ABD’de 8 Kasım’da Kurultay ara seçimleri yapılacak. Seçim sonucunun Başkan Joe Biden’ın Beyaz Saray’da kalan iki yılı ve ötesi üstünde büyük bir tesiri olacak. Ara seçimlerle ilgili soruların yanıtlarını derledik.
Ara seçimler nedir ve kimler seçiliyor?
Bu seçimlerde, Kurultay’nin alt ve üst kanatları Temsilciler Meclisi ve Senato’nun üyeleri seçiliyor.
Bu seçimler her iki yılda yapılıyor ve başkanın dört senelik vazife süresinin tam ortasına denk ulaştığında, bu oylamalara ara seçimler adı veriliyor.
Kurultay ülke genelinde uygulanan ulusal yasaları yapıyor. Temsilciler Meclisi hangi yasaların oylanacağını belirlerken, Senato bu yasaları veto etme ya da onaylama yetkisine haiz. Senato hem de başkan tarafınca meydana getirilen atamaları onaylıyor ve daha nadiren de olsa, başkana karşı soruşturmalar yürütebiliyor.
Her eyaletin, altı senelik vazife süresi için seçilen iki senatörü bulunuyor. Temsilciler Meclisi üyeleri ise iki yıl hizmet veriyor ve daha ufak bölgeleri temsil ediyor.
Bu ara seçimde Temsilciler Meclisi’nin tüm üyeleri ve Senato üyelerinin üçte biri belirlenecek.
Bazı büyük eyaletlerde de vali ve mahalli yetkili seçimleri yapılacak.
Kim kazanabilir?
Demokrat Parti son iki yılda hem Temsilciler Meclisi’nde hem de Senato’da çoğunluğa haiz. Böylece Başkan Joe Biden’ın istediği yasaları geçirmekte işi daha kolay oldu.
Sadece Demokratların Cumhuriyetçiler üstündeki üstünlüğü oldukca azca bir farkla oluştu ve şimdi de başa baş bir yarış planlanıyor. Anketler Cumhuriyetçilerin Temsilciler Meclisi’ni alabileceğini, Senato’da ise Demokrat Parti’nin üstünlüğünün süreceğini gösteriyor.
Temsilciler Meclisi’ndeki 435 sandalyenin çoğunluğu ya Demokratlar ya da Cumhuriyetçilerin yitirme korkusu olmayan seçim bölgelerinin temsilcileri. Yalnız 30 sandalyede başa baş bir yarış öngörülüyor. Pennsylvania, California, Ohio ve Şimal Carolina eyaletlerinin banliyöleri belirleyici olacak.
Senato’da ise yenilenecek 35 sandalyenin yalnız dördünde yarış ortada. Başlıca mücadeleler Nevada, Arizona, Georgia ve Pennsylvania’da geçecek.
Seçim öncesi büyük meseleler ne?
2022’nin başlangıcında en büyük meseleler göç, kabahat ve yaşam pahalılığı olacak benzer biçimde görünüyordu. Tüm bunlar muhafazakâr Cumhuriyetçilere oy getiren mevzular.
Bu durum, ABD Yüksek Mahkemesi’nin kürtaj kararıyla değişti ve bu bayanların kürtaj hakkına haiz olmasını destekleyen Demokratlara yaradı. Birçok Demokrat adayın kampanyasındaki ana mevzu, kürtaj hakkı oldu.
Sadece kürtaj kararının tesirleri azalmaya başlarken, Cumhuriyetçiler enflasyon, göç ve sertlik suçlarının tekrardan tartışılmasına çalışıyor.
Sonuçların iyi mi tesirleri olacak?
Ara seçimler çoğunlukla başkanın iki senelik performansı mevzusunda halkın tutumunu yansıtıyor ve Beyaz Saray’daki parti genel anlamda iskemle kaybediyor.
Bu durum, seçmenler nezdindeki onay oranı geçen Ağustos’tan bu yana %50’nin altında kalan Başkan Biden için bir kaygı deposu.
Demokratlar, Temsilciler Meclisi ve Senato’daki çoğunluklarını korumayı başarabilirse, Biden iklim değişimi, kamusal sıhhat programları, kürtaj hakkının korunması ve bireysel silahlanmanın sıkılaştırılması planlarını uygulamaya devam edebilir.
Cumhuriyetçiler her iki kanatta da üstünlüğü ele geçirirse, Biden’ın planlarını durdurabilir.
Bu durumda Cumhuriyetçiler, soruşturma komitelerini de denetim edecek duruma gelebilir ve 6 Ocak 2021’de eski Başkan Donald Trump taraftarlarının Kurultay saldırısı mevzusundaki soruşturmayı durdurabilirler. Sadece bu komisyonun çalışmalarını yıl sonunda tamamlaması planlanıyor.
Ek olarak, Joe Biden’ın oğlunun Çin’deki iş ilişkileri ve Amerikan askerlerinin Afganistan’dan ansızın çekilmesi benzer biçimde başlıklarda yeni soruşturmalar başlatabilirler.
Biden’ın aralarında ABD Yüksek Mahkemesi’nin de bulunmuş olduğu bölgelere yeni atamalar yapması zorlaşır. Cumhuriyetçilerin hakimiyeti, Biden’ın dış politikasına darbe vurabilir. Bilhassa de Rus işgaliyle savaşan Ukrayna’ya yardım mevzusunda.
Başkan Biden ise buna misilleme olarak veto kartını kullanabilir ve kürtaj, göç ve vergiler benzer biçimde başlıklardaki tutucu yasaları engelleyebilir.
Netice ise, bir dahaki başkanlık ya da Kurultay seçimine dek sistemin tıkanması olur.
Ara seçimlerin 2024 başkanlık seçimlerine tesiri ne olur?
Ara seçimler, 2024’te Cumhuriyetçilerin başkan adayının kim olacağı konusuda ipucu verebilir.
Trump’ın desteklediği adaylar fena bir performans sergilerse, Cumhuriyetçi Parti’den başkan adaylığı için destek alması zorlaşır. Florida eve Teksas’ta Cumhuriyetçi Valiler Ron DeSandis ve Greg Abbot tekrardan seçilmeyi başarırlarsa, Beyaz Saray şansları olabilir.