Kısa alıştırma ödeneğinden kullanma şartları bayağı dilekçe halinde işsizlik maaşı alma şartları ile aynıydı. Oysa koronavirüs sebebiyle şartlar kolaylaştırıldı. Son 3 yılda en düşük 450 gün işsizlik sigortası primi olan ve son 60 gün iş sözleşmesi var olan çalışanlar kısa egzersiz ödeneği alabilirdiler.
Milliyet’ten Cem Kılıç’ın yazısı:
Dolayısıyla bir takım çalışanlar (son 3 yılda minimum 600 gün primi olup 120 gündür iş sözleşmesi bulunanlar) bununla beraber işsizlik sigortasından maaş alma hakkına da sahip olarak kısa egzersiz ödeneği aldılar, bir takım çalışanlar ise (son 3 yılda 600 gün primi olmayıp 450 gün primi olan ya da son 120 gündür meslek sözleşmesi olmayıp son 60 gündür meslek sözleşmesi bulunanlar) işsizlik maaşı hakkı yokken kısa alıştırma ödeneği alabildiler.
Normalde kısa çalışma ödeneği almaya adalet kazanan işçinin kısa çalışma ödeneği aldığı zaman, işsizlik maaşı alabileceği süreden mahsup ediliyor. Yani kısa çalışmaya gidilen tarihte 10 ay işsizlik maaşı almaya yargı kazanan bir işçi, 3 ay her tarafında kısa çalışma ödeneği alırsa, geriye doğru 7 aylık işsizlik maaşı hakkı kalıyor.
Kısa çalışma ödeneği tedarik olarak değil, zaman olarak işsizlik maaşından düşülüyor. Dolayısıyla işçinin fiziksel açıdan kaybı olmuyor, yalnızca işsizlik maaşı alabileceği süre kısalıyor.
Öteki yana kısa çalışma ödeneğinin işsizlik maaşı alınacak süreden mahsup edilmemesi yönünde Cumhurbaşkanı kararı yayımlandı ve bu sürelerin işsizlik maaşından mahsup edilmemesi sağlandı.
böylece kısa çalışmadan çıkan işçi kısa çalışmaya gidildiği tarihten ne değin yargı etmişse o süre değin işsizlik maaşı alabilecek. Kısa egzersiz ödeneği bölge işçi, kısa çalışmanın açılış tarihi itibarıyla işsizlik ödeneğine yargı kazanmış oluyor.
Örneğin 1 Nisan 2020 itibarıyla kısa çalışmaya gidilen işyerinde son 3 yıl aralıksız çalışmış bir emekçi, 10 ay işsizlik maaşı alma hakkına sahip olarak kısa çalışma ödeneği alıyor.
Yani işverenin kısa çalışmaya başvurusu sonrası kısa alıştırma ödeneği almaya başlayan işçilerin işsizlik sigortasından faydalanmak için zorunlu fesih şartı sağlanmış oluyor.
Kısa alıştırma ödeneği alabilmek için prim şartını sağlamış emekçi, fesih şartını da sağlıyor ve o tarih itibarıyla kaç ay işsizlik maaşı alma hakkı varsa kısa çalışma ödeneği aldığı aylar bu süreden düşülüyor.
Fakat mahsup konusundaki Cumhurbaşkanı kararı nedeniyle koronavirüs sebebiyle kısa çalışan işçilerin kısa çalışma aldıkları zaman işsizlik ödeneklerinden düşülmeyecek.
İstifa eden, emeklilik nedeniyle işten ayrılan, yaş dışı öteki şartları tamamlayarak istifa eden işçi prim şartlarını sağlasa da işsizlik maaşı alamaz. Fakat kısa çalışmaya gidilen işyerinde kısa egzersiz ödeneği almaya hak şampiyon işçi, işsizlik sigortasından maaş almaya da adalet kazanmış olduğu için kısa egzersiz süresi sonunda istifa etse ya da işsizlik maaşı adalet etmeyecek şekilde işten ayrılsa bile işsizlik ödeneği alabiliyor. Bu istisna kısa alıştırma ödeneği alan şahısların işsizlik maaşı alması için fesih şartını ortadan kaldırmış oluyor.
Kısa çalışmaya gidilen meslek yerlerinde kısa çalışma ödeneği almaya yargı şampiyon kişilerden son 3 yılda en az 600 günü olup son 120 gündür meslek sözleşmesi bulunanlar, kısa çalışma sonlandıktan sonradan istifa ederek işten ayrılırlarsa işsizlik maaşı alabilirler.
Bu durumdaki işçi kısa çalışma ödeneği aldığı tarihte işsizlik maaşı almaya yargı kazanmış olduğu için fesih nedeni şartı aranmaksızın ve işsizlik maaşı alabileceği süreden kısa çalışma aldığı süre de düşülmeyerek ilk yargı ettiği süre olan 10 ay işsizlik maaşı alabilir.
Kısa egzersiz uygulamasındaki prim şartları, koronavirüs nedeniyle yapılan başvurularda kolaylaştırılmıştı. böylece koronavirüs nedeniyle kısa çalışmaya gidilen işyerlerinde kısa çalışma ödeneği bölge işçilerin tamamı bununla birlikte işsizlik maaşı almaya yargı kazanmış değiller.
Bu şahısların istifa ederek veya işsizlik sigortasından maaş alamayacak şekilde iş sözleşmeleri sonlandırıldıktan sonradan işsizlik sigortasından ücret almaları olası değil. Çünkü bu kişiler kısa alıştırma başlangıç tarihinde işsizlik maaşı yargı etmiş durumda değiller. Dolayısıyla bu şekilde işsizlik maaşı elde etmek isteyen şahısların kısa alıştırma ödeneği açılış tarihinden önceki 3 yıl içerisindeki prim sayılarını yoklama etmeleri çok kayda değer.