Avrupalılar, Osmanlı topraklarında nasıl sanayi casusluğu yaptı?
Osmanlı, askeri alanda olduğu kadar imalat sektöründe de söz sahibiydi. İmparatorlukta üretilen ürünler Çin'den İsveç'e kadar dünyanın her tarafında aranırdı. Bundan dolayı İngiltere, Osmanlı topraklarına sanayi casusu gönderdi. İşte Osmanlı'da ticaret hakkında bilinmesi gerekenler...
Giriş Tarihi: 29.07.2019
17:19
Güncelleme Tarihi: 29.07.2019
17:46
Osmanlı İmparatorluğu yalnız askeri sahada değil, o devrin imalat sektöründe de söz sahibiydi. Osmanlı döneminde dokuma, dericilik ve bunlarla bağlantılı olarak boyacılık oldukça gelişmişti. Bursa'da dokunan kumaşlar Çin'den Mısır'a, İran'dan İsveç'e kadar her yerde aranan ürünlerdi.
İNGİLİZ ELÇİYE VERİLEN CASUSLUK GÖREVİ
XVI. yüzyıl sonlarında Osmanlı İmparatorluğu'na İngiltere tarafından elçi olarak gönderilen Harborne'nın sanayi casusluğu görevi de vardı. İngiliz elçisine şu talimatlar verilmişti;
Kumaşları maviye boyamakta kullanılan çivit otunun tohumu veya fidanı İngiltere'ye getirilecek.
Türklerin kumaşlarını boyadıkları boyanın nasıl hazırlandığı öğrenilecek.
Boyacılıkta kullanılan otlar tespit edilerek, İngiltere'ye getirilecek.
Boyacılıkta kullanılan topraklar ve bunların bulunduğu yerler incelenecek.
Boyacılık sanatı öğrenilecek.
Osmanlı kumaş boyaları ile Fransızlar da ilgilenmiş, hatta XVIII. yüzyıl ortalarında Osmanlı İmparatorluğundan işçi götürerek ülkelerinde bir fabrika kurmuşlardı. Ancak başarılı olamayınca Osmanlı boyacılığında kullanılan temel maddeyi, hükumet olarak bizzat müracaat ederek sormuşlardı.
Fransızların XVIII. yüzyıl ortalarında ilgilendikleri bir diğer üretim alanı da Osmanlı kumaşlarıydı. Fransız yönetimine sunulan bir raporda Osmanlı kumaşları ve üretildikleri yerler hakkında uzun uzun bilgi verilip, altın ve gümüş işlemeli kumaşların nasıl dokunduğu ve tellerin nasıl çekildiği anlatılmaktadır.
OSMANLI’DA AVRUPALI TÜCCARLARIN STATÜSÜ NASILDI?
İmparatorluğu gelen yabancı tüccarların can ve mal emniyeti sağlanır; mal alıp, satabilmeleri için seyahat serbestisi verilirdi. Osmanlı topraklına gelen tüccara, 18. Yüzyıldan itibaren "müstemi" denilmiştir. Osmanlı topraklarında veya kara sularında eşkıya be korsanların saldırısı sonucu malını kaybeden tüccarların zararı devlet tarafından karşılanırdı. Bu durum mütekabiliyet esası gereği yabancı ülkelerde saldırıya uğrayan Osmanlı tüccarları için de geçerliydi.