- REKLAMLAR
- 6. Sınıf İnsanlarda Üreme Büyüme ve Gelişme
II. İNSANLARDA ÜREME BÜYÜME VE GELİŞME
Dünyaya nasıl geldik, hiç düşündünüz mü? Canlılar annenin özel bir hücresiyle babanın özel hücresinin birleşmesi sonucunda oluşur. Birleşen hücreler annenin vücudunda gelişip büyür.
Doğum yalnızca insan türüne mi özgüdür? Daha önce doğum yapan bir hayvan gördünüz mü? Yavrularını doğuran hayvanlara örnek verebilir misiniz?
Canlıların soylarını sürdürebilmek için kendine benzer yeni bireyler oluşturmasına üreme denir.
İki farklı cinsiyetin oluşturduğu üreme hücrelerinin birleşmesiyle yeni canlının meydana gelmesine eşeyli üreme denir.
Erkek üreme hücresi olan sperm; baş, boyun ve kuyruk olmak üzere üç kısımdan oluşur. Kuyruk sıvı içinde hareket ederek spermin yumurtaya doğru ilerlemesini sağlar. Hareket için de enerji gerekir. Spermin hareketi kuyrukla sağlanır. Buna göre, spermin kuyruk kısmında hangi organelin sayısı fazladır?
Dişi üreme hücresi olan yumurta, erkek üreme hücresi olan spermden daha büyüktür. Yumurtanın spermden büyük olmasının nedenini daha önce hiç düşündünüz mü? Neden yumurtanın kamçısı yok? O halde sperm mi yumurtayı bulur? Birleşme dişi vücudunda mı yoksa erkek vücudunda mı olur?
Eşeyli üremede üreme hücrelerini oluşturan özel bir bölünme ve döllenme görülür
Canlının kendine benzer bireyler oluşturabilmesi için yumurta ve spermin döllenmesi gerekir. Bu olay annenin bedeninde gerçekleşir. Şimdi yumurta ve spermin üretildiği dişi ve erkek üreme sistemini inceleyelim.Dişi üreme sisteminde, karın boşluklarında yumurtalıklar bulunur. Yumurtalıklarda yumurta üretilir. Yumurta kanalı döl yatağı ile yumurtalık arasındaki bağlantıyı sağlar. Yumurtanın döllenmesiyle oluşan embriyo, döl yatağına tutunur ve gelişimini burada sürdürür. Döl yolu, döl yatağına kadar uzanır. Spermlerin döl yatağına iletilmesini sağlar. Yumurta oluşumu ergenlik döneminde başlar ve menopoz olarak adlandırılan 50’li yaşlarda sona erer. Erkek üreme sistemini inceleyecek olursak, ergin erkeklerin testislerinde spermler üretilir. Vücut sıcaklığı sperm üretimi için çok yüksek olduğundan testisler vücut dışındadır. Testislerde üretilen spermler, sperm kanalı ile penise iletilir. Erkek üreme sisteminde yardımcı bezler (prostat gibi) spermlerin pe-nis ile dışarı atılmasını sağlar. Sperm oluşu-mu ergenlikte başlar, ileri yaşlara kadar de-vam eder.
Babanın üreme hücresi sperm, annenin üreme hücresi yumurta ile annenin yumurta kanalında birleşerek zigotu oluşturur. Bu olaya döllenme denir. Başka spermin yumurtaya girmemesi için yumurta etrafında bir zar oluşur. Bu durumda zigotta anne ve babadan gelen birer hücre çekirdeği birleşmiştir.
Zigot oluştuktan sonra hızlı şekilde bölünmeler geçirerek embriyoyu oluşturur. Bu arada annenin döl yatağı, embriyonun gelişimine uygun bir ortam hazır-lamak için bir takım değişimlere uğrar. Döl yatağının çeperleri kalınlaşır ve kan damarları bakımından zenginleşir. Bu sayede embriyonun içinde rahat ede-ceği yumuşak bir yatak oluşur. Embriyo döl yatağına tutunarak gelişimine devam eder ve fetusu oluşturur. Yandaki şekilde yumurtalıkta yumurtanın oluşumu, yu-murta ve spermin döllenmesi ve döllenmemiş yumur-tanın döl yatağına tutunmasını görüyorsunuz.
