17. Uluslararası Bankacılık Denetim Otoriteleri Konferansı
-Başbakan Yardımcısı Ali Babacan: (2)
-"2008-2009 krizinde, bankacılık sistemiyle ilgili ilave hiçbir
adım atmak zorunda kalmayan tek OECD üyesi ülke Türkiye"
-"Bu yıl büyüme oranı yüzde 4, belki de yüzde 4'ün biraz altında
olacak. Ama çok daha sağlam ve Türkiye'nin tasarruf oranlarıyla,
dış dengesiyle, hepsini paket olarak düşündüğümüzde çok daha
sürdürülebilir bir büyüme oranı"
-"AB'nin ilk başlangıcı ortak ekonomik çıkarlardır. Bu ortak
ekonomik çıkar zemini gevşiyor"
-"İlelebet sırtını merkez bankasına dayayarak bir makro
ekonomi yönetimi, bir finansal sistem yönetimi mümkün değil"
-"Gelişmiş ekonomilerin en kısa zamanda güvenilir orta vadeli
programlarını ortaya koyması lazım"
Başbakan Yardımcısı Ali Babacan, 2008-2009
krizinde, bankacılık sistemiyle ilgili ilave hiçbir adım atmak zorunda kalmayan
tek OECD üyesi ülkenin Türkiye olduğunu belirtti.
The Marmara Taksim Otel'de gerçekleşen 17. Uluslararası Bankacılık Denetim
Otoriteleri Konferansı'nın açılışında konuşan Ali Babacan, 2001 krizinden sonra
gerçekleştirdikleri reformların 2008-2009 krizinde sistemi koruduğunu kaydetti.
Babacan, "Zaten sermaye yeterlilik rasyomuzu biz fiilen yüzde 8'den yüzde
12'ye çıkartmıştık ve bunu krizden çok önce yaptık. Dolayısıyla kriz gelip
vurduğunda hiçbir Türk bankasının sermaye yeterlilik rasyosu yüzde 12'nin altında
değildi. Bugün dahi ortalamamız yüzde 16 civarında ve hiçbir banka yüzde 12'nin
altında değil" diye konuştu.
Avrupa'da bunun yeni yüzde 9 yapıldığını hatırlatan Babacan, "Bana göre bu
da biraz zamansız oldu. Çünkü işler toparlanmadan kimden ne sermaye
bekliyorsunuz- Banka ya gidip sermaye bulmaya çalışacak ya da bilanço küçültecek.
İkisi de bugün için belki çok uygun değil. Avrupa bankacılık otoritesinin kendi
kararıdır, saygı duyarız. Ama çok zamanlı bir adım olduğunu düşünmüyoruz
açıkçası. İyi zamanlarda sıkalım ama, kötü zamanlarda biraz sistemi yakından
izleyerek takip edelim ama fazla sıkıştırmayalım" değerlendirmesinde bulundu.
Babacan, OECD'nin yayınladığı bankacılık raporunda, 2008-2009 krizinde,
bankacılık sistemiyle ilgili ilave hiçbir adım atmak zorunda kalmayan tek OECD
üyesi ülkenin Türkiye olduğuna dikkati çekerek, şunları kaydetti:
"Biz hiçbir bankaya devlet müdahalesinde bulunmadık. Hiçbir bankaya
likidite aktarmak zorunda kalmadık. Garanti sistemimizi dahi değiştirmedik. 5
Temmuz 2004'te, yüzde 100 garantiden sınırlı garantiye geçmiştik ve devlet
garantisini tasarruf mevduatları için kişi başına ve banka başına 50 bin lira ile
sınırladık, kabaca 20 bin Avro.
Kriz döneminde Avrupa Birliği (AB) bunu 100 bine çıkardı biliyorsunuz. Hatta
bazı ülkeler yüzde 100 dediler, tamamını garanti ettiler. Biz 5 Temmuz 2004'ten
bu yana garanti sistemimize dokunmadık. Çünkü gerek olmadı. Tek tek bankalarımız,
sahipleri ve yöneticileri daha önce sorumluluğu hissederek zaten işlerini
yapıyorlar. Biz de denetim ve düzenleme konusunda işi sıkı tutunca, bu dönemi çok
şükür problemsiz bir şekilde atlatmış olduk."
-"İyi zamanda sıkıştırma, kötü zamanda gevşetme"-
Bu sağlam bankacılık sisteminin ve işleyen kredi mekanizmalarının 2010
yılında Türkiye'de yüzde 9,2'lik, 2011 yılında da yüzde 8,5'luk bir büyümeyi
getirdiğini anımsatan Babacan, şöyle konuştu:
"Fakat baktık ki riskler birikiyor. Dedim ya, iyi zamanda sıkıştırma, kötü
zamanda gevşetme... Bankaların kredi hacminin biraz fazla hızlı arttığını gördük.
İlk adımı Merkez Bankamız attı, 2010'un sonunda. Zorunlu karşılıkları artırdı.
