Çocuklar, 5 ve 9 yaş arasında çabuk ve olağan bir şekilde arkadaşlık kurar ama genellikle bu arkadaşlıklar hızla değişir. Yani çocuğunuz bugün biriyle, yarın da ötekiyle samimi olursa şaşırmayın.
Çocuklar yaklaşık 9 yaşından sonra, ‘en yakın arkadaş’larını edinirler ve ortak ilgi alanlarına dayalı kalıcı arkadaşlıklar da genellikle bu yaşlardan sonra kurulur.
Çocuğunuz tek bir arkadaşla gayet mutlu olabileceği gibi, geniş bir arkadaş grubunda çok popüler birine de dönüşebilir. Bazı çocuklar da, genellikle ilgi alanları diğer çocuklarınkinden farklı olduğundan kendi başlarına daha mutlu olabilirler. Çocuk durumdan memnunsa, problem yok demektir. Ancak yalnızlığının sebebi diğerleri tarafından reddedilip, grup dışına atılmaksa, o zaman endişelenmeye başlayabilirsiniz.
Çocukların duygusal olarak güçlü olmasında ve kendine güven inşa edebilmelerinde arkadaşlıkların yeri gerçekten büyüktür.
Çocuğunuz arkadaş edinmekte zorlanıyorsa…
Çocuğunuz arkadaşı olmadığı için mutsuzsa, endişelenmekte hakkınız var; çünkü bu onların sadece yalnızlık ve güvensizliğe değil, aynı zamanda ileride karşılaşabilecekleri, akademik alanda başarısızlık veya beslenme bozukluğu ve depresyon gibi problemlere karşı daha korunmasız kaldıkları anlamına gelebilir.
Çocuğunuzun arkadaşlık kurmakta zorlanmasının sebebi çok çekingen olması olabilir. Öte yandan başka bir çocuğun zorbalığı, ya da agresifliği de diğer çocukların çocuğunuzdan uzak durmalarına neden olabilir. Ancak bazı çocukların durumu, bu örneklere uymayabilir, yani çocuğunuz sadece yalnızlığı tercih ediyor da olabilir.
Bazı çocuklar yalnızlıktan dolayı mutsuz hissetmezler. Bu nedenle aşırı tepki vermemek önemlidir. Arkadaşları kendileri için son derece önemli olan pek çok çocuk olsa da, bazıları yalnız olmaktan hoşnutturlar ve büyüdüklerinde becerikli ve yaratıcı erişkinlere dönüşürler.
Öneriler
- Çocuğunuzu cesaretlendirin. Onunla arkadaşlıklar hakkında konuşun, çocukluğunuzdaki arkadaşlarınızla ilgili anılarınızı paylaşın ve onun arkadaşları hakkındaki fikirlerini sorun.
- Sosyal beceri ve davranışlar geliştirmesine yardımcı olun. Sözel ve sözel olmayan işaretleri nasıl anlaması gerektiğini ona açıklamaya çalışın. Birinin ona gülümsemesi, ya da şaka yapması gibi. Çocuğunuz bunları yanlış değerlendirip, arkadaşlık kurma fırsatını kaçırıyor olabilir. Çocuğunuz ufak uğraşmalara ve şakalaşmalara aşırı tepki veriyor, ya da diğerleri “hayır” dediğinde hala oynamak için bastırıyor olabilir. Çocuğunuza açıklamak için onunla karşılıklı rol yapın. Örneğin nasıl göz teması kurulacağını ve arkadaşlık kurmaya açık olduğunu göstermesi için nasıl gülümseyeceğini gösterebilirsiniz.
- Temel sosyal kuralları öğretin. Birinden veya ortadan bir şeyleri kapmamak, başka çocuklara vurmamak ve paylaşmak gibi.
- Müzakere etmeyi ve problem çözmeyi öğretin. Çocuğunuza başkalarını dinlemeyi, fikirlerini ve kendi görüş açısını ifade etmeyi ve ödün vermesi gereken zamanları öğretin.
- Çocuğunuzun arkadaşlarınızı eve buyur edin. Arkadaşları açısından yaptığı seçimleri çok sert bir biçimde yargılamayın ve kendi seçtiğiniz çocuklarla oynaması için onu zorlamayın.
- Okuldaki diğer ebeveynlerle konuşmak için çaba sarfedin. Bu çocukları da birbirleriyle tanışmaları için cesaretlendirir.
- Yerel aktivitelere katılın. Böylece çocuğunuz okul dışında da arkadaş edinebilir. Örneğin onu kamp ya da bir kursa gönderebilirsiniz.
- Sevginizi gösterin. Bu çocuğunuzun kendine olan güvenini artıracağından, paha biçilmezdir. Ancak asla arkadaşlarının yanında onu küçük düşürmeyin, her an yanında bulunmayın.
- Çocuğunuzun arkadaşlıkları ve sosyal yaşantısına fazla karışmayın. Bu konulara dair problemleri, kendi yöntemiyle, uygun bir zamanda kendisinin çözmesi gerekiyor.
Kötü arkadaş seçimi
Çocuğunuzun kendisine uygunsuz arkadaşlar seçmesi konusunda endişeli olabilirsiniz. Ancak işler bu noktada karışabilir, çünkü çocuğunuzun arkadaşlığını bitirmesi için uğraşmanız halinde, bu onun size karşı düşmanca tavır almasına ve arkadaşlıklarını kuvvetlendirmesinden başka bir işe yaramaz. Bu nedenle bu arkadaşlığa göz yummak ve bir yandan da durumu izlemek daha iyi olacaktır.
Güvenlik önerileri
- Çocuğunuzun yanında yetişkin biri olamadan bir yerlere gitmesine izin vermeyin, özellikle güvenmediğiniz başka bir çocukla.
- Hoşlanmadığınız gruplara dikkat edin. Özellikle erkek çocuklar, bir ‘çete’ kendilerine baskı yaptığında daha kötü davranışlar içine girebilirler.
- Her zaman çocuğunuzun nerede olduğunu bilin. Bir yerden bir yere gitmeden önce mutlaka size haber vermeleri gerektiğine dair açık ve net kurallarınız olsun.