Sual: Namaz ibadeti hadislerine ihtiyacım var bana Namaz hakkında hadisi şerifler yayımlar mısınız ? ?
Sual: Namaz ibadeti hadislerine ihtiyacım var bana Namaz hakkında hadisi şerifler yayımlar mısınız ? ?
Cevap: NAMAZLA İLGİLİ HADİSLER:
1- " "
Muhakkak ki, kişi ile şirk ve küfür arasında namazın terki vardır.
(Müslim, Îmân 134)
2- " "
Kişi ile şirk ve küfür arasında namazın terki vardır.
(Müslim, Îmân 134)
3- " "
Kul ile küfür arasında namazın terki vardır.
(Ebû Dâvut, Sünnet 14; Tirmizî, Îman 9; İbn Mâce, İkâmes-Salah 77)
4- " "
Küfür ile iman arasında namazın terki vardır.
(Tirmizî, İman 9)
5- " "
Kul ile şirk veya küfür arasında namazın terki vardır.
(Tirmizî, İman 9)
6- " "
Kul ile şirk arasında namazın terkinden başka bir şey yoktur. Onu terk ederse, şirk koşmuş olur.
(İbn Mâca, İkâmes-Salâh 77)
7- " "
Kul ile şirk arasında veya küfür arasında, namazın terkinden başka bir şey yoktur.
(Darîmî, Salat, 29)
8- " "
Onlarla (kafirlerle/münafıklarla) bizim aramızdaki ahit (fark), namazdır. Her kim onu terk ederse, küfretmiş olur.
(Tirmizî, İman 9; İbn Mâce, İkâmes-Salah 77)
9- " "
Muhakkak ki, onlarla (kafirlerle/münafıklarla) bizim aramızdaki ahit (fark), namazdır. Her kim onu terk ederse, küfretmiş olur.
(Neseî, Salat 8)
10- " "
Rasûlullâh (SAS)in ashabı, namazdan gayrı hiçbir amelin terkini küfür bilmezlerdi. (Tirmizî, İman 9)
Rasulullah bir sahabeye: Allahın huzurunda çok çok secde et, çok çok namaz kıl. Çünkü Allah her secde sebebiyle bir derece yükseltir ve suçlarından birini affeder. Buyurmuştur.
Muhakkak ki namazın terki insan için küfür ve şirk arasında bir durumdur. Yani insanı şirke veya küfre götürücüdür.
Yedi yaşına varmış olan çocuğa namazı öğretin. On yaşına vardığı zaman kılmazsa sıkıştırın, baskı yapın. Yataklarını ayırın.
Münafıklarla bizim aramızdaki ahit namazdır. Bunun için, kim namazı terk ederse, muhakkak küfretmiştir.
Peygamberin ashabı, namazdan başka hiçbir ibadetin terkini küfür saymazlardı.
Hırsızın en kötüsü namazından çalandır
Temizliğini güzel yapıp, namazını vaktinde kılan, ruku ve secdeleri hakkıyla yerine getiren, kalbi huşu ve hudu içerisinde bulunan kimsenin namazı beyaz ve parlak olarak arşa çıkıp der ki: Sen beni koruduğun gibi Allah da seni korusun. Namazı vaktinde kılmayan, temizliğine tam riayet etmezse, bu şekilde olan namaz siyah ve karanlık olarak göğe çıkar ve der ki: Sen beni zayi ettiğin gibi Allah da seni zayi etsin. Sonra Allahın dilediği zamana kadar orada durur, ve eski kaftan gibi onu dürüp yüzüne çarparlar.
Allah TeÂla, kullarına şehadet kelimesinden sonra, namazdan daha sevgili bir ibadeti farz kılmamıştır. Eğer namazdan daha sevgili bir ibadet olsa idi, onu melekler yapardı. Halbuki onlar daima namaz üzeredir. Bir kısım rükuda, bir kısımı secdede, bir kısmı ayakta bir kısmı da oturmaktadır.
Bir kimse bile bile, bir vakit namazını terk ederse, kafir olur. (kafire benzer)
Suyun kiri temizlediği gibi, beş vakit namaz da günahları siler temizler.
Namaz dinin direğidir.onu bırakan dinini harap etmiş olur.
Sahabeden birisi Rasulullah (Sallallahu Aleyhi Vesselleme) Dinin en faziletli ameli hangisidir diye sorduklarında, Rasulullah, vaktinde kılınan namazdır buyurmuşlardır.
Cennetin anahtarı namazdır
Kıyamet gününde ilk önce namaza bakılır. Eğer şartları, rükunları tamam ise, diğer amelleri ile birlikte sahibinin yüzüne çarparlar.
Namazı ilk vaktinde kılanın, son vaktinde kılana göre üstünlüğü, ahiretin dünyaya olan üstünlüğü gibidir.
