Selenyum, vücudunuzun sağlıklı kalması için ihtiyaç duyduğu bir mineraldir. Peki selenyum nedir, ne işe yarar, hangi besinlerde bulunur ve eksikliği veya fazlalığı ne gibi sorunlara yol açar? İşte selenyum hakkında bilmeniz gerekenler.
Selenyum, vücutta çok az miktarda bulunan ancak çok önemli görevleri olan bir mineraldir. Selenyum, vücutta antioksidan olarak çalışarak hücreleri serbest radikallerin zararlı etkilerinden korur. Ayrıca tiroid hormonlarının üretimini ve metabolizmasını düzenler, bağışıklık sistemini güçlendirir, iltihaplanmayı azaltır, saç ve tırnak sağlığını destekler, yaşlanmayı geciktirir ve kanser riskini azaltır. Selenyum, vücut tarafından üretilemediği için besinlerden veya takviyelerden alınması gerekir. Selenyum içeren besinler arasında Brezilya fındığı, yumurta, turpgiller, tahıllar, et ve deniz ürünleri sayılabilir. Selenyum alımı, yaş, cinsiyet, sağlık durumu ve beslenme alışkanlıklarına göre değişebilir. Ancak genel olarak yetişkinler için günlük selenyum ihtiyacı 55 mikrogram olarak belirlenmiştir.
Selenyum fazlalığı, selenyum içeren besinlerin aşırı tüketilmesi, selenyum takviyelerinin yüksek dozlarda alınması, selenyum zehirlenmesi veya selenyum içeren ilaçların yan etkisi gibi durumlarda ortaya çıkabilir. Selenyum fazlalığı, vücutta toksik etki yaratarak karaciğer, böbrek, sinir sistemi ve kalp fonksiyonlarını bozabilir. Selenyum fazlalığının belirtileri arasında sarımsı cilt, saç dökülmesi, tırnak kırılması, diş eti iltihabı, mide bulantısı, kusma, ishal, nefes darlığı, titreme, sinirlilik, uykusuzluk, baş ağrısı, kas ağrısı, eklem iltihabı ve garlik kokusu sayılabilir. Selenyum fazlalığının tanısı, kan, idrar veya saç örneklerinde selenyum seviyesinin ölçülmesi ile yapılabilir.
Selenyum ilaçları ve takviyeleri, selenyum eksikliği olan, tiroid hastalığı olan, kanser tedavisi gören, bağışıklık sistemi zayıf olan, yaşlı olan veya hamile ve emziren kadınlar tarafından doktor tavsiyesi ile kullanılabilir. Selenyum ilaçları ve takviyeleri, genellikle tablet, kapsül, sıvı veya enjeksiyon şeklinde olabilir. Selenyum ilaçları ve takviyelerinin dozu, kişinin yaşına, cinsiyetine, sağlık durumuna ve beslenme alışkanlıklarına göre değişebilir. Ancak genel olarak yetişkinler için günlük selenyum alımı 55 mikrogramı geçmemelidir. Selenyum ilaçları ve takviyeleri, yemeklerden önce veya sonra su ile alınmalıdır. Selenyum ilaçları ve takviyeleri, bazı ilaçlar, vitaminler ve mineraller ile etkileşime girebilir. Bu nedenle, selenyum ilaçları ve takviyeleri kullanmadan önce doktorunuza danışmalısınız.
Selenyum, vücut için gerekli bir mineral olmasına rağmen, aşırı alındığında veya yanlış kullanıldığında zararlı olabilir. Selenyumun zararları ve yan etkileri şu şekilde sıralanabilir: