Feng Shui İle Mutluluk
Richard Webster
Varoluşun anlamı en büyük mutluluktur.'
Benjamin Disraeli
Dünyanın her yerinde olduğu gibi, beş bin yıl önce
Çinde de yaşam zordu. İnsanlar deniz ve ırmak kenarlarında, balık ve
pirinç yiyerek yaşarlardı. Çok çalışırlardı ama genellikle mutluydular.
Ünlü Çinli filozof Konfüçyüs (M.Ö. 551-479) Bir kase pirinç, biraz
içecek su ve başımın altına yastık yaptığım kolum, ben mutlu bir
insanım," derken derin bir öğüt vermiştir.' Mutluluğun mal mülkten
ziyade insanın iç zenginliğine bağlı olduğunu söylemiştir.
Elbette ki Konfüçyüs zamanında köleler besinsizlik
yüzün
den acı çekerlerdi; Çincede mutluluk anlamına
gelen karakter fu dolu bir midedir. Sürekli bir parça yemek uğruna
didinen insanlara kıyasla, kamı tok insanlar çok daha mutludurlar
elbette.
Aç ya da tok, o zamanda yaşamış insanlar farklı
çevrelerin mutlulukla, tatmin ve hatta talihle doğrudan ilişkisi
olduğunu keşfetmiştir. Bu etmenler daha sonra yerküreyle uyumlu yaşama
sanatı feng shui'yi yaratmıştır.
Kimse feng shuinin tam olarak ne zaman başladığını
bilmez. Efsaneye göre, Hsialı Wu ve adamları sulama çalışmaları yaparken
San lrmaktan çıkan dev bir kaplumbağayı gördükleri zaman başlamıştır
(Şekil 1 A). O zamanlar Çinliler tanrıların ruhlarının deniz ve kara
kaplumbağalarının kabuğu altında yaşadığına inandıkları için bu uğur
sayılmıştır. Wu ve adamları kaplumbağaya daha yakından bakınca,
kabuğundaki işaretlerin kusursuz bir kare oluşturduğunu fark
etmişlerdir.
Şekil 1A: Kusursuz kare ile kaplumbağa
Bu karedeki her yatay dikey ve çapraz sıra
toplanınca on beş eder. Bu o kadar ilgi çekicidir ki, Wu bilgeleriyle
görüşmüştür. Böylece yalnızca feng shuinin değil, Çin astrolojisi, 1
Ching ve Çin nümerolojisinin temelleri atılmıştır.
Biraz da bu keşif sayesinde Wu, Çinin ilk
imparatoru olmuştur. Üzerinden çok fazla zaman geçtiği için kimse bu
öykünün doğru olup olmadığını bilmez. Wu'nun gerçekten yaşayıp
yaşamadığı da bilinmemektedir. Ama bu, eski feng shui sanatının nasıl
ortaya çıktığını anlatan şirin bir öyküdür.
Feng shui çevremizle ilgili birtakım basit ilkeleri
temel almaktadır. Bunların neler olduğunu şimdi göreceğiz, sonra
çevremize uyarlayacağız.
Ch'i
Chi yaşayan her şeyin içindeki yaşam gücüdür ve
bir şey kusursuz bir biçimde yapıldığı anda Chi de kusursuzluk
noktasına ulaşır. lyi bir bahçe de, yüz metreyi dokuz saniyede koşan
atlet de iyi Chi yaratırlar.
Üçe üç sihirli karenin tarihi ve gelişimi hakkında
daha fazla bilgi için bkz. Numerology Magic, Richard Websıer (St. Paul,
Llwellyn Pub., 1995).
Yaşanacak en iyi yer bol miktarda Chi olan yerdir.
Bu nedenle Çinliler arkası tepelik, önünde akarsu olan yerleri
yeğlerler. Tepeler evi Ch'i'yi savurup uzaklaştıran soğuk, sert kuzey
rüzgarlarından korurlar. Tatlı tatlı akan sular bol miktarda Ch'i
yaratır. Ama girdaplı öfkeli sular Ch'i'yi götürür. Feng shui su ve
rüzgar anlamına gelse de, hafif meltemler ve tatlı tatlı akan sular
kastedilir ki, pek çok Chi ve iyi feng shui yaratılsın.
