DEMET İLCE / MUHABİR
Bu, kırmızı el balıklarının esaret altında ikinci kez başarıyla yetiştirilmesi ve yabani popülasyonlarının dörtte birini temsil eden yeni bir neslin ortaya çıkmasıydı. Anne el balığı, yaklaşık 50 gün sonra yumurtadan çıkana kadar yumurtalarına bakar.
Peki amaç nedir? Bu bebekleri doğaya salmak ve yabani üreme popülasyonunu desteklemek. Ancak büyük mavilikte yüzebilmeleri için önce el balıkçılığı okulundan mezun olmaları gerekiyor.
Tazmanya Üniversitesi el balığı uzmanları Dr. Jemina Stuart- Smith ve Dr Andrew Trotter, "El balığı okulu, Avustralya'nın En Çok Tehlike Altındaki Türleri Vakfı'ndaki destekçilerimiz tarafından finanse edilen bir girişimdir ve amacı, esaret altında yetiştirilen el balıkları için 'sokak zekası' becerilerini geliştirmektir.
Bu, daha karmaşık habitatların, diğer türlerin ve vahşi doğada karşılaşabilecekleri koşulların tanıtılmasını içeriyor. Bu aslında balıkların yiyecek bulma, barınak arama, kendi türleriyle etkileşim kurma, denizde gezinme gibi doğal davranışları öğrenmelerine olanak sağlayan bir alışma dönemidir. Amaç, serbest bırakıldıktan sonra hayatta kalma şanslarını arttırmaktır.” dedi.
Yumurta sahibi olma aşamasına gelmek bile kırmızı el balığı ekibi için zor bir işti çünkü dünyanın en nadir balıkları hakkında hâlâ bilmediğimiz çok şey var. Örneğin, erkekleri ve dişileri nasıl ayırt edeceğimizi ancak yakın zamanda öğrendik; bu da - tahmin edebileceğiniz gibi - olası eşleri eşleştirmeye çalışırken bilinmesi gereken kullanışlı bir şey. Bu balıkların üreme mevsimi geldiğinde hangi çevresel ipuçlarını kullandığı da tam olarak belli değil, ancak ekip yine de iki başarılı esaret altında yetiştirme etkinliğine tanık oldu.
Küçük mutluluk demetleri yumurtadan çıkınca da zorluklar bitmiyor. Tamamen oluşmuş 10 milimetrelik (0,4 inç) el balığı olarak ortaya çıkmak, onları beslemek ve onlara bakmak başlı başına bir zorluktur.
El Balığı Koruma Projesi internet sitesinde şöyle yazıyor:
"Daha önce hiç el balığı görmediyseniz, bir kurbağayı parlak renkli bir boyaya batırdığınızı, ona hüzünlü bir hikaye anlattığınızı ve ona iki beden büyük eldivenler giymeye zorladığınızı hayal edin.”
Eğer bu sizi bu yaratıklara ikna etmiyorsa, açıkçası ne eder bilmiyoruz ama Stuart-Smith ve Trotter'ın anlattıklarına göre onların da harika kişilikleri var:
“Oldukça sosyal görünen ilginç küçük yaratıklar; genellikle vahşi doğada bir arada bulunurlar. Ayrıca deniz tabanında yaşayan, pusu kuran veya 'otur ve bekle' avcıları olduklarından zamanlarının çoğunu hareketsiz dururlar. Ama aynı zamanda iletişimde yüzgeç görüntülerini de kullanıyorlar ki bu genellikle biz insanlara yöneliktir, ancak bize ne anlatmaya çalıştıklarını anlamıyoruz!”
Türün eski haline getirilmesi kolay olmayacak çünkü üremek için ihtiyaç duydukları deniz yosunu habitatı onarılmadıkça ve bu şekilde kalmadıkça türler savunmasız kalacak. Bununla birlikte, yabani popülasyonlarını esaret altında yetiştirme ve serbest bırakma programından gelen kişilerle artırmak, kırmızı el balıklarını uçurumun eşiğinden geri getirmeye yönelik bir adımdır; yumurtadan çıkan her gülünç yavru, doğru yönde atılmış bir adımı temsil eder.
Stuart-Smith ve Trotter şu sonuca vardı:
"El balıkları doğal ekosistemin bir parçasını temsil ediyor ve Tazmanya'ya özgüdür, dolayısıyla onları kaybetmek, eşsiz doğal değerlerimizin ve biyolojik çeşitliliğimizin bir kısmını kaybetmek anlamına gelir."
Kırmızı el balığı hakkında daha fazla bilgi için El Balığı Koruma Projesi web sitesini ziyaret edin veya Deniz ve Antarktika Araştırmaları Enstitüsü'ne göz atın. Kırmızı el balığı çalışması, Avustralya'nın En Çok Tehlike Altındaki Türler Vakfı, Avustralya Hükümeti İklim Değişikliği, Enerji, Çevre ve Su Dairesi (DCCEW) ve Tazmanya Üniversitesi Deniz ve Antarktik Araştırmalar Enstitüsü'nün sağladığı fonlarla mümkün oluyor.