Köpeğiniz göz açıp kapayıncaya kadar, aniden hastalanıp, yaralanabilir. Bu beklenmedik olaylara karşı sizi hazırlamak için burada bazı küçük öneriler bulacaksınız. Kim bilir, bu bilgiler bir gün işinize yarayabilir ve köpeğinizin hayatını kurtarabilirsiniz
Eğer bir köpek sahibiyseniz, şu cümlenin ne kadar doğru olduğunu bilirsiniz: "Hayat sürprizlerle doludur." Henüz köpek sahibi değilseniz, ama evinize bir köpek almayı düşünüyorsanız, kısa sürede köpek sahipliğinin bazı kargaşaları ve beklenmedik durumları beraberinde getirdiğini öğreneceksiniz. Olabilecek durumlardan biri, acil bir sağlık sorunudur.
Köpeğiniz aniden hastalanırsa ne yapmalısınız? Köpeğinizin acil veteriner hekim müdahalesine veya en geç 24 saat içinde bakıma ihtiyacı olup olmadığını nasıl bileceksiniz? İlk yardım malzemelerinden hangilerini el altında bulundurmalısınız? Bilmeniz gereken hayat kurtarıcı müdahaleler var mı?
Travma veya ani hastalıklar durumunda ilk yardım uygulamanız gerekebilir. Bu sık kullanılan bir terimdir, ama ilk yardım aslında ne demek? İlk yardım, bir hastalanma veya kaza sonrasında bir canlının hayatını kurtarabilecek uygulamadır. Ancak ilk yardımın da profesyonel müdahalenin yerine geçemeyeceğini hatırlatmak isterim. İlk yardımın amacı, hayvan bir veteriner hekim tarafından tedavi edilinceye kadar yaşamı korumak, acıyı dindirmek ve hastalık ya da yaranın ağırlaşmasını önlemektir.
İlk yardım uygulamak zorunda olup olmadığımızı bilebilmek için, durumu gözden geçirin.
Aşağıdaki durumlar, köpeğin güvenliğini korumak için ilk yardım gerektirir:
• Kanama
• Solunum güçlüğü
• Şok
• Zehirlenme
• Sıcak çarpması
• Yanıklar
• Donma
• Kırık
Acil durumlar, uyarı vermeden meydana gelir; beklenmedik durumlar için hazırlıklı olan bir köpek sahibi bilinçli biridir. İlk yardımın temel kurallarını öğrenin. Unutmayın; ilk yardım bilgileri, sadece veteriner hekime hayvanınız ulaştırılıncaya kadar alınacak önlemleri içermektedir. O nedenle, veteriner hekiminizin hem gündüz, hem gece arayabileceğiniz telefon numaralarını el altında bulundurun. Ondan sonra köpek dostunuz ile hayatın tadını çıkarmaya başlayabilirsiniz.
Eğer aşağıdakilerden birini fark ederseniz, derhal çağırın:
• Kemiği açığa çıkartan veya şiddetli kanayan yaralar veya ağızdan gelen kan, çünkü bir iç kanamaya işaret edebilir.
• Solunumda zorlanma
• 40°' nin üzerinde ateş
• Felç
• Göz yaralanmaları veya iki gözbebeğinin farklı boyda olması veya düzensiz göz hareketleri
• İdrar yapma pozisyonu alma ama idrar yapamama
• Kırık kemikler
• Şiddetli ishal veya kusmanın aniden meydana gelmesi
• Şok veya kasılmalar
• Yanıklar
Eğer aşağıdakilerden birini fark ederseniz, 12 ila 24 saat içinde veteriner hekiminize başvurun:
• Şiddetli kanamayan ufak yaralar
• Depresyon, iştah kaybı, ama iyi yaşam belirtileri
• Hafifçe yükselmiş ısı
• Hafif topallama
• Akan gözler ya da burun
• Devamlı idrar yapma pozisyonu takınmak ama yapamamak
Acil durumlara karşı hazırlıklı olabilmek için, köpeğinize bir ilk yardım kutusu hazırlayın. Aşağıda birkaç öneri bulacaksınız: gerekiyorsa kendiniz bazılarını ilave edip çıkartabilirsiniz. Kutuyu kolayca bulabileceğiniz bir yerde saklayın ve sıvı maddelerin akıp bozulmadığını sık kontrol edin. İlaç ve malzemeler bittiğinde yerlerine yenilerini koyun.
• Aktif kömür tabletleri (mide, barsak gazları ve zehirlenmeler için)
• Yapışkan bant (flaster)
• Antibakteriyel merhem (deri ve gözler için ayrı)
• Steril gazlı bezler
• Pamuk
• %3'lük hidrojen peroksit (oksijenli su)
• Şırınga
• İshal ilaçları
• Termometre
• Lastik eldiven
• Makas
• Turnike
• Havlu
• Cımbız (pens)
Derin bir kesik veya yaradan gelen kanamayı durdurabilmek için iki temel yöntem vardır, doğrudan baskı ve turnike.
