Brüksel merkezli CitizenLab tarafından hazırlanan yeni bir rapora göre Apple, müşterilerin Çin, Hong Kong ve Tayvan’daki ürünlere kullanabileceği bazı kelimeleri ve cümleleri sansürlüyor. iPhone üreticisi her zaman ırkçı dil, kaba ifadeler veya fikri mülkiyet ihlallerinden kaçınmak için gravür isteklerini filtrelediğini söyledi, ancak CitizenLab, şirketin Hong Kong ve Tayvan’daki siyasi referans kısıtlamalarının özellikle yasal gerekliliklerin ötesine geçtiğini söylüyor.
Raporun yazarları, “Apple’ın anakara Çin siyasi sansürünün bir kısmının hem Hong Kong’a hem de Tayvan’a sızdığını gördük” dedi. ” Bu sansürün çoğu Apple’ın Hong Kong’daki yasal yükümlülüklerini aşıyor ve Tayvan’daki içeriğin siyasi sansürü için hiçbir yasal gerekçenin farkında değiliz.”
Apple, pek çok kelimeyi sansürleyecek
Apple, bölgelere göre yasaklı ifadelerin tam bir listesini sunmuyor, ancak CitizenLab tarafından yapılan analize göre, şirketin Çin’de 1.045 anahtar kelimeyi filtrelediğini, buna karşılık Hong Kong’da 542, Tayvan’da 397, Kanada’da 206, Japonya’da 192 ve 170 anahtar kelimeyi filtrelediğini buldu. ABD, Kanada veya Japonya’da hiçbir siyasi kelime öbeği filtrelenmezken, Çin ve Hong Kong’da engellenen tüm anahtar kelimelerin neredeyse yarısı siyasi nitelikteydi. CitizenLab’ın analizi, özellikle AirTag’ler ve iPad’ler için gravür isteklerine baktı, ancak ürünler arasındaki kısıtlamalarda belirttiği tek fark, anahtar kelime uzunluğu ve küçük harflerle ilgiliydi.
Çin’de filtrelenen anahtar kelimeler arasında 政治 (politika), 抵制 (direniş), 民主潮 (demokrasi dalgası) ve 人权 (insan hakları) bulunur. Dört karakterle sınırlı AirTag gravürleri için Çinli müşterilerin 4 Haziran 1989’da gerçekleşen Tiananmen Meydanı protestolarına atıfta bulunan dört sayı 8964’ü kullanmasına izin verilmiyor.
CitizenLab, Çin anakarasında uygulanan sıkı sansürün Hong Kong ve Tayvan’a da sıçradığını söylüyor. Hong Kong, Çin’in son aylarda ve yıllarda demokratik hareketlerini bastırmasına rağmen, yüksek düzeyde siyasi bağımsızlığa sahip olan Çin’in “özel bir idari bölgesidir”. Bu arada Tayvan, Çin’in anakara ile yeniden birleşmesi gereken ayrılıkçı bir devlet olarak gördüğü kendi kendini yöneten bir demokrasidir.
Hong Kong’da yasaklı ifadeler arasında 雙普選 (çifte genel oy hakkı), 雨伞革命 (Şemsiye Devrimi) ve 新聞自由 (basın özgürlüğü) yer alır. Tayvan’da, Apple müşterilerinin Çin Komünist Partisi’nin 孫春蘭 (Sun Chunlan) veya yasaklı dini hareket 法輪功 (Falun Gong) gibi yüksek rütbeli üyelerine atıfta bulunmasına izin verilmeyecek.
Kaynak: The Verge