Lohusa deyince akl?m?z hemen ilk k?rk gün gelir. Çok önemli bir zaman dilimidir ama nedense hiç haz?rl?k yap?lmaz. Hamilelikle ba?layan süreç bebe?in geli?imi ve do?um hakk?nda kitaplar okuyarak, internetten ara?t?rmalar yaparak, do?uma haz?rl?k e?itimlerine kat?larak, bol bol al??veri? ile devam eder ama nedense do?umdan sonras?na kimse haz?rlanmaz.
Minik bebe?iniz bir ?ekilde do?ar ve kuca??n?za verilir. Peki ?imdi ne olacak? ?ap?r ?upur emmesi, uyumas?, uyanmas?, alt?n? de?i?tirmek, gaz ç?kartmak pek sorun olmasa gerek diye dü?ünürken her ?eyin filmlerdeki gibi olmad???n? anlaman?z fazla zaman almayacak. Duygular karman çorman, a?lama iste?i had safhada, içinde garip bir huzursuzluk ve bebe?in için günün her an?nda “haz?r ol” beklemek…
Her zaman söylerim do?um sonras?na haz?rlanmak en az do?uma haz?rlanmak kadar, belki de daha da fazla önem ta??r. Annenin masum bir k?z çocu?una döndü?ü bu hassas dönemde desteklenmesi, duygular?n?n onaylanmas?, allak bullak olmu? hormonlar?n?n ho? görülmesi, sevilmesi, sar?l?p sarmalanmas?, pamuklarda yat?r?lmas? ne güzel olur. Anne ne kadar mutlu ve huzurluysa bebe?i de o kadar mutlu ve huzurlu olacakt?r.
Taze anne bu dönemde en büyük deste?i e?i ve etraf?ndaki kad?nlardan almak ister. Bu kad?nlar genelde annenin annesi, kay?nvalide, abla, karde? ya da arkada?lard?r ve ço?u da kendi do?rular?n? anneye empoze etmeye, sen bilmezsin tonundan hareketlere, ü?ütüceksin, terleteceksin, sen bu bebe?i hasta edeceksin alt yap?l? laflar soku?turmaya, daha çok bebekle ilgilenmeye, bebe?i sevmeye, kendi do?um deneyimleri ile annenin deneyimini kar??la?t?r?p üzerinden yorum yapmaya, bazen abartarak hizmet, ikram beklemeye, ellerinde olsa bebe?i emzirmeye kadar gidecek destek mi, köstek mi oldu?u tart???lacak hareketlere giri?irler. Bana bu sanki geçmi?te onlara yap?lanlar?n intikam?, senden güçsüzü buldun ez bakal?m hali gibi görünüyor. Anne olmakta kendince uzman olmu? bir kad?n?n acemi olan? e?itmesi ders bir!
Do?um sonras? hüznü ile dalgalanan ruh hali içinde neden a?lamak istedi?ini anlayamayan taze annenin hiç de ihtiyac? olmayan ?eyler bunlar. Yeni do?um yapm?? bir kediyi dü?ünün, o ne ister? Bebe?ine dokunursan?z size ne yapar? Yeniden hat?rlamam?z gereken en önemli nokta tam da do?adaki di?er memelilerde gizli… Biz de do?umlar?m?z? ve do?um sonram?z? onlar gibi ya?amal?y?z. Mahremiyet kavram? do?umda oldu?u gibi, do?um sonras?nda da çok önemli. Yeni anne bebe?i konusunda o kadar hassas, kayg? hali o kadar yüksekken elinden gelenin en iyisini yapmaya çal???rken sen git ve ona yapamad???n?, bebe?ini hasta edece?ini söyle. Dua et ki insanlar?n kedilerden farkl? dü?ünen bir yanlar? var. Yoksa yüzünün orta yerine t?rm??? yerdin!
