Çene Eklem Rahatsızlığı ve Tedavi Yöntemleri
ÇENE EKLEMİ RAHATSIZLIĞI NEDİR?
Çene eklemleriniz başınızın her iki yanında kulaklarınızın hemen önünde yer almaktadır. Yemek yerken ve konuşurken çene eklemleriniz hareket ederler. Çenenizi hareket ettirebilmeniz için yüzünüzde çiğneme kaslarınız bulunur. Yüzünüze gelen bir darbe, düşme, trafik kazası veya dişlerinizin karşılıklı olarak düzgün kapanmaması sonucunda çene eklemlerinizde veya çiğneme kaslarınızda bazı rahatsızlıklar ortaya çıkabilir. Bu rahatsızlıklar ülkemizde de dünyada olduğu gibi çok sıklıkla gözükmekte ve birçok hekim ve diş hekimi tarafından da tam olarak bilinmemektedir. Bazen yüzünüzdeki, dişinizdeki bir ağrı çene eklemlerinizdeki veya çiğneme kaslarınızdaki bir rahatsızlıktan kaynaklanabilir. Eğer yan sayfadaki soruları cevapladığınızda evet sayısı fazla ise, sizde “çene eklemi rahatsızlığı” olabilir. Bu durumda size en çok yardımcı olabilecek kişi uzman bir diş hekimidir. Çene eklemi rahatsızlığınız olup olmadığını anlamak için aşağıdaki soruları cevaplandırınız.
1. Sıklıkla baş ağrısı şikâyetiniz olur mu?
2. Çiğnerken tıklama sesi duyar mısınız?
3. Çiğnerken hışırdama veya iki pürüzlü yüzeyin birbirine sürtünmesi gibi bir ses duyar mısınız?
4. Kulaklarınızda tıkanıklık, basınç veya dolgunluk hissi var mı?
5. Kulaklarınızda çınlama veya uğuldama olur mu?
6. Çenenizi her zamankinden daha mı az açabiliyorsunuz?
7. Esnerken ya da çenenizi çok fazla açtığınız bir sırada hiç ağzınızın açık kaldığı oldu mu? (Hiç çeneniz çıktı mı?)
8. Dilinizi dişlerinizin arasına yerleştirme ihtiyacı duyuyor musunuz?
9. Dişlerinizin her zamankinden daha az ya da daha fazla temas ettiğini hissediyor musunuz?
10. Ön dişlerinizle ince bir şey (ör. iplik) ısırmakta güçlük çekiyor musunuz?
11. Dişlerinizde ağrı veya özellikle soğuğa karşı hassasiyet oluyor mu?
12. Sabah kalktığınızda yüz kaslarınızda gerginlik hissediyor musunuz?
13. Gergin olduğunuzda veya bir işle uğraşırken, dişlerinizi gıcırdatıyor musunuz? Geceleri dişlerinizi gıcırdatıyor musunuz?
14. Kulaklarınızda acıma ya da ağrı oluyor mu?
15. Çenenizi sağa-sola oynattığınızda acıyor mu?
16. Sırtınız, enseniz veya omuzlarınızda ağrı oluyor mu?
17. Çenenize hiç darbe aldınız mı?
18. Ameliyat olmak için hiç uyutuldunuz (narkoz) mu?
19. Hiç trafik kazasında boyun zedelenmesi geçirdiniz mi?
20. Baş-boyun ağrılarınız için bir nörolog, fizik tedavi uzmanı ya da psikyatriste muayene oldunuz mu?
21. Yemeklerden sonra çenenizde ağrı veya yorgunluk olur mu?
22. Stresli bir hayatınız olduğunu söyleyebilir misiniz?
Tedavinin amacı:
Sizin için hazırlanan splint çiğneme kaslarınıza ve çene ekleminize gelen gerilimi ve aşırı yükü azaltacaktır. Eğer dişlerinizi sıkıyor veya gıcırdatıyorsanız, meydana gelebilecek aşınmadan dişlerinizi koruyacaktır. Vakaların çoğunda splinti sadece uyurken takmak gerekirken, rahatsızlığınızın tedavi edilecek belirtilerine bağlı olarak bu süre değişebilir. Bazı hastaların splintini 24 saat takması gerekebilir. Bu nedenle size önerilen zamanlara dikkat etmeniz oldukça önemlidir. Splinti kullanma süresinin yanında, tedavi süresi de hastadan hastaya farklılık gösterebilir, Çoğu hasta splinti 5-6 ay süre ile kullanacaktır. Ancak bazen aralıklarla veya sürekli olarak daha uzun süre kullanmanız gerekebilir. Lütfen size önerilen kullanım süresine uyunuz. Splint dişlerinize uygun olabilmesi için çok hassas bir şekilde hazırlanmış- tır. Doğru pozisyonda durabilmesi için dişlere bir miktar basınç uygulaması gerekmektedir. Eğer dişlerinizde ağrı veya hassasiyet olursa gerekli düzeltmeler için hekiminize başvurmakta tereddüt etmeyin. Splinte alışıncaya kadar tükürük salgınız artabilir, ancak bu sorun kısa sü- rede kendiliğinden düzelecektir. Eğer splinti sadece yatmadan önce takmanız önerildi ise daha kolay ve rahat uykuya dalabilmek için yatmadan yarım saat önce splinti takmanız bu durumu oldukça kolaylaştıracaktır. Sabah splinti çıkardığınızda ısırmanız alışık olduğunuzdan farklı olabilir. Bu çiğneme kaslarınızın rahatlamasının bir sonucudur. Tedavi sonunda alt çene üst çeneye farklı şekilde temas edebilir. Eğer ısırmanızda böyle bir değişiklik varsa, hemen hekiminizi arayın. Dişlerinizde çok hafif uyumlamalar yapmak gerekebilir.