16. yüzyılın başlarında, Osmanlı ve Safevi imparatorlukları Ortadoğu'yu kontrol etmek için savaştılar, İstanbul'dan devleti yöneten Yavuz Sultan Selim, sonra Ortadoğu'nun yüksek kültürünün dili Farsça'da yazdığı seçkin şiirlerle kendi sanatsal yönünü kabarttı. Aynı anda Şah İsmail (I. İsmail) İsfahan'da kendi atalarından kalan dilde, Türkçe şiirler yazdı.


Yavuz Sultan Selim (saltanatı: 1512-20) Mahlas Selimi adı altında şiirler yazdı; ezeli rakibi Şah İsmail (saltanatı: 1501-24) ise şiirlerini Hatayi adı altında yazdı.
Türkiye ve İran geniş, nüfuz eden ve göreli olarak ileri Müslüman çoğunluklu ülkelerdir, tarihsel olarak merkezi ve stratejik anlamda yer edinmişler ve geniş olarak ta izlenmektedirler; 1994'e dönerek ölçmüş olduğum gibi, kavşakları zıt yönlerde yarışmakta, arzuları sadece Ortadoğu'nun geleceğini değil ancak potansiyel olarak Müslüman dünyayı etkilemektedir.
Bu şimdi olmaktadır. Şimdi her bir ülkenin evrimini gözden geçirelim:
Türkiye: Atatük 1923-38 periyodunda, İslam'ı neredeyse kamusal yaşamdan çıkardı. On yılların üzerinde, bununla birlikte, İslamcılar direndi ve 1970'lerde koalisyon yönetiminin bir parçası oldu; hatta 1996-97'de, İslamcılar hükümetin başına geçtiler. İslamcılar iktidarı 2002'deki tuhaf seçimlerle kazandılar, üçüncü seçimi aldıklarında parlamentodaki sandalyelerin üçte ikisini garantilediler. Dikkat ve rekabetle yöneterek, 2007'de oyların neredeyse yarısını aldılar, eldivenleri çıktı ve zorbalık başladı; vahşice bir zorbalıkla ince bir medya eleştirisi, tavşan beyinli komplo teorileriyle Silahlı Kuvvetler'e karşı kullanıldı. İslamcılar Eylül referandumunu %58'le kazandılar ve Haziran 2011'de yapılacak gelecek seçimleri de kazanacakları gözüküyor.


Atatürk İslam'ı Türkiye'de kamusal yaşamdan dışladı ve Humeyni ise İran'da merkezi yaptı.
İran: Humeyni Atatürk'ün yaptığının tersine yaptı, 1979-89 arasında, İslam'ı politik olarak saltanatı sırasında baskın hale getirdi, ancak sonra titremeye başladı, uyumsuz fraksiyonlar doğdu ve rejimin aşırı yönetimi halktan uzaklaştı. 1990'larda, yabancı gözlemciler, rejimin yakında düşeceğini beklediler. Halkın büyüyen hayal kırıklığına rağmen, İslamcı Devrim Muhafızları Kolordusunun sallanması arttı ve Mahmud Ahmedinejad'ta simgelendiği gibi, İran-Irak savaşında sertleşen gaziler yönetime geldiler, ikinci bir rüzgar yakaladılar.
İslamcı amaçların bu anlamda tekrar ileri sürülmesi, İslami uygulamalardan başka tarafa dönmesini de içererek, aynı zamanda halkın rejime yabancılaşmasını arttırdı ve laikliğe doğru yöneldiler. Ülkenin yetişen hastalıkları, başını almış giden uyuşturucu kullanımı, pornografi ve fuhuş, sorunların derinliğindeki noktalardır. Yabancılaşma, Haziran 2009'daki hileli seçimlerden sonra, rejim karşıtı gösterileri, harekete geçirmiştir. Baskıyı, otoritelerin kızgınlığı takip ederek dürtüklemiştir.
Bir yarış uygulamaya konmuştur. Hatta bir rekabet dışında, İslamcılara güncel olarak her iki başkentin, Ankara ve Tahran'ın iktidarını vermektedir.


Erdoğan ve Ahmadinejad, sonunda uyum içinde.
Aksine, Türk hükümeti az sayıda acil tehlike sunmakta, İslamcılığın korkunç ilkelerinin kurnaz uygulamalarını gelecek bir tehditte olduğu gibi tezgah yapmaktadır. Özlenen Humeyni ve Usame Bin Ladin unutuldu, riski göze alıyorum, Recep Tayyip Erdoğan ve ekibi İslamcılığın daha dayanıklı ve sinsi mucitleri olarak anımsanacaklardır.
Sonrasında, bugünün en acil Ortadoğu sorunu ülke, yarının akıllı ve yaratıcı lideri olduğunda Batı'nın bünyesi en kuvvetli Müslüman müttefiği, elli yıl içinde düşmanlık ve tepkiselliğin en büyük kaynağına dönebilir.
Değerlendirme bir yüzün oyunu, tekerleğin dönmesi ve tarihin ileri attığı sürprizlerdir.