3
ErgenlikHızlı biyolojik, fizyolojik, zihinsel ve toplumsal gelişim sürecini içermektedir içermektedir.
4
Genellikle 10-20 yaşları arasındaki evre ergenlik dönemi olarak kabul edilir. Ergenlik özelliklerinin başlamasında çevresel, kalıtsal ve ruhsal etmenler önemli roller oynamaktadır.
5
Kızların erkeklere oranla ortalama iki yıl kadar önce olgunlaşmaları nedeniyle,gençlik dönemindeki yaş sınırlarında, cinsler arasında belirgin bir farklılık görülür. Kızlarda ortalama 10-11, erkeklerde 12-13 yaşlarında başlar.
7
Büyüme: Bir canlının boy, kilo vb artışına denir. Örneğin boyumuzun uzaması Olgunlaşma: Vücudumuzdaki organ ve yapıların görevlerini yapabilecek hale gelmesidir.Örneğin parmak kaslarımızın yazı yazabilecek güce erişmesi Gelişme: Büyüme ve olgunlaşma canlıların gelişmesini sağlar.
8
İnsanın büyümesi yumurtanın döllenmesi ile başlar ve ergenlik döneminin sonuna kadar devam eder. İnsanın büyümesi yumurtanın döllenmesi ile başlar ve ergenlik döneminin sonuna kadar devam eder. Ergenlik döneminde fiziksel gelişim bütün gelişim dönemlerinin önünde ve çok hızlı bir biçimde kendini gösterir. Ergenlik döneminde fiziksel gelişim bütün gelişim dönemlerinin önünde ve çok hızlı bir biçimde kendini gösterir. Ergenlik döneminde boyda ve ağırlıkta belirgin artışlar olur. Ergenlik döneminde boyda ve ağırlıkta belirgin artışlar olur. Erkeklerde daha çok kas, kızlarda ise yağ dokusu gelişimi olmaktadır. Erkeklerde daha çok kas, kızlarda ise yağ dokusu gelişimi olmaktadır. Bu nedenle ergenlikte aşırı kilo alımı ve şişmanlık sık görülen yakınmalardır. Bu nedenle ergenlikte aşırı kilo alımı ve şişmanlık sık görülen yakınmalardır.
9
Normal olarak büyüme ve gelişme birlikte olur. Ancak eş zamanlı olmayabilir, Biri diğerinin önüne geçebilir. Kişinin bedensel büyümesi geri, zihinsel ve ruhsal gelişimi ise çok ileri olabilir. Bu durum çocukların kendi kimliklerini benimsemelerini, kendileriyle barışık olmalarını zorlaştırabilir..
10
Ergenlik döneminin ilk yıllarında bedenlerindeki hızlı gelişmelere ayak uydurmaları zaman alabilir. Kendilerinde ve arkadaşlarında gördükleri değişiklikleri merak ederler. Bedenlerindeki gelişme ve değişmeyi daha iyi anlayabilmek ve özümseyebilmek için de fırsat bulduklarında aynanın karşısına geçmeleri doğaldır.
12
Esas olarak bedensel değişimlerin başlangıcı ergenlikten önceki 1-2 yılı kapsayan erinlik sürecine denk gelmektedir. Bu dönemde erkeklerde ve kızlarda çok önemli değişimler olur. Bu değişimlerin yıllara yayılması, dolayısıyla gençlere özümseme olanağı yaratması rahatlatıcıdır.
13
Ergenlik Çağındaki Kızlarda; Boy uzar, kilo artar, göğüsler belirginleşir, ağırlıklı olarak kasık bölgesinde ve koltuk altında olmak üzere bedenin diğer bölgelerinde kıllanma olur. Kas ve daha çok yağ dokusu gelişimi ile, beden hatları yeni biçimini kazanır. Saç ve derilerinde yağlanma artabilir. Bunun sonucu olarak sivilceler ve siyah noktalar oluşabilir. Kızlarda bu döneme özgü görülen en önemli değişiklik, üreme organlarında gelişme ve adet görmenin başlamasıdır.
14
Ergenlik Çağındaki Erkeklerde: Boy uzar, kilo artar, kas gücü gelişir. Boy uzar, kilo artar, kas gücü gelişir. Ses önce çatallanır, sonra kalınlaşır, sakal ve bıyıklar çıkmaya başlar. Kasık, koltuk altı ve göğüs bölgelerinde yoğun şekilde kıllanma olur. Üreme organları gelişir, sperm üretimi başlar. Erkeklerin de saç ve derilerinde yağlanma artabilir, sivilce ve siyah noktalar oluşabilir. Bedensel değişimin önemli özelliklerinden biri bu değişikliklerin başlangıç- bitiş yaşının kişiden kişiye farklılık göstermesidir.
