Bilgisayarın yüreği, daha doğrusu beyni “merkezi işlemleme ünitesi”dir. Bilgisayarın kararlar veren, matematik hesaplar yapan, verilen bilgi ile alınan bilgi ünitelerini denetleyen ana parçası budur. Verilen bilgi üniteleri, merkezi işlemleme ünitesine bilgi sağlar. Merkezi işlemleme ünitesi bu bilgileri işleyerek bize verir. Merkezi işlemleme ünitesi bu amaçla üç bölüme ayrılmıştır: Bir depo ya da bellek ünitesi, bir denetim ünitesi ve bir aritmetik ünitesi.
“Bellek ünitesi” bilgiyi depo etmeye yarar. Gerektikçe bilgi bellekten çıkarılarak kullanılır.
Bellekte ayrıca “program” denen birtakım talimatlar da depo edilmiştir. Program bilgisayara verilen bilgileri ne yapması gerektiğini bildirir. Sık sık gerekli olan ve hemen el altında bulundurulması gereken bilgiler ve talimatlar, bellek ünitesinin içine içten depolanır. İçten depolama halka biçimi manyetik çekirdeklere dayanır. Bu çekirdekler her iki yönden de mıknatıslanabilir. Arada sırada gerekli olan çok miktardaki öbür bilgiler ise manyetik bantlar, gömlekler, diskler ve kartlar üzerine “dıştan” depo edilir.
“Denetim ünitesi” bellek ünitesindeki bilgi ve talimatları seçer, yorumlar ve “aritmetik ünitesinde” talimatların yerine getirilişini denetler. Aritmetik ünitesi kendisine verilen bilgileri denetim ünitesinin talimatına uygun biçimde toplar, çıkarır, karşılaştırır.
Aritmetik ünitesi hesapları büyük bir hızla yapar. Bunun için, “çift” rakamlardan yararlanır. Çift değişkenli aritmetikçe yalnız iki sayı, 1 ile O kullanılır. Bu sayede bilgisayar basit bir “kesintili” ilkeyle çalışabilir. “Kesintisiz” elektrik akımı, ya da elektriksel bakımdan pozitif bir akım bir rakamı; kesintili bir akım, ya da elektriksel bakımdan nötr bir akım ise öbür rakamı temsil eder. Çift değişkenli rakamlara genellikle “en küçük bilgi iletme birimi” denir.
Bilgiler bilgisayara çeşitli yollarla verilebilir; delikli kartlar, bantlar, manyetik bantlar, diskler, gömlekler gibi. Bazı uygulamalarda talimatlar bir katot ışını tüpünün yüzeyine yazılır (televizyon ekranında olduğu gibi). Her bilgi verme aracının kendine -özgü bir bilgi verme düzenine gereksinmesi vardır. Bu düzen kendisine verilen bilgi ve talimatları bilgisayarın kullanabileceği bir biçime sokar, yani bilgisayar “dil”ine çevirir.
Hesap işlemi tamamlandıktan sonra, bilgisayardan bilgi alırken de benzer araçlardan yararlanılır. İşlemden geçmiş olan bilgi istenirse basılabilir. Böylece yazılı bir belge elde edilmiş olur.