Birleşmiş Milletler (kısaca BM; resmî dillerinde, Arapça: الأمم المتحد, Fransızca: Nations Unies, İngilizce: United Nations, İspanyolca: Naciones Unidas, Rusça: Объединенные Нации), 24 Ekim 1945'te kurulmuş dünya barışını, güvenliğini korumak ve uluslar arasında ekonomik, toplumsal ve kültürel bir iş birliği oluşturmak için kurulan uluslararası bir örgüttür. Birleşmiş Milletler kendini "adalet ve güvenliği, ekonomik kalkınma ve sosyal eşitliği uluslararasında tüm ülkelere sağlamayı amaç edinmiş global bir kuruluş" olarak tanımlamaktadır. Uluslararası İlişkilerde, kuvvet kullanılmasını ilk olarak evrensel düzeyde yasaklayan ilk antlaşma BM Sözleşmesidir.
Örgütün, kurulduğu yıllarda 51 olan üye sayısı şu an itibariyle üyeliği kaldırılan Vatikan ve değiştirilen Çin Halk Cumhuriyeti son katılan üye Karadağ dahil 192'ye ulaşmıştır. Türkiye kurucu üyeler arasında yer almaktadır. Örgütün yönetimi New York'ta bulunan genel merkezinden yürütülür ve üye ülkelerle her yıl düzenli olarak yapılan toplantılar yine bu genel merkezde gerçekleştirilir.
Örgüt yapısal olarak idari bölümlere ayrılmıştır;
- Genel Kurul,
- Güvenlik Konseyi,
- Ekonomik ve Sosyal Konsey,
- Yönetim Konseyi,
- Genel Sekreterlik
- Uluslararası Adalet Divanı.
Örgütün en göz önündeki merciisi Genel Sekreterdir.
Birleşmiş Milletler fikri ilk olarak, II. Dünya Savaşı'nın bitiminde savaşın galibi ülkeler tarafından, ülkeler arasındaki anlaşmazlığı ortadan kaldırarak ileride meydana gelebilecek ve kendi güvenliklerini tehdit edebilecek bir savaşın önüne geçebilmek amacıyla ortaya atılmıştır. Örgüt yapısının halen bu amacı koruduğunu BM Güvenlik Konseyi'nin varlığı ve çalışmalarıyla ortaya koymustur. Güvenlik Konseyi her türlü kararı veto yetkisine sahip beş ülkeden oluşmaktadır. Bu ülkeler ABD, Rusya, Çin Halk Cumhuriyeti, Birleşik Krallık ve Fransa'dır.
Kuruluşu
Birleşmiş Uluslar (United Nations) terimi ilk olarak Franklin D. Roosevelt tarafından 2. Dünya Savaşı sırasında müttefik ülkeler için kullanılmıştır. İlk resmi kullanımı ise 1 Ocak 1942 yılında Birlemiş Milletler'in beyannamesinde ve Atlantik Bildirisi n dedir. Bu tarihten sonra müttefik devletleri kendilerini "United Nations Fighting Forces" olarak adlandırmışlardır.
Birleşmiş Milletler fikri Moskova, Tahran ve Kahire'de müttefiklerin toplantıları sırasında 1943 yılında çıkmış olup Fransa, Çin, İngiltere, ABD, SSCB'nin temsilciliğiyle oluşmuştur. Bu ve bundan sonraki konuşmalar örgütün amaçları, üye alımları ve yapısını belirlemek amacıyla olmuştur.
27 Nisan 1945 yılında, Birleşmiş Milletler müzakereleri uluslararası anlamda San Francisco'da başlamıştır. Hükümetlerin yanı sıra, bazı farklı örgütlerde bu müzakelere katılmıştır
Örgüt Yapısı
Genel Kurul
Genel Kurul, üye devletlerden oluşur. Her üyenin Genel Kuruldaki temsilcileri 5 kişiden çok olamaz. Genel Kurulun Görevleri Şunlardır:
* Silahsızlanma ve silah denetimi konusunda önerilerde bulunmak.
* Barış ve güvenliği etkileyecek görüşmeler yapmak, her konuda önerilerde bulunmak.
* Ülkeler arasındaki iyi ilişkileri bozucu sorunların, barışcıl yollarla çözümü için önerilerde bulunmak.
