Çin'de aralık ayında ortaya çıkıp 440 kişiye bulaşan ve 9 can alan Coronavirüsü, ilk aşamada yüksek ateş, öksürük ve nefes darlığına neden olurken ilerleyen safhalarda zatürre, böbrek yetmezliği ve ölüme neden oluyor. Peki, Corona virüsü nedir? Nasıl bulaşır? Corona virüsünden korunma yöntemleri nelerdir? Türkiye için risk oluşturuyor mu?
15 Ocak 2020'de Dünya Sağlık Örgütü, Charite Hastanesinden bir viroloji ekibi tarafından geliştirilen 2019-nCoV için tanı testi üzerine bir protokol yayınladı. Dünya Sağlık Örgütü tarafından önerilen önleme tedbirleri "düzenli el yıkama, öksürme ve hapşırma sırasında ağız ve burnu örtme... solunum yolu hastalığı belirtileri (öksürme ve hapşırma gibi) gösteren kişilerle yakın temastan kaçınmadır."
CORONO VİRİSÜ NEDİR?
Coronavirinae aile içinde Coronaviridae sırayla, Nidovirales .Dünya Sağlık Örgütü tarafından 2019-nCoV olarak adlandırılan ve aynı zamanda Wuhan koronavirüsü, Wuhan deniz ürünleri pazarı zatürre virüsü ve Wuhan zatürresi olarak da bilinen ve pozitif duyumlu ve tek iplikçikli RNA koronavirüsü olan yeni koronavirüs, ilk olarak 2019'da bildirildi. Virüs, 2019-2020 Wuhan zatürre salgını sırasında zatürre olan bir hastada, pozitif bir örnek üzerinde yapılan nükleik asit testinden sonra genomik olarak dizildi.
Ocak 2020'de, salgını araştıran sağlık komisyonu ekibi başkanı Zhong Nanshan'a göre Çin'in Guangdong eyaleti'nde, insandan insana bulaşma doğrulandı. Şu anda yeni virüs için spesifik bir tedavi mevcut değildir, ancak mevcut anti-virallerin kullanılabilme ihtimali olabilir. Virüs Bangkok, Tokyo, Güney Kore, Pekin, Şangay, Guangdong, Hong Kong, Vietnam, Tayvan ve Singapur'a yayıldı. 6 ölüm ve 219 bilinen vaka vardır.
CORONO VİRİSÜ NEDEN OLUR?
Virüs, son olarak ABD'nin Washington eyaletindeki bir kişide tespit edildi. Çin ziyareti sonrasında hastalandığı belirtilen kişinin Wuhan'da görülen koronavirüsün aynısını taşıdığı belirtildi. Tedavi altına alınan hastanın durumunun ağır olduğu kaydedildi. Uzmanlar, başlangıçta yeni virüsün insanlara yalnızca hayvanlardan geçebileceğini söylemişti ancak gizemli hastalığa yol açan koronavirüsün insandan insana bulaşabildiği de kaydedildi.
CORONO VİRİSÜ NASIL BULAŞIR?
Sağlık Bilimleri Üniversitesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Uzmanı Doç. Dr. Ümit Savaşçı, "Koronavirüsler zoonotik yani hayvanlardan insanlara bulaşabilen bir mikroptur. 31 Aralık 2019'da Çin’nin Wuhan şehrinde ilk vaka tespit edildi. 7 Ocak'ta ise bunun yeni bir koronavirüs tipi olduğu ve kaynak olarak Wuhan kentindeki balık pazarından bulaştığından şüphe edildi. Koronavirüsler 2002'de yine Çin'de SARS (Ciddi Akut Solunum Yetmezliği) hastalığına neden olmuştu. Bu salgın 26 ülkeye yayıldı, 8 binin üzerinde insan enfekte oldu ve 800 kişi hayatını kaybetti. Hastalık şu an Çin'de 300'ü aşkın insanı etkiledi ve sayı giderek artıyor. Toplam ölü sayısı 9 kişi ancak durumu ağır vakalar mevcut. Japonya, Tayland, Kuzey Kore ve en son Amerika'da vakalar görülmeye başlandı" diye konuştu.
CORONA VİRÜSÜ SON DURUM
Ulusal Sağlık Komisyonu’nun açıklamasına göre, Tibet Özerk Bölgesi ve Çinghay eyaleti dışında ülkedeki bütün, özerk bölge, özel idari bölge ve eyalete yayılan koronavirüsten etkilenenlerin sayısı, 177’sinin durumu ağır olmak üzere 830’a yükseldi.
Salgın nedeniyle hayatını kaybedenlerin 24’ünün Hubey eyaletinden, birinin de Hıbey eyaletinden olduğu belirtildi.
Diğer yandan salgından etkilenen kişilerle temasa geçen kişilerden müşahade altına alınanların sayısı 8 bin 420’ye çıkarken, virüs taşıma durumları "şüpheli" olan kişilerin sayısı ise 1072 olarak açıklandı.
Salgın vakası sayısında Hubey eyaleti 444 kişiyle başı çekerken, bunu 32 vaka ile Guangdong, 27 Vaka ile Cıciang eyaletleri takip ediyor. Enfekte sayısı başkent Pekin’de 26, Şanghay’da ise 20 oldu.
CORONA VİRÜSÜ YARASA ÇORBASINDAN MI BULAŞTI?
Sıra dışı mutfağın görüntülerinin ortaya çıkmasından sonra virüsün yarasa çorbasından kaynaklanmış olabileceği teorileri ortaya atıldı.
Güney Çin Sabah Postası'nda bilim insanlarının yayınlanan açıklamasında şu bilgilere yer verildi: "Wuhan koronavirüsün doğal konakçısı yarasalar olabilir ama yarasalar ve insanlar arasında bilinmeyen bir ara ürün de olabilir."
Uzmanlar, virüsten etkilenen insan sayısının açıklanandan çok daha yüksek olmasının muhtemel olduğunu belirtti. Önde gelen virologlar ise milyarlarca kişinin risk altında olabileceğini öne sürdü.
Küresel Bulaşıcı Hastalık Analizleri Tıbbi Araştırma Merkezi Direktörü Profesör Neil Ferguson, Wuhan'da koronavirüs ile enfekte olan tahmini insan sayısının 4.000 civarında olduğunu söyledi.
CORONA VİRÜSÜ BELİRTİLERİ
Ortaya çıktığı yerden dolayı "Vuhan virüsü" diye de adlandırılan yeni koronavirüs, solunum, hapşırma ve öksürme durumlarında hava yoluyla bulaşıyor.
NCoV'in ilk belirtileri yüksek ateş, boğaz ağrısı, öksürük, nefes darlığı, solunumda zorluk ve ishal şeklinde ortaya çıkarken ileri safhalarda zatürre ve böbrek yetmezliğine neden oluyor, nihayetinde ölümle sonuçlanıyor.
Yeni koronavirüs ilk olarak Hubey eyaletine bağlı Vuhan kentinde 12 Aralık'ta tespit edilmişti. Vuhan Belediyesi Sağlık Komisyonu, 31 Aralık'ta kentteki Huanan Deniz Ürünleri Pazarı ile teması bulunan 27 kişide daha "gizemli hastalığın" görüldüğünü açıklamış ve pazarı kapatmıştı.
Virüs akut solunum yolu sendromu (SARS) virüsüne yüzde 80 benzerliği bulunmasıyla halkta tedirginliğe yol açmıştı.
Dünya Sağlık Örgütünün verilerine göre, dünya genelinde bugüne kadar 8 binden fazla kişide SARS virüsü görülürken bunlardan 775’i hayatını kaybetti.
DÜNYA SAĞLIK ÖRGÜTÜ TAVSİYESİ
Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) akut solunum yolu enfeksiyonlarının genel bulaşma riskini azaltmak için önerilerde bulundu:
* Akut solunum yolu enfeksiyonları olan kişilerle yakın temastan kaçınmak,
* Özellikle hasta insanlar veya çevresi ile doğrudan temas ettikten sonra sık sık el yıkamak,
* Çiftlik veya vahşi hayvanlarla korunmasız temastan kaçınmak,
* Akut solunum yolu enfeksiyonu semptomları olan kişiler öksürürken görgü kurallarını uygulamalıdır (mesafeyi korumalı,
öksürürken ve hapşırırken tek kullanımlık kağıt mendil veya kıyafetlerle ağız ve burun kapatılmalı ve eller yıkanmalı),
* Sağlık kuruluşlarında, hastanelerde, özellikle acil servislerde standart enfeksiyon önleme ve kontrol uygulamalarını artırmak.