BAKIRKÖY' ÜN TARİHÇESİ
Bakırköy' ün tarihi İstanbul''un tarihidir. Bakırköy Bizans döneminde eski önemini koruduğu gibi, aynı zamanda askeri ve siyasi bir merkez konumuna da gelmiştir.
Bakırköy zamanla Jeptimun, Makrohori, Makriköy, 1925'de de bugünkü Bakırköy adını almıştır. İlçe sınırları içinde bulunan Yeşilköy (Ayestefanos) 1877-78' de Rus işgaline uğramış (3 Mart 1878)''de Ayestefanos Antlaşması da burada imzalanmıştır.
II. Abdülhamit burada tahttan indirilmiştir. Bakırköy' ün tarihi gelişiminde Fransız işgalinin pek çok etkisi görülmüştür.
İşgal daha sonra İstanbul' un kurtuluşu ile ortadan kalktı. Cumhuriyet dönemine adım atıldı. Hepdoman, Bizans döneminde eski önemini koruduğu gibi, aynı zamanda askeri ve siyasi bir merkez konumuna geldi.
İstanbul 12. yüzyılda Latin İmparatorluğu' nun bir parçası olunca Hepdoman da İstanbul' un kaderini paylaştı. Hepdoman adından başka Jeptimum adıyla anılan Bakırköy, Bizans''ın son dönemlerinde Makrohori (Uzunköy) olarak adlandırılıyor. 14. yüzyılın ortalarında Osmanlıların eline geçmesiyle, adı Makriköy' e dönüştü. Türklerin Bakırköy' e yoğun olarak yerleşmeleri 15. yüzyıllara rastlar.
II. Abdülhamit döneminde gelişen ve köşklerle donanan Makriköy, 19. yüzyıl sonlarından beri İstanbul''un bir ilçesi durumundaydı.
1925' te ulusal sınırlar içindeki yabancı kaynaklı adların değiştirilmesi sırasında, adı Bakırköy olarak belirlendi. İlçe sınırları içinde yer alan Yeşilköy(Ayastefanos), tarihsel bakımdan önem taşımaktadır. 1877-78 Osmanlı-Rus Savaşı sırasında, Rus işgaline uğramış ve ünlü Ayestefanos Anlaşması (3 Mart 1878) burada imzalanmıştı.
Bir başka önemli olay da, 31 Mart olayını bastırmak için Selanik' ten yola çıkan Hareket Ordusu' nun 1909' da Ayestefonos' a gelmesidir. Burada toplanan Meclis-Milli, II. Abdülhamit' in tahttan indirilmesine karar vermişti.
1. Dünya Savaşı' nın sonlarında Fransız askeri işgali altında bulunması Bakırköy' ün tarihi gelişmesinde ayrı bir olaydır. İşgal, İstanbul' un kuruluşu ile ortadan kalktı, Bakırköy de Cumhuriyet dönemine adım attı.
Tarihi gelişmesi içinde, Antik Çağ' dan günümüze çeşitli tarihi eser bırakan Bakırköy''ün önemli tarihi eserleri olarak, Bizans döneminden kalma Fildamı (Fildamı Sarnıcı), 17. yüzyıl Osmanlı mimarisini yansıtan Baruthane, aynı dönemde yapılan, ancak 1875''de Sultan Abdülaziz tarafından yeniden inşa edilen Çarşı Camii ve Çeşmesi, aynı dönemde yaptırıldığı sanılan Şifa Hamamı, 19. yüzyılda yaptırılan Bez Fabrikası (Bakırköy Pamuklu Sanayi Müessesesi), Yeşilköy yalıları, Bakırköy evleri, kiliseler, köşkler, Florya Deniz Köşkü sayılabilir.
BAKIRKÖY'ÜN BOYUTLARI
1955 yılından itibaren Bakırköy hızlı bir kentleşme yaşamış ve dolayısıyla hızlı nüfus artışları sonucunda büyük alt yapı ve kentleşme sorunlarını da beraberinde getirmiştir. Ancak 1989 ve 1992 yerel seçimleri ile Bakırköy ilçesi önce Küçükçekmece daha sonra Bahçelievler, Bağcılar ve Güngören ilçelerinin ayrılması ile hem nüfus, hem de alan olarak küçülmüştür. Bakırköy şu andaki mevcut sınırları içinde İstanbul' un en seçkin ilçelerinden birisine dönüşmüştür.
