Müteahhitler Osmanlı'nın izinde
Şimdiki soru 1577'de Fas'ı fetheden Ramazan Paşa'nın sorusuyla aynı; “Fas'ı aldık; Okyanus'u mu aşacağız, Afrika'ya mı ineceğiz, yoksa geri mi döneceğiz?”
Türk müteahhitlerinin 70 farklı ülkede tamamladıkları projelerin bedelleri 110 milyar doları aşarken, yalnızca 2007 yılında üstlendikleri projelerin toplam değeri 20 milyar doları buldu.
Türk müteahhitleri Libya, Cezayir ve Tunus'u geçerek Fas'a uzandı ve Kuzey Afrika'da proje üstlenilmeyen ülke kalmadı. Sektörün bugün önünde duran soru Ramazan Paşa'nın 1577'de Fas'ta Portekizlilere karşı Vadiüsseyl Savaşı'nı kazandıktan sonra Osmanlı padişahına gönderdiği soruyla aynı: “Fas'ı aldık; önümüzde okyanus var. Okyanus'u mu aşacağız, Afrika'ya mı ineceğiz, yoksa geri mi döneceğiz?”
DEİK'in sektörle ilgili olarak hazırladığı rapora göre, 2007 yılında 4.7 trilyon dolar civarında olan dünya yapı sektöründe ülke bazında ABD, bölge bazında AB en büyük pazarlar olarak öne çıkıyor.
FİRMALAR AFRİKA DİYOR
Türk müteahhitlik sektörünün genişlemesi için 3 yeni bölge dikkat çekiyor. Bu bölgeler, hızla büyüyen Latin Amerika, Sahra çölünün güneyindeki Afrika ülkeleri ve Hindistan-Çin merkezli Asya Pasifik ülkeleri olarak gösteriliyor. DEİK'in 36 müteahhitlik firması arasında gerçekleştirdiği ankete göre, yeni pazar olarak hedef seçilen bölge, Sahra'nın güneyindeki Afrika ülkeleri. Ankete katılanların yüzde 24'ü yeni pazar olarak bu bölgeyi işaret etmiş. Elde edilen veriler de bunu doğrular nitelikte: Türk müteahhitlerinin 2007 yılında 6,6 milyar doları bulan Afrika'da üstlendikleri projelerin toplamda 22 milyar dolara ulaştığını kaydetti.
OKYANUSU AŞMAK LAZIM
Müteahhitlerin yüzde 8'i yeni bir pazar arayışı içerisinde olmadıklarını belirtirken, yüzde 3'lük bir kesim de Latin Amerika'yı, keşfedilmeyi bekleyen bakir bir pazar olarak gösterdi. Latin Amerika, Türk müteahhitlerin gitmeyi fazlaca düşünmediği ama izleyip düşündüğü bir bölge. Bunda dil sorununun da etkili olduğu gözleniyor. Müteahhitlerin en soğuk baktığı bölge Pasifik.
Bu pazar halihazırda muazzam işgücü maliyeti düşüklüğüne sahip Çin ve Hintli firmaların hakimiyeti altında bulunuyor. Türk müteahhitlerinin yurtdışında üstlendikleri projelerin gelişimi ile petrol fiyatı arasındaki paralellik ise dikkat çekiyor. Firmaların altın dönemi petrol fiyatlarının arttığı döneme denk geliyor. Bunda petrol ve doğalgaz zengini ülkelerin elde ettikleri yatırıma dönüştürmesi en büyük etken olarak öne çıkıyor.
7 ülke ihya etti
Türk müteahhitlik sektörünün son iki yılda 5 milyar doların üzerinde proje gerçekleştirdiği ülke sayısı 7'ye, bu ülkelerdeki projelerin değeri de 76 milyar dolara çıktı. 1-5 milyar dolar arası proje gerçekleştirilen ülke sayısı 12 olurken, 350 milyon dolar ile 1 milyar dolar arası işlerin yapıldığı ülke sayısı da 16'ya yükseldi. Hedef pazarlar arasında Latin Amerika ülkeleri de bulunuyor.
Yılmaz YILDIZ / Yeni Şafak