Bazıları hayat kurtarmak için gayretle meşgul olmaya devam ediyor. Diğerleri, kısıtlamaları gevşetmek ve üçüncü bir dalgayı önlemek için yenilerini uygulamak arasında tahminde bulunuyor. Küresel Güney'deki ülkeler salgından en kötü etkilenenler arasında. Bunun nedeni, hem kriz öncesi koşullarının zayıf olması hem de küresel yönetişimdeki dezavantajlı konumudur. İşlerin eskisi gibi olmayacağı ve geri dönemeyeceği konusunda geniş bir fikir birliği var. Hükümetlerin, üreticilerin, işletmelerin, tüketicilerin ve diğer ekonomik birimlerin kendi kendilerini nasıl yönettikleri açısından “yeni bir normal” ortaya çıkacaktır. Bu aynı zamanda küresel yönetim yapıları ve Kuzey ile Güney arasındaki geleneksel olarak diyalektik ilişki için de geçerli olacaktır.
Bu bağlamda, COVID sonrası dünyaya ilişkin kötümser görüşler ve iyimser bakış açıları birbiriyle karşı karşıya.
Kötümser görüşler, COVID-19'un önceden var olan sistemik zayıflıkları şiddetlendireceğini savunan distopik bir bakış açısına vurgu yapıyor. Dünya ekonomisi salgından önce bile rüzgârlar yaşarken, uzun süreli bir küresel durgunluk kaçınılmaz görünüyor, ülkeleri daha fazla çok boyutlu eşitsizlik, daha az mali alan ve daha fazla borçla daha yoksul bırakıyor. Yükselen ekonomik zorluklar, halihazırda trend olan milliyetçiliği, "önce benim milletim" siyasetini, küreselleşmeyi ortadan kaldırmayı ve yapısal adaletsizliği tetikleyecektir. Korku ve güvensizlik ortamında, hükümetler daha otoriter olmaya ve dijital gözetimi artırmaya devam edecek. Zaten bocalayan çok taraflı bir sistemin küresel yönetişim yapıları daha da zayıflayacak. Bunun küresel kamu malları ve iklim değişikliği için korkunç sonuçları olacaktır. Devlet dışı aktörler için ses ve alan daha da kısıtlanacak.
Öte yandan iyimser görüşler, pandeminin ekonomiyi, toplumu ve çevreyi daha insancıl bir temelde yeniden şekillendirme gerekliliğini ve fırsatlarını vurgulamaktadır. Tüketim ve hareketlilik alışkanlıkları daha sürdürülebilir hale gelecektir. Yeşil büyüme bir öncelik haline gelecek. Kamu ve temel hizmetler, özellikle sağlık, daha değerli olacaktır. Dördüncü sanayi devriminin parlak yanı, derinleşen dijital uçurumun önüne geçmek için erişimin yerini alacak ve daha iyi hale getirecek. Bilimsel verilere ve kanıtlara retorik üzerinden güvenilecektir. Dünya ve küresel yönetişim daha eşit ve kapsayıcı olacak. COVID-19 krizinin çok ihtiyaç duyulan dürtüsünün ardından, uluslararası (bölgesel dahil) işbirliği yeniden canlanacak ve çok taraflı sistem nihayet kendini kurtaracak. Devlet dışı aktörlerin sesi ve katılımı güçlendirilecektir.
Her iki açıdan da, COVID sonrası dünya hakkındaki anlatı, bir kez daha küresel Güney'den gelen girdilerin olağan kıtlığı ile karakterize ediliyor. Küresel Güney'den aktörlerin ortaya çıkan uluslararası kalkınma manzarasını şekillendirmede kritik olacağı defalarca kabul edilmiş olsa da henüz kendi rahat bölgelerinden çıkıp daha Güneyli bakış açıları ve girişimleri için güvenilir alan açmadılar. Mevcut söylem, daha yerel düzeyde bağlamsallaştırma ve kanıtlama gerektiren konularda yukarıdan aşağıya bir görüşe sahip olmaya devam ediyor. Bu, iyimser bakış açısına ulaşmada ya da kötümser olanın risklerini azaltmada geleneksel ve yeni aktörlerin ulusal ve küresel düzeyde potansiyel rollerini gösteren iyi tanımlanmış yolların eksikliğine neden olur.
