LUBERO, DEMOKRATİK KONGO CUMHURİYETİ — Son birkaç yılda Kirumba hakkında bir şeyler değişti. Demokratik Kongo Cumhuriyeti’nin Kuzey Kivu eyaletindeki bu kırsal kasabaya bakan tepelerden tuğladan yapılmış bir dükkan veya kiremit çatılı bir ev görülebilir.
Kirumba’da tuğla binalar göze çarpıyor.
Kuzey Kivu’nun Lubero bölgesindeki en büyük ticaret merkezi olan Kirumba’daki çoğu ticari bina ve ev, yıkıma eğilimli çamur ve ahşaptan yapılmıştır. Aslında, Power Africa’nın 2019 raporuna göre, Demokratik Kongo Cumhuriyeti’ndeki evlerin yalnızca yaklaşık üçte birinin (yaklaşık 5 milyon) duvarları taş, çimento, bloklar, tuğlalar, çelik veya demir veya asbest levhalardan yapılmıştır. Amerika Birleşik Devletleri hükümeti ve Afrika’daki güce erişimi artırmaya çalışan birkaç Afrika ülkesi.
Düşük gelir, karmaşık arazi yönetim sistemleri ve kalkınmayı raydan çıkaran onlarca yıllık çatışma gibi çeşitli faktörler buna neden oluyor. Ancak bir kentsel gelişim kuruluşu, yerel halkın dayanıklı binalar inşa etmesine yardımcı olmak için kaynakları bir araya getirdi. Bu süreçte, Kirumba’nın manzarasını değiştiriyorlar ve yeterli konuta erişimi iyileştirmeyi planlıyorlar.
Örgütün başkanı Lambert Kasereka Saasita, Mutuelle de Construction Dayanıklı kuruluşun, yerel makamlarla yakın çalışan Kirumba Geliştirme Komitesi tarafından kurulduğunu söylüyor.
Saasita bu fikri 2010’da ortaya attı. Yerel halkın daha dayanıklı ticari binalar ve evler inşa etmesine yardımcı olabilecek bir yöntemle ilgilendi. Sonra insanlarla konuşmaya başladı.
Saasita, “İnşaat zorluklarına yanıt vermek için çabalarımızı bir araya getirmenin gerekli olduğunu gördük” diyor.
Demokratik Kongo Cumhuriyeti’nde konut erişimine ilişkin doğru verilere ulaşmak zor, ancak birçok kişi çatışma nedeniyle evlerini terk ettiğinden konut durumu kötüleşti. 2008 ve 2021 yılları arasında çatışmalar yaklaşık 17 milyon yerinden edilmeye neden oldu. Ülke İçinde Yerinden Edilme İzleme Merkezi’ne göre, büyük bir çoğunluk ülkenin doğu kesiminde gerçekleşti.
Göç ve yer değiştirme, Demokratik Kongo Cumhuriyeti’nin şehirlerinde hızlı kentleşmeye yol açtı. Ancak bu kentleşmeye daha iyi altyapı veya ekonomik gelişme eşlik etmiyor. Hatta 2018 Dünya Bankası raporuna göre Afrika’nın başkenti ve en büyük şehirlerinden biri olan Kinşasa’da kentsel alanlarda yaşayanların yaklaşık %75’i “gecekondu mahallelerinde” yaşıyor.
Kirumba’nın evi ve çatışmanın kalbi olan doğu bölgesi, özellikle Goma’da hızlı bir kentsel büyüme yaşadı. Ancak Birleşmiş Milletler İnsan Yerleşimleri Programına göre konut altyapısı genellikle zayıf.
Merveille Kavira Luneghe, GPJ DRC
Mutuelle de İnşaat Dayanıklı, yeterli altyapı eksikliğini gidermeyi umuyor. Saasita, yerel halkın daha dayanıklı evler ve ticari binalar istediğini, ancak kaynak eksikliği gibi çeşitli faktörlerin inşaatı engellediğini söylüyor. Vergiler ve inşaat ruhsatları da bir başka engel.
Üyeler 7 $ kayıt ücreti öderler ve her üye yılda 1.000 $ katkıda bulunur. Kuruluş bu kaynakları bir havuzda toplar ve katılma sırasına göre her seferinde bir üyeye dağıtır.
