Serbest meslek erbabının mesleki faaliyetlerini ilgilendiren tahsilatları için kesmek zorunda olduğu yasal belgeye serbest meslek makbuzu denir. Serbest meslekle uğraşanların verdikleri hizmetlerin karşılığında kestikleri bu makbuz, değerli evrak kategorisindedir ve ücretin tahsil edildiğini kanıtlar. İki nüsha olarak düzenlenir ve asıl sayfası müşteriye verilir. Bir serbest meslek makbuzu üzerinde karalama yapılmamalı ve makbuzlar tarih sırasına göre kesilmelidir. Sıra numarası ve tarihlere dikkat edilmelidir. Eğer bir hata yapılırsa bu makbuz koçana zımbalanmalı ve üzerine “iptal” ifadesi yazılmalıdır.
Vergi Usul Kanunu’nun 237. maddesine göre serbest meslek makbuzunda bulunması gerekenler:
Avukatlar ne zaman serbest meslek erbabı kabul edilir?
Makbuzu düzenleyenin adı, soyadı, unvanı, adresi, vergi dairesi ve hesap numarası
Müşterinin adı, soyadı, unvanı ve adresi
Alınan para miktarı
Makbuzun düzenlendiği tarih
Serbest meslek erbabının imzası
Gelir Vergisi Kanunu’nun 65. maddesine göre bir serbest meslek faaliyetinden söz edebilmek için şu durumların olması gerekir:
İş sermayeden ziyade kişisel çalışmaya, ilmi ya da mesleki bilgiye veya uzmanlığa dayalı olmalıdır
Ticari mahiyette olmayan işler işverene tâbi olmadan kişisel sorumluluk ile kişinin kendi nam ve hesabına yapılmalıdır
Aynı kanunun 66. maddesine göre belirtilen şekilde serbest meslek faaliyetinde bulunan ve faaliyetini mutat meslek halinde yapan avukatlar “serbest meslek erbabı” olarak kabul edilir. Eğer avukat, ofisini açmış, tabela ve levha gibi mesleki faaliyette bulunulduğunu gösteren evrakı asmışsa ve baro levhasına yazıldıysa serbest meslek erbabı olarak işe başlamış sayılır.
Avukat serbest meslek makbuzunda hangi bilgiler yer almalıdır?
Vergi Usul Kanunu’nun 236. maddesine göre bir serbest meslek erbabı olan avukat mesleki faaliyetlerinin sonucunda yapacağı tahsilatlar için iki nüsha olarak serbest meslek makbuzu düzenlemeli ve bir nüshasını müvekkiline vermelidir. Maliye Bakanlığı’nın izin verdiği matbaalarda bastırılıp boşken notere onaylattırılan serbest meslek makbuzlarında şu bilgiler bulunmalıdır:
Makbuzu kesen avukatın adı, soyadı, unvanı, adresi, vergi dairesi ve numarası