Op.Dr.Selamettin Demir - Üroloji Uzmanı
VanEkspres - İyi huylu prostat büyümesi, prostat bezinin genişlemesine verilen addır. Bir erkek yaşlandıkça prostat büyüyebilir. Bu büyümenin erkek cinsiyet hormonlarının etkilerinden kaynaklandığı düşünülmektedir. İyi huylu prostat büyümesi şikayetlerinadiren 40 yaşından önce ortaya çıkar, ancak altmış yaşlarındaki erkeklerin % 50'sinde, yetmişli ve seksenli yaşların % 90'ından fazlasında şikayetler vardır. Büyümüş prostat bezi idrar yoluna (üretra) baskı yaptığından dolayıbazı erkekler idrar geçişinde zorlanmaya başlar. Bu üretranın (idrar torbasından başlayıp dış idrar deliğine kadar olan tüp şeklinde kısım) daralmasına ve vücuttan idrar akışını engellemesine neden olur.
Prostat bezi nedir?
Prostat, bir insanın mesanesinin (idrar torbası) tabanında bulunan küçük bir bezdir ve üreme sisteminin bir parçasıdır. Bir kestane büyüklüğündedir ve içinden idrarın geçtiği üretranın etrafını çepeçevre sarar. Prostatın rolü tam olarak anlaşılmamıştır. Semen üretimine yardımcı olduğuna inanılmaktadır.
İyi huylu prostat büyümesinin belirtileri nelerdir?
• Tuvalete acele gitmek zorunda kalmak (idrara sıkışma hissi)
• İdrar yapmaya başlamada zorluk
• Zayıf bir idrar akışı
• İdrar yapmayı durdurma ve başlatmada zorluk
• İç çamaşırınaidrar damlama
• İdrar yaparken rahatsızlık
•İdrarını tutamamak
• sık sık idrara çıkma zorunluluğu
• Mesanenin düzgün şekilde boşaltılmadığını hissetmek
• Geceleri idrar yapmak için birkaç kez kalkmak zorunda kalmak
• Ani başlayanidrar yapamama
Üroloji uzmanım iyi huylu prostat büyümesine sahip olduğumu nasıl bilecek?
İlk olarak, üroloji uzmanınız size ne sıklıkta idrara çıktığınızı ve tuvalete giderken herhangi bir sorun fark edip etmediğinizi soracaktır. İyi huylu prostat büyümeniz olabilir gibi görünüyorsa bu testlerden bazıları yapılabilir:
* Parmakla rektal muayene. Üroloji uzmanınız prostatınızın boyutunu ve şeklini kontrol etmek için rektumunuzu (makat) eldivenli bir parmak ile muayene edecektir. Bu genellikle ilk testtir.
* İdrar tahlili. Sizden bir bardağa idrar yapmanız istenecek ve böylece idrarınız enfeksiyon belirtileri açısından test edilecek.
* Prostat spesifik antijen kan testi. Bu kan testi, üroloji uzmanınızıniyi huylu prostat büyümesiveya prostat kanseri olup olmadığını öğrenmesine yardımcı olacaktır.
* Artık (kalan) idrar. İdrar yaptıktan hemen sonra üroloji uzmanınız mesanenizde idrar olup olmadığını görmek için ultrason ile kontrol edebilir. Mesanede kalan artık idrar iyi huylu prostat büyümesinin bir işaretidir.
* İdrar akışı çalışması. İdrar akışınızın hızını ve kuvvetini ölçen özel bir cihaza idrara çıkmanız istenecektir. Yavaş veya zayıf idrar akışı iyi huylu prostat büyümesinin bir işaretidir.
* Ürinerultrason. Üroloji uzmanınızprostatınızın boyut ve görüntüsünü görmek için ultrason isteyebilir.
* Rektalultrason. Üroloji uzmanınız nadiren gerekli görürse prostatınızın görüntüsünü görmek için rektumunuza (makat) küçük bir prob yerleştirebilir. Bu biraz rahatsızlık hissi verecektir.
İyi huylu prostat büyümesi bir tür kanser midir?
İyi huylu prostat büyümesi bir kanser türü değildir. İyi huylu prostat büyümesi ve prostat kanseri şikayetlerininbazıları benzerdir, ancak iyi huylu prostat büyümesine sahip olmak prostat kanseri olduğunuzu veya daha sonra bu tip kanseri geliştireceğiniz anlamına gelmez. Ancak, idrarınızda veya sperminizde kan gördüğünüzde doktorunuza söylemelisiniz.
İyi huylu prostat büyümesi nasıl tedavi edilir?
