Birçok özelliğimi severim, ancak özellikle gurur duyduğum bir şey varsa o da şekilli kuyruğumdur. Onun ardından sarsılmaz dürüstlüğüm gelir ve sana bir şey söyleyeyim mi? Diğer bazı VPN şirketlerinin, VPN'ler ve çevrim içi bankacılık hakkında ne tür ipe sapa gelmez şeyler söylediklerini duyduğumda ben utanıyorum.
Benim gibi yalanlardan ve boş laflardan sıkıldıysan, sana çevrim içi bankacılıkla ilgili asıl gerçekleri anlatayım. Bu durum hem telefonun hem de bilgisayarın için geçerli; yani akıllı telefonunun bunlara karşı bir şekilde bağışıklığı olduğu gibi bir fikre sakın kapılma.
Çevrim içi bankacılık işlemlerini yaparken bir VPN'e ihtiyacım var mı?
Tüm güzel şeyler gibi, bunun yanıtı da... Bankacılık işlemlerini nerede yaptığına bağlı olarak değişir:
- Bankacılık işlemlerini evden yapıyorsan, o hâlde, hayır, büyük olasılıkla ihtiyacın olmaz.
- Bankacılık işlemlerini halka açık bir alanda yapıyorsan, o zaman evet. Buna, hayatında yeni bir amaca sahip olmaktan daha fazla ihtiyacın var.
- Bankacılık işlemlerini yurt dışından yapıyorsan, büyük olasılıkla VPN'siz sıkıntı yaşarsın.
Evde yapılan bankacılık işlemlerinde VPN kullanımı
Amacın bankacılık işlemlerini evden yapmaksa, o zaman kullanma. Aslına bakarsan, kullanmayı denediğinde kendi ayağına sıkabilirsin.
Şunu demeye çalışıyorum: Kimse birikimlerini gidip de köyün hırsızına vermeyeceği için bankaların güvenilir olması gerekir. Bankalar sonuçta bağlantılarının iyi ve güvenli olduğundan emin olmak için SSL/TLS şifrelemesi (tarayıcında güvenli bağlantı sağlayan HTTPS'deki S harfini verir) ve hemen kullanabileceğin iyi bir 2 faktörlü kimlik doğrulamasıyla (bankan 2 faktörlü doğrulama kullanmıyorsa bankanı değiştir) iyi bir iş çıkarıyorlar. Böyle bir durumda VPN çok gerekli değildir: Sonuçta kapı açmasıyla meşhur bir hırsızı kapıya ikinci bir kilit takarak durduramazsın. İlk kilidi açmayı başarırsa, ikincisini açmak onun için işten bile değildir. Bana güven: O kilitleri kimse açmayacak. Birisi nasıl yapılacağını öğrenirse, tüm siber güvenlik dünyası öyle bir geriye gider ki, orta çağ Londra'sı bile modern kalır.
Banka verileri çalındığında bunun nedeni daha ziyade kimlik avı siteleri, tuş kaydediciler veya iki yılda bir gerçekleştirilen siber güvenlik zirvesini kaçıran ve yanlışlıkla kötü amaçlı yazılım indiren bazı banka çalışanlarıdır. Bu durumlarda VPN sana yardımcı olacak hiçbir şey yapamaz. Biz bir gizlilik aracıyız, antivirüs değiliz.
Yardım edememekten bahsetmişken; nedensiz yere VPN'i açarsan bankacılık işlemlerin daha az güvenli hâle gelebilir. Bildiğin gibi VPN, verilerini bir grup sunucuya dağıtarak çalışıyor, değil mi? Bu teknik olarak verilerinin hem banka sunucularına hem de kullandığın sunucuya gönderildiği anlamına gelir. Bu nedenle bir bilgisayar korsanı sunuculardan birine girmeyi başardıysa, geçmiş olsun, verilerini ele geçirmiş demektir.
İşinin hakkını veren bir VPN elbette böyle bir şey olmasına izin vermez. Gerçek şu ki yetkisiz girişimlerin verilerini ortaya çıkarmadığından emin olmak için sunucularımızı şifreliyoruz, ancak zerre kadar değeri olmayan birçok "ücretsiz" VPN var. Onlara verilerini emanet edecek kadar güveniyorsan, bir koltuk değneği alsan iyi olur, çünkü er veya geç komik şekilde yürüyor olacaksın.
