ABD’nin Hiroşima ve Nagazaki’ye attığı atom bombaları ve on binlerce kişinin hayatını kaybetmesi sonrası Japonya, 14 Ağustos 1945’te teslim olduğunu ilan etmişti. Bu ilandan sonra New York’ta Times Meydanı’nda ‘Zafer Günü’ kutlamaları organize edildi. Çoğunuzun hafızasına kazınmış olan bir hemşire ve deniz subayının öpüşürken ki çekilen fotoğrafı işte bu anda Alfred Eisenstaedt tarafından çekilmiştir. Fotoğraf 1 hafta sonra Life Dergisinde yayımlandı ve giderek ünlenmeye başladı. Savaştan sonra ülkesine dönen Amerikalı bir askerin, hemşireyi öptüğü bu kare, İkinci Dünya Savaşı’nın bitişinin sembolü olarak tarihe geçmiştir.
Fotoğraf kitlelerde büyük ilgi uyandırmayı başardı. Herkes fotoğraftaki denizci ve hemşirenin kim olduğunu konuşuyordu ve onların gerçek sevgili olduğunu sanıyorlardı. Aslında hikaye hiç de öyle değildi. Fotoğraftaki denizci ve hemşire olduğunu iddia eden çok insan oldu. Carl Muscarello, Glenn McDuffie, George Mendonsa, öne çıkan denizci adaylarından bazılarıydı.
Greta Zimmer Friedman dışında hemşire olduğunu iddia eden diğer kadın ise Edith Shain’di. Gerçek hemşire ve denizcinin kim olduğunun bulunması için kitaplar yazıldı, belgeseller çekildi ve uzmanlar devreye girdi. NBC News’ün haberine göre Mendonsa ve Friedman’ın kimlikleri sonunda doğrulandı ve 20. yüzyılın en meşhur fotoğrafının hikayesi böylelikle açığa kavuşmuş oldu. “Hemşireyi öpen denizci” fotoğrafıyla ilgili bilinmek istenenler sadece kimlikleri miydi peki?
Bu olayın bir taciz olduğunu söyleyerek fotoğrafın ününün, bu yanını gizlediğini dile getirenler de oldu. Tutku, aşk ve zafer coşkusu gibi duyguları çağrıştıran bu ikonik fotoğrafı eleştirenler de çok fazlaydı çünkü hikayesi öğrenildikten sonra fotoğrafı “kamuya açık alanda cinsel tacizin belgelenmesi” olarak nitelendirenler de vardı.
Greta Zimmer Friedman aslında bir hemşire değil, dişçi asistanıydı. 2005 senesinde Veteranlar Tarih Projesi’ne verdiği röportajda “Öpülmek benim tercihim değildi. Bir adam geldi ve öptü” dediği olay anını şöyle anlatmış:
“Bir anda bir denizci beni tuttu. Öyle pek de bir öpücük değildi aslında. Çok güçlü olduğunu hissetmiştim. Beni çok sıkı bir şekilde tutuyordu. Öpücük kısmından çok emin değilim, sadece kutlama yapan biriydi.
Friedman 2012’de ise Navy Times’a George Mendonsa’nın heyecanını anladığını ve olayı bir taciz olarak görmediğini söyledi. Friedman, Mendonsa’nın savaşta hemşirelerin yaptıklarına duyduğu minnettarlığı göstermek üzere hemşire elbiseli birini öptüğünü söylemişti.
Mendonsa ve Friedman, 1980’de tanıştıktan sonra Friedman’ın ölümüne kadar dostluklarını da sürdürdüklerini belirtmiştir.
1995’te Daily Mail’e “Hemşireyi öpen bir denizci olmakla her zaman gurur duydum. Hayatta kaç kişi bu kadar meşhur bir şey yapıyor? 2. Dünya Savaşı’na katılıp ‘O fotoğraftaki kişi ben olmalıydım’ demeyen hiçbir denizci yoktur” demişti.
George Mendonsa, 95 yaşında öldü, Greta Zimmer Friedman ise 2016’da 92 yaşında hayatını kaybetmiştir.
Özlem Dikel
Alfred Eisenstaedt & Fotoğrafçı
Alman doğumlu Amerikalı fotoğrafçı ve foto muhabiriydi. Kariyerine 2. Dünya Savaşı’ndan önce Almanya’da başladı, ancak ABD’ye taşındıktan sonra Life Magazine için bir personel fotoğrafçısı olarak ün kazandı.
Doğum tarihi: 6 Aralık 1898, Batı Prusya
Ölüm tarihi ve yeri: 23 Ağustos 1995, Oak Bluffs, Massachusetts, ABD
Eğitim: Humboldt Üniversitesi
Filmler: Alfred Eisenstaedt: Photographer