Baskı ile kanamayı kontrol altına almak
Önce kanamayı doğrudan baskı ile durdurmaya çalışın. Yaranın üzerine birkaç kat steril gazlı bez koyup sıkıca ve düzgün ve baskı uygulayın. Yarayı silmeyin veya yara temizleyicileri ya da merhemler sürmeyin. Eğer kan gazlı bezden geçiyorsa , bezi almayın bu pıhtılaşmayı önleyip kan akışını yeniden hızlandırabilir. Üzerine yeni bir gazlı bez koyup bastırın.
Turnike uygulayarak kanamayı kontrol altına almak
Bacak ya da kuyruktaki kanama baskıya rağmen durdurulamıyorsa, bir turnike kullanmayı deneyin. Bunu ancak son çare olarak kullanın. Turnike uygulaması 2 saatten fazla sürmemelidir. Fazla uzun bir süre uygulanan turnike, uzvun kaybedilmesine yol açabilir. Turnike uygulamak için uzvu ya da kuyruğu 2,5 cm eninde bir gazlı bez ya da geniş bir kumaş parçası ile sarın ve yarım düğüm atın. Dar bir bant veya ip kullanmayın. Üzerine bir kalem yada çubuk takın ve düğümü tamamlayın. Kanama duruncaya kadar yavaşça kalemi döndürün. Yapışkan bant ile yapıştırın. Kan dolaşımının devamını sağlamak için turnikeyi her beş dakikada bir gevşetin. Yarayı steril gazlı bez ile örtün ve köpeği, tedavisi için veteriner kliniğine götürün.
Köpeğiniz nefes almakta güçlük çekiyorsa, hızlı hareket etmeniz gerekir, suni solunum uygulamanız gerekebilir. Köpekler için iki farklı suni solunum yöntemi vardır: "göğüs kompresyonu" ve "ağızdan buruna solunum" Soluması aşırı derecede düşük olmadığı takdirde bilinçli bir köpeğe asla yapay solunum uygulamamanız gerektiğini unutmayın.
Göğüs kompresyonu uygulaması
Göğüs kompresyonu, göğüs duvarına basınç uygulayarak yapılır, ki böylece hava dışarıya bastırılır ve göğüs kendiliğinden geri çekileceği için yeniden hava ile dolmasını sağlar. Uygulaması çok basittir. Aşırı basınç uygulamaktan kaçınılmalıdır. Zira böylelikle kaburgalarda kırık, kalp durması gibi sorunlar ortaya çıkabilir.
Ağızdan buruna solunum
Ağızdan buruna solunum, zorla solunum yaptırmaktır. Kompresyon yöntemi işe yaramaz, solunum durmuş veya göğüs yaralanmışsa uygulanır. Yapay solunum, kardiopulmoner yardım ile karıştırılmamalıdır. Kardiopulmoner yardımda, yapay solunum kalp masajı ile birlikte uygulanır ve böylece kalp atışı ve solunumu durmuş bilincini yitirmiş bir köpek yeniden canlandırılabilir. Henüz çalışmakta olan kalbe uygulanmamalıdır.
Şok, yani dolaşım sisteminin çökmesi çoğu zaman ağır yaralanma, kan basıncının ani düşüşü, kan kaybı veya alerjik reaksiyonlar sonucunda oluşur. Şoktaki bir köpek daha az oksijen alır, ki bu da bilinç kaybına, soluk renkte dişetlerine, zayıf ve hızlı nabız veya güç, hızlı solunuma yol açar.
Şok derhal tedavi edilmelidir, çünkü öldürücü olabilir. Hayvanınızın şokta olduğundan şüphe ediyorsanız, derhal oluşmuş tüm kanamaları durdurun ve gerektiği gibi kardiyopulmoner yardım uygulayın. Hayvanı bir havlu ya da battaniyeye sarın ve derhal veteriner kliniğine götürün. Su kesinlikle vermeyin.
Zehirlenme, köpeğiniz toksik bir maddeyi yutar veya onunla temas ederse oluşabilir, ev temizlik maddeleri, bitkiler ve kimyasal maddeler de dahil olmak üzere. Eğer köpeğiniz zehirlenmiş görünüyorsa, derhal veteriner hekiminizi arayın. Zehirlenmenin kaynağını tespit edin ve bu maddeyi beraberinizde veteriner kliniğine götürün, bu son derece önemlidir.
