- G7’nin bir milyar Covid-19 aşı dozu bağışlama planı, daha yoksul ülkelerde pandemi ile mücadeleye yardımcı olacak, ancak aşılara erişimdeki şiddetli küresel dengesizliği pek sona erdirmeyecek.
- Dünyanın en yoksul ülkelerindeki aşı oranları, Yedi Sanayileşmiş Güçler Grubu’nun ve diğer zengin devletlerin çok gerisindedir.
- Sorunun özü, mevcut küresel aşı üretim kapasitesinin pandemiyi hızla sona erdirecek kadar büyük olmamasıdır.
G7’nin bir milyar Covid-19 aşı dozu bağışlama planı, daha yoksul ülkelerde pandemi ile mücadeleye yardımcı olacak, ancak aşılara erişimdeki şiddetli küresel dengesizliği pek sona erdirmeyecek.
Dünyanın en yoksul ülkelerindeki aşı oranları, Yedi Sanayileşmiş Güçler Grubu’nun ve diğer zengin devletlerin çok gerisindedir.
Şimdiye kadar uygulanan dozlar açısından, G7 ile gezegenin Dünya Bankası tarafından tanımlanan düşük gelirli ülkeleri arasındaki dengesizlik 73’e bir.
Dünya Sağlık Örgütü, gelecekteki aşı bağışlarının taahhütlerini memnuniyetle karşılıyor, ancak dozların paylaşılmasının önemli olduğunu, ne zaman olduğu meselesinin de aynı derecede önemli olduğunu vurguladı.
Bu dozlar, sağlık çalışanlarını ve Kovid-19’dan ölmeye karşı en savunmasız olan yaşlıları aşılamak için daha yoksul ülkelere ulaştığında, G7 çocuklara uygulanan aşılarla iyi bir şekilde ilerletilebilir.
Bir DSÖ sözcüsü Cuma günü yaptığı açıklamada, çok sayıda doz tutan ülkelerin artık “Ocak ayından bu yana yaptığımız çağrıya” kulak vermelerinin “çok cesaret verici” olduğunu söyledi.
Amerika Birleşik Devletleri ve Avrupa Birliği, kuzey yarımkürede yetişkin nüfuslarının çoğunu yaz sonuna kadar aşılama sözü verdi.
DSÖ başkanı Tedros Adhanom Ghebreyesus, Eylül ayına kadar tüm ülkelerde nüfusun en az yüzde 10’unun ve yıl sonuna kadar en az yüzde 30’unun aşılanması için büyük çaba gösterilmesi çağrısında bulundu.
Bu, Eylül ayına kadar ek 250 milyon doz gerektirecek ve yalnızca Haziran ve Temmuz aylarında 100 milyona ihtiyaç duyulacak.
Adil aşılama çağrısı, dünyanın bazı bölgeleri virüs bulaşmasına tamamen açık bırakılırsa, her zamankinden daha endişe verici mutasyonların ortaya çıkma şansının o kadar yüksek olduğu endişelerinden kaynaklanmaktadır – sonunda aşılardan kaçabilecek varyantlar.
AFP sayımına göre, dünya çapında en az 216 bölgeye yaklaşık 2,3 milyar doz Covid-19 aşısı enjekte edildi.
Bu dozların dörtte biri, nüfusun yüzde 10’unu oluşturan G7 ülkelerinde uygulandı.
Küresel nüfusun yüzde 16’sını oluşturan en yüksek gelirli ülkelerde, 100 kişi başına 67 doz enjekte edildi – G7 içinde 73 doz.
Bu rakam, dünya nüfusunun yüzde dokuzuna ev sahipliği yapan en düşük gelirli 29 ülkede 100’de sadece bir dozda duruyor.
Covax, küresel olarak bir araya getirilmiş koronavirüs aşısı satın alma ve adil dağıtım çabasıdır.
Haziran 2020’de başlatılan DSÖ, Gavi aşı ittifakı ve Salgın Hazırlık Yenilikleri Koalisyonu CEPI tarafından ortaklaşa yürütülmektedir.
Covax, zengin ülkelerin mevcut dozların çoğunu satın alma olasılığıyla mücadele etmek için kuruldu – ki bu tam olarak tahmin edildiği gibi gerçekleşti.
Katılımcı en yoksul bölgelerin 91’inde -Hindistan’da yüzde 20- nüfusun yüzde 30’u için yeterli aşı temin etmeyi ve maliyeti bağışçıların karşılamasını hedefliyor.
Joe Biden ve Emmanuel Macron, dev bir şırınga üzerinde bir mücadelede Boris Johnson ve diğer G7 liderlerine karşı karşıya gelirken, Halkların Aşı İttifakı kampanyacıları G7 liderleri olarak poz veriyor ve bir Covid-19 aşısı için savaşıyor
Birçok yoksul ülke tamamen Covax’a bağımlı ve program şimdiden 129 bölgeye 81 milyondan fazla doz dağıttı.
Ancak WHO, bunun bu noktada olmayı umduğu yerin yaklaşık 200 milyon doz gerisinde olduğunu söylüyor.
Satın alınabilecek aşı sıkıntısı ve teslimat gecikmelerinden etkilendi.
AstraZeneca aşıları şimdiye kadar sağlanan dozların yüzde 97’sini oluştururken, geri kalanı Pfizer/BioNTech’ten geliyor.
AstraZeneca dozları üreten Hindistan Serum Enstitüsü’nün Covax’ın tedarik zincirinin bel kemiği olması gerekiyordu – ancak Hindistan, kendi yıkıcı koronavirüs dalgasıyla mücadele etmek için ihracatı kısıtladı.
DSÖ Pazartesi günü aşı üreticilerine Covax’a yeni dozlarda ilk ret vermeleri veya hacimlerinin yüzde 50’sini şemaya vermeleri çağrısında bulundu.
Sorunun özü, mevcut küresel aşı üretim kapasitesinin pandemiyi hızla sona erdirecek kadar büyük olmamasıdır.
Geçen ay, Avrupa ve Amerika Birleşik Devletleri merkezli önde gelen ilaç endüstrisi grupları, 2021’in sonuna kadar tahmini 11 milyar aşı dozunun üretilebileceğini söyledi.
Üretimi artırmaya yönelik hararetle tartışılan bir fikir, aşılar üzerindeki fikri mülkiyet haklarının geçici olarak kaldırılmasıdır.
Dünya Ticaret Örgütü’ndeki konuyla ilgili tartışmalar, aylarca süren çıkmazdan sonra bu hafta biraz ilerleme kaydetti, ancak herhangi bir anlaşma hala çok uzak görünüyor.
DTÖ anlaşmaları, 164 üye devletin tümünün fikir birliğine ihtiyaç duyar.
Destekleyenler, bir IP muafiyetinin gelişmekte olan ülkelerde üretimi teşvik edeceğini söylüyor.
İtiraz edenler, tedarik zinciri engellerini kaldırmaya odaklanmayı ve halihazırda DTÖ kurallarının kapsadığı lisans düzenlemelerine güvenmeyi tercih ediyor.
Bu arada ilaç endüstrisi, bileşenler bazen kıt olduğunda oyuna yeni gelenleri getirmenin hiçbir işe yaramayacağı konusunda uyardı.
Bu konu hakkında daha fazla bilgi edinmek ister misiniz? News24’ün 33 bülteninden birine kaydolun İstediğiniz bilgileri gelen kutunuza almak için Aboneler için özel haber bültenleri mevcuttur.