16
Ergenin duygusal dünyasında bazı çelişkiler dikkatimizi çeker: Yalnızlıktan duyulan hazzın yanı sıra, bir gruba katılma özlemi, Yetişkini hor görme ama ona dayanma. Endişe ve umutsuzluğa karşın geleceğe coşkuyla yöneliş. Bu evrenin belirgin çelişkili duyguları arasında sayılabilir.
17
Ergenin duygusal tepkilerini etkileyen başlıca faktörler: Sağlık durumu, zeka düzeyi, cinsiyet, okul başarısı ve sosyal kabul düzeyidir. Özellikle sağlık koşuluyla duygusal tepkiler arasında önemli bir ilişki vardır. Kötü sağlık koşulları bünyeyi aşırı duygusal kılabilir. Bu dönemde duygular ergenin tüm yaşamında etkili olurlar. Küçük bir kırıklık ergenin yakın çevresindeki ilişkilerini doğrudan etkiler.
18
Duyguların şiddetlenmesi sonucu, gerginliğin doğurduğu belirli alışkanlıklar görülür. Bu alışkanlıklardan en yaygın olanı, iyi uyum sağlayamayanlarda görülen tırnak yeme alışkanlığıdır. Gerginlik azaldıkça ve genç dış görünümüne önem vermeye başladıkça, tırnak yemede de belirgin bir azalma görülür.
19
Ergenlik döneminde en sık rastlanan duygu biçimleri
20
Kendine Güven: Bir sabah uyandığınızda birdenbire kendine güvenli biri oluvermişsiniz. Tıpkı başka bir sabah uyandığınızda kendine güvenmeyen biri olabileceğiniz gibi. Bu bir süreçtir. Çocukluğunuzdan başlayabilir veya bu konuda başarılı adımlar atılmamış da olabilir. Önemli olan bugün ve bugünden sonra yapacaklarımız... Çocukluğunuzdan başlayabilir veya bu konuda başarılı adımlar atılmamış da olabilir. Önemli olan bugün ve bugünden sonra yapacaklarımız...
21
Korku Ergenler için özellikle bilinmeyen şeyler korkunun doğmasına temel nedendir. Ergenin ilgilendiği faaliyetlerin sonucunu kestirememesi de korkuya neden olabilir.
22
Endişe Gerçek nedenden çok, hayali nedenlerden oluşan korku tipleridir. Korkulan durumun zihinsel düzeyde prova edilerek yinelenmesi, endişenin en büyük karakteristiğidir. Cinsel olgunlukla birlikte, endişelerin de farklılık gösterdiği dikkatimizi çeker. Orta ve lise öğrencileri özellikle çeşitli okul sorunları hakkında endişe duyarlar. Dış görünüş ve arkadaşları arasında popüler olmama, endişe yaratan diğer konulardır. Cinsel olgunlukla birlikte, endişelerin de farklılık gösterdiği dikkatimizi çeker. Orta ve lise öğrencileri özellikle çeşitli okul sorunları hakkında endişe duyarlar. Dış görünüş ve arkadaşları arasında popüler olmama, endişe yaratan diğer konulardır.
23
Öfke Ergenlik döneminde öfkeye neden olan uyarımlar genellikle sosyal kaynaklıdır. Ergeni öfkelendiren konular şunlardır: Alay edildiğinde, gülünç düşürüldüğünde Tenkit edildiğinde, azarlandığında haksız yere cezalandırıldığında İnsanlar ona hükmetmeye başladığında İşleri ters gittiğinde özel eşyaları, kardeşleri ya da ana babası tarafından habersizce alındığında gençler öfkelenir.
24
Sevgi Ergenlikte sevgi, hoş ilişkiler kurabilen, kendini seven ve güven veren kişilere yönelmiştir. Aile üyeleriyle olan bağı azalmış ve arkadaşlarıyla olan bağı artmıştır. Ergenin sevdiği kişi adedi azdır. Bu nedenle sevgisi çok kuvvetlidir. Karşı cinse delicesine aşık olma, kısa süre sonra bu duyguyu yitirme sıkça görülen olaylardır
25
Sorumluluk Çok fazla duymaktan belki de pek hoşlanılmayan bir kelime halini almıştır. Kişinin bütünüyle sorumluluk duygusundan yoksun olabileceğini düşünmek zordur. Sorumluluk duygusu veya belli boyutlar da gelişmesi, farklılaşması söz konusu olabilen bir duygu olabilir ancak bu hiçbir şeye, hiç kimseye her şeyden ve herkesten önemlisi kendilerine sorumlulukları olmadığı anlamına gelmez.