Arkasından Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulu (BDDK), bankacılık otoritemiz
devreye girdi ve mikro bazda ilave adımlar attı. Ve biz 2011 yılında kredi hacmi
genişlemesini belli bir noktada tuttuk.
Kolay değil, ekonominin yüzde 9,2 büyüdüğü bir dönemde, diyeceksiniz ki
'Bankaların kredi hacmine sınırlama getirmek zorundayız'. Biz çıktık bunu hükümet
olarak açıkladık. Bazıları kolaycılık yapıyor. İşte 'Merkez Bankası bağımsız,
bankacılık otoritesi bağımsız, kötü haberleri onlar versin, ben sadece iyi
haberleri vereyim'. Öyle yok. Biz çıktık, 'Bizim hükümet olarak da bakışımız
budur ve hükümet olarak da biz bunları destekleyici adımları ayrıca atacağız'
dedik ve gerçekleştirdik."
-"Bu yıl büyüme oranı yüzde 4, belki de biraz altında olacak"-
Bu yıl büyüme oranın yüzde 4, belki de yüzde 4'ün biraz altında olacağını
anlatan Babacan, "Ama Türkiye'nin tasarruf oranlarıyla, dış dengesiyle, hepsini
paket olarak düşündüğümüzde çok daha sürdürülebilir ve çok daha sağlam bir büyüme
oranı" dedi.
Finansal istikrar açısından da makro ekonomik istikrar açısından da atılan
adımın önemli olduğunu vurgulayan Babacan, şöyle devam etti:
"Fakat bu dediklerim her ülkede her zaman bu kadar kolay olmuyor. Ükelerin
seçim dönemleri oluyor. Popülizm rüzgarları esiyor. Dolayısıyla doğru kararları
erteleme, doğru kararları alamama ya da 'Şimdi zamanı değil biraz sonra bakalım'
deniyor. Ondan sonra iş işten geçiyor. Bu, aynı zamanda hem hükümete hem Merkez
Bankasına hem de bankacılık otoritesine de geniş bir hareket alanı sağlıyor.
Çünkü kötü zamanlar geldiğinde elinizde çok sayıda enstrüman oluyor. Yani
cephaneyi tüketip de her şeyi kullanıp kötü zaman geldiğinde 'Ne yapalım' diye
birbirinize bakma değil tam tersine, iyi zamanlarda cephane biriktirip bu
birikimi kötü zamanlarda kullanmak gibi de önemli bir alan oluşturuyor.
Şimdi bizim Merkez Bankamızın da bankacılık otoritemizin de elinde sayısız
enstrüman var. Yani eğer genel gidişata farklı bir yönde, farklı bir istikamet
vermeye çalışsak bu çok kolay. Hemen yapılabilecek kadar çok sayıda elde
enstrümanlar hazır, yedekte duruyor. Ama şöyle bir kafamızı kaldırıp etrafımıza
baktığımızda da çok dikkatli olmamız gerektiğini görüyoruz."
-'Avro bölgesinden çıkan ilk ülke son ülke olmayacak"-
Avrupa Birliği'nde Avro bölgesinde olup bitenlerin çok kaygı verici olduğunu
belirten Babacan, şu uyarılarda bulundu:
"Avrupa Birliği'nin ortak ekonomik çıkarlar üzerine kurulduğunu hiç
unutmamamız lazım. Eğer AB varsa bu AB'nin ilk başlangıcı ortak ekonomik
çıkarlardır. Bu ortak ekonomik çıkar zemini gevşiyor. Hatta çatışma alanı haline
geliyor. O zaman bu siyasi birlik nasıl korunacak- İleride siyasi istikrar hatta
güvenlik nasıl gelişecek- Bunlara çok dikkat etmek gerekiyor.
Dolayısıyla bizim Avrupalı dostlarımıza tavsiyemiz, mutlaka sıkı bir
dayanışma içinde olmaları. Avro bölgesinde olan her ülkenin mutlaka hem
kendisinin, kendi iç reformlarına önem vermesi lazım ama diğer ortakların da o
ülkenin çöküşüne, iflasına, Avro bölgesinden çıkmasına izin vermemesi lazım.
Çünkü Avro bölgesinden çıkmak ya da çıkarmak dile kolay.
Pratikte nasıl yapılacağını, hangi adımlarla bunun gerçekleşeceğini,
sonuçlarını sadece o ülke için değil Avro bölgesinin tümü için değerlendirilmesi
lazım. Bir ülkeye siz 'Avro bölgesinden çıktı' dediğinizde ya da kendi haline
bıraktığınızda bir bakıma fişini çektiğinizde o ülke muhtemelen son ülke
olmayacaktır. Çünkü bir kapı açıyorsunuz. Yani Avro para birimi kuruldu kurulalı
hiç açılmayan bir kapıyı açıyorsunuz. O kapı bir kere açıldıktan sonra başka
ülkelerin de o kapıdan çıkma ihtimalini mutlaka piyasalar fiyatlamalara
yansıtacaktır. Mutlaka risk primleri yükselecektir. İşte daha çok dayanışma son
derece önemli."
