Müftü Mustafa Başkapan, 1863 yılında İspir Ortaköy'de dünyaya gelmiştir. Babası Ali Bey, Annesi Zeliha Hanımdır. Müftü Mustafa Başkapan küçük yaşlardan itibaren İspir ve Erzurum civarındaki dini müessese ve alimlerden dersler almıştır.
İlmi tahsilini babası Ali Hoca, İncesu Köyünden Osman Hoca ve İspir Kadıoğlu Medresesinde tamamladı. Zamanın tanınmış alimlerinden icazet alarak 1901'de İspir Müftülüğüne getirildi. Tahmini olarak 26 yıl müftülük yaptı. Ölümüne kadar beş yıl müftülük görevi ile birlikte kaymakamlık görevini de yürüttü. Görevi sırasında son derece titiz davranması, verdiği fetvalarla islama bakışı gerçek bir din alimi olarak olarak İspir halkının gönlünde taht kurmasını sağlamıştır.
İspir'in düşman işgalinden kurtarılması için 20 Ocak 1918 tarihinde "Şuralar Cemiyeti"ni kuran ve başkanı seçilen Müftü Hacı Hafız Mustafa (Başkapan) yaptırdığı istihbarat çalışmaları ve oluşturduğu milis kuvvetlerle Ermeni mezaliminin İspir'deki emellerini önlenmesinde öncü rol üstlenmiştir.
Başkapan lakabı, M. Mustafa Başkapan'ın babası Ali Bey'in geleneksel ata sporumuz ciridi çok iyi oynamasından ötürü verilen bir unvandır. Attığı ciritle rakiplerinin başındaki kalpağı alarak Çoruh Nehrinin karşı kıyısına geçmiştir. Bu olaydan sonra Hasanteke olan aile unvanı "Başkapan" diye anılmıştır. 1934 yılında çıkarılan soyadı kanunu ile aile bu lakabı soyadı olarak almıştır.