BAKIRKÖY'ÜN FİZİKİ BOYUTLARI
İlçemizin sınırları kuzeyindeki E-5 Karayolu sınırı olup, Güngören ve Bahçelievler ilçeleri; güneyinde Marmara Denizi, doğusunda Çırpıcı deresi sınır olup, Zeytinburnu ilçesi, batısında ve kuzey-batısında ise Küçükçekmece ilçesi bulunmaktadır. Bu sınırlar içerisinde Bakırköy ilçesi 35 km² alana kuruludur.
BAKIRKÖY'ÜN DOĞAL YAPISI
Bakırköy'ün yayıldığı plato, düz ve hafif dalgalı bir yüzey oluşturup, aşınımla önemli ölçüde taşınmıştır. Plato, aşınma oluklarıyla birkaç bölüme ayrılmış olmasına rağmen, vadi oluşumları son derece önemsizdir.
Bakırköy ilçe alanı, doğudan batıya doğru gidildikçe dalgalı bir görünüm gösterir. Buna rağmen Bakırköy'de önemli yükseltiler görülmez. Sırtlar genel olarak kuzey-güney doğrultusunda uzanır ve Güney Marmara Denizi'ne doğru eğilimleri yitirerek yüzleşirler.
Bakırköy merkezde, yükselti 20-30 metredir. İlçenin Marmara Denizi'ne olan kıyıları, fazla engebeli değildir. Genel görünüm, geniş koylar ve burunlar şeklindedir. Çırpıcı, Çavuşpaşa ve Uzundere''nin aktığı kıyı alanları, alüvyonlara dolmuştur. Sakızağacı ve Bakırköy burnunda ise dalgaların etkisiyle aşınan felezler ve bunların önünde aşınma düzlükleri görülür. Bakırköy'ün Marmara Denizi''ne olan kıyıları, Florya kıyıları dışında, geniş bir yerleşme alanının kıyısı durumuna dönüşmüştür.
BAKIRKÖY'ÜN JEOLOJİSİ
Bakırköy ve çevresi 19. yüzyıldan itibaren yerli ve yabancı birçok araştırmaya konu olmuştur. Bu çalışmalarda genellikle bölgenin hidrojeoloji konusu ön planda tutulmuştur. İnceleme alanında Tersiyer yaşlı genç çökel istifinin altında geçirimsiz temel olan paleozoik yaşlı Trakya formasyonu yer alır. Çalışma alanının temelini oluşturan Trakya formasyonu kumtaşı (grovak), kil taşı, sitt taşı; Çumurluhan şeyl üyesi ve Cebeciköy kireç taşı üyesinden oluşmaktadır.
Kırklareli formasyonu üzerine diskordan olarak gelen tersiyer çökelleri alttan üstte doğru; Çukurçeşme formasyonu kum ve çakıldan oluşur. Güngören formasyonu mavi ve yeşilimsi gri renkte olup, plastik kil özelliği gösterir. Bakırköy formasyonu inceleme alanı ve çevresinde yüksek kotlarda gözlenir. İnceleme alanını en genç olan alüvyondan dere yatakları boyunca rastlanır. İstifin az eğimli, yataya yatkın olduğu, bir çok faylarla kesilmiş bulunduğu anlaşılmıştır.
Sondajlar, kılavuz seviyelerin farklı düzeylerde kesilmesi fayların yer yer önemli miktara ulaşan düşey atımları ilgilidir. İnceleme bölgesinde tersiyer istifinde belirgin bir kıvrımlı yapı gözlenmez. Alpin orojenezine bağlı düşük eğimler kazanmıştır. Altında yer olan pereozoik kayaçlar daha eski tektonizmalar ile kıvrımlı ve kırıklı yapı kazanmıştır. Bakırköy havzasında hidrojeolojik bakımdan yeraltı suyu taşıyan başlıca birimler üstten altta doğru; alüvyon, Bakırköy formasyonu, Çukurçeşme formasyonu ve Kırklareli formasyonudur. Alüvyon ve Bakırköy formasyonunun kalınlık ve yayılım ağı az olduğundan önemli bir yeraltı suyu potansiyeli yoktur. Aşırı çekim ve beslenmenin azalması sonucu Çukurçeşme kumlu akiferi de kısmen tüketilmiştir. Havzada sadece yeraltı suyu taşıyan Kırklareli karstık akiferi kalmıştır
BAKIRKÖY'ÜN DOĞAL GÜZELLİĞİ, İKLİMİ VE TURİZMİ
Marmara Denizi kıyı şeridinde yer alan Bakırköy, baş döndürücü kentleşme hızına karşın, doğal güzellikleri açısından yinede istanbul'un anılmaya değer bölgelerinden biridir. 40-45 yıl öncesine kadar uçsuz bucaksız çayırlarının uzandığı birbirinden uzak yerleşmeleri ile kırsal kesimin tüm özelliklerini gösteren Bakırköy günümüzde tam birkent görünümüdedir.
