Yıl 2009. Avrupa’nın önde gelen başkentlerinden biri olan Berlin, Duvar’ın yıkılışının 20. yıl dönümünü çeşitli şekillerde kutlamaya başladı bile. Avrupa’nın nihayet birleşmesi ile sonuçlanan tarihi bir olay. Berlin Sanat Akademisi bir dizi yıldönümü akşamı planladı ve sahnesinde oynamam için bana bir metin verdi. “Ve Hâlâ Duvar” başlıklı bir makale yazma davetinden yararlandım. Diğer performansların neşeli, neredeyse şenlikli tonunu kasten hafife aldım ve başladım: “Yirmi yıl önce çok iyi başlayan Avrupa’nın, Doğu’nun Batı’yla birleşmesinin, önce mutlu ve sonra tamamen sona erdiği konusunda hala hemfikir değilim. . Başka bir deyişle, bugün, yıldönümü vesilesiyle, tartışılmaz bir başarı öyküsü olarak ‘yeni Avrupa’dan bahsetmeye hakkımız yok gibi görünüyor. Ve elbette, tam olarak ne olduğunu biliyorum
Ukrayna ile ilgili her şey beni rahatsız etti. Onun için Duvar henüz yıkılmamıştır. İçinde zaten bazı delikler olduğu doğru, ama biz daha kötü tarafta kaldık. 2009, Orange Drive’ın nihai düşüşünü, Avrupa yanlısı siyasi kampta sayısız bölünme ve ihaneti, Bay Yu ve Bayan T arasında giderek daha şiddetli bir karşılıklı imha savaşını, Moskova yanlısı muhalefetin ve diğer bazılarının giderek artan bariz kibirlerini getirdi. son derece tatsız tezahürler.
Avrupalıların bize karşı tutumu – hem seçkinler hem de sıradan insanlar – gözlerimizin önünde kötüleşiyor ve dibe doğru hızlanıyordu. İkinci Gaz Savaşı, Moskova’da esaret ve utanç verici anlaşmaların imzalanmasıyla yeni sona erdi. Avrupa, Ukrayna’nın zayıf, bölünmüş ve çok güvenilmez olduğunu anladı. Kimse Maidan’ın turuncu güzelliğinden endişe duymadı ve herhangi bir tartışmada bu bir tartışma değil, kötü bir ton olarak kabul edildi.
Rusya ise Gürcistan’ın askeri olarak parçalanmasından, topraklarına el konarak Ukrayna’nın acımasız ve alaycı gaz şantajına kadar her şeyi bağışladı. Biraz abartı olmadan, tüm bu bok öyle bir şekilde özetlenebilir ki, Rusya istediğini yaptı – hem Avrupa ile hem de bizimle. Herşey serbest!
Yazım acıydı. Hayır, onun etkisi hakkında hiçbir yanılsama yaşamadım. Sanat Akademisi, entelektüel ve kültürel anlamda önemli olmasına rağmen, kötü şöhretli Alman Realpolitik’inin ofislerinde hala çok fazla duyulmayan bir yerdir. Gerçek bir siyasi etki beklemiyordum ama en azından acımı paylaşmadan edemedim. En azından bu uygunsuz tatili biraz şımartın.
Sonuç olarak, kulağa şöyle geliyordu: “Bir kez daha iyimser olmayı bıraktım, ama inatla en sevdiğim tezi tekrar etmekten vazgeçmiyorum. Ben de aynı fikre bağlı kaldım: Avrupa hala Ukrayna’ya açılmak zorunda kalacak. Bu, Ukrayna’nın mevcut durumuna korkunç bir şekilde aykırıdır ve aynı ölçüde, farklı bir şekilde de olsa, mevcut Avrupa durumuyla çelişmektedir. Makul bir abartı ile, “Avrupa uluslarının beklediği özgürlüğe giden yolda” Ukrayna’nın şimdi on yıl önce, 1990’ların sonundaki ile aynı olduğu söylenebilir. Yani, Sovyet sonrası umutsuzluğun gri bölgesinde – hadi bir maça kürek diyelim. Ve yine de birlikte olmamız gerekeceğinden eminim. Ve Avrupa kaçınılmaz olarak birleşmeye yazgılıydı. Bunun için bir tane ama oldukça sağlam garanti var – Rusya. Büyük ve güçlü kuzeydoğudaki kardeşimiz ve komşumuz bunun olması için her şeyi yapacaktır.
Okumayı bitirdiğimde bile alkışlandım. O parlak zekaya sahip pek çok insanın, özellikle de “kuzeydoğudaki kardeşim” hakkındaki alaycılığımı anlayacağını sanmıyorum. Belki de mevcut olanlar, en sevdikleri Ruslar hakkındaki sıcak sözlerimden içtenlikle memnun kaldılar. Son cümlemi nasıl ve kimin anladığını bilmiyorum – fiyat hakkında. Mümkün olan en yüksek seviyeden bahsediyordum: sayısız Ukraynalı hayat, yıkım, yangınlar, kültürel ve doğal afetler – Rusya’dan gelen tüm bu savaş suçlularının şimdi bize getirdikleri, makalemi yazdıktan tam 13 yıl sonra. Tam olarak 13, çünkü dosya oluşturma tarihi 6 Mart 2009.
Eh, Rusya o zaman verilen garantiyi yerine getirdi. Yazdığım gibi tamamen önümüzdeki on yılda değil, bir sonrakinde. Bu savaşı 2014’te başlattığını hatırlasak da, bir sonrakinde.
ve Avrupa? Cevabı yıllardır beklediğim cevap mı?
Evet, Avrupa en azından mültecilere sınırlarını açtı. Çok uzak çok iyi.
Ama bu toplu mavi-sarı süslemelerden, toplam hayranlık ve empati patlamalarından, çarpıcı alkışlardan ve Berlin’in veya düzinelerce başka başkentin merkezindeki yarım milyon gösteriden yeterince yok. Hepsi dokunaklı ve harika. Ama doymadım: çocuklarımız, annelerimiz, babalarımız, yaşlılarımız, gençlerimiz ölüyor. Her gün, her gece ve her saat. Ülkemiz, şehirleri, köprüleri, binaları, tatil köyleri, kültür anıtları ölüyor.
Şimdi bizim için dua etmekten ve ağlamaktan çok daha fazlası gerekiyor. Sadece nezaket ve misafirperverlik, sadece sıcaklık ve destek sözleri değil, aynı zamanda korkusuz hareket. Avrupa, korkma! Harika ol, savaşa katıl, Duvarı yık.
Yuri Andrukhovych