Subje ile obje arasındaki anlam bağı akıl yürütmedir. Kişi evrenin bilgisini salt akıl yürütme yoluyla elde etmeye çalışır.
Evrensel bilgilerdir, genel geçerliliğe sahiptirler. Elde edilen bilgiler zamana ve mekana aşkın bilgiler olup her zaman ve her yerde geçerlilik iddiası taşırlar.
Öznel bilgilerdir. Yaratıcısı filozofun hayal gücüne bağlıdırlar. Bir filozofun elde ettiği bilgi diğer bir filozof tarafından kabul görmeyebilir.
Sistemli ve tutarlı bilgilerdir. Felsefi bilgiler kendi içinde tutarlı bir bütünlük, belirli bir sistem meydana getirirler.
Evreni parçalara bölmeden bir bütün halinde kavrayan tümel bilgilerdir. Bilimler gibi belirli bir parçadan yola çıkan bilgiler olmayıp evrenin tümüne ilişkin kavramları ele alırlar.
Yığılarak ilerlerler (kümülatiftir). Belirli bir felsefi bilgi ispatlanamadığı ya da çürütülemediğinden sürekli olarak artarak çoğalırlar.
Olmuş bitmişlik ve kesinlik yoktur. Evren sürekli bir değişme halinde olduğundan felsefi bilgiler de sürekli yinelenmekte ve böylelikle hiçbir zaman tam ve kesin bilgiye ulaşılamamaktadır.
Elde ettiği bilgiler kanıtlanamaz; ancak temellendirilebilir. Temellendirme belirli bir iddianın ya da belirli bir kavramın kendisinden daha açık başka iddialar veya kavramlarla desteklenmesi işidir. Bilimlerdeki deney ve gözlem yoluyla ispatlamanın yerine felsefede temellendirme kullanılmaktadır.
Örneğin “Varlığın özü toprak, su, hava ve ateştir”, ya da “ Evrensel genel geçer bir ahlak yasası vardır” vb. gibi.
Etiketler: Felsefe