Hamilelikte Plasenta Sorunları Nelerdir?
Hamilelikte plasenta sorunları önemli ve bir o kadar da yaygın görülen problemlerdendir. Plasenta sağlıklı bir şekilde gelişmesi çok önemlidir.
Hamileyken plasentada ortaya çıkabilecek hem anne hem de bebeğin sağlığını riske atan bazı sorunlar vardır. Plasentada hangi sorunların ortaya çıkabileceğini ve doğumdan sonra onunla ne yapılması gerektiği hakkında daha fazla bilgiyi bu yazımızda öğreneceksiniz.
Gebelikte Plasentanın Görevleri Nedir?
Plasenta, hamilelik sırasında rahimde gelişen bir organdır. Bu yapı büyüyen bebeğe oksijen ve besin sağlar. Ayrıca anne karnındaki bebeğin kanındaki idrar gibi atık ürünleri vücuttan uzaklaştırır.
Hamilelikte plasentanın görevi anne ile fetüs arasında iletişim kurma ve fetüsün gelişmesini sağlamanın yanı sıra, hamileliği dokuz ay boyunca korumak ve sürdürmektir.
Hamilelikte plasentanın bazı görevleri şunlardır:
- Süt üretimi için önemli olan östrojen, progesteron ve laktojen gibi hormonların üretimine yardımcı olur;
- Bebeğin bağışık sisteminin bir parçası olur ve bebeğe hastalıklardan koruma sağlar;
- Anne karnında oluşabilecek darbelere karşı bebeği korur;
- Hamile kadının kanını süzerek zararlı olabilecekleri ortadan kaldırır;
- Bebeğe oksijen, glikoz, kalsiyum, su ve diğer maddelerin taşınmasını sağlar;
- Bebeğe geçen karbondioksit ve diğer atıkları ortadan kaldırır;
- Embriyonun rahme tutunması için kritik öneme sahip koryonik gonadotropin hormonunu kontrol eder.
Hamilelikte Ortaya Çıkan Plasenta Problemleri
Plasenta yaklaşık 500 gramdır. Bir tarafı anne rahmine yapışık, diğer tarafı göbek kordonu yoluyla bebeğe bağlıdır.
Bununla birlikte hamilelikte plasenta hem anne hem de bebek için risk oluşturabilen birçok istenmeyen problemleri ortaya çıkarabilir.
Hamilelikte ortaya çıkan en yaygın plasenta problemleri şunlardır:
Plasentanın aşağıda olması
İdeal olarak, plasenta rahmin merkezinde veya yukarıda olur. Ancak bazı durumlarda rahim ağzına yakın alt kısmında olabilir. Bu duruma plasenta previa veya plasentanın aşağıda olması denir.
Bu hamileliğin erken döneminde daha sık görülür. Hamilelik ilerledikçe ve rahim büyüdükçe plasentanın yukarıya çıkması beklenir. Eğer plasenta rahim ağzında veya yakın olursa hamileyken şiddetli kanamaya neden olabilir.
Hamilelikte plasentanın rahim ağzında olması üçüncü trimesterin sonuna kadar devam ederse, doktorunuz muhtemelen sezaryen önerecektir. Çünkü plasenta bebeğin önündeyse çocuğun ölümüne neden olabilecek ayrılma riski vardır.
Plasenta akretmanı
Normalde plasenta doğumdan kısa bir süre sonra rahim duvarından ayrılır. Plasenta akreatada rahme sıkıca bağlı kalır.
Bu durum doğum sırasında ciddi kan kaybına neden olabilir. Daha ciddi vakalarda, plasenta rahim kaslarını istila eder veya rahim duvarında büyür. Bu nedenle doğumdan sonra sezaryen ile rahmin alınması gerekebilir.
Plasenta perkreata
Plasental akretizm olarak da bilinen bu durum, endometriyum adı verilen rahim iç yüzey tabakasının ötesinde plasenta dokusunun anormal istilasıdır. Hamileliğin ilk ayında belde ağrı olarak da görülen belirtilerle kendini gösterebilir.
Plasenta perkreata genellikle daha önce sezaryen doğum ve plasenta previa geçirmiş kadınlarda görülür. Yapılan sezaryen sayısı arttıkça, bu tip plasentanın ortaya çıkma riskinin de arttığı bilinmektedir.
Özellikle plasentayı zorla çıkarmaya çalışırlarsa, doğum sırasında şiddetli kanama ile ilişkilidir. Bu nedenle anne ve bebeğin hayatını riske atmamak için bu tip plasentanın teşhisi çok önemlidir.
Plasentanın erken ayrılması
Plasentanın erken ayrılması, tıbbi adıyla plasental abrupsiyon, hamileliğin ciddi bir komplikasyonudur. Plasenta doğumdan önce rahmin iç duvarından kısmen veya tamamen ayrıldığında olur.
Plasentanın erken ayrılması durumundan bebeğin oksijen ve besin alımı bozulabilir veya tamamen durabilir. Plasentanın erken ayrıldığında annede aşırı kanamalara neden olabilir. Hamileyken plasental ayrılma genellikle aniden olur. Durum tedavi edilmezse hem anne hem de bebek için riskleri vardır.
Gebeliğin son üç ayında, özellikle doğumdan önceki son birkaç hafta içinde plasentanın erken ayrılması daha olasıdır. Bu durumda acil erken doğum gerekli olabilir.
Çok ciddi bir durum olduğu için anne adayının ortaya çıkan semptomlara dikkat etmesi ve bir an önce tıbbi yardım alması önemlidir.
Aşağıda plasentanın erken ayrılmasının belirtilerinin ayrıntılarına bakın:
- Aşırı veya hafif vajinal kanama;
- Karın ağrısı;
- Bel ağrısı;
- Rahim hassasiyeti veya sertliği;
- Sık rahim kasılmaları.
Plasentanın erken ayrılmasının belirtilerinden olan karın ve bel ağrılarının aniden başlayabileceğini belirtmekte fayda var. Vajinal kanama miktarı değişebilir ve bazı durumlarda gözle görülür bir kanama olmayabilir.
Plasenta ayrılması yaşayanlar ilk başta aşırı kanamayı gördüklerinde bunun bir düşük olacağını düşünerek çoğu zaman panik ve üzüntü yaşar. Çoğu kısmi ayrılma durumunda bebek sağlıklı doğar ve düşüğe neden olmaz. Hamileliğin sonlarında plasentada ayrılma durumu da erken doğumla sonuçlanır ve bebek sağlıklı olarak dünyaya gelir.
Plasentanın erken ayrılması, karın travması veya yaralanması nedeniyle de olabilir. Ayrıca anne karnındaki bebeği çevreleyen ve koruyan amniyotik sıvının azalması nedeniyle de olabilir.
Hamilelikte plasenta sorunları için risk faktörleri arasında; kronik yüksek tansiyon (hipertansiyon), sigara kullanımı, hamilelikte ilaç kullanımı, rahim içinde enfeksiyon ve ileri yaşlı (40 yaş üstü) olmak yer almaktadır.
Sebebi ne olursa olsun, hamilelikte plasenta sorunları yaygın olarak görülebilir. Bu sorunların belirtilerini erken tespit etmek tedavinin en önemli kısmıdır.