Prekambriyen Çağı, jeolojik zaman ölçeğinin bölündüğü dönemlerden biridir. Genel olarak, Dünya tarihinde ilk aşama olarak kabul edilir. Gezegen, yaklaşık 4.600 milyon yıl önce oluştuğunda başladı ve 570 milyon yıl öncesine kadar sürdü, bu da onu tarihin en uzun aşaması haline getirdi.
Bununla birlikte, bazı bilim adamlarının sürelerini azalttığına dikkat edilmelidir. Bazı yazarlar, Azoico'yu gezegenin oluşumundan 3800 milyon yıl öncesine kadar geçen dönemi bu akıma göre Prekambriyen başladığında çağırıyor.
Prekambriyen, gezegenin farklı jeolojik ve gelişim olaylarını sınırlamaya yarayan üç farklı eon'a (alt bölümler) ayrılmıştır.
Uzun süredir, yeni kurulan Dünya gezegeni, yaşamı imkansız kılan çevresel koşullara maruz kaldı. İlkel atmosferin neredeyse tüm gazları zehirli ve volkanik aktivite sabittir.
Zamanla, gezegen yavaş yavaş dengeliyordu. Atmosfere oksijen veren ilk bakteri ortaya çıktı. Aynı şekilde, karasal plak oluşmuş ve yaşam prensip olarak çok basit bir şekilde gelişmeye başlamıştır.
özellikleri
Prekambriyen terimi, "pre" (önceki) ve Kambriyen (Cambria'daki) Latince ön ekinin birleşmesinden gelir. Bu jeolojik çağ, Dünya tarihindeki en uzun zamandır. Bilim adamları yaklaşık 4.600 milyon yıl önce başlangıcını ve 570 milyon yıl önce sonunu işaretler.
Süresine rağmen, birçok özelliğini incelemek kolay değildir. O zaman gezegenin kendi koşulları, çok fazla kalıntının korunmamasına neden oldu. Örneğin fosiller çok azdır. Ancak istisnai olarak bazıları, Dünya'da yaşayan ilk organizmalara aittir.
Bir temsil olarak, bilim adamları genellikle karanlık bir gökyüzü ile çevrili gezegeni tarif ederler çünkü volkanlardan gelen enkazlar güneş ışığını kaplarlar. Fırtınalar neredeyse sabitti, çok fazla elektrik vardı.
Öte yandan, yağmur, yere temas ettiği anda buharlaştı, ısıl faaliyet nedeniyle çok sıcaktı. Bu, birkaç zehirli gazdan oluşan ilkel atmosfere büyük miktarda buhar saldı.
Gezegenin oluşumu
Bugün en çok kabul edilen hipotez, Dünya'nın yaklaşık 4.600 milyon yıl önce oluşturulduğu yönündedir. Gezegenin yaratılışı, biriken toz ve gaz bulutlarından üretildi. Toz erimeye ve kayalara dönüşmeye başladı.
O zaman, Dünya'yı çevreleyen atmosfer, her ikisi de yaşamla uyumlu olmayan metan ve hidrojenden oluşuyordu.
Bir süre sonra volkanik aktivite, karbondioksit ve su buharını dışarı atmaya başladı. Zamanla, Dünya soğutuldu ve bu buhar sıvı suya dönüştürüldü ve sonunda denizler ve okyanuslar oluştu. İlk yaşam formlarının ortaya çıkacağı yerde olacaktı.
Benzer şekilde, o sırada litosfer, hidrosfer ve atmosfer oluştu.
Çevre koşulları
Volkanlar, Prekambriyen'in ilk bölümünde çok önemli bir rol oynadı. Dışarı attıkları su buharı, karbondioksit ile birlikte, protokol atmosferinin temelidir. Henüz var olmayan oksijendi.
