dr. Freddie Bray.
“Kanserlerin erken teşhisi ve kanser hastalarının tedavi ve bakımında kaydedilen ilerlemelere rağmen, kanser tedavisi sonuçlarında yalnızca dünyanın yüksek ve düşük gelirli bölgeleri arasında değil, aynı zamanda ülkeler arasında da önemli eşitsizlikler mevcut. Birinin nerede yaşadığı onun yaşayıp yaşamadığını belirlememelidir. Hükümetlerin kanser bakımına öncelik vermesini ve herkesin uygun fiyatlı, kaliteli hizmetlere erişimini sağlamasını sağlayacak araçlar mevcuttur. Bu sadece bir kaynak sorunu değil, aynı zamanda bir siyasi irade meselesidir” diyor UICC - Uluslararası Kanser Kontrol Birliği başkanı Dr. Cary Adams.