NASA, Uzay Aracı Yangın Güvenliği Deneyini (Saffire) Uluslararası Uzay İstasyonundan (UUİ) ayrıldıktan sonra Northrop Grumman Cygnus uzay aracında yapılan bir testle tamamladı. Son deney olan Saffire-VI, Ağustos 2023'te UUİ'na gönderildi ve 9 Ocak'ta üzerinde seyahat ettiği Cygnus'un Dünya atmosferinde güvenli bir şekilde yanmasıyla sona erdi.
Saffire'ın amacı, UUİ benzeri bir ortamda büyük ölçekli alev büyümesini ve malzeme yanıcılığını kontrol etmekti. UUİ'da daha önce de yangın deneyleri gerçekleştirilmişti – örneğin BASS-M deneyinin bir parçası olarak alevler tutuşturulmuştu – ancak yöneticiler anlaşılabilir bir şekilde çalışmayı büyütme konusunda endişeliydiler.
Dolayısıyla Cygnus kargo aracındaki nesnelerin UUİ'dan ayrıldıktan sonra ve atmosfere yeniden girmeden önce ateşlenmesi.
Saffire-I deney muhafazası yarım metre genişliğinde, bir metre derinliğinde ve 1,3 metre uzunluğundaydı. Yanık numunesi 0,4 metre genişliğinde ve 1 metre uzunluğundaydı. NASA şunları söyledi: "Bu deneyden önce uzayda gerçekleştirilen en büyük yangın deneyi yaklaşık bir indeks kartı büyüklüğündeydi."
İlk deney 2016 yılında gerçekleştirilmişti ve bunu takip eden seriler bilim insanlarının pleksiglas ve Nomex gibi farklı malzemelerin nasıl tepki verdiğini ve değişen basınç ve oksijen konsantrasyon seviyelerinin etkisini görmelerini sağladı.
Toplamda 19 Saffire-VI deneyi yapıldı ve içerideki kameralar bilim insanlarının neler olduğunu izlemelerine olanak sağlarken, ünitenin dışındaki sensörler de Cygnus aracının içi hakkında veri sağladı.
Saffire'ın baş araştırmacısı Dr. David Urban şunları söyledi: "Bir mürettebat için işlerin kötüye gitmesi için ne kadar büyük bir yangın gerekir?
"Bu tür çalışmalar Dünya'daki diğer tüm yapılar için yapılıyor – binalar, uçaklar, trenler, otomobiller, madenler, denizaltılar, gemiler – ancak Saffire'a kadar bu araştırmayı uzay araçları için yapmamıştık."
Yangın davranışına ilişkin araştırmalar, astronotları güvende tutacak sistemler tasarlanırken kritik önem taşıyor. Uzayda meydana gelen yangınlarla ilgili son örneklerden biri 1997 yılında Mir uzay istasyonundaki Vika sisteminde meydana gelen bir arıza sonucu çıkan yangındır. Eski NASA astronotu Jerry M. Linenger Off The Planet adlı kitabında "yangın kendi kendini tüketip sönmeden önce 14 dakika boyunca yanmıştır" diye yazmıştır.
Bryan Burrough'un Dragonfly adlı kitabına göre ise yangının resmi süresi 90 saniyedir.
Hangi anlatım gerçeğe daha yakın olursa olsun, bu olay yangının mikro yerçekiminde nasıl davrandığını ve malzemeler üzerindeki etkisini anlamanın önemini vurgulamaktadır. Her ne kadar Saffire deneyleri artık sona ermiş olsa da, NASA yangın davranışı konusunda önümüzdeki yıllarda uzay araçlarının ve görevlerinin tasarımını bilgilendirecek "dağlar kadar" veri toplamıştır.