Nesli tükenen hayvanlar: Dinozor
Dinozor kelimesinin Yunanca korkunç kertenkele anlamına geldiğini biliyor muydunuz?..
Günümüzde ancak, filmlerde, çizgi filmlerde ya da oyuncakçılarda gördüğümüz dinozorlar soyu tükenen hayvanlar denildiğinde ilk sırada yer alıyor. Bilim adamlarının onlara bu ismi vermesinin nedeni ise onları bir cins kertenkele sanmalarından kaynaklanıyor.
İlk kez 230-225 milyon yıl önce görünen dinozorlar, 160 milyon yıl kara hayatına egemen olmuş ancak dinozorların nesli 65 milyon yıl önce tükenmiştir.
Dinozorların nasıl 160 milyon yıl yaşayabildi?
- Çevreye uyum sağladılar.
- Puflu ve su geçirmez derileri sayesinde korundular ve kuru kaldılar.
- Sert kabuklu yumurtaları sayesinde yavrularının çoğu yaşadı.
- Bazı dinozorlar ot, bazıları da et yediklerinden yiyecek sıkıntısı çekmediler. O dönemlerde yaşayan diğer hayvanlara göre daha kolay yürüdüklerinden kolayca yiyecek bulup, beslenebildiler.
- Zamanının en güçlü türlerinden biri oldukları için diğer türde hayvanlar onlara karışmadı. Düşmanlarından rahatça kaçabildiler.
Dinozor türleri
Geçmişte yaklaşık 800-1000 adet dinozor türü bulunmaktaydı. Bunlardan kimi bitkilerle besleniyor, kimi de et yiyordu.
Otçul dinozorlar: En kalabalık otçul dinozor türleri, apatosaurus ve brachiosaur idi. Bunlar gelmiş geçmiş en büyük hayvanlardandı. Örneğin apatosaurus 30 ton ağırlığında ve 21 m uzunluğunda idi. Ama T-Rex türü sadece 19,4 m kadardı. Otçulların bazıları boynuzlu olup çok görülmeyen türlerdendi. Bazı otçul dinozorlar ise kendilerini etçil dinozorlardan korumaya yarayacak özel silahlara sahipti… Örneğin triceratops, başında üç boynuz taşırken, ankylosaurus çıkıntılı kemiklerle korunuyordu; styracosaurusun kuyruğunda ise sivri dikenler vardı.
Etçil dinozorlar: Bunlar tıpkı insanlar gibi arka ayaklarının üzerinde yürüyorlardı. Çünkü ön ayakları çok küçüktü. Spinosaurus, Tyrannosaurus, Carnotaurus gibi bazıları son derece büyükken, Compsognathus (yaklaşık 5,5 kg ve 60 cm) gibileri de son derece küçüktü.
Peki, dinozorlar nasıl yok oldu?
Geçmişte, dinozorların kısa bir süre içinde toplu olarak nasıl yok oldukları uzun bir süre açıklanamamış ve yanardağ patlamalarından dünyadaki iklim değişikliklerine kadar çeşitli teoriler ortaya atılmıştır. Bu konuda birçok iddia gündeme gelmiştir. Bunlardan en kabul göreni Nobel Ödüllü Fizikçi Luis Alvarez ve oğlu Jeolog Walter Alvarez’in ileri sürdükleri fikirdir. Bu fikre göre; 65 milyon yıl önce yaklaşık 10 km çapında bir göktaşının dünyaya çarpması sonucunda dinozorların nesli sona erdi…