II. Abdülhamid'in açtığı okulun az bilinen fotoğrafları
Osmanlı'nın zirai alanındaki yenilikçi atılımı olan Ziraat ve Baytar Mektebi, Sultan Abdülmecid döneminde açılması gündeme gelse de 1884 yılında Sultan Abdülhamid'in açtığı okullardan biridir. Peki, bu okulun mezunlarından birinin Mehmet Akif olduğunu biliyor muydunuz? İşte Ziraat ve Baytar Mektebinin az bilinen fotoğrafları…
Osmanlı döneminde zirai eğitim konusunda ilk teşebbüs 1848 yılında Yeşilköy'de Mekteb-i Ziraat-i Şahane'nin kuruluşuyla gerçekleşti. Ancak bu mektep çeşitli sebeplerle ikinci eğitim yılında kapatılmıştı.
1867 yılında yayınlanan bir kararname ile vilayet merkezlerinde birer ziraat mektebi ve numune çiftliği kurulması öngörüldü. 1884 yılında yayınlanan bir nizamname ile Ziraat Mektebi kuruluş çalışmaları başlatılmıştır. Bu yıllarda Ticaret Nezareti bünyesinde Ziraat Müdür-i Umumiyesi kuruldu. Bu Müdürlüğün başına, Fransa'nın Grinyon Ziraat Yüksek Okulu'ndan mezun olmuş Agop Amaysan Efendi getirilir.
Okul tesisi için, Mısırlı Hurşid Paşa'nın eşi Rukiye hanıma ait 5984 dönümlük Halkalı'daki arazi 2000 altına satın alınır. Okul yapımı için Ticaret Nezaretinde bir hazırlık komisyonu kurularak inşaata başlanır. Bu arada zirai öğrenim görmek üzere Fransa'ya 8 öğrenci gönderilir. İnşaatın birinci bölümü bitince tahsisat da biter. İnşaat iki yıl bu şekilde bekler. Daha sonra Zihni Paşa'nın Ticaret Nazırlığı döneminde Ziraat Müdür-i Umumisi Nuri Bey, Fenn-i Baytari Müşaviri Mehmed Ali Bey ve Ziraat Müfettişi Agadon Efendi'den oluşan komisyon kurularak inşaat tamamlanır.
Bu mektebin ilk öğrencileri Mülkiye baytarı talebeleridir. 1889 yılında alınan ilk 25 öğrenci derslere Ahırkapı'da bulunan Tıbbiye-i Mülkiye Mektebi'nde, bu okulun talebeleri ile birlikte devam etti. Okulun resmi açılışı 13 Ekim 1892 tarihinde gerçekleşti. Perşembe günü Ziraat Bankası Müdür-i Umumisi Celal Bey tarafından açılışı yapıldı. Açılış merasiminde bir yıl önce sınıflarını birincilikle geçen
Mehmed Akif ve Agadon Efendi'ye hediye verildi.
Bu dönemde okulun adı Halkalı Ziraat ve Baytar Mekteb-i Ali idi. Okulun ilk müdürü Mehmed Ali Bey tayin edildi. İstirati Efendi İkinci Müdürlük, Zagaryan Efendi de Çiftlik Müdürlüğü görevine getirildi. Ayrıca beş şubeden bir Ziraat Teknik Kurulu oluşturuldu.
Okulda ilk mezunlar 1893 yılında verildi. Bunlar hazırlık sınıflarına Tıbbiye-i Mülkiye mektebinde başlamış ve 1891 yılında Halkalı'ya nakledilmiş talebelerdi. Bunların ikinci bölümü 1894 yılında mezun oldu.