Barometre Nedir ve Atmosfer Basıncını Nasıl Ölçer?
Barometre Nedir?
Barometre, atmosfer basıncını ölçmek için kullanılan bir alettir. Basınç, birim alana uygulanan kuvvettir ve genellikle Pascal (Pa) birimi ile ölçülür. Atmosfer basıncı ise, yeryüzüne uygulanan hava basıncıdır ve genellikle hektopaskal (hPa) veya milibar (mb) birimleriyle ölçülür.
Barometrenin Çalışma Prensibi
Barometrelerin çalışma prensibi, kapalı bir tüp içindeki hava basıncının dışarıdaki atmosfer basıncı ile dengelenmesine dayanır. Eğer kapalı tüp içindeki hava basıncı atmosfer basıncından daha yüksekse, tüpün içindeki sıvı yükselir. Tam tersi durumda ise sıvı düşer. Bu nedenle, barometreler genellikle civa veya alkol gibi sıvıları kullanır.
Civa Barometre
Civa barometreler, civa sütunu yükseldiğinde atmosfer basıncının azaldığını gösterir. Bir civa barometre, cam bir tüp içinde yer alan civa dolu bir kabın içinde yer alır. Tüpün bir ucuna açık bir hazne bağlanır ve diğer ucu kapalıdır. Havanın basıncı, tüpün açık ucu üzerindeki civa seviyesini belirler.
Civa Barometrenin Çalışma Prensibi
Civa barometre, tüpün açık ucu atmosfer basıncına maruz kaldığında, civa seviyesinin sabit kalması için içindeki civa miktarı ile dışarıdaki hava basıncı arasında bir denge oluşur. Hava basıncı arttıkça, civa seviyesi tüpte yükselir ve azaldıkça civa seviyesi düşer.
Aneroid Barometre
Aneroid barometreler, kapalı bir kutu içindeki boş bir metal kapsülü kullanır. Kutunun üst kısmı hava geçirmez bir kapak ile kapatılmıştır ve alt kısmı hava basıncına açıktır. Kutunun içindeki metal kapsül, dışarıdaki hava basıncı arttıkça sıkışır ve azaldıkça genişler.
Aneroid Barometrenin Çalışma Prensibi
Aneroid barometreler, metal kapsülün hacmi, dışarıdaki hava basıncının değişmesiyle birlikte değişir. Basınç arttıkça, metal kapsül sıkışır ve hacmi azalır, basınç azaldıkça ise kapsül genişler ve hacmi artar. Bu değişim
metal kapsüldeki hareket, bir kızılötesi ışık kaynağı tarafından üretilen ışık dalgalarının yansıtılması yoluyla ölçülür. Kapsül üzerindeki yansıtıcı bir kaplama, ışık kaynağından yansıyan ışık dalgalarını bir sensöre yönlendirir. Sensör, kapsül üzerindeki yansıtıcı kaplamayı ölçer ve bu ölçüm, barometrenin göstergesinde atmosfer basıncı olarak görüntülenir.
Barometrelerin Kullanımı
Barometreler, meteorolojik ölçümlerde sıklıkla kullanılır. Meteorologlar, atmosfer basıncını ölçerek hava durumu tahminlerinde bulunur ve hava tahmin raporlarını oluşturur. Ayrıca, barometreler havacılık, denizcilik, tıp ve endüstriyel uygulamalarda da kullanılır.
Özet
Barometreler, atmosfer basıncını ölçmek için kullanılan aletlerdir. Civa barometreler, kapalı bir tüp içindeki civa sütunu yükseldiğinde atmosfer basıncının azaldığını gösterir. Aneroid barometreler ise, metal kapsülün hacmi, dışarıdaki hava basıncının değişmesiyle birlikte değişir. Barometreler meteorolojik ölçümlerde sıklıkla kullanılır ve hava durumu tahminleri için önemli bir araçtır.