26
Hüzün “Sevinçli olduğunuzda gözlerinizi yüreğinizin derinliklerine çevirirseniz, size sevinç veren şey uğruna bir zamanlar kederlenmiş olduğunuzu görürsünüz. Kederli olduğunuz zamanlarda da yine yüreğinizin derinliklerine bakın, o zaman gerçekte bir zamanlar sizi mutlu kılmış olan şeye ağlamakta olduğunuzu görürsünüz” Halil Cibran
27
Duygusal olarak belki de en çok etkilenilen konulardan biri de arkadaşlarına “ Hayır” diyememek olabilir.
28
O halde öğrencilerimize şu soruları sormaları sağlanabilir. Eğer arkadaşınıza “Hayır” dediğinizde sizden uzaklaşıyorsa gerçekten arkadaşınız mı? Yaptıklarının yanlış olduğunu düşündüğünüz birine “Hayır” diyerek ona ne yaptığını düşünme şansı veriyor olabilirsiniz. Ya da …
29
ERGENLİĞİN TUTUM VE DAVRANIŞLAR ÜZERİNDEKİ ETKİSİ
30
Yalnızlık İsteği Bu dönemde genç küsme ve ani kırgınlıklar nedeniyle, arkadaşlarından ayrılma isteği duyabilir. Evdeki işlere karşı isteksiz davranır. Odasına kapanır kimseyi görmek istemez. Duygu ve düşünceleriyle baş başa kalmak ister. Bazı gençler, büyüyen ve değişen bedeniyle kendini kabul edemediği, beğenmediği bu nedenle üzüldüğü için de yalnızlığı seçerler.
31
Çalışma İsteksizliği Bu dönemde genç okuluna ve derslerine karşı isteksiz davranabilir. Notlarında düşme olabilir. Kendilerine yeterince güven duymadıkları için başarılı olabileceklerine inanmazlar ve gereği gibi ders çalışmazlar. Genel olarak bu yaşlardaki gençlerin ilgisini ders çalışmaktan çok başka şeyler çektiğinden de ders çalışmaya karşı isteksiz olurlar.
32
Disipline Karşı Direniş Yetişkinlerle olan çatışma 13 yaşlarında en üst noktaya gelmektedir. Yasakları saçma, kendine tanınan hakları yetersiz bulur. Uyarıldığında ‘bana karışamazsınız ben çocuk değilim’ diyerek birden tepki gösterir. Ailedeki baskıdan çekinerek karşı gelemediği zaman küskün ve somurtkan bir tutuma girer. Yaş ilerledikçe bu zıtlık azalır, olgunluk ve hoşgörü artar.
33
Çekingenlik Kendine güven eksikliğinden, hata yapma kaygısından ileri gelir. Kendinden ve yeteneklerinden emin olmayan genç başkalarınca beğenilmeme kaygısıyla aslında yapabileceği bir çok işten ve insanlardan uzak durabilir. Bu durum gencin girişimciliğini ve bir çok alandaki başarısını olumsuz yönde etkiler.
34
Fazla Hayal Kurma Zamanlarının önemli bir kısmını hayal kurma alır. Özellikle ders çalışırken hayal kurma isteği güçlü bir biçimde ortaya çıkar ve zaman kaybına neden olur. Kişilik arayışı içinde olan genç, gerçek dünyada ulaşamadığı isteklerine ve üstünlük arzusuna hayaller vasıtasıyla ulaşıp mutlu olmaya çalışır.
35
Duygululuğun Artması Karamsarlık, ufacık bir nedenle ağlamalar, alınganlık artan duygululuğun sonucu olmaktadır. Erkekler kızlara göre sinirlidirler. Kendilerinde olan huy değişikliği yetişkinlerce yüzüne söylendiğinde bu durum ergeni kimse tarafından sevilmiyor inancına götürür.
37
11 yaşından sonra mantıksal düşünme yetenekleri yetişkinler düzeyine erişir. Görüş alışverişi ve tartışma yaşamlarında önemli bir yer almaya başlar. Toplumun gelenek ve göreneklerine, kurallarına karşı tutumları değişir. Bunların değişmez olduklarını düşünen çocuğun tersine, artık bunların yetişkinler tarafından kararlaştırıldıklarını ve değişik gruplara göre farklılıklar gösterebileceklerini kavramaya başlarlar.
38
Bu dönemde elbette kendilerine özgü fikirler de geliştirebilirler. Ancak başlangıçta çok yönlü düşünme yetenekleri oluşmadığı için bazı fikirlere körü körüne bağlanabilir veya kuvvetle savundukları görüşlerinden vazgeçebilirler. Çünkü çok yönlü düşünme yeteneği deneyimle, eğitimle ve bilgiyle kazanılır.
