YEŞİLAY KOLU
SİGARAYI BIRAKINCA NELER OLUR?
-Akciğer kanseri riski on yılda yarıya iniyor ve sigarayı bırakanların vücudunda şu değişiklikler oluyor:
-Yirmi Dakika: Kan basıncı ve kalp hızı normale döner. Eller ve ayaklar, dolaşım normale döndüğü için ısınmaya başlar.
-Sekiz Saat: Kanda oksijen düzeyi normale döner. Kalp krizi riski düşmeye başlar.
-Yirmi Dört Saat: Karbonmonoksit gazı vücuttan atılır. Akciğerlerdeki balgam ve diğer birikimler temizlenmeye başlar.
-Kırk Sekiz Saat: Nikotin vücutta artık saptanmaz, tat ve koku alma duyusu artar.
-Yetmiş İki Saat: Solunum yolları gevşediği için nefes almak kolaylaşır, vücut enerjisi artar.
-On İki Hafta: Dolaşım bütün vücutta düzelir. Yürümek kolaylaşır.
-Üç, Dokuz Ay: Öksürük ve nefes darlığı düzelir. Akciğer işlevi %5
%10 oranında artar.
-Beş Yıl: Kalp krizi riski, sigara içenlerin riskinin yarısına iner.
-On Yıl: Akciğer kanseri riski, sigara içenlerin riskinin yarısına iner. Kalp krizi riski hiç sigara içmemiş biriyle eşit olur.
TÜTÜNDE SAĞLIĞA ZARARLI HANGİ MADDELER BULUNUYOR?
-En iyi bilinen ve en tehlikelileri karbonmonoksit, nikotin ve katrandır.
BU MADDELER NASIL ÖLDÜRÜCÜ ETKİ YAPAR?
Karbonmonoksit: Arabaların egzoz gazının aynısıdır. Kanın oksijen tanıma yeteneğini azaltır.
Nikotin: Kokain ve morfin kadar bağımlılık yapar. Kan basıncını ve kalp hızını arttırır. Karbonmonoksit ile birlikte koroner arter hastalığı ve beyin damar hastalığına yol açar.
Katran: Kanserojen (kanser yapıcı) olup akciğer kanseri anfizem ve kronik bronşit yapar.
DÜŞÜK KATRAN VE NİKOTİN İÇEREN SİGARALAR AZ MI ZARARLIDIR?
Hayır. Kanda azalan miktarları telafi etmek için alışkanlığı olanlar daha fazla içer ve daha çok içine çeker. Filtreside zararlıdır.
FILTRELI SIGARALAR ZARARSIZ MIDIR?
Hayır. Filtre karbon monoksit ve diğer zehirli gazları temizlemez. Filtreli sigara içicisi yine de kalp hastalıklarına ve felce yakalanabilir.
SIGARA NEDEN KADINLARA DAHA ZARARLIDIR?
Menopoz 1-3 yıl daha erken olur. Doğum kontrol hapı kullanan kadınlar arasında sigara içenlerin , içmeyenlere göre kalp krizi geçirme şansı 10 kat
fazladır.
DÜNYA SIGARA TÜKETİMİ NE KADARDIR?
Gelişmiş ülkelerde 15 yaşın üzerinde sigara içenlerin günde ortalama 7-10 sigara içtiği saptanmıştır.
SIGARANIN BAŞLICA ZARARLARI
-Kalp ve Kan Dolaşımı Hastalıkları
* Kalp Krizi
* Damar Tıkanması
* Kangren
– Solunum yolu hastalıkları
· Bronşit
· Anfizem
· Ülser
· Erkeklerde Iktidarsızlık ve kısırlık
· Kadınlarda Erken Menopoz ve kısırlık
· Prematüre doğum ve düşük
· Cildin erken yaşlanması ve katarakt
· Tat ve koku alma duyularında zayıflama
Astım
Akciger ve solunum yollarında sürekli enfeksiyon
Sosyal soyutlanma
Sigara kullanmanın parasal maliyetleri
Kanser Ceşitleri
Akciger
Yemek Borusu
Burun Bogaz
Agız Ici
Gırtlak
Pankreas
Bobrek
Lösem
ESRAR:
Esrar;Hintkenevirinden elde edilen uyuşturucu bir maddedir. Hintkeneviri çicekteyken kurutulup toz haline getirilerek elde edilir. Yeşil renkli , özel kokulu bir tozdur. Genellikle lehva ve çubuk halinde bulunur.
Esrar ağrı kesici , uyuşturucu , uyutucu , afrodizyak ve keyif verici etkilere sahiptir. Eskiden tıpta ağrı kesici olarak özellikle baş ve sindirim sistemi ağrılarına karşı kullanılırdı. Alışkanlık yaptığı gerekçesiyle bu kullanımı bırakılmıştır.