Eski Çinliler evrenin sürekli bir hareket içinde
olduğuna ve her şeyin yin ve yang terimleriyle açıklanabileceğine
inanırlar. Eski Taoist evren simgesi bunu açıkça gösterir. Bu simge,
içinde kurbağa yavrusuna benzer iki şeklin yer aldığı bir dairedir
(Şekil 1B). Biri beyaz, biri siyahtır. Beyaz noktalı siyah şekil yindir,
yang da siyah noktalı beyaz şekildir.
Beyazın içindeki siyah nokta ve tam tersi, birinin
öteki olmadan var olamayacağını gösterir. Yin olmadan yang, yang olmadan
yin olmaz. Eski bilgeler yin ve yangı tanımlamaya çalışmamışlardır, gün
ve gece gibi zıtların bir listesini yaparak açıklamışlardır. Gün olmazsa
gece, ön olmazsa arka olmaz. İşte birkaç örnek:
Beyaz ve siyah Uzun ve kısa
Kuru ve yaş Sıcak ve soğuk Erkek ve dişi Yüksek ve
alçak Gök ve yer
Yin ve yang sözcükleri bir tepenin birbirine zıt
iki yamacını simgeler. Yin gölgeli, kuzey etekleri yang da güneşli güney
yanıdır.
Tüm yükseltiler, tepeler, dağlar yang, düz alanlar
yindir. Pagodalar (kat kat çatılı Çin anıtları) çok düz, yani çok yin
alanlarda yang enerjisi yaratmak için inşa edilir.
Yaşamlarımızda yin ve yang dengesi yaratmak
isteriz. Çinliler için ideal mekan arkasında dağlar, tepeler, yani yang
ve önünde düzlük ve akarsu, yani yin olan alanlardır.
Yin ve yang bir arada sessiz ve sakin oturmazlar.
Her biri bir ötekine baskın çıkmaya uğraşır. Sonuç olarak da ilkbaharda
yang artar, yin azalır; yazın yang en güçlü noktasındadır; ama
sonbaharda azalmaya başlar ve kışın yin, yangdan daha güçlüdür. Bu döngü
her yıl yinelenir.
Beş Element
Feng shuide beş element vardır ve simgesel olarak
evrendeki her şey bu beş elementten oluşur. Çin astrolojisine göre
hepimiz bu beş elementin bir karışımıyız. Feng shui açısından sizin için
en önemli element doğum yılınıza göre belirlenir. Kişisel elementinizin
hangisi olduğunu ek bölümünden öğrenebilirsiniz.
Beş element ateş, ahşap, toprak, su ve metaldir.
Farklı biçimlerle dizilebilirler.
Üretim (Doğum) Döngüsünde (Şekil 1 C), her element
iki yanındaki elementi besler ve yardım eder. Ahşap yanar, ateşi
oluşturur; ateş külleri yaratarak toprağı oluşturur. Topraktan, metal
elde ederiz; metal simgesel olarak erir ve suyu oluşturur. Su ahşabı
besler ve büyütür.
Yok Oluş Döngüsü bunun tam tersidir (Şekil 1 D).
Ateş metali eritir, metal ahşabı keser. Ahşap toprağın gücünü soğurur.
Toprak suyu engeller. Su ateşi söndürür.
Ahşap
Ahşap yaratıcı, sosyal ve sevimli bir elementtir.
Evinizde fazlaca ahşap varsa bu özelliklerinizi destekleyerek kendinizi
bir biçimde yaratıcılıkla ifade etme potansiyeli geliştirirsiniz. Yeşil
renk ahşabın simgesidir. Saksı bitkileri ve taze kesilmiş çiçekler
ahşabı simgeler.
Ateş
Ateş heyecanlı ve hareketli bir elementtir. Ilık ve
koruyucu olduğu gibi yakıcı ve yok edicidir de. Sonuç olarak evde
dikkatli kullanılması gerekir. Ateş ya da mumlarla temsil edilir.
