Doktora yapmaya karar verdikten sonra akla gelen ilk soru şudur: Doktora konum ne olmalı? Genç bir bilim insanı olarak vereceğiniz kararların çoğu doğru araştırma alanı ve doğru araştırma konusu bulmak kadar önemli değildir. Kariyeriniz işte bu seçime bağlıdır. İdeal bir doktora konusu seçmekse danışmanınızın size verdiği başlıkların içinden birini seçmekten ibaret değildir. Unutmayın, hayatınızın 6-7 senesini bu işe vereceksiniz.
Bir araştırma alanı seçerken dikkate alınması gereken bazı faktörler vardır. Bunlardan bir kısmı sizin çıkarlarınız, birikiminiz, yetenekleriniz ve motivasyonunuz ile bağlantılı, diğerleri de konunun akademik ya da ticari açıdan verimli bir araştırma alanı teşkil edip etmeyeceği ile ilgilidir. Bu açılardan uygun olan bir konuya eğilmek hem konuyu en az zorlukla işlemenize el verir hem de size ilerideki çalışmalarınızda bol miktarda malzeme sağlar.
Ne kadar dar, o kadar iyi!
Çoğu deneyimli bilim insanına göre doktora konusu ne kadar dar ve odaklanmış olursa o kadar iyidir. Bu konu büyük ölçekli bir araştırmanın veya problemin bir parçası da olabilir ama o geniş alan içerisinde belli bir konuya odaklanmış olması başarılı bir çalışma çıkarabilmek için gereklidir. Uygun odaklı ve kapsamlı bir konu seçerken aşağıdaki ipuçlarını izleyebilirsiniz:
- Öncelikle makalenizin ve tezinizin kapsamını belirleyin. Eğer çok geniş kapsamlı bir konu hakkında yazıyorsanız, konunuzu daraltıp belli bir noktaya odaklanabilirsiniz. Ancak eğer konunuz fazla verimli olamayacak şekilde dar ise, alanı biraz genişletmek iyi olacaktır.
- Konunuzu daha dar tutmak istiyorsanız öncelikle geniş tabanlı bir konu seçin. Bu size konuya odaklanabilmeniz için daha fazla bilgi sağlayacaktır. İstemediğiniz verileri ve konu başlıklarını buradan eleyebilirsiniz.
- Ön araştırma yapın. Bazen kafanızda bir konu ile araştırmanıza başlarsınız fakat araştırma aşaması sizi çok daha başka yollara götürür. Ön araştırma çok geniş kapsamlı kaynaklar arasından yapılabilir. Daha sonra konunuzu belli bir noktaya daraltabilirsiniz.
- Konunuz ile bağlantılı soru listesi hazırlayın. Soru listelerinin en önemli faydası konunuzun ne kadar geniş veya dar kapsamlı olduğunu göstermesidir. Sorulara verdiğiniz cevaplar çok mu genel? O zaman sorularınızı veya konunuzu gözden geçirin.
- Ön araştırmanız ile bağlantılı olarak da soru hazırlayın ve bu sorulardan birini seçip onu araştırmanızın odağı yapın. Eğer gerekirse konu hakkında daha dar kapsamlı ve detaylı sorular sorarak başlığınızı belirleyin.