Wall Street’in Çarşamba günü tekrar gösterdiği gibi, Federal Rezerv’in enflasyona karşı yeni kampanyası birçok yatırımcıyı bekliyor. Ancak, başka yerlerdeki politika hataları nedeniyle sıklıkla kriz yaşayan ve başka bir riske karşı savunmasız olan yükselen ekonomileri düşünmeyin bile.
Temel sorun, Federal Rezerv ve diğer merkez bankalarının pandemi sırasında ultra geniş para politikalarıyla serbest bıraktığı devasa finansal akışlardır. Merkez bankaları, yatırımcıların daha büyük riskler alarak getiri peşinde koşmalarını istedi ve en iyi getiri sağlayan risklerden bazıları gelişmekte olan ekonomilerdeydi. Sermaye, Güney ve Güneydoğu Asya, Güney Amerika ve Afrika’ya akar.
Yabancı sermaye arayışı, borçlanma maliyetlerini düşürerek, gelişmekte olan piyasa hükümetlerinin GSYİH’nın ortalama %67’si pandemi öncesi %52 idi. Uluslararası Finans Enstitüsü (IIF) tarafından Çarşamba günü yayınlanan bir rapora göre, gelişmekte olan ekonomilerdeki özel sektör de borcunu genişleterek geçen yıl hane halkı ve finans dışı firmalar tarafından 5,8 trilyon dolarlık ek borçlanmaya ulaştı.
Tehlike, bu faturaların şimdi, çok uzun zaman önce ödenmesidir. Yüksek faiz oranları, özellikle hükümetler için acil bir konudur. Hükümet gelirinin yüzdesi olarak faiz harcamaları, yaklaşık %10 ile 2007-2008 paniğinden bu yana en yüksek seviyededir ve artması beklenmektedir.
Daha da kötüsü, Batı’daki faiz oranları, artan enflasyon nedeniyle ve kırılgan ekonomik büyüme belirtilerine rağmen yükseliyor. Amerika Birleşik Devletleri ve Avrupa’daki yavaşlayan talep nedeniyle küresel ticarette bir yavaşlama, gelişmekte olan ekonomilerin borçlarını ödemek için bağımlı oldukları kurum gelirlerini ve vergi gelirlerini azaltarak borç sorunlarını daha da kötüleştirecektir.
Dolar son birkaç ayda değer kazandığı için döviz kuru dalgalanmaları da bir başka risk. Gelişmekte olan ekonomilerde borçlanmanın çoğunluğu yerel para biriminde yapılsa da, gelişmekte olan ülkelerde (Çin hariç) GSYİH içindeki payı olarak dolar borçlanması, pandemi altında yaklaşık %17’lik rekor bir seviyeye ulaştı ve yüksek kalmaya devam ediyor. Bu, borç alanların dolar borcunu ödemek için daha büyük miktarlarda düşen yerel para birimini ödemek zorunda olduğu bir para birimi uyuşmazlığı krizinin klasik reçetesidir.
Bu esas olarak şirket borcudur. Enstitüsü’ne göre, bu yılın ilk çeyreği itibarıyla, dolar cinsinden kurumsal borcun GSYİH içindeki payı Tayland’da %10,3, Türkiye’de %20,3, Endonezya’da %8,1, Brezilya’da %14,5 ve Şili’de %32,4 oldu. Uluslararası Finans.. Gelişmekte olan piyasalardaki merkez bankaları, para birimlerinin değerini artırarak bu fenomene karşı koymak için para politikasını sıkılaştırmak zorunda kalabilir – bu da artan borç ödeme maliyetlerine yol açar.
Gelişmekte olan piyasalardaki sayısız kriz yıllar içinde bu şekilde gelişti. Yakın gelecekte başka birinin olup olmadığını kimse güvenle söyleyemez. Ancak ortaya çıkarsa, gelişmiş ekonomiler hasara karşı bağışık olmayacaktır.
Amerika Birleşik Devletleri ve Avrupa 1990’larda Rusya ve Doğu Asya’daki borç krizlerinden Batılı ekonomilerin sağlıklı olması nedeniyle kurtuldu. O zamandan beri tedarik zincirleri daha karmaşık hale geldi ve Batı ekonomileri pandemi ve kendi borç ve politika hataları nedeniyle daha kırılgan hale geldi. Yükselen piyasa krizi artık kimsenin yapmak istemediği bir deney.
Telif Hakkı © 2022 Dow Jones & Company, Inc. tüm hakları saklıdır. 87990cbe856818d5eddac44c7b1cdeb8
19 Mayıs 2022’de basıldı.
“Bedava müzik aşığı. Sert yemek fanatiği. Troublemaker. Organizatör. Bacon fanatiği. Zombi aşığı. Seyahat bilimcisi.”