Çok hoş meyveleri olan böğürtlen nasıl bir bitkidir? Böğürtlen nasıl yetiştirilir, özellikleri nelerdir, insan vücuduna faydaları nelerdir?
BÖĞÜRTLEN, (Lat. Rubus).
Böğürtlen, Rosaceae (Gülgiller) ailesinin bir türüdür ve Rubus cinsine aittir. Bu bitki, çalı formunda büyür ve dalları dikenlidir. Yaprakları yaprak dökmeyen (çalı), geniş oval şeklinde ve dişli kenarlıdır. Çiçekleri beyaz veya pembe renklidir ve genellikle ilkbaharda açarlar. Meyveleri, yuvarlak veya yuvarlak-oval şekilli, kırmızı, siyah veya mor renkte olabilir. Böğürtlen meyveleri, tatlı ve ekşi bir karışımı olan lezzetli bir meyve olarak bilinir. Ayrıca, birçok farklı vitamin, mineral ve antioksidan içerirler ve sağlık yararları nedeniyle popüler bir gıda takviyesidirler.
Böğürtlen Nasıl Yetişir?
Böğürtlen, genellikle sıcak ve güneşli bölgelerde yetişir, ancak hafif gölge de tolere edebilir. Ayrıca, iyi drene olan, nemli ve besin açısından zengin topraklarda yetişirler.
Böğürtlen, çalı formunda büyür ve dalları dikenlidir. Bu bitki, tohum veya çeliklerden üretilir. Çelikler, ilkbaharda kuru bir hava geçtikten sonra alınmalıdır. Toprak, pH’ı 5.5 ila 6.5 arasında olan, bol organik madde içeren ve iyi drene olan bir karışım olmalıdır.
Böğürtlenler, genellikle ilkbaharda dikilirler. Dikim aralığı, bitkilerin çalılaşma özelliğine bağlı olarak 1 ila 2 metre arasında değişebilir. Dikim sırasında bitkilerin kökleri yeterince derine gömülmeli ve toprak iyice sıkıştırılmalıdır.
Böğürtlenler, düzenli olarak sulanmalı ve çevresindeki yabani otlardan temizlenmelidir. Ayrıca, bitkilerin desteklenmesi için bir çit veya tel örgü kullanılabilir. Böğürtlen ayrıca, ilkbaharda budanarak, bitkinin sağlıklı bir şekilde büyümesine ve meyve vermesine yardımcı olacak şekilde şekillendirilebilir.
Böğürtlenin Faydaları
Böğürtlen, yüksek miktarda antioksidanlar, vitaminler, mineraller ve diğer sağlık yararlarına sahip bileşikler içeren bir meyvedir. Aşağıdaki bazı faydaları vardır:
- Antioksidanlar: Böğürtlen, antioksidan bakımından zengindir ve vücudun serbest radikallerle savaşmasına yardımcı olan fenolik bileşikler içerir. Bu, kanser, kalp hastalığı ve diğer kronik hastalıklara karşı koruma sağlayabilir.
- Vitaminler ve mineraller: Böğürtlen, C ve K vitaminleri, manganez ve diğer mineraller gibi birçok vitamin ve mineral içerir. C vitamini, bağışıklık sisteminizi güçlendirirken, K vitamini kemik sağlığı için önemlidir. Manganez ise metabolizma fonksiyonlarını destekler.
- İyi bir lif kaynağı: Böğürtlenler ayrıca, posa olarak da bilinen lif bakımından zengindir. Bu lif, sindirim sağlığını iyileştirir ve kan şekeri düzeylerinin kontrol edilmesine yardımcı olabilir.
- İltihap önleyici özellikler: Böğürtlen, iltihaplı durumları önleyen ve vücutta meydana gelen iltihapları azaltan antioksidanlar içerir. Bu nedenle, romatoid artrit, osteoartrit ve diğer inflamatuar hastalıklar için faydalı olabilir.
- Diğer faydalar: Böğürtlen ayrıca, kan basıncını düşürmeye, kolesterol seviyelerini kontrol altında tutmaya, beyin fonksiyonlarını artırmaya ve kan şekeri seviyelerini düzenlemeye yardımcı olabilir.
Kaynak 2
Gülgillerden kışın yaprağını döken çalı cinsi. Türlerin çoğu dikenli olup tırmanıcı ya da yerde sürünen bitkilerdir. Yaprakları basit kenarlı, loplu ya da tüysü biçimde parçalanmış olabilir. Çiçekleri beyaz, kırmızı, kimi türlerde de sarıdır.
Etli ve sulu meyvesi bileşik meyve tipinde olup yenebilir; tadı mayhoşçadır. Böğürtlenler, kendiliğinden yetişen yabanıl bitkilerdir. 400’ün üstündeki türünden 17’si çeşitli bölgelerde doğal olarak yetişir. En yaygın türü adi böğürtlendir.
Ahududu ya da ağaççileği adıyla bilinen Rubus ideaus’un ise reçel, likör vb yapımında kullanılan lezzetli ve güzel kokulu meyvesinden ötürü kültürü yapılır. Özellikle Avrupa’ da çok yaygın olan bu meyve Türkiye’ de de yetiştirilmeye başlanmış ve tüketim oranı hızla artmaktadır.