Karsinoid Tümör Nedir? Tipleri Ve Detaylı Bilgiler
Vücudun endokrin sistemi hormon üreten hücrelerden oluşur. Hormonlar; kan yoluyla taşınan, vücudun diğer organ veya hücrelerin aktivitesi üzerinde belirli bir etkiye sahip olan kimyasal maddelerdir.
Endokrin ve Nöroendokrin Tümörler:
Sağlıklı hücre değişikliği ve kontrolsüz büyümesi ile bir kitle oluşur ve tümör başlar. Bu tümör kanser ya da iyi huylu olabilir. Kanserli bir tümör, aynı zamanda malign ya da habis olarak da adlandırılır be eğer erken tedavi edilmezse, tümör büyüyerek vücudun diğer bölgelerine de yayılabilir, anlamına gelir. İyi huylu, yani benign tümör ise büyüyebilir, ancak vücudun diğer kısımlarına yayılmaz anlamına gelir. İyi huylu tümör genellikle çok zarar vermeden çıkarılabilir.
Endokrin tümörü; vücudun hormon üreten ve serbest bırakan bölgelerinde başlayan bir kitledir. Endokrin tümörü hormon üreten hücrelerden gelişir, tümör ayrıca hormon üretebilir ve ciddi bir hastalığa neden olabilir.
Nöroendokrin tümörü, vücudun nöroendokrin sisteminde hormon üreten hücrelerde başlar. Hormon üreten endokrin hücreleri ve sinir hücrelerinin birleşimi olan hücrelerden meydana gelir. Nöroendokrin hücreleri, vücutta akciğer ve mide ve bağırsaklar da dahil olmak üzere gastrointestinal (GI) sistem gibi organlarda bulunur. Nöroendokrin hücreleri akciğerler yoluyla hava ve kan akışını düzenlemek ve gıdaların mide bağırsak sistemi boyunca hareket hızını kontrol etmek gibi belirli işlevleri yerine getirir.
Karsinoid Tümör Nedir?
Karsinoid tümör; nöroendokrin tümörün özel, spesifik bir türüdür. Karsinoid tümörler en sık gastrointestinal sistemde, mide ve bağırsak ya da akciğerler gibi organlarda gelişir. Ancak, karsinoid tümör pankreasta, bir erkeğin testislerinde veya bir kadının yumurtalıklarında da gelişebilir. Birden fazla karsinoid tümör aynı organda gelişebilir.
Karsinoid tümör en sık nerede görülür?
Karsinoid tümörün başladığı yerler hakkında genel bakış şöyledir:
- %39’u ince bağırsakta ortaya çıkar.
- %15’i rektumda oluşur.
- %10’u akciğerlerin bronş sisteminde meydana gelir.
- %7’si apendikste ortaya çıkar.
- %5 ila %7’si kolonda meydana gelir.
- %2 ila %4’ü midede ortaya çıkar.
- %2 ila %3’ü pankreas içinde oluşur.
- Yaklaşık %1’i karaciğerde meydana gelir.
- Karsinoid tümörler nadiren yumurtalıklar, testisler ve diğer organlarda oluşabilir.
Karsinoid tümörler nöroendokrin hücrelerden geliştiği için yüksek düzeyde nöropeptidler ve aminler (hormon benzeri maddeler) yapabilirler. Bununla birlikte, bu maddeler semptomlara neden olacak derecede yeterince büyük miktarlarda serbest bırakılmayabilir veya maddeler bozuk olabilir ve belirtilere neden olmayabilir. Bunun bir sonucu olarak, karsinoid tümör yıllarca yavaş yavaş ve belirti vermeden büyüyebilir. Bir karsinoid tümör kanser olmasına rağmen, genellikle “yavaş ilerleyen kanser” olarak tarif edilmektedir.
Akciğer Karsinoid Tümör Çeşitleri
Akciğer karsinoid tümörlerinin iki türü vardır: tipik ve atipik. Fark ise; tümör süreçleri ve setoronin (5-HT) yapımının nasıl olduğuna dayanmaktadır. Serotonin davranış ve depresyon ile ilgili bir nörotransmitterdir.
- Tipik: Tipik akciğer karsinoid tümörü, yüksek düzey serotonin ve kromogranin-A üretir, kanda ölçülebilir. Aynı zamanda tipik akciğer karsinoid tümörleri yüksek seviyelerde 5-HİAA üretir, idrarda ölçülebilir.
- Atipik: Atipik akciğer karsinoid tümörü olan insanların kanlarında serotonin ve kromogranin-A seviyeleri normaldir. Ayrıca idrarlarında 5-HİAA normal seviyelerdedir. Bununla birlikte, idrarda yüksek düzeyde serotonin ve amino asit 5-HTP Atipik akciğer karsinoid tümörler 5-HTP yapabilir.
İlginizi Çekebilir: