Ön lisans kavramı, özellikle üniversite sınavına hazırlık sürecinde sık duyulan bir kavram olmakla birlikte anlamı ve içeriği muğlak kalabilen bir terimdir. Öyleyse ön lisans nedir? Ne gibi artıları vardır? Öne çıkan ön lisans programları var mı? Bu yazımızda bu konuyla ilgili olan 10 soruyu cevaplandıracağız.
- Ön lisans nedir?
- Ön lisans programlarına nasıl girilir?
- Ön lisans diploması nedir?
- Ön lisans programları en fazla kaç yılda bitirilmelidir?
- Ön lisans ne işe yarar?
- Ön lisans ile lisans arasındaki fark nedir?
- Ön lisans okuyanlar lisans okuyabilir mi?
- Ön lisans mezunlarının askerlik durumu nedir?
- Hangi bölümler ön lisans tanımına girer?
- Açık öğretimde ön lisans okunabilir mi?
Ön lisans nedir?
Ön lisans programları, yükseköğretim aşamasına giren programlardır. Bu açıdan, ortaöğretim –diğer bir deyişle lise- aşamasından sonra okunabilirler. Ön lisans programlarının temel amacı nitelikli insan gücü yetiştirmektir. Bu programlar hemen hemen bütün üniversitelerde bulunur. Ön lisans bölümlerinde eğitim 2 yıl (4 yarıyıl) sürer.
Ön lisans programlarına nasıl girilir?
Ön lisans programlarına öğrenci alımı, lisans programlarına öğrenci alımı ile aynı süreçten geçer. Diğer bir deyişle, ön lisans programlarına ÖSYM’nin düzenlediği Yükseköğretim Kurumları Sınavından alınan puan doğrultusunda alım yapılır. 2017’ye kadar bu programlar sınavsız giriş kabul etse de 2017 sonrasında yapılan değişiklikler ile üniversite giriş sınavı puanı programa öğrenci alımında zorunlu hale getirilmiştir. Ancak bu programlara girişte TYT puanı yeterli olup herhangi bir AYT puanına ihtiyaç duyulmaz. (Üniversite giriş sınavı olan YKS’nin iki aşaması TYT ve AYT’dir.)
Ön lisans diploması nedir?
Ön lisans diploması, girilmiş olan iki yıllık bir üniversite bölümünden mezun olunması durumunda verilen belgedir. Bir başka söyleyişle, ön lisans diploması üniversitelerin ön lisans programlarından başarıyla mezun olan öğrencilere verilir.
Ön lisans programları en fazla kaç yılda bitirilmelidir?
Ülke genelindeki üniversitelere, ön lisans programının tamamlanması için en fazla dört sene tanınır. Yani, ön lisans programlarından birisine giren öğrencilerin 4 yıl içerisinde programı başarıyla bitirmeleri beklenir. Bunu başaramayan öğrencilerin programla ilişkileri kesilir.
Ön lisans ne işe yarar?
Ön lisans bölümlerinin temel amacı öğrencilere mesleki eğitim verme ve piyasada insan gücü oluşturmaktır. Bu sebeple ön lisans programları ilgili üniversitenin MYO’suna (Meslek Yüksek Okulu) bağlı olarak eğitim verirler. Bu bağlamda, ön lisans programları öğrenciler için ilgili mesleki eğitimi alarak mezuniyet sonrasında mesleklerine bağlı işgücü ile piyasaya katılmalarını sağlar.
Ön lisans ile lisans arasındaki fark nedir?
Ön lisans programlarının eğitim süresi iki yıldır. Lisans programları ise dört, beş veya altı yıllık eğitim vermek üzere kurulmuşlardır. Bu açıdan, ön lisansı lisans eğitiminin ilk kademesi olarak görmek mümkündür.
Ön lisans okuyanlar lisans okuyabilir mi?
2 yıllık ön lisans programından mezun olan kişiler, diledikleri takdirde DGS’ye (Dikey Geçiş Sınavı) girebilirler. Bu sınavdan aldıkları puan ile 4 yıllık bir lisans programına geçiş yapabilirler. Bu geçiş sonucunda, ön lisans süresince okudukları 2 yıla ek olarak 2 yıl daha eğitim alırlar. Yerleştikleri lisans programını başarıyla bitirdiklerinde 4 yıl okumuş olduklarından dolayı lisans diploması almaya hak kazanırlar.
Ön lisans mezunlarının askerlik durumu nedir?
Son güncellemeler doğrultusunda, zorunlu askerlik süresi eğitim seviyesi gözetilmeksizin 6 aya indirildi. Bu doğrultuda, ön lisans mezunları ilk ayı eğitimde olmak üzere 6 aylık zorunlu askerlik durumunda bulunurlar.
Ön lisans programı olan bölümleri hangileridir?
Eğitim süresi 2 yıl olarak belirlenen bütün yükseköğretim programları ön lisans programıdır. Öne çıkan belli başlı örnek ön lisans bölümleri alfabetik sıraya göre aşağıda verilmiştir:
- Acil Durum ve Afet Yönetimi
- Adalet
- Ameliyathane Hizmetleri
- Anestezi
- Bankacılık ve Sigortacılık
- Bilgisayar Programcılığı
- Ceza İnfaz ve Güvenlik Hizmetleri
- Dış Ticaret
- Fizyoterapi
- Grafik Tasarımı
- Harita ve Kadastro
- Hukuk Büro Yönetimi ve Sekreterliği
- İlk ve Acil Yardım
- İş ve Uğraşı Terapisi
- İşletme Yönetimi
- Muhasebe ve Vergi Uygulamaları
- Nüfus ve Vatandaşlık
- Odyometri
- Sivil Savunma ve İtfaiyecilik
- Tıbbi Görüntüleme Teknikleri
- Turizm ve Otel İşletmeciliği
- Uçak Teknolojisi
Açık öğretimde ön lisans okunabilir mi?
Ön lisans bölümlerinden bazıları belli başlı üniversitelerin açık öğretim programlarına dâhil edilmektedir. Kişiler, üniversitelerin yönetmelikleri doğrultusunda bu ön lisans bölümlerini açık öğretim üzerinden okuyabilirler.