İnsan ve İnsanlık
İnsan ve İnsanlık
Haydi, gelin insandan konuşalım biraz, yada insanlıktan…
- “İyilik ve (Allah’ın yasaklarından) sakınma üzerinde yardımlaşın, günah ve düşmanlık üzerine yardımlaşmayın. Allah’tan korkun; çünkü Allah’ın cezası çetindir” ( Maide Suresi: 2 )
Nedir insan?
Bunun üzerinde düşünelim.
Ben şimdi bu soruyu Maslow’un İhtiyaçlar Hiyerarşisinden yola çıkarak cevaplamaya çalışacağım. Evet, İhtiyaçlar Hiyerarşisi. Çünkü insan acizdir, ihtiyaç sahibidir.
Maslow ihtiyaçları,
Fizyolojik İhtiyaçlar,Güvenlik İhtiyacı, Ait Olma ve Sevilme ihtiyacı, Saygı Görme İhtiyacı, Kendini Gösterme ve Üretken Olma İhtiyacı olarak beş basamakta incelemiştir.
Şimdi bu ihtiyaçlara yakından bakalım, günümüz dünya insanlarından örneklerle açıklayalım.
- İlk basamaktaki ihtiyaçlar:
Fizyolojik İhtiyaçlar, kişi varlığını sürdürebilmek için açlık, susuzluk, uyku ve ısınma gereksinimlerini yiyecek, içecek, barınak ve elbise teminiyle tatmin etmeye yönelir.
Dünyada biz dâhil pek çok ülke dördüncü basamaktaki ihtiyaçlarımızı bile kolaylıkla karşılarken öyle ülkeler var ki bu birinci basamak ihtiyaçlarını dahi karşılayacak güçleri, durumları yok.
Bu ülkelere örnek Afrika Ülkelerini ve Suriye’yi gösterebiliriz. Suriye’de açlık boyutu ‘kedi yeme fetvası vermeye’ kadar ulaşırken, Afrika ülkelerinde yenebilecek değil kedi belki başka hiçbir hayvan bile yok.
Somali’nin, Kongo’nun, Liberya’nın, Burundi’nin, Zimbabve’nin, Togo’nun ve daha nice adını dahi duymadığımız ülkelerin çocukları açlıktan ölürken Avrupa’nın, Amerika’nın ve maalesef ki Türkiye’nin çocukları obeziteden dolayı diyetisyenlere para döküyor.
Oysa paylaşsak elimizdekini, bölüşsek ekmeğimizi ne biz zayıflamak için paralar harcarız ne de onlar açlıktan ölürler…
- İkinci basamaktaki ihtiyaçlar:
Güvenlik İhtiyacı, can güvenliği, mal güvenliği ve diğer güvenlik gereksinimlerini kapsar.
İnsan karnı doyduktan sonra canının güvenliğini düşünür. Nereden, ne zaman geleceği belli olmayan bombalar, kurşunlar arasında nasıl güvende olur ki insan? Canın emniyette değilse uyuyamazsın. Gazze’deysen, Suriye’deysen, Irak’taysan, Afganistan’daysan korkarsın, gözünü kırpamazsın, silah/bomba seslerini duyduysan yerinden kıpırdayamazsın.
Bir el uzansa, bir kapı açılıverse de kurtulsan bu zulümden diye düşünürsün.
Öyleyse biz, başımızda böyle bir felaket yokken, rahatımız yerindeyken o kardeşlerimize uzatalım ellerimizi, açalım kapılarımızı sonuna kadar…
- Üçüncü basamaktaki ihtiyaçlar:
Ait Olma ve Sevilme İhtiyacı, kişi ilk iki basamaktaki ihtiyaçlarını karşıladıktan sonra bir yere ait olma, insanlarla iletişim kurma, sevme ve sevilme ihtiyacı hisseder.
Benim bir evim, bir ailem var oraya aitim, ebeveynlerim ve kardeşlerim tarafından seviliyorum ve ben de onları seviyorum.
Peki ya evi olmayanlar, ailesini kaybedenler, yurdundan çıkmak zorunda olanlar, mülteciler…
Onlara gittikleri yerlerde oraya ait olmadıklarını hissettirmek, onları hor ve hakir görmek kimin hakkı kimsenin ait olmadığı bu dünyada!
