Atmosferimizdeki rüzgarlar sürekli hareket halindedir. Sürtünme, sıcaklık ve Dünya’nın dönüşü ile mücadele eden rüzgarlar, sayısız spiral, eğri ve girdap halinde bükülür. Peki, dünyadaki en rüzgarlı sistemlerden bazıları olan tropikal siklonlar birbirleriyle savaştığında ne olur?
Tropikal siklonlar – dönen fırtınalar
Tropikal siklonlar, ılık, tropik sular üzerinde oluşan derin alçak basınç sistemleridir. Sıcak ve nemli ortamlarının bir ürünü olarak büyürler ve derinleşirler, alanlarına daha fazla rüzgar girmesini teşvik ederler. Açık okyanus üzerinde ideal ortamlarda günlerce, hatta haftalarca kalabilirler ve oldukça düzensiz yollar izleyebilirler. Genellikle yalnızdırlar, ancak arada bir başka bir tropikal sistem ortaya çıkar ve ikisi etkileşime girer.
Fujiwhara etkisi nedir?
İki siklon birbirinin alanına girerse, işler ilginç hale gelir. Doğal, neredeyse manyetik çekim, Fujiwhara etkisi olarak bilinen bir etkileşimle sonuçlanır.
Bu durumda, iki siklon neredeyse bir dans gibi ortak bir merkez etrafında dönmeye başlar. Güney yarımkürede siklonlar saat yönünde döner ve iki siklon da saat yönünde birbirlerinin etrafında dönecektir.
Genellikle eşit bir oyun alanı değildir, daha büyük bir kasırga daha küçük olanı iter gibi görünür. Yeterince yaklaşırlarsa, birbirlerine doğru dolaşırken önceki yollarından önemli ölçüde – 90 dereceye kadar – yön değiştirebilirler.
Birbirlerine 300 km mesafe içinde yeterince yakın hareket ederlerse sonunda birleşip daha büyük bir siklon oluşturabilirler. Veya her bir siklon birbirinin etkisinden çok uzaklaşırsa, birbirinden uzaklaşabilir ve bağımsızlıklarını yeniden kazanabilirler.
Fujiwhara etkisi başka nerede oluyor?
Fujiwhara etkisi siklonlarla sınırlı değildir. Aslında, Fujiwhara’nın orijinal çalışmaları aynı zamanda tanklarda ve kanallarda dönen suyu da inceledi.
Tropikal atmosferde Fujiwhara etkisi siklonları etkiler. Ama aynı zamanda fırtınaların soğuk kutup bölgelerinde nasıl davrandığını da etkiler. Yerel derenizdeki veya küvetinizdeki girdapları bile etkileyebilir.
Jüpiter’in renkli şeritleri ve spiralleri ile yakından çekilmiş bir resmine hiç baktınız mı? Bazıları da aynı süreçten geçiyor. Uzak geleceğinde Samanyolu galaksimiz bile çok daha büyük bir Andromeda galaksisiyle benzer bir etkileşime sahip olacak.
Fujiwhara etkisi siklon tahminleri için ne anlama geliyor?
Fujiwhara etkisi, siklon izini ve yoğunluğunu tahmin etmeyi daha zor hale getirebilir. Sistemler hareket ettikçe ve geliştikçe ortaya çıkabilecek senaryoların sayısını artırır. Bu kasırgaların oynadığı ‘savaş halatı’, meteorologlarımızın siklon tahminlerimize dahil ettiği bir şeydir .