Rasulullah bir sahabeye şöyle dedi: Alahın huzurunda çok çok secde et, çok çok namaz kıl. Çünkü Allah, her secde sebebiyle, bir derece yükseltir ve suçlarından birini affeder.
Hiçbir Müslüman yoktur ki, namaz vakti gelince, abdestini güzelce alıp, ruku ve huşuyu tam manasıyla yerine getirerek namazını kılsın da, bu namaz, büyük günahlardan olmayan geçmiş günahlarına kefaret olmasın. Ve bu kefaret ömrü boyunca devam edip gider.
Rasulullah bir kutsi hadiste şöyle buyurmuştur: Allah Teâla buyurdu ki:Ben Muhammed ümmeti üzerine beş vakit namazı farz kıldım. Bunları vakitlerinde kılıp gelen kimseyi de cennete koyacağımı ahdettim. Namazlarına devam etmeyen kimseye ise hiçbir ahdim yoktur.
Uyku sebebiyle, namazı terk etmek bir kusur sayılmaz. Uyanık halde iken farzın terk ve geciktirilmesinde günah vardır.
Namaz İbadeti ve Namazı Anlamak
Namaz
İmandan sonra en faziletli ameller arasında sayılan[1] ve kelime-i şehâdetten sonra İslâmın en önemli rüknü olan vaktinde kılınan namaz, aynı zamanda mükemmel bir duadır. Belli davranışlar ve özel rükünler ile Cenâb-ı Allaha kulluk etmenin bir ifadesidir. Yaratıcıyla konuşmak, Onu daima hatırlamaktır. Onun büyüklüğünü tekrar tekrar söylemektir. Huzurunda saygıyla eğilmektir. Müslümanın kendi aczini ve çaresizliğini Ona itiraf etmesidir. Hayat boyu devam ettirmesi gereken bir yakınlık, yardım isteme ve bağlılıktır. Namaz, Müslümanın bütün varlığıyla, diliyle, kalbiyle ve bedeniyle Allaha yönelmesidir. Ona teşekkür ifadesidir. Namaz, bütün ibadetlerin özüdür, Dinin direğidir.[2]*
Namazı Anlamak
Kaynaklarda, İslâmın ilk dönemlerinden itibaren namaz ibadetinin mevcut olduğu yazılıdır. Hatta namaz ibadeti tarihinin, İslâmdan önceki peygamberler zamanına kadar uzandığı da görülür. Bir âyette namazın müminler için vakitleri belli bir farz olduğu belirtilmiş[3]; vakitlerine ise Kuranın kendine özel üslubu ile doğrudan veya işaret yoluyla değinilmiştir. Hadis kaynaklarında, mirac hadisesini takip eden günlerde Cebrâilin, Kâbede Hz. Peygambere imamlık yapmak suretiyle beş vakit namazı kıldırdığı, namazların başlangıç ve bitiş vakitlerini uygulamalarıyla gösterdiği ve bunları ayrıca sözlü olarak da açıkladığı haberi bulunur.[4]
Müslüman kulun kıyamet günü ilk olarak farz namazlardan hesaba çekileceği hatırdan çıkarılmamalıdır.[5]
Farz namazlar, kendi içinde farz-ı ayın ve farz-ı kifâye olmak üzere iki gruba ayrılır. Yükümlülük çağına gelen her Müslümanın yerine getirmekle mükellef olduğu günde beş vakit namaz ve Cuma namazı farz-ı ayın grubu içerisinde yer alır. Cenâze namazı, ölen bir Müslüman için cemaatle kılınması gereken bir namazdır ve ikinci gruptaki farz-ı kifâyeye örnektir.
Vâcip namazlar adı altında bir grup namaz daha vardır ki, buna vitir namazı ile ramazan ve kurban bayramı namazları örnek verilir.
Nâfile namazlar ise genel olarak farz ve vâcip namazlar dışında kalan namazlardır. Hz. Peygamberin günlük beş vakit namazlardan başka değişik zamanlarda ve değişik vesilelerle kıldığı namazlar vardır. Hz. Peygamberin bu tür namazlara ayrı bir önem verdiği bilinir. Kıyamet gününde Müslümanın hesaba çekilirken farz namazlarında eksik bulunması halinde Allahın meleklerine, kulun nâfile namazları varsa bu söz konusu eksiklerini, bunlarla tamamlamalarını emredeceği rivâyet edilmiştir.[6] Farz namazların ve bunlara bağlı nafile namazların camide kılınması, nâfile namazların ise evde kılınması daha faziletli görülmüştür. Müslümanlar arasında farz namazların öncesinde veya sonrasında yer alan sünnet namazların farzlara hazırlayıcı ve onları koruyucu olarak değerlendirilmesi yanı sıra Hz. Peygambere bağlılığın bir ifadesi olarak anlaşılması sonucu bu namazların olabildiğince kılınması tavsiye edilmiş ve terk edilmesi hoş karşılanmamıştır.[7]
Farz namazların genellikle vaktin ilk girdiği anda kılınması daha faziletli sayılmıştır. Böylece namaza ısınmak ve onunla daimî irtibatı ve alakayı sağlamak kolaylaşacak ve namaz kişide alışkanlık hâlini alacaktır. Bunun sonucunda zamanı tanzim etmek ve böylece ömrü bereketlendirmek, bedenî rahatlık ve ruh sağlığı kazanmak şeklinde sıralanabilecek bir dizi faydalar husule gelecektir.
