Yüzleri tanıma yeteneği, önemli sosyal sonuçları olan karmaşık bir nörokognitif beceridir. Bazı tahminlere göre, nüfusun yüzde 2'sinden fazlasını etkileyen bozukluk, izolasyon ve kaygıya neden olabilir ve kişisel ve iş ilişkilerini bozabilir.
Yüz körlüğünün geleneksel görüşü – bilimsel açıdan prosopagnozi – bu bozukluğun görsel algıdaki eksikliklerden kaynaklandığını iddia etmiştir. Bu görüşe göre, yüz körlüğü olan kişiler yan yana sunulan yüzlerin özelliklerini görsel olarak ayırt edemez ve yüzlerin aynı olup olmadığını belirleyemez.
Şimdi Harvard Tıp Okulu ve VA Boston Healthcare System'deki araştırmacılar tarafından yürütülen yeni bir çalışma, yüz körlüğünün görsel algının ötesindeki açıklardan kaynaklanabileceğini ve bellekten çeşitli bağlamsal ipuçlarının alınmasında aksaklıkların ortaya çıktığını gösteriyor.
Araştırmacılar, Cortex dergisinde basılmadan önce 5 Temmuz'da yayınlanan sonuçların, yüz körlüğünün tamamen görsel bir algısal bozukluk olarak geleneksel görüşünün indirgeyici olabileceğini önerdi. Ayrıca, başarılı yüz tanımanın hatırlanması veya bir kişi hakkında adı veya mesleği gibi ilgili bağlamsal ayrıntıların hatırlanmasını gerektirdiğini ortaya çıkarırlar.
Yeni bulgular, yüz körlüğü araştırmalarında gizemli bir tutarsızlığın açıklanmasına yardımcı olabilir: Durumu olan insanlar genellikle tanıdık yüzleri görsel olarak tanımlayamazlar, ancak birçoğu normalde görsel algılama testlerinde de performans gösterir.
Bu tutarsızlık her zaman oyunda görsel algının ötesine geçen başka faktörler olabileceğini ima etti. Bulgularımız, algının ötesinde önemli bir eksikliğin yüz hatırlama olduğunu gösteriyor. "
Joseph DeGutis, VA Boston'da kıdemli yazar, HMS yardımcı psikiyatri profesörü
Bir yüzü tanıyabilmek için iki tür bellek gerekir: Hatırlama ve aşinalık. Hatırlama, bir yüz gördüğünüzde bağlamsal bilgilerin alınmasıdır – mağazada sizi selamlayan bir arkadaş ve birkaç hafta önce işte tanıştığınız kişi olarak tanıyorsunuz. Araştırmacılar, diğer taraftan, aşinalık, herhangi bir bağlamsal bilgi olmadan daha "daha iyi bilme" duygusudur. Alışveriş arkadaşınızı belirsiz bir şekilde tanıdık görünmesini, ancak onları nasıl tanıdığınızı söyleyen ilgili ayrıntılardan hiçbirini düşünmeden düşünün.
Bulgular, gelişimsel prosopagnozi olan insanlarda yüz tanımayı arttırmak için tekniklerin tasarlanmasına yardımcı olabilir – beyin hasarı, zayıf görme veya otizm gibi nörogelişimsel bozukluklardan kaynaklanmayan bir yüz körlüğü biçimi.
VA Boston'daki Boston Attention Learning Laboratory'de bir araştırmacı olan ilk yazar Anna Stumps, "Sonuçlarımız, prosopagnosia'nın görsel algıdaki eksikliklerden daha fazla süren çok daha karmaşık bir bozukluk olduğunu vurgulamaktadır." Dedi. "Bu bulgu, yüz körlüğü olan insanlar için yeni eğitim yaklaşımlarının tasarlanmasına yardımcı olabilir."
Araştırma ekibi şu anda çalışmanın yürütüldüğü VA Boston laboratuvarında böyle bir deneysel program tasarlamak için çalışıyor.
Çalışma, yarısı yaşam boyu yüz körlüğü olan 18 ila 65 yaşları arasındaki 6 kişiyi içeriyordu.
Katılımcılardan, çalışma öncesinde katılımcıların görmedikleri yüz gruplarını inceleyerek ve sonra belirleyerek bir dizi yüz tanıma görevi gerçekleştirmeleri istendi.
Katılımcılardan birer birer bilgisayar ekranında gösterilen 60 yüzü incelemeleri istendi. Katılımcılara daha sonra 120 yüz çalma gösterildi – bazıları çalışma oturumu sırasında zaten görüldü ve bazıları tamamen yeni.
Yüz körlüğü olan ve olmayan katılımcılar arasındaki tanıma belleğindeki farkları ortaya çıkarmak için DeGutis ve arkadaşları, her yüzü 1 ila 6 arasında "eski" veya "yeni" olarak sınıflandırmaya olan güven derecelerini ölçtüler. araştırmacılar, yüksek güven ile hatırlamanın kullanımını yansıtırken, daha az güvenle eski bir yüzün doğru bir şekilde tanımlanmasının aşinalık kullanımını yansıttığını belirtti.
Körlüğü olan katılımcılarla karşılaştırıldığında, olmayan insanlar bu yüzleri daha önce gördüklerinden çok daha emindi. Bununla birlikte, yüz körlüğü olanlar daha az güven duysalar da, daha önce gördükleri yüzlerin çoğunu hala doğru bir şekilde tanımlayabildiler. Başka bir deyişle, bir yüzü tanımaya çalışırken, yüz körlüğü olan katılımcılar, belirli bir bağlamsal bilgi olmadan daha önce birini tanıma veya daha önce birisini tanıma hissine güveniyorlardı. Buna karşılık, yüz körlüğü olmayan bireyler hatırlamaya dayanıyordu.
Birlikte ele alındığında, bu bulgular yüz körlüğü olan kişilerin yüz tanıma için farklı bellek süreçleri kullandıklarını göstermektedir.
Araştırmacılar, sonuçların başarılı yüz tanımanın, bir yüzle ilgili belirsiz bir aşinalıktan daha fazlasını gerektirdiğini gösteriyor – daha önce bir yüz gördüğü hissi, ancak yüzü "yerleştirmek" için herhangi bir ayrıntıyı hatırlamadan. Bellek araştırmacıları bu yetersizliği, bağlamda "otobüste kasap" olgusunun tanıdık bir yüzünü tanımlamak olarak adlandırıyor. Herkes bunu zaman zaman deneyimlese de, gerçek yüz körlüğü olan insanlar için bu sık sık, günde birden çok kez olabilir.
DeGutis, "Bulgularımız, gelişimsel prosopagnozi hastalarının yüzleri öğrenmeye ve hatırlamaya çalışırken farklı bir bellek sistemi kullandığını ve bu sistemin yüzleri tanıma görevi için daha az uygun olduğunu gösteriyor." Dedi.
Stumps, A., vd. (2020) Gelişimsel prosopagnosinin yüz algısının ötesinde karakterize edilmesi: Bozulmuş hatırlama ancak sağlam tanıdıklık tanıma. Korteks. doi.org/10.1016/j.cortex.2020.04.016 .