Çay yetiştirmeye yönelik bilinen ilk girişim Osmanlı İmparatorluğu döneminde, Sultan II. Abdülhamid'in saltanatı sırasında Uzak Doğu'dan getirilen çay fidanları ve tohumların Bursa'da ekilmesi ile gerçekleşmiş; ancak ekolojik koşulların uygun olmaması sebebiyle bu girişim sonuçsuz kalmıştı.
Çayın Osmanlı'ya gelişi 19. yy sonlarını buluyor. Tarih yazarı Murat Bardakçı'ya göre bu tanışma, İstanbul'daki bazı dükkânların az miktarda çay ithal etmeye başlamasıyla olmuş. Çaya olan düşkünlüğü ile bilinen Hacı Mehmed İzzet Efendi'nin “Çay Risalesi” kitabı ise 1879'da İstanbul'da basılmış.
Yapılan araştırmalara göre Türkler'in çayla tanışıklığı aslında çok daha öncelere Orta Asya'ya dayanıyormuş. Hatta 12. yüzyıl bile diyebiliriz. Bir Kazan Kırım Türk'ü ve dil islahatçısı olan Abdül'l-Kayyum Nasıri'nin kitabı Fevakihü'l-Cülesa'da ilk çay içen Türk'ün Hoca Ahmet Yesevi olduğu vurgulanmış.
Bir kaynağa göre, çayın ilk yudumlanışı çok eskilere, M.Ö. 2737 yılına, Çin İmparatorluğu'na kadar dayanır. Efsaneye göre Çin'in ilk imparatorlarından Shen Yung , çay bitkisinin tesadüfen sıcak suya düşmesine şahit olur.
Çoğu kaynakta Türklerin çay ile Anadolu'ya girmeden önce Orta Asya'da tanıştığı yazılıyor, çayı ilk içen Türk'ün ise Hoca Ahmet Yesevi olduğu aktarılıyor.
İlgili 18 soru bulundu
Hoca Ahmet Yesevi çayı sıcak sıcak içince terler ve yorgunluğu gider. Sonra 'Bu şifalı bir şey imiş, hastalarınıza bundan içirin ki şifa bulsunlar. Allah kıyamete kadar buna revaç versin' diye dua etmiştir. İşte çay bundan sonra bütün Türkler arasında kullanılmaya başlamış ve şifa verici bir içecek olmuştur.
Dünya çay tüketiminde Çin yüzde 36'lık oranla 1,8 milyon ton tüketimle lider ancak yıllık kişi başı tüketimi 0,75 kilogramdır. Yılık kişi başı çay tüketiminde Türkiye 3,5 kilogramla birinci sırada yer alıyor.
Türkler, Anadolu'ya gelmeden öncede çayı bilmelerine karşın; çayın Türkiye'ye gelmesi ancak birkaç yüz yıl önceye dayanmaktadır. Çay içiminin Anadolu'da yaygınlaşması 19. yüzyıldan itibaren olmuştur.
Türkiye'de çay tarımının başlamasına ve yayılmasına önderlik eden, Türk ziraatçı ve eğitimci Zihni Derin, 'Çayın Babası' olarak da biliniyor.
Dünyada ilk defa Çin ve Hindistan'da yetiştirilmeye başlanan çay, tropikal bölgelerde ve iklim bakımından bol yağışlı ve sıcak alanlarda yetişmektedir.
Zihni Derin (d. 1880, Muğla - ö. 25 Ağustos 1965, Ankara), Türk ziraatçı, eğitimci.
Türklerin çayla tanışması ise Kazan Tatar Türklerinden Abdül Kayyum Nâsırî'nin "Favakihü'l-Cülesâ" adlı eserinde anlatılıyor. Nâsiri'ye göre çayı ilk içen Türk 12.y.y'da Kazakistan'da yaşayan Hoca Ahmed Yesevî'ydi.
Zihni Derin 1923 yılında Rize´ye gelir. Eski adı Garal Dağı olan hazineye ait bir bölgede 15 dekarlık arazi fidanlık işne tahsis edilir. Bölgede yaptığı incelemelerde bazı meraklıların Batum´dan dönüşlerinde getirdikleri ve diktikleri gayet iyi gelişmiş çay fidanlarıyla karşılaşır.
Çay içmek günün birkaç saatini alıyordu.” Osmanlı'da çayın bir tarım bitkisi olarak kullanılması Sultan II. Abdülhamid döneminde hayata geçirilmiştir.
Türkçede 'çay' denmesi de Farsçaya dayanıyor. Çin'in Mandarin lehçesinde 'ça' diye okunan bu kelime Farslılarla beraber "chai/çay" olarak birçok ülkeye yayıldı. Bu yüzden çayın muhtemelen Farsçadan da daha eski olan Japonca ve Korece kullanımları da cha şeklinde kaldı.
Araplar tarafından çayın tanınması M.S 850 yıllarında olmuştur.
Deneme üretimlerinin başarılı sonuçlanmasıyla, 1937'de Batum'dan 20 ton çay tohumu ithal edilir ve ilk mahsul 1938 yılında alınır. Rize'ye ilk çay tohumunu getiren Hulusi Karadeniz ile ilk çay kanununun hazırlanmasında emeği geçen Esat Özoğuz'da bölgede saygıyla anılan unutulmaz isimlerdir.
Yazılı kaynaklara göre Türkiye'ye çay ilk olarak Sultan 2. Abdülhamid döneminde 1894'te Japonya'dan geldi. Bursa'da deneme dikimi yapıldı. Sarayda tüketilen çay yaygın olarak halk tarafından bilinmiyordu.
Bunun ardından Rusya ve Çin arasında çay üzerine bir ticaret anlaşması imzalanıyor. O yıllarda çay henüz çok yaygınlanmamış olsa da 19. yüzyıla gelindiğinde Rusya'da tıpkı bugünkü gibi önemli olduğu görülüyor.
Çay içmeyen adama güvenemeyiz çünkü buralardan ve bu toprakların kadim içecek kültüründen fersah fersah uzaklaşmış bir adam bizi tedirgin eder. Çay; yoksulların, şairlerin ve yalnızların resmi içeceğidir. Ona öyle alelade bir içecek muamelesi yapamayız. Ona sıradan bir içecek gibi davranamayız.
Çay içen ilk Türk; 12. yy'da yaşamış olan Hoca Ahmet Yesevi'dir. İçtiği sıcak çayın ardından söylediği “Hastalarınıza bundan içirin ki şifa bulsunlar” sözü günümüze kadar ulaşmıştır.
Yunanistan'da hem siyah hem de bitki çayı oldukça yaygın. Hatta evlerde kendi harmanlarını yapan anneanneler de mevcut.
Tıpkı bizim kültürümüzde olduğu gibi Alman mutfağında da kahvaltıda çay veya kahve gibi sıcak içeceklere yer verme alışkanlığı var. Ancak Almanlar çoğunlukla kahveyi tercih ediyor.
Avrupa Standartlarında, Alman Kalitesiyle tozdan arındırılmış bu doğal Seylon Çayları Berlin'de paketlenir. Seylan Çayı olan Mevlana Çay Almanya üretimiyle dünyada başka hiçbir çay fabrikasında bulunmayan özel yöntemlerle işlenen Mevlana Çay lezzetini bu şekilde kazanmaktadır.
Benzer sorularSıkça sorulan sorular
DuyuruReklam alanı
Popüler SorularSıkça sorulan sorular
SAYFALAR
KATEGORİLER
© 2009-2024 Usta Yemek Tarifleri