Feline infectious peritonitis (FIP) kedileri etkileyen tedavisi mümkün olmayan ölümcül bir hastalıktır. Etken, Feline Infectious Peritonitis Virus (FIPV)'tür, Feline Enteric Coronavirus (FECV/FeCoV) 'un mutasyona uğramış halidir. Virus beyaz kan hücrelerini istila eder ve makrofajlarda ürer. İmmun sistem enflamasyon reaksiyonu verir. Hastalığa yakalanan kedilerden 20 de 1'i hayatta kalmayı başarır. Bir ya da iki kedili evlerde hastalığın görülebilme şansı 5000 de 1'dir.
Bulaşma:
FECV (Feline Enteric Coronavirus) çok yaygındır, özellikle de bir arada toplu halde yaşayan, büyük gruplar halinde bulunan kediler arasında çok yaygındır (Pet Shoplar,kedi yetiştiricileri,pansiyonları..vb). Kediler virüsü solunum ya da sindirim yoluyla alırlar. En sık bulaşma yolu dışkı ile olmaktadır. Bulaşık mama kapları, ortak kullanılan yatak ve kıyafetler de bulaşmada önemlidir.
FECV'nin yaygınlığına rağmen bir çok enfekte kedide FIP gelişmez. FECV bazen hiçbir klinik belirti vermez, fakat bazen hafif üst solunum yolu enfeksiyonu nedeni de olabilir. Bu nedenle, hiçbir klinik belirti vermeyen bir kedinin FECV taşıyıcısı olabileceği ve virüsü diğer kedilere bulaştırabileceği asla unutulmamalıdır. FECV ile enfekte kedilerde virüs mutasyona uğrayıp FIP'e sebep olabilir. Bu risk genç ve yaşlılarda fazladır. Viral mutasyonda genetik faktörlerin de risk oluşturduğu düşünülmektedir. İran kedileri ve siyam kedilerinde genetik yatkınlık olduğu da düşünülmektedir.
Belirtiler:
FIP'in iki ana formu vardır:
Effusive (ıslak) ve non-effusive (kuru) form. FIP'in her iki formu da ölümcüldür. Islak form daha sık görülür (vakaların 60-70% ıslak formdadır) ve kuru formdan daha hızlı ilerler.
Effusive (ıslak) form
FIP'in abdomen ya da göğüs içinde sıvı birikmesi ile karakterize olan ıslak formu, güç solunuma neden olur. Karında genişleme gözlenir. Diğer semptomlar iştahsızlık,ateş,kilo kaybı,sarılık ve ishaldir.
Non-effusive (kuru) form
FIP'in kuru formu iştah kaybı, ateş, sarılık ve kilo kaybıyla karakterizedir. Fakat vücutta sıvı birikimi söz konusu değildir. Kuru FIP formunda göz ve sinirsel belirtiler de görülebilir. Örneğin; yürümede ve ayağa kalkmada güçlük görülebilir ve her an paraliz (felç) gelişebilir. Görme kaybı da gelişebilir.
FIP'in tedavisi yoktur. Tedavi sadece semptomatiktir. Kortizon ya da diğer immunosuppressif ilaçlar kedinin hayatını sadece birkaç hafta yada ay uzatacaktır, fakat ikincil enfeksiyonların da olaya ekleneceği ve durumu ciddileştireceği kesindir. Islak form FIP genellikle çok hızlı gelişir ve tedavi yetersiz kalır.
FIP için karantina gereklidir diyemeyiz, çünkü tam olarak enfeksiyöz hastalık değildir. Feline Enteric Coronavirus dışkı ile etrafa yayılır ve diğer kedilere bulaşır, bu virüsün mutasyona uğramış formu FIP'e liderlik eder. Bu form sadece makrofajların içinde bulunur ve bu yüzden yayılmaz ve bulaşıcı özellik göstermez.
FIP belirtileri kolaylıkla gözden kaçabilir. Herhangi bir kronik ishal durumunda, olağan dışı halsizlik ve solunum yolu enfeksiyonu durumunda mutlaka veteriner hekim tarafından detaylıca muayene edilmelidir. Belirtilere yönelik tedavi uygulanmalıdır.
Korunma: Her iki formda da ölüm kaçınılmazdır! Tedaviler çoğunlukla başarısızdır. Korunmanın tek yolu kedilerin aşılanmasıdır.