Gezegenin sıcaklığı 10000 C'nin altına düştüğünde, yaklaşık 3, 800 milyon yıl önce, ilk kayalar katılaşmıştır. Aynı şekilde, ilk okyanusun tuzlar biriktirdiğine dair kanıtlar vardır.
Sonunda, soğutma yer kabuğunun dengelenmesine, daha kalın ve sertleşmesine neden oldu. Aynı durum, amonyak, metan veya hidrojen sülfitin kaybolduğu atmosferde de oldu. Bunun yerine azot ve oksijen ortaya çıktı.
İklim ayrıca yaklaşık 2500 milyon yıl önce stabilize olmuş ve bazı yaşam örneklerinin ortaya çıkmasına izin vermiştir. Siyanobakterilerin etkilerinin fark edilmeye başlaması için yeterli oksijen üretmesi 1800 milyon yıl öncesine kadar olmazdı.
Öte yandan, Prekambriyen döneminde, çölden bazı buzul çağlarına kadar farklı iklim dönemleri vardı.
Dönemler (alt bölümler)
Uluslararası Stratigrafi Komisyonu, Prekambriyen'i üç farklı döneme veya eon'a böldü.
Eón Hádico veya Hadeano
Prekambriyen'in ilk bölümüne Hádico veya Hadeano denir. Adı, eski Yunanistan'daki yeraltı dünyası olarak adlandırdıkları Yunan Hades'inden geliyor.
Hádico, Dünya'nın yaklaşık 4.600 milyon yıl önce oluştuğu ve 4.000 milyon yıl önce sona erdiği zaman başladı.
En çok takip edilen teorilere göre, Güneş Sistemi bir gaz ve toz bulutu içinde kuruldu. Çok yüksek sıcaklıklarda olan malzemenin bir kısmı birleşip soğumaya başladığında, Dünya da dahil olmak üzere gezegenler kuruldu.
O zaman yer kabuğunun ortaya çıktığı yerdi. Uzun süre boyunca, büyük volkanik aktivite olduğundan kabuk çok dengesizdi.
Bilim adamları Kanada ve Avustralya'da Hodic Eon'dan gelebilecek bazı kayaları bulmuşlar, çünkü yaklaşık 4400 milyon yıl öncesine aitler.
Çağın en önemli kozmik olaylarından biri Aeon'da meydana geldi. Bu, çok sayıda meteorit gezegeni tahrip ettiğinde, yoğun geç bombalama olarak bilinir. Zamanın zayıf atmosferi, uzayda yolculuk eden parçaları savunma değildi.
Aeon Archaic
Prekambriyan'ın bölündüğü ikinci aşama, daha önce Arkeozoik olarak adlandırılmasına rağmen, Arkaik olarak bilinir. 4000 milyon yıl önce başladı ve 1500 milyon yıl sürdü, 2.500 milyon yıl önce sona erdi.
Karasal kabuk, o dönemde gelişti, bu da kayda değer bir plaka tektoniği (plakaların hareketi) ve mevcut olana benzer bir iç yapı olduğunu gösterir. Buna karşılık, bahsedilen kabuğundaki sıcaklık şu anda olduğundan çok daha yüksekti.
Arkaik'te hala atmosferde serbest oksijen yoktu. Ancak, uzmanlar sıcaklığının bugünkinden çok farklı olmaması gerektiğini düşünüyor.
İlk okyanuslar çoktan oluşmuştu ve yaşamın ortaya çıkması çok muhtemel. Bu yaşam prokaryotik organizmalarla sınırlıydı.
3, 500 milyon yıl önce büyük bir değişiklik meydana geldi. O zaman bakteri oksijensiz olmayan bir tür olmasına rağmen fotosentez yapmaya başladı.
Bunun için yaklaşık 2800 milyon yıl öncesine kadar beklememiz gerekirdi. Oksijeni serbest bırakan ilk organizma, özellikle siyanobakteriler ortaya çıktı. Bu, diğer yaşam formlarının daha karmaşık görünmesine neden olan büyük bir değişime neden oldu.
