İnternet üzerindeki Web sayfalarının oluşturulmasında kullanılan en yaygın yazılım dili HTML (Hyper Text Markup Language) dir. HTML gerçekte bağımsız bir yazılım dili değildir. İnternet Explorer, Firefox gibi internet tarayıcısı programlar tarafından okunup görüntülenebilen bir kodlamadır. Web sayfası üzerinde bulunan paragraf, bölüm, resim, tablo, form benzeri gibi her unsur, HTML Etiketleri adı verilen kodlarla oluşturulur, konumlandırılır ve biçimlendirilir.
Web sayfaları, biri tarayıcının bize gösterdiği "Görünen Yüz", diğeri de bu görünen yüzü biçimlendiren fakat bize görünmeyen "Kaynak Kod Sayfası" olmak üzere iki kısımdan oluşur. Herhangi bir web sayfası tarayıcıda görüntülendiğinde, "Görünüm" menüsünden "Kaynak" seçeneği tıklanacak olursa, o sayfanın "Kaynak Kod Sayfası"na ulaşılır.
Web Sayfası oluşturmak çok kolaydır. Masa üstünde bir metin (text) dosyası oluşturun. Sonra bu dosyayı açın ve "Dosya" menüsünden "Farklı Kaydet" seçeneğini tıklayın. Açılan iletişim kutusunda Dosya Adının karşısına "deneme.htm" yazın, Dosya Türü karşısına da "Tüm Dosyalar" seçeneğini getirin. "Kaydet" düğmesine tıkladığınız zaman bu dosya bir web dosyası olarak kaydedilecek ve "deneme" adlı web sayfanız hazır olacaktır.
Şimdi bu web sayfanızı açın. "Görünüm" menüsünden "Kaynak"ı tıklayın. Karşınıza bembeyaz bir metin sayfası açılacaktır. Bu, oluşturduğunuz "deneme" adlı web sayfanızın "Kaynak Kod Sayfası"dır. Bu sayfaya istediğiniz HTML kodlarını yazıp kaydetmek suretiyle web sayfanızı istediğiniz şekilde biçimlendirebilirsiniz.
Meselâ bir örnek olarak kaynak sayfanıza:
kodlarını yazar, ve sayfayı kaydettikten sonra web sayfanızı tekrar açarsanız web sayfanızın açık mavi bir art alan rengine sahip olduğunu görürsünüz.
Yukarıdaki <body> örneğinde de görüldüğü gibi HTML kodları, "<" ve ">" işaretleri arasına yazılır. Ve her kod </body> örneğinde olduğu gibi </> işaretiyle kapatılır. Bu kapatma işlemi çok önemlidir. Eğer kodu kapatmayı unutursanız tarayıcınız kapatma kodunu buluncaya kadar, sayfanızı, o etiket ile biçimlendirmeye devam eder. Onun için her HTML kodunu yazdığınızda mutlaka kapatma kodunu da beraberinde yazmalısınız.
Sayfanızın en başında ilk kullanacağınız HTML etiketi <HTML> olacaktır. Tabii sayfanın en sonuna da </HTML> kapatma kodunu koyacaksınız. Böylece web sayfanızı İnternet Explorer, Mozilla Firefox gibi herhangi bir tarayıcıda açtığınızda, tarayıcınız <HTML> etiketini görünce onun bir html sayfası olduğunu anlar ve içeriğindeki bütün kodları html diliyle okur.
Sayfanızda kullanacığınız ikinci etiket <HEAD> etiketidir. Bu etiket bu bölümde sayfa ile ilgili başlık bilgilerinin bulunduğunu gösterir. Aşağıdaki örnekte görüldüğü gibi bu kısma sayfanın adı, belge standardı, dili, kimin tarafından hazırlandığı gibi başlık bilgileri yazıldıktan sonra bu etiket de </HEAD> kapatma kodu ile kapatılır.
Benim Web Sayfam
Bundan sonra da <BODY> etiketiyle başlayan sayfa gövdesi gelecektir. Burada da istediğiniz her düzenlemeyi yaptıktan sonra en sonunda gene </BODY> kapatma kodu ile kapatacaksınız.
<BODY> kodları arasına istediğiniz unsurları koyabilir ve onu istediğiniz şekilde biçimlendirebilirsiniz. Meselâ aşağıdaki örnekte olduğu gibi bir renkli kutu koyabilir ve içine bir yazı yerleştirebilirsiniz:
İslam, kişinin kendi rızasıyle, eşi, benzeri, ortağı olmayan Allah'ü teala'nın iradesine bağlanmasıdır.
