Oganesson, atom numarası 118 ve sembolü Og harfi olan sentetik bir kimyasal elementtir. Rusya ve Amerika Birleşik Devletleri’nden bilim insanlarından oluşan bir ekip, ilk kez 2002 yılında Moskova’ya yakın bir şehir olan Dubna’daki Ortak Nükleer Araştırma Enstitüsü’nde (JINR) bu elementi yaratmak için işbirliği yapmıştır. Aralık 2015’te dünya çapındaki bilimsel kuruluşlar IUPAC ve IUPAP’ın Ortak Çalışma Grubu tarafından dört yeni elementten biri olarak kabul edildi. Resmi isimlendirme 28 Kasım 2016 tarihinde gerçekleşti.
Bu isim, periyodik tablonun en ağır elementlerinin keşfinde etkili olan nükleer fizikçi Yuri Oganessian’ı onurlandırmaktadır.
Keşfedildiği sırada hayatta olan kişilerin adını taşıyan iki elementten biri olan seaborgium ile birlikte, bugün hala hayatta olan tek elementtir.
Bilinen tüm elementler arasında oganesson en yüksek atom kütlesine ve atom numarasına sahiptir. Radyoaktif oganesson atomunun aşırı kararsızlığı nedeniyle 2005 yılından bu yana oganesson-294 izotopunun yalnızca beş (belki de altı) atomu bulunmuştur. Teorik hesaplamalar, bazı beklenmedik olanlar da dahil olmak üzere çok sayıda tahmin üretmiş olsa da, bu, özelliklerinin ve potansiyel bileşiklerinin yalnızca çok sınırlı miktarda deneysel karakterizasyonuna izin vermiştir.
Örneğin, 18. gruba (soygazlar) ait ilk sentezlenen element olan oganesson, bu gruptaki diğer tüm elementlerden çok daha reaktif olabilir. Önceleri normal şartlar altında bir gaz olduğu varsayılıyordu, ancak göreceli faktörler aslında bir katı olacağını göstermektedir. 7. periyodun son elementidir ve elementlerin periyodik tablosundaki p bloğunun bir üyesidir.
Ağır Elementleri Tanıyalım
Farklı boyutlardaki iki çekirdeği bir araya getiren nükleer reaksiyonlar en ağır atom çekirdeklerini üretir; kabaca konuşmak gerekirse, iki çekirdek ne kadar farklı kütleye sahipse, reaksiyona girme olasılıkları o kadar yüksektir.
Daha ağır çekirdeklerden yapılan malzeme, daha sonra daha hafif çekirdeklerin ışını ile bombardımana tutulan bir hedef haline getirilir. Çekirdekler (hepsi pozitif yüklüdür) genellikle elektrostatik itme nedeniyle birbirlerini reddederler; iki çekirdek ancak birbirlerine yeterince yaklaşırlarsa birleşebilir. Bu nedenle ışın çekirdekleri, ışın çekirdeğinin hızına kıyasla bu itmeyi minimuma indirmek için önemli ölçüde hızlandırılır, çünkü yoğun etkileşim bu itmenin üstesinden ancak bir çekirdekten çok kısa bir mesafe içinde gelebilir.
İki çekirdek arasında sadece bir yakınlık olması füzyona neden olmaz; bunun yerine, iki çekirdek birbirine yaklaştığında, ayrılmadan önce tipik olarak 10-20 saniye boyunca birlikte kalırlar (belki de olay öncesinden farklı bir bileşimle). Eğer füzyon gerçekleşirse, ortaya çıkan ve bileşik çekirdek olarak bilinen geçici birlik, uyarılmış bir durumdur.
Karmaşık bir çekirdek ya fisyona uğrar ya da uyarılma enerjisini kaybetmek ve daha kararlı bir duruma geçmek için enerjiyi uzağa taşıyan bir veya daha fazla nötron fırlatır. Bu ilk çarpışmadan sonra yaklaşık 10-16 saniye içinde gerçekleşir.
Kaynak: Wikipedia