Kullanmak her zaman uygun düşmese de, kırmızı renk de ateşi simgeler.
Toprak
Dengeli, güvenilir, sabırlı ve yöntemlidir. inatçı
ve sürekli isteyen bir tip de olabilir. Mülk, hukuksal konular, sabır ve
zorlu çalışma sonucu elde edilen sonuçlarla ilgilidir. Sarı renkle
simgelenir. Çömlekler ve seramikten yapılma her şey toprağı temsil eder.
Metal
İş, para ve başarı ile ilintilidir. Genelde maddi
başarı anlamına gelse de bir kılıç ya da bıçak biçimini alarak yıkıcı da
olabilir. Beyaz, altın sarısı ve öbür metalik renkler simgesidir. Evde
kullanılan her metal şey metali simgeler. En iyi nesne değerli ya da
yarı değerli metalden yapılma çekici bir süs eşyasıdır.
Su
Yolculuk, öğrenme ve iletişimle ilgilidir. Tıpkı
yumuşak bir yağmur ya da bir fırtına gibi hem besleyici hem de yok
edicidir. Evde bir akvaryum ya da minik bir havuz su elementini
simgeler. Siyah ve mavi renkli her şey yine suyu simgeler.
Kişisel elementimizin çevremizde bulunmasını
isteriz. Üretim Döngüsünde elementimizden hemen önce gelen elementin de
çevremizde yer almasını isteriz, çünkü bu element kişisel elementimizi
yaratmamıza yardımcı olur.
Bir evde birden fazla kişi yaşayınca sorunlar
çıkar. Eskiden evde yaşayan en yaşlı erkeğin elementi öncelik sahibiydi,
ama bugün eve en fazla para getiren kişinin elementine öncelik verilir.
Pratik olarak aile reisinin elementi ortak yaşam
mekanlarında, kişilerin kendi elementleri de yatak odalarında en fazla
kullanılır.
Birlikteliklerde en ideal durum eşinizin de Üretim
Döngüsünde sizinle uyumlu bir elementten olmasıdır. Elementleriniz Yok
Oluş Döngüsü'nde birbirinin yanında yer alıyorsa, potansiyel zorluklara
engel olmak için nötralize edici bir element kullanmanız gerekir.
Bunun için Yok Oluş Döngüsü'nü kullanırız. Bu,
Üretim Döngüsü'nün saatin ters yönünde okunmasıdır. Ahşap sudan gelir,
su metali paslandırır. Metal topraktan yaratılır. Toprak ateşi söndürür,
ateş ahşabı yakar.
Örneğin, siz metalsiniz, eşiniz de ahşap. Yok Oluş
Döngüsünde birbirinizin yanındasınız. Bu sorun var anlamına gelir. Yok
Oluş Döngüsünde bu ahşap ile metal arasında yer aldığından evinize
suyla ilgili nesneler, bir akvaryum ya da küçük bir çeşme koyarak bu
sorunu halledebilirsiniz.
Başka bir örnek: Siz ateşsiniz, eşiniz de su. iyi
bir çare evde ahşap elementine ait bir şeyler bulundurmaktır çünkü Yok
Oluş Döngüsünde ahşap su ile ateşin arasında yer alır. Saksı bitkileri
ya da taze çiçekler iyi bir çözümdür.
Bunu yaparak potansiyel sorunları daha başlamadan
sona erdiririz. Sorunlarla çevriliyken mutlu olmak zordur. Neyse ki feng
shui tüm canlı şeylerle (eşlerle bile) uyum ve mutluluk içinde yaşamanın
yollarını gösterir ve her soruna bir çözüm önerir..
Sharlar
Sharlara zehirli oklar denir; evinize şanssızlık
ya da talihsizlik taşıyan düz hatlar ya da sivri açılardır. Mutlaka kötü
bir şeyin olacağı anlamına gelmezler, ancak bir felaket potansiyelinin
varlığı anlamına gelirler.