Namazın belirlenmiş vakitler içinde kılınmasına edâ, vakti çıktıktan sonra yerine getirilmesine veya tamamlanmasına kazâ, vakti içinde kılınırken rükünlerinde eksiklik bulunması sebebiyle yeniden kılınmasına ise iâde adı verilmiştir. Buna göre herhangi bir namazın, özürsüz olarak vaktinde kılınmaması ve kazâ edilmek üzere bile bile ertelenmesi günahtır. Hanefîler dâhil olmak üzere fakihlerin büyük çoğunluğu bilerek namaz kılmama halinde kazâ ile birlikte ayrıca tövbe edilmesi gerektiği görüşündedirler.[8]
Namaz Nasıl Kılınır?
Namazın dosdoğru kılınması için tadîl-i erkânı ile farzına, sünnetine, adabına riâyet edilmesi gerektiği, herkesin bilgisi dâhilindedir. Namazın esasını oluşturan şartlar ve rükünler müstakil bir inceleme konusu olmakla beraber burada tadîl-i erkâna değinmekte fayda olduğunu düşünmekteyiz. Buna göre tadîl-i erkân, namazın rükünlerini düzgün, yerli yerinde ve düzenli olarak yapmak demektir. Bu fiil, Ebû Hanîfe ile İmam Muhammede göre namazın vâciplerinden biridir. Hanefîlerden Ebû Yusufa ve diğer mezheplere göre farzdır. Yerine getirilen rüknün tam yapıldığına kanaat getirilmesi anlamında olarak tumanîne kelimesi ile de ifade edilmektedir. Tumanîne, rükûda, rükûdan doğrulma sırasında, secdede ve iki secde arasındaki oturuşta söz konusudur. Bu noktada Müslümanın kıldığı her namazı, veda eden kişinin kıldığı son namaz imiş gibi düşünerek kılmasının, amaçlanan sükûnet halini sağlamaya yardımcı olabileceğini söyleyebiliriz.
Namazın en önemli âdâbı, Allahın huzurunda durulduğunun farkında olarak huşû ve kalp huzuru içinde bulunmaktır. Namazda huşûun sağlanmasına yardımcı olmak amacıyla kıyamdayken secde yapılacak yere, rükûda ayakların üzerine, secdede burnun iki yanına, otururken kucağa, selâm verirken omuz başlarına bakmak namazın âdâbı arasında zikredilmiştir. Dolayısıyla Onun huzurunda iken başka yönlere bakmak doğru olmaz.
Namazın tek başına kılınması mümkün olmakla beraber cemaatle kılınması tek başına kılınmasından daha iyidir. Hz. Peygamberin cemaatle kılınan namazın tek başına kılınandan yirmi yedi derece daha faziletli olduğunu belirttiği hadis unutulmamalıdır.[9]
Namaz, alışkanlık haline getirilmesi gereken bir ibadet olması sebebiyle diğer ibadetlerden farklıdır. Hz. Peygamberin de tavsiye ettiği gibi namaz eğitimi küçük yaşta ve ailede başlamalıdır. Bunu destekleyen komşu ya da akraba çocuklarıyla bu eğitimi pekiştirmek mümkündür. Çocukların kendi yaşıtlarıyla bir arada namaz kılarak vakit geçirmeleri olabildiğince erken yaşta sağlanmalıdır. Bilindiği üzere birçok yetişkin insan, gönül dünyasında namazı Ah bir namaz kılabilsem! diye temenni etmesine rağmen çocukluklarında alıştırma sürecini yaşamamış olmalarından dolayı bu isteklerini kuvveden fiile geçirememektedir. Aileleri tarafından küçük yaşlarda namaza alıştırılan çocuklarda namazı kılmak normal hâl alırken, kılamamak anormal bir durum teşkil etmektedir. Hatta bu çocukların namazlarını kılamadığı zamanlarda rahatsızlık hissettikleri de söylenmektedir. Nitekim Hz. Peygamberin: Çocuklarınıza yedi yaşına eriştiklerinde namazı emredin. buyurmuş olması bir tesadüf eseri değildir.
