Adet Öncesi Gerginlik Sendromu
Adet öncesi gerginlik sendromu (premenstrual sendrom, PMS), kadınlarda adet olmadan ortalama 10 gün önce başlayan fiziksel, psikolojik ve duygusal değişikliklere denir. Bu durum bir çok kadında görülür ve özellikle 30 yaş üstünde görülme sıklığı artar. Nedeni tam olarak açıklanamamaktadır. Nedenlerinin, östrojen isimli kadınlık hormonunun fazlalığı, progesteron hormonunun yetersizliği, vücutta sıvı birikmesi, vitaminlerin yeterli alınmaması ile ilişkili olabileceği belirtilmiştir. Yumurtlamanın (ovülasyon) gerçekleştiği adet dönemlerinde daha sık görülür.
Adet Öncesi Gerginlik Sendromunun Belirtileri
Fiziksel Değişiklikler-Belirtiler
- Kişi astım hastası ise astım krizlerinde artış,
- Ciltte sivilcelenme,
- Ciltte kaşıntı, ağızda yaralar,
- Vücutta şişlik (ödem), idrar çıkışında azalma, idrar yolu enfeksiyonu ve gece idrara çıkma.
- Memelerde dolgunluk, ağrı, karıncalanma duygusu.
- Baş ağrısı, migren tipi ağrıların sıklığında artış.
- Kabızlık, bulantı, kusma karın bölgesinde ödem.
- Aşırı yemek yeme ya da tatlı ihtiyacında artış.
- Kasıklarda ağrı ve dolgunluk hissi ve üreme organlarının dışında kaşıntı şikâyetleri.
Psikolojik ve Davranışlarla İlgili Değişiklikler-Belirtiler
- Depresyon, gerginlik, sinirlenme, endişe duygusunda artış, panik atak geçirme, cinsel istekte azalma görülmesi, saldırganlık da artış, dikkati toplayamama, intihar eğiliminde artış.
- Bayılma, kişi epilepsi (sara) hastası ise nöbet geçirme sıklığında artış.
- Ders çalışma isteğinde azalma, uyku bozuklukları (sık sık uyanma, uyuyamama ya da aşırı uyuma), insanlarla ilişkilerinde bozulma, ağlama nöbetleri ya da kolay ağlama.
- Sigara ve alkol kullanmada artış.
Kişiye kesin Adet Öncesi Gerginlik Sendromu tanısının konulabilmesi için, en az iki ya da üç adet döneminde bu sorunu yaşaması gerekmektedir.
Adet öncesi Gerginlik Sendromu Tedavisi
Bu gerginlik sendromunun kesin bir tedavisi yoktur. Tedavi kadının yaşadığı belirtilere göre doktor tarafından planlanır. Kadınlar günlük yaşamlarında yapacakları bir takım değişikliklerle bu sorunla baş etmeye çalışırlar. Kadının çok yoğun yaşadığı bir belirti varsa mesela adet öncesi depresyon belirtileri çok fazla ise ve yaşamını engelliyorsa kadın mutlaka bir doktora başvurmalı ve tedavi almalıdır.
Adet öncesi Gerginlik Sendromu Nasıl Azaltılır?
- Kadınlar düzenli ve dengeli beslenmelidir. Düşük karbonhidratlı gıdalar tercih etmeli, beyaz unla yapılmış gıdaları, şekerli gıdaları daha az tüketmelidir. Günde altı öğün az az ve sık sık yemek yemelidir.
- Öğünlerinde meyve ve sebze tüketimine özen göstermelidir.
- B 6 vitamini kullanımının belirtileri azalttığı bildirilmiştir.
- Tuzlu ve yağlı yiyecekler yememelidir.
- Kahve ve çay kullanımı azaltılmalıdır.
- Fiziksel yorgunluktan kaçınılmalıdır.
- Düzenli gevşeme ve fiziksel egzersiz yapılmalıdır.
- Kişinin gerginliğini artıracak sıkıntılı ortamlardan uzak durması önerilir.
- Vücuttan fazla suyu atmaya yarayacak hafif bitkisel çaylar günde birkaç kez kullanılabilir (papatya, biberiye, yeşil çay vb.)
- Kişinin düzenli uyuması önerilir.
- Her gün ılık bir duş yapması ve kendisine gevşemeyi sağlayacak on dakika ayırması önerilir.
- Vücuttan fazla suyun atılmasını sağlayacak hafif diüretikler doktor önerisiyle kullanılabilir.
- Depresyon ağır seyrediyorsa doktor önerisiyle anti depresanlar kullanılabilir.
Konuyla ilgili daha fazla bilgi almak için, aşağıda bulunan “Üniversite Öğrencilerinin PMS Yaşama/Başetme Durumları” isimli makaleyi inceleyebilirsiniz.