Bugüne kadar Avrupa Birliği'nin sivil yöneticileri, Türkiye'deki "asker?sivil" ilişkileri konusunda çok sayıda mesaj verdi. Hatta AB'nin Genişlemeden Sorumlu Üyesi Günther Verheugen, daha da ileri giderek, "TSK'nin Türkiye'deki etkinliğinin azaltılması gerektiğini" söyledi. "Türkiye'deki sivil?asker ilişkileri" Avrupa Birliği tarafından dönemsel olarak yayınlanan raporların da başlıca konularından birini oluşturdu.
Askerden askere mesaj
Bugüne kadar 'sivilden askere' mesaj veren AB kurmayları, artık 'askerden askere' mesaj iletmeye de başladı.
Ankara'da düzenlenen "Türkiye'nin AB Üyeliği Beklentileri?Silahlı Kuvvetlerin Rolü" konulu konferansta, Hollanda'nın savunma bakanı adına bir konuşma yapan Hollanda Genelkurmay Başkanı Dick Berlijn, Türkiye'deki sivil?~|~asker ilişkilerinin AB normları çerçevesinde yeniden şekillendirilmesi mesajını verdi.
AB adına yapılan
bir konuşma
Berlijn, ülkesinin AB dönem başkanı olması nedeniyle, Birlik adınada yaptığı konuşmasında, Türk hükümetinin Helsinki zirvesinden beri çeşitli reformları gerçekleştirdiğini, bu reformlara rağmen AB Komisyonu'nun Kasım 2003'te bazı alanlarda daha fazla ilerlemeye ihtiyaç olduğunu açıkladığını hatırlattı. Berlijn, bu alanlardan birinin ise silahlı kuvvetlerin demokratik yoldan seçilmiş liderlere bağlı tutulması olduğunu kaydetti.
Genelkurmay başkanının konumu indirilmeli
Türk Silahlı Kuvvetleri'nin modern Türkiye'nin kuruluşunda önemli rol oynadığına dikkati çeken Berlijn, "Bu özel konumu da göz önünde bulundurarak, AB, Türk ordusunun siyasette artık farklı bir konuma hazırlanmak zorunda olduğunu düşünüyor" diye konuştu. Berlijn, bu çerçevede genelkurmay başkanının konumunun daha alt düzeylerde tutulması ve Meclis'in savunma bütçesi üzerinde kontrolünün olması gerektiğini kaydetti.
Berlijn, Hollanda da dahil olmak üzere çoğu AB ülkesinde genelkurmay başkanının savunma bakanına bağlı olduğunu, buna karşılık Türkiye'ye bakıldığında genelkurmay başkanının Savunma Bakanlığı yapısı dışında tutularak doğrudan başbakana bağlı olduğunu hatırlattı. Berlijn, bunun yanı sıra Savunma Bakanlığı kadrolarında asker?sivil dengesinin geçerli olması gerektiğini, ancak Türkiye'de askeri kadroların daha ağır bastığını savundu.
Berlijn, Türk hükümeti tarafından şimdiye kadar yapılan reformlar dikkate alındığında sivil?asker ilişkileri alanında da daha fazla ilerleme kaydedileceğinden emin olduklarını belirtti.