Güvenlik Konseyi
Siyasal alanda bir yürütme organıdır. Konseyin 5 daimi üyesi olan ABD, Çin, İngiltere, Fransa, Rusya'nın veto hakkı bulunmaktadır. 10 geçici üye ise iki yıllık bir süreç için seçilirler.
Bakınız, http://www.kadimdostlar.com/Medeniyetler_ve_Ulkeler_Tarihi_Ansiklopedisi_f206/Birlesmis_Milletler_Guvenlik_Konseyi_BMGK_Birl_t74347.html']Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi BMGK | Birleşmiş Milletler'in, Üye Ülkeler Arasında Güvenlik Ve Barışı Korumakla Yükümlü, En Güçlü Organı - Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi - BMGK Üyeleri ' target='_blank'>Birleşmiş' class='bbc_url' title=''>http://www.kadimdostlar.com/Medeniyetler_ve_Ulkeler_Tarihi_Ansiklopedisi_f206/Birlesmis_Milletler_Guvenlik_Konseyi_BMGK_Birl_t74347.html']Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi BMGK | Birleşmiş Milletler'in, Üye Ülkeler Arasında Güvenlik Ve Barışı Korumakla Yükümlü, En Güçlü Organı - Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi - BMGK Üyeleri
Seçimlerinde coğrafi denge esas alınır. 15 üyesi olan bu kurulun görevleri şunlardır:
* Birleşmiş Milletler'in amaç ve ilkelerine uygun biçimde barış ve güvenliği korumak.
* Uluslararası bir anlaşmazlığa yol açabilecek her türlü çekişmeli durumu soruşturmak.
* Uluslararasında çekişmeli konularda anlaşma koşullarını önermek.
* Silahlanmayı denetleyecek planlar hazırlamak.
* Barışa karşı bir tehlike veya saldırı olup olmadığını araştırarak, izlenecek yolu önermek.
* Saldırganlara karşı askeri birlikler kurularak önlemler almak.
Genel kurulca seçilen 54 üyeden oluşur. Üyelikleri sona erenler yeniden seçilebilirler. Başlıca görevleri şunlardır:
* Birleşmiş Milletler'in ekonomik ve sosyal çalışmalarını yürütmek.
* Uluslararası ekonomik, sosyal, kültürel konularda raporlar hazırlamak.
Konseye bağlı başlıca kuruluşlar şunlardır:
* Ticaret ve Kalkınma Konferansı
* Çocuklara Yardım Fonu
* Mülteciler Yüksek Komiseri Ofisi
* Dünya Gıda Konseyi
* Dünya Gıda Programı
* Eğitim ve Araştırma Enstitüsü
* Kalkınma Programı
* Silahsızlanma Araştırmaları Enstitüsü
* Sinaî Kalkınma Örgütü
* Çevre Sorunları Programı
* Birleşmiş Milletler Üniversitesi
* Birleşmiş Milletler Özel Fonu
* Sosyal Kalkınma Araştırma Enstitüsü
* Kadının İlerlemesi İçin Uluslararası Araştırma ve Eğitim Enstitüsü
Ekonomik ve Sosyal Konsey
54 üyeden oluşan bu konsey, BMin ekonomik ve sosyal sorunlarla mücadele edebilmesi amacıyla kurulan bir organdır. Ekonomik ve sosyal konsey herkesin insan haklarına ve temel özgürlüklere etkin bir şekilde saygı göstermesini sağlamak üzere tavsiyelerde bulunabilir. Yetkisine giren konulara ilişkin olarak, genel kurula sunulmak üzere antlaşma tasarıları hazırlayabilir. Ekonomik ve sosyal konsey görevini daha etkin yapabilmek amacıyla kendi gözetimi altında çalışacak komisyon ve komiteler kurmuştur. Bunlar;
* İnsan Hakları Komisyonu; 1946 yılında kurulan insan hakları komisyonu, ECOSOC bünyesinde insan hakları normlarının hukuki bir şekle dönüştürülmesiyle ilgili olarak faaliyet gösterir. 43 değişik üye coğrafi bölgelerden eşit temsil esasına göre seçilir. 1967ye kadar insan hakları ihlalleriyle ilgili olarak şikâyetlere mani olmak için yaptırım gücü veya harekete geçme yetkisi yoktu. 1967de 1235 sayılı ECOSOC kararıyla komisyon ve onun alt organı olan azınlıkların korunması ve ayrımcılığın önlenmesi alt komisyonu inceleme ve araştırma yetkileriyle donatıldılar. Bu tarihte insan hakları ihlallerine yönelik inceleme ve araştırma yapma yetkisi verilmiştir. 1970de 1503 sayılı ECOSOC kararı ile komisyona insan hakları ihlallerini soruşturma ve tavsiyelerde bulunma yetkisi verilmiştir.
