bundan seneler önce, üniversite öğrencisi bir arkadaşım açılmıştı, daha sonra da bir başkası. ikisi de transeksüel eğilimliydi. geçenlerde hollanda'da bir açılma vakıasına şahit oldum. ikisini karşılaştırma fırsatım var.
bir tarafta, toplum tarafından tanımlanan erkekliğe karşı boyun eğen, bunu fantazileştiren bir pasif eşcinsel, diğer tarafta, toplumun erkekliğinin tanımlarındaki esneklik sebebiyle, üzerinde tanımlı erkekliğin ağırlığını hissetmeyen bireyin, pasifi aktifi olmadan eşcinsel olarka açılması. bu size birşey ifade ediyor mu ? mesela, eşcinselliğin efeminelik, ama aktif eşcinselliğin oğlancılık olarak tanımlanmasının, bizim ülkemizde olası olmasına rağmen batı avrupada tanımsız olması, toplumsal cinsiyete, bunun penise, penisin iktidarının öğrenilebilirliğine dair bir şey olması söz konusu değil mi ?
erkek erkeğe, kadın kadına ilişki, ilişkinin tipinden, ilişkideki tarafların rollerinden bağımsız olarak homoseksüellik olarak tanımlanır. yani bir insan, hemcinsiyle, rolden bağımsız olarak cinsel ilişkiye giriyorsa homoseksüeldir.
benzer şekilde, erkek ile kadın, kadın ve erkek arasında olan ilişkide de, "rolden bağımsız olarak", bu ilişki heteroseksüel ilişki olarak tanımlanır. yani baskın olanın kadın olması ya da erkek olması, bu ilişkinin biçimini değiştirmez.
homofobik toplumlarda eşcinselliğin efeminelikle bağdaştırılması, toplumsal cinsiyete ait bir tanımdır diyemem, direk böyle bir genellemeyi yapabilecek bir tarihsel bilgim yok. ama basit bir birey olarak gözlemim, toplumun cinsiyet rol ve algısının, toplumdaki tüm ilişki tiplerini etkilediği şeklinde. hem meseleye sadece cinsiyet açısından da bakmamak lazım, toplumsal olan tüm aidiyetler, sorgulanabilirdir. eğer bu aidiyetlere ait atfedilen şekil/biçim, (din, ırk, mezhep, cinsiyet, cinsel yönelim), toplumdaki yerinizi konumunuzu belirliyorsa o vakit toplumsal cinsiyet, toplumsal din, toplumsal ırk, toplumsal projeksiyonel kişilik diye sayabilirsiniz, bunların hepsi de birer kılıftır. yani a ülkesinde, ana unsur olan beyazlara rağmen siyahi birinin beyazlar tarafından siyahlara karşı ırkçı olması mesela, toplumsal ırk diye nitelendirilebilecek bir örnektir. b ülkesinde, hakim din c iken, d dinine sahip olmasına rağmen c dinindenmiş gibi davranan insanın daha iyi ticaret yapması da toplumsal dindir.
haliyle tüm bu kalıplar, bireylerin özlerini toplumsal çıkarları için biçimlere dönüştürmesiyle ortaya çıkıyor. haliyle coming out, sadece cinsiyete dair değil, dine, etniğe, mezhebe, siyasi fikire dair de bir kavramdır. zira toplum, standart kabul gören ortalama insanını belirlediğinde, toplumsal olarak bir model insan ortaya çıkar, ve diğerleri (ötekiler) de bu model insana kendilerini uydururlar. bu model insandan olmadığını ifade edenler, hangi parametreye dayalı olursa olsun, bir çeşit açılma yaşarlar.