New York Güney Bölgesi Savcılığı tarafından Halkbank hakkında ABD'nin İran'a yönelik yaptırımlarının delinmesine yardımcı olduğunu savunan iddianamenin hazırlanmasının ardından Halkbank Ekim ayındaki duruşmaya katılmamıştı.
Halkbank'ın avukatı Andrew Hruska, davaya atanan New York Güney Bölgesi Federal Mahkemesi Hakimi Richard Berman'a yazdığı mektupta, bankanın suçlamalarla ilgili davaya katılma görüşünde olmadığını ifade etmiş, davanın mahkemenin yargılama yetkisi olmaması nedeniyle düşürülmesi ve reddi hakim talebine ilişkin Halkbank'ı sınırlı bir şekilde temsil etmesine izin verilmesini talep etmişti.
Hakim Richard Berman Halkbank'ın avukatı aracılığıyla yaptığı mahkemede "özel bir şekilde görünme" ya da sınırlı bir şekilde temsil edilme talebini reddetti.
Mahkemenin internet sitesinde yayınlanan detaylı açıklamada Yargıç Berman reddine temel teşkil eden nedenleri ayrıntılarıyla gerekçelendirdi.
Mahkemeye itaatsizlik
Yargıç Berman, Halkbank'ın suçu kabul etmek ya da reddetmek için şimdiye kadar mahkemeye çıkmadığını, 22 Ekim'deki duruşmaya katılmak için gönderilen ilk mahkeme celbine icabet etmediğini belirtti.
Bu celbin Hakan Atilla duruşmasında Halkbank'ı temsil eden King & Spalding hukuk firmasına gönderildiğini, ancak firma tarafından celbin kabul edilmediğini kaydetti.
Halkbank'ın "bilerek ve isteyerek" mahkemenin ilk celbine itaatsizlik ettiği belirtildi. Buna rağmen mahkeme tarafından ikinci bir celp gönderildiği ve Halkbank'ın 5 Kasım'da mahkeme bulunmasının istendiği ancak Halkbank yönetiminin bu çağrıya da uymadığı kaydedildi. İkinci celbin Halkbank'a elektronik postayla yollandığı ayrıca Hakan Atilla'nın yargılanması sürecinde ABD'li yetkililerle görüşmelerde bulunan Türk Hazine'sinden Tahsin Yazar'a da email yoluyla, Halkbank'ın İstanbul adresine ise Fedex ile gönderildiği ancak teslim alınmadığı belirtildi.
Yargıç Berman Halkbank'ın kendisi ile ilgili suçlamalar hakkında bilgilendirildiği konusunda "şüphe yoktur" dedi.
Berman ayrıca Halkbank'ın gönderilen iki celp, Sarraf ve Atilla dava süreçleri ile iki yıl boyunca bağlantılı olması sebebiyle mahkemeye çıkmayarak kaçak konumuna düşebileceğini belirtti. Halkbank'ın ABD'de yerleşik olmadığı ve yargıdan kaçmadığı" sebebiyle "kaçak duruma düşme salahiyeti olmadığı" savının geçerli olmadığını kaydetti.
"Sıradışı temaslar"
Yargıç Berman açıklamasında Rıza Sarraf ve Hakan Atilla'nın tutuklanmaları ve suçlama yöneltilmesi sonrasında Türkiye tarafından başlatılan bir görüşme trafiğinde "sıradışı temaslar" yaşandığı ve mahkeme salonu dışında devlet yetkilileri, avukatlar ve lobiciler arasında görüşmeler yapıldığını kaydetti.
Berman bu görüşme trafiğinin amacının Rıza Sarraf'ın serbest bırakılması ve Türkiye'ye iade edilmesini sağlamak olduğunu söyledi.
Görüşme trafiğinde yer alan isimler Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Erdoğan'ın damadı Hazine ve Maliye Bakanı Berat Albayrak, Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu, Başbakan eski Yardımcısı Mehmet Şimşek, Adalet Bakanı Bekir Bozdağ, ABD Başkanı Donald Trump, ABD eski başkan yardımcısı Joe Biden, ABD eski Başsavcısı Loretta Lynch, ABD Hazine Bakanı Steven Mnuchin ve ADB eski dışişleri Bakanı Rex Tillerson olarak sıralandı.
Görüşmelerdeki diğer bir hedefin de Atilla'nın mahkumiyeti sonrasında Halkbank hakkında iddianame hazırlanmasının ve yüksek meblağda bir ceza almasının engellenmesi olarak belirtildi. Ancak 15 Ekim'de açıklanan iddianame ile bu girişimlerin sonuçsuz kaldığı kaydedildi.
Halkbank'ın talebine red
Yargıç Berman Halkbank'ın avukatı Andrew Hruska tarafından mahkemeye iletilen bankanın suçlamalarla ilgili davaya katılma görüşünde olmadığı, ancak kendisinin davanın düşürülmesi ve reddi hakim talebine ilişkin bankayı sınırlı bir şekilde temsil etmesine izin verilmesini talebinin, Savcılık tarafından "boş oyalama taktiği" ve "herhangi meşru bir dayanağı olmaması" ve ayrıca talep edildiği şekilde "sınırlı temsil edilme" konusunda bir gelenek olmadığı nedenleriyle karşı çıkıldığını kaydetti.
Savcılık makamı Halkbank'ın bu talebinin yersiz olduğunu çünkü bu talepleri Halkbank'ın celplere uyarak mahkemeye icabet etmesi halinde mahkemeden talep edilebileceğini kaydetti. Reddi hakim talebi için sınırlı temsil edilme gibi bir durumun daha önceden yaşanmadığı, reddi hakim taleplerinin genelde mahkeme salonunda bulunduktan sonra yapıldığı ve mahkeme tarafından ivedilikle ele alındığı belirtildi.
Savcılık ve Halkbank'ın avukatı arasında gerçekleşen benzer yazışmalar sonrasında Yargıç Berman mahkemenin Halkbank'ın sınırlı temsil edilme talebini reddettiğini söyledi.
Yargıç Berman Halkbank'ın önünde iki mantıklı yol bulunduğunu, bunlardan birinin mahkemeye çıkarak yasal savunmasını yapmak diğerinin ise mahkemeye çıkmayarak bunun riskleriyle yüzleşmek olduğunu söyledi.
Berman "Eğer Halkbank bölge mahkemesinin yargı yetkisiyle ilgili talebine yönelik karar vermesini istiyorsa, bu ikilemi ortadan kaldırmak onun elinde. New York'a gelsin ve suçlamalara cevabını versin ya da onun yerine yasal temsilcisi cevaplasın" dedi.
Mahkeme Halkbank'ın bu talebinin reddedilmesi nedeniyle herhangi bir önyargıya da maruz kalmayacağını belirtti. (DW)