NEW YORK —
Dünya nüfusu artmaya devam ederken, sürekli üretilen çöplerin de nereye gittiği sorusu akla geliyor. New York’ta çöp, yalnızca bir sorun değil. Bu kentte çöp aynı zamanda bir kazanç kaynağı. Kentin yeniden dönüşüm merkezinde neler oluyor dersiniz?
New York’un nüfusu 8,5 milyona yakın. Ve her New Yorklu, her gün ardında bir sürü çöp bırakıyor. Bu kadar çöp nereye gidiyor? Brooklyn’deki Sims Belediye Geri Dönüşüm Merkezi’nde çöpler en son teknolojiyle işlemden geçiriliyor.
Merkez her ay 20 bin ton metal, cam ve plastik işliyor.
Kentin geri dönüşüm programı New Yorklular’ı şişe ve alüminyum kutuları farklı torbalara koymaya teşvik ediyor. Çöpçüler toplanan torbaları bu merkeze getiriyor. Ancak New Yorklular’ın ancak yüzde 20’si çöplerini ayrıştırıyor. Sims’in genel müdürü Tom Outerbridge’e göre, bunun nedeni, kentin karmaşık nüfus yapısı ve gelip gidenin çok olması: “Bu koşullar geri dönüşüm için zorluk yaratıyor. Programlar, banliyölerde yaşayan, homojen mahallelere göre düzenlenmiş. Ancak her şeye rağmen kentin programları oldukça iyi.”
Liberator adlı makine, plastik torbaları parçalayarak içindekileri ayrıştırıyor. Büyük bir mıknatıs, içinde demir olan çöpleri ayrı bir taşıma kayışına alıyor. Bir diğer alet ise camları kırıyor.
Eadaoin Quinn, “Balistik ayrıştırıcıların içinde bu biçimde hareket eden paneller var. Panellere kağıt, plastik torba gibi iki boyuta yakın parçalar geliyor. Şişe, metal kutu gibi üç boyutlu çöpler ise diğer panellere yönlendiriliyor” diyor.
Optik tarayıcıların fiyatı 100 bin dolar civarında ve bu aletler sürecin en ileri teknolojili bölümü. Bu tarayıcılar plastik su şişesi, süt şişesi gibi nesneleri belirlemek için programlanıyor. Tarayıcı, nesneyi tespit ettiğinde, sistemdeki onlarca hava oluğunu eyleme geçirerek nesneleri ayrı kayışa yönlendiriyor.
Marcus, “Herkesin çöp olarak gördüğü maddelerle çalışıyoruz. Ama bunları yeniden kullanmak mümkün” diyor.
Ayrıştırılan çöpler balya makinesine geliyor. Merkez, plastik ve metal olarak ayrışmış yarım tonluk balyalar üretiyor. Sims Geri Dönüşüm Merkezi, bu balyaları yeni şişelerle metal kutuların üretildiği sanayi merkezlerine satıyor.
Monica, “Dünyayı daha iyi bir yer haline getiriyoruz. Bu, hep birlikte yaşamaya çalışmak demek. Bence işin en güzel tarafı da bu” diyor.
Sims çevresel farkındalık yaratma konusunda da aktif. Merkezin çatısında güneş panelleri, girişte ise rüzgar değirmeni var. Bunlar, merkezin toplam enerji ihtiyacının yüzde 20’sini karşılıyor.