EMBRİYONUN YOLCULUĞU
Embriyo döl yatağında gelişir. Bu ortamda embriyo ile anne arasında besin alışverişini plasenta sağlar. Zigot, embriyoyu oluşturmak için bölünmeler geçirir. Zigot, bölünmeyle önce iki hücreli, daha sonra dört hücreli, sekiz hücreli olacak biçimde katlanarak hücre sayısını arttırır. Oluşan hücre yığını küreye benzer bir biçim alır. Daha sonra hücreler kenara çekilerek içi boş topu andıran bir şekil alır. Gelişmenin ileri evrelerine doğru bütün dokular bu tabakalardan oluşur.
Gebeliğin ilk haftalarında embriyonun çevresindeki koruyucu zardan döl yatağına doğru uzantılar oluşur. Bu uzantıların içinde kılcaldamarlar bulunur. Bu uzantılar ile bu bölgedeki döl yatağı duvarının dokularına, plasenta denir. Plasenta ve embriyo, göbek bağı ile birbirine bağlıdır. İnsanda embriyo nasıl korunur, beslenir, solunum yapar, büyür ve gelişir? Embriyo, gelişmesi sırasında gerekli olan bütün maddeleri plasenta aracılığı ile anneden alır. Artık maddeleri de plasenta yoluyla anneye verir. Anne karnında gelişmesini tamamlayan yavru, doğum yoluyla dünyaya gelir.
Bir bireyin canlılığının devamı için üreme gerekli midir? Bir canlı üreme olmadan da yaşamını sürdürebilir. Ancak üreme olmazsa dünyada türün devamı sağlanamaz. Bugün koruma altına alınmış bir çok canlı türü vardır. Bunlardan biri de pandalardır.
Zigotun arka arkaya bölünmeler geçirmesiyle oluşan embriyo, anne karnında plasenta aracılığıyla gelişmesini tamamlar. Embriyonun beslenmesi ve gelişmesi için plasenta oldukça elverişli bir yapıdadır. Plasenta, yavru doğana kadar anne ile embriyo arasında besin, oksijen ve artık madde aracılığı yapmakla taşımakla görevlidir.
Yeni doğmuş bir bebeğin göbeğindeki bağı gördünüz mü? Bu bağ bebekle anneyi bağlıyordu ve doğum sonrasında kesildi. Çünkü artık bebek besin ihtiyacını annesinin süt bezlerinden gelen sütü içerek karşılayacak.
Embriyonun anne karnında sağlıklı gelişmesi için anne adayının dikkat etmesi gereken etmenler şunlardır:
* Öncelikle anne kendi sağlığına dikkat etmelidir.
* Anne dengeli ve düzenli beslenmelidir.
* Annenin aldığı alkol ve uyarıcı maddeler de embriyonun gelişmesini olumsuz yönde etkiler. Alkol ve uyarıcı madde kullanan gebe annelerin bebeklerinde bedensel gerilik ve zeka gelişiminde anormallikler görülür.
* Anne, gebeliği süresince kesinlikle röntgen çektirmemelidir. Röntgen ışınları, embriyonun gelişmesini olumsuz etkileyerek sakat doğumlara neden olur. Özellikle de gebeliğin ilk aylarında çekilen röntgenin embriyoya olan olumsuz etkisi oldukça fazladır. Röntgen, X ışınlarıyla bebeğin kalıtım bilgisinde düzeltilemez anormalliklere neden olabilir. Oysa ultrason, gebelik boyunca bebeğin gelişimini görebilmek için kullanılabilir.
* Annenin sigara içmesi, karnındaki embriyoyu olumsuz etkiler. Sigara içen anne yeterince oksijen almadığından anne karnındaki bebek de (embriyo) oksijensiz kalır. Bunun sonucunda bebeğin beyin gelişiminde gerilikler olur.
* Annenin gebelik sırasında geçirdiği ateşli hastalıklar da bebeğin gelişimini olumsuz etkiler. Çünkü bebeğin bağışıklık sistemi gelişmediğinden savunmasızdır.
* Anne gebelik süresince doktor önerisi olmadan ilaç kullanmamalıdır.
Çocuğun Gelişimindeki Bazı Önemli Noktalar


