Suudi Arabistanlı yetkililer, son olarak 2 Ekim'de İstanbul'daki Suudi başkonsolosluğuna girerken görülen gazeteci Cemal Kaşıkçı'nın öldürüldüğünü doğruladı.
Suudi Arabistan Başsavcısı Şeyh Suud el-Mucib, Kaşıkçı'nın konsoloslukta çıkan bir kavgada hayatını kaybettiğini açıkladı. Başsavcı, Suudi gazetecinin cesedinin nerede olduğu konusunda ise bilgi vermedi. Başsavcı, "Yaptığımız ön incelemelere göre, şüpheliler, vatandaş Cemal Kaşıkçı'nın Suudi Arabistan'a dönme ihtimali bulunduğuna dair emareler olduğu için Kaşıkçı ile görüşmek üzere İstanbul'a gitti. Bu kişi ve İstanbul'daki Suudi başkonsolosluğunda görüştüğü şahıslar arasında başlayan tartışma arbedeye ve yumruk yumruğa kavgaya dönüştü. Çıkan kavga da vatandaş Cemal Kaşıkçı'nın ölümüyle sonuçlandı" açıklamasında bulundu. Başsavcı, şüphelilerin daha sonra ise "olan biteni saklamaya çalıştığını" belirtti.
Suudi Arabistan'dan daha önce yapılan açıklamalarda, Kaşıkçı'nın 2 Ekim'de girdiği başkonsoloslukta öldürüldüğü yönündeki haberler yalanlanarak muhalif gazetecinin aynı gün binadan çıktığı savunuluyordu. İsimlerinin açıklanmaması kaydıyla uluslararası basına konuşan Türk yetkililer, Kaşıkçı'nın başkonsoloslukta öldürüldükten sonra cesedinin parçalara ayrılarak bina dışına çıkarıldığını söylemişti.
5 kişi görevden alındı
Kaşıkçı'nın öldüğünü 20 Ekim'in ilk saatlerinde doğrulayan Suudi Arabistanlı yetkililer, olayla ilgili 18 Suudi vatandaşının gözaltına alındığını duyurdu. Olay nedeniyle üst düzey beş Suudi yetkili de görevden alındı. Bu yetkililer arasında Suudi Arabistan Genel İstihbarat Başkan Yardımcısı Ahmed Asiri ve Veliaht Prens Muhammed bin Selman'ın danışmanlarından Suud el Kahtani de bulunuyor. Her iki yetkili de Veliaht Prens'in iktidara gelmesinin ardından Suudi Arabistan siyasetinde güç kazanan isimlerdi.
Babası Kral Selman bin Abdülaziz el-Suud, Kaşıkçı'nın öldüğünün kabul edilmesi sonrası alınan kararlar kapsamında ayrıca Veliaht Prens Muhammed'i, Suudi Arabistan Genel İstihbarat Başkanlığının yeniden yapılandırılması için kurulmasına karar verilen komitenin başına getirdi.
Washington Post gazetesi için kaleme aldığı köşe yazılarında Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed'in politikalarına yönelttiği eleştirilerle tanınan Kaşıkçı, 2017 yılından beri ABD'de yaşıyordu. Suudi Arabistan'ın İstanbul Başkonsolosluğuna, Türk nişanlısı Hatice Cengiz ile evlenebilmesi için gerekli evrakları teslim almak amacıyla gitmişti. Geçmişte Suudi Arabistan’ın eski istihbarat başkanı Prens Türki bin Faysal'a danışmanlık da yapan Kaşıkçı 59 yaşındaydı.
Dünyadan tepki yağıyor
Suudi Arabistan'ın Cemal Kaşıkçı'nın arbedede öldüğüne dair açıklamasına dünyadan tepkiler yağıyor.
Almanya Başbakanı Angela Merkel, "dehşet verici" olarak tanımladığı olayın daha net bir biçimde aydınlatılması çağrısında bulundu. "Hâlâ hiçbir şeyin aydınlatılmadığını" söyleyen Merkel, aydınlatılması gereken noktaların netliğe kavuşturulması gerektiğini söyledi.
Alman muhalefetinden siyasiler ise gazetecinin akıbetine ilişkin yapılan açıklamayı şüpheli bulduklarını belirtirken, bazı politikacılar sorumlulara yaptırım uygulanmasını talep etti. Hür Demokrat Parti (FDP) Federal Meclis Grup Başkan Vekili Alexander Graf Lambsdorff, "olayın tam anlamıyla aydınlatılması için uluslararası toplumun baskıyı artırması gerektiğini" söyledi.
Riyad'ın olaya ilişkin açıklamasını "samimiyetsiz" olarak nitelendiren Yeşiller partisinin Dış Politika Sözcüsü Omid Nouripour da "Saray'ın kamuoyunu bu derece aptal yerine koyması inanılır gibi değil" diye konuştu.
Veliaht Prens'e yaptırım talebi
Sol Parti Federal Meclis Grup Başkanı Sevim Dağdelen de Kaşıkçı'nın bir cinayete kurban gittiğini söyleyerek, Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman'ı "olayın baş sorumlusu" olarak nitelendirdi. Nouripour ve Dağdelen, Almanya'nın Suudi Arabistan'a silah ihracatını durdurması için çağrı yaparken, Dağdelen Veliaht Prens ve diğer sorumlulara yaptırım da uygulanması gerektiğini söyledi.
Öte yandan koalisyon ortağı Sosyal Demokrat Parti'den (SPD) yapılan açıklamada, "Avrupa hükümetlerinden derhal net bir ortak tepki talep edildiği" belirtildi. Partinin Meclis Grup Başkan Vekili Rolf Mützenich, "Şimdiye kadarki ipuçlarının, açıklanan hikayenin inandırıcılıktan son derece uzak olduğuna işaret ettiğini" söyledi. Alman şirketlerini Suudi Arabistan'da 23-25 Ekim tarihlerinde düzenlenmesi planlanan yatırım konferansını boykot etmeye çağıran Mützenich, "Mevcut koşullar altında Alman ekonomi dünyasının yüksek profilli temsilcilerinin gelecek hafta Riyad'a gitmesi düşünülemez" diye konuştu.
Daha kapsamlı soruşturulsun
Birleşmiş Milletler Genel Sekreterliğinden olaya ilişkin yapılan açıklamada ise, "Genel Sekreter'in Kaşıkçı'nın ölümüne yol açan koşulların çabuk, eksiksiz ve şeffaf biçimde soruşturulmasının ve sorumlulardan hesap sorulmasının elzemliğini vurguladığı" ifade edildi.
Hollanda Başbakanı Mark Rutte de Kaşıkçı'nın ölümünün doğrulanmasının ardından yaptığı açıklamada, daha geniş kapsamlı bir soruşturmanın gerekli olduğunu belirtti. Rutte, "Belirsiz kalan birçok nokta var. Nasıl öldü? Sorumlu kim? İlgili tüm gerçeklerin mümkün olan en kısa sürede açıklığa kavuşturulmasını bekliyorum ve umut ediyorum" diye konuştu.
İngiltere Dışişleri Bakanlığının olayla ilgili açıklamasında "Ölümünün teyit edilmesinin ardından Kaşıkçı'nın ailesine başsağlığı diliyoruz. Suudi Arabistan‘ın raporunu ve bir sonraki adımlarımızı değerlendiriyoruz" denildi. Açıklamada, "olayın sorumlularından hesap sorulması gerektiği" de ifade edildi.
Avrupa Parlamentosu Başkanı Antonio Tajani de attığı tweet'te şu ifadeleri kullandı:
"Kanıtları incelemek ve Cemal Kaşıkçı'nın ölümüne neden olan koşulları netleştirmek için acilen titiz ve uluslararası bir soruşturma gerekiyor."