Serbest zaman uygulaması; işçinin yapmış olduğu fazla çalışma yada fazla sürelerle çalışmalarda ücret yerine izin kullanması şeklinde yapılan uygulama olarak tanımlanabilir.
Bir çok işyerinde serbest zaman uygulaması yapılmakta ancak Yasada belirtilen ilkelere aykırı uygulamalar nedeniyle işverenler daha sonra fazla çalışma yada fazla sürelerle çalışma ücreti ödemek durumunda kalmaktadır.
Uygulamadaki en büyük eksiklik işçilerden bu konuda talep olmamasına rağmen bu uygulamanın yapılması ve saate saat serbest zaman uygulanması yapılmasıdır.
4857 sayılı İş Kanununun 41. maddesinde “Fazla çalışma veya fazla sürelerle çalışma yapan işçi isterse, bu çalışmalar karşılığı zamlı ücret yerine, fazla çalıştığı her saat karşılığında bir saat otuz dakikayı, fazla sürelerle çalıştığı her saat karşılığında bir saat onbeş dakikayı serbest zaman olarak kullanabilir. İşçi hak ettiği serbest zamanı altı ay zarfında, çalışma süreleri içinde ve ücretinde bir kesinti olmadan kullanır.” hükmü vardır.
Kanunun aradığı ilkelere göre serbest zaman uygulamasının yapıldığının kabulü için;
- İşçinin fazla çalışma yada fazla sürelerle çalışmada ücret yerine serbest zaman kullanma talebinde bulunması,
- Fazla çalışmalarda 1 saate karşılık 1 saat 30 dakika, fazla sürelerle çalışmalarda 1 saate karşılık 1 saat 15 dakika serbest zaman kullanması,
- İşçinin hak ettiği serbest zamanı 6 ay zarfında çalışma süresi içinde ve ücretinden bir kesinti olmaksızın kullanması gerekmektedir.