YAŞ


YAPABİLDİKLERİ


1.5 aylık


Görme sınırları içerisindeki nesnelere dikkat eder, konuşulduğu zaman gülümser, karın üstü düz yatar ve oturur pozisyona doğru getirilirken başını geriye atar.


3 aylık


Kendiliğinden gülümser, ses çıkarır, gözleri ile hareketli nesneleri izler, otururken başını dik tutar ve eline konulan nesneleri tutar.


6 aylık


Destekle oturabilir, omurgasını tutabilir, oyuncaklarla oynar.


9 aylık


Kendi başına bir çok hareketi gerçekleştirir. Anne, baba kelimelerini söyler.


1 yaşında


Yürümeye başlar, birkaç kelime konuşmaya ve bazı ufak tefek işleri becermeye başlar.


1.5 yaşında


Davranışlar ve hareketlerin gelişimi süratle ilerler, bir çok şeyi kendi yapmaya başlar, çevreye ilgisi artar, söyleyebildiği kelime sayısı artmaya başlar.


2 yaş


Tuvalet ihtiyacını söyler, 2-3 kelimeli cümleler kurabilir, bazı şeyleri kendi başına yapar.


3 yaş


Sürekli soru sorar, üç tekerlekli bisiklete biner, ona kadar sayar, konuşmasında çoğul kullanabilir.


4 yaş


Tuvalet ihtiyacını kendi giderir, sportif hareketlerde başarısı artar, şekil çizer ve renkleri öğrenmeye başlar.


5 yaş


Kendi başına giyinip soyunabilir, el becerileri çok artar. 4-5 haneli sayıları tekrarlayabilir.
Çocukluktan Ergenliğe Geçiş
Çocukluğunuzdan bu yana vücudunuzda bazı değişimler gözlüyor musunuz? Boy uzamasının en net gözlenebileceği yaş dönemleri hangileri? Kız ve erkekte bu yaş dönemlerinde farklar var mı?
İnsanın doğumundan sonra geçirdiği gelişme evrelerini bebeklik, çocukluk, ergenlik, erişkinlik ve yaşlılık olarak birbirinden ayırabiliriz.
Bebekler, sinir sisteminin gelişimi henüz tamamlanmadığından konuşamaz, ayakta duramaz. Çocukluktan ergenliğe geçişte belki de çok kısa sürede gerçekleşen değişimler gözlenir. Hormonların ve beslenmenin de etkinliği ile boy uzaması, üreme organlarının gelişimi, sesin değişmesi ve ruhsal bazı değişimler hızlı bir şekilde ortaya çıkabilir. Bu zamanlarda kendinizi yalnız hissettiğiniz oldu mu? Bu yalnızlığınızı giderecek neler yapıyorsunuz?
Ergenlik dönemini sağlıklı geçirmeniz son derece önemlidir. Arkadaş grubunuzda büyüme, gelişme ve ergenlik ile ilgili konuları konuşabilir ve sonuçlarını paylaşabilirsiniz.
A. Aşağıdaki cümlelerde boş bırakılan yerleri verilen sözcüklerden uygun olanı kullanarak doldurunuz.
1. Döl yatağı ile yumurtalık arasındaki bağlantıyı …………… sağlar.
A) Döl yatağı B) Döl yolu
C) Yumurta kanalı D) Yumurtalık
2. Yumurtanın döllenmesiyle oluşan zigot, gelişimini …………… sürdürür.
A) Döl yatağında B) Döl yolunda
C) Yumurta kanalında D) Yumurtalıkta
3. Spermlerin döl yatağına ulaşmasını …………… sağlar.
A) Döl yatağı B) Döl yolu
C) Yumurta kanalı D) Yumurtalık
B. Aşağıdaki ifadelerin doğru mu (D) yanlış mı (Y) olduğunu belirleyip parantez içine yazınız.
1. ( ) Dişi üreme hücresi yumurta, erkek üreme hücresi spermdir.
2. ( ) Yumurta ve spermin döllenmesiyle zigot, zigotun gelişmesiyle embriyo oluşur.
3. ( ) Yumurta ve spermin birleşmesi yumurta kanalında gerçekleşir.
C. Aşağıdaki sorularda doğru seçeneği bularak işaretleyiniz.
1. Erkek üreme hücresi sperm için aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
A) Baş, boyun ve kuyruk olmak üzere üç bölümden oluşur.
B) Kuyruk kısmı, spermin yumurtaya doğru ilerlemesini sağlar.
C) Boyun kısmı, yumurtayı delerek döllenmeyi sağlar.
D) Kuyruğun hareketi mitokondride üretilen enerjiyle sağlanır.
3. Üremenin amacı, aşağıdakilerden hangisiyle açıklanabilir?
A) Çeşitliliği artırmak
B) Soyun devamını sağlamak
C) Üreme hücresi oluşturmak
D) Gelişip büyümeyi sağlamak


