Şehitlik (Hıristiyanlık)


" Christus in Marche est "
|( Tertullian , De Pudicitia , 22. )
Hristiyanlıkta şehitlik , takipçinin ( Yunanca μάρτυς , yani "tanık" anlamına gelen şehit ) Mesih'e olan inancını savunmak veya diğer Hıristiyanların hayatını savunmak için maruz kaldığı durumdur.
Geçmiş
Hristiyanlığın erken tarihinde , Hristiyan şehitler işkence gördü ya da taşlanarak , çarmıha gerilerek ve kazıkta ölümle öldürüldü . Başlangıçta Hıristiyanlıkta şehitlik, Tanrı'yı onurlandırmak için fedakarlıklara, zorluklara ve fiziksel yoksunluklara tahammülü ifade ediyordu, ancak daha sonra bu terim, neredeyse yalnızca inançları için öldürülen Hıristiyanları belirtmek için kullanıldı. İlk Hıristiyan şehitleri , sürgünde ölen Yuhanna dışında, İsa'nın havarileriydi . Konstantin saltanatından önceki erken Hıristiyanlık dönemi "şehitler dönemi" olarak kabul edilir.
Katolik ilmihaline göre , şehit figürü mürtedin , yani imana ihanet edenin zıttıdır. Şehitler aziz olarak onurlandırılır veya kutsanır ve dualar, işlevler ve Eucharistic kutlamalar yoluyla ölümleri veya ölüm günleri anılır. Bu şehitler kültü, yeni doktrinlerini önce Yahudi geleneğiyle, sonra da Roma imparatorluk geleneğiyle karşılaştırmak zorunda kalan ilk topluluklarda kök salmış olan Hıristiyan inancının özel ve kamusal ifade biçimlerinden biridir.
Teoloji
Eski Ahit
Daniel'de (3. bölüm) anlatılan Azariah, Ananias ve Misaele'nin hikayesi , İncil'deki ilk şehitlik girişimi vakasıdır . Melek sayesinde üçü kazıkta yanmaz ve Babil kralı Nebukadnezar onları üç ilin başına yerleştirir.
Yeni Ahit
Hıristiyan şehitliğinin teolojik ve doktrinel yönleri doğrudan Havarilerin İşleri'nde yer alır ve kurban ile Mesih'in mesihliği arasındaki ilişkide içkindir. Hristiyanlığın ilk şehidi , Protomarty olarak adlandırılan Stephen olarak kabul edilir . Aynı zamanda, tutkusu kanonik bir kitap olan Elçilerin İşleri'nde ayrıntılarıyla anlatılan tek şehittir . Vaftizci Yahya bile genellikle bir şehit olarak kabul edilir, ancak Mesih'in ölümünden önce , dolayısıyla kurban edilmesinden ve dirilişinden önce , oldukça geniş bir teolojik tartışmaya yol açar. İstefanos'un örneğinden yola çıkarak, Mesih adına birçok şehit olmuştur, ancak ilk şehitleri bir seçilmişlik duygusu ayırt eder: Stephen'ın kendisi on iki havari tarafından altı diğer havariyle birlikte hizmetli olarak seçildi . topluluklarda yemek.
Özellikle, İstefanos'un şehitliği, Eski Ahit Yahudi geleneğinden farklı olarak, inancın yeni bir tanıklığı olarak yapılandırılmıştır, çünkü İsa Mesih'in çarmıhta ölümü örneğinde ve oğlu öğretinin yeni mesih yorumunda sürdürülmektedir. adam : ölümün eşiğinde olan Stephen aslında sadece Baba'ya değil, İnsanoğlu'na da tanıktır. Luka'nın (23.34.46) İstefanos'un şehadetinde bildirdiği İsa'nın son sözlerinin aynı tekrarı, gerçekleşen çeviriyi vurgulamaktadır: Stephen, aslında, onları İsa'ya hitap etmektedir.


"İşte, göklerin açıldığını ve İnsanoğlu'nun Tanrı'nın sağında durduğunu görüyorum."
|( Elçilerin İşleri, 7-56 )
Elçilerin İşleri'ne göre , Stephen, tanıklığını tanımayan Yahudiler tarafından taşlandı. Aslında, Hıristiyan, İsa'nın tek ve son Mesih olduğunu iddia etti: Musa'nın Yahudileri Mısır'dan kesin olarak çıkardığı gibi, Hıristiyan mesajı da takipçileri yeni bir yasaya ve artık dünyevi değil, göksel olan yeni bir krallığa yönlendirmeliydi. Gelen mesih'in benzersizliğini değil, gelecek mesih'i ilan ederek İsrail'in dini ve siyasi kimliğini savunan İncil'in önündeki Yahudi şehitlerinin aksine bu, bir kurban olarak Hıristiyan şehitliğine teolojik değer ve tanıklık sağladı. [1]
Roma İmparatorluğu ile ilişki
Elçilerin İşleri'ne göre , Pilatus'un Roma'ya dönüşü ile yeni Filistin valisinin gelişi arasındaki dönemde, Yahudi rahipler, Hıristiyan inancının destekçilerini kınamayı ve onlara zulmetmeyi amaçlayan bir dizi politika uyguladılar: Bu nedenle Havarilerin İşleri Havarilerden biri olan Zübeydeli Yakup'un şehadetini haber verin. Bu, kurulu güç ile Hıristiyanlar arasındaki bir karşıtlığın ilk ifadesidir ve Hıristiyanlar kurbandır.
İlk zulümlerden sonra, imparatorlar, Hıristiyan inancının yaygın yayılmasına karşı koymak için, ilk kiliselerin ifadelerini zulmetmek ve cezalandırmak için bir dizi önlem yayınladılar. Böylece, pagan kültleri ilk kez İmparatorluğun Yahudileştirici mezheplerine karşı empoze edildi ve savaştı: İncil, Roma geleneğine karşı bile bir inancın tanıklığı haline geldi. İlk topluluklar, putperest istismarlarla mücadeleyi bir inanç ifadesi olarak tanımlamışlar ve Efkaristiya kutlamaları ile şehitlerin anısının etrafında toplanmıştır.
Teolojik Evrim
İlk yüzyılların Hıristiyanlığının belirli bölgelerinin vizyonunda şehitlik, kişinin kendi inancı içinde düşünülmesi gereken bir olasılıktı. İlk Hıristiyanlar için, hayatlarını Mesih için vermek, onlar için hayatını vermiş olan Mesih'in armağanına karşılık vermenin tek olası yoluydu. Antakya'lı Aziz Ignatius , diğer Hıristiyanlara, imparatorun hayatını kurtarmak için aracılık etmemelerini, onun öldürülmesine izin vermelerini rica edecek kadar ileri gider . Birçok tutkuda şehit, kaçınma olasılığı olsa bile kendiliğinden fedakarlık yapar.
Zulümlerin sona ermesiyle, inancın bir göstergesi olarak şehitlik arayışı azalmaya, yerini kutsallık arayışına bırakma eğilimindedir. Yine de San Martino'dan (4. yüzyıl), ancak aziz olarak kabul edilen ilk şehit olmayan kişi, ziyafeti için bestelenen Ofiste , "Kutsanmış ruh, kılıç sana vurmazsa, kaybetmemişsindir. şehadet şanı", şehid olmadığını mazur gösterir gibi.
Litürjik takvimde, özellikle Katoliklik, şehitlerin hikayelerini sadıklarına diriltir. Şehitoloji, tüm çağlardan kutsal şehitlerin figürleriyle doludur: diğerleri arasında şehit olarak kabul edilirler St. John de Brébeuf ve diğer Kanadalı şehitler, on yedinci yüzyılda Iroquoiler tarafından öldürülen Cizvitler , St. Andrew Dung-Lac ve Vietnamlılar ( on dokuzuncu yüzyıl ) yüzyıl ), Aziz Paul Miki , Haçlı Aziz Teresa Benedicta (Edith Stein) ve Nazi toplama kamplarında ölen Maximilian Maria Kolbe . Bu nedenle Hıristiyanlık tarihinde, inananlar tarafından fedakarlıklarıyla ifade edilen bir inanç beyanı vardır.
Şehitlik Çeşitleri
Katoliklikte üç tür şehitlik tanımlanır :
- beyaz şehitlik
- yeşil şehitlik
- kırmızı şehitlik
Beyaz şehitlik, bir insanın sevdiği her şeyden Tanrı için vazgeçmesidir . Yeşil şehitlik, oruç ve yorgunluk yoluyla kişinin kötü arzularından kurtulması veya tövbe ve tövbe azabı çekmesidir. Kızıl şehitlik, İsa Mesih'e (7. yüzyıl İrlanda vaazı) bağlı olarak Haç'ı veya ölümü taşımaktan ibarettir . Kızıl şehitlik, geçmişte genellikle tüm günahların arındırıcı vaftizi olarak düşünülürdü: Şehitlik geçirilerek, artık günah işleyemeyeceğinden kutsallık güvence altına alındı. Bu nedenle antik çağda şehitlik sadece kabul edilmekle kalmadı, özellikle Gnostisizmle dolu ortamlarda bile arandı .
Nero'nun başlattığı zulümler sırasında Hıristiyanlıkta inanç alanında ünlü kalan şehitlik, ölümden ziyade Mesih'te yeniden doğuş olarak görülüyordu. Şehitler dinlerinden vazgeçmeyi reddettiler : örneğin Hıristiyanların pagan festivallerine katılmamaları ve bu apotropaik ritüelleri kesintiye uğratarak kurban sunmamaları , Roma İmparatorluğu için pax deorum'un kırılmasını ve bu nedenle ciddi bir suç olarak kabul edildi. "tanrılar" ".
Bir Hristiyan'ın şehitliği, su vaftizinin etkisine benzer şekilde, ruhun tamamen arındırılması anlamında " kanla vaftiz " olarak kabul edilir . Geleneksel olarak şehitlik, vaftiz olmasa bile Kiliseye giriş için geçerli kabul edilir [3] . Yuhanna 15: 13'e ("Kişinin komşusu için canını vermekten daha büyük bir sevgi yoktur" ) temelinde, insanların önünde İsa Mesih'e olan inancı inkar etmemek için yaşamın feda edilmesinin böyle bir kurtuluşun meziyeti olduğuna inanılır. Tanrı'dan daha önce işlenen tüm günahların bağışlanmasını kazanmak. Bu yaygın anlayışa göre, bağışlama, Vaftiz töreniyle iptal edilen orijinal günahın mirasını içerir.
Aşkın tanıklığı sadece Tanrı'ya sadakat olarak değil, aynı zamanda diğer inananlar ve inanmayanlar için, hatta Azizlerin Yaşamları tarafından nihai kaderleriyle ilgili olarak bildirilen doğaüstü olaylar için bile bir fayda sağlamak için tasarlandı. İncil'deki ilk iz, azizler Azarias, Ananias ve Misael'in , Tanrı tarafından gönderilen meleğin görünmez ve maddi varlığıyla güçlendirilen şehitlik eksikliğidir . ölüm elde etmek için tekrarlanan insan girişimlerinin ardından (örneğin San Giorgio ). Azizler topluluğunun bir katılımcısı olarak bazen baş melek Mikail ile özdeşleştirilen meleğe, Kilise İsa tarafından havarilere verilen Kutsal Ruh'un aynı karizmalarını tanır : şeytanları kov ve günahları bağışla . Melek, dünyevi müdahale sırasında bile azizlerin birliğinde yaşar ve kalır , kutsal armağanlara kutsanmış herhangi bir insan kadar veya ondan daha fazla katılımcı olarak kalır.
Analiz
Batı tarihyazımı geleneğinde şehitler sorunu çoğu zaman tek anlamlı konumlarda asla çözülmeyen tartışmaları ateşledi. Trent Konseyi'nden sonra , bazı papalık hükümleri , tüm şehitlerin ve ilgili tutkuların listesini içeren kitap olan Roma şehitolojisinin gözden geçirilmesini teşvik etti . Bazı durumlarda, tarihler hakkında araştırmalar, belirsiz veya sahte olduğu düşünülen bilgilerin temizlenmesi, şehitler kültünün koruduğu bazı belirgin pagan kült izlerinin kaldırılması vardı, bu nedenle modern tarihçilik, putperestlerin "pasif Hıristiyanlaştırılması" tezini destekledi, gelenekleri ve şenlikleri değiştirmeden Hıristiyan konumlarını pagan olanların üzerine yerleştirmeyi amaçladı. [4] [5]
Notlar
- ^ 10 Ocak 2007 Genel İzleyicisi: Stefano the Protomarty | Benedict XVI , vatican.va'da . 30 Mayıs 2021'de alındı .
- ^ Vatican.va'da Roma ayininde şehitler kültü . 30 Mayıs 2021'de alındı .
- ^ Katolik Kilisesi İlmihal , 1258
- ^ Yeni Roma Şehitliği Üzerine Basın Konferansı: text - IntraText CT , intratext.com'da . 30 Mayıs 2021'de alındı .
- ^ H. Dodwell, De paucitate martium , içinde Dissertationes Cyprianiae , Londra 1684
Kaynakça
- Theofried Baumeister, Antik Kilisede şehitlik teolojisi , Torino, SEI, 1995, ISBN 8805054437
- Fabrizio Bisconti, Danilo Mazzoleni, Şehit kültünün kökeninde. Hıristiyan arkeolojisinde tanıklıklar , Roma, Aracne, 2004, ISBN 8879999230
- Geoffrey EM De Ste. Croix, Christian Zulüm, Şehitlik ve Ortodoksluk , Michael Whitby ve Joseph Streeter tarafından düzenlendi, Oxford, Oxford University Press, 2006, ISBN 9780199278121
- Paul Middleton (ed.), The Wiley Blackwell Companion to Christian Martyrdom , Hoboken, NJ, Wiley Blackwell, 2020.
İlgili öğeler
Diğer projeler
- Wikiquote şehitlik üzerine alıntılar içerir
- Vikisözlük , « şehitlik » sözlük lemmasını içerir
- hakkında resimler veya diğer dosyalar içeriyor