Neden Sıkıştırılmış Toprak Bloklar Kullanılmalıdır?
Nüshet Çamuşoğlu / firstname.lastname@example.org
Mimaride sürdürülebilirlik çözümleri denildiğinde toprakla inşa etmek muhtemelen ilk akla gelenden farklıdır. Elbette teoride toprak en "ekolojik" inşaat malzemelerinden biri olabilir ancak rustik yapıların ötesinde toprakla gerçekten inşa edebileceğiniz bir şey var mı?
Son birkaç yılda sıkıştırılmış toprak bloklar bu soruya şaşırtıcı bir cevap vermeye başladı. Yapı malzemesi olarak yerel toprak, genleşmeyen kil ve agrega karışımından yapılır, inşaat için çok yönlü, ucuz ve düşük karbonlu bir alternatiftir.
Sıkıştırılmış toprak bloklar inşaat malzemelerinin ve ekipmanlarının pahalı veya elde edilmesinin zor olduğu bazı Sahra altı ülkelerinin kırsal bölgelerinde giderek daha popüler hale geldi. Ama başka yerlerdeki mimarların da buna dikkat etmesi gerekiyor. Sıkıştırılmış toprak, sadece bir ihtiyaç malzemesinden daha fazlası olduğunu kanıtlıyor. Aynı zamanda hem kırsal hem de kentsel alanlarda uygulanabilen sürdürülebilir projeler için çok yönlü ve mimari açıdan heyecan verici bir çözümdür.
Ruanda'da General Architecture Collaborative, daha geniş ekolojik ve sosyal eşitlik misyonunun bir parçası olarak sıkıştırılmış toprak blokları yeni Öğrenme ve Spor Merkezi'nin tasarımına dahil etti. Firmanın hem Architecture +For Good hem de Architecture +Community kategorilerinde 10. yıl A+Awards jüri birincisi olan projesi, bu binaların inşası için yarısından fazlası kadın olmak üzere yaklaşık 400 kişiye istihdam sağladı.
Yerel sakinlerin daha karmaşık inşaat yöntemleriyle ilgili sınırlı deneyimleri göz önüne alındığında GAC proje için yerel otlar ve ağaç kabukları kullandı, yağmur suyu toplama ızgaraları gibi basit yerel yapılar ve tasarımlar seçti. Sıkıştırılmış toprak bloklar, tasarım felsefesine uygundu. Hafriyattan elde edilen fazla toprak kullanılarak yapıldı. Sıkıştırılmış toprak bloklar daha sonra yeni okul binalarının duvarlarını yapmak için kullanıldı.
GAC'ın belirttiği gibi bloklar geleneksel veya modern inşaat malzemelerine göre düşük maliyetli ve ekolojik bir alternatif haline geldi. Malzemenin yerel oluşu Öğrenim Merkezi'nin şebeke dışı kalifikasyonunu geliştirerek, malzemeleri sahaya taşımanın maliyetini ve kirliliğini en aza indirdi. Yerel toprak kullanarak büyük topluluk binaları inşa etmek sağlam görünmeyebilir ancak bunu yaparken GAC şaşırtıcı derecede esnek bir malzeme bulmuş. Sıkıştırılmış toprak bloklar ateşe dayanıklıdır, toksik değildir ve haşerelere karşı dayanıklıdır. Estetik olarak tuğlaların güneşte kurutulmuş halleri çevredeki tropik alanla uyumlu bir şekilde uyum sağlar ve toplum merkezine canlı, yöresel bir nitelik kazandırmış.
Localworks, Uganda Karamoja'daki AWF İlkokulları'nın tasarımı için benzer bir felsefeyi benimsemiş. Şirketin ana hedefi, uzak bölgelere nakliye masraflarını en aza indirmek için mümkün olduğunca yerel olarak çok fazla malzeme tedarik etmekti. Tasarım temel duvarları olarak hizmet veren yerel taşı ve yerel topraktan yapılmış duvarların üst kısmını oluşturan sıkıştırılmış toprak blokları benimsemiş. Taşlar ve tuğlalar arasındaki kontrast duvarlara sabitlenmiş renkli sürgülü pencere panelleri ile daha da vurgulanan, ferahlatıcı bir doku varyasyonu sağlar.
Sıkıştırılmış toprağın daha deneysel bir kullanımı için Kigali'de Light Earth Designs tarafından tasarlanan Ruanda Kriket Stadyumu'na bakılabilir. Stadyum pavyonu birbirine bağlı üç parabolik tonozdan oluşur. Üç parabolik tonoz zıplayan bir topun yörüngesini taklit eden ayrıntılı bir üretim sürecinin ürünü gibi görünebilir ancak aslında yerel malzemeler ve yapım teknikleri kullanılarak oluşturulmuş.
İlk olarak inşaat ekibi ağır makine ihtiyacını ortadan kaldıran eski Akdeniz ince tuğla tonoz tekniğiyle tonozun geniş kıvrımlarını oluşturdu. Yerinde kazılmış sıkıştırılmış toprak ve yerel çimento karışımından yapılan kiremitlerin kendileri, hem yapısal çok yönlülükleri hem de satın alınabilirlikleri açısından tonozları inşa etmek için mükemmel malzemeydi. Bu suya dayanıklı, hafif ve güçlü toprak çimento karoları, yerel inşaatçıların pahalı teknolojiye ihtiyaç duymadan mimari açıdan sofistike pavyon inşa etmelerini sağladı.
Ruanda ve Uganda'daki bu projeler sıkıştırılmış toprak blokların mimari açıdan ne kadar yenilikçi ve ilham verici olduğunu ve yerel inşaat teknikleri ve yerli mimariyle nasıl iyi uyum sağladığını gösteriyor. Ayrıca bu malzemelerin kullanımının erişimi uzak kırsal alanlarla sınırlı olması gerekmez. Sıkıştırılmış toprağın tek başına çevresel ve ekonomik faydaları, onu dünyanın diğer bölgelerinde toprak bloklarının daha geniş çapta benimsenmesi için ikna edici bir durum oluşturuyor. Özellikle gittikçe daha fazla sayıda inşaat şirketi Güneybatı Amerika'daki inşaat projeleri için sıkıştırılmış toprak bloklar kullanıyor. Bu daha çevre dostu inşaata doğru ilerlerken görülmeyen pek çok mimari potansiyelin bulunabileceğinin bir işaretidir.