Depremler, dünya yüzeyinden yaklaşık 800 kilometre derinliğe kadar uzanan kabukta yahut üst mantoda meydana gelir. Bir zelzelenin sallama gücü, zelzelenin kaynağından uzaklaştıkça azalır, bu nedenle 500 km derinlikte meydana gelen bir sarsıntının yüzeydeki sallama gücü, tıpkı güçteki bir zelzelenin 20 km derinlikte meydana gelmesine nazaran kıymetli ölçüde daha azdır.
Depremler, dünyanın yüzeyinden yaklaşık 700 kilometre derinliğe kadar değişen yerkabuğunda yahut üst mantosunda meydana gelir. Bu derinliğin altında, alan çok sıcak ve sünek olduğu için kayalar kırılmak yerine eğilme ve akma eğilimindedir.
Sismolojide, bir sarsıntının meydana geldiği derinliğe odak derinliği denir. Zelzeleler 50 km’den daha az bir derinlikte meydana geliyorsa “sığ“, 300-700 km derinlikte meydana geliyorsa “derin” olarak etiketlenir. Derinliği 50 kilometreden 300 kilometreye kadar olan zelzeleler “orta” olarak kıymetlendirilir.
Bu içerikler de ilginizi çekebilir
AFAD sarsıntı yardımı nasıl yapılır? AFAD sarsıntı bağışları için hesap ve SMS bilgilerini paylaştı
Artçı sarsıntı nedir? Öncü Zelzele Nedir?
Deprem çantası nasıl hazırlanır?
Türkiye Sarsıntı Tehlike Haritası
Doğu Anadolu Fay Hattı
Richter Ölçeği Nedir?
Genel olarak, derin sarsıntılardan gelen sismik dalgalar yol boyunca güç kaybederek yüzeye daha hafif bir biçimde ulaşır. Sığ sarsıntılar daha derin olanlardan daha fazla ziyan verme eğilimindedir. 400 kilometre derinlikte meydana gelen bir sarsıntının gücü, 10 kilometre derinlikte meydana gelen bir sarsıntıdan bariz formda daha azdır. Ayrıyeten, sığ odaklı sarsıntılar ekseriyetle derin odaklı sarsıntılardan çok daha fazla artçı sarsıntı üretir.
- Artçı zelzele nedir? Öncü zelzele nedir?
Depremlerin büyük çoğunluğu sığdır. 1976 ve 2020 yılları ortasında kaydedilen 56.832 orta ila büyük sarsıntıdan sadece yaklaşık yüzde 18’i 70 kilometreden derindi. Daha da azı, yaklaşık yüzde dördü 300 kilometrenin altındaydı.
Genellikle, merkez üssünün yakınında ve üzerinde bir sismik istasyon olmadıkça, bir sarsıntının derinliğini hakikat bir halde belirlemek, yerini belirlemekten daha zordur. Bu nedenle, genel olarak, derinlik belirlemelerdeki yanlışlar, pozisyon belirlemelerdekinden biraz daha fazladır.