Uluslararası arenada en yaygın spordan biri futboldur. Tüm dünyada popülerliği sürekli artmakta ve parelel olarakda futbol yaralanmaları yaygın hale gelmektedir. Futbol yaralanmaları, tüm spor yaralanmaları arasında birinci sırada yer almaktadır. Çocuk olsun büyük olsun her yaş grubu yogunluğuna göre bu yaralanmalardan etkilenmektedir. Futbol yaralanmalarında ayak bilek ve dizde, burkulma en yaygın yaralanmadır.
Oyuncu çarpışmaları, ezilme, çürükler, kesikler,aşırı kullanıma bağlı olarak aşil tendinit, stress kırıkları sık görülen yaralanmalar arasındadır.
Çeşitli önlemler alarak futbol yaralanmlarının önüne geçilebilir.
Oyun öncesi hazırlık
- Fizik kondisyon saglanmalı : Futbol sezonuna başlamadan önce fiziki kondisyonundan emin olmalısın. Sezon dışında veya maç öncesi aerobik egzersiz, vucut geliştirme ve esnekliği artırmak için gerdirme egzersizleri yapılmalıdır.
- Isınma ve Gerdirme : Düzenli aralıklarla kalça, uyluk, diz ve baldırlarınıza ısınma ve gerdirme egzersizleri yapmalısız. Yapılan araştırmalar soğuk kasların yaralanmaya çok yatkın olduklarıdır. 5-10 dk atlama, yürüyüş, koşma veya bisiklet ısınma için yeterlidir. Sonrasında kaslarınıza 30 ar saniye gerdirme uygulayın.
- Esneme ve kısa dinlenme: Egzersizlerde ve ısınmalarda kısa dinlenmeler yapın. Bu sürede kaslarınızı gerdirerek esnetin ve uzunlugunu artırmaya çalışın.
- Sıvısız kalmayın: Genel olarak egzersizlerde terleme ile sıvı kaybı olur.Egzersiz veya spora başlamadan 2 saat önce sıvı alın. Egzersiz sırasında ise her 20 dakikada bir, sınırlı sıvı takviyesi yapın, fakat kafeinsiz olsun.
- Gerekli ekipmanlar: Gerekli ekipmanları bulundurmak son derece önemlidir.
- Tekmelik : Darbelere karzı tekmelik kullanmalısınız. Alt bacak yaralanmaları açısından çok önemlidir.
- Uygun ayakkabı: Çivili kramponları sadece çim sahada kullanın.Islak ve yogun çim sahalarda çivili krampon iyi çekiş gücü sağlar. Halı sahada ise farklı ve uygun ayakkabı kullanmalısınız.
- Uygun top: Islak ve çim sahalarda emici olmayan toplar kullanın. Deri toplar ıslak zeminde agırlaşır ve yaralanma riskini yükseltir.
- Güvenli bir saha ve ortam
- Düşmelerde kafa travmalarını önlemek için saha kenarı uygun olmalıdır. Özellikle kaleciler kale direkleri açısından önlem almalıdırlar.
- Saha zemini düzgün olmalı çukurlar kapatılmalıdır.
- Hava koşullarına dikkat edin.Sıcak havalarda güneş batınca oynanmalı ve yeterli su desteği sağlanmalıdır. Soguk havalarda eldiven ve uzun kıyafetler düşünülmelidir.
Gol sonrası sevinç paylaşımında golü atanın üstüne atlamayınız veya altta kalmayınız :)
Yaralanmalar için hazırlıklıklı olma
- Antrenörler kesik, çürük, ezilme, burkulma gibi küçük yaralanmalara ilk müdahale konusunda bilgili olmalıdırlar.
- Suni çim sahada oynarken, cildinizdeki sıyrıklarınızdan mikrop bulaşmasını önlemek için, yara yeri kapalı veya pansumanlı olmalıdır.
- Acil durumlar için hazırlıklı olunmalıdır. Tüm antrenörler beyin sarsıntısı, çıkıklar, çürükler, burkulmalar, sıyrıklar ve kırıklar gibi önemli yaralanmalarda,sağlık personeline ulaşmak için bir planı olmalıdır.
Oyuna güvenli dönüş
Yaralı oyuncunun oyuna dönüşünde şikayetleri tamamen bitmiş olmalıdır. Örnegin;
- Diz için ağrı yok, şişlik yok ve tam güç sahibi olmalıdır.
- Beyin sarsıntısında, hiçbir şikayet ve bulgu olmamalıdır.
Aşırı kullanıma bağlı yaralanmalardan korunma
Aşırı aktivitelerden kaçınılmalıdır. Özellikle çocuklarınızı bir sezon içinde birden fazla takımda oynatmayın. Yıl boyunca sürekli spor yapmamalı ve düzenli aralarla dinlenmeyide ögretmelisiniz. Spor yaralanmaları konusundada bilgilendirilmelidirler.
Op.Dr.Tahir Mutlu Duymuş
Ortopedi ve Travmatoloji Uzmanı
Key Words: Futbol yaralanması, Futbol yaralanmalarında önlem, spor yaralanmaları