Yukarıdaki kod incelendiğinde kutunun <div></div> etiketi ile oluşturulduğu görülür. Ancak etiketin birinci kısmı olan <div> içine, oluşturulacak olan kutunun "üst kenardan uzaklığı", "sağ kenardan uzaklığı", "genişliği", "yüksekliği", "art alan rengi" gibi biçimlendirme özelliklerini bildiren parametreler konulmuştur. Kutu içine yerleştirilecek yazı, şekil gibi şeyler de iki div etiketi arasına konulmuştur.
Değerli ziyaretçilerimiz, "HTML Etiketleri" dosyamızdaki HTML kodlarını kullanarak, hiç kimsenin yardımı olmadan, web sayfanızda istediğiniz düzenlemeleri yapabilir ve çok güzel bir sayfa oluşturabilirsiniz.
WEB SAYFANIZIN İNTERNETTE YAYINLANMASI
Ancak oluşturduğunuz bu web sayfasını internette yayınlamadığınız sürece hiç kimse sizin oluşturduğunuz web sayfasına ulaşamaz.
Hazırlanan web sayfalarının internette yayınlanması "server" adı verilen "hizmet sağlayıcılar" tarafından yapılmaktadır.
Nasıl oturduğumuz evlerin bir adresi varsa ve postacı o adresle bizim evi kolayca buluyorsa, internette de her dosyanın bir adresi vardır. Dosyalara bu adresle ulaşılır. Adresini bilmediğiniz dosyaya ulaşamazsınız.
Onun için internette dosyanızı yayınlayabilmeniz için bir adres edinmeniz gerekir. Bu adrese "domain" denir. Yıllık 5-10 dolar ücret karşılığı, hosting hizmeti veren internet sitelerinden bu adresi kolayca edinebilirsiniz. Bu adres genellikle "http://www.websayfam.com" veya "http://www.benimsayfam.net" gibi bir adres olacaktır. Adresinizin tescili yapıldıktan sonra artık sayfanızın internet adresi olarak bu tescil ettirdiğiniz adresi kullanabilirsiniz.
Ancak hazırladığınız sayfayı yayınlayabilmek için yalnız bir adres edinmeniz yetmez. Bu adreste dosyanızı barındıracağınız bir eve de ihtiyaç vardır. İşte o barındırma hizmetini de "hosting" hizmeti veren kuruluşlar yapmaktadır. Hosting kuruluşları çeşitli paketler halinde bu hizmetleri yıllık 15-25 dolardan başlayan fiatlarla sağlamaktadırlar.
Yani kısaca belirtmek gerekirse web sayfanızı internette yayınlayabilmeniz için "domain" adı verilen bir web adresine ve bir de "hosting" adı verilen bir barındırma alanına ihtiyacınız vardır.
Ücretsiz olarak bu işi yapan sitelerden de domain ve hosting hizmeti sağlanabilir. Ancak bunlardan hem istediğiniz şekilde bir domain adresi alamazsınız, hem de yayınladığınız sayfanıza reklam pencereleri koyarlar. Bu da çoğu zaman can sıkıcı bir husus olur.
WEB SAYFANIZIN İNTERNETE YÜKLENMESİ
"Web adresi"nizi ve "Barındırma alanı"nızı edindikten sonra artık sıra, sizin kendi bilgisayarınızdaki dosyanın internete, yani adresi belli barındırma alanınıza yüklenmesine gelmiştir.
Bir dosyanın internete yüklenmesi veya internetteki dosyanızda silme, değiştirme gibi herhangi bir işlem yapabilmeniz için FTP (Dosya Aktarım Programı) adı verilen programlara ihtiyacınız vardır. İnternetten indireceğiniz Cute FTP, Core FTP, Smart FTP gibi ücretsiz programlar sizin işinizi görebilir.
Bu programları indirdikten sonra, önce, barındırma alanını aldığınız hizmet sağlayıcının size vereceği "ftp.websayfam.com" gibi bir ftp adresi ile "kullanıcı adı"nızı ve "şifre"nizi girerek bir "uzak bilgisayar hesabı" oluşturmanız gerekir. Hesabı oluşturup "connect" düğmesine tıkladığınızda program sizi barındırma alanınıza bağlar ve orada bulanan dosyaları gösteren bir pencere açılır. Bu pencerede genellikle dosyanızı yükleyeceğiniz ana klasör bulunur. Çoğu zaman bu klasörün içinde de hizmet sağlayıcının koyduğu geçici bir index.htm dosyası vardır.
