Akciğer kanserleri kabaca iki gruba ayrılabilirler:
1. Küçük hücreli dışı akciğer kanserleri (skuamöz hücreli karsinom, adenokarsinom ve büyük hücreli karsinom)
2. Nöroendokrin kanserler (Küçük hücreli akciğer kanseri ve karsinoid tümörler)
Akciğer kanseri normal akciğer hücrelerinin kontrol dışı çoğalarak akciğer içinde tümör oluşturmasıyla başlar. Akciğerde oluşan tümör öncelikle bulunduğu ortamda büyür, daha sonra çevre dokulara ve dolaşım yoluyla karaciğer, kemik, beyin gibi uzak organlara yayılır.
Akciğer Kanseri Belirtileri
Obezite, hareketsiz yaşam, dengesiz beslenme, sigara ve alkol kansere davetiye çıkartıyor. Akciğer kanseri de ne yazık ki erken belirti vermiyor. Uzmanalar, "Bu nedenle, tesadüfen, örneğin işe giriş sırasında yapılan sağlık kontrollerinde çekilen akciğer filmleri ile akciğer kanseri tespit ediliyor" diyor. Uzmanalr, akciğer kanserinin belirtileri şöyle sıralıyor:
Belirtilerine Dikkat
"Uzun süreli öksürük, balgamla karışık ya da tek başına öksürükle ağızdan kan gelmesi, açıklanamayan halsizlik, nefes darlığı, tekrarlayan bronşit ve zatürre atakları, iştah ve kilo kaybı, ses kısıklığı, göğüs, sırt veya omuzda ısrarlı ağrının yanı sıra boyunda veya yüzde meydana gelen şişmeler." Uzmanalar, bu amansız hastalıkla ilgili şu bilgileri veriyor:
En Büyük Etken Sigara
"Akciğer kanserlerinin yüzde 80-90'ında neden sigaradır. İçilen sigara miktarı ne kadar çok ve süre ne kadar uzunsa, akciğer kanseri riski de o kadar yüksektir. Günde 1 paket, 20 yıl sigara içen bir kişinin riski, içmeyen bir kişiye göre 20 kat, günde 40 sigara içenlerde ise 24 kat daha fazladır. Sigara içimi terk edildiğinde akciğer kanserine yakalanma oranı gittikçe azalır, 5 yılın sonunda sigara içenlerin risk oranının yarısına iner. Pasif içicilerde de akciğer kanseri riski yüksektir. Ayrıca fren tamiri, gemi inşaatı gibi asbest maruziyeti olan işlerde çalışanlar da ciğerlerini kontrol ettirmelidir."
2 Ayrı Tipi Var
Akciğer kanserlerinin; küçük hücreli ve küçük hücreli dışı olmak üzere 2 tipi olduğunu söyleyen Prof. Dr. Levent Dalar, "Bu iki grup tüm akciğer kanserlerinin yüzde 90'ını oluşturur. Küçük hücreli olanlar oldukça hızlı büyür ve erken dönemde metastaz yapabilir. Akciğer kanserlerinin % 70-75'i küçük hücreli dışı grubuna girer."
Cerrahi Tedavi
Akciğer kanserli hastaların yüzde 10-35'inde cerrahi tedavi uygulanabiliyor. Ancak bu her zaman kesin tedavi anlamına gelmiyor. Hücre düzeyinde yayılmış tümör, ameliyat sonrasında ortaya çıkabiliyor. Bu durumda ameliyata kemoterapi ya da radyoterapi ekleniyor. Tümörün yerleşimi, hastanın solunum fonksiyonları belirleyici oluyor.
Akciğer tümörleri sıklığı, son yıllarda giderek artmaktadır. Daha önceleri sıklıkla 60 yaşın üzerindeki erkeklerde görülmesine rağmen, günümüzde kadınlar arasında da sıklığı artmıştır. Erkeklerde görülme yaşı da 60 yaşın altına inmeye başlamıştır.
Akciğerde ortaya çıkan tümörler iki ayrı tipe ayrılırlar: küçük hücreli dışı akciğer kanseri (KHDAK) ve küçük hücreli akciğer kanseri (KHAK). Bu kanserlerin birbirinden ayrımı, hücrelerin mikroskoptaki görüntülerine göre yapılır. Her iki tip kanserde değişik şekillerde gelişip yayılır ve tedavi edilirler.
Küçük hücreli akciğer kanserlerinden daha yaygındır (%80) ve genel olarak daha yavaş gelişir ve yayılırlar. Bu kanserin üç ana tipi vardır;
a-) Skuamoz hücreli,
b-) Adeno kanser,
c-) Büyük hücreli
Küçük hücreli olmayan akciğer kanserine göre daha az yaygındır( %20). Bu tipteki kanserler daha hızlı gelişir ve vücudun diğer organlarına yayılması da daha fazladır. Bu tip akciğer kanseri sigara içimi ile ilişkisi en belirgin akciğer kanseridir. Sigara içen kadınların erkeklere göre bu tipe yakalanma olasılığı daha fazladır.