Bakırköy Belediyesi'nce 2004 yılından beri sürdürülen Park ve Bahçe yapımı çalışmaları yeşil alanları çoğaltmaktadır. Florya, Yeşilköy, Yeşilyurt ve Ataköy Plajları, kıyı kafeteryaları, gezinti yerleri ile yöre hakkında hizmet veren Florya'nın önemli bir yeri vardır.
Türkiye Cumhuriyeti'nin kurucusu büyük önder Atatürk'ün buyruğu ile kurulmuş Atatürk Ormanı doğal güzelliğinin yanında önemli oksijen kaynağıdır. İstanbul'un iklimi ile Bakırköy iklimide belirgin iklim kalıpları içinde değerlendirmek mümkün değildir. İklimin gösterdiği çeşitliliğe bağlı olarak kimi yılların Ocak ve Şubat aylarında ılık havalara rastlanır. Marmara Denizi kıyı şeridi boyunca yer alan plajları, doğal güzellikleri Bizans döneminden kalma Fildamı, Osmanlı döneminin "Çarşı Camii", "Ahmet Hatun Camii" gibi eserler Osmanlı imparatorluğu'nun Bakırköy'e bıraktığı görülmeye değer tarihi yapıtlardır. Bugün Yunus Emre Kültür Merkezi olan bina Osmanlı döneminin baruthanesidir. Azatlı baruthanesi, Ayestefanos, Rus anıtı ve Bakırköy hamamı diger tarihi eserlerdir.
Hava, Kara, Deniz ulaşımı açısından Türkiyenin en zengin ulaşımına sahip Bakırköy, Uluslararası Havacılık alanında faaliyet gösteren Atatürk Havalimanı ile büyük bir turizm potansiyeline sahiptir. Kültür merkezleri, Sosyal hizmet alanları, Beşyıldızlı oteller, dünya standarlarında büyük alışveriş merkezleri ile Bakırköy turizme yönlendirilmektedir.
EKONOMİK VE SOSYAL VE KÜLTÜREL AÇIDAN BAKIRKÖY
Bakırköy; esnaf, bürokrat, emeklilerin meydana getirdiği toplum yapısı görünümünü arz eder. Yeniden yerleşim hemen hemen yok gibidir. Bu nedenle mevcut nüfus ve yapısı uzun yıllar bu düzeyde kalma özelliği göstermektedir. Bakırköy'de Cevizlik, Yenimahhalle ve Sakızağacı mahalleleri, en eski yerleşim alanları olmaları nedeniyle mimaride o günlerin özelliğini taşımaktadır. 1960'dan sonraki yıllarda kurulmaya başlanan Ataköy siteleri 40 yılı içeren zaman zarfında büyük gelişme göstermiş olup, mimari ve şehircilik planlamasında örnek bir düzeye ulaşmıştır. Halen kısım olarak ifade edilen bu mahalleler 1.kısımdan 11. kısma kadar yeşil alanları, dinlenme yerleri, gezi pistleri, alışveriş merkezleri, kültürel ve sosyal tesisleriyle bir bütün olarak Ataköy gerçek anlamda örnek yerleşim alanı olmuştur. Yeşilköy, Yeşilyurt ile Şenlikköy (Florya) semtleri de villa tipi binaları ile ayrı bir güzelliğe sahiptir.
Bu bölgedeki et yemekleri ile ünlü lokantalar İstanbul hakkının ilgisini çekmektedir. Anılan bölgede İstanbul Büyükşehir Belediyesi'nin Mülkiyetinde olan dinlenme tesisleri de mevcuttur. Florya'da yeni açılan Florya Akvaryum Tesisleri de ilçenin turizm anlamındaki önemini arttırmıştır.
