WASHINGTON —
Amerika’da 50 eyalet var. En son 1959 yılında Alaska ve Hawaii 49 ve 50’nci eyalet olarak kabul edildi. Başkent Washington’un statüsü ise özel. Tam olarak eyalet sayılmıyor, ancak federal eyalet özelliklerine sahip.
Washington DC, District of Columbia, özel statüye sahip bir başkent. Hem eyalet, hem değil. Eyaletlerin sahip olduğu hakların birçoğuna sahip, Kongre’de de bir delegeyle temsil ediliyor. Ancak bu temsilci Kongre üyesi sayılmıyor. Yıllardır Kongre’de Washington’u temsil eden ve seçilerek bu göreve gelen delege Eleanor Holmes Norton’a göre, başkent halkının temsil hakkı verilmediği halde en yüksek federal vergi ödeyen Amerikalılar sıralamasında ikinci durumda olması büyük haksızlık.
Norton’un Temsilciler Meclisi’nde oy kullanma hakkı yok ancak Washingtonlular 1961 yılında anayasaya eklenen 23’üncü madde sayesinde başkanlık seçimlerinde oy kullanabiliyor. Amerika’nın özel bölge statüsündeki bölgeleri Porto Rico, Guam ve Virgin Adaları. Burada yaşayanlar da Amerikan vatandaşı, Kongre’ye temsilci gönderebiliyorlar ancak başkanlık seçimlerinde oy kullanamıyorlar. Washington’la aralarındaki en büyük fark, federal vergi ödemek zorunda olmamaları.
Washington, 1791 yılında Amerika’nın ilk başkanı George Washington anısına başkent olarak kurulmuş. Amerikan iç savaşından sonra Kongre, Washington için bir belediye oluşturmuş. O zamandan beri Washington DC, Belediye Başkanı ve 13 üyeli Belediye Meclisi tarafından yönetiliyor.
13 Haziran 1937 Washington doğumlu olan Eleanor Holmes Norton, politikacı olmayı hiç düşünmediğini söylüyor.
Washington, D.C.’nin nüfusu 650 bine yakın. Başkent, Amerika’nın en kalabalık 25’inci bölgesi. Komşu Maryland ve Virginia eyaletlerini de katınca, Washington 8 milyon nüfusla Amerika’nın en kalabalık 7’nci metropolü. Yalnızca Washington DC’ye bakarsak, eyalet statüsü kazansaydı, Amerika’nın en kalabalık 49’uncu eyaleti olurdu. Peki Washington’da kimler yaşıyor? 2010 yılındaki nüfus sayımına göre, nüfusun %50,7’si siyah, %38,5’i beyaz, % 3,5 Asyalı, %0.3’ü Kızılderili. %9,1’i de Latin kökenli. Federal hükümete, Kongre’ye, Beyaz Saray’a ev sahipliği yapan Washington DC aynı zamanda birçok anıt ve müzeyle turizmin de merkezi. Ayrıca başkentte Türkiye dahil 176 ülkenin büyükelçilikleri, uluslararası kuruluş merkezleri, düşünce kuruluşları ve lobi şirketleri de var.
Başkan Obama Washington DC’nin eyalet statüsü kazanmasını destekliyor. Daha önceki başkanlar da konuya destek vermişti. Ancak Başkanların Kongre’de yapabilecekleri sınırlı. Yale Üniversitesi mezunu hukukçu Eleanor Holmes Norton da bunun gerçekleşmesi için çalışmaya kararlı.
Washington’un Temsilciler Meclisi’ndeki delegesi Eleanor Holmes Norton, aynı zamanda Georgetown Üniversitesi’nde profesör ve tıpkı bir milletvekili veya senatör gibi, sadece ülke içi sorunlarla değil, dış politikayla da yakından ilgileniyor.
Eleanor Holmes Norton için hala öncelikli konu, Washington DC’ye eyalet statüsü kazandırmak. 1991 yılından bu yana 11 kez seçim kazanarak DC delegesi seçilen ve 22 yıldır Kongre’de görev yapan Norton, hedefine ulaşmak için çalışmaktan asla vazgeçmeyeceğini vurguluyor.