20 yaşın üzerindeki Amerikalı yetişkinlerin %30’undan fazlasının kan kolesterol düzeyleri yüksektir. Rakamlar ülkeden ülkeye değişse de, bu dünya genelinde yaygın bir sorun haline geldi. Kandaki yüksek kolesterol, kalp krizi ve felçlerin ana nedenlerinden biridir – dünya çapında önde gelen ölüm nedenleri arasında yer alan iki ciddi durum.
Yüksek kan kolesterolü ile ne olur?
Kolesterol, insan vücudunda ihtiyaç duyulan yağlı bir maddedir. Farklı kolesterol türleri vardır ve bazıları vücutta yüksek miktarlarda bulunduğunda sağlığa zararlı olabilir. Düşük yoğunluklu lipoprotein kolesterol (LDL-C) bir tiptir. Hiperkolesterolemi olarak da bilinen yüksek kan kolesterolü, kan dolaşımındaki “kötü kolesterol” (LDL-C) seviyelerinin yükseldiği yerdir.
Kolesterolün ne olduğu hakkında daha fazlasını okuyun .
Bu tip kolesterolün arter duvarlarında yağlı plakların oluşmasına neden olma riski vardır. Bu ateroskleroz olarak bilinir. Kan dolaşımındaki LDL-C seviyeleri ne kadar yüksekse, ateroskleroz riski o kadar fazladır. Yağlı plaklar, etkilenen arterlerde daralmaya neden olur. Damar daraldıkça, vücuttaki çeşitli organ ve dokulara daha az oksijence zengin kan taşıyabilir.
Kalp ve beyin gibi oksijene daha duyarlı ve hayati organlar, bu azalan kandan ciddi şekilde etkilenebilir. Daha büyük risk, zaten daralmış arteri tıkayan ve daha sonra organa giden kan akışını tamamen kesebilen bir kan pıhtısında yatmaktadır. Bu, kalp krizine veya felce (beyin) yol açabilir, ancak diğer çeşitli organlar aterosklerozdan olumsuz etkilenebilir.
Yüksek Kan Kolesterolü Nasıl Belirlenir
Yüksek kan kolesterolü, bir veya daha fazla arterde belirgin bir daralmaya neden olana kadar hiçbir belirti ve semptom göstermez. Yüksek kan kolesterolünü saptamanın tek kesin yolu uygun bir teşhis araştırmasıdır. Bu testler kan örnekleri üzerinde yapılır ve hem “iyi” hem de “kötü” kolesterol seviyesi doğrulanabilir.
Bununla birlikte, ateroskleroz, kalbi veya beyni etkilediğinde aşağıdaki semptomlardan bir veya daha fazlasına neden olabilir. Aşağıda tartışılan belirti ve semptomların gelen ve giden bölümler olarak ortaya çıkabileceğini belirtmek önemlidir. Sonunda, bir kalp krizi veya beyin felci ortaya çıktığında semptomlar şiddetli ve genellikle kalıcı hale gelecektir. Bu durumlarda ölüm olası bir sonuçtur.
Baş dönmesi
Baş dönmesi hem kalp krizi hem de felçte yaygın bir semptomdur. Sonunda bilinç kaybına yol açabilir. Bu, beyne verilen oksijenin normal beyin aktivitesini sürdürmek için yetersiz olmasının bir sonucu olarak ortaya çıkar. Kalp krizinde bile, kalp oksijen açısından zengin kanı beyne dağıtmak için gerektiği gibi pompalayamadığından beyne giden oksijen beslemesi tehlikeye girer. Hafif sersemlikten şiddetli baş dönmesine ve normal denge ve koordinasyonu sağlayamamaya kadar değişebilir.
Göğüs ağrısı
Göğüs ağrısı, çoğunlukla kalp krizi veya anjina pektoris ile görülen bir semptomdur. Kalp kasına giden oksijenin azalması (daralmış koroner arterler nedeniyle) kalp kasında yaralanmaya ve hasara neden olur. Sonunda bu kas dokusu kalp krizinde ölecektir. Kalp krizindeki göğüs ağrısı, tipik olarak, doğada kalp sıkışıyormuş gibi boğucu veya boğucu olarak tanımlanır.
