Özet: Antidepresanlarla birleştirilen esketamin, tedaviye dirençli depresyonu olanlarda semptomları hafifletmeye yardımcı olmak için hızlı bir şekilde hareket eder.
Yeni araştırmalar, esketamin burun spreyinin, önceki tedaviye yanıt vermeyen kişilerde depresyon tedavisinde etkinliğini ve güvenliğini desteklemektedir. Araştırma 21 Mayısta Amerikan Psikiyatri Dergisi’nde çevrimiçi olarak yayınlandı. Bu çalışma, tedaviye dirençli depresyonu olan kişilerde kullanım için, bir oral antidepresan ile birlikte, esketamin burun spreyi Gıda ve İlaç İdaresi (FDA) onayını sağlayan önemli çalışmalardan biridir.
Depresyon yaygındır ve depresyonu olan kişilerin üçte biri tedaviye dirençli olarak kabul edilir – birkaç antidepresan denedikten sonra bile semptomlardan kurtulamazlar. Esketamine, diğer depresyon tedavilerine cevap vermeyen insanlar için yeni, hızlı etkili bir tedavi sunar.
Çalışma yazarlarından tıp doktoru olan Michael Thase, Amerikan Psikiyatri Birliği Yıllık Toplantısı sırasında yapılan brifing sırasında çalışmayı anlattı. Aşama 3, çift kör, aktif kontrollü çalışma Ağustos 2015 ile Haziran 2017 arasında 39 poliklinik merkezinde, orta ile şiddetli depresyona sahip ve en az iki antidepresana cevap vermeme öyküsü olan yaklaşık 200 yetişkin yapıldı. Katılımcılar rastgele iki gruptan birine atandı. Bir grup mevcut tedavilerinden esketamin nazal spreyine (haftada iki kez 56 veya 84 mg) ve yeni başlatılmış bir antidepresan (duloxetin, essitalopram, sertralin veya yavaş salınımlı venlafaksin) olarak değiştirildi. Diğer grup mevcut tedavilerinden yeni bir antidepresanla birlikte plasebo nazal sprey olarak değiştirildi.
Esketamin grubundakiler arasında depresyondaki iyileşme 28. günde plasebo grubundan anlamlı derecede daha yüksekti. Benzer gelişmeler zaman içinde daha önce de görülmüştür.
Esketamin grubundaki olumsuz olaylar genellikle ilacı aldıktan kısa bir süre sonra ortaya çıktı ve hastalar klinikte iken 1.5 saat sonra düzeldi. En sık görülen yan etkiler ayrışma, bulantı, vertigo, disjesi (tat duyusunun bozulması) ve sersemlik hissidir. Esketamin grubundaki hastaların yüzde yedisi yan etkiler nedeniyle çalışmayı bıraktı.
Thase, bu esketamin denemesi, FDA’nın tedaviye dirençli depresyonu olan hastalar için bu tedaviyi gözden geçirmesini sağlayan en önemli çalışmalarından biri olduğunu dile getirdi. Thase ayrıca, ek yardımcı esketamin tedavisinin etkili olmasıyla birlikte, aynı zamanda iyileşmenin ilk 24 saat içinde belirgin hale geldiğini ve esketaminin yeni etki mekanizması, tedavinin yararı hızıyla birleştiğinde, bu gelişimin depresyon tedavisi zor olan hastalar için ne kadar önemli olduğunu vurgulamaktadır.
Depresyon yaygın görülen bir rahatsızlıktır ve depresyonu olan kişilerin üçte biri tedaviye dirençli olarak değerlendirilir – birkaç antidepresan denedikten sonra bile semptomlardan kurtulamazlar. Esketamine, diğer depresyon tedavilerine cevap vermeyen insanlar için yeni ve hızlı etkili bir tedavi sunar.
Amerikan Psikiyatri Dergisi’nde eşlik eden bir yorumda, Stanford Üniversitesi Tıp Fakültesinde tıp doktoru olan Alan Schatzberg, en iyi ne kadar süreyle ve ne kadar sıklıkla reçete yazılacağı gibi esketamin kullanımıyla ilgili bilgilerin bulunmadığı çeşitli alanları ve kötüye kullanım potansiyeli hakkında endişeleri vurgulamaktadır. Ayrıca esketamin kullanımının depresyonlu birçok hasta için yararlı olabileceğine dikkat çekerken, intranazal esketamin ile ilgili cevaplardan çok soru olduğu ve klinik alanda uygulamasına özen gösterilmesi gerektiği konusunda uyarılarda bulunuyor.
Schatzberg yaptığı yorumda, esketaminin, bir parti ilacı olarak eğlence amaçlı olarak da kullanılan, onlarca yıldır kullanılan bir anestezik olarak bilinen ketamin ile ilişkisini anlatıyor. Alt anestetik dozlarda intravenöz olarak uygulanan ketamin, tedaviye cevap vermeyen depresyon için kullanılan etkili bir tedavi olmasına rağmen, şu anda intravenöz ketamin depresyon tedavisi olarak FDA tarafından onaylanmamıştır, fakat endikasyon dışı olarak reçete edilebilir. Ketamin, birbirlerinin ayna görüntüleri olan moleküllerden oluşur (S-ketamin ve R-ketamin). FDA onayı alan S-ketamin molekülünün (yani esketamin) intranazal formülasyonudur.
Çeviri: Kübra Yılmaz
Kaynak: Neurosciencenews