Bağırsakta Polip Belirtileri ve Tedavisi
Bağırsakta polip, kalın bağırsağın iç yüzeyinde ortaya çıkan yapı bozukluğudur. Toplumda görülme sıklığı çok yüksektir. Tedavide basit ve ağrısız cerrahi teknikler uygulanır. Bağırsak polipleri, çok nadiren de olsa kolon kanserine neden olabileceği için doktor muayenesi önemlidir.
Bağırsakta Polip Belirtileri
Bağırsak polipi olan birçok kişi bu durumun farkına varmaz çünkü çoğu vaka herhangi bir belirtiye neden olmaz. Ancak bağırsak polipi büyük ise bazen aşağıdaki belirtilere yol açabilir:
- Makattan az miktarda kan gelmesi, dışkıda kan
- Büyük tuvalet ihtiyacını gidermek üzereyken mukus gelmesi
- İshal veya kabızlık
- Karın ağrısı
- Demir eksikliği anemisi (uzun süredir kanama varsa)
Bağırsakta polip, bağırsağın tıkanmasına yol açabilecek kadar büyümedikçe ağrıya neden olmayacaktır.
Bağırsakta Polip Neden Olur?
Bağırsakta polip anormal hücre bölünmesi ile ortaya çıkmaktadır. Kalın bağırsak dokuları kendini sürekli yeniler. Yenilenen hücre veya hücre grupları arasında kontrolsüz hızla bölünenler bağırsak polipi oluşturabilir.
1) Risk Faktörleri
Aşağıdaki etkenler bağırsakta polip oluşması riskini artırır:
- 50 yaş ve üzeri olmak (yaş ilerledikçe risk artar)
- Ülseratif kolit, Crohn hastalığı vb. iltihaplı bağırsak hastalıkları
- Genetik yatkınlık (aile bireylerinden birinde bağırsakta polip görülmesi)
- Sigara ve alkol tüketimi
- Aşırı kilolu olmak
- Yeterince egzersiz yapmamak, hareketsizlik
- Kontrol altında tutulamayan tip 2 şeker hastalığı
2) Kalıtsal Sorunlar
Anne ve babadan gelen hatalı vücut kodlarından kaynaklanan aşağıdaki hastalıklar bağırsakta polipe zemin hazırlayabilir:
- Lyncvh sendromu
- Ailesel adenomatoz polipozis
- Gardner sendromu
- MYH geni ile ilişkili polipozis
- Peutz Jeghers sendromu
- Serrated polipozis sendromu
Bağırsakta Polip Tedavisi
Bağırsak polipine iyi gelen tedavi yöntemleri şunlardır:
1) Kolonoskopik Kesim
En sık uygulanan tedavi, snare adı verilen aletle bağırsakta polipin kesilerek alınmasıdır. İşlem esnasında kolonoskop adı verilen aydınlatma ve müdahale cihazları ile makattan girilir, ucundaki halka veya çengel şeklindeki tel kapan (snare) kullanılarak bağırsakta polip tabanı kavranır ve kesilir.
- Kesme işlemi elektrik akımı kullanılarak da yapılabilir.
- Bağırsak duvarından kalkması için polip içine sıvı enjekte edilmesi gerekebilir.
- Ağrısızdır.
2) Minimal İnvaziv Cerrahi
Bağırsakta polip çok büyükse, snare ve biyopsi pensleri ile makattan girmek yeterli olmayabilir. Bu durumda ciltte açılan ve eni 1 cm’den daha küçük olan mini kesilerle bağırsakta polipin alınması gerekebilir.
3) Bağırsaktan Parça Alınması
Bazı nadir vakalarda polipli bağırsak bölümünün kesilerek alınması gerekebilir. Bu işlem bağırsakta polip oldukça büyükse veya kanser şüphesi uyandıran hücre değişiklikleri içeriyorsa gerekli olabilir. Bağırsakta polipten alınan örnekler test edildikten sonra kanserli oldukları anlaşılırsa bağırsağın durumuna göre daha ileri tedaviler gerekli olabilir.
Not: Her on bağırsakta polip vakasından sadece birinde kolon kanseri şüphesi olmaktadır.
4) Gıda Önerileri
Aşağıdaki öneriler bağırsakta polipin tekrar ortaya çıkma riskini önemli ölçüde azaltır:
- Meyve, sebze ve tahıl açısından zengin beslenin.
- Yağlı gıda tüketimini düşürün.
- Alkolü sınırlı kullanın.
- Sigara ve türevlerinden uzak durun.
- Fiziksel olarak aktif olun ve ideal kilonuzu yakalayın.
Ayrıca, kalsiyum desteklerinin ve aspirin ilacının bağırsakta polip riskini düşürdüğü saptanmıştır. Ancak yan etkileri olabilecek bu uygulamalara doktor önerisi olmadan başlamayın.