Tabiidir ki eğitimcinin; namaz kılmanın bir ihtiyaç, bir teşekkür ifadesi ve bir sevgi bağı olduğunu muhatabın dikkatine sunması doğru seçenektir. Bu yaklaşım, ergenlikte ve erişkinlikte kişinin isteyerek namaz kılmasını ve bunu gönül rızası ile seve seve yapmasını sağlar. Buna karşılık, namazın bir borç olduğunu sık sık telkin etmek, çocuklarda namaza karşı zamanla bir soğukluğa yol açabilir. Bu yaklaşım ise, tabir caizse, kaş yaparken göz çıkarmak diye ifade edilir.
Günümüzde Namaz
Günümüz Müslümanı, nerede olursa olsun asla namazını kaçırmamalıdır. İsterse uçakta, gemide, trende, otobüste olsun fark etmez. Bunu temin için özellikle abdestli bulunmaya ve devamlı bir teyakkuz hâli içinde yaşamaya özen göstermelidir. Kulağı her zaman ezanda olmalıdır. Namazlarını asla kazaya bırakmamalıdır. Hz. Yunus misali balığın karnında dahi olsa namazından gafil olmamalıdır. Her gün düzenli biçimde Kuran okumak ile her zaman namaza hazır vaziyette olmak birbirini destekler. Çünkü her iki ibadeti yerine getirmek için abdestli bulunmak bir şarttır ve gerekliliktir. Bunun dışında namazı geçerli kılacak kadar düzgün Kuran okuyuş, okunan sûre ve dualara ilişkin bir anlam bilgisi altyapısı için öğrenim görmek, yine hiçbir Müslümanın müstağni kalamayacağı bir ameldir. Ancak bu sayede kişi, Kuranın mesajını anlamaya ve tefekkür etmeye fırsat ve imkân bulabilir, kıldığı namazdan haz ve zevk alabilir.
Kaza Namazı
Müslüman, her şeye rağmen kazaya kalan namazları varsa bunları hesaplayarak bir an önce tamamlamalıdır. Aksi halde zimmetine terettüp eden kaza namazları sonraya kalacaktır. Bunun manevî mesûliyeti ise çocuklara hatırlatılmalıdır.
Namazın bir dua olduğu hatırdan çıkarılmamalıdır. Namazı kesintiye uğratmadan kılmalıdır ki, kulun sonradan zuhur edecek istek ve dualarını, Cenab-ı Allaha arz etmeye yüzü olsun ve duanın seri halde icabetine yani kabul edilmesine daha yakın olsun. Namazın, müminin miracı olarak kabul edildiği, kulun Allaha en yakın hâlinin namazdaki secde hâli olduğu da bu görüşü teyid etmektedir.
Namazı Terk Edene Ne Var?
Hz. Peygamberin kişi ile şirk-küfür arasında namazı terk etme eylemi bulunduğunu ifade etmesi[10] namazı bile bile terk edecek kişinin acı sonunu bildirmesi bakımından ilgi çekicidir. Ebû Hanifenin kendisine yöneltilen namaz kılmayanın kâfir olup olmayacağına dair soruya onun Ancak kâfir olanların namaz kılmadıklarına dikkat çekerek cevap vermesi mânidardır.
Namazı, sırf Allahın emri olduğu için ve onun rızasını kazanmak için kılmalıdır. Dünyalık bir amaca ulaşmak için namazı alet etmek, kişinin elinin boşa çıkmasına neden olur. Ayrıca namaza riya katmak da -Allah korusun- son derece sakıncalıdır.
Kişi çok sevdiği dostu ile birlikte bulunmaktan, vakit geçirmekten hoşlandığı gibi namaz esnasında yüce Allahın huzurunda geçirilen vaktin de hesabı yapılmaz. Çünkü Cenab-ı Allah kula sevgi bakımından en yakın olandır ve Onun huzurunda geçen zaman kâr olarak bilinmelidir.
Yrd. Doç. Dr. Yılmaz FİDAN
[1] Müslim, İmân, 137-140.
[2] Müsned, V, 231, 237; Tirmizî, İman, 8.
[3] en-Nisâ, 4/103.
[4] Müslim, Mesâcid, 166, 179.
[5] İbn Mâce, İkâmetüs-Salât vesSsünnetü fîhâ, 202.
[6] Nesâî, Salât, 9.
[7] Yaşaroğlu, M. Kâmil, Namaz, DİA, XXXII, 353.
[8] Yaşaroğlu, M. Kâmil, Namaz, DİA, XXXII, 354.
[9] Buhârî, Ezân, 30.
[10] Müslim, İmân, 134.