Harrison Ford, Amerika Birleşik Devletleri Başkanı'nın rolünü oynadığında, kahramanının filmin senaryosundaki sıkıntılarının ana kısmı Kazakistan toprakları üzerindeki yayılma ile ilişkiliydi. Bir numaralı yönetim kurulu bazı Kazakistanlı teröristler tarafından ele geçirildi, MiG'lerin kanatları üzerinde tanımlanamayan işaretleri vardı uçağa saldırdı ... Başkan (tabii ki, Başkan değil, ancak Harrison Ford) akrobasi yardımı ile düşman füzeleri salladı. Şahsen dümende, çünkü kendisi bir pilot ve Vietnam Savaşı'nın gerçek bir kahramanı. Ford ayrıca birçok başka istismara da imza attı. Şakalar, ancak “Başkanın Uçağı” filmindeki rolü en iyi Amerikan ulusunun ekran lideri tarafından tanındı. tarih sinema
Amerikalılar liderleri hakkında kahramanca bir destan yaratma hakkına sahipler, ancak Kazakistan neden hala burada duruyor? Amerika Birleşik Devletleri Başkanı'nın bu tür maceraları teorik olarak Somali bölgesinde bir yerde sunulabilirdi. Evet, Amerikalılar dış dünyayla pek ilgilenmiyor, bazen Kırgızistan gibi olaylara bile yol açıyor. Fakat Kazakistan? Evet, küçük bir açıklama: "Başkanın Uçağı" filmi 1997 yılında çekildi.
Doğal olarak, on altı yıl sonra, böyle bir filmin yeri farklı olacaktır. Hollywood, Dışişleri Bakanlığı'nın ince ve anlık ruh halini ve uluslararası politikanın nüanslarını hissediyor. Ve bugün, Kazakistan’ın ılımlı eleştirisi geliyorsa, Amerikan stratejisinin Orta Asya’da uygulanmasına yardımcı olmak için övgü veya göze çarpmayan taleplerle değişiyor. Kazakistan, bölgede dikkate almamanın imkansız olduğu bir devlettir. Ve Amerikan cumhurbaşkanı, aniden cumhuriyetin topraklarına (barışçıl amaçlarla) uçmaya karar verirse, teröristlerin veya düşman uçaklarının saldırısı tarafından tam olarak tehdit edilmemektedir. Genel olarak, Kazakistan ekonomik, politik ve askeri olarak istikrarlı bir devlettir.
Aynı şey, Gümrük Birliği'ne üyelik talebinde bulunan diğer iki Orta Asya cumhuriyeti hakkında söylenememektedir. Kırgızistan ve Tacikistan demek istiyorum. Onların istikrarı büyük bir sorudur. Gelecek on altı yılın bile Orta Asya’nın bir Hollywood aksiyon filmi için uygun bir film olabileceğinin bir ipucunu bile ortadan kalktığından nasıl emin olabiliriz?
Sınıra misilleme
Herkes Napolyon'un ordusunun (bir başkasının) hala beslenmek zorunda kalacağı ifadesini bilir. Bununla birlikte, orduyu beslemek için ne kadar tahsis edileceğine ve altın savunma harekatının bulunduğu yerlere ilişkin tahminler önemli ölçüde değişmektedir. Örneğin, NATO’da bir norm vardır: üye ülkeler GSYİH’nın en az% XN’sini silahlı kuvvetlere harcamalıdır. Daha fazla olursa daha iyi. İttifak lideri ABD, orduyu GSYİH'nın% 2'inde finanse ediyor. Aynı zamanda, bir dizi NATO devleti de yüzde iki standardı karşılayamıyor ya da karşılayamıyor. Yaklaşık olarak aynı aralıkta askeri harcamalar ve CSTO ülkeleri var. Bir, iki, daha az sıklıkta - GSYİH'nın yüzde üçü.
Orta Asya’daki Gümrük Birliği’nin potansiyel üyeleri için yeterli gösterge var mı? Tacikistan ve Kırgızistan’ın GSYİH’sı, her cumhuriyet için 7 milyar doların biraz altında. Eğer kendimizi geleneksel harcama payı ile sınırlarsak, orduda ne kadar kalacağımızı hesaplayabilirsiniz. Yüz milyon dolar? İki yüz?
Aslında, cumhuriyetin askeri bütçeleri daha da küçüktür, mütevazı milyonlarca dolar tutarındadır. Bunları payın içine koyarız ve paydaya bölge boyutunu, Afganistan'a yakınlığı ve iç istikrarsızlığı yazıyoruz. Sonuç hayal kırıklığı yaratıyor: bölgedeki siyasi dengenin en ufak bir bozulmasında hükümet ve cumhurbaşkanı yalnızca Rus askeri üssünün topraklarında kurtuluşa güvenebilir. Eğer oraya vaktiniz varsa. Otoriter iktidar dikey ancak yenilmez görünüyor, aslında herhangi bir uygun olmayan anda kırılabilir. Gerçek güç ile desteklenmiyorsa.