Proterozoik Eon
Bu üçüncü Prekambriyen alt bölümünün adı özelliklerini gösterir. Proterozoik, birliği "erken hayatta olmak" anlamına gelen iki Yunanca kelimeden geliyor.
Bu iyon 2500 milyon yıl öncesinden 524 yılına kadar uzanıyor ve yaşam gezegende daha yaygın bir şey olmaya başladı. Stromatolitler, bazı biyolojik özelliklere sahip mineral yapılar, atmosferde karbondioksit sıkışmış ve bunun yerine oksijen salınmıştır.
Jeolojik olarak, dönem büyük kıta kütlelerinin oluşumu ile karakterize edilir. Bilim adamlarının onları tanıdığı isim “cratones”. Bu kitleler karasal raflara yol açacak olanlardır.
Kratonlar, hala yer kabuğunu oluşturan sıcak manto üzerinde hareket etti. Çarpışmalar sık oldu ve ilk dağların ortaya çıkmasına neden oldu. Zamanla, tüm kratonlar tek bir kütlede birleşti ve büyük bir tek kıta olan Pangaea 1'i oluşturdu.
Bu kratonlar Proterozoik sırasında ayrıldı ve üç defa birleştirildi.
jeoloji
Prekambriyen'deki jeoloji büyük değişiklikler geçirdi. Kısacası, hala oluşum aşamasında olan bir gezegendi, bu yüzden değişimler sürekli idi.
Volkanik aktivite neredeyse sabitti, bu da büyük miktarlarda karbon dioksit ve su buharının prototmostata ulaşmasına neden oldu. Bu da, kayalar katılaşırken sıcaklığın düşmesine neden oldu.
Kıtasal kabuk üst karasal mantodan doğdu. Yavaş bir görünümdeydi, çünkü 3800 ila 2800 milyon yıllık salınan bir zamana ihtiyacı vardı. O sırada bazaltlar ve andezitler oluştu.
Uzmanlar, bu ilkel kıtasal kabuğun çok miktarda alüminyum silikat içerdiğini varsaymaktadır. Zaten ağaç kabuğunun bulunduğu bölgelere verilen isim kalkanlar ve mevcut kıtaların orijinidir. Ancak Prekambriyen'de dünya bugün olduğundan daha sıcak ve süreksizdi.
Pangea
Prekambriyen'in ikinci yarısında, Proterozoik başlamadan hemen önce, tektonik plakaların aktivitesi değişmiştir. Çarpışmaların yanı sıra birkaç kıta bloğunun sendikaları da daha sık oldu. İlkel kıtaların kökeni buydu.
Plakaların hareketleri durmadığından, kıta blokları genişleyerek, süper kıtalara yol açmıştır. Yaklaşık 500 milyon yıllık döngülerde, bu plakalar daha da yaklaştı, sonra parçaları parçalayarak tekrar uzaklaştı.
1100 milyon yıl önce Pangea, bütün kıta bloklarının tek bir kütleye ayrıldığı bir zamanda kuruldu. Bir sonraki ayrım mevcut kıtalara yol açacaktır.
kayaçlar
Jeologların gezegen üzerinde buldukları en eski taşlar, 4100 ila 4200 milyon yıl arasındadır. Bunlar bir mineral olan küçük zirkon kalıntılarıdır.
Bununla birlikte, Dünya'nın yaşını ölçmek için bazı meteorlarda belirlenmiştir. Çalışmalara göre, bunlar gezegenle aynı zamanda kuruldu ve 4600 milyon yıl içinde tarihi belirlemeye izin verdiler.