Şimdiye kadar, kuruluşun 28 üyesi var – çoğu işletme sahibi – her bir üyeye ulaşma süresini kısaltmak için üç küçük gruba bölünmüşler. Saasita, “Kirumba’nın ticaret merkezinde şimdiden 17 bina inşa ettik” diyor.
Ticari binalara odaklanmış olsalar da Saasita, yerleşim alanlarına doğru genişleyeceklerini söylüyor. “Komünümüz bir şehir olacak” diyor. “Ama bu öyle olmayacak. Onu geliştirmemiz gerekiyor.”
Kirumba’da bir çiftçi olan Kambale Kinyagha Osée, girişimi birkaç yıl önce duydu. Kiralık dükkanların olduğu bir ticari bina inşa etmekle ilgilenmişti ve şimdiden tuğlaları hazırlıyordu. Sonra karısı öldü. Yardıma ihtiyacı vardı, bu yüzden organizasyona katıldı ve katkıda bulundu.
Kinyagha, “Eşim öldükten sonra o kadar zor bir dönemden geçiyordum ki bunu tek başıma yapamazdım” diyor.
Ocak 2022’de kuruluş, inşaatı finanse etmesi için ona 11.000 dolar verdi. Artık inşaat malzemeleri satın alabilir ve vergi ödeyebilirdi. Şimdi dükkanları işletmelere kiralıyor. Bu bir gelir kaynağı olmakla birlikte tuğla bina sahibi olmanın prestij de getirdiğini söylüyor.
Kirumba’daki yerel planlama otoritesinin saha kontrolörü olarak Paluku Kavunga, inşaat izinleri veriyor ve girişimi memnuniyetle karşılıyor: “Burada, komündeki kentsel peyzajı güzelleştirmek istiyoruz.” Yetkililerin tek istediği, örgüt üyelerinin arazi belgeleri sağlaması olduğunu söylüyor.
Arazi yönetim sisteminin karmaşık olduğu konusunda hemfikir değil ve bunu halkın bilinçsizliğine bağlıyor.
“Bir konutun yapılması için izlenmesi gereken yasal bir prosedür var. Her şeyden önce, insanların arazinin mülkiyetini haklı gösteren tüm belgeleri sağlaması gerekiyor” diyor. “Tüm arazi mülkiyet belgeleri düzene girdikten sonra, sadece bize gelirler. inşaat ruhsatı için başvurmak inşaat başlamadan önce. Müdürlüğümüz kontrolsüz yapılaşmaya karşı mücadele ediyor ve bölge planlaması yapıyor.”
Herkes inisiyatifle aynı fikirde değil. Ahşap bir evde yaşayan Kasereka Matembela, bunun yalnızca zenginler için işe yaradığını söylüyor. “Fakir bir insan yılda 1000 doları nereden bulabilir?” diye soruyor 33 yaşındaki motosiklet taksi şoförü. Daha iyi bir ev inşa etmek istiyor ama imkanları yok.
Saasita, bu bölgedeki çoğu insan için miktarın yüksek olduğunu kabul ediyor. Ancak daha fazla kişi katılırsa, kuruluşun kayıt ücretini azaltabileceğini söylüyor.
Kirumba komününün belediye başkanı Obed Kambale Kiveho, girişimi komünün büyüyen statüsüne bir katkı olarak görüyor.
“Bir gruplandırmadan bir ‘cité’ye geçtik. [small town]ve şimdi bir komün. Yarın bir şehir olacağız. Bu yüzden yapılarımızı iyileştirmemiz gerekiyor,” diyor Kiveho. “Ticaret merkezinde veya yol kenarında arsası olup da tuğladan ev yapacak maddi durumu olmayan kimse, onu gücü yeten birine satsın.”
Bir Kirumba sakini olan Zawadi Muhindo, bir tuğla ev inşa etme imkanı olan birine bir arsa satmakta bir sakınca görmez. “Arsanızı orada inşaat yapacak zengin bir adama sattığınızda, başka bir yerde başka bir arsa bulma ve kalan parayı başka işler için kullanma olasılığınız var” diyor. “Bence bu iyi bir adım.”
Saasita, Kirumba’nın hala düşük kaliteli malzemelerden yapılmış binaları olmasına rağmen, kentsel peyzajının iyileştiğini söylüyor. İnisiyatifi bir başarı olarak görüyor çünkü “meyveler ortada”.
Kaynak : https://globalpressjournal.com/africa/democratic-republic-of-congo/mutual-aid-organization-transforms-kirumbas-urban-landscape/