-
günümüz modern devlet teşkilatının atasıdır denilebilir. roma, medeniyet olarak etrüskler ve helen şehir devletlerinden geride olmasına rağmen -biraz da etrüsk etkisi ile- iki komşusunu da geride bırakmayı başararak akdenizde egemen devlet olmayı başarmıştır. zamanının en güçlü devlet teşkilatını kurmuş, belki de daha önemlisi vatandaşlık kavramını oturtmuştur. tarih roma ordularının defalarca yok olduğunu görmüş fakat roma halkı ve müttefikleri her badireyi yurttaşlık bilinci ile aşmayı bilmiştir. bu açıdan güçlü ordu kurup önüne geleni devirdikten elli sene sonra köle olmak zorunda kalan kavimlerden çok farklıdır.