Astrofizikçi, yazar ve bilim iletişimi uzmanı Neil DeGrasse Tyson, son yıllarda kendisinin hiç katılmadığı bir etiket kazandı: popüler kültürün her şeye kusur bulanı.
Tyson 2017 de Complex ile bir röportajında ”Kusur bulan biri olarak markalaştım.” dedi. ”Bu konuda özel bir suç işlemiştim. Nedeni: Eğer Jane Austen’ın döneminden bir parça izliyorsanız, insanlar at arabası ile kırsal bir İngiliz evine gelir ve biri boyalı bol paçalı pantolonu ile arabadan çıkar, adaletsizlik karşısında ağlardın. Kostüm tasarımcısı başlarını kıçlarına kaldırdı diyebilirdin. Bu gözlemi yaptığınız için övülürdünüz. Ama ben birdenbire keyif kaçıran kişi oldum.
Bu, 2013 te, Tyson gerçekler hakkında bir yangın çıkardığında başladı; Yerçekimi filmi ile ilgili tweetler atmak.
Tweet: Yerçekiminin esrarları:Tıbbi doktor Bullock neden uzay teleskobunu tamir ediyor?
Tyson o zamandan beri Yaratık:Covenant, Galaksinin Koruyucuları 2 ve şaşırtıcıdır ki Sahil Güvenlik gibi filmlerdeki baştan savma bilim hakkında tweet atıyor. Ama en son, Tyson kendi bilimsel okur yazarlığını tamamen yeni bölgeleri düşündürmek için kullandı; Taht Oyunlarının ortaçağ fantastik dünyası.
İşte arkalarındakı bilimlere hızlı bir bakış ile birlikte bir kaç tweeti; (Uyarı: spoiler içerir)
Tweet: Taht Oyunlarında kötü fizik: Bir ejderhayı gölden çekip çıkarmak mı? Zincirlerin tepelerin ve vadilerin üzerine eğri değil, düz olması gerekir.
Burada, Tyson fizikte gerilim denen bir konsepte değiniyor: eksen bakımından halat, kablo, zincir gibi bir şey tarafından iletilen çekme kuvveti. Bu güç, nesnelerin çekilmesine veya havada askıda kalmasına izin veriyor. Ama halatta gevşeklik olduğunda bu sıfır gerilim anlamına gelir. Ki bu sıfır çekme gücü anlamına da gelir.
Yani,beyaz yürüyenlerin zincirindeki gevşeklik göz önünde tutulursa, onlar için ejderha Viserion’u sudan çekmek imkansız olurdu. Yeniden canlandırılmış Viserion demişken, mavi ateş duvarı eritebilir miydi?
Tweet.Taht Oyunları’nda şaşırtıcı termal fizik: Mavi ejderha nefesi kırmızı ejderha nefesinden en az 3 kat daha sıcak olurdu.
Bu iddia konunun tam üstüne basmış gözüküyor. (aşağıda listelenmiş bir çift uyarı hariç)
Alevler, yakıt ve oksijen birleşiminin bir kimyasal reaksiyonu olan yanma aracılığıyla oluşturulur. Genel kural şöyledir: daha sıcak alev, daha soğuk renk. Alevler 1.112 ve 1.882 derece Fahrenhayt da kırmızımsı, 1.832 ve 2.192 Fahrenhayt da turuncumsu, 2.192 ve 2.532 Fahrenhayt da sarımsıdır. Bundan daha sıcak herhangi bir aralıkta alevler maviye döner, görünür spektrumun sonu mordur.
Ama burada Tyson’un düşünmediği bazı diğer faktörler etkili olabilir. İlk olarak, alevler tarafından yayılan renkler bazen ille de ateşin derecesine göre değil ateşteki moleküller ve atomlar tarafından belirlenir. İkinci olarak, herkes Viserion’un ateş çıkardığına ikna olmadı. Taht Oyunlarının ses tasarımcısı Paula Fairfield’ın Vanity Fair’e söylediği gibi:
”O sadece duvara gidiyordu ve mavi nefesiyle onu dilimliyordu. Bu bir tür sıvı nitrojen gibi. Çok, çok soğuk. Öyleyse, durumun böyle bir şey olduğunu hayal et, ama nefes çok soğuk, duvar sıcak. Bu o tür bir şey.”
Öyle ya da böyle, Tyson Taht Oyunlarının ejderhalarının biyolojisi hakkında da tweet attı.
Tweet: Taht Oyunlarında iyi biyoloji: Yüzüklerin Efendisindeki gibi ejderhalar, kuşlar ve yarasalar gibi kanat yapmak için ön ayaklarını kaybediyorlar.
Kuşlar, iki ayaklıların bir türünün atası olarak gözüküyor, etobur dinazorlara teropot deniyor. Bu dik hayvanların ön ayakları çoğunlukla hareket etmek için gereksizdi, bu yüzden zamanla evrim aracılığıyla uçmak gibi diğer amaçlara hizmet için değişmiş.
Taht Oyunları tweet cümbüşünü bitirmek için, Tyson takipçilerine dizinin önemli kültürel geleneklerine ilişkin çok açık olmayan politik bir mesaj bıraktı.
Tweet: Taht Oyunları evreninde ”diz çökmek” saygı ve sadakatin en yüksek halini ifade ediyor.
Çevirmen: Şevval Yalçın
Kaynak: Big Think