Fizikte açısal hız, açısal bağlamdaki değişime verilen addır. Bir vektör değeri olan açısal hız, açısal sürat ve cismin döndüğü eksen olarak tanımlanır. Bu hız SI biriminde saniye başına radyan, derece başına saniye veya derece başına saat olarak hesaplanabilir. Açısal hız genelde omega sembolü ile tarif edilir.
Açısal hız vektörünün yönü dönme eksenine diktir ve genelde sağ el kuralı ile gösterilir.
İki Boyuttaki Parçacıklar
Bir parçacığın açısal hızı, bir noktaya veya merkez adı verilen bir bölgeye göre tanımlanır. Merkez noktasından parçacığın olduğu doğrultuda bir doğru çizilirse, parçacığın çap boyunca ve çapa dik şekilde iki adet bileşeni olur. Bu bileşenlere sırasıyla, radyal bileşen ve dik radyal bileşen adı verilir. Eğer sistemin radyal bileşeni yoksa, bu durum parçacığın bir çember içerisinde hareket ettiği anlamına gelir. Diğer bir taraftan da, dik radyal bileşenin olmaması, parçacığın düz bir çizgi boyunca hareket ettiğini gösterir.
Radyal hareket parçacığın hareketinde merkeze göre bir değişime yol açmaz, bu nedenle açısal hızı bulurken radyal bileşen yok sayılabilir. Bu durumda dönme merkez etrafındaki dik hareketten kaynaklanır ve açısal hız tamamıyla bu bileşen tarafından belirlenir.
Üç Boyuttaki Parçacıklar
Üç boyutta, açısal hız biraz daha komplike hale gelir. Açısal hız bu durumda genel olarak bir vektör olarak düşünülür. Bu durumda sadece şiddeti değil yönü de önem kazanır. Şiddet, açısal sürat ve harekette dönmenin eksenini belirler.
Aynı iki boyutta olduğu gibi, üç boyutta da açısal hızın cismin merkezinden olan çap boyunca tanımlı bir hız bileşeni vardır. Diğer bir bileşen ise bu çapa dik şekilde konumlanmıştır. Hızın merkez noktası ve dik bileşeni bir dönme ekseni oluşturur. Bu da cismin hareketinin doğasını tanımlamaktadır.
Katı Maddelerde Açısal Hız
Açısal hız için tanımlanan tüm denklemler dönen bir katı cisim için de uygulanabilir. Bu durumda katı cismin merkez etrafında döndüğü düşünülmez. Onun yerine lineer bir hız ile hareket eden hayali bir nokta etrafında döndüğü düşünülür. Açısal hız temel fiziğin ortaya koyduğu en önemli çalışma alanlarından birisidir.