Mahremiyet demi?ken emzirmeye de?inmeden geçemeyece?im. Lohusa olduysan memelerin halka aç?lm?? demektir. Sen ilk emzirme ve bebe?in ilk emme deneyimini ya?ayacakken birileri burnuna kadar soktu?u kamerayla duygusal patlamalar ya??yor olabilir ve y?llarca mahrem olan memeler bir anda kameralara aç?k hale gelir. Sen taze anne kar??m?? ruh halinle bir?ey söyleyemezken bu durum di?er kad?nlar?n da pek umurunda olmaz. Do?umdan sonra maksimum düzeye ç?kan oksitosin (a?k hormunu) senin ve bebe?inin birbirinize ba?lanman?z?, göz göze bu anlar?n tad?n? doya doya ç?karman?z? sa?layacakken burnunuza kameralar sokulur, hastane odan?za bir sürü insan dolar. Senin ve bebe?in için en de?erli anlar elinizden al?n?r.
Bunlar?n di?er kad?nlar taraf?ndan bir refleks olarak engellenmesi gerekti?ine inan?yorum. En ba?ta annenin annesi ya da e? bu en özel anlar? korumal? diye dü?ünüyorum. Anlayaca??n?z yeni anneye do?um sonras? destek daha hastane odas?nda ba?lar.
Anneye sözde destek için gelen kad?nlar daha önce emzirsin ya da emzirmesin konu hakk?ndaki fikirlerini beyan ederler. Sütün az, sütün yetmeyecek, bu bebek a?l?yor kesin aç! Saatlerdir do?um sanc?s? çekmi? ya da çok büyük bir ameliyat olan sezaryenden ç?km??, fiziksel olarak içinden bir bebek do?umu? kad?na bunlar? söylemese çat diye çatlayacak di?er kad?nlar destek için hastane odas?na sonra da lohusa evine dolu?urlar.
Oysa kad?n?n kad?na kalpten deste?i, yeni anneye her kad?n?n annelik etmesi ne güzel. Bu duyguyu, ?evkati ve özeni her kad?n bir di?erine gösterse dünya de?i?ir.
Lohusa, avucunun içine al?r da püf diye uçurtursun ya i?te o tüy kadar, incecik bir cam kadar hassast?r. Ona destek olmak istersen git elini tut, ona sar?l ve ne kadar güzel bir anne oldu?unu, bebe?ine ne güzel bakt???n? söyle. Kelimelerin her zaman pozitif olsun. Fazla konu?ma b?rak o konu?sun, duygular?n? payla?s?n sen dinle. ?yi bir dinleyici olmak her söze bir cevap vermekten çok daha iyidir. A?lamas?na izin ver. Bir zahmet ele?tirme!
Emin ol izin verirsen bebe?inin tüm ihtiyaçlar?n? dokuz ay onu içinde ta??m?? bir kad?n olarak senden daha iyi hissedecek. Onun yan?nda ol ama ayn? zamanda bebe?iyle yanl?z kalmas?na izin ver.
Sen taze anneye bakmal?s?n, o da bebe?ine. ?lk k?rk gün birbirlerinin gözlerinin içine bak baka, kokular?n? içlerine çeke çeke, belki beraber a?layarak biri anne , öteki onun yavrusu olacak. Sen yemek yap, evi temizle, al??veri? yap, çama??r y?ka, ütü yap, yeni annenin sesini duy, anne için kutsal bir mahremiyet ve sukunet yarat. Bebek uyudu?unda anneyi uyumas? için destekle, ona bebe?i için yeterli oldu?unu hissettir ve yeni aileyi (anne, bebek, baba) arada yanl?z b?rak! Annenin arada bir nefes almas?, k?sa bir yürüyü? ya da du? için bebekle ilgilenebilirsin.
Yeni anneye annelik etmek, lohusal??? ya?ayan anneye destek i?te tam da böyle bir ?ey.
“Kad?nlar?n tümü kalptir! Direnç, verme ve merhametin kendisidir. Bir araya toplanarak birbirimizi bilinenden ve al???lm??l?ktan en derin gücümüze ve netli?imize do?ru çiçeklenmeye davet ediyoruz ki böylece dünyaya denge, anlay?? ve gerçek huzuru sunabilelim.” *
*Pamela Willson
Bu yaz? 5 Kas?m 2015 tarihinde Ht Hayatta yay?nlanm??t?r.