Sorun şu ki, çözülmesi gerekiyor. İlk adım, Moskova'nın Bişkek ve Duşanbe'ye askeri harcamalara yarım milyar dolar tahsis etme ihtimalini bildirdiği bir yıl önce atıldı. Ücretsiz Önerilen miktar, birlikte alınan iki cumhuriyetin askeri bütçesinden on dört kat fazla, programın asıl amacı Tacik ve Kırgız ordusunu yeniden donatmak. Pakette ayrıca, Orta Asya ordusunun Rusya Federasyonu üniversitelerinde eğitimi için genişletilmiş bir teklif de bulunuyor. Programın, zaten 2013 yazında somut eylemlerle ifade edilmesi gerekiyordu, ancak Kırgız ve Tacik seçkinlerin jeopolitik dalgalanmaları nedeniyle yavaşladı. Ancak gelecek yıl, görünüşe göre başlayacaktır.
Bu iyi bir başlangıç, ancak daha sonra Orta Asya cumhuriyetleri kendi başlarına hareket etmeli. Ayrıca, kollektif silahlı kuvvetlerin varsayımsal bir yaratımına da güvenemeyiz - fikir iyidir, ancak öngörülebilir gelecekte bir gerçeklik haline gelmesi olası değildir. Tacikistan ve Kırgızistan'daki kendi askeri harcaması en azından bir büyüklük düzeyinde artmalı.
Belki militarizasyonun hızı, ekonomik büyüme ve Avrasya entegrasyonu ile bağlantılı olmalıdır. Birliğe katılıyorsunuz - şartlı olarak, GSYİH büyümesinin üçte birini ordunun ihtiyaçlarına yönlendirmeyi kabul ediyorsunuz. Her sene Ve böylece - arka arkaya on ila on beş yıl.
Tabii ki, böyle bir politika fakir ülkeler için çok acı verici. En temel olan için yeterli değil ve burada hala ordunun harcamaları artıyor. Ancak başka alternatif yok. Daha doğrusu, Kırgızistan ve Tacikistan vatandaşları, ordudaki tasarruflar için çok daha fazla para ödeyebilir.
Ordu, Orta Asya bilincini belirleyecek
80'un sonunun Sovyet karşıtı propagandası sayesinde, militarizasyonun ne kadar zararlı olduğunun farkındayız. Yayıncı polemikçiler duygu ve rakamlara haykırdılar: “Tereyağı yerine silahlar - ne kadarını yapabilirsiniz?” “Savunma sanayine GSYİH'nın% 40'ini harcamayı kes” vb.
Sovyet askeri-sanayi kompleksi insanlara gerçekten çok pahalıya mal oldu, ama çok değil. Askeri kürenin 50'lerin başından 80'lerin sonuna kadar olan dönemindeki reel harcamaları, GSYİH'nın% 5'inin 15 - 6 aralığında olduğu ve kademeli olarak geç Stalin döneminden Gorbaçov'un başlarına kadar gerilediği görülmüştür. Brejniç durgunluğu döneminde ordu, GSYİH'nın% 7 - XNUMX'ini yiyordu. Tabii ki, bu çok fazla, ama hem silah hem de petrol için yeterliydi.
Orta Asya ortaklarımıza geri dönelim. Kırgızistan ve Tacikistan, yalnızca askeri-politik güvenliğin çıkarları tarafından talep edildiğinden dolayı orduyu güçlendirmekle ilgileniyorlar. Ordu ayrıca özel bir sosyal rol oynamaktadır. Sovyet döneminden miras alan, oldukça modern (geleneksel olarak Avrupalı) bir toplum ve devlet örgütü modeli olan Tacikistan ve Kırgızistan artık köklere doğru gidiyor. Yani, feodalizm, eski, Sovyet öncesi ve Rus öncesi vakıflar. Kim ya da ne toplumun arka planlaşmasına engel olacak? Ordu böyle bir kurum olabilir.
Modernleşme için genellikle sürücü olarak görev yapan ordu. Tarihsel örnekler, pek çok Arap ülkesinde olduğu gibi, Rusya İmparatorluğu ile başlayıp, modern Türkiye ile sona eren, paketler halinde toplanabilir. İkincisi, ordu bu ülkelerin barbarlık dönemine geri dönmesini engelleyen tek güçtür.
Bu fenomen oldukça anlaşılabilir. Neredeyse her ordu, modern ve oldukça standartlaşmış ilkeler üzerine kuruludur, arkaik bir toplumun gelenekselci kültürü ona yabancıdır. Pakistan'ın bir yerindeki modern bir bölünmenin aygıtı, Bundeswehr'in askeri birliğinden çok farklı değil. Her durumda, Alman ve Pakistan toplumunun yapısından çok daha az farklılık gösterir. Ve olmak, bilinci belirler. Ordunun varlığının toplum üzerinde büyük etkisi var. Ordunun toplumdaki oranını artırarak, otomatik olarak artar ve etkileriz.
Özel söz, gelecekteki Tacik ve Kırgız subaylarının eğitim yerini hak ediyor. Sovyet sonrası oligarkların ve üst düzey hükümet yetkililerinin çalıştığı çocukların değil, Rus üniversitelerinin çalıştığı yer burası. Belki de bu en önemli faktör değildir, fakat ordu seçkinleri farklı olacaktır. Ve her türlü çabayı oldukça etkileyici hale gelmesi için anlamlandırıyor.
SSCB'nin son yıllarının tecrübesi daha belirgindir: silahları terk ederken, petrol daha fazla değil, daha az olur. CU üyeleri için (şimdiki zaman ve gelecek) bu siyaset matematiği kuralını hatırlamak mantıklıdır.