İstanbul ekonomisinde Bakırköy'ün önemli bir yeri vardır. İlçemizin, üretimden tüketime kadar İstanbul ekonomisine büyük katkısı vardır. Bu nedenle Bakırköy'ün ekonomik bakımdam faal nüfusun bileşimi ve zaman içindeki değişimler, yalnızca ilçenin değil, İstanbul'un ekonomik yapısında da bir gösterge sayılır. İlçemiz bankacılık sektörü açısından da önemli bir merkezdir. Bakırköy merkezinde ve muhtelif yerlerinde 132 banka şubesi mevcuttur.
Bakırköy Kültür ve Sanat Merkezlerinin sayı ve niteliği açısından öncü konumundadır. İlçemizde Bakırköy Belediyesine ait Merkezde bulunan Kültür ve Sanat Merkezi, Yunus Emre ve Kültür Sanat Merkezi(Tiyatro sahnesi mevcuttur.) Kartaltepe Kültür ve Sanat Merkezi (Tiyatro sahnesi mevcuttur.) İspirtohane Kültür ve Sanat Merkezi, Hava harp okuluna ait Tiyatro salonu bulunmaktadır. Ayrıca 2 özel tiyatro salonu da ilçemiz içerisinde hizmet vermektedir. Bakırköy Belediyesi'nce yaptırılan Atatürk Spor ve Yaşam Köyü'nde Eğitim ve Kültür kollarında eğitimler de verilmektedir.
İlçemiz, eğitim hizmetlerinin turizm ve iş merkezi alanlarının en gelişkin ve karlılık arz eden sektörlerini, Türk ihraç ürünleri sergileyen Dünya Ticaret Merkezi'ni bünyesinde bulundurmaktadır.
EĞİTİM VE KÜLTÜR
Resmi Okullar
27 İlköğretim Okulu
9 lise öğretim
1 Ticaret Lisesi
1 Kız Meslek Lisesi
1 İmam Hatip Lisesi
1 Rehberlik Araştırma Merkezi
1 Nefus Nakipoğlu Eğitilebilir Çocuklar Okulu
1 Sağlık Eğitim Merkezi
1 SSK Doğumevi Okulu
1 Anadolu Lisesi (Yeşilköy) Özel Okullar
9 adet özel anaokulu
11 ilköğretim
4 azınlık
3 Özel Akşam Lisesi
Özel Dershaneler
43 adet özel dershane
1 Etüd merkezi
Özel Kurslar
45 Özel lisan+Bilgisayar+Muhtelif Kurslar
8 Motorlu Taşıtlar Sürücü Kursu
BAKIRKÖY'DE SPOR
26 amatör, 1 profesyonel olmak üzere, 27 adet spor kulübünün faaliyet gösterdiği Bakırköy' de Galatasaray Tesisleri, Hava Harp Okulu Spor Tesisleri ve Yeşilyurt Spor Kulübü Tesisleri ile Bakırköy Belediyesi tarafından çeşitli yerlerde yapılmış ve onarılmış 72 futbol ve 35 basketbol sahası vardır.
2010 Yılı içerisinde Belediyemizce hizmete alınan Atatürk Spor ve Yaşam Köyü ilçemizin Spor ve Eğitim Alanında önemli bir projesi olarak ortaya çıkmıştır. 8 adet çim saha 2 adet çim saha 6 adet spor salonu 6 adet yüzme havuzu 14 adet tenis kortu ayrıca Yeşilköy Çiroz Plajı Tesisleri, Şenlik Stadı, Ataköy Bakırköyspor Kulübü Tesisleri, Yeşilyurt Spor Kulübü Tesisleri ve benzeri bir çok tesisler bulunmaktadır. Veliefendi Hipodromu Türkiye'nin en eski ve en büyük hipodromudur. 7600 kişilik tribün kapasitesine sahip hipodrom, 1900 metre uzunluğunda ve 20 metre genişliğinde kum piste, 2000 metre uzunluğunda ve 40 metre genişliğinde çim piste, 170 metre uzunluğunda 15 metre genişliğinde antreman pistine sahiptir. 625 dönüm arazi üzerine kuruludur. 1178 adet ahır, 12 enternasyonel ahır, hipodrom alanları içinde dernek lokalleri, apranti eğitim merkezi, at hastahanesi, piknik alanları ve çeşitli lokantalar mevcuttur.