Nedenler
Yetişkinlikte ortaya çıkan doğuştan olmayan aneminin üç önemli nedeni vardır. Bunlar; demir eksikliği, B12 eksikliği ve folat eksikliği.
Demir, hemoglobin proteininin en önemli bileşenlerinden biridir; Demir eksikliği durumunda hemoglobin üretilemez ve anemi oluşur. Bu duruma demir eksikliği anemisi denir.
Demir eksikliği anemisi, diyetteki yetersiz miktarda demirden ve bazı gastrointestinal problemlerden kaynaklanabilir. Ayrıca bazı kadınlarda adet döngüsü sırasında aşırı kan kaybına bağlı olarak demir eksikliği oluşur.
Folik asit ve B12 vitamini de kırmızı kan hücrelerinin üretiminde önemli bir rol oynar. Bu nedenle, folat ve B12 açısından düşük bir diyet de anemiye yol açabilir. Özellikle az veya hiç kırmızı et tüketimi, B12 vitamini ve demir eksikliklerine neden olurken, sebze tüketmeyen kişilerde folat eksikliği ortaya çıkar. Kansızlığı önlemek için besinler dengeli bir şekilde tüketilmelidir.
Travma veya iç kanamaya bağlı kan kaybı da kansızlığa yol açabilecek nedenler arasındadır.
Doğuştan anemiler genellikle genetik faktörlere bağlıdır. Örnekler, Akdeniz anemisi olarak bilinen talasemi ve orak hücre hastalıklarıdır.
Tüm bunların yanında kronik hastalıkların da kansızlığa neden olabileceği unutulmamalıdır.
Semptomlar
Aneminin bazı semptomları şu şekildedir:
Zayıflık
Yüzün, gözlerin veya tırnak yatağının solukluğu
Baş dönmesi
Çarpıntı
Unutkanlık
Saç kaybı
Kulak çınlaması
Erken yorulmak
Soğuk
Çarpıntı ve nefes darlığı
Çatlak dudaklar
Karartma
Baş dönmesi
Huzursuz bacak sendromu
Bu, bozulmuş konsantrasyonda kendini gösterir.
Teşhis yöntemleri
Anemi, en yaygın durumlardan biridir. Bu hemen hemen tüm toplumlarda, tüm ırklarda ve tüm yaş gruplarında görülebilir. Anemiyi teşhis etmek için, doktorunuz önce tıbbi geçmişinize ve talasemi ve orak hücre hastalığı gibi aile geçmişinize bakacaktır. Daha sonra anemi, fizik muayene ile birlikte testler ve muayeneler ile teşhis edilebilir.
Fizik muayene, kalp atış hızını ölçer, solunum fonksiyonunu kontrol eder ve dalak ve karaciğeri şişlik açısından kontrol eder.
Aneminin tipini ve düzeyini belirlemek için kan testleri yapılabilir. Anemiden şüpheleniliyorsa, doktorunuz önce sizden tam kan sayımı isteyecektir. Genel bir kan testinde hematokrit, hemoglobin değerlerinin yanı sıra eritrosit, lökosit ve trombosit sayısı yani trombosit sayısı kontrol edilir.
Tam kan sayımı anemiyi teşhis etmek için yeterli değilse, doktorunuz ayrıca hemoglobin elektroforezi, retikülosit sayımı ve serum demiri ve serum ferritini isteyebilir.
Aneminin başka bir kronik durumun semptomu olduğuna inanılırsa, bu durumla ilgili testler yapılabilir.
Doktorunuz bağırsak kanamasından şüphelenirse, dışkıda ve kolonoskopi testlerinde gizli kan isteyebilir. Ek olarak, kadınlarda üreme sisteminden kaynaklandığına inanılan kanama için pelvik muayene yaptırmanız önerilebilir.
Tedavi yöntemleri
Anemi tedavisi, aneminin tipine, seyrine ve ciddiyetine bağlıdır. Tedavinin temel amacı kansızlığa neden olan durumu ortadan kaldırmaktır. Demir ve folik asit eksikliklerinin neden olduğu kansızlık için doktorunuzun önerdiği yeşil sebze ve meyveleri yemeniz önerilir.
Dışarıdan alınması gereken bazı takviyelerle de yapılabilir. B12 eksikliği anemisi için vitamin takviyeleri damla veya enjeksiyon şeklinde verilebilir.
Kansızlık ilerlediyse ve tehlikeli bir noktaya ulaştıysa, kan ve kemik iliği kök hücre nakli yapılabilir. Ya da anemiye neden olan yaşamı tehdit eden ciddi kanamanız varsa, doktorunuz da ameliyat önerebilir.