

20.04.09, 21:58


#1


Hocalı Katliamı - Dağlık Karabağ (+18) | 25-26 Şubat 1992
Dağlık Karabağda Ermeni Zulmü ve Hocalı Katliamı
(25-26 Şubat 1992)
Kafkasya dağlarının güney doğusunda yer alan, 4392 km2lik Dağlık Karabağ, Azerbaycan Cumhuriyetinin sınırları içinde Kür ve Aras nehirleriyle Gökçe Gölü arasında, batıda Ermenistan Cumhuriyeti sınırına, güneyde İran sınırına çok yaklaşan, kuzeyden güneye 120 km, doğudan batıya ise 35-60 km uzunlukta dağ ve ovalardan oluşan bir bölgedir.
Kıbrıs adasının yarı büyüklüğünde olan bu bölge, maden yatakları, mineral suları, orman ürünleri ve tatlı su balıkçılığı ile ekonomik yönden önemli bir merkezdir. Karabağ, Kafkaslar bölgesinin hâkim bir noktasında; Azerbaycan, Ermenistan ve İranı kontrol edebilecek bir konumdadır. Bugün bölgede devam eden hakimiyet mücadelelerinin arkasında bu yerin jeopolitik konumunun da payı büyüktür. Karabağ bölgesi çok eski zamanlardan beri Türklerin yerleştiği bir yer olmuştur.
Hocalı Katliamı'nda yaşamını yitiren üç yaşındaki Gülmire Mehdiyeva ile beş yaşındaki başka bir kız çocuğunun Bakü'deki mezarları.
Hocalı Katliamı, Karabag Savasi sırasında 25 Subat 1992 tarihinde Azerbaycan'ın Daglik Karabag bölgesindeki Hocali kentinde Azeri sivillerin, Ermeniler tarafından katliamı olayıdır.
Hocalıda yapılan katliam, Rus 366. Motorize Piyade Alayının desteğindeki Ermeni silahlı kuvvetleri tarafından gerçekleştirilmiştir. Bu katliam, Ermenilerin Daglik Karabag'ın işgalinden bu yana cereyan eden en kapsamlı sivil soykırım olarak tarihe geçmiştir.
Çoğunluğu Ermenilerin oluşturduğu bölgede, 1991 yılında Dağlık Karabağ Parlamentosu referandum sonucunda, bağımsızlıklarını ilan etmiştir. 1992de Sovyet birlikleri de bölgeden çekilmiştir.
Hocalıda gerçekleştirilen katliama giden süreçte, Ermenileri Rusların desteklediği yönünde ciddi bulgular bulunmaktadır. Ermeni gönüllülerden oluşan silahlı gruplar Karabağa yerleştirilmiştir. Ardından Gorbaçov, 25 Temmuz 1990da yayımladığı bir kanun ile SSR (Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti) kanunları dahilinde olmayan silahlı grupların kurulmasını yasaklamış ve kanunsuz olarak saklanan silahlara el konulmasını sağlamıştır. Bu kanunla birlikte Azerbaycanın bütün bölgelerinde av silahları da dahil olmak üzere silahlar toplanmış, Dağlık Karabağda ise bu görev Rus askerleri tarafından yerine getirilmiştir.
Hocalı saldırısının olduğu tarihlerdeki bir gazete küpürü.
1990 yılının Ağustos ve Eylül aylarında Ermeniler saldırılarını doğrudan Azerilere yöneltmeye başlamışlar, otobüs baskınları, yol kesme gibi terör eylemlerine kalkışmışlardır. 1990 yılı başlarında yaklaşık 186 bin Azeri, Ermenistandan Azerbaycana gitmeye zorlanmıştır. Ekim 1991de ilk Azeri köyü Ermenilerce ele geçirilmiştir. Hocalı Katliamı, Rus askerlerinin desteğiyle 2526 Şubat 1992de Hocalıya ulaşan Ermeni kuvvetlerince gerçekleştirilmiştir.
Hocalı bu katliamın yaşandığı sırada Azerbaycan Silahli Kuvvetleri'nin koruması altında değildi. Bu nedenle Silahlı Kuvvetler Hocalı halkına yardım edemedi, hatta uzun süre cesetlerin alınması bile mümkün olmadı
Katliamın ardından Azerbaycan, Hankendi'ndeki 366. Motorize Piyade Alayı'nın saldırıya katıldığını açıkladı. Çünkü saldırıda gelişmiş konvansiyonel silahlar kullanılmıştı. Bunlar değil bölgedeki yerel gruplarda, yeni oluşmaya başlayan Azerbaycan ve Ermenistan ordularında bile yoktu. Rus tarafının tersini söylemesine karşın alaydan firar eden üç Rus askeri 3 Mart 1992'de düzenledikleri basın toplantısında, Hıristiyan Ermeniler yanında Müslüman Azerbaycanlılara karşı savaşmalarının istendiğini itiraf etti.
Saldırıda ölenler hakkında Azerbaycan Cumhuriyeti resmî kaynaklarının bildirdiği rakam 106'sı kadın, 83'ü çocuk olmak üzere toplam 613 kişi olmakla birlikte, katledilen toplam Azeri sayısının bin 300 kişi olduğu tahmin ediliyor.
Hocalı stratejik öneme sahip bir yerleşim merkeziydi. Hocalı Dağlık Karabağ bölgesi'nin merkez şehri olan Hankendinden 10 km uzaklıktadır. Karabağ'daki mevcut tek hava alanının burada olması ve demiryolunun hattının buradan geçmesi nedenleriyle kent, stratejik önem taşıyordu. Dağlık Karabag bölgesinin en önemli tepelerinden birisinde olan Hocali köyü stratejik olarak Ermenistan Silahli Kuvvetleri için askerî bir hedef niteliğinde idi. Hocalı Dağlık Karabağ bölgesi'nin merkez şehri olan Hankendinden 10 km uzaklıktadır. Karabağ'daki mevcut tek hava alanının burada olması ve demiryolunun da buradan geçmesi nedenleriyle kent, stratejik öneme sahipti.

