Kurşun sığır zehirlenmelerinin en sık nedenidir. Hayvanlar yanlışlıkla kurşun yuttuktan sonra ölür ya da düşük performans gösterir. Kademeli zehirlenme daha çok ağır sanayi kirliliği olan bölgelerde oluşabilir.
Kurşun zehirlenmesinin nedenleri
Küçük bir miktar kurşun bile inek için öldürücü olabilir. Sığır kolayca karter yağını içebilir, makinalardaki gres yağını yalayabilir, sıhhi tesisatı ve bataryaları çiğneyebilir. Zehirlenmenin diğer sık nedenleri arasında yüksek kurşun içeriğine sahip dökülen boyalar, kurşun içeren yanmış materyallerin külleri sayılabilir. Kurşun bu malzemeler yoluyla ineğin midesine yerleşir.
Kırmızı kan hücreleri ve kemik iliği ile birleşince, kurşun anemiye neden olur. Küçük kan damarlarının zarar görmesi ile kanama oluşur, sinirler yıpranır, beyin ve diğer organların oksijen alımı sekteye uğrar. Kurşun karaciğer ve böbreğe ciddi zarar verir. Aynı zamanda kısırlığa, fetal ölüm ve düşüklere neden olmaktadır.
Kurşun zehirlenmesi buzağılar arasında çok yaygındır, çünkü onlar beslenmede çok meraklıdır. Süt ve süt yerine verilen mamalar da emilen kurşun miktarını artırır.
Kurşun zehirlenmesi geçiren hayvan insan tüketimi için uygun değildir.
Kurşun zehirlenmesinin sebepleri
Hayvanlar ölümden önce klinik zehirlenme belirtileri gösterir, çoğunlukla meralarda düşmüş veya ölü olarak bulunur. Belirtileri şunlardır:
Depresyon, iştah kaybı, ara sıra ishal, belirgin körlük, diş gıcırdatma, kafa sallama, göz ve kulak seğirmesi, ağızda köpürme, kas titremeleri, baş dönmesi, göz kararması ve irade dışı kasılmalar.
Kurşun zehirlenmesi tedavisi
Hayvan kurşun yemişse muhtemelen ölecektir. Eğer sığır kurşun zehirlenmesinden şüpheleniyorsanız, etkilenmiş bölgeden hayvanları uzaklaştırın. Bir veteriner zehirlenmeyi doğrulamaya yardımcı olacaktır. Zehirlenme nedeni tespit edilmeli ve ortadan kaldırılmalıdır.
Akut kurşun zehirlenmesi tedavisi nadiren etkilidir. Hastalık klinik belirti göstermeye başladığında zaten tedavi için çok geç kalınmış demektir.
Tüm tedaviler veteriner tavsiyesine uygun olarak yapılmalıdır. Tiamin hidroklorür (B1 vitamini), enjeksiyonu merkezi sinir sistemi üzerinde kurşun etkisini azaltabilir. Magnezyum sülfatın küçük miktarlarda içirilmesi, retikulumda bekletilen partiküllerden kurşun emilimini azaltmaya yardımcı olur.
Bu göreceli olarak düşük maliyetli tedaviler, klinik olarak etkilenmiş hayvanların hayatta kalma şansını artırabilir.
Kurşun zehirlenmesini önleme
İnsan ve sığır gıda zincirini kurşun zehirlenmesinden korumak için uygulanabilecek bazı adımlar şunlardır:
Meralarınız ve ahırlarınız kontrol edin; araç aküleri, yapı malzemeleri, dökülmekte olan kurşun içeren boyalar, macunlar, yakılmış kurşun içeriği bulunan malzemelerin külleri büyük risk oluşturur.
Çöp ve atıklar uzaklaştırılmalı ya da bariyer veya çit içinde muhafaza edilmeli.
Kurşun içerebilen eski arabalar ve eski makinelere erişim engellenmeli.
Açıkta yakılan ateş ve küllere ineklerin erişimi engellenmeli.
İçeriğinde yüksek kurşun bulunan topraklarda çiftçilerin şunları yapması gerekir:
İneklerinizin toprak tüketimini mümkün oldukça düşük tutmaya çalışın
Su basmış topraklarda ve balçık topraklarda otlatma yapmayın
Aşırı otlatma yapmayın ve çimen yüksekliği koruyun
Toprağın çıplak olduğu alanları çit içine alın
Toprak alımını en aza indirmek için, slaj yaparken kesicileri kalibre edin
Slaj için biçim yapmadan önce köstebek yuvalarını düzleyin
Tuz ve mineral takviyesi yapın
Yüksek kurşun bulunan topraklarda şebeke suyu veya test edilen sondaj suyu kullanın