Uyuz, ciltte yoğun kaşıntı, kabarcıklar, deri döküntüleri ve tünellerin oluştuğu bulaşıcı bir deri hastalığıdır. Uyuz böceği, cildin üst tabakasında tüneller kazarak yaşar ve çoğalır. Enfeksiyon temas yoluyla yayılır ve enfekte kişilerle temas sonucunda belirtiler ortaya çıkar. Tedavi edilmezse, uyuz devam eden kaşıntı ve deri tahrişiyle kronikleşebilir.
Uyuz belirtilerinden bazıları şunları içerir:
1- Yoğun kaşıntı
Uyuz enfeksiyonu, deride yoğun ve dayanılmaz kaşıntıya neden olur. Bu kaşıntı genellikle geceleri daha da artar. Uyuz böceği, deriye tüneller kazarak hareket ederken, dışkılarını ve yumurtalarını bırakır. Bu nedenle, kaşıma sonucu bu dışkılar ve yumurtalar ciltte daha fazla tahrişe ve kaşıntıya yol açar. Kaşınma, deride tahrişe ve kızarıklığa sebep olur. Bu durum, uyuz enfeksiyonu olan kişilerde gece uykusuzluğuna ve irritasyona yol açabilir.
2- Kabarcıklar ve kabuklanma
Uyuz enfeksiyonunda kaşınma sonucu deride kabarcıklar oluşabilir. Uyuz böceğinin ciltteki tünelleşme aktivitesi, ciltteki hücreleri tahrip eder ve bu da kabarcıkların oluşmasına neden olur. Kabarcıklar zamanla yırtılabilir ve kabuklanma meydana gelebilir. Bu kabuklar, ciltte kuruluk ve pul pul dökülmeyle ilişkili olabilir.
3- Deri döküntüleri
Uyuz enfeksiyonu ilerledikçe, ciltte küçük, kırmızı veya pembe noktalar ve döküntüler görülebilir. Bu deri döküntüleri, uyuz böceklerinin ciltte yol açtığı reaksiyonlar sonucu oluşur. Döküntüler genellikle ciltte yaygın olarak dağılmış ve kaşıntılı olabilir. Uyuz döküntüleri genellikle el, bilek, dirsek, meme başı, bel ve genital bölgelerde yoğunlaşabilir.
4- Yüzeysel tüneller
Uyuz böcekleri, ciltte tüneller kazarak hareket eder. Bu tüneller genellikle ince ve yüzeysel olup, çıplak gözle görülebilir. Uyuz böceğinin kazıp ilerlediği bu tüneller, genellikle beyaz, gri veya kahverengi renktedir. Tünel oluşumu, uyuzun tanısında kullanılan önemli bir belirtidir ve dermatologlar tarafından deri üzerinde incelenir.
5- Deri kalınlaşması
Uzun süreli uyuz enfeksiyonunda, ciltte kalınlaşma, kabalaşma ve pullanma görülebilir. Bu durum, cildin kronik olarak tahriş olması ve sürekli kaşınmadan dolayı ortaya çıkar. Cilt, koruyucu bir tepki olarak daha kalın bir tabaka oluşturur. Deri kalınlaşması genellikle eller, ayaklar ve cinsel organlar gibi daha kalın deri bölgelerinde belirginleşebilir.
6- Uyuz kabarcıkları
Uyuz enfeksiyonu özellikle parmak araları, bilekler, dirsekler ve cinsel organlar gibi deri kıvrımlarında kabarcıklara neden olabilir. Bu kabarcıklar genellikle küçük ve sıvı dolu olup, uyuz böceğinin aktivitesinden kaynaklanır. Kabarcıklar kaşındığında yırtılabilir ve enfeksiyonun yayılmasına yol açabilir.
7- Uyuz çizgileri
Uyuz böcekleri tarafından kazılan tünellerin izleri olarak cilt üzerinde belirgin çizgiler görülebilir. Bu çizgiler, genellikle ince, kıvrımlı ve gri veya kahverengi renkte olabilir. Uyuz böceği, tünel kazarken yol aldığı için, ciltte iz bırakabilir ve çizgi şeklinde görünen belirtiler oluşabilir. Uyuz çizgileri, özellikle el bileği, parmak arası, göğüs ve karın bölgesinde sıkça görülür.
8- İrritasyon ve iltihaplanma
Uyuz enfeksiyonu, ciltte tahriş ve irritasyona neden olabilir. Uyuz böceği ve yumurtaları, cildin altında yol alırken, cildin bağışıklık sistemi bu yabancı cisimlere karşı reaksiyon gösterir. Bu reaksiyon, ciltte kızarıklık, şişme ve iltihaplanma şeklinde kendini gösterebilir. Ayrıca, uyuz tünellerinde biriken atık maddeler de ciltte irritasyona neden olabilir.
9- Uyuzun bulaştığı bölgelerde lezyonlar
Uyuz enfeksiyonu, özellikle parmak araları, bilekler, dirsekler, göğüs, bel ve genital bölge gibi bölgelerde yaygın olarak görülür. Bu bölgelerde uyuz enfeksiyonu sonucunda lezyonlar ve döküntüler ortaya çıkabilir. Lezyonlar, kaşıma sonucu yırtılan kabarcıklar veya tünellerden kaynaklanabilir ve genellikle kırmızı veya pembe renktedir. Uyuz lezyonları, uyuzun en yoğun ve belirgin olduğu bölgelerde odaklanır.
10- Uyuz enfeksiyonunun yayılması
Uyuz, temas yoluyla kolayca bulaşabilen bir hastalıktır. Enfekte kişilerle doğrudan temas veya ortak kullanılan eşyalar aracılığıyla yayılabilir. Uyuz enfeksiyonu olan bir kişiyle temas halinde olmak, enfeksiyon riskini artırır. Özellikle yakın temas, cinsel temas veya aynı yatak, giysi, havlu gibi eşyaları kullanma gibi durumlar enfeksiyonun yayılmasına katkıda bulunabilir.
Bu gibi nedenlerden dolayı, uyuz belirtileri görülen bir kişiyle temas etmekten kaçınmak ve hijyenik önlemlere dikkat etmek enfeksiyonun yayılmasını önlemek için önemlidir.