Mehmet Ali Talat 6 Temmuz 1952 tarihinde Girne'de dünyaya geldi.
Ortaöğrenimini Kıbrıs'ta tamamlayan Talat, 1977 yılında Ortadoğu Teknik Üniversitesi Elektrik Mühendisliği Bölümünden lisans programından mezun oldu. Doğu Akdeniz Üniversitesi Uluslararası İlişkiler Bölümünde yüksek lisansını ise 2004 yılında tamamladı.
Aralık 1993'te yapılan genel seçimler sonrasında kurulan ilk Demokrat Parti (DP)- Cumhuriyetçi Türk Partisi (CTP) koalisyon hükümetinde Eğitim ve Kültür Bakanı olarak görevlendirildi. İkinci DP-CTP koalisyon hükümetinde de aynı görevi üstlendi. Üçüncü DP-CTP koalisyon hükümetinde ise, Devlet Bakanı ve Başbakan Yardımcısı oldu.
14 Ocak 1996 tarihinde yapılan 14. Kurultay'da Cumhuriyetçi Türk Partisi Genel Başkanı oldu. 1998'de ve 2003'te yapılan genel seçimlerde ve 20 Şubat 2005 tarihinde yapılan erken genel seçimde Lefkoşa milletvekili seçildi.
13 Ocak 2004 tarihinde kurulan 1. CTP-DP koalisyon hükümetinin ardından, 8 Mart 2005 tarihinde Cumhurbaşkanlığı seçimine kadar görev yapacak 2. CTP-DP koalisyon hükümetini kurdu.
20 Nisan 2005'te yapılan cumhurbaşkanlığı seçimlerini 1. turda %55 ile kazanan Cumhurbaşkanı Mehmet Ali Talat 18 Nisan 2010 tarihinde yapılan seçimler sonucu oyların %43'ünü alarak Cumhurbaşkanlığı'nı kaybetti ve yerine Derviş Eroğlu geldi. 14 Haziran 2015 tarihinde yapılan kurultayda ise yeniden Cumhuriyetçi Türk Partisi genel başkanlığına seçildi. Evli ve biri erkek, biri de kız iki çocuk babası olan Talat 13 Kasım 2016'da gerçekleşen CTP-BG kurultayında, cumhurbaşkanlığı dönemindeki müzakere heyetinde görevli olan ve KKTC Cumhuriyet Meclisi 9. Dönem Lefkoşa milletvekili olan Tufan Erhürman'a genel başkanlığı devrettİ.