Eski Çinde hayaletlerin düz hatlar boyunca
gezdiğine inanılır. Bu nedenle resimlerde sık sık göllerin üzerinde
zikzaklar çizen köprüler görürsünüz. Bu, hayaletlerin gölleri aşmasını
engellemek için bulunmuş bir çözümdür.
Sharlar pek çok yolla meydana gelir. Doğrudan
evinize gelen her düz hat bir shardır. Eviniz T biçimli bir kavşaktaysa
ve doğrudan evinize gelen bir yol varsa, bu güçlü bir shardır. Başka
sharlar da güç kabloları ya da komşu evlerin çatılarının sivri
köşelerince yaratılır.
Doğrudan sizin evinize yönelen her sivri köşe köşe
bir shardır. Evinize dik açıyla bakan bir komşu çatı gibi.
Tüm sharlar potansiyel tehlike içerir. En kötü
sharlar doğrudan ön kapınıza yönelenlerdir.
Neyse ki sharlar onları gördüğünüz sürece vardır.
Bu nedenle bir duvar, bir çit, çalılar doğrudan size yönelen bir sharı
ortadan kaldırmakta işe yarar (Şekil 1 E).
Kimi zaman bir shar bu biçimde gözlerden
saklanamaz. Neyse ki feng shui'de her şey için virtüel bir çare bulunur.
Pakua aynası olarak bilinen küçük bir ayna sharı geldiği yere geri
göndermekle kullanılır. Pakua aynası sekizgen bir ahşaptır, ortasında
yuvarlak bir ayna vardır ve aynanın çevresinde I Ching'in sekiz trigramı
yer alır (Şekil 1 F). Aynalar yin, yani edilgendir. Ancak çevrelerine
trigramlar konunca yang, yani saldırgan olurlar. Bu ayna ön kapının
üzerine asılır ve simgesel olarak bir sharı yakalayarak geldiği yere
geri gönderir.
Pakua aynaları evin yalnızca dışında kullanılır. Üç
ayrı tipleri vardır. Düz bir aynaları varsa, sharı geldiği yere geri
gönderirler. İçbükey bir aynaları varsa, zararlı enerjiyi emerler.
Dışbükey aynası olan pakualar en tehlikelileridir çünkü shan dört bir
yöne dağıtırlar. Bu aynalar deneyimli bir feng shui uzmanına
danışılmadan asla kullanılmamalıdır.
Evinizin içinde de shar olabilir. Evinizin ön
kapısına dik gelen bir yürüyüş yolu da bir shardır. Evin içinde yer alan
uzun düz bir koridor da yine shar yaratır (Şekil 1 G). L biçimli bir oda
da, iki kenar dik bir açı oluşturduğu için odanın içinde shar yaratır.
Açıkta kirişler de shar yaratır. Çekici
görünebilirler ama altlarında uzun süre geçiren herkesin üzerinde baskı
yaratırlar. İskemle ya da koltukların doğrudan kirişin altında
durmamasına özen gösterin. işyerinizi de gözden geçirin. Uzun süre
açıkta bir kirişin altında çalışıyorsanız, baş ağrısı çekersiniz.
Çözümlemeler
Feng shuide virtüel olarak her sorunun bir çaresi
bulunur (bu durumun iki istisnası yeraltı sulan ve evinizin hemen
üzerinden geçen güç kablolarıdır).
Parlak ışıklar yararlıdır çünkü evinizi sıcak ve
konuksever gösterirler. Işık ayrıca pozitif enerjiyi de çeker, evinizin
pozitif enerji istediğiniz her köşesini aydınlatın.
Evinizin ana girişi aydınlık olmalıdır çünkü en çok
Chi buradan içeri girer. Konuklarınız ön kapınızın yerine rahatça
bulamazlarsa, Chi de bulamaz.
Işıklar biçimi dengeli olmayan mekanlarda da
kullanılır. Tayvanda L biçimli mekanlar ışık kullanılarak simgesel
olarak kare yapılır (Şekil 1 H).
