Öğrenme yeteneği muhtemelen sahip olduğunuz en önemli yetenek. Peki öğrendiklerini hatırlama, yani hafıza becerisi?
“Make It Stick: The Science of Successful Learning” yazarları Peter Brown, Henry Roediger ve Mark McDaniel’dan;
“Öğrenmeye ve hatırlamaya tüm hayatımız boyunca ihtiyacımız var. İş yerinde öne geçmek iş becerilerinde uzmanlık ve zorlu çalışma arkadaşları gerektirir. Eğer öğrenmede iyiyseniz, hayatta daha avantajlısınızdır.”
Yazarlar aynı zamanda bir şeyler öğrenmenin, o şeyi hatırlayabilme yeteneğine sahip olmak olduğunu da belirtiyorlar.
Ama maalesef, okulda öğrendiğimiz çoğu teknik öğrendiğimiz şeyleri uzun dönem hatırlamamızda yardımcı olmuyor. İşte bu kötü alışkanlıklardan kurtulmak için yapılması gereken şeyler:
Bir fikri, metodu veya tekniği hatırlamaya çalışırken aslında o bilgiyi kurtarmaya çalışıyorsunuz. Hafıza kartları bunun en büyük örneği: Onlar sizi hafızanızdan bilgiyi hatırlamak için zorluyor, beyninizde bir şeyleri yakmak için sürekli vurgulamak gibi değil. Kurtarmanın bu kadar etkili olmasının sebebi verilen içerikle ilgili nöral yolları güçlendirmesidir. Psikologlar buna “deneme etkisi” diyorlar. Bir bilgiyi anımsamaya çalıştığınızda, ileride onu hatırlamanız daha kolay olacak.
Yeni bir bilgiyi kendi kelimelerinize dökmeye çalışıyorsanız, bu bilgiyi detaylandırıyorsunuzdur.
“Önceki bilgi birikiminizle ilgili yeni öğrenimlerinizi daha çok açıklamaya çalışmak öğrendiğiniz yeni bilgileri daha güçlü kavramanızı sağlayacaktır ve daha sonrasında hatırlayabilmeniz için daha fazla bağlantılar yaratmanıza yardımcı olacaktır.”
Örneğin, eğer fizik dersindeyseniz ve ısı transferini anlamaya çalışıyorsanız, bu konuyu gerçek hayattaki deneyimlerinizle bağdaştırın, sıcak bir fincan kahvenin ısısının elinize nasıl yayıldığı gibi.
Eğer bir konuyu anlamaya çalışıyorsanız örneklerinizi karıştırmak daha iyi öğrenmenizi sağlar.
Size cevap verilmeden önce eğer cevap vermeye çalışıyorsanız, bu ürettiğiniz anlamına geliyor.
“Eğer bilinmeyen bir şeye dalıyorsanız ve parçaları birleştirmeye çalışıyorsanız, birinin oturup size öğretmesinden daha etkili bir şekilde öğrenirsiniz ve öğrendiğinizi hatırlamanız çok daha kolay olur.”
Bir projeyle veya toplantıyla ilgili neler olduğunu gözden geçiriyorsanız, aslında bütün bunları yansıtıyorsunuz. Kendinize birkaç soru sorabilirsiniz: Neler iyi gitti? Nereleri geliştirebilirsiniz? Bunlar size neyi hatırlatıyor?
Harvard Business School’un araştırmaları “yansıma yazımı”nı süper güçlü buldular. Gün sonunda 15 dakikalık yansımaları yazmak çalışanların performansında %23’lük bir artış gösterdi.
“Anımsatıcılar, öğrenmenin aslında tek yolu değildir ama öğrendiklerinizi hatırlamayı kolaylaştıracak yaratıcı zihinsel yapıları oluşturmanıza yardımcı olabilir.”
“Ayarlama, basitçe yanılsamaları dağıtmak ve gerçekliği daha iyi ifade etmek için eleştirilerinizi uyarlama kullanımıdır.” Hepimiz “kavramsal yanılsamalar”dan yana dertli olduğumuz zamandan beri gereklidir. Aslında anlamadığımız zaman anladığımızı sanıyoruz. Sınava girdiğimizde veya bir iş arkadaşımızdan geri dönüş toplarken bu kör noktaları belirlemede ayarlama bize yardımcı olur.