COVID-19, yeni Küresel Güney bağlantılı girişimleri ortaya çıkarırken, geleneksel kalkınma işbirliği mimarisinin fay hatlarını ortaya çıkardı. Güney ülkeleri tarafından bilgilendirilen ve esinlenen işbirliği - gelişmişlik seviyelerine bakılmaksızın - pandemiyle ilgili yardımlarla gün ışığına çıktı. Örneğin, Kübalı doktorlar ülkenin uluslararası tıp programı aracılığıyla Güney Afrika ve İtalya'ya gönderildi. Yeni Güney çok taraflı kurumları da COVID-19 krizine etkili yanıt verenler olarak ortaya çıktı. Asya Altyapı Yatırım Bankası (AIIB) tarafından oluşturulan Kriz Kurtarma Tesisi, krizden etkilenen hem kamu hem de özel kuruluşlara 13 milyar ABD dolarına kadar finansman (6 milyar ABD dolarının üzerinde onaylanmış) sağlayacak. Dahası, Güney'den Kuzeye işbirliğinin yenilikçi örnekleri ortaya çıkıyor. Bangladeş, Amerika Birleşik Devletleri Federal Acil Durum Yönetimi Ajansına 6,5 milyon adet kişisel koruyucu ekipman (KKD) tedarik eden “uluslararası ortaklığın önemli bir kilometre taşı” olarak selamlandı. Bununla birlikte, COVID-19 kapsamında ortaya çıkan bu yeni özelliklerin, uluslararası kalkınma işbirliğinin mevcut yapısına yeterince yerleştirilmesi zordur.
Güneyli oyuncuların hem uluslararası kalkınma işbirliği ortamında (sağlayıcı olarak değişen rol ve önem) hem de (değişen zenginlikle) küresel ekonomide artan hacmi ve görünürlüğüne rağmen, varlıkları ve sesleri açısından hala bir engel var. . Küresel bilgi ekosistemi, bugün bile Güney için sınırlı erişime sahip olan Kuzey'den bilim adamlarına ve kurumlara yönelmiştir. Güneyli bilim adamlarının dahil edilmesi hâlen, baskın grupların çıkarları tarafından bilgilendirilen önceden belirlenmiş gündemlere katılımla sınırlıdır. Bilgi sistemlerinin Güney perspektiflerini gündem belirleme ve senaryo oluşturma sürecine entegre etmekten rahatsız görünüyor. Bu, Küresel Güney'in daha büyük bir hisseye ve COVID sonrası küresel iyileşmeyi sağlamak için muazzam bir potansiyel role ve kapasiteye sahip olduğu genel kabulüne rağmen. Akademisyenler ve uzmanlar da dahil olmak üzere Güneyli aktörlerin de yenilikçi fikirlerle küresel bilgi pazarındaki haklarını talep etme çabalarını artırmaları gerekiyor.
COVID-19'un neden olduğu aciliyet, yarının dünyasına dair mevcut anlatıdaki boşlukları ele almak ve kalkınma işbirliğinde Küresel Güney'in sesini ve rolünü güçlendirmek için açık bir fırsattır. Politik tartışmalara ve etkili küresel çözümlere katkıda bulunmak için Güneyli paydaşların öncülüğünü yaptığı iyi tasarlanmış, aşağıdan yukarıya, işbirliğine dayalı çabalar hakkında düşünme zamanı geldi. Bu, kalkınma işbirliği için yenilikçi ve kapsayıcı bir yönetişim çerçevesi geliştirmek için "yeni bir görüşme" gerektirecektir. Yenilenen yönetişim ile yeniden tanımlanmış bir gündem, katılımcılar, roller ve ilişkiler gelecek. Ancak tartışmalı soru, bu “oyunun kurallarını değiştiren” dürtü nereden gelecek?