Herkes bir noktada ağrı hisseder, ancak depresyon veya anksiyetesi olan kişilerde ağrı özellikle yoğun olabilir ve tedavisi zor olabilir. Örneğin depresyondan muzdarip insanlar, diğer insanlara göre daha şiddetli ve uzun süreli ağrı yaşama eğilimindedir.
Anksiyete, depresyon ve ağrının örtüşmesi özellikle fibromiyalji, irritabl bağırsak sendromu, bel ağrısı, baş ağrıları ve sinir ağrısı gibi kronik ve bazen sakatlığa neden olan ağrı sendromlarında belirgindir. Örneğin, irritabl barsak sendromlu hastaların yaklaşık üçte ikisinde psikolojik sıkıntı belirtileri, çoğunlukla da anksiyete vardır. Depresyon için yardım arayan hastaların yaklaşık %65'i aynı zamanda en az bir tür ağrı belirtisi de bildirmektedir. Psikiyatrik bozukluklar yalnızca ağrı şiddetine değil, aynı zamanda sakatlık riskinin artmasına da katkıda bulunur.
Araştırmacılar bir zamanlar ağrı, kaygı ve depresyon arasındaki karşılıklı ilişkinin biyolojik faktörlerden ziyade psikolojik faktörlerden kaynaklandığını düşünüyorlardı. Kronik ağrı moral bozucudur ve aynı şekilde majör depresyon da fiziksel olarak acı verici olabilir. Ancak araştırmacılar beynin nasıl çalıştığı ve sinir sisteminin vücudun diğer bölümleriyle nasıl etkileşime girdiği hakkında daha fazla şey öğrendikçe, ağrının bazı biyolojik mekanizmaları anksiyete ve depresyonla paylaştığını keşfettiler.
Paylaşılan anatomi bu etkileşimin bir kısmına katkıda bulunuyor. Somatosensoriyel korteks (beynin dokunma gibi duyuları yorumlayan kısmı), zihinsel ve fiziksel ağrı deneyimini oluşturmak için amigdala, hipotalamus ve anterior singulat girus (duyguları ve stres tepkisini düzenleyen alanlar) ile etkileşime girer. Aynı bölgeler aynı zamanda kaygı ve depresyona da katkıda bulunur.
Ayrıca iki nörotransmiter (serotonin ve norepinefrin) beyinde ve sinir sisteminde ağrı sinyallerine katkıda bulunur. Ayrıca hem kaygı hem de depresyonla ilişkilendirilirler.
İlaç etkileşimlerinden kaçınmak
Birçok psikiyatrik ilaç ve ağrı kesici ilacın potansiyel ilaç etkileşimleri vardır.
Steroid olmayan antiinflamatuar ilaçlar (NSAID'ler) hem uzun süreli hem de kısa süreli ağrı için faydalıdır, ağrıyı hafifletme ve iltihabı azaltma işlevi görür. Bununla birlikte, hem NSAID'ler hem de SSRI'lar sürekli kullanıldığında gastrointestinal kanama riskini ayrı ayrı artırır, dolayısıyla bu ilaçların birleştirilmesi kanama riskini daha da artırabilir. NSAID'lerin uzun süreli kullanımı, halihazırda böbrek fonksiyonu azalmış olan kişilerde böbrek yetmezliğine neden olabilir. Son olarak, NSAID'lerin ve lityumun birlikte kullanılması, kan dolaşımında toksik lityum seviyelerine yol açabilir.
Asetaminofen ağrıyı azaltır ve kanama riskini NSAID'ler kadar artırmaz. Ancak asetaminofen, birçok SSRI ve diğer psikiyatrik ilaçlarla etkileşime giren aynı enzimler tarafından karaciğerde metabolize edilir. Uzun süre asetaminofen alan ve aynı zamanda psikiyatrik bir ilaç alan herhangi bir hastada karaciğer fonksiyonu izlenmelidir. Hepatit C nedeniyle karaciğer hasarı olan veya alkol bağımlılığı olan hastalar da asetaminofeni dikkatli kullanmalı veya tamamen kullanmamalıdır.
Opioid analjezikler orta ve şiddetli ağrıları tedavi etmek için kullanılır. Bağımlılık riski gibi olağan uyarılara ek olarak, klinisyenler ve hastalar çeşitli potansiyel etkileşimlerin de farkında olmalıdır. Örneğin, bir opioid olan tramadol , her iki ilacı aynı anda alan hastalarda nöbet riskini artırmak için SSRI'larla etkileşime girebilir. Opioidler ayrıca benzodiazepinlerle etkileşime girerek solunum güçlüklerine neden olabilir. Benzodiazepin alan bir hasta, opioide düşük dozda başlamalı ve yavaş yavaş titre etmelidir. Kodein ve hidrokodon, aynı karaciğer enzimi için rekabet eden psikiyatrik ilaçlarla (Paroksetin, Bupropion ve Duloksetin) birlikte alındığında daha az etkili olabilir.
Çift görevli ilaçlar
Bazı psikiyatrik ilaçlar aynı zamanda ağrı kesici olarak da etki göstererek iki sorunu aynı anda hafifletir. Bu nedenle, ilaçların "etiket dışı" (FDA onaylı olmayan) kullanımlarını destekleyen kanıtların mevcut olup olmadığını kontrol etmek akıllıca olacaktır.
Bazı hastalar psikiyatrik bozukluk için bir ilacı, ağrı için başka bir ilacı almayı tercih edebilirler. Bu durumda yan etkileri artırabilecek veya ilacın etkinliğini azaltabilecek ilaç etkileşimlerinden kaçınmak önemlidir.
Hem anksiyete hem de depresyon için çeşitli antidepresanlar reçete edilir. Bazıları ayrıca kronik ağrının, özellikle de sinir ağrısının hafifletilmesine yardımcı olur. Araştırma, hem psikiyatrik bozuklukları hem de ağrıyı tedavi edebilen çift görevli ilaçlar olarak serotonin ve norepinefrin geri alım inhibitörlerinin (SNRI'ler) veya trisiklik antidepresanların (TCA'lar) kullanımını en güçlü şekilde desteklemektedir. Seçici serotonin geri alım inhibitörlerinin (SSRI'lar) ağrıyı hafifletme yeteneği konusunda bulgular daha karışıktır.
Örneğin SNRI duloksetin, diyabetik nöropati veya fibromiyaljiden kaynaklanan ağrıyı tedavi etmek için de kullanılabilir. Venlafaksin ayrıca sinir ağrısı, fibromiyalji ve baş ağrıları için de kullanılır. Benzer şekilde mirtazapin kronik gerilim tipi baş ağrılarının önlenmesine yardımcı olabilir.
Randomize kontrollü bir çalışma, dopamin ve norepinefrini etkileyen bupropionun kronik sinir ağrısını hafifletmeye yardımcı olduğunu, ancak sinir hasarıyla ilgisi olmayan kronik bel ağrısını hafifletmediğini buldu. Bu, sinir ağrısı ve depresyondan yakınan hastalar için bir seçenek olabilir. Ancak bazı hastalarda bupropionun kaygıyı artırabileceğini ve uykusuzluğa katkıda bulunabileceğini unutmayın.
TCA'lar amitriptilin, nortriptilin ve desipramin sinir ağrısını (diyabetik nöropati gibi) ve kronik baş ağrılarını tedavi etmek için reçete edilir. Ağrıyı tedavi etmek için kullanıldığında, TCA'lar genellikle depresyon tedavisinde kullanıldıklarından daha düşük bir dozda reçete edilir.
Tüm ilaçlar istenmeyen etkilere neden olabilir. Örneğin SSRI'lar gastrointestinal kanama riskini artırabilir. TCA'lar baş dönmesine, kabızlığa, bulanık görmeye ve idrar yapma sorunlarına neden olabilir. Doz aşımı kalp ritmini ölümcül şekilde bozabilir, bu nedenle intihar girişiminde bulunma riski yüksek olan hastalarda tehlike olası faydalara karşı dikkatli bir şekilde tartılmalıdır.
Bazen ruh halini dengelemek için antikonvülzanlar da kullanılır. Bu ilaçlar, beyindeki anormal elektriksel aktiviteyi ve aşırı duyarlılığı kısıtlayarak etkilerini gösterir ve bu da nöbetlere katkıda bulunur. Kronik ağrı özellikle sinir aşırı duyarlılığını içerdiğinden, bu ilaçların bazıları rahatlama sağlayabilir. Örneğin pregabalin, diyabetik nöropati, postherpetik nevralji ve fibromiyalji tedavisinde FDA onaylıdır.
Psikoterapi ve ilaçları birleştirmek
Anksiyete veya depresyonu olan hastalar bazen psikoterapiyi ilaçla birleştirmenin rahatlamayı sağladığını görülür. Rastgele kontrollü bir çalışma olan Duygulanım Bozuklukları ve Kas-İskelet Ağrısı için Adımlı Bakım (SCAMP) çalışması, psikiyatrik bozukluğun yanı sıra ağrı çeken kişiler için de kombinasyon yaklaşımının işe yarayabileceğini öne sürüyor.
Çalışmaya bel, kalça veya dizde kronik ağrısı olan 250 hasta katıldı. Katılımcılar ayrıca standart bir klinik araçla ölçüldüğü üzere en azından orta derecede depresyona sahipti. Bir gruba 12 haftalık antidepresan tedavisi ve ardından BDT ilkelerine dayanan 12 haftalık ağrı öz-yönetim müdahalesi uygulandı. Kontrol görevi gören "olağan bakım" grubunda araştırmacılar, katılımcılara depresyon yaşadıklarını ve tavsiye veya tedavi almaları gerektiğini bildirdi. Katılımcıların depresyon şiddetinde en az %50 ve ağrıda en az %30 azalma bildirmeleri durumunda sonuçların anlamlı olduğu kabul edildi. 12. ayda, hem depresyon hem de ağrı, 123 terapi hastasından 32'sinde (kabaca dörtte birinde), 127 olağan bakım katılımcısından 10'unda (yaklaşık 12'de bir) önemli ölçüde azalmıştır.