İnsanlarda Üreme, Büyüme ve Gelişme


Boşluk Doldurma
1. C
2. A
3. B
Doğru-Yanlış
1. Doğru
2. Doğru
3. Doğru
Çoktan Seçmeli Sorular
1. C
2. B
Etiketler: 6. Sınıf İnsanlarda Üreme Büyüme ve Gelişme 6. Sınıf İnsanlarda Üreme Büyüme ve Gelişme konu anlatımı 6. Sınıf İnsanlarda Üreme İnsanlarda Üreme sistemi İnsanlarda Üreme nasıl olur
Yorumlar
hiç güzel değil
güzelllllllllllllll
çok süper hoca bayılacaktır kesin
çok güzeldi bayıldımmmmmmmmmmmmmmmmm
coooooookkkkkkkkkkkkkkkkkkk güzelmiiiiiiiiiiiiişşşşşşşşşşşşşşşşşşş
çok güzelmiş kim yaptıysa ellerine sağlık
bencedeeeeeeeeeeeeeee
Süpper Miş :D Keyiflendik
vay abi be tam 100lük yazı be!!
bence mükemmel olmuş yapana helal olsun
çok güzeller
süper yazılıdan 100ümü şimdiden aldım
çokkk beğendim hem öz hem bilgilendirici
tek kelimeyle(HARİKA)bayıldım bu siteye
valla çok güzel ellerine sağlık
bence çok güzel
gerçekten çok güzl tebrik ederimm
bu nepiçim soru ben bunlardan daha bilgiliyim
guzel soru degil
mükemmel
güzel =D
güzel
çok işime yaradı
çok güzeldi emeğe saygı
güzeldi teşekkür edrim
Bilgiler için tşk
çokkk güzell. gerçekten yazılıma çok yardımcı oldunuz .:D
bence genel olarak test güzel ama biraz daha soru olsaydı daha güzel olurdu
gggggggggggüüüüüüüüüüüüzzzzzzzzzzzzzzeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeellllllllllllllllllll
SAOLUN KİM HAZIRLADIYSA EMEKLERİNE SAĞLIK
çok güzel soruların sık sık olsa amam bundan bakcama gider arastırırım konu anlatmadan ogrenirim çozumü varrr
fena değil
biraz acayip ama güzellllllllllllllllllllllll
çokkkkkkkkkkkkkkkkacayip güzellllllll ama şık seçme olsaydı daha iyi olurduuuuuuuuuuuu.
bence güzel yaaa kanka rabiş
çok güzel
çoooook güzel ama daha fazla olabilirdi
cok üzel cok teşekkürler allah razı olsn
keşke biraz daha soru alsa :( ama harika
yani biraz kopukluk olmuş am güzel ödevimde çok işe yaradı saolun
çooooooooooooooooooook kolaymış çooook beyendim
mükemmelllllllllllllll
güzel değil
muhtesem sorular ve muhtesem yazılar var umarım 100 alırım tşklerr
Bence çocuklar için çok iyi bir site çok yardımcı detayları iyi testleri uygun ben beğendim bu siteyi fen dersini işleyen çocuklarımıza yararı da var Bu site çok uygun bu konuda olan herkese öneririm , SaygılaR ;)
ooo Güzelmis ama daha detaylı olabilirdi xDé
Güzelmis sayenizde fen ve teknolojı performans ödevımden 100 aldım cok sagolun;)
çooooook güzeeeeel
Nedense bu konudan pek hoşlanmıyorum ama emeği geçen herkese çok teşekkür ediyorum... Çok açıklayıcı olmuş (yani çok güzel)
ben bu konuyu çok sevdimmmmmmmmmm
Eh iste guzelmis
süper ya hiçbiyerde bulamamıştım teşekürler
çok hoş ögretmenin verdigi ödevi burdan yaptım ve çok begendi.teşekküler...
bebek konusu beni bozuyor
güzel beğendi ben
güzel bi site sorular süper :) bu soruları ve yazıları performans ödevim için yapacam işallah 100-95-alırımmmmmm tşkler
Çok güzel kompozisyon tarzında yazılmış bilgiler sunmuşsunuz.. Giriş bölümünde sorular , gelişme bölümünde konuya genel bir anlam ile bakılmış sonuç bölümünde ise konuyu kapsayan sözcükler kullanılmış, yürekten tebrik ederim :)
güzel çok beğen dim
çooooooooooooooooooooook güzeeeeeeeeeeeeeeeelllll:)
çok güzelmiş beğendim kamiller haaay be
çok güzelmiş faceden herkese tavsiye edcem valla 1 saat aradım bullamadım
teşekkürler :)
güzel hem soru hem bilgi var bazı siteler böyle değil iki saat arıyoz boşa vakit harçıyoz sağolun valla
güzel hem soru hem bilgi var bazı siteler böyle değil iki saat arıyoz boşa vakit harçıyoz sağolun valla
performans ödevinden 97 aldım tşk bilgiler için
arkadaşlar benden size bi öneri sakın ödevlerinizi aksatmayın şimi ben aksattım bak ne duruma düstüm daha kaç tane ödev var ah salak kafam ahhh:(:(
gerçekten çok güzel yarın sıvam var işalah iyi bir not alıp annemin gögsünü kabartırım
bu yazılar sınavda işime yaradı fuull çıkardım çok teşekkürler :)
güzelmiş yarın sözlüm vardı bu bilgiler de iyi oldu teşekkür ederimm size =) :) =) =] :]
çok kolaymış beyendim
çook teşekkür ederim ödevimi yapmamda yardımcı oldunuz
güzel beğendim soruları :)
hımm güzelmiş