Serebral atrofisi veya beyin atrofisi; beyin boyutunun küçülmesine yol açan, nöronlar adı verilen beyin hücrelerinin ilerleyen kaybı anlamına gelir.Bu durum tüm beyin için veya bir kısım üzerinde odaklanabilir.Beynin küçülmesinde en sık karşılaşılan sorun, beynin fonksiyonlarının etkilenme potansiyelleridir.
Serebral Atrofi Tipleri Nelerdir?
-Fokal Atrofi
Beynin lokalize bir alanı ile sınırlı olan ve sıklıkla etkilenen bölgeye zarar veren serebral atrofiyi ifade eder. Beynin belirli bir bölgesinin atrofisi, etkilenen beynin bölgesine bağlı olarak motor, duyusal veya bilişsel işlev bozukluğuna yol açabilir.
-Genelleştirilmiş Atrofi
Tam veya total serebral olarak da tanınan bu tip, toplam beyin büyüklüğünün küçülmesi olarak bilinir.Bu, beyin hücrelerinin kaybının tek bir bölge ile değil, tüm beynin tamamı ile sınırlı olduğu anlamına gelir.
Serebral Atrofi Nedenleri ve Risk Faktörleri Nelerdir?
-Normal Yaşlanma
Normal yaşlanmanın beynin her 10 yılda bir yüzde 1.9 oranında küçülmesine neden olduğu, genç erişkinlik döneminden başlayıp altmışlarınızda daha belirgin hale geldiği belgelenmiştir. 60 yaşından sonra, bireylerin her yıl beyin hacminin yaklaşık yüzde birini yitirdiği bildirilmiştir. Bunun doğal olarak yaşla azalan beyin hücrelerinin sayısının bir sonucu olduğuna inanılmaktadır. Beynin bazı bölgeleri, bu genelleştirilmiş beyin atrofisi biçiminden, diğerlerinden daha fazla etkilenir.Bununla birlikte, bir kişinin bilişsel işlevi genellikle etkilenmez.
-Vitamin Eksikliği
Tükettiğimiz günlük besin miktarında yeterli miktarda B12 vitamini olmaması, zamanla belirgin beyin atrofisine yol açabilir. Oxford Üniversitesi tarafından yapılan bir çalışmada, normal B12 düzeyine sahip sağlıklı gönüllülerin, sistemindeki vitaminlerin daha yüksek seviyelerde olduğu diğer sağlıklı gönüllülere kıyasla daha fazla hacim kaybına sahip oldukları görülmüştür.
Serebral Atrofiden Beynin Hangi Kısımları Etkilenir?
Genelleştirilmiş serebral atrofi, tüm beyin büyüklüğünü bir bütün olarak etkileyecektir, beynin bazı bölümlerinin diğerlerinden daha fazla etkilenebildiği birkaç durum vardır. Alzheimer hastalığında, demansın en yaygın nedeni, hipokampus ve korteks özellikle etkilenen iki bölgedir. Beynin bu bölgeleri, yeni hatıralar oluşturmak ve sırasıyla düşünmek, planlamak ve hatırlamak için bize yardımcı olmaktan sorumludur.
Fronto-temporal demans olarak adlandırılan başka bir formu ise beynin ön ve temporal bölgesinin etkilenmesiyle bilinir.Beynin bu bölgeleri, durum ilerledikçe atrofiye dönüşen kişilik ve davranıştan sorumlu oldukları bilinmektedir.
Vasküler demans olgularında beynin hangi bölgelerinin etkilendiğini beyindeki yaralanma yeri belirler. Bu sadece nörolojik defisitlere değil aynı zamanda serebral atrofiye de yol açacaktır.
Beyin Atrofisinin Belirtileri Nelerdir?
-Demans: Genellikle çok çeşitli semptomlarla başvuran spesifik olmayan bir hastalıktır. En çok bellek ve diğer düşünme becerilerindeki düşüş ile ilişkilidir. Bilişsel yetenek genellikle kişinin günlük görevleri yerine getirme yeteneğini kısıtlar bu nedenle başkalarının yardımına ihtiyaç duyulur. Demans kötüleşen yargı, kötü konsensasyon, kişilik değişiklikleri ve duygusal rahatsızlık ile karakterizedir. Alzheimer hastalığı en sık görülen demans tipidir ve tüm vakaların yaklaşık% 60 ila 80’ini oluşturur.
-Nöbetler: Beyindeki anormal elektriksel aktiviteye bağlı olarak ortaya çıkar. Nöbetler sıklıkla kontrolsüz sarsıntı hareketleri (tonik-klonik nöbetler) olarak karşımıza çıkarlar, ancak anlık bir bilinç kaybı (yokluk nöbeti) olarak ortaya çıkan süptil olabilirler.
–Afazi: Dilin anlaşılması ve formüle edilememesi demektir.Bu semptom, dilden sorumlu beynin merkezlerinin yaralanmasından kaynaklanacaktır. Bir kişinin afazi teşhisi konması için, dört iletişim modalitesinin azalması belgelenmelidir. Bunlar, işitsel anlama, sözel anlatım, okuma, yazma ve fonksiyonel iletişimdeki eksiklikleri içerir.
Serebral Atrofinin Önlenmesi İçin Neler Yapılmalıdır?
– Düzenli Egzersiz: Bu, her gün sık yürüyüşe çıkmak kadar basit olabilir. Düzenli bir egzersiz programını izleyerek, serebral atrofi olasılığını en aza indirebilirsiniz.
– Vitamin Eksikliklerini En Aza İndirgeme: Özellikle B12 gibi vitamin bakımından zengin besinler içeren dengeli ve sağlıklı beslenmeyi sağlamanız size serebral atrofiyi önleme konusunda yardımcı olacaktır.
– Yeterli Su İçmek: Dehidrasyon, stres hormonlarının ve akut beyin hasarının artmasına neden olabilir.Bu nedenle her gün bol su tüketilmesi tavsiye edilir.
Kaynakça:
https://www.belmarrahealth.com/cerebral-brain-atrophy-brain-shrinking/
Yazar: Merve Karaca