KONKORDATO BORÇLUNUN UMUDU OLDU
Uygulamada beklenileni veremeyen iflas ertelemesiyerine, mali yapısı bozulan şirketlerin borçlarını alacaklıları ile anlaşarak ödemelerini düzenleyen konkordato esası getirilmiştir. Diğer bir anlatımla, iflas erteleme kalktı. İcra takiplerine karşı borçlu lehine konkordato getirildi.
İflas ertelemesinde, alacaklıların herhangi bir şekilde söz sahibi olmaması, sürecin borçlu ve mahkeme arasında yürütülmesi ve yaşanan yargılama sorunlarından kaynaklı olarak verimli olamamış ve buna bağlı olarak tamamıyla yürürlükten kaldırılmış ve bunun yerine alacaklılar ile borçlunun anlaşarak mahkemece tasdiki esasına dayanan konkordato daha verimli olacağı düşünülerek yasalaşmıştır. Ancak yeni başlangıç olması nedeniyle sorunlar olduğu görülmektedir.
Borçlunun mali yapısının bozulması sonucunda alacaklıların alacaklarını belli bir plana göre almaları için kendi aralarında vardıkları ve mahkemece onaylanan anlaşma olarak ifade edilen bir sözleşmedir. Bu sözleşmeye göre, mali yapısı bozulan şirketlerin yeniden yapılandırma ile borçlarını ödeme olanağına kavuştukları bir işleyiştir. Konkordato, belli gerekçelerle mali yapısı bozulan, ancak borçlarını ödeyerek faaliyetlerini devam ettirmek isteyen dürüst borçluların korunması amacıyla kabul edilmiş bir icra ve iflas hukuku sürecidir.
Konkordato süreci iflasa tabi olsun ya da olmasın borçlunun veya iflasa tabi borçlunun iflasını isteyebilecek olan alacaklının ticaret mahkemesinden geçici süre istemesi ile başlar. Borca batık olsun ya da olmasın her borçlu konkordato isteyebilir. Ayrıca, alacaklılardan biri veya birkaçı da bir dilekçe ile borçlu hakkında konkordato isteyebilir. Bu yönde borçlu hakkında konkordato isteyecek alacaklının, borçlu hakkında iflas isteyebilecek durumda olan alacaklı olması gerekir.
Borcunu ödemek isteyen borçluya mahkeme 3 ay geçici süre verebilir. Gerekli hallerde istek üzerine 2 ay daha geçici süre verilerek geçici süre 5 aya çıkarılabilir. Mahkeme konkordato komiserinin raporunu inceleyerek konkordatonun sonuçlandırılması mümkün ise 1 yıllık kesin süre verir. Kesin süre gerekir ise 6 ay daha uzatılabilir. Böylece bütün sürelerin kullanılması halinde konkordato süresi 23 aya kadar uzatılabiliyor. İcra İflas Kanununun 304. Maddesinin ikinci paragrafına göre; Konkordato işleyişinde kesin süre içindekarar verilemeyeceği anlaşılması halinde mahkeme, gerekli hallerde komiserden rapor isteyerek, karar verilinceye kadar sürenin uzatılmasına karar verebilir. Bu süre altı aydan fazla olamaz.” İşte, bu madde de bahsedilen süre ile beraber toplam29 aylık bir konkordato süresi söz konusudur.
Geçici süre için başvuru yapılacak makam asliye ticaret mahkemesidir. Borçlu iflasa tabi ise yetkili konkordato geçici ve kesin süre istemiyle, konkordatonun tasdikinde basit yargılama usulü uygulanır. Geçici ve kesin süre istemiyle konkordatonun tasdikine ilişkin isteğe yönelik yargılamada ön araştırma esasları uygulanır.
Borçlu projesinde, borçlarını hangi oranda veya vadede ödeyeceğini, alacaklıların alacaklarından hangi oranda vazgeçmiş olacaklarını, ödemelerin yapılması için borçlunun mevcut mallarını satıp satmayacağını, borçlunun faaliyetine devam edebilmesi ve alacaklılara ödemelerini yapabilmesi için gerekli malî kaynağın sermaye artırımı veya kredi temini yoluyla yahut başka bir yöntem kullanılarak sağlanacağını, ifası mümkün ve hayali olmayan varsayımlar ile hazırlaması gerekmektedir.
Konkordato projesi, mahkemece kabul edilmesi ile bağlayıcı hale gelir. Bağlayıcı hale gelen konkordato, konkordato talebinden önce veya komiserin izni olmadan mühlet içerisinde doğan tüm alacaklar için mecburidir. Komiserin izni ile mühlet içerisinde doğan borçlar ise konkordatoya tabi değildir. Borçlunun alacaklılara konkordato projesinde öngörülenden fazla tutarlarda vaatte bulunması hükümsüzdür.
Konkordato ön projesinde yer alan teklifin gerçekleşmesi kuvvetle muhtemel olduğunu bağımsız denetim kuruluşları tarafından hazırlanan ve makul güvence veren denetim raporu ilegerçekleşir. Ayrıca üç konkordato komiserinin görevlendirilmesi halinde bunlardan birinin KGK tarafından yetkilendirilmiş ve sorumlu denetçi olarak onaylanmış bağımsız denetçilerin görevlendirilmesi zorunluluğu vardır. Bu yönde komiser olarak görevlendirmek için yönetmelikte belirtilen eğitimin alınması ve bilirkişilik bölge kurulları tarafından oluşturulan komiser listesinde yer almak gerekmektedir.