Aşağıda “Erken Yaşta Zorla Evliklerin Meşrulaştırılması: Türkiye Örneği” başlıklı araştırmanın yazarı ile röportajı okuyabilirsiniz. Araştırma makalesinin hedefleri ve Türkiye'deki zorla evlendirmeye karşı mücadelenin önemi hakkında konuştuk. Çocuk evliliği, kızlar için gelişimin önündeki en büyük engeldir. Sadece Türkiye'de değil, tüm dünyada bu olguya karşı çıkmak için stratejiler uygulanmalıdır.
Neden erken yaşta zorla evliliğe dair bu araştırma?
Bu çalışmayla, zorla evlendirilen çocuk gelinler konusunun altında yatan kültürel ve sosyal yönleri, ulusal yasalara ve uluslararası anlaşmaların erken evliliği yasaklamasına ve reşit olmayan evlilikleri kız çocuğunun gelişmesindeki başlıca engel olarak görmesine rağmen,Türk kanunlarında yer alan Medeni Kanun, Ceza Kanunu ve Çocuk Koruma Kanunundaki "çocuk" terimindeki ortak tanım eksikliğini araştırmak istedim. Uluslararası evlilik yaşına uygun olmayan asgari evlilik yaşı ile ilgili halihazırda var olan kanunları da sorguladım. Türkiye’deki sosyal yapının, ailenin ve dinin erken ve / veya çocuk evliliklerin, erken yaşta zorla evlilikleri meşrulaştıran başlıca nedenlerden biri olduğunu öne sürdüm.
Çocuk evliliğinin tanımı nedir?
Çocuk evliliği veya erken evlilik, "kız ya da erkek çocuğunun fiziksel, fizyolojik ve psikolojik olarak sorumlulukları, evliliği ve doğurganlık konularını göğüslemeye hazır olmadan önce, 18 yaş altında gerçekleştirilen herhangi bir evlilik" olarak tanımlanmaktadır (UNFPA 2006) . Çocuk evliliklerinde, Evlilik Evrensel Beyannamesinin 16 (2) Maddesi uyarınca eşlerden bir veya her ikisinin insan hakları ihlali söz konusu olan onsekiz yaşın altında olmalarıdır.
Bu fenomenin yayılmasının başlıca nedenleri nelerdir?
Türkiye'de yoksulluk, sosyal, kültürel ve dini normlar, bekaret değeri ve evlilik dışı cinsel aktivite ile ilgili korkular gibi bazı faktörler kız çocuklarının erken evliliğine neden olan başlıca faktörlerdir. Türkiye'nin kırsal, doğu kesimlerindeki ve bazı kentsel alanlardaki aileler, kızlarının erkek vesayetini sağlamanın bir yolu olarak görebilirler. Ekonomik açıdan hayatta kalma stratejisi olarak aileler, kızlarının yeni ailelerinin kendilerini ekonomik olarak daha iyi koşullar sağlayacağını ve başlık parasını memnuniyetle karşılamayı ümit edebilirler. Öte yandan, kültürel gelenekler ve dinler de erken evliliğin zararlı uygulamalarını etkilemektedir. Dini liderler, resmi olmayan evlilik törenleri düzenleyerek bu olguyu devam ettirmede büyük rol oynamaktadırlar. Aile içi şiddet görme, aile planlaması, üreme sağlığı, eğitim olanakları ve toplumsal baskı hakkında bilgi eksikliği çocuk evliliğini destekler niteliktedir.
Hossein Rezaye, Afganistan
Türkiye'de durum nasıl?
Türkiye'de çocuk evliliğini suçlayan bir yasa bulunmamakla birlikte, Türk mevzuatı kadınların ve çocukların haklarının tanımlanmasında ve korunmasında rol oynamaktadır. Özellikle, tecavüz ve cinsel taciz kanunları ile bağlantılı olan kanunlar erken evlilik konusuyla dolaylı olarak ilgilenmektedir. Türk Medeni Kanunu (2001), evlilikteki erkeklerin üstünlüğünü kaldırdı ve ailede kadın ve erkek eşitliğini tamamen sağladı. Ailenin Korunması ve Kadına Yönelik Şiddetin Önlenmesi kanunu Mart 2012'de yürürlüğe girdi. Ancak, erken evliliğin önlenmesi konusuna değinilmedi.
Erken yaşta zorla evliliğe karşı çıkmak için en iyi stratejiler nelerdir?
En temel strateji, kadınları olumsuz etkileyen ve onları bağımsız ve eşit kabul gören toplumsal cinsiyet temelli cinsiyet ayrımcılığını ortadan kaldırımak olmalıdır. Geleneksel hukuk sistemlerinde kadınların insan hakları ihlaline dikkat edilmelidir. Zorla erken evlendirme, çokeşli evlilik ve başlık parası eylemleri insan hakları ihlali ve devlet yasalarına aykırı olarak düşünülmelidir. Bunun yanında, kesintisiz eğitim kızların erken evlenmelerini önleyecektir. STK'lar köydeki dini liderlerle birlikte halk düzeyinde çalışmalıdır. Sağlık kurumları erken evlilikleri bildirmeli ve ergenlik çağındaki kız çocuklarını çocuk hamileliği riskleri konusunda bilgilendirmelidir. Nüfus Müdürlüğü tarafından yerel olarak kaydedilmeyen gayri resmi evlilikler olduğu için, veriler kadın kuruluşları, STK'lar ve devlet kurumları, köy muhtarları ve yerel yetkililerle işbirliği yapılarak toplanmalıdır. 18 yaş tüm ilgili mevzuatta evlilik için asgari yasal yaş temel alınarak, Çocuk Esirgeme Kanunu, Türk Medeni Kanunu ve Ceza Kanunundaki çocuk tanımındaki uyuşmazlıklar ortadan kaldırılmalıdır (UNFPA 2012). Ben şahsen, "aşağıdan-yukarıya" gösterilen çabaların, daha kendileri ve bedenleri hakkında hiçbir şey bilmeden evlendirilen, mağdur edilmiş genç kız çocukların sorununu ortadan kaldıracağına inanıyorum. Her ne kadar görünüşte önemsiz olursa olsun gösterilen tüm çabalar, genç kızların yaşadığı acıyı ve yaşıtları olan çocuklar gibi sokaklarda oynamak yerine erkeklerin kollarında buldukları yükü bir nebzede olsa değiştirecektir.
Bu kitapla hedefleriniz neler?
Açık ve samimi bir şekilde söylemek gerekirse, kız çocuğunun ne anne-babasının hayatını ne de toplumun ona dayattığı bir hayat yerine kendi hayatını yaşadığını görmek isterim.
Legitimizing Early Forced Marriages: the Case of Turkey
Sare Demirer, Milena Rampoldi (Ed)
epubli
ISBN: 9783745098099
120 sayfa
9,90€
Satın al