Hiroşima ve Nagazaki'ye Atılan Atom Bombalarını Taşıyan Gemi: USS Indianapolis
uss indianapolis; japonya'nın hiroşima ve nagazaki kentlerine bırakılan atom bombalarının iç bileşenlerini teslim ettikten sonra, 30 temmuz 1945'te japon bir denizaltı tarafından batırılan birleşik devletler deniz kuvvetleri ağır kruvazörü. batırılmasına rağmen 900 kadar asker başlangıçta hayattaydı, ancak birçoğu kurtarılmayı beklerken köpekbalığı saldırılarına, susuz kalmaya ve tuz zehirlenmesine maruz kaldı ve sadece 316 kişi kurtarıldı. savaşın büyük trajedilerinden birisidir.
yapımı ve ebatı
uss indianapolis, new jersey camden'da inşa edildi. geminin inşasına 1931'de başlandı ve ertesi yıl abd donanmasının bir kruvazörü olarak görevlendirildi. portland sınıfı ağır bir kruvazör olan indianapolis, 610 feet 3 inç (186 metre) uzunluğundaydı ve 9.950 ton ağırlığındaydı. dokuz adet 8 inçlik top ve sekiz adet 5 inçlik uçaksavar silahı, ana bataryasını oluşturuyordu. dört buhar türbinini döndüren sekiz kazanla çalışan gemi, 32 knot'tan daha yüksek hızlara ulaşabilmekteydi. indianapolis ilk yıllarında atlantik ve pasifik okyanuslarında faaliyet gösterdi. gemi, abd başkanı franklin delano roosevelt'in 1936'da güney amerika'ya yaptığı “iyi komşu” ziyareti de dahil olmak üzere toplam üç sefere çıktı.
ikinci dünya savaşı: atom bombası parçalarının teslimi ve batışı
amerika birleşik devletleri ikinci dünya savaşı'na girdikten sonra, gemi pasifik cephesi'ndeki uçak gemisi sefer kuvvetlerine katıldı. 1943 yılında indianapolis, amiral raymond spruance komutasındaki abd beşinci filosunun amiral gemisi oldu, şubat 1945'te japon iwo jima adasının bombardımanına katıldı. ertesi ay indianapolis, okinawa adasından kalkan bir japon kamikaze uçağı tarafından hasar aldı, ancak kısa sürede onarıldı ve aktif hizmete geri döndü.
temmuz 1945’in sonlarında indianapolis, batı pasifik’teki mariana adaları’ndan olan tinian’daki bir abd hava üssüne, özel bir kargo teslim etmek için yüksek hızlı bir sefere gönderildi. gemideki hiç kimse, kargonun, atom bombası bileşenlerinden oluştuğunu bilmiyordu. indianapolis sadece 10 gün içinde san francisco'dan tinian'a ulaştı, teslimatı 26 temmuz'da tamamladı, sonraki rotası olan guam'a doğru devam etti ve en sonunda, 30 temmuz'da, bir japon denizaltısı olan ı-58'den atılan iki torpido ile vurulduğu yer olan filipinler'deki leyte körfezi'ne ilerledi. indianapolis, torpidolardan isabet alması üzerine yaklaşık 12 dakika içinde battı.
kurtarılma ve sonrası
gemideki yaklaşık 1.200 kişiden 900 kadarı, gemi battığında hala hayattaydı. bununla birlikte, can yelekleri dışında hiçbir malzemeleri olmadan, yardım gelene kadar 4 gün köpekbalıklarıyla dolu sularda mahsur kaldılar. 31 temmuz tarihinde, planlandığı gibi geminin leyte körfezi'ne varamadığı, haberleşme hataları ve diğer sorunlar nedeniyle ancak fark edildi. kurtulanlar, 2 ağustos tarihinde, bir abd uçağı tarafından tesadüfen tespit edildiler. o zamana kadar sadece 316 asker hayatta kalabilmişti ve derhal kurtarıldılar. abd hükümeti, trajediyi, japonya'nın teslim olduğu tarih olan 15 ağustos 1945’e kadar basından sakladı.
indianapolis'in komutanı yüzbaşı charles b. mcvay iii de kurtulanlar arasındaydı. ikinci dünya savaşı'nda, savaşta gemisinin kaybedilmesiyle ilgili olarak mahkemede yargılanan birleşik devletler deniz kuvvetleri'nin tek kaptanı oldu. şubat 1946'da mcvay, gemisini, düşman denizaltılarından kaçış için zikzak rotasında seyrettirmemesinden ötürü suçlu bulundu. torpido saldırısından sonra derhal gemiyi terk etme emrini vermemesi gibi diğer suçlamalardan suçlu bulunmadı. askeri mahkeme hoş görülü davrandı ve kıdeminden düşüş cezası bir kenara kondu. 1949'da amiralliğe terfisinin arifesinde emekli oldu. yargılanmayı gururuna yediremeyen mcvay, 1968'de intihar etti.
trajediden hayatta kalanlarının çoğu, mcvay’e yüklenen bu haksız lekeyi, abd donanması tarafından kendisine günah keçisi olarak yüklendiğine inanıyordu. kaptanın zikzak yapma emrini, torpido saldırısıdan önce verdiğini ancak bu emrin alınan isabet yüzünden yerine getirilemez hale geldiğini iddia ettiler. ayrıca mahkemede japon denizaltısı ı-58'in komutanı da tanık olarak dinlendi ve zikzak yapmanın, ateşlenen torpido saldırısını engelleyemeyeceğini söyledi. kaldı ki mcvay’ın seferden önce bir destroyer eskortu isteği olmuştu ancak reddedilmişti. ama asıl önemli olan, abd donanması'nın o bölgede japon denizaltılarının o denizlerde seyrettiğini bildiği, ancak -belki de- japon donanmasının gizli kodunun açıklanmasından kaçınmak sebebiyle, mcvay'in uyarılmadığı anlaşıldı. mcvay’ın adını temizleme kampanyasının ardından, 2000’de abd kongresi onu temize çıkartan ortak bir karar aldı. 2001'de de mcvay’in abd deniz kuvvetleri’nde, kararın kendisini suçlamadan akladığını belirten bir bildiri yayımlandı.
enkazın keşfi
yıllar içinde ındianapolis'in enkazını bulmak için sayısız çaba harcandı. konumu ile ilgili belirsizlikler göz önüne alındığında enkaz, suyun 3.4 mil (5.5 km) altında, microsoft'un kurucu üyesi paul allen tarafından yönetilen bir araştırma ekibi tarafından ağustos 2017'de keşfedildi.
indianapolis, yaklaşık 900 kişiyi köpekbalıklarına ziyafet olarak sunduğu trajedisiyle birlikte, onurlu kaptanı charles mcvay'i günah keçisi olarak ardında bırakarak pasifiğin derinliklerinde yerini aldı.