James Joyce Kimdir? Kısaca Hayatı (2 Şubat 1882-12 Ocak 1941)
James Joyce, 2 Şubat 1882 tarihinde İrlanda’nın Dublin şehrinin Rathgar bölgesinde doğmuştur. Tam adı James Augustine Aloysius Joyce’dir. Ailesinin 10 çocuğunun en büyüğüdür. 6 yaşında iken Clongowes Wood College’a adlı Cizvit (16.yüzyılda ortaya çıkan Hristiyan bir tarikat) okuluna gönderildi. Bu okullar “İrlanda’nın Eton’ı” olarak anılırdı. Bu okul asil insanların çocuklarının okuduğu bir okuldu. Ailesinin ekonomik olarak gitgide kötüleşmesi yüzünden 1891 den sonra bu okula geri dönmedi. İki yıl kadar annesinin kendisini eğitmesinden sonra 1893 yılında kardeşi Stanislaus ile Dublin’de bulunan yine bir Cizvit okulu olan Belvedere College’e ücretsiz olarak kabul edildiler.
Üniversite Eğitimi ve İlk Makalesi
Buradan mezun olan Joyce, University College yi kazandı. James Joyce buradaki Cizvit rahiplerinin verdiği ilahiyat eğitiminin yerine modern diller ve felsefe eğitimi almayı tercih etti. İngiliz ve Fransız edebiyatının yanında Almanca ve Norveççe dillerini öğrendi. Henüz üniversitede okurken Henrik Ibsen’in “ When We Dead A Waken” (Biz Ölüler Uyanınca) adlı oyunu hakkında yazdığı makalesi “Ibsen’s New Drama” (İbsen’in Yeni Tiyatrosu) 1900 yılında İngiltere’nin başkenti Londra’da yayınlanan Fortnightly Review dergisinde yayınlanmıştır. Bu makale aynı zamanda O’nun çevresinde yazamayacağını düşünen insanlar için bir delil olmuş ve yazabileceğini herkese kanıtlamıştır.
Ülkesini Terketmesi
James Joyce, 1902 yılında üniversiteyi bitirip Paris’e yerleşti. Sainte-Genevieve Kütüphanesinde Aristotales, Aquino’lu Tommaso ve Gustave Flaubert’in düşüncelerini incelerken aynı zamanda İngilizce dersleri vererek geçimini sağlıyordu. Annesini rahatsızlığı nedeniyle 1903 yılında tekrar İrlanda’ya dönen Joyce, 1904 yılında Avusturya-Macaristan’ın Pula şehrinde bulunan Berlitz Okulunda öğretmen olarak çalışmak üzere kız arkadaşı -ki daha sonra eşi olacak- Nora Barnacie ile birlikte ülkesini terk etti. 1905 yılında kardeşi Stanislaus’u da alarak İtalya’nın Trieste şehrine yerleştiler. 1906 yılında Roma’da bir bankada işe girdi. Ama 1907 yılında işi bırakarak Trieste’ye geri döndü. Burada İngilizce dersleri vermeye başladı. 1909 yılında iki kez İrlanda’ya gidip, “Dublinliler” adlı eserini yayınlatmak için uğraştı ama olmadı. 1914 yılında eseri yayınlandı.
En Ünlü Eserinin Basımı
1915 yılında İtalya’nın I.Dünya Savaşı’na girmesi üzerine 1916 yılında “Sanatçının Bir Genç Adam Olarak Portresi” adlı eserini yayınladıktan sonra, eşi Nora ve iki çocuğu ile İsviçre’nin Zürich şehrine geçti. Burada yazdığı “Ulyesses” romanı edebiyat çevrelerinde çok ses getirmiş ve bir Amerikan dergisinde parça parça yayınlanmıştır. Bu roman Homeros’un “Odyessa Destanı” ışığında Dublin şehrinde geçen bir günü anlatmaktadır. 1922 yılında ise Paris’te romanın basımı gerçekleştirilmiştir. Türk edebiyatına ise 1996 yılında Nevzat Erkman tarafından kazandırılmıştır.
Hayatının Son Yılları
James Joyce, 1917 ve 1930 yılları arasında katarakt, iris iltihabı ve glokom nedeniyle gözlerinden 20 den fazla ameliyat olmuş zaman zaman tamamen göremez hale gelmiştir. Eserlerinde yer alan ironili ve neşeli bölümlerin bu körlük dönemlerinde yazdığı söylenir. Hayatının son yıllarını Zürich’te geçiren yazar, tam anlamıyla kör olmadan, fakirlikle boğuşarak 13 Ocak 1941 yılında bu şehirde öldü.
James Joyce’nin Eserleri
Chamber Music/Oda Müziği-1907, Dublinliler-1914, Sanatçının Bir Genç Adam Olarak Portresi-1916, Exiles/Sürgünler-1918, Ulysses-1922, Collected Poems (Toplu şiirler)-1936, Finnegans Wake-1939, Stepken Hero-1944, Poems Penyeach (şiirler)-1986, Sanatçının Mektupları-1991
James Joyce’nin şiirleri Türkçeye Giacomo Joyce adıyla 1986 yılında çevrilmiştir.