Genetik malzemenin; DNA veya bazı virüslerde RNA’nın nükleotid (harf) diziliminde meydana gelen değişikliklerdir. Mutasyonlar rastlantısal olaylardır ve belirli bir amaca hizmet etmek için ortaya çıkmazlar. Bunları genetik tashih hataları olarak düşünebiliriz. DNA’nın kopyalanması sırasında nükleotidler DNA’ya eklenirken yapılan bir hata ya da DNA’nın dışarıdan fiziksel ya da kimyasal bir etkiye maruz kalması sonucu nükleotidin değişmesiyle mutasyon meydana gelir. Tıpkı bir cümleyi yeniden yazarken klavyenin yanlış bir tuşuna basmak gibi. Çoğu mutasyonun canlı üzerinde bir etkisi olmaz, yanlış bir harf nadiren cümlenin anlamını değiştirir, bunlara nötr mutasyonlar denir. Nötr olmayan mutasyonların çoğu ise canlıya zarar verir, pek az mutasyon yararlıdır. Mutasyonlar evrimin motorlarıdır, doğal seçilim mutasyonları zararlı mutasyonları eleyerek ve yararlı olanları da biriktirerek evrime yol açar.
Virüslerin genetik malzemesi çok küçük olduğu için diğer canlılara göre daha sıkı bir biçimde kodlanmıştır. Bu mutasyonların virüsler üzerindeki etkisini artırır, genetik mesajların anlamını yararlı ya da zararlı olacak şekilde değişme ihtimali daha çoktur. Ayrıca koronavirüsler gibi genetik malzeme olarak çift zincirli DNA yerine tek zincirli RNA taşıyorlarsa bu mesajın bir yedeği de yok demektir. Bu nedenlerle virüsler mutasyona, dolayısıyla da evrime daha açık hale gelirler.