Bütün ışıklar yararlıdır ama avizeler Chiyi her
yöne yansıttıkları için özel olarak faydalıdırlar. Kristaller de daha
küçük ölçekte aynı amaçla kullanılırlar ve işe yarar çözümlemelerdir.
Aynalar da işlerliği olan feng shui
çözümlemeleridir. Dışarının hoş görüntüsünü içeri yansıtır, küçük
odaları geniş gösterir, karanlık, hüzünlü mekanlara ışık yansıtırlar.
Feng shuide yatak odasında başınızı yataktan doksan dereceden fazla
döndürmeden kapıyı görmek önemlidir. Bir nedenle bu mümkün değilse,
girişi görebileceğiniz bir ayna asabilirsiniz.
Aynı biçimde aşçının yemek pişirirken kapıyı
görmesinin yemeğin kalitesini etkilediği düşünülür. Gerekirse ocağın
çevresine ayna konularak aşçının ardında kalan kapıyı görmesi
sağlanmalıdır.
Çinde ocağın çevresine ayna konularak pişen
yemeğin simgesel olarak iki katına çıkması sağlanır ve bu da eve bereket
getirir. Aynı nedenle aynalar sık sık yemek odalarına da asılır.
Aynalar mümkün olabildiğince geniş olmalı, simgesel
olarak insanları ayak ve başlarını kesmemelidir'.
Bitkiler de önemli feng shui çözümlemeleridir. Ch'i
yaratarak yaşamı ve büyümeyi simgelerler. Ancak sağlıklı olmaları
gerekir. Ölü ya da ölmek üzere olan bitkiler negatif enerji yaratır ve
hemen değiştirilmeleri gerekir. Suni bitkiler de işe yarar, ancak temiz
tutulmalı ve tozları alınmalıdır. Kuru çiçeklerin içindeki tüm su
çekilmiş olduğu için feng shuide asla kullanılmazlar.
Bitkiler sharları gizlemekte ve yok etmekte de
kullanılır. Bir masanın sivri ucunu göze hoş görünen bir saksı
bitkisiyle gizleyebilirsiniz.
Dış mekan bitkileri tüm çözümlemelerin en etkili
olanlarıdır kuşkusuz. Evin arkasındaki ağaçlar ev sakinlerine simgesel
koruma sağlar; rüzgar ve gürültüye karşı gerçek koruma da sağlar
elbette. Evin dışından gelen sharları ortadan kaldırmakta da işe
yararlar. Her zaman yeşil kalan ağaçlar amaca daha uygundur. Ancak
ağaçların kendileri de birer shar olabilir. Eve çok yakınsalar güneş
ışığını engelleyebilirler ya da kışın yaprakları dökülünce dallan shar
olabilir.
Rüzgar çanları ve hareketli mobilyalar ilginç feng
shui çözümlemeleridir. Hareket ve ses canlandırmaya gerek olan tüm
alanlarda işe yarar. Pek çok maddeden rüzgar çanı yapıldığı için
elementinizle ilgili olanı seçebilirsiniz. Ya da elementinizi temsil
eden renge boyanmış metal rüzgar çanları alabilirsiniz. Çıkardıkları
güzel ses size Chinin evde dolaştığını anımsatır.
Rüzgar çanlarınızın boş silindirlerden yapılması
Chinin içlerinden akması açısından önemlidir. Başka içi boş nesneler,
örneğin flütler de feng shui çözümlemesi olarak kullanılır. Flütler
açıktaki kirişleri yok etmek açısından işe yarar çözümlemelerdir.
Canlı hayvanlar da Chiye cesaret verir. Doğu'da
küçük bir kuş beslenmeyen ya da akvaryum olmayan ev yok gibidir. Su
parayı, balık da ilerlemeyi simgeler. Birlikte bereket ve bolluğu
simgelerler. Aslında akvaryumun dokuz balık alacak kadar geniş olması
gerekir; sekiz sarı, bir siyah balık; sarı balıklar zenginlik, siyah
balık da korunma ve güven anlamına gelir.
Hareket eden sular da korunma sağlar ve Chi'ye
cesaret verir. İç mekanlarda kullanılan küçük çeşmeler son yıllarda
popüler olmuştur.