Dünyanın en iyi, en güvenli, en ilgi çekici VPN'ini (örneğin HMA!) kullansan bile, uzaktaki bir sunucuya -diyelim Vietnam- bağlanırsan, çevrim içi bankacılık işlemlerini yapmaya çalışırken bankan, Vietnam'daki bir yabancının senin hesabını ele geçirmeye çalıştığını düşünecek. Tüm alarm zilleri çalacak ve oturum açma bilgilerinin çalınmadığını, o sabah yanlışlıkla VPN'ini açtığını bankana açıklamak zorunda kaldığın uzun ve sıkıntılı birçok telefon görüşmesi gerçekleştireceksin.
İşte böyle. Kendi evinde rahatına bakarken çevrim içi bankacılık işlemlerinde VPN'i açmak için herhangi geçerli bir sebep yok.
...ANCAK...
Dur, daha söyleyeceklerimiz var canım. İlk olarak VPN'e gerçekten ihtiyacın olan iki -iki dedik- durumu açıklamamız gerekiyor.
Halka açık Wi-Fi: Çevrim içi bankacılık için gerçekten en kötüsü
Her şeyden önce: Çevrim içi bankacılık işlerini asla halka açık bir Wi-Fi ağında yapma. Anlaşıldı mı?
Yerel hipster kafende bisikletin için ahşap gidon veya şaraplık alışverişi yaparken ve avokado latteni yudumlarken görülmekten hoşlandığına eminiz, ancak orada başka kimlerin takıldığını biliyor musun? Mahallenin bilgisayar korsanı. O annesinin bodrum katındaki evinden yalnızca halka açık Wi-Fi ağını kullanmak için çıkıyor. Aslında o ağa ihtiyacı yok (evindeki Wi-Fi ağı çok daha hızlı), asıl amacı bu ağda kurbanlarını bulmak. Sözü buradan nereye getirmek istediğimi anlayabiliyor musun?
Halka açık Wi-Fi ağının tehlikelerini zaten ayrıntılı olarak açıkladım, ancak bu yazımı henüz okumadıysan, sana şu şekilde özetleyebilirim: Halka açık Wi-Fi ağları hafifmeşrep kadınlar gibidir. Çok fazla kişiyle etkileşime geçerler, ister istemez sana da bir şeyler bulaşır. Tabii korunmak için bir VPN kullanmıyorsan.
Güvenli olmayan ağlar Google'da "Wi-Fi ağındaki bir bilgisayar nasıl ele geçirilir" şeklinde arama yapabilen herkese olasılıklarla dolu yeni bir dünyanın kapısını açar. Evet, herkese. Şu anda deniyor musun yoksa? Deniyorsun, değil mi? Uzun lafın kısası, ağ izlemesi senin bile öğrenebileceğin kadar kolaysa, erişim elde eden bilgisayar korsanlarının yapabileceklerini bir düşün. Kredi kartı numaraları, takvim ve iletişim bilgileri, hatta sohbet geçmişinin tamamı gibi önemli ve değerli bilgilerden söz ediyoruz. Elbette parolaların da var (bu arada tüm hesaplarında aynı parolayı kullanıyorsan onların işini kolaylaştırıyorsun).
Bağlantını şifreleyen ve tuhaf randevularını, utanç verici sohbetlerini ve işe yaramaz parolalarını gizleyen bir VPN olmadan okul partisinde ne yapacağını bilmeyen bir çömez gibi öylece kalakalırsın.
İşlemleri evden uzaktayken yapma
Yabancı ülkelere gittiğinde AirBNB hostunun premium suit olarak nitelediği kalitesiz yere gitmek için otobüs bileti satın almaya çalışırken kredi kartını kilitlememesi için tedbirli davranıp bankana önceden haber vermen iyi fikirdir. Aynı mantık çevrim içi olarak da geçerlidir. Tıka basa yemek yediğin uzun bir günün ardından bakiyeni kontrol etmek için hesabında oturum açacağını bankana söylemenin kolay ve sıradan bir tarafı yoktur.
