Bazofiller Hücre Tipi
Kortikotroplar, tirotroplar ve gonadotroplar. Kortikotroplar, ACTH ve LPH üretirken; tirotroplar TSH ve gonadotroplar FSH ve LH üretir.
1.Kortikotrop hücreler:
Hormon içeriklerine bağlı olarak immunohistokimyasal metotlarla boyanan belirgin granüllere sahip geniş oval şekilli hücrelerdir. Sitoplazmasında 6-8 mm uzunluğunda filamentler vardır. Bazofil tip hücrelerin en yaygın tipidir ve pars distalisin ön orta parçasında oldukça bol miktarda bulunur
a)Pars distalisdeki kortikotroplar adrenal korteksten glukokortikoid salgılanmasını uyaran polipeptid yapılı ACTH’nın yapımından sorumludur.
b)ACTH üretilen bu bazofil hücrelerinde aynı zamanda MSH prekursor’u olan LPH ‘da üretilir.
c)LPH ve ACTH çok sayıda benzer aminoasit içerirler ve bu amino asitlerin dizilimi ileri derecede benzerlik gösterir.
2.Gonadotrop hücreler:
LH ve FSH salgılarlar. Somatotrop hücrelerin granüllerine göre ufak, tirotrop hücrelerin granüllerine göre büyük yani ikisinin arasında bir salgı granül büyüklüğüne sahiptir. Gonadotrop hücreler gonadal fonksiyonların çok az olduğu çocukluk döneminde küçük ve seyrek olarak tespit edilirler.
a)FSH ve LH gonadları uyaran glikoprotein hormonlardır. FSH kadında folliküler büyümeyi erkekte ise spermatojenik epiteli uyarır. LH kadında ovulasyon için gerekliyken erkekte testiküler Leydig hücrelerinden androjen salgılanmasını uyarır. LH bu fonksiyonları nedeniyle interstitial cell stimulating hormon adınıda alır.
b)Gonadal steroid seviyesi gonadotrop hücreler üzerinde negatif geri beslemeye yol açar. Bu nedenle, gebelik süresince plasental steroid seviyesi yüksek seyrederse FSH ve LH seviyesi düşer ve gonadotrop hücreler fonksiyonel gerileme gösterir.
3.Tirotrop hücreler:
Glikoprotein tabiatta TSH hormonu salgılar. Tirotrop hücrelerin granülleri somatotrop hücrelerin geniş granüllerinden ve gonadotrop hücrelerin orta büyüklükteki granüllerinden daha ufaktır.
a)Normal fonksiyonu: Tiroid bezinde üretilen tiroksin, hipotalamusta üretilen tiroksin releasing hormon (TRH) ve TSH arasında basit bir negatif geri besleme döngüsü vardır. Yüksek tiroksin düzeyi hipotalamusta TRH yapımını baskılar. TRH azalması TSH yapımının azalmasına neden olur. Düşük seviyedeki TRH yapımı ise TSH salgısını arttırır. Artmış TSH salgısı tiroidi uyararak dolaşıma tiroksin verilmesine neden olur.
b)Primer tiroid yetmezliği: Bu hastalarda tirotrop hücreler genelde genişlemiş ve kolloid damlaları ile dolmuş haldedir. Tirotrop hücrelerin TRH tarafından kronik uyarımı normal bir durum olmayıp, tiroksin tarafından negatif geri beslemenin kaybolduğu dönemlerde gözlenir. Bundan dolayı salgılanan hormonların yapımı sürekli olarak devam eder ve tirotrop hücreler kronik uyarıma bağlı olarak granüllerini dolduramazlar.
c)Hipertiroidi: Tiroid fonksiyonları kronik olarak arttığında yüksek tiroksin seviyesi salgılatıcı faktörlerin yapımını azaltır. Bu tirotrop hücrelerin azalmış uyarımı ile sonuçlanır. Tirotrop hücreler hipertiroidi süresince gerileme gösterir. Ancak bu, artmış tirotropin salgısı ile ilişkili değildir.