Dışarıya konan daha iri çeşmeler ve balık havuzları
iyi feng shuidir. Su temiz ve taze olmalıdır. Durgun, çürük kokulu
sular negatif enerji yaratır.
Evi kavrar gibi görünen böbrek biçimli havuzlar da
feng shui açısından koruyucu ve iyi olarak nitelendirilir.
Ağır ve geniş nesneler feng shui çözümlemesi olarak
kullanılır. Bu özellikle çevre çok yinse (düzse) işe yarar. Eşyanın
çoğunun bir yanda olduğu ve dengesizlik yarattığı odalarda da işe yarar.
Renkler başka bir feng shui çaresidir. Renkleri
kullanmanın en iyi yolu söz konusu kişinin kişisel elementini belirlemek
veya bu elementi ya da Üretim Döngüsünde bu elementten önce gelen
elementi temsil eden rengi kullanmaktır.
Başardı Bir Yaşamın İlkeleri
Çinlilerin başarılı bir yaşamın beş ilkesini
listeleyen bir deyişleri vardır. Bu deyiş feng shui'nin yaşamlarında ne
denli önemli olduğunu da ortaya koyar. Önce kader gelir, sonra şans;
üçüncü olarak feng shui'yi insan sevgisi ve eğitim izler. Kaderimizi
burcumuz belirler, güçlü zayıf yanlarımızı ve potansiyelimizi ortaya
koyar. Kaderimizden kaçamayız. Bazı kimseler zengin ailelerde, her türlü
olanakla doğmuşlardır, ama güçlü bir burçları yoksa yaşamda bir başarı
elde edemezler. Bazıları da çok daha alçakgönüllü şartlara doğmuşlardır.
Belki de ailelerinin eğitim masraflarını karşılayacak gücü bile yoktur.
Ama güçlü bir burcu olan bir kimse her türlü zorluğu aşarak başarıya
ulaşır.
ikinci olarak şans gelir. Şans, tanımlaması zor bir
sözcüktür. Çinliler öbür dört kavramın üzerinde çalışarak şansımızı
açabileceğimize inanırlar. Şans bir zihin durumudur aslında. Geleceğe
korkuyla değil de, katılımcı olarak, ümitle bakarsak, başımıza iyi
şeylerin gelmesini umarsak, olaylar genellikle istediğimiz biçimde
gelişir.
Üçüncü kuram feng shuidir. Bunu kullanarak
dünyayla ve içindeki her şeyle uyum içinde yaşayabiliriz. Bu biçimde
yaşamak şans da dahil, yaşamımızı her anlamda iyiye götürür.
Dördüncü kuram insan sevgisidir. Hem eski Çin
felsefesi hem de dini metinler hiçbir ödül beklemeksizin vermemizi
öğütler. İnsanın kendi benini hesaba katmadan vermesi kendi özel
tatminini getirir ve yaşam kalitemizi iyileştirir.
Son olarak eğitim gelir. Hepimiz elimizden
geldiğince ileri gitmeliyiz. Eğitim yaşam boyu süren bir çalışmadır;
mümkün olduğu kadar dünyada olup bitenlerle bağımızı koparmamalıya
Pek çok açıdan bu beş ilke mutluluğun reçetesidir.
Potansiyelimizi kullanır, pozitif bir bakış açısını benimser, dünyayla
uyum içinde yaşar, başkalarına yardım eder, öğrenmeye ara vermezsek,
mutlu oluruz.
Çin'de başka bir ünlü deyiş daha vardır: Mutluluk
bir ırmaktır, seni kuşatır ama yüzmeye devam etmen gerekir. Buradaki
mesaj ısrar ve dayanıklılığın da gerekli olduğudur. Çok çalışmadan
hiçbir iyi şey olmasını beklemeyin. Kaderimizi, feng shuiyi, şansımızı
iyi değerlendirir, insanları sever, eğitime önem verir, dayanıklı olur
ve çalışırsak, başarılı ve mutlu oluruz, yaşamlarımızdan tatmin duyarız.