Macrolepiota phaeodisca-Çavdareveleği
Taksonomi – Sınıflandırma
Alem: Mantarlar – Fungi
Bölüm : Basidiomycota
Sınıf: Agaricomycetes
Takım: Agaricales
Aile: Agaricaceae
Cins: Macrolepiota
Tür: Macrolepiota phaeodisca
Macrolepiota phaeodisca, Agaricaceae familyasından bir mantar türüdür. İlk Güney Avrupa’da bulunmuştur. 1984 yılında İtalyan doğa bilimci Francisco Bellù tarafından bilim için yeni olarak tanımlandı. Kumlu alanlarda, kumlu çam tarlalarında ve bazende çayırlarda bulunur. Spesifik sıfat phaeodisca “siyah bir disk ile” anlamına gelir ve şapkanın karanlık orta bölgesine atıfta bulunur.
M.phaeodisca, Macrolepiota cinsine ait şemsiye mantarlarının en küçüğüdür ve esas olarak güney Avrupa’da bulunur.
Şapka: Başlangıçta dışbükey ve çok soluk kahverengi olan ve tepenin yanında, pullara ayrılan koyu kahverengi bir alana sahip olan M.phaeolepiota’nın şapkası, umbo olarak bilinen küçük bir merkezi yumru ile düz olana kadar genişler. Şapka kütikülü topaktır, düzensiz eşmerkezli pullardan oluşan halkalarla kaplıdır ve en çok kenarda belirgindir. Genellikle kenardan sarkan solgun testere dişli pulları vardır. Koyu kahverengi (bazen neredeyse siyah) bir merkezi diski bulunur. Olgunlukta şapka çapı 4 ile 8 cm arasında değişir ve şapkasının eti beyazdır ve kesildiğinde önemli ölçüde renk değiştirmez.
Lameller: Çavdareveleği mantarının geniş ve sık lamelleri beyaz veya uçuk krem rengindedir. Sapa yakın bir yerde son bulurlar.
Gövde-Sap: M.phaeodisca’nın gövdesinin çevresinde tek bir sarkık yüzüğü varlığını sürdürür. Bu yüzük sap üzerinde hareketli hale gelmez. Sap pürüzsüz, beyaz veya kremdir ve gövdenin içinde sert lifli et beyazdır.
M.phaeodisca’nın sapının tabanı soğanlı bir yapıdadır. Tabanda soğanlı olan bu sap, apekse doğru hafifçe içe doğru incelir, çapı 0,5 ila 1 cm (soğanlı taban boyunca 1,5 cm) arasında değişir ve sapının boyu genellikle 6 ila 12 cm arasında değişir
Koku: Kokusu ve tadı ayırt edici değildir.
Spor Baskısı: Sporları elipsoidal, pürüzsüz, ve kalın duvarlıdır. Tipik olarak 12 x 6 µm boyutlarındadır. Spor baskısı rengi beyazdır.
Habitat: Bu güzel şemsiye mantarı saprobiktir. M.phaeodisca genellikle denize yakın sabit kumluk bölgelerde görülür, ancak kıyıdan uzaktaki kumlu çam tarlalarında ve bazen de çayırlarda da bulunabilirler. M.phaeodisca, Orta ve Güney Fransa’da ve İtalya’da oldukça yaygındır, ancak İber Yarımadası’nda, özellikle Portekiz ve İspanya’nın kumlu kıyı bölgelerinde yaygın ve bol miktarda bulunur. Türkiye’de de resmî kaydı olan bu tür Asıl Ege Bölgesinden bildirilmiştir.
Mevsim: Orta Avrupa’da genellikle Sonbaharda görülen bu küçük güzel mantar, Avrupa’nın en güney bölgelerinde ve Kuzey Afrika’nın kıyı bölgelerinde Ekim’den Mart’a kadar mevsimi sürer.
Yenilebilirlik ve Toksisite: İyi yenilebilir bir şemsiye mantarı türüdür. Lakin sapının sert olması sebebiyle sadece şapkasının tüketilmesi tavsiye edilir.
Ek bilgiler: Benzer ama zehirli türlerden uzak durmak gerekir. Chlorophyllum rhacodes -Shaggy Parasol, M.phaeodisca daha büyüktür ve daha büyük, refleksli pullara sahiptir. İnsanların büyük bir yüzdesi için Shaggy Parasol zehirli olduğundan, bu iki türü ayırt etmeyi öğrenmek önemlidir.
Küçük ve zarif görünümlü Lepiota mantarların çoğu – örneğin Lepiota cristata – M.phaeodisca’ya oldukça benzer, bilinmesi gereken bu Lepiota türlerinin bazıları ciddi şekilde zehirlidir.
Dip not: Sitemizde yazılanlar, sadece ve sadece BİLGİLENDİRME amaçlıdır. Mantar toplamak ve tanımlamak kesinlikle uzmanlık gerektiren bir konudur. Sitemizdeki bilgilere göre mantar toplamamanız ve tüketmemeniz önemle duyurulur! Diğer yazılarımıza göz atmak için tıklayınız.
GALERİ
Güzel mantar görselleri ve bilgiler için Mantarlı Yaşam- Mantar Avcıları Facebook Grubumuzu da ziyaret edebilirsiniz. Web Sitemizde emeği olan herkese çok teşekkür ederiz.