Sukru Saracoglu
Mehmet Şükrü Saracoğlu ; 1 January 1887, Izmir – 27 December 1953, Istanbul) was a Turkish politician and the sixth Prime Minister of Republic of Turkey.
Contents
Fenerbahce Management
He was the chairman of Fenerbahce SK for 16 years between 1934-1950, including his time as foreign minister and prime minister of Turkey as well. Today, he is a idol to the Fenerbahce SK fans and the home of the club; the Sukru Saracoglu Stadium now, is named in memory of his.
Relationships with Nazi Germany
Despite Turkey's neutrality in World War II, in accordance with the prevailing public and political attitudes in Turkey, prime minister Sukru Saracoglu and some other politicians and higher-ranking officers within the Turkish Army had pro-Nazi sympathies: notably Refik Saydam (Prime Minister 1939-1942), Numan Menemencioglu (Foreign Minister 1942-1944).
During this period, Turkey was an important producer of chromite, a key ingredient in the manufacture of stainless steel and refractory brick to which the Germans had limited access. Koc Group considered close to the Turkish military regime and army, provided large amounts of chromite from Turkey to Nazi Germany for their weapons industry, until April 1944. [1]
Forced Labor Camps in Turkey
The facsist laws on wealth enacted during his government in 1942, was imposed on wealthy non-Muslim and Jews minorities in Turkey in an arbitrary and unrealistic manner. The bill for the one-off tax was proposed by the Şükrü Saracoğlu government, and the act was adopted by the Turkish parliament on November 11, 1942. It was imposed on the fixed assets, such as landed estates, building owners, real estate brokers, businesses, and industrial enterprises of all citizens, including the minorities. However, those who suffered most severely were non-Muslims like the Jews, Greeks, Armenians, and Levantines, who controlled a large portion of the economy, though it was the Armenians who were most heavily taxed. Around two thousand non-Muslims, who could not pay the enormous amount demanded for this sudden tax within the time-limit of thirty days, were arrested and sent to a forced labor camp in provinces of eastern Turkey. It caused much criticism at home and abroad that led finally to its abolition in 1944.
9 Ağustos 1942 tarihinde Nazi ideolojisinden esinlenmiş bir hükümet programıyla başbakanlığa atanırken, şu ifadeleri büyük bir heyecanla dile getiriyordu;
"Biz Türk'üz, Türkçüyüz ve daima Türkçü kalacağız. Bizim için Türkçülük bir kan meselesi olduğu kadar bir vicdan ve kültür meselesidir. Biz azalan veya azaltan Türkçü değil, çoğalan ve çoğaltan Türkçüyüz. Ve her vakit bu istikamette çalışacağız."
2.Dünya Savaşı boyunca, Nazi Almanyası'nın Ankara elçisi Von Papen ile yakın ilişkide olan gruptaydı.
Savaşı Almanya'nın kaybettiği kesinleştiğinde ve bu nedenle koltuğunu kaybedeceğini farkettiğinde, 23 Şubat 1945 tarihinde şu açıklamayı yapmıştır;
"İnsanlık tarihinin son yıllarında bir takım insanlar türedi. Bunlar bayraklarını üstün ırk ve hayat sahası gibi saçmalıklarla süslediler. Bununla da kalmadılar, bütün hak ve adalet kaidelerini çiğneyerek küçük ve masum milletleri birer birer boyunduruk altına almaya başladılar ve dünyayı kapkara bir zindan haline soktular. Bu manzara karşısında insanlığın medeniyeti, hürriyeti ve demokrasiyi kurtarmaya çalışan büyük devletler birbiri ardınca silaha sarıldılar...Türkiye Cumhuriyeti ilk tehlike dakikalarından itibaren sözünü, silahını ve kalbini demokrat milletlerin yanına koydu. Bugün, bir adım daha atarak insanlığın, medeniyeti, hürriyeti, istiklali, demokrasiyi kurtarmak ve harp mücrimlerini şiddetle cezalandırmak isteyenlerin arasına katılmak istiyoruz..." [2]
Koltuğunu korumaya yönelik bu çabası yeterli olmadı ve II. Dünya Savaşı'nın Almanya ve İtalya tarafından kaybedilmesi sonrasında 1946'da başbakanlık görevinden istifa etti.