ŞIRINGANIN HAZIRLANMASI
Gerekli gereçler
Kas içine iğne yapmak için, aşağıdaki gereçler gereklidir.
— 10-20 mlt’lik mikroptan arındırılmış bir şırınga;
— en az 9/10 mm’lik bir iğne (yağlı bazı ilaçların kas içine verilmesi 12/10 — 14/10 mm’lik iğnelerle daha kolaydır):
— hidrofil pamuk:
— arı alkol.
Damar içine iğne yapmak için, bu gereçlerden başka, esnek bir sargı ve daha uzun bir iğne gereklidir.
Mikroptan arındırma
En kolayı, mikroptan arındırılmış, bir kez kullanılıp atılan şırınga ve iğneler kullanmaktır.
Cam bir şırınga ile atılmayıp birçok kez kullanılan bir iğnenin, temizlendikten sonra, yâ özel bir araçta 160°C’ta kaynatılarak ya da sıcak suda kaynatılarak mikroptan arındırılması gerekir. Sıcak suda arındırma için, şırınganın pistonu ve cam gövde birbirinden ayrılıp, 20 dakika süreyle kaynatılmalıdır. Suya kaynamadan önce bir kaç damla sirke katılması, kireç birikmelerini önler.
Kaynatmadan sonra, şırınganın cam gövdesi bir elle tutulur; öteki elle piston ucundan tutulup, şırınganın içine sokulur. Mikroptan arındırmayı bozacak herhangi bir şey, sözgelimi pistonun yere düşmesi, yeniden kaynatana gerektirir.
Sonra iğne alınıp, şırıngaya takılır.
Şırınganın doldurulması
İlaç ampul içindeyse, iğne ampulün kenarlarına degdirilmeden sıvı ilaca batınlıp, piston geriye çekilir (aslında, ampul kırılmadan önce, kenarlarının’ mikroptan arındıncı bir.sıvıyla silinmesi yararlı olur). İçinde toz ilaç bulunan lastik tapalı bir şişe söz konusuysa, sıvı kapsayan şırınganın iğnesi, lastikten içeri batırılır, şırıngadaki sıvı şişeye boşaltılır, şişe sallanır, sonra şişe baş aşağı getirilip şırınga ilaçla doldurulur. İğne yapılmadan önce, şırınganın ucundaki iğne değiştirilir.
İĞNENİN YAPILIŞI
Damar içine iğne yapmayı ancak hekim, hemşire ya da hastabakıcılar gerçekleştirebileceğinden, burada anlatılmayacaktır.
Kas içine iğne yapılışı
Genellikle kalçadan yapılır. Hasta yüzü koyun yatırılıp, kalçanın ortasında çaprazlaşan ve kalçayı dörde bölen iki çizgi varmış gibi düşünülür: İğne, üst dış dörtte bire batırılacaktır.
Ayrıca kalçanın ön yüzünden ve kolun üst dış bölümünden de kas içine iğne yapılabilir.
Deri alkole batırılmış bir pamukla silindikten sonra, aşağıdaki işlemler uygulanır:
— iğnenin ucu tek bir hareketle, deriye dik olarak batırılır:
— piston bastırılarak, ilaç yavaş yavaş şırınga edilir;
— iğne çekilip, alkollü bir pamukla iğne yeri yeniden silinir ve ilacın dağılması için hafifçe oğuşturulur.
Hasta, iğne yaptırırken bacağında bir ağrı duyarsa (iğnenin kalça sinirine dokunduğunun belirtisidir) iğne hemen çekilmelidir.
Özellikle zehirli böcek ve yılan sokmalarına karşı serum yapmak için, bilinmesi gereken bir yöntemdir.
İğneyi yapmak için, bacağın ya da kolun üst bölümünde deriyi iki parmak arasına sıkıştırıp, iğneyi bu oluşturulan kıvrıma batırmak yeterlidir. İğne derinin altına girmeli, ama kasa ulaşmamalıdır.
Yılan ısırmalarında, serum iğnesi eşit miktarlarda ısırık düzeyine ve ısırılmış üye düzeyine aynı anda yapılmalıdır.