- Akciğerler, bronşlar ve nefes borusu düzeyinde çeşitli nedenlere bağlı olarak oluşan kanamaların, solunum yollarından gırtlağa oradan da ağız yoluyla dışarı boşalmasıdır. Bu kanamanın boşaltılması çoğunlukla öksürükle birlikte olmaktadır. Bu nedenle olaya“Kanlı öksürme” diyebiliriz. Büyük miktarda kan öksürülmesini hemoptizi olarak değerlendirirken, balgam içinde bir miktar kan öksürülmesini de hemoptizi olarak değerlendirmek gerekmekledir.
- Hemoptizi alt solunum yollarından kaynaklanan, genellikle öksürük ve balgam ile birlikte olan
kanamadır. Çıkan kan miktarı balgamda çizgilenme tarzında hafif olabileceği gibi yaşamı tehdit edecek boyutta da olabilir.
- Kanama ile kan kaybından çok, kanın solunum yollarını tıkaması en önemli ölüm nedenidir. Bu nedenle acil müdahale gerektirebilen bir sağlık sorunudur. Bazen ağız veya burun içi kanamalar ya da sindirim sisteminden kaynaklanan kanın (hematemez) ağızdan dışarı atılması ile karıştırılabilir.
- Hematemez genellikle bulantı ve kusma ile olur ve kahve telvesi gibi koyu renklidir. Hemoptizi ise genellikle parlak kırmızı renkte olur ve öksürükle gelir.
- . Bazen burun kanamalarında da kan ağızdan atılır. Burun kanamalarındaki kan koyu renklidir ve pıhtı içerir. Diş etleri kanamalarındaysa ağızdan atılan kan, tükürükle karışmış durumdadır
Bu hastalıklarla ilgili biraz daha ayrıntılı bilgiyi aşağıda bulabilirsiniz:
- Bronşektazi: Genellikle çocuklukta geçirilen ve yeterince tedavi edilememiş hastalıkların sonucu olarak ortaya çıkmıştır. Kanama ve sık infeksiyon, bronşit, zatürre atakları sıktır. Tekrarlayan kanama ve infeksiyon bazen akciğerin o lobunun ameliyatına kadar gider. Günümüzde kanayan damar, anjiografi ile bulunabilirse, çeşitli yöntemlerle ameliyatsız ucu kapatılabilmektedir.
- Tüberküloz: Hem bronşların iç yüzeyinde yaralar oluşturarak hem de akciğerin içinde kavite denilen iltihabi oyuklar/yaralar açarak kanama oluşturabilir.
- Pnömoni (zatürre): Pnömonilerin üçte birinde göğüste su toplanır, dörtte birinde de kanama olabilir. Bebekler ve yaşlılarda hala en önemli ölüm nedenidir.
- Yabancı cisim: Özellikle çocuklar ve yaşlılar, bilmeden istemeden bazı cisimleri solunum yollarına yutabilir. Küçük gıda parçaları, ağız kenarına konan toplu iğneler, kırılan diş parçası, konuşma ve gülme ile beraber yutulabilir. Genellikle bronkoskop ile kolayca çıkartılabilen bu iğneler için bazen ameliyat gerekebilir. İşte bu yabancı cisimler de, solunum yollarında tahriş ve kanamaya yol açabilir.
- Akciğer kanseri: Sigara kullanımının bu derece yaygınlaşması neticesinde, artık günümüzde 40 yaş üstünde bir erkek, sigara kullanıyor ve hemoptizi ile geliyorsa, o kişinin kanser çıkma olasılığı, epeyce yüksektir. Bir çok kişi, miktarı az olan kanamaları pek de önemsemez ve zaten olan öksürüğün tahrişine bağlar. Halbuki balgamda kan gelmesi, bazen kanserin erken ve ilk belirtisi olabilir.
- Akciğer embolisi: Genellikle bacak ve leğen bölgesi damarlarından gelen bir pıhtının, akciğer damarlarını tıkaması sonucu oluşur. Ani olan göğüs ağrısı, nefes darlığı, öksürük ve kanlı balgam ilk bulguları olabilir. Hayatı tehdit edebilir, erken teşhisi çok önemlidir.
- Akciğer absesi: Genellikle ateş ve öksürükle başlar. Bazen bronşit, pnömoni gibi başlayıp daha sonra abseleşebilir. Tehlikeli bir durumdur, bazı hastaları hastaneye yatırmak gerekir.
- Bazı pıhtılaşma hastalıkları: Trombosit hücre bozuklukları ve yoğun infeksiyonlarda ortaya çıkan sepsis tablosu da kanamalara neden olabilir.
- Kazalar, darbeler, düşme ve çarpmalar da akciğer zedelenmesinin diğer önemli nedenlerdir.
- Ayrıca daha da ender olmak üzere; bir çok başka hastalık, kendini solunum yollarında kanama olarak belli eder. Aspirin, kanı sulandırıcı ilaçlar ve kokain, aynı tabloyu yapabilir.