O halde Asr-ı Saadet’i örnek alalım ve ülkemize gelen mültecilere “muhacir” diyelim ve “ensar” olma şerefine nail olmaya çalışalım. Elimizdekinin yarısını veremesek bile miktarı önemli değil infak etmeyi, paylaşmayı bilelim.
Irkları önemli değil her insana Yûnus’un nazarıyla bakalım, Yaradılanı sevelim Yaradandan ötürü…
- Dördüncü basamaktaki ihtiyaçlar:
Saygı Görme İhtiyacı, insan başkaları tarafından tanınıp önemli görünmek ister. İnsanlar tarafından saygı görmeyen insan tam anlamıyla mutlu olamaz.
Irkı, dili, dini, düşüncesi ne olursa olsun, ünvanı, mesleği, mertebesi ne olursa olsun, ister başarılı ister başarısız olsun her insan “Allah’ın yeryüzündeki halifesi” olma sıfatıyla saygıyı hak eder.
- Beşinci basamaktaki İhtiyaçlar:
ihtiyacı Kendini Gösterme ve Üretici Olma İhtiyacı[Yaratıcı Olma İhtiyacı olarak geçer fakat Yaratmak Allah’a(celle celalühü) mahsustur bu yüzden üretmek diyorum.] son basamakta olan bu ihtiyaç kapsamında insan diğer tüm ihtiyaçlarını karşıladıktan sonra artık kendini tanıma, yeteneklerini keşfetme ve üretim yapma ihtiyacı duyar.
Ve bu da en başta kendini iyi tanıyıp yeteneklerini doğru belirleyerek olmalı. Daha sonra üreteceği olgunun kendine ve diğer tüm insanlara faydalı olmasına ve hatta ilk dört basamaklardaki insanların ihtiyaçlarını gidermeye yönelik olmasına çalışmalıdır insan.
İnsanlık ise her daim kendinden zor durumda olan insanları düşünüp kendi haline şükretmekle ve o insanlara yardım elini uzatmakla olur.
Sözleriyle bir yağmur gibi sinemizi serinleten ve Rahmet pınarı oluşturan Sevgililer sevgilisi kainatın Önderini dinleyelim yazımızın sonunda…
Ve dinleyelim ki insanlığımızı insan olmayı hatırlayalım ta içten ve derinden…
Peygamber Efendimiz sallallahu aleyhi ve sellem buyurmuşlardır ki:
- Farzlardan sonra en kıymetli amel, Müslüman kardeşini sevindirmektir.? [Taberânî]
- Allahü teâlânın en sevdiği iş, elbise vererek veya doyurarak yahut başka bir ihtiyâcını karşılayarak, bir mü’mini sevindirmektir.? [Taberânî]
- Din kardeşinin bir işini yapana binlerce melek duâ eder. O işi yapmaya giderken, her adımı için bir günahı affolur ve kendisine kıyâmette nimetler verilir.? [İbn-i Mâce]
- Din kardeşinin bir işini yapmak için gidenin, her adımında 70 günâhı affedilir ve 70 sevâb verilir. O iş bitene kadar, böyle devâm eder. İşi yapılınca, bütün günâhları affedilir. O işi yaparken ölürse, sorgusuz, hesâpsız Cennet?e gider.? [İbn-i Ebi?d-dünya]
- Bir kimse, din kardeşinin râhata kavuşması veya sıkıntıdan kurtulması için hükümet adamlarına gidip uğraşırsa, kıyâmette sırât köprüsünden, çok kişinin ayaklarının kaydığı zaman, Allah, onun süratle geçmesi için yardım eder.? [Taberânî]
- İnsanların en iyisi, insanlara iyilik edendir.? [İmâm Ahmed]
- Lâyık olana da, olmayana da iyilik et. Eğer lâyık olana iyilik edersen ne iyi. Eğer o kimse iyiliğe lâyık değilse, sen, iyilik ehlinden olursun.? [İbnü?n-Neccâr]
- Her iyilik sadakadır.? [Tirmizî]
- Hayra vesile olan, hayrı işlemiş gibidir. Allahü teâlâ, sıkıntıya düşene yardım edeni sever.? [İbnü?n-Neccâr]
- Amellerin en faziletlisi, bir müminin ayıbını örtmek, karnını doyurmak ve bir ihtiyacını karşılamak suretiyle onu sevindirmektir.? [Taberânî]