FTP programları genellikle biri sizin bilgisayarınıza ait, diğeri uzaktaki hizmet sağlayıcının bilgisayarına ait olmak üzere iki pencere ihtiva eden bir arayüze sahiptir. Programda bir uzak bilgisayar hesabı oluşturup (tabii kendi domaininiz ve ftp hesabınızla) bağlan komutu verdiğinizde pencerelerden birinde hizmet sağlaycınızın bilgisayarındaki dosyalarınız görünür. Diğer pencerede de kendi bilgisayarınızda bulunan web sayfanızın bulunduğu klasorü açarsınız. Web sayfanızı seçip "upload" düğmesine tıkladığınızda hazırladığınız sayfanın bir kopyası, hizmet sağlayıcının bilgisayarındaki klasöre yüklenir. Ancak hazırladığınız ilk sayfanın "index.htm" adını taşıması gerekir. Hazırlamış bulunduğunuz "deneme" adlı dosyayı, "index" olarak yeniden adlandırabilirsiniz. Diğer sayfalara buradan bağlantı yaparsınız.
Böylece index.htm ve bağlantılı diğer sayfalarınızı serverınızın bilgisayarına yüklediğinizde dosyanız artık internette çoktan yayınlanmaya başlamıştır bile.
İnternet Explorer gibi bir internet tarayıcının adres çubuğuna domain adresinizi yazıp "ara" komutu verirseniz karşınıza yüklemiş bulunduğunuz "index.htm" sayfanız çıkacaktır. Artık dünyanın her yerinden bütün internet kullanıcıları, sizin domain adresinizi vermek suretiyle, sizin sayfanıza kolayca ulaşabilirler.
WEB SAYFASI OLUŞTURMANIN DAHA PRATİK YOLU
Web sayfanızı html kodlarıyla yukarıda anlatıldığı şekilde kendiniz oluşturabileceğiniz gibi, bunu, HTML Düzenleyicileri adı verilen programlarla, herhangi bir html kodlama bilgisine sahip olmadan, daha kolay ve pratik olarak da yapabilirsiniz.
Bunlardan en basiti sayfanızı bir Microsof Word dosyasında istediğiniz şekilde hazırladıktan sonra sayfanızı html olarak kaydetmektir.
Microsoft Word, Microsoft Excel gibi programların kendi HTML editörleri vardır. Bu editörlerden yararlanmak için önce sayfanızı bu programlar içinde bir sayfa açarak istediğiniz gibi şekillendirin. Sonra sayfayı açarak "Dosya" menüsündün "Farklı Kaydet" seceneğini tıklayın. Açılan iletişim penceresinde Dosya Adının karşısına istediğiniz dosya adını yazın. Meselâ index gibi. Dosya Türünün karşısına ise "Web Sayfası"nı getirin ve "kaydet" düğmesini tıklayın. Hazırladığınız sayfa, internette yayınlanabilecek şekilde, web sayfası olarak kaydedilecektir.
HTML EDİTÖRLERİNİN KULLANILMASI
Web sayfanızı yukarıda anlatıldığı gibi Word, Excel gibi programlarla pratik bir şekilde hazırlayabileceğiniz gibi FrontPage gibi görsel editörleri kullanarak da hazırlayabilirsiniz.
Bunun için FrontPage'te sizin ihtiyacınıza uygun bir şablon açtıktan sonra o şablon üzerinde resim, yazı ve benzeri gibi web unsurlarını istediğiniz şekilde yerleştirebilirsiniz. Bunun için çoğu zaman kopyala-yapıştır yönteminden yararlanırsınız. Böylece düzenlenen sayfaları kaydettiğiniz zaman, bunlar, otomatik olarak web sayfası olarak kaydedilir.
FrontPage dışında çeşitli HTML editorleri varsa da bunlar daha çok "kaynak" dosyasındaki kodları düzenlemeye yöneliktir. Halbuki FrontPage doğrudan görünen yüzü düzenleyen bir programdır. Görsel düzenleme yapan bir programdır. Düzenleme sayfasında ne görürseniz, web sayfasında da o ortaya çıkar. Kullanımı çok kolaydır.
Kendi internet sayfasını hazırlayıp yayınlamak istediği halde bu konuda yeterli bilgisi olmadığı için bunu yapamayan kardeşlerimiz yukarıdaki bilgilerden yararlanabilirler. Takıldıkları hususlar olursa bize telefonla ve e-posta ile ulaşarak daha ayrıntılı bilgi edinebilirler.