Aşırı derecede güneş altında kalmış bir köpek sıcak çarpmasına maruz kalabilir. Bu ölüme kadar götürebilen oldukça ciddi bir durumdur. Güneş çarpmasının işaretleri hızlı soluma, koyu renkli dişetleri ve dil, salya artışı, bitkinlik ve kusmadır. Eğer bundan kuşkulanıyorsanız, ilk hedefiniz köpeği serinletmek olmalı. Köpeğiniz ancak hafif şekilde etkilenmiş görünüyorsa, onu daha serin bir yere taşıyın, örneğin banyo küveti gibi, veya ıslak bir havluya sarın. Köpeğin ateşini ölçün ve eğer 40°C ve üzerinde ise veya köpeğiniz hasta görünüyorsa, bahçe hortumu ile üzerine serin su tutun (soğuk değil) veya serin su ile dolu bir küvete koyun.
Yanıklar, köpeklerde insanlarda da olduğu gibi meydana gelebilir.
Birinci ve ikinci derecede yanıklar için, (kızarıklık ve hafif şişkinlik ya da kabarcıklar ve aşırı hassasiyet) yanık bölgeyi serin suya batırın veya üzerine buz paketleri uygulayın. Tereyağ, diş macunu veya insanlar için yapılmış ilaçlar sürmeyin. Yanık yeri yumuşakça kurulayıp sarın ve veteriner hekimi arayın.
Üçüncü derecede yanıklarda deri beyaz görünür, tüyler kolayca çıkar ve acı şiddetlenir. Böyle durumlarda veteriner hekiminizi derhal çağırın. Herhangi bir şey uygulamayın, sadece yanık bölgenin üzerini yapışmayacak bir bez ile örtün.
Donma genellikle ayak parmaklarını, kulakları ve testisleri etkiler. Köpeği sıcak bir yere götürün ve etkilenmiş bölgeyi, sıcak suya batırılmış bezler veya nemli sıcak su torbalan ile ısıtın. Bölgeyi ovalamayın ve aşırı derecede sıcak uygulamayın. Veteriner hekimi çağırın.
Kırılan bacak sallanır, ağrılı ve şişkindir. Kırık oluşmuş hayvanı fazlaca hareket ettirmeyin. Kırık uçlarının damar ve sinirleri yaralayıp, daha büyük harabiyet oluşturmaması için kırık bacağı birkaç kat yapılmış ve bacağın şekli verilmiş mukavva içinde muhafaza edin.
Göğüs kompresyonu ile solunum
1. Köpeği sağ tarafına yatırın ve boyun tasmasını çıkartın.
2. Hayvanın ağzını açıp nefes yolunu tıkayan herhangi bir şey olup olmadığına bakın.
3. Her iki elinizi göğsün üzerine koyun ve hızlıca bastırın. Hızlıca gevşetin. Doğru yapıldığında hava içeriye girip çıkmalıdır. Eğer olmuyorsa, ağızdan burna solunum uygulayın.
4. Köpek kendiliğinden solumaya başlayıncaya kadar veya kalp atmaya devam ettiği sürece devam edin.
Ağızdan burna solunum
1. Köpeği sağ tarafına yatırın ve boyun tasmasını çıkartın.
2. Hayvanın ağzını açıp nefes yolunu tıkayan herhangi bir şey olup olmadığına bakın.
3. Dili dışarıya çekip ağzı kapatın.
4. Ağzınızı köpeğin burnu üzerine yerleştirin ve 3 saniye süre ile sürekli hava üfleyin. Göğüs genişleyecektir. Nefes almak için bırakın. İşlemi dakikada 5-10 kez tekrarlayın.
5. Köpek kendiliğinden solumaya başlayıncaya kadar veya kalp atmaya devam ettiği sürece devam edin.
Kalp masajı (nabız yok olduğunda ve ardından da çoğu zaman solunum da durduğunda uygulanır.)
1. Nabız veya kalp atışını arayın.
2. Hayvanın ağzını açıp nefes yolunu tıkayan herhangi bir şey olup olmadığına bakın.
3. Köpeği sağ tarafına yatırın ve boyun tasmasını çıkartın.
4. Başparmağınızı göğüs kemiğinin (kaburgaların birleştiği ortadaki kemik) bir tarafına, diğer parmaklarınızı diğer tarafına, hemen dirseklerin altına yerleştirin. İri köpeklerde avucunuzun alt kısmını dirseklerin arkasında kaburga kafesinin üzerine koyun, ki bu tam kalbin üstüdür.
5. Elleriniz bu pozisyondayken, göğüse kompresyon uygulamak için bastırın. Bunu beş ya da altı kez tekrarlayın. Göğsün genişlemesi için beş saniye bekleyip tekrarlayın.
6. Kalp kendiliğinden atmaya başlayıncaya kadar ya da beş dakika süreyle nabız bulunamadığı takdirde devam edin.
7. Kalp masajı ile yapay solunumu bir arada yapabilmek için iki kişi gerekebilir: biri masajı uygularken diğeri yapay solunum verir. Ancak acil bir durumda, yardım bulunamadığında, beş kalp masajından sonra, masajların ritmim bozmadan bir tane ağızdan burna solunum uygulayın.
Pazartesi - Cumartesi: 10:00 - 20:00
Pazar: 12:00 - 17:00