Utangaç ve İçine Kapanık Çocuklar Arasındaki Farklar
Utangaç ve içine kapanık çocuklar, pek çok yönden benzer davranışlar gösterebilir ancak bu davranışların sebepleri oldukça farklıdır. Bu farkları bilmek çocuklarınıza nasıl yardım edeceğiniz konusunda size yardımcı olur.
Ebeveynler olarak, çocuğumuzu mümkün olduğunca yakından tanımak en önemli görevimiz olmalıdır. Utangaç ve içine kapanık çocuklar arasındaki farkları bilmek, çocuğumuzun neye ihtiyacı olduğunu anlamamıza ve ona nasıl yardım edebileceğimizi daha iyi bilmemize yardımcı olur.
Yıllardır, utangaçlık pek çok farkı fikirle ilişkilendirilmektedir. Bir çocuğu okulda arkadaşlarının yanında değil de kendi başınayken gördüğümüzde, onun utangaç olduğunu düşünürüz. Ancak pek çok kez durum bu değildir.
Utangaçlık ve içine kapanıklık genellikle karıştırılır çünkü bu iki durumun sebep olduğu davranışlar oldukça benzerdir. Bununla birlikte, çekingen bir çocuğun duygusal durumu ile içine kapanık bir çocuğun duygu durumu arasında büyük bir fark vardır.
Utangaçlık nedir?
Utangaçlık, başkalarının bizim hakkında olumsuz düşüneceğinden korkarak veya utanarak sosyal etkileşimlerden kaçınmaya meyilli olmaktır. Utangaç çocuklar, başkalarıyla etkileşime geçtiklerinde gergin ve rahatsız hissederler.
Buna ek olarak, bu çocuklarda özgüven çok azdır ve genellikle çocukların sosyal becerileri gelişmemiştir. Bu nedenle, diğer insanlarla ilişki kurduklarında kendi eylemleri konusunda fazlasıyla endişeli davranırlar. Başka bir deyişle, kendileriyle alay edilmesinden korkarlar.
Bu nedenle, utangaç çocuklar ilginin merkezinde olmaktan her zaman kaçınır, yeni insanlarla tanışırken gergin hisseder ve karşısındaki kişiye güvenene kadar özgürce konuşmakta zorlanır.
İçe kapanıklık nedir?
Bununla birlikte, çocuk içine kapanık olduğunda oldukça sessizdir, mesafelidir ve introspektiftir. Diğer insanlara ve yeni durumlara karşı çok az ilgilidir ve yakın arkadaşlarına bile oldukça mesafelidir.
Bu çocuklar sosyal etkileşimden veya yargılanmaktan korkmazlar ve çok başarılı sosyal becerilere sahip olabilirler. Yalnızken kendilerini daha rahat hissederler ve çoğunlukla tek başlarına kalmak isterler.
Diğer çocuklarla sorunsuz bir şekilde ilişki kurabilirler ve bu etkileşimden keyif alabilirler. Bununla birlikte, çoğu zaman bu etkileşim onlara çok fazla gelir ve yalnız kalmak isterler. Bu, enerjilerini yeniden toplama yöntemleridir.
Utangaç ve içine kapanık çocuklar arasındaki farklar
Hem utangaçlık hem de içine kapanık olmak, çocukların arkadaşlarından uzak kalmasına yol açar. Her iki durumda da, çocuk kalabalıklardan, yeni insanlarla tanışmaktan ve yeni ortamlara girmekten kaçınır. Bununla birlikte, bu davranışların sebepleri farklıdır.
Utangaç çocuklar yargılanmaktan korkarken, içine kapanık çocuklar bundan korkmaz. Başkaları tarafından yanlış anlaşılma korkusu, utangaç kişilerin bir özelliğidir. İçine kapanık olanlar iletişim kurarken korku veya anksiyete hissetmez.
Utangaç çocuk, utandığı için etkileşime geçmeyi reddederken, içine kapanık çocuklar etkileşime geçmek istemediği için bunu reddeder. Utangaç çocuklar diğerleriyle etkileşim halinde olmak istediği halde cesaret edemez. İçine kapanık çocuklar ise sadece kendileriyle olmayı tercih eder.
İçe kapanık çocuklar çok fazla sosyalleşmeyi sevmezler ancak utangaç çocukların bununla ilgili bir sorunu yoktur. Hatta bunun için can atarlar.
Başkalarıyla çok fazla zaman geçiren içe kapanık çocuklar, kendilerini duygusal olarak şarj edebilmek için yalnız kalmak isterler. Utangaç çocuklarda “aşırı” sosyalleşmekten dolayı bir rahatsızlık görülmez.
“İçe dönük ve dışa dönük olma” süremleri ile “utangaç ve atılgan” süremleri arasındaki ayrımı yapabilmek önemlidir. İlk süremler, kişinin yalnızken mi yoksa diğer insanlarla birlikteyken mi daha enerjik ve rahat hissettiği ile ilgilidir. İkinci süremler ise, kişinin etkileşim kurarken anksiyete hissedip hissetmemesi ile alakalıdır.
Bir çocuğun hem utangaç hem de içe dönük olması da mümkündür. Ancak, çocuğun aslında dışa dönük olması ama utangaçlığının karakterinin önüne geçmesi de mümkün olabilir. Bunlar birbirinden oldukça bağımsız kategorilerdir.
Utangaç ve içine kapanık çocuklara nasıl yardım edebiliriz?
İçe kapanıklık, genellikle sorun olmayan bir karakter tipidir. İçine kapanık çocuk, tek başına vakit geçirmekten hoşlanır ve onun bu isteğine saygı göstermek gerekir.
Bu çocukların birkaç tane arkadaşı vardır ve bu arkadaşları seçerken seçici davranırlar. Buna ek olarak, çocukların “iç dünyası” hayat ve merak doludur.
Öte yandan, utangaçlık pek çok durumda çocuğu mutsuz eder. Arkadaşlarıyla istediği gibi iletişime geçememek anksiyeteye yol açar ve çocuğun arkadaşlarıyla zaman geçirerek güzel vakit geçirmesini engelleyebilir.
Onlara yardımcı olabilmek için, sosyal model oluşturmak gerekir. Çocuklar başkalarıyla nasıl etkileşime geçebileceklerini bizi gözlemleyerek öğrenebilirler.
Ayrıca, çocuğu farklı sosyal ortamlara sokmak da ona yardımcı olabilir. Bununla birlikte eğer utangaçlık çocuğun sosyal hayatını ciddi bir şekilde kısıtlarsa, yapılacak en iyi şey bir uzmandan yardım almak olacaktır.