39
Bu devrede,kontrol konusunun aile ilişkilerini belirgin biçimde etkilediği görülmektedir. Kontrol, hem gençler hem de ana babalar açısından bir sorun olabilmektedir. Gençler özellikle kendileri ile ilgili konularda kontrolü ele geçirmeyi istemekte, ele geçirebildiklerinde de, nasıl kullanacakları konusunda güçlük çekebilmektedirler.
41
Cinsel uyanış başlar Dengeli ilk okul çocuğu yerine,tedirgin,çabuk tepki gösteren bir genç gelir Çabuk sevinir, çabuk üzülür Olur olmaz şeyi sorun yapar, tepkilerini önceden kestirmek güçtür Derslere ilgi azalır, çalışma düzeni bozulur Kendisine tanılan hakları yetersiz bulur Evdeki kuralların çokluğundan ve sıkılığından yakınır, onları gereksiz bulur Anne-babasının uyarılarına ani tepki gösterir,ters cevap verir.
42
Evde durmak istemez, dönüş saatine aldırmaz!!!!!!!!!!!!!!!!!! Dağınık ve savruk olur Oburlaşır.Girip-çıkıp bir şeyler atıştırır İlgileri artar. Hevesleri çoğalır Gürültülü müziğe bayılır Süse,giyime düşkünlük gösterir.Saçlar uzatılır,sivilceler problem olur Fiziki görünüm çok önem kazanır (zayıflık, şişmanlık, uzunluk, kısalık) Gizliliğe önem verir !!!!!!! Toplumsal olaylara ve politikaya ilgi artar.!!
43
Kulaktan dolma, ödünç alınmış fikirler savunulur, Büyüklerle tartışmaya girer Anne, babasına aykırı gelen düşünceler ileri sürer Anne-babasını eleştirme fırsatını kaçırmaz Aykırı renkler seçer
44
Karşı çıkmış olmak için karşı çıkar Kendisiyle ve çevresiyle sürekli bir savaş içindedir Bir yandan büyümek için sabırsızlanmakta, öbür yandan çocuksu davranışlar göstermektedir Hızlı bedensel gelişim ve cinsel uyanış genci sarsar uyumunu güçleştirir Tepkilerinde iniş-çıkışları, davranışlarında tutarsızlık görülür Yeni arayışlar içindedir Ben kimim, neyim,ne olacağım soruları kafasında yer etmeye başlar Evden kopar çevreye yönelir
45
Spora ilgi artar Yaşıtlarının davranışlarını, giyim kuşamlarını benimser. Arkadaş grupları çok önem kazanır. Arkadaş grupları içindeki bağlılığa çok önem verir. Arkadaş grubundan dışlanmamak için, kendisine aykırı gelen düşüncelere bile katılır.
46
Anne babasının arkadaşlarına karşı olan sert eleştirileri genci daha çok sokağa iter. Hayranlıklar ve tutkular güçlüdür. Hayran oldukları kişi ile kendilerini özdeşleştirirler. Hayran oldukları kişilerin kusurlarını görmezden gelirler. Düşünme yeteneğinde olumlu gelişmeler olur.
47
Soyut kavramları daha iyi anlar ve kullanır. İlgi alanı genişler ve çeşitlilik kazanır. Bir şeyler yapmak, başarılı olmak eğilimi güçlenir. İleride seçeceği mesleği düşünür. Eski yeteneklerinin kimi güçlenir ve öne çıkar. Politika ve ülke yönetiminde görüşler ileri sürer.
48
Kendini ve başkalarını gözlemleme yeteneği gelişir. Başlangıçta derme çatma olan fikirleri, okuyup tartıştıkça gelişir. Beğenmez tutumu giderek yerinde eleştirilere ve yorumlara bırakır. Coşkuludur. Duygu ve düşüncelerini inançla savunur.
49
Haksızlığa şiddetle karşıdır. Gerçek hayata pek aldırmadan, toplum düzeni birden değişsin, eşitsizlikler ortadan kalksın ister. Doğruluktan yanadır. Kolay çözümlere bel bağlayıp, yalancı önderlerin peşinden gidebilir. Ergenlik dönemi her gençte aynı coşkunluğu ve tedirginliği yaratmaz. Bazı gençlerde çok sakin bir ergenlik çağı yaşanırken, bazılarında çok problemli olabilir. Ergenlik çağını ülkemizde anlatan en güzel söz “delikanlı” sözüdür. Kızlar içinde “delikanlı kız” sözü kullanılır.
50
Bizi sabırla dinlediğiniz için teşekkür ederiz. Hazırlayanlar: Cüneyt BAYKUŞErdinç ÖZGENÇ Felsefe ÖğretmeniAlmanca Öğretmeni 2015/2016 Eğitim-Öğretim Yılı II. Dönem Sonu Seminer Çalışması