Dil Gecikmesinin Okuma ve Yazma Becerileri Üzerine Etkisi: SSS
Dale Ducworth, M.C.D, CCC-SLP
Dil gecikmeleri ile okuma / yazma becerileri arasında bir ilişki var mı?
Herhangi bir sınıf öğretmeni ya da özel eğitimci (ÖE) ile görüşün; size, dil gecikmesi olan çocukların sınıfta, özellikle de okuma ve yazma alanlarında zorluklarla karşılaşma ihtimalinin çok daha yüksek olduğunu söyleyecektir. Bir araştırmaya göre, zayıf okuyucular olarak tanımlanan tüm ikinci sınıf öğrencilerin% 73’ü anaokulunda sesli farkındalık veya konuşma dili ile ilgili zorluklar yaşıyor. (Catts, 1999). Sonuç olarak, Dil ve Konuşma Terapistleri (DKT’ler), bir dil bozukluğu tanısı konan çocuklarda okuma ve yazma becerilerinin iyileştirilmesine giderek daha fazla dahil olmuştur. Sonuç olarak, Dil ve Konuşma Terapistleri, dil bozukluğu tanısı konan çocuklarda okuma ve yazma becerilerinin iyileştirilme sürecine giderek daha fazla dahil olmuştur.
Dil gecikmesi olan bir çocuk ne gibi zorluklar yaşayabilir?
Dilinde gecikme yaşayan bir çocuğun sınıfta şu zorlukları olabilir:
• sözlü talimatları anlama
• kelime becerileri
• tam cümleler veya doğru gramer kullanma
• ödevleri bağımsız olarak tamamlama
• kolayca hayal kırıklığına uğrar
Bir çocuğun okuma ve yazma becerileri, dil gecikmesinden nasıl etkilenebilir?
Bir çocuğun okuma ve yazma becerileri, dil gecikmesinden birçok farklı şekilde etkilenebilir. Aşağıdaki alanlarda sorun yaşayabilir:
• harfler ve sesler arasındaki ilişkiyi öğrenmek.
• sesler arasında ayrım yapmak.
• kelimeleri resimlere veya başlangıç sesine göre “tahmin” etme.
• yazım denetimi.
• akıcı okuma
• kağıt üzerine harfler ve sözcükler oluşturma.
• kağıt üzerinde düşünceler organize etme.
• okuduğunu anlama.
Ebeveyn olarak, çocuğumun dil gecikmesi yaşayabileceğini ve/veya okuma ve yazma ile ilgili sorun yaşadığını düşünüyorsam ne yapmam gerekir?
Her şeyden önce, kaygılarınızı çocuğunuzun sınıf öğretmeni /ÖE ile tartışın. Sınıfta çocuğunuzun daha başarılı olmasına yardımcı olacak bazı değişiklikler yapılabilir. Çocuğunuz bir konuşma ve dil değerlendirmesi yapmadıysa, bir DKT’ye gidin ve değerlendirme yapılmasını isteyin. Çocuğunuzda gözlemlediğiniz zorlukları DKT’ye bildirdiğinizden emin olun.
Ben yardım etmek için ne yapabilirim?
Çocuğunuza bir dil gecikmesi teşhisi konursa, zayıf alanlarını ve okulda üzerinde çalışılan hedefleri anladığınızdan emin olun. Kendi DKT’sinden evde üzerinde çalışabileceğiniz etkinlikleri sorun. Ayrıca, sınıf öğretmeni /ÖE ile okuma ya da yazma ile karşılaşabileceğiniz herhangi bir sorun hakkında konuşun. Ebeveyn, sınıf öğretmeni /ÖE ve DKT arasındaki iyi iletişimin çocuğunuza yardımcı olmak için yapabileceğiniz en önemli şeylerden biri olduğunu unutmayın.
Çocuğuma yardım etmek için evde ne yapabilirim?
Evde yapabileceğiniz şeyler için bazı öneriler:
• Çocuğunuzla birlikte kitapları okuyun. Birlikte geçirebileceğiniz özel ve eğlenceli vakitler oluşturun. Çocuğunuz sizin okumayı sevdiğinizi ve eğlendiğinizi görürse, muhtemelen o da okumayı eğlenceli görecektir! Ayrıca, kitap okumak çocuğunuzun yeni kelimeler kazanmasını ve gramer açısından doğru cümle yapılarını duymasını sağlar.
• Sesli farkındalığı arttırın. Akıcı sözcükler, şarkılar vb. yoluyla kelime oyunu için fırsatlar sunun.
Kelimelerin kafiyeliği, aynı sesle başlaması veya aynı sesle bitmesi hakkında konuşun. Örneğin; Mavi Balık ve Mor Kuş ile ilgili bir kitap okuyorsanız mavi ve mor kelimeleri ‘m’ harfiyle başlar diyebilirsiniz.
•Yeni deneyimler sunun. Çocuğunuza yeni deneyimler kazandırmak, kelime dağarcığını genişletme olanağı sağlar. Örneğin, çocuğunuzu hayvanat bahçesine götürün veya ormanda bir yürüyüşe çıkarın ve gördüğünüz şeylerden bahsedin.
• Çocuğunuzu cesaretlendirin. Akademik olarak çaba gösteren bir çocuk başarıyı teşvik etmek için çok fazla olumlu geri bildirime ihtiyaç duymaktadır. “Gerçekten çok çalışıyorsun, harika bir iş çıkardın” gibi cümleler kullanın.
Referans:
Catts, H.W., Fey, M.D., Zhang, X. & Tomblin, J.B. “Language basis of reading disabilities: Evidence from a longitudinal investigation,” Scientific Studies of Reading; 1999; 3:331-361.