VPN, bankanın izni olmadan mali işlemlerini yapabileceğinden emin olmanın en kolay yoludur. Tek yapman gereken evine en yakın sunucuya VPN'i bağlayıp oradan çalışmaktır: Yani bankan ormanda sıtmayla savaşmak yerine hâlâ kendi evinde rahatına baktığını düşünür.
VPN, yurt dışındayken kullandığın Wi-Fi etkin noktaları pek güvenli olmadığı için sana genel anlamda da yardımcı olur. Sonuçta otelin Wi-Fi ağı parola korumalı olabilir, ancak orada kalan herkes parolayı bilir ve kalanlardan biri parolayı başkalarıyla paylaşmaya karar verirse büyüme çağında ebeveynlerinin vermiş olabileceği terbiye dışında onları durduracak pek bir şey kalmaz.
En güvenli bankacılık aracın: sağ duyu
Bunu gözümüzde canlandıralım, olur mu? Gerçek hayatta sorumlu bir vatandaşsın. Kapılarını kapatır, bisikletini kilitler ve ödeme yaparken cihazın üstünü kapatırsın. Söz konusu gerçek hayat olunca gizliliğinle ilgili ne kadar da hassas davranıyorsun. Ancak sonra çevrim içi oluyorsun ve o da ne? Her şeyinle tamamen ortadasın, gizli saklı hiçbir şeyin yok, aklına gelen her şey açık şekilde duruyor.
VPN elbette çevrim içi bankacılık işlemlerini yaparken çok yardımcı olamayabilir, ancak güzel haber şu ki benim gibi tembel bir teneke değilsen güvenli çevrim içi bankacılık için ihtiyacın olan her şey ücretsiz ve yapması kolay.
- Güçlü parolalar kullan: Parolaların ekstra güvenli olduğundan emin olmak için bir parola oluşturucu veya daha uzun parolalar dene ve kullandığın her hesapta farklı parolalar kullan. Parolalarını striptiz kulübündeki bir rahibenin donu gibi kilitli tut.
- Güvenle gez: Ziyaret ettiğin web sitelerinin gerçek olduğundan (yani, garip bağlantılara tıklamıyoruz) ve bir HTTPS adresi kullandığından emin ol. Durum böyle değilse sana borcu varmış veya yanlışlıkla seni sevdiğini söylemiş gibi onu kov.
- Antivirüs kullan: Tercihen iyi bir yazılım kullan, ancak yine de istediğin hatayı yapmakta özgürsün elbette.
- Eklentiler: Şeker gibi, yabancılardan almak daha eğlenceli olabilir, ancak her zaman çok daha tehlikelidir de. Yalnızca güvendiğin eklentileri indir ve açmadan önce tara.
- Bağlantılar: Paypal'ın gerçekten kimliğini doğrulaması mı gerekiyor? Büyük olasılıkla hayır, ancak emin olmak istiyorsan doğrudan siteye git. Sana sunulan herhangi bir bağlantıyı kullanma.
Bu elbette eğlenceli veya ilgi çekici değil, ancak birisi senin paranın kontrolünü eline geçirseydi, para hortumlayan yardım hatlarına dilinde tüy bitene kadar birikimlerinin çalındığını ve bir kişiden diğerine aktarıldığını anlatmaktan daha kötü bir şey olmadığını anlardın. Temkinli davranmak da iyi olmaz mı? Yani dünyadaki en alçak gönüllü maceraperest değilsen tabii. Öyleyse hadi durma ve rastgele bağlantılara tıklayarak bu hafif adrenalin patlamasının tadını çıkar.
Özet
Bak, çevrim içi tüm can sıkıcı sorunlarına VPN'i deva olarak satabilseydik güzel olurdu. Eminim HMA! çalışanları da böyle pazarlamamı isterdi. Ancak sen ve ben pozitif bir müşteri-maskot ilişkisi kuracaksak, birbirimize güvenmemiz gerekiyor. Bu nedenle bir VPN'in neler yapabileceğiyle ilgili sana yalan söyleyemem; sen de bana bazı yasa dışı lisanslarla yazılımımı korsan olarak kullanmayacağına ve eşek sütünü bırakabileceğine dair söz ver.
Bazen insanların eşek sütü içtiğini düşünmek tuhaf geliyor.