Okul öncesi eğitim süreci başlarken ebeveynler, bize en çok “Çocuğum okula hazır mı?” sorusunu sorar. Ve bu, hiçbir zaman tek bir soru değildir: “Bu yaşta evden ayırmak doğru mu, acaba alışacak mı, ya beni bırakmazsa, bana çok bağlı, orada yemek yemezse, uyumazsa?...” Bu ve benzeri soruların tamamı, anne-babada kaygılı davranışların görülmesine yol açar. Anne babaların ise, hiç unutmamaları gereken bir gerçek vardır: “Çocuklar, ebeveynlerinin kendileri için taşıdıkları duyguların hemen farkına varırlar ve onları yansıtırlar.”
Annesi-babası kaygılı bir çocuk, “bu anaokulu işinin pek de güvenli olmayabileceği” sanısına kapılabilir. Siz, ne kadar onlara belli etmemeye çalışsanız da ayrılık kaygısını yaşadığınız sürece, çocuğunuz da bundan etkilenecektir. Unutmayın, siz kaygılanmadığınız sürece çocuğunuz okula çok daha kolay alışır. Ona, okullu olmanın güzel bir şey olduğunu nasıl anlatmanız gerektiği konusunda çeşitli örnekler hazırladık.
“Yemeğini kendin yiyebiliyorsun. Dişlerini fırçalayabiliyorsun. Artık bez bağlamak yok, tuvalete kendin gidiyorsun. Yemek masasını hazırlarken bize yardım etmen çok güzel. Üstünü kendin giyebiliyorsun, ara sıra sana yardımcı oluyoruz bu konuda ama sen bu işi hallediyorsun. Şarkı söylemen, dans etmen, oyun hamurlarından kendine oyuncaklar yapman... Tüm bunları hayranlıkla izliyoruz. Bir de ‘Büyüdüm ben, artık bebek değilim!’ diyorsun ya, çok hoşumuza gidiyor.”
“Büyüdüğün için artık okula başlıyorsun. Senin yaşındaki çocuklar ön okullara giderler. Bunlara, “anaokulu” da denir. Senin yaşında birçok arkadaş var orada. Bir de öğretmen var. Sen artık anaokulu öğrencisi olacaksın. Evde nasıl herkesin odası varsa, anaokulunda da öğrencilerin sınıfları var. Sınıflarda arkadaşlarınla birlikte oyunlar oynayacaksın, resimler çizeceksin, şarkılar söyleyeceksin. Öğretmeninle birlikte çok eğleneceksin. Sabah kahvaltını ve öğlen yemeklerini hep birlikte yiyeceksiniz.”
“Artık okullu olmaya hazırsın. Sabahları seni okula götürüyoruz. Sen de bize okulunu gezdirirsin. Sınıfını gösterirsin. Hem öğretmenlerini ve arkadaşlarını çok merak ediyoruz. Bizi onlarla tanıştırırsın. Sen sınıfına girince, ben işe gideceğim ve sonra okulunuz bitince, gelip seni alacağım. Bütün gün neler yaptığını çok merak ederim, sen de bana anlatırsın, ne dersin?”
“Sınıfta arkadaşların ve öğretmenlerinle çok güzel zaman geçireceksin. Öğretmenin sana her zaman yardımcı olacak. Sen bir anaokulu öğrencisisin artık. Çok şeyler öğreneceksin. Biz, nasıl işe gidiyorsak sen de artık okula gideceksin. Ne güzel değil mi?”
Bu anlatımlarda dikkat etmeniz gereken nokta, çocuğunuza ihtiyacı olandan fazla bilgi vermemektir. Çocuğun yalın düşünce dünyasına soyut kavramlarla müdahale etmeyin. Sadece sorduğu sorulara ve sorduğu çerçeve içerisinde cevap verin. Ona “Korkma!” derseniz bu duyguyu hissetmesinin uygun olmadığı şeklinde bir mesaj vermiş olursunuz. Böylece korktuğu için yetersiz ya da suçlu hissedebilir. Eğer, çocuğunuz korkmuyorsa da, “korkması gerektiği” düşüncesine kapılabilir. Çocukluk ülkesi karmaşık değil, açık ve sadedir. Çocuğunuzun yeni durumlara uyum kapasitesine güvenin.
Okul öncesi çocuklarda Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB) tanısı koymak zordur, çünkü bu yaşlar çocukların genelde hareketli oldukları ve öz denetimlerinin yetersiz olduğu yıllardır. Bu dönemde DEHB tanısı koymakta aceleci davranmamak önemlidir. Ancak, çocuğu aile danışmanlığı, davranışsal öneriler ve düzenli takiplerle okula başlama yaşına dek izlemek gerekir.
Şu an eğitim çağında bulunan nesil, geleneksel yöntemlerle ders çalışmıyor, ezbercilikten sıkıcılıktan uzak bir eğitim anlayışıyla anlayarak, sorgulayarak öğrenmeyi tercih ediyor.
Sahi benim çocuk hangisi? Yaramaz, hareketli, çok bilmiş, yerinde duramayan, dikkatsiz, belki hepsi, belki de hiçbiri...