Bir arkeolojik kazı, bir zamanlar Mişkan ve Ahit Sandığı'nın bulunduğu yer olan İsrail'in eski başkenti Shiloh'un en azından kısmen yangınla yok edildiğinