Blog
Nefertiti: İkonik Kraliçe Bir Gün Evine Dönebilecek mi?| Kategori: Arkeoloji ve Sanat Haberleri | Yorum: 0 yorum
Nefertiti: İkonik Kraliçe Bir Gün Evine Dönebilecek mi?
Nefertiti büstü yaklaşık bir asır önce Mısırı terk etti, ancak görünüşe göre Mısırlılar o dönene kadar durmayacaklar.
Mısırın 18. hanedan firavunu Akhenatenin Büyük Kraliyet Hanımı ve eski Mısırın en tanınmış ve ünlü kraliçelerinden biri olan Nefertiti, anavatanını bir asırdan fazla bir süre önce terk etti. Mısır kraliçesini tasvir eden çarpıcı büst, o zamandan beri görkemli Berlin kentinde yaşıyor. Son olarak Neues Müzesine yerleşmeden önce bir sergiden diğerine geçiyordu. 2019da yaklaşık 828.000 kişi müzeyi ziyaret ederek müzeyi Berlindeki en popüler dördüncü müze haline getirdi. Nefertiti açık olarak ana cazibe merkezi olma özelliğini taşıyor.
Berlinliler kraliçeyi kucaklamış, ona sevgiyle Berlin Hanımı adını takmış ve imajını sık sık Alman başkentinin reklamını yapmak için kullanmış olsa da, Mısırlılar uzun süren bu ayrılıktan pek memnun değiller. Dolayısıyla kraliçenin anavatanından yasal yollardan ayrılıp ayrılmadığı veya Mısırlıların iddia ettiği gibi, iradeleri dışında kasıtlı ve aldatıcı bir şekilde götürülüp götürülmediği konusunda bir asırdır süren tartışmalar var.
Son olarak, Mısır Eski Eserler Bakanı Khaled Al-Anani, Eylül 2020de Almanyaya yaptığı ziyarette ülkesinin büst ile ilgili iddiasını yineledi. Ziyaretten sonra televizyonda konuşan Anani, Alman makamlarından Nefertitinin büstünü iade etmelerini istediğini, ancak onların büstün kalmasında ısrar ettiklerini söyledi. Almanyanın Mısıra iade etmek için beş farklı küçük eseri daha teslim etmeyi kabul ettiğini de sözlerine ekledi.
Neues Müzesini işleten kuruluş, büstün yasal olarak Mısırdan alındığı konusunda ısrar ediyor.
Prusya Kültürel Miras Vakfında (SPK) bir basın görevlisi olan Birgit Jöbstl, 1913te buluntuların paylaşılması sırasında büstün yasal olarak Alman tarafına atandığına dair kapsamlı belgeler var. Ek olarak, 2007de büstün çok kapsamlı bir konservasyonel incelemesinin bulguları göz önüne alındığında, herhangi bir nakliye işlemi çok sorumsuz olurdu ve onarılamaz hasara yol açabilirdi. diyor.
Jöbstl, Nefertitinin büstü, Aralık 1912de Mısır Yetkilileri tarafından onaylanan bir arkeolojik kazı sırasında Tell-el-Amarnada keşfedildi. Kazı, Alman Doğu Cemiyeti (DOG) adına Berlinli bir tüccar ve sanat koruyucusu olan James Simondan sağlanan fonla mümkün oldu ve Alman İmparatorluk Mısır Enstitüsünden Profesör Ludwig Borchardt tarafından denetlendi. En başından beri, Mısır Eski Eserler Dairesi ile fon karşılığında bölüneceğini tespit eden bir düzenleme vardı. Her iki tarafın da eşit pay almasını sağlamak için, arkeolog ekibinin buluntuları ikiye ayırması ve Mısır hükümetinin temsilcisi olarak Mısır Eski Eserler Servisinin birini seçmesi kararlaştırıldı. Olan şey bu. diyor.
Olayların Alman versiyonunun doğruluğu araştırmacılar tarafından uzun süredir tartışılıyor, bazıları ise büstün gizlendiğini ve yetkililerin bilgisi olmadan çıkarıldığını iddia ediyor.
Mısırda ikamet eden tanınmış Pakistanlı Mısırbilimci olan Dr. Salima Ikram, Alman müze kayıtları, Borchardtın Mısır Eski Eserler Servisinin büstün geri dönüşünü talep edebileceğinden korktuğunu öne sürüyor; Borchardtın bu kaygısı, Nefertitinin Mısırdan yasal olarak tamamen çıkarılmamış olabileceğine işaret ediyor. diyor.
Ikram, Son zamanlarda, diğer makaleler yayınlandıkça daha fazla araştırma yapıldı ve öyle görünüyor ki, büst belki eski eserler servisi tarafından incelenmiş ve bırakılmış, ya da belki bir şekilde Almanlar tarafından gizlenmiş ve temsilciler tarafından dikkatlice bakılmamış, daha sonra da Almanlara atanmış diyor.
Ancak keşif sırasında Mısırın İngiliz sömürge etkisi altında olduğunu görmek, yasal olarak çıkarılmış olsa bile, Almanyanın büst ile ilgili iddialarını geçersiz kılar mı?
Dr. Ikram, Bu çok zor bir soru çünkü hangi ülkenin ne olduğu konusunda zamanda geriye dönmeye başlarsak, mülkiyet daha karmaşık hale geliyor. Parthenon Mermerleri (şu anda British Museumda sergileniyor), ayrıldıklarında Osmanlı İmparatorluğunun bir parçası oldukları için Türklere geri mi dönmeli? Ayrıca Mısır hükümdarı (Muhammed Ali) ilk müzemizden Avusturyalılara eserler vermeye karar verdiğinde ya da bir çift dikilitaş verip karşılığında bir saat aldığında, ne diyebiliriz? diyor.
Mısırın asırlık girişimleri
Eski eserlerin paylaşılmasının hukuka aykırı olduğu iddiaları, Mısırın bir yüzyılı aşkın süredir büstü ülkesine iade etme girişimlerinin temelini oluşturuyor. 1920lerde ve 1930larda Alman liderler (evet, tam olarak düşündüğünüz lider), Mısırın büst ile ilgili iddialarını neredeyse tamamen reddetti. Mısır, İkinci Dünya Savaşından sonra bile bir girişimde bulundu, ancak o sırada büstün son olarak bulunduğu Batı Almanyayı kontrol eden Müttefikler tarafından geri çevrildi.
2005te Mısır, UNESCOdan büstü ülkesine geri gönderilmesine yardım etmek için müdahale etmesini resmen istedi, ancak çağrı sağır Alman kulaklarına düştü. Şaşırtıcı olmayan bir şekilde, Eski Eserler Bakanı Halid El Ananinin sonbaharda yaptığı itiraz da reddedildi.
Bu tür girişimler medyada geniş çapta yer alsa da, Prusya Kültür Mirası Vakfı, geçmişte Mısır Cumhuriyetinin Nefertiti büstünün ülkesine geri gönderilmesi için hiçbir resmi talepte bulunulmadı ve SPKnın bildiği kadarıyla da, mevcut yeni bir talep yok. Yalnızca çeşitli kişi ve gruplar tarafından yapılan talepler veya basın açıklamaları oldu. diyor.
Mısır için iyi olabilir mi?
Nefertiti büstünün, eski Mısırdan birçok önemli eserle birlikte Mısırda olmaması Mısırlılar tarafından olumsuz bir şekilde görülebilir. Ancak gerçek şu ki, Mısır medeniyetinin dünya çapındaki elçileri olarak hareket eden bu tür parçalar bir şekilde değerli olabilir.
Dr. Ikram, Nefertitinin ihracatı hala aklımda oldukça belirsiz olduğundan Nefertitinin eve gelmesi gerektiğini düşünüyorum. Ancak, kendisi tarihsel olarak dünyadaki en başarılı elçilerimizden biri. Kökenleri ne olursa olsun, yabancı müze koleksiyonları insanları Mısırın tarihi ve kültürü ile daha geniş, daha küresel bir geçmişi hakkında eğitmeye ve bilgilendirmeye hizmet etti. Aslında, bu eserler Mısırın dünyanın geri kalanı için en iyi elçileri ve aynı zamanda Mısırın kendi geçmişinin ve çağdaş kimliğinin hayati bir parçası. diyor.
Şu anda ve öngörülebilir gelecekte, Mısırın ikonik kraliçesi, Berlinin Neues Müzesinde kalmaya devam edecek, burada sadece orada olmayı başaran birkaç Mısırlı tarafından görülebilecek ve vatandaşlarının geri kalanı tarafından sadece fotoğraflarla tanınacak.
www.arkeofili.com