* İnsan Hakları Yüksek Komiserliği (UNHCHR); BM şartının 1, 13 ve 55. maddelerinden görevini alan yüksek komiserlik, BMin insan hakları programlarının koordinasyonunu sağlamak ve insan haklarına evrensel saygıyı güçlendirmek amacıyla kurulmuştur. Merkezi Cenevrededir. New Yorkta bir bürosu vardır.
Uluslararası Adalet Divanı
Uluslararası Adalet Divanı, Birleşmiş Milletler'in yargı organıdır. Ülkeler, istedikleri davayı Adalet Divanı'na götürürler. Divan 15 yargıçtan oluşur. Yargıçlar, Genel Kurul ve Güvenlik Konseyi'nce seçilirler. Görev süreleri dokuz yıldır. Divanda bir devletten iki yargıç bulunamaz. Uluslararası Adalet Divanı, Hollanda'nın bir kenti olan Lahey'dedir.
Dil
Arapça, Çince, Fransızca, İngilizce, İspanyolca ve Rusça örgütün resmî dilleridir.
Genel Sekreterlik
Genel Sekreterlik, Birleşmiş Milletler'in öbür organlarının çalışmaları için gerekli ortam ve koşulları sağlar. Ortaya konan program ve politikaları uygular. Uluslararası barış ve güvenliği bozucu olaylar konusunda raporlar hazırlayıp Güvenlik Konseyi'ne sunar. Genel Sekreterliği 2006 yılından itibaren Kore Cumhuriyetinden Ban Ki-Mun yapar.
Bakınız, http://www.kadimdostlar.com/Medeniyetler_ve_Ulkeler_Tarihi_Ansiklopedisi_f206/UNESCO_Birlesmis_Milletler_Egitim_Bilim_Ve_Kultur_t74348.html']UNESCO - Birleşmiş Milletler Eğitim Bilim Ve Kültür Örgütü | Birleşmiş Milletler'in Özel Bir Kurumu Olarak II. Dünya Savaşı'ndan Sonra, 1946 Yılında Kurulmuş Organizasyon - United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization' target='_blank'>UNESCO' class='bbc_url' title=''>http://www.kadimdostlar.com/Medeniyetler_ve_Ulkeler_Tarihi_Ansiklopedisi_f206/UNESCO_Birlesmis_Milletler_Egitim_Bilim_Ve_Kultur_t74348.html']UNESCO - Birleşmiş Milletler Eğitim Bilim Ve Kültür Örgütü | Birleşmiş Milletler'in Özel Bir Kurumu Olarak II. Dünya Savaşı'ndan Sonra, 1946 Yılında Kurulmuş Organizasyon - United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization
http://www.kadimdostlar.com/Tarihte_Bugun_Onemli_Gunler_ve_Haftalar_f170/UNESCO_Birlesmis_Milletler_ve_8220_Egitim_Bilim_t7920.html']UNESCO - Birleşmiş Milletler Eğitim, Bilim ve Kültür Örgütü Kuruluş Günü | 16 Kasım - 4 Kasım 1946 tarihinde 44 ülke tarafından Londrada ' target='_blank'>UNESCO' class='bbc_url' title=''>http://www.kadimdostlar.com/Tarihte_Bugun_Onemli_Gunler_ve_Haftalar_f170/UNESCO_Birlesmis_Milletler_ve_8220_Egitim_Bilim_t7920.html']UNESCO - Birleşmiş Milletler Eğitim, Bilim ve Kültür Örgütü Kuruluş Günü | 16 Kasım - 4 Kasım 1946 tarihinde 44 ülke tarafından Londrada
Birleşmiş Milletler Türkiye web sayfası
Konu Hale tarafından 05 Eylül 2015 Cumartesi - 07:11 tarih ve saatinde düzenlenmiştir
Resim Linkleri Düzenlenmiştir.