Ağrı, kalp kasına giden oksijenin azalmasının bu etkilerinin bir sonucudur. Ancak ağrı, kalbin bulunduğu göğsün orta ve sol tarafı ile sınırlı değildir. Özellikle vücudun sol tarafında çene, boyun, omuz ve kola da uzanabilir. Üst orta karın bölgesinde (epigastrium) ağrı da olabilir.
Uyuşma, Zayıflık veya Felç
Karıncalanma veya karıncalanma gibi anormal duyumlar (parestezi) ve hatta uyuşukluk ve ayrıca kas zayıflığı veya felç felçlerde daha sık görülür. Vücudun bir tarafını etkileme eğilimindedir ve baştan uzuvlara kadar uzanabilir. Zayıf kalp hareketinin bir sonucu olarak kaslara oksijen beslemesi yetersiz olduğundan kalp krizlerinde de bir dereceye kadar güçsüzlük meydana gelebilir.
Asiri terleme
Aşırı terleme, kalp krizi ile daha sık görülen bir semptomdur. Aniden ortaya çıkar ve bol miktarda bulunur. Terleme derecesi çevre sıcaklığı ile ilişkili değildir. Aşırı terleme göğüs ağrısı, kol ağrısı, nefes darlığı ve baş dönmesi gibi diğer belirtilerle birlikte düşünülmelidir.
Bulanık Görme
Şimdi Çevrimiçi Bir Doktora Sorun!
Görme bozuklukları, inmenin yaygın semptomlarından biridir. Bu genellikle bir dereceye kadar bulanık görmedir, ancak çift görme ve hatta görme kaybını da içerebilir. Beyin dokusuna giden oksijenin kaybolması sonucu beynin görme merkezlerinin bozulduğunun ve hasar gördüğünün bir işaretidir. Benzer şekilde kalp krizi de bazen bulanık görme gibi duyusal rahatsızlıklara neden olabilir.
Karışıklık ve Kaygı
Hem kalp krizi hem de felçte kafa karışıklığı ortaya çıkabilir. Bir kişi kendi kimliğinden veya konumundan emin olmayabilir. Ayrıca insanları tanıma, tanıdık nesneleri tanıma ve hafıza kaybı ile ilgili sorunlar da eşlik edebilir. Anksiyete başka bir semptomdur. Bir kalp krizi sırasında, insan bir kıyamet duygusu yaşar ve bu aynı zamanda felçle de ortaya çıkabilir.
Yüksek Kan Kolesterol Düzeyleri
Yüksek kan kolesterol düzeylerini doğrulamanın en kesin yolu bir kan testidir. Toplam kan kolesterolü, yüksek kolesterol seviyelerini gösterir, ancak her zaman yüksek “iyi” (HDL-C) ve “kötü” (LDL-C) kolesterol arasında ayrım yapmaz. Toplam kolesterol seviyesi 200 mg/dL veya 5.2 mmol/L ve üzeri olmamalıdır .
Kolesterol kan seviyeleri hakkında daha fazla bilgi edinin .
Bir lipid profili kan testi, HDL-C ve LDL-C düzeylerinin yanı sıra toplam kolesterol düzeyini de gösterecektir. Trigliseritler gibi diğer kan lipitleri de bu tip kan testinde gösterilecektir. İdeal olarak LDL-C seviyeleri 70 mg/dL veya 1.8 mmol/dL’nin altında , HDL-C ise 60 mg/dL veya 1.5 mmol/L’nin üzerinde olmalıdır . Trigliserit seviyeleri 150 mg/dL veya 1.7 mmol/L’nin altında olmalıdır .
Bu kan testlerinin sonuçlarının, anlamı ve uygun tedavi hakkında daha fazla bilgi sağlayabilecek bir doktor tarafından değerlendirilmesi önemlidir.