AGİT seçim gözlemciliği; meşru hükümetlerin temellerinden birinin de demokratik seçimler olduğunu kabul eden AGİT, 57 üyesinin seçimlerinde gözlemler yapar ve seçim raporları hazırlar. Bu süreç AGİT Demokratik Kurumlar ve İnsan Hakları Ofisi tarafından yönetilir.
AGİT Demokratik Kurumlar ve İnsan Hakları Bürosu (ODIHR); dünyanın başlıca bölgesel insan hakları kuruluşlarından biridir. Polonya, Varşova merkezli ODIHR, Avrupa, Kafkasya, Orta Asya ve Kuzey Amerika’da faaliyet göstermektedir. Büro demokratik seçimleri, insan haklarına saygı, hoşgörü ve ayrımcılık yapmama ve hukukun üstünlüğünü desteklemektedir. 1991 yılında kurulan ODIHR, 30 ülkeden yaklaşık 150 personel istihdam etmektedir. Büronun faaliyetleri, katılımcı devletler tarafından her yıl onaylanan çekirdek bütçeyle ve ayrıca gönüllü katkılarla finanse edilmektedir.
AGİT Demokratik Kurumlar ve İnsan Hakları Dairesi Müdürlüğünü, Ingibjörg Sólrún Gísladóttir’tir.
AGİT Demokratik Kurumlar ve İnsan Hakları Ofisi, seçim süreçlerinde temel özgürlüklere ne ölçüde saygı gösterildiğini, eşitlik, evrensellik, siyasi çoğulculuk, güven, şeffaflık ve hesap verebilirlik ilkelerine bağlılığı gözlemler. Büro ayrıca seçim süreçlerini iyileştirme ve ODIHR seçim gözlemi misyonlarının tavsiyelerini takip etme, seçim ile ilgili mevzuatı gözden geçirme, teknik uzmanlık sağlama ve vatandaş gözlemci gruplarının faaliyetlerini destekleme konularında yetkilileri desteklemektedir. AGİT Parlamenter Asamblesi kısa süreli AGİT gözlemci misyonlarına öncülük etmektedir.
Bazı AGİT saha operasyonları seçim komisyonu üyeleri, medya ve polis eğitiminin yanı sıra seçmen eğitimi girişimleri dahil olmak üzere seçimle ilgili faaliyetleri yürütmektedir. Bununla birlikte, faaliyet gösterdikleri ülkelerde seçim gözlem misyonlarına katılmazlar.
AGİT’İN SEÇİM OPERASYONLARINDA ÇALIŞTIĞI ALANLAR
- Seçim komisyonlarına tavsiyede bulunmak;
- Uluslararası standartların uygulanması;
- Seçim yönetiminin iyileştirilmesi;
- Seçimlerin teknik incelemeleri;
- Seçim kodlarının yeniden düzenlenmesi;
- Oylama sürecinin paydaşları arasında istişareler;
- Eğitim, performans değerlendirmeleri;
- Uluslararası ağlarla bağlantı kurmak;
- Kadınların seçimlere katılımının artırılması;
- Seçmen hakları ve seçim prosedürleri hakkında bilinçlendirme kampanyaları;
- Yerel ve ulusal anketleri gözlemleyen STK’ları desteklemek;
- Seçmen listeleri oluşturulması