6. Akli yeterliliği olmayan kişi zengin olsa zekât vermesi gerekir mi?
Akli yeterliliğe sahip olmama iki durumda düşünülebilir:
Birincisi: Doğuştan beri mecnun (deli) bulunmaktır. Bunların bu durumu devam ettikçe zekât vermekle mükellef olmazlar. Eğer bunlar buluğ çağına erdikten sonra iyileşirlerse, sağlığa kavuşmalarından itibaren zekât vermekle mükellef olurlar.
İkincisi: Buluğa erdikten sonra bir müddet akli melekeyi yitirmektir. Bu durumda, bunların cinnetleri (delilikleri) bütün bir yıl devam ederse, bu yıl için zekât vermeleri onlara farz olmaz. Çünkü bu durumda onlardan yükümlülük düşmüş olur. Eğer bu yıl içinde bir iki gün gibi kısa bir zaman iyileşecek olurlarsa zekât vermeleri onlara farz olur.
İmam Muhammed’e göre fetva bu şekildedir. İmam Ebû Yusuf’a göre, yılın çoğunda sağlık üzere bulunmadıkça o yılın zekâtı gerekmez.
Şafiî, Maliki ve Hanbeli mezheplerine göre ise akli yeterlilik zekâtın farz olması için şart değildir. Dolayısıyla akli melekesi olmayan (deli olan) çocuğun zekât vermesi gerekir. Bunlar adına velileri zekâtlarını öderler.
Böyle ihtilaflı meselelerde kişiye düşen, kendi mezhebinin görüşüyle amel etmektir. Bizler Hanefi olduğumuza göre, bu meselede ya İmam Muhammed’in ya da İmam Ebû Yusuf’un görüşüyle amel ederiz. Hangisiyle amel edilse caizdir.
(Vehbe Zuhaylî, III, 255; Ömer Nasuhi Bilmen, Sf. 339, Madde 9/1)
Yazar: Sinan Yılmaz