Yapılan çalışmalar, akciğer kanseri ile aşağıda bahsedilecek çeşitli olayların ilgili olduğunu göstermiştir;
Sigara: Sigara içimi ile akciğer kanseri arasında direkt bir ilişki mevcuttur. tütündeki zararlı maddeler(karsinojen) akciğerdeki hücrelere zarar verir. zamanla bu zararlı etkiler hücrelerde kansere neden olabilir. bir sigara içicisinin akciğer kanseri olması; hangi yaşta sigara içmeye başladığı, ne kadar süredir sigara içtiği, günde içtiği sigara sayısı, sigarayı ne kadar derin için çektiğiyle alakalıdır. sigara içmeyi bırakmak bir kişinin akciğer kanseri olma riskini büyük ölçüde düşürür.
Puro ve pipo; kullananlar bunları kullanmayanlara göre daha çok akciğer kanseri olma riskine sahiptirler. Kişinin kaç yıl puro ve pipo içtiği, günde kaç adet içtiği ve ne kadar derin içine çektiği, kanser olma riskini etkileyen faktörlerdir. içlerine çekmeseler de puro ve pipo içicileri akciğer ve ağız kanserinin diğer tipleri içinde risk altındadırlar.
Pasif içiciler (tütün dumanına maruz kalanlar); akciğer kanseri olma riski pasif içicilik durumunda da artmaktadır.
Çeşitli kanser yapıcı maddeler:
Berilyum, radon ve asbest gibi maddeler akciğer kanseri riskini arttırırlar- Asbest
Krokidolit (mavi)
Amozit (kahverengi)
Krizolit(beyaz)
Belli bazı endüstrilerde kullanılan ve doğal olarak fiberlerde bulunan bir mineral grubudur. Asbest fiberleri partiküllere ayrılmaya meyillidirler ve havada dolaşıp kıyafetlere yapışırlar. bu partiküller solunduğu zaman akciğerlere yerleşirler ve orada akciğer hücrelerini zarara uğratırlar ve böylece kanser gelişme riskini artırırlar.çalışmalar asbeste maruz kalan işçilerde akciğer kanseri gelişme riskinin maruz kalmayanlara göre 3-4 kat daha fazla olduğunu göstermiştir.bu artış gemi inşası, asbest madenleri, izolasyon işi ve fren tamiri gibi endüstrilerde çalışanlarda gösterilmiştir.
akciğer kanseri olma riski asbest işçileri sigara içiyorlarsa daha fazladır. asbest işçileri iş verenleri tarafından temin edilen iş ve güvenlik prosedürlerini takip etmek zorundadırlar.
Hava kirliliği;
Akciğer kanseri ile hava kirliliğine maruz kalmak arasında bir ilişki bulunmuştur. ama bu ilişki açıkça tarif edilememiştir ve daha fazla araştırma yapılması gerekmektedir.
Akciğer hastalıkları
Geçirilmiş tüberküloz (verem) nedbe dokusu üzerinde akciğer kanserleri gelişebilir.
Ailede akciğer kanseri olması akciğer kanserine yakalanma riskini arttırmaktadır.
Hastanın hikayesi; Bir kere akciğer kanseri olan kişinin tekrar ikinci akciğer kanseri olama riski; hiç kanser olmamış kişiye oranla daha fazladır. akciğer tanısı aldıktan sonra sigara içmeyi bırakmak, ikinci bir akciğer kanseri gelişmesini önleyebilir.
Riskli meslekler; madenciler, tekstil,izolasyon ve tersane işçileri, petro-kimya, baca temizleyicileri, plastik sanayi işçileri, maden ve kaynak işçileri, çamaşır suyu üreticileri, cam seramik, muşamba ve batarya işçileri, boya, dökümhaneler, çelik işçileri
Akciğer kanserinden korunmanın en iyi yolu sigara içmeyi bırakmak veya hiç başlamamaktır.
Belirtileri
Öksürük, balgam, kanlı balgam, göğüs ağrısı, nefes darlığı, akciğer iltihabı, göğüs kafesi içine sıvı birikmesi, ses kısıklığı, tümörün damar basısı nedeniyle göğüs üst bölümünde boyunda ve başta ortaya çıkan ödem (şişlik).
Kemiğe yayılım sonrası kemik ağrıları, kanda kalsiyum artışı ve buna bağlı belirtiler.
Karaciğere yayılım sonrası, bazı nörolojik belirtiler ve nöbetler.
Bazı hormonların tümör tarafından anormal salgılanması nedeniyle çeşitli hormonal bozukluklar.