Kristal Asimetri!
Biot bazı maddelerin polarlanmış ışık düzlemini bükme gücüne sahip olduğunu göstermişti. Bu tarihlerde sistemde yer alan asimetrinin bükülmeyi doğurduğunu ileri sürdü. Belirli bir maddenin bazı örneklerinin polarlanmış ışığı saat yönünde büktüğü ve aynı maddenin diğer örneklerininse saatin karşı yönünde büktüğü bulunduğunda, bu daha da doğruymuş gibi göründü. 1846’dan başlayarak Fransız Kimyager Louis Pasteur (1822-1895) olası asimetriler üzerinde araştırma yapmaya başladı. Tartar asidinin tuzları denilen maddelerin küçük kristalleriyle çalıştı.
Bunları mikroskop altında inceledi ve kristallerin belirsiz bir şekilde asimetrik olduğunu buldu. Öyle ki bir tarafta belirli faseta (kristalin yontulmuş yüzü, ç.n.) bulunurken, diğer tarafta aynısına rastlanmıyordu. Ayrıca faseta bazı kristallerin sol tarafında, bazılarının ise sağ tarafındaydı, böylece iki değişken birbirlerinin ayna görüntüsü gibiydiler. Bu kristaller polarlanmış ışık üzerinde hiçbir etkisi olmayan bir solüsyondan elde edilmişti ve Pasteur bir tür kristalin bir tür bükülmeyi, diğerinin ise zıt türdekini doğurduğundan kuşkulandı. İkisi bir araya geldiğinde birbirlerinin etkisini siliyorlardı.
Bunu kontrol etmek için Pasteur, özenle solları bir tarafa ve sağlan diğer tarafa koyarak bir cımbız yardımıyla kristalleri ayırdı. Sonra ayrı ayrı eritti ve tabii ki bir çözelti polarlanmış ışığı saat yönünde bükerken, diğeri saatin karşı yönünde büktü. Kristal asimetrisi bu optik aktivite için bir neden olabilirdi, fakat tek neden olamazdı. Zaten çözelti, kristaller çözülüp kaybolduğunda polarlanmış ışık düzlemini büküyordu. Burada daha derin bir asimetri söz konusu olmalıydı, fakat bunun keşfedilmesi bir çeyrek yüzyıl daha sürecekti.
Kaynak: Bilim ve Buluşlar Tarihi, Vikipedi,