Esrarın etkili maddesi olan tetrahidrokannabinol psikodisleptikler grubundadır. Esrar tüttürülerek içildikten 30 dakika sonra en yüksek etkiyi gösterir. Kullananlar duyularında iyileşme , zaman ve mekan duyusunda ve heyecanlanmada bir değişiklik ve neklik , rahatlık ve bağımsızlık duyusuna kapılırlar. Esrar daha yüksek dozlarda alındığında vücüt biçiminde çarpılma , bazı heyecanla birlikte düşsel görüntüler yaratır. Fiziksel olarak çarpıntı , kaslarda güçsüzlük ve hareket sapmaları olur , gözler kanlanır . Esrarın uzun süreli kullanılması uyuşturucu alışkanlığı yaratır.
Türkiye’de esrar imali , satışı ve kullanımı yasaktır. Esrar imal eden ye da satışını yapanlara TCK’nın 403. maddesi gereğince 10 yıldan az olmamak üzere hapis cezası verilir.Kullananlar ve kullanmak amacıyla yanında bulunduranlar 404.madde gereğince 3 yıldan 5 yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.
SİGARA BAĞIMLILIĞI
NEDEN BAŞLIYORLAR?
Sigara bağımlılığının çok az fiziksel yönünün yanısıra, asıl beynimizde oluşan alışkanlık yönü vardır. Sık sık tekrar edilen her eylem zamanla beynimizde alışkanlık yapar. Genellikle alışkanlıklar hayatımızı sürdürmemiz için çok önemlidir. Yürümek, okumak, çalışmak; tekrar yapa yapa kazandığımız faydalı alışkanlıklardır. Bir de sigara gibi kötü alışkanlıklar vardır ki, bunlar tekrar edilirse alışkanlık yaratır. Bu alışkanlığı hatırlatacak bütün nesneler ve eylemler ile otomatik olarak alışkanlığın gereğini yerine getirmemiz için beyin emir verir. Bu otomatik şartlanmalarda, bu şartlanmanın sebebini bilrsek, daha rahat davranabiliriz. O nedenle bu alışkanlığı körükleyecek, bu şartlandıran nesne ve eylemlere “Çın”lamalar adı verilir. Asla unutulmamalıdır ki, “Birey, sigara içmek istemiyor.”: bireyin seçimi budur. Fakat uzun yıllar sürdürülen sigara içme alışkanlığı, bulunulan çevre ile bağlantılı durumdadır. Bazı eşyalar (küllük, çakmak, vb.) ya da durumlar (televizyon seyrederken, arkadaş sohbetlerinde) bireye çağrışım yapar.
Sigarayı bıraktıktan sonra bu “Çın”lamalar olur. Birey asla sigara içmek istemediği halde “çın”lamalar neticesi, bireyde, daha önceki alışkanlığına dönük, otomatik tepki verme hali oluşur. Bu “çınlamaları” tanımlayıp, sigara içmeme yönündeki seçimini ve kararlılığını devam ettirir. Buna karşılık gittikçe azalacak şekilde sigara içme yönünde “çınlamalar” olur. Bu çınlamaların olması normal bir gelişmedir. Artık anlamı birey tarafından bilinir. Herhangi bir şekilde vücudun tütüne, nikotine ve sigaranın içerdiği diğer zararlı maddelere ihtiyacı kalmaz. Bu çınlamalar da bu kötü alışkanlığın terkedilmesi ile ortaya çıkan arayışlardan başka bir şey olmayıp, zamanla bireylerde azaldığı görülür.
PASIF İÇİCİLİK
sigara dumanının zararları saymakla bitmez ve sadece sigara içenler değil,içmeyenler içiçn de çok zararlıdır.sigara, puro ya da pipo içen kişinin yanında duran kişi hem yanan tütünün hem de sigara içen kişinin dışarıya verdiği dumanı solur ve oldukça büyük bir zarar görür.Her yıl binlerce pasif içici sigara dumanının verdiği zararlardan dolayı hastalanarak hayatını kaybetmektedir.Pasif içiciler sigara içen kişilerin yanında durarak 3700 çeşit kimyasal gazdan zarar görmektedirler.Bunların bir kısmı zehirli,geriye kalan kısmı da kanserojen gazlardır.Bu gazlardan zarar görme riski ise çocuklar için daha da büyğüktür,çünkü akciğerleri henüz gelişmektedir ve yetişkinlerden daha fazla nefes alıp verirler.Sigara dumanına maruz kalan çocuklarda kulak ve burun enfeksiyonları, bronşit ve zatüre sıklıkla görülür.İleriki yaşlarda da kalp krizi geçirmeve akciğer kanseri olma riski artar.
