İran'dan Rusya'ya nükleer rest
Buşehir nükleer santraldeki işbirliği ve ikili ilişkilerin geliştirilmesi konusunda çalışmalarda bulunmak üzere Moskova'da bulunan İran Cumhurbaşkanı Yardımcısı ve Atom Enerjisi Başkanı Gulamrıza Agazade, dün Rusya Federasyonu Nükleer Enerji Ajansı Başkanı Sergey Kriyenko ile bir araya geldi.
İran Haber Ajansı Mehr'e açıklamada bulunan Agazade İranlı uzmanlar tarafından tamamlanan bir kısım ünitelerin sisteme eklenmesini önerdiklerini belirterek, Rusya'dan santralin inşası ile ilgili taahhütlerine uymalarını istediklerini söyledi. Agazade açıklamasında, "Rusya Buşehir nükleer santralinin tamamlanması konusunda yardımcı olmazsa, İran bunu kendi imkanları ile yapabilir." uyarısında da bulundu. Agazade santralin altı ayda tamamlanabileceğini belirterek basında yer alan Kasım 2007 tarihin kendileri için geç olduğunu belirtti.
Agazade'nin yardımcısı Muhammed Saidi de konu ile ilgili IRNA'ya yaptığı açıklamada, "Buşehir Nükleer Santralinin tamamlanması konusunda engelleri aşmaya çalışıyoruz. Rusya geçen yıl verdiği sözleri yerine getirmedi. Anlaşmaya göre nükleer yakıtın altı ay öncesinden gemilerle taşınarak bölgeye ulaştırılması gerekiyordu." dedi.
Rusya Atom Enerjisi Ajansı sözcüsü Sergey Novikov 2007'nin Eylül'ünde projenin tamamlanacağını belirterek, "İki ay sonrada santralin nükleer enerji üretimine başlayacak. 2007'nin Mart ayında da İran'na nükleer yakıt sevkiyatını yapacağız; bu da anlaşmada belirtilen projenin tamamlanmasından altı ay önce hammaddenin ulaştırılması şartına uygundur." ifadelerine yer verdi. Novikov 1 milyar dolarlık Buşehir nükleer enerji tesislerindeki işbirliğinin devam edeceğini belirtti.
Rusya Atam Enerjisi Başkanı Sergey Kriyenko da santral ile ilgili yaptığı açıklamada, "Nükleer meteryallerin barışçıl olmayan amaçlar için santralde kullanılması mümkün değil. Buşehir Nükleer Enerji Santrali, Uluslararası Atom Enerji Ajansı gözlemcilerinin kontrolünde inşa edilmektedir." diyerek uluslararası topluma garanti verdi.
Buşehir Nükleer Santrali, 1995 yılında Rusya ve İran arasında imzalanan anlaşmaya göre, Rus Atomstroiexport firması tarafından 1 milyar dolara inşa edilecekti. İran 1998 yılında yapılan düzenleme ile Atomstroiexport'tan projenin tamamını üstlenmesini istemişti. Buşehir nükleer tesislerinin inşasına Alman Siemens firması 1970 yılında başlamış, 1979 İran Devrimi'nin ardından anlaşma iptal edilmişti.
Rusya 1 milyar dolarlık projeyi yoğun ABD baskıları altında tamamlamaya çalışıyor. ABD Rusya'yı İran'ın nükleer silaha sahip olma kapasitesini geliştirmekle suçluyor. İran sivil amaçlı nükleer çalışmalarda bulunmasının uluslararası silahsızlanma anlaşmalarının kendilerine tanıdığı bir hak olduğunu iddia etse de, ABD İran'ın nükleer silah üretmek istediği iddiasında ısrarlı.