CANIM İNSANLAR! SONUNDA, BANA, BUNU DA YAPTINIZ.
Günlük, bir kişinin yaşadıklarını, duygu ve düşüncelerini, özel yaşamına dair bilgilerini tarih belirterek günü gününe anlatan edebi bir türdür. Oğuz Atay'ın Günlükler'i ise, bir edebi tür olan günlükten oldukça farklı. Kitaba başlamadan önce yazarın iç dünyası ve özel hayatıyla ilgili bilgileri okuyacağımı düşünüyordum. Bu anlamda bir hayal kırıklığına uğradım. Kitabı bu beklentiler içinde okuyacak olanlarda hayal kırıklığına uğrayabilir. Çünkü Atay, günlüğüne kendi yaşadıklarını değil de, yazacağı kitaplarla ilgili notlar tutmuş. Bir şekilde yazacağı romanların taslağını çıkarmış diyebiliriz. Her ne kadar Günlük bu anlamda beklentilerimi karşılamasa da yine benim için doyurucu oldu diyebilirim. Daha önce Atay'ın 5 kitabını okuduğum için, okuduğum kitapların taslak hallerini görmek, karakterlerin gelişim aşamalarını Atay ile birlikte takip etmek farklı bir okuma deneyimiydi.
Günlük, 1970-1977 yılları arasında yazılmış. Ama günü gününe yazıldığı söylenemez. Öyle ki Atay, 27 Kasım 1971'de bir günü yazdıktan sonra dört ay ara verip Mart 1972'de yazmaya devam etmiş. Ayrıca Günlük yazmaya başladığı dönemde Tutunamayanlar kitabı bitmiş ve hatta 1970 TRT Roman Ödülü'nü kazanmış. Ancak yazarın kendisiyle özdeşleşen büyük eseri Tutunamayanlar kitabı 2 cilt halinde 1971 ve 1972 yılında yayımlanmış.
Günlük, Tutunamayanlar'ın Selim'ine selam göndererek başlıyor.
"Selim gibi günlük tutmaya başlayalım bakalım. Sonumuz hayırlı değil herhalde onun gibi."
Sayfa 6.
Günlük'te bunun dışında Tutunamayanlar ile ilgili pek bir şey yok. Ardından sırasıyla Tehlikeli Oyunlar, Oyunlarla Yaşayanlar, Korkuyu Beklerken, Bir Bilim Adamının Romanı ve yarım kalan kitabı Eylembilim ile ilgili notlarla devam ediyor. Ama Tehlikeli Oyunlar ve Oyunlarla Yaşayanlar ile ilgili notlar ağırlıkta. Özellikle Tehlikeli Oyunlar'ın yazılma süreciyle ilgili birçok ipucu da bulunmakta.
Sayfa 64'te, Tehlikeli Oyunlar'ın kahramanı Hikmet'in yazarın kafasında yeni yeni şekillendiğini görüyoruz.
"Kitabın adı 'Tehlikeli Oyunlar' İlk plan: Hikmet, gecekondu evine bir kamyonla gelir. Kendi kendine uzun uzun konuşmalar. Üst katındaki Hüsamettin beyle tanışır." Sayfa 64.
Burada Hüsamettin Bey'i kafasında kurgulamış ama o an için Hüsamettin Bey albay değil. İlerleyen sayfalarda o meşhur Albayım'ı yaratıyor.
Ayrıca yazarın yazmayı düşündüğü ama ömrü yetmediği için yazamadığı "Türkiye'nin Ruhu" kitabı ile ilgili bilgiler de var. Kitapları dışında, Türk ve Dünya edebiyatıyla ile ilgili görüşlerini de okuyoruz. Kitabın sonlarında Oğuz Atay'la ilgili foğrafların yer alması da sevenleri için güzel bir sürpriz olmuş.
Kitap 300 sayfa olarak gözüküyor ama aslında 150 sayfa. Bir sayfada Atay'ın kendi el yazısı var, diğer sayfada ise matbaa yazısı. Günlükler'i Atay'ın orijinal el yazısıyla okumak da ayrı bir keyifti.
Günlük, Oğuz Atay'ın en son okunması gereken kitabı.Yani bütün eserlerini okumadan Günlük okunursa tam olarak anlaşılamaz diye düşünüyorum. Bana göre Atay okuma sırası aşağıdaki şekilde olursa daha faydalı olur.
1.Korkuyu Beklerken
2.Tehlikeli Oyunlar
3.Oyunlarla Yaşayanlar
4.Bir Bilim Adamının Romanı: Mustafa İnan
5.Eylembilim
6.Tutunamayanlar
7.Günlük
Herkese keyifli okumalar.