-"AB üyeliğimiz belki çok uzun zaman alacak, belki de hiç olmayacak"-
Avrupa Merkez Bankasının attığı son adımın isabetli bir adım olduğunu
vurgulayan Babacan, "Ama şu unutulmamalı. Merkez bankalarının yaptığı sadece
hükümetlere bir fırsat penceresi açmak, zaman kazandırmak. O zamanı hükümetlerin,
parlamentoların doğru kullanması lazım. İlelebet sırtını merkez bankasına
dayayarak bir makro ekonomi yönetimi, bir finansal sistem yönetimi mümkün değil.
Eninde sonunda mutlaka problem çıkacak" dedi.
Türkiye'nin henüz AB'ye üye olmasa da, AB sürecindeki bir ülke olduğunu dile
getiren Babacan, "Üyeliğimiz belki çok uzun zaman alacak, belki de hiç
olmayacak. Ama o sürece giren bir ülke olarak bizim hemen yanıbaşımızdaki bu
komşu bölgede, yani AB ülkelerinin olduğu bölgede siyasi istikrarın, ekonomik
istikrarın ve güvenliğin korunması da bizim milli çıkarlarımız açısında son
derece önemli" şeklinde konuştu.
-"2013 yılı Amerikan ekonomisi için önemli bir sınav yılı olacak"-
"2012 yılında ne zaman makro ekonomi konuşulsa, ne zaman küresel ekonomi
konuşulsa Avrupa bu işin tam odağındadır, en büyük problemlerin olduğu alandır"
diyen Babacan, konuşmasını şöyle sürdürdü:
"2012'de Avrupa'yı konuştuk ama 2013 yılı da Amerika Birleşik
Devletleri'nin sıkça konuşulacağı bir yıl olacak. Çünkü özellikle bu Kasım
ayındaki seçimlerden sonra ya ikinci Obama yönetimi ya da Romney yönetimi ki
seçimlerde ne olduğunu hep beraber göreceğiz, önünde çok kalabalık bir ekonomik
dosya görecek ve kararlar vermesi gerekecek. Dünyanın 1 numaralı ekonomisinin ne
yapacağını, nasıl yapacağını ortaya koyması lazım ve mutlaka orta vadeli bir
programla, ki biz bunu G20 sonuç bildirgesine de yazdığımız için açık açık
söylüyorum, biz ve bizim gibi birkaç ülkenin ısrarıyla o cümleler girmiştir G20
sonuç bildirgesine, gelişmiş ekonomilerin en kısa zamanda güvenilir orta vadeli
programlarını ortaya koyması lazım.
Biz henüz 2013'te ABD'de nasıl bir maliye politikası uygulanacağını
bilmiyoruz. Peki finans sistemi, bankacılık sektörü neye göre, nasıl hareket
edecek- Şirketler neye göre, nasıl karar verecek- Mutlaka öngörülebilirlik
getirmek gerekiyor. 2013 yılı Amerikan ekonomisi için önemli bir sınav yılı
olacak, verilecek kararlar ve açıklanacak politikalar açısından. Dünya finansal
istikrarı açısından 2013 için 2014 için 2015 için ne yapılacak, bunları bilmek
gerekiyor."
-"Gelişmekte olan ekonomilerden de iyi haberler gelmiyor-
Gelişmiş ekonomilerin yanı sıra gelişmekte olan ekonomilerde de özellikle
son aylarda iyi haberler gelmediğine işaret eden Babacan, "Çin'de büyüme hızı
düşüyor, aşağıya doğru revize ediliyor. Hindistan'da benzer bir tablo var.
Üstelik Hindistan'ın bütçesi ve altyapı eksiklikleri gerçekten büyümesi üzerinde
bir sıkıntı oluşturuyor. Brezilya'da da benzer bir tablo var, büyüme beklentileri
aşağıya doğru revize ediliyor. Dolayısıyla geçen yıl bu zamanlarda baktığımızda
2012'de ve 2013'te dünya ne kadar büyüyecekti, bu rakamları koyun, bir de bu sene
ve gelecek sene dünya ekonomisinin ne kadar büyüyeceğine bakın. Hep aşağıya doğru
revizyonlar yapıldı. Demek ki 2012 yılı dünyada 2011 yılına göre daha olumsuz bir
yıl oldu" yorumunu yaptı.
Babacan, 2013 yılında da bu olumsuzlukların devam etmemesi gerektiğini
vuruladı.
"Basel 3 konusunda Türk bankacılık sisteminin tek tek her bankanın kaldıraç
rasyoları açısından bugün hazır olduğunu ve en kısa zamanda Basel 3'ün Türkiye'de
de her boyutuyla uygulanmasını sağlamak için hükümet olarak ilgili kurumlara her
türlü desteği vereceklerini ifade etti.
Bu arada, 17. Uluslararası Bankacılık Denetim Otoriteleri Konferansı'na
başta merkez bankaları ve denetim otoriteleri olmak üzere yerli ve yabancı 300
katılımcı yer aldığı.