Üroloji uzmanınız, test sonuçlarınıza bağlı olarak sizinle farklı tedavileri tartışacaktır. İdrar yolu enfeksiyonu varsa önce o tedavi edilir. İyi huylu prostat büyümesi şikayetleri yaşamınızı engelliyorsa doktorunuzun bunları iyileştirmeye çalışmak için reçete edebileceği birkaç ilaç vardır. Alfa blokerlerüretrave prostat kasını gevşeten, tüpü açan ve idrarın daha kolay akmasını sağlayan bir ilaç türüdür. Bu ilaç türü haftalar içinde etki etmeye başlar. Örnekler arasında alfuzosin,doksazosin, silodosin, tamsulosin ve terazosin bulunur. 5-alfa redüktaz inhibitörleri (örneğin dutasterid ve finasterid ) olarak bilinen bir ilaç grubu da iyi huylu prostat büyümesini tedavi etmek için kullanılabilir. Bu tür bir ilaçla faydalı bir etkinin elde edilip edilmediğini değerlendirmek için en az altı aylık bir tedavi gerekli olabilir. Alfa bloker ve 5-alfa redüktaz inhibitörünü içeren bir kombinasyontedaviside uygulanabilir.
İyi huylu prostat büyümesi olan bazı erkekler, idrar yapmak istemelerine rağmen aniden mesanelerini boşaltamadıklarını fark edebilirler. Bu durumu yaşarsanız hastaneye gitmeniz gerekebilir, böylece idrarın akmasını sağlamak için mesaneye bir kateter veya tüp yerleştirilebilir. Tıkanıklığı gidermek için bir ilaca (yukarıda açıklandığı gibi) veya bir işleme ihtiyacınız olabilir.
Üroloji uzmanınız, iyi huylu prostat büyümesi şikayetlerihafifletmek için minimal invazif (doku bütünlüğüne daha az zarar veren) prosedürlerden birini önerebilir.İyi huylu prostat büyümesi için en yaygın operasyon prostatın transüretral rezeksiyonu (TURP)’dur. Anestezi altında bir alet üretradan mesaneye doğru geçirilir ve prostat bezinin tamamı veya bir kısmı içeriden çıkarılır.Bazen prostatınızın büyümüş kısmını çıkarmak için yapılan ameliyat sizin için en iyi uzun süreli tedavi olabilir. Hastanede ne kadar kalacağınız, sahip olduğunuz ameliyatın türüne ve ne kadar çabuk iyileşeceğinize bağlı olacaktır. Ameliyattan hemen sonra idrarınızı yapmanıza yardımcı olmak için penisinizde birkaç gün boyunca bir kateter bulunacaktır.
İyi huylu prostat büyümesi seks hayatımı etkiler mi?
Seks yapmaya devam etmemeniz için hiçbir sebep yok. İyi huylu prostat büyümesinin cinsel dürtüyü etkilemesi muhtemel değildir. Ancak, sorun yaşarsanız daima doktorunuza başvurunuz.
Kendi kendine yetme önerileri;
• Sık sık tuvalete gitme ihtiyacınız varsa yatmadan önce, önemli bir toplantı veya etkinliğe gitmeden önce ya da seyahat ederken içki içmeyin.
• Yeni bir yere giderken veya seyahat ederken, tuvalete acilen ihtiyaç olmanız durumunda sıkıntı yaşamamak için öncesindentuvaletlerinnerede olduğunu öğrenmeye çalışın.
• Mesanenin fazla dolmasına izin verme. Dürtü hissettiğiniz zaman idrar yapın veya en azından her 2-3 saatte bir gitmeye çalışın.
• Mesanenizi tahriş edebilecek çok fazla alkol ya da kafein içeren içecekler içmeyin.
• Yatmadan önce bir veya iki saat boyunca hiçbir şey içmeyin. Bu nedenle banyoya gitmek için uyanmanıza gerek kalmaz.
• Üroloji uzmanınız ile görüşmeden reçetesiz ilaçlar almayınız. Dekonjestanlar ve antihistaminikler gibi bazı ilaçlar idrar yapmayı zorlaştırır.
• Günde 30 dakika egzersiz yapmayı deneyin.
• Tuvalete gitme zamanınızı, özellikle de doktorunuz bu bilgiyi isterse, geceleri idrar yapmak için ne kadar sıklıkla kalkmak zorunda olduğunuza dikkat edin.
• Tüm ilaçları doktorunuzun önerdiği şekilde alın ve başkalarıyla paylaşmayın.Güncelleme Tarihi: 12 Mart 2019, 10:13