HÜLYA ÖNAL
10/TM No:433
UYUŞTURUCU TEHLİKESİ
Ülkemizde 25 milyon sigara tiryakisi, 20 milyon alkol dostu vardır.(Bunların 5 milyonu alkol bağımlısıdır.) Beyaz kullanımında 1980’den 1992’ye(12 yılda) 500%’ lük artış haberi de aynı kaynaklardan verilmiştir.bir uzmanımızın ülkemizde 5 milyon ilaç bağımlısı olduğu haberini de buna ekleyebiliriz.
Tekel’in resmi rakamlara göre: 1998 yılında toplam 90.564 ton tütün mamülü satılmış ve halkımız buna 274.5 trilyon Türk lirası ödemiştir. Aynı yılda 780.605 ton alkollu içki satılmış ve buna da 179 trilyon Türk lirası ödemiştir.Bu rakamlara, kaçaklar dahil değildir.
Uyuşturucu konusunda net bir rakam vermek mümkün değildir. Ancak, son yıllarda ülke genelinde her yıl yakalanan kaçak madde miktarı 45-75 bin ton arasında değişmektedir.
Kişi başına 0 yaştan itibaren, 1.5 kilogram tütün mamülü, 17 litre alkollu içki düşmektedir. 1930’larda ülkemizde kişi başına, 10 paket sigara, 1 litre alkollu içki düşüyorken o günden bu güne, sigarada 10, alkolde 17 kat artmıştır.
Ülkemizde yılda sigharadan 165.000 tiryaki, ayrıca çoğu bebek ve çocuklar olmak üzere 40.000 duman altı kişi olmak üzere toplam 200.000 ölüm söz konusudur. Alkol sebebiyle cinayetler, trafik kazaları, alkolden kaynaklanan hastalıklar, düşükler, kısırlaşma ve ölü doğumlar vb. toplam en az 150.000 ölü tahmin edilmektedir.
Genel olarak sigaraya başlama yaşı 9 ila 10 , alkol kullanım yaşı 12 ila 14, uçuculardan kullanım yaşı 12, diğer maddelerde 14 ila 16 olarak ifade edilmektedir.
Selahattin Kaptanağası
Yeşilay Genel Başkanı
UYUŞTURUCU BELASI
Yeşilay Cemiyeti’nin bu yıl Yeşilay Haftası münasebetiyle yayınladığı “Zararlı Alışkanlıklar ve Tedbirleri” raporunun bir bölümü söyledir:
“Bugün dünya ekranlarındaki en önemli meselelerden biri, şüphesiz uyuşturucu afetidir. Evet, sigaradan en ağır narkotiklere kadar bütün çeşitlerini içine alan uyuşturuculardır… Bittabi bunların giderek artan ve bütün insanlığın geleceğini tehdit eden iptilo ve salgınlarıdır. Konu, ayrıca ülkeler arası savaş yollarından biri haline gelmiş ve önemli çizgilerde devam etmektedir.
Dünya genelinde israfta birinci, kumarda ikinci, alkollu içki tüketiminde üçüncü, tütün mamülleri tüketiminde dördüncü…Kim, hangi maksatla, nasıl konuşursa konuşsun, diğer uyuşturucularda da dereceye doğru gitmekte olan bir ülkeyiz.
Birleşmiş Milletler 1997 Uyuşturucu Raporuna göre: dünyada 200 milyon insan uyuşturucu kullanıyor. Afyon üretimi 1985’ten 1997’ye kadar 300% artarken, afyon sakızı 5000, kokain üretimi 1000 ton civarında… 1993 te yakalanan miktar 1985 yılındakinin 9 katı… Bir yılda yakalanan kokain 251 ton, eroin 31 ton, morfin 13 ton çizgisinde… Halen 140 milyon kişi esrar, 8 milyon kişi eroin, 13 milyon kişi kokain, 30 milyon kişi sentetik ilaç kullanıyor.
Sağlık Bakanlığının altı yıl önce 1995 yılında yedi ildeki liselerde yaptığı araştırmaya göre, öğrencilerin uyuşturucu deneme ve kullanma oranları şöyledir:
UYUŞTURUCU
DENEYEN
SÜREKLİ KULLANAN
Esrar
%53
%8.5
Eroin
%10
%4
Uçucu madde
%35
%6
Kokain
%8.8
%4
Morfin
%6
%4
İlk defa madde kullananların kullanma sebepleri şöyledir:Arkadaş grupları,merak,arkadaş etkisi,bilmeyerek vb…”
M.Necati Özfatura
bir önceki sayfa