Proteinler, DNA tarafından kodlanan 20 farklı amino asitten meydana gelen, lineer ve dallanmamış polimerlerdir. BCAA; temel amino asitlerden 3 tanesi olan L-Lösin, L-Izolösin ve L-Valin, “Çift Zincirli Amino Asitler” verilen kısaltılma isimdir. %100 serbest formda bulunan, vücut tarafından üretilemeyen ve antrenmanlarda kas dokularının yıkımına karşı kas sistemini koruyan çok özel bir gruptur. Sert ve şiddetli antrenmanlarda enerji üretmek için kullanılan BCAAlar, ihtiyaçtan fazla protein kullanılması ve kas dokularında meydana gelen yıpranmalar ve bozulmalar anlamına gelen KATABOLİK etkiyi önleyen tek alternatiftir.
Lösin:
· Besin takviyesi olarak lösin kas proteinlerinin sentezlenmesini artırır. Böylece kas dokularının erimesini yavaşlatır.
· Lösin, karaciğerde kas dokularında ve yağ dokularında kullanılır.
· Kas ve yağ dokularında; lösin, sterol oluşumuna katılır ve bu dokularda lösin kullanımı karaciğerdeki kullanım oranının bir kaç katı kadardır.
· Lösin, kandaki şeker seviyesini dengeler.
· Hormon üretimini çoğaltır.
· Yaraların iyileşmesini hızlandırır.
· Fenilalanin sentezleyemeyen vücutlar için yararlı olabilir.
İzolösin:
· Kas dokusundaki enerjiyi ortaya çıkarmak için parçalanır.
· Kan şekerini düzenlemeye katkıda bulunarak enerji düzeyini sabit tutar.
· Eksikliğinde ortaya çıkan semptomlar hipoglisemiyle aynıdır. Belirtileri, baş ağrısı, depresyon, sersemlik, bitkinlik, düzensizlik ve asabiyet olabilir.
Valin:
· Merkezi sinir sisteminin düzgün çalışması için önemlidir.
· Yoğun antrenman esnasında, valin, vücudun enerji ihtiyacını glikozdan karşılamasına yardım ederek enerji için kasların kullanılmasını yani kasların yakılmasını önler.
· Karaciğerden fazla nitrojen atılmasına ve gerektiğinde nitrojenin diğer dokulara taşınmasına yardım eder.
· Karaciğer ve safra kesesi hastalıklarının tedavisine yardım eder.
· Beyin hastalıklarının, alkolden kaynaklanan beyin hasarlarının tedavisinde yardımcı olabilir.
· Vücutta üretilmediğinden gıda yoluyla alınmalıdır.
BCAA’ lar kas dokularının mükemmel seviyede korunmasını sağlamak için kas sisteminde depo edilen besleyici madde miktarını artıran ensülin hormonunun salgılanmasına da yardımcı olurlar. Dahası BCAAlar hemen hemen bütün proteinlerin yapımında kullanılırlar ve kas dokularındaki amino asitlerin %42’ si gibi çok ciddi bir oranını oluştururlar. Ayrıca bu amino asitlerin metabolizma içinde çok sayıda önemli sayılabilecek madde alışverişinde birtakım fonksiyonları vardır. Mesela, kas sistemi ile karaciğer arasında azot ve enerji taşımakla görevlidirler...
Profesyonel sporcular için BCAAların en önemli fonksiyonu ANABOLİK ETKİDİR. Kaslarını geliştirmek ve korumak için aktif ve dengeli antrenman yapan hatta sınırlarını zorlayan her sporcu kısa zamanda çok fazla enerjiye gereksinim duyar. Vücut, özellikle bu enerji ihtiyacını glikojen depolarından karşılar.
Ancak metabolizma, belli bir süre sonra tükenen bu depolar yerine doğal yapısının mükemmel olmasından dolayı BCAAları yakmaya başlar. Ortaya çıkan enerji, kas sisteminin ihtiyaç duyduğu en kaliteli çeşittir ve fazlası ile yeterlidir.
Eğer vücut, BCAAları dışarıdan alamaz ise, kendi rezervlerinden temin etme yolu arayacak ve en fazla BCAA depolarının kaslarda mevcut olması nedeniyle kas sistemini yıkma pahasına bu ihtiyacını karşılamak zorunda kalacaktır. Bunun anlamı şudur; ne kadar antrenman yaparsanız yapın kollar ve bacaklar incelecek ve kas dokularının gelişmesi mümkün olmayacaktır. Hiç kimse enerjisini böyle düşüncesizce harcamak ve tüketmek istemez, özellikle de profesyonel sporcular…
Kaan Berberoğlu
Rekortmen Milli Sporcu
.