Öte yandan, Prekambriyen döneminde en sık rastlanan kaya türü magmatik ve metamorfiktir. En eski karasal kayaların bulunduğu Afrika ve Grönland, zamanın jeolojisini daha derinlemesine incelememizi sağlamıştır.
flora
İlk yaşam türleri, ilk başta, Prekambriyen döneminde ortaya çıktı. Bilim adamlarının o dönemin biyolojisini incelerken bulduğu sorun, fosil kalıntılarının neredeyse hiç olmadığıdır.
Sert ve değişen çevresel koşullar ve karasal yapının modifikasyonları, Prekambriyen florası hakkında veri sağlamayı zorlaştırır.
yosun
Gezegende ortaya çıkan ilk organizmalar bakteri idi. Bunların, açıkça, bitki cinsinin içine girmediği, ancak bu tür yaşamla bağlanan bir özelliği vardı.
Bu şekilde, bazı mikroorganizmalar atmosfere oksijen yayabilir. Günümüzde flora için ayrılmış bir şey olan fotosentez yaptılar.
Bazı yazarlar bu mikroorganizmaları tamamen bakteriyel ve diğerleri ile alglere benzer şekilde bölüştürmüştür. Bu saniyeler kloroplast olur ve sebze krallığına aittir.
Fotosentez yapan ve bu dönemde ortaya çıkan mavi alglerin mevcut bitkilerden oldukça farklı bir biyolojisi vardı.
Corycium enigmaticum
Bulunan en eski fosil kalıntıları, yaklaşık 1.5 milyar yıllık bir algtir. Daha önce belirtildiği gibi, o dönemdeki kalıntılar çok azdır ve canlı organizmaların kendisinin çok fazla olmaması mümkündür.
Bulunanların arasında en çok bulunanı deniz yosunlarıdır. Biyologlar, fotosentez yapabilen ve atmosfere oksijen dökülen sebzelerin ortaya çıkmasının yaşamın çoğalması için temel olması gerektiğine katılıyorlar.
yaban hayatı
Florada olduğu gibi, bilim adamları Prekambriyen'de hangi hayvanların bulunduğunu bilmekte zorlanırlar. İlki, katı iskeletlerden yoksun kalmak zorunda kaldıklarından fosilleşmelerini engelledi.
İlk sakinleri
İlk yaşayan organizmalar çok basitti. Onların sadece bir zarla sarılmış ve kopyalanabilen bir sistem olduğu düşünülüyor.
Gezegenin bu ilk sakinlerinin bilindiği ad olan protobiontlar, en az 3.500 milyon yıl önce ortaya çıktı. Evrim, şartlara daha iyi adapte olanların hayatta kalmasını sağlamıştır.
Tüm bu genetik bilgiyi içeren bir hücre ile bu mikroorganizmaların yapısı çok basitti.
Bilim adamları, daha basit bir önceki yaşamın var olduğunu, ancak bunun kanıtı bulunmadığını ekarte etmezler.
siyanobakteri
En bol bulunan organizmalardan biri siyanobakterilerdi. Birbirlerini oldukça iyi tanımalarını sağlayan, fosillerde korunan az sayıdakiler arasındadırlar.
Sonunda atmosferde biriken oksijenin üretilmesinden 2800 milyon yıl önce sorumluydu.
Yumuşak mercanlar, denizanası ve annelitler
Çok sonra, yaklaşık 670 milyon yıl önce, denizlerdeki ve karasal kıyılardaki yaşam çoğalmıştı. Mercanlar, şimdikilere benzer fakat daha az sert olanlara, denizanası ve diğer su canlılarına benzer şekilde ortaya çıkmıştır.
Ediacara Fauna
Sudaki hayvanlar arasında, sözde Ediacara faunası büyüklüğü ile dikkat çekiyor. İlk fosiller, aynı adın tepesinde, Avustralya'da bulundu.
670 milyon yıl önce ortaya çıkmışlardı ve bir metre kadar az ya da çok ölçebiliyorlardı. Vücudu yumuşaktı ve daha sonraki hayvan yaşam biçimlerinin ilkel bir dalı olarak kabul edilir.