Sonsuz bir parasal ve mali teşvik zincirine rağmen, avro bölgesi büyüme ve istihdam yaratma konusunda sürekli olarak hayal kırıklığı yaratıyor. Bunun nedenlerinden biri demografik özelliklerdir. Japonya'nın da teyit edebileceği gibi, hiçbir parasal ve kamu harcama teşviki, yaşlanan bir nüfusun tüketim ve ekonomik büyüme üzerindeki etkisini dengeleyemez.
Ancak, gözden kaçan özellikle önemli bir faktör var: yükselen ve rekabetçi olmayan enerji fiyatları nedeniyle avro bölgesi endüstrisinin rekabet gücü eksikliği.
2010 ve 2014 yılları arasında Avrupa Birliği'nde konut elektrik fiyatları ortalama megavat saat (MWh) başına yaklaşık 240 $ iken, ABD'de ortalama yaklaşık 120 $/MWh veya AB fiyatlarının yarısından azdı. AB ortalama benzin fiyatları da Amerika Birleşik Devletleri ile karşılaştırıldığında iki kat daha yüksekti.
Bu eğilim düzelmedi. 2020'de Avrupa'da ortalama konut tüketicisi elektrik fiyatı, on yıl önceki ortalama fiyata göre yüzde 13 artış gösterdi.
Yenilenebilir sübvansiyonlar önemli bir rol oynamaktadır. Almanya'da hanehalkı elektrik fiyatları 2006'dan bu yana çarpıcı bir şekilde arttı. Hanehalkı elektrik fiyatları 2006 ile 2019 arasında yüzde 57 artarken, ülke yenilenebilir kaynaklar için 150 milyar Euro'dan fazla sübvansiyon yatırımı yaptı. Enerji fiyatı, ortalama hane faturasının yalnızca yüzde 23'ünü oluştururken, yenilenebilir primler yüzde 21'i ve şebekelerin maliyetini yüzde 24'ünü oluşturuyor. Bugün Almanya, enerji karışımının neredeyse yüzde 24'ünü kömüre ve yüzde 12'sini doğal gaza bağlıyor.
Vergiler ve harçlar en büyük farkı yaratır. Payları, 2011'de yüzde 25,6'dan 2020'de yüzde 40,3'e, Danimarka'da yüzde 66 ve Almanya'da yüzde 53 gibi yüksek oranlarla istikrarlı bir şekilde yükseldi.
AB'de katma değer vergisi (KDV) ortalaması elektriğin yüzde 15,5'idir ve Malta'da yüzde 4,8 ile Macaristan'da yüzde 21,2 arasında değişmektedir.
İşletmelerin ve hanelerin büyük vergiler ve sabit maliyetlerle karşı karşıya kaldığı bu yüksek enerji fiyatları, büyüme ve rekabet gücü üzerinde bir yük olarak çalışmaktadır. İhracatçı endüstrilerin yenilenebilir vergilerden muaf olduğu Almanya'da bile, enerji maliyetleri açısından ABD ve Çin ile arasındaki fark çok yüksek kalıyor ve çoğu endüstriyi rekabetsiz hale getiriyor. Enerji maliyetlerinin bir endüstrinin maliyetlerinin yüzde 30'unu oluşturabileceğini unutmamalıyız. Enerji faturasında artan sabit maliyetler, endüstriyel imalatlarda en önemli iki maliyet enerji ve işçilik olduğundan, işletmeler için kaçınılmaz olarak istihdam yaratılmasının azalmasına yol açan bir işletme sermayesi yükü anlamına gelir.
Avrupa'da önemli bir olumsuz faktör, hükümetlerin emisyon izinlerini satarak topladığı gizli bir vergi olan karbondioksit emisyonlarının maliyetidir. Üye devletlerin sınırlı izinlere sahip olması ve talebin artması nedeniyle CO2 izinlerinin fiyatı rekor seviyelere yükseldi. Bu maliyet doğrudan tüketicilere aktarılırken, hükümetler bunları satmaktan milyarlarca avro topluyor. Avrupa'nın emisyon azaltma hedefleri hızlandıkça, bu gizli verginin üreticileri ve tüketicileri daha da fazla cezalandırması muhtemeldir. Avrupa Birliği, küresel CO2 emisyonlarının yaklaşık yüzde 9'unu oluşturuyor ancak büyük ekonomilerin geri kalanı tüketicilere bu kadar ağır bir yük getirmediği için maliyetin yüzde 100'ünü üstleniyor. Ayrıca, CO2 vergisi işe yaramadı. Avrupa Birliği emisyonlarının düşmesinin tek nedeni, büyümesinin emsallerinden daha zayıf olmasıdır. Amerika Birleşik Devletleri bile 2007'den bu yana emisyonları daha hızlı azalttı. “Amerika Birleşik Devletleri'nin karbon emisyonları 2007'deki zirveden bu yana azaldı ve Amerika Birleşik Devletleri'nin emisyon azaltımı, Paris Anlaşması'nın bir parçası olarak kalan tüm ülkeleri geride bıraktı. Ancak, The Dispatch'e göre, birçok ülke karbon emisyonlarının ABD'den daha hızlı bir oranda azaldığını gördü. Üzücü olan, AB'nin karbon emisyonlarının azaltılmasının temel itici güçlerinden bazılarının daha düşük büyüme ve diğer ülkelere endüstriyel yer değiştirme olduğunu görmek.
Rekabet gücü üzerindeki bu yük, sadece mevcut endüstriler için olumsuz bir faktör değil, aynı zamanda diğer ülkelere taşınma kararlarında da kilit bir unsurdur.
Politik olarak tasarlanmış enerji piyasaları sadece Avrupa Birliği'ni rekabetsiz kılmakla kalmıyor, aynı zamanda potansiyel büyümeyi ve istihdam yaratmayı da engelliyor.
Rekabetçiyse ve olumlu etkilerden daha fazla olumsuzluk yaratmıyorsa, daha temiz bir enerji geçişi hakkında olumsuz bir şey yoktur. Avrupa Birliği'ndeki sorun, enerji geçişinin siyasi olarak tasarlanmış olması ve rekabet ve teknoloji tarafından yönlendirilmemesidir. Yanlış yönlendirilmiş sübvansiyon ve vergi önlemleri, işletmeler için daha yüksek sabit maliyetler ve tüketiciler için yüksek fiyatlar ile sonuçlanmıştır. Yoğun bir şekilde müdahale edilen enerji piyasaları yerine, yenilenebilir ve doğal gaz arasındaki açık rekabet ve teknolojik yenilik daha iyi ve daha ucuz alternatifler olabilirdi.
Yazar - Daniel Lacalle
Çevirmen - xxx
Bu yazı mises.org sitesinin ''Why Europe's Highly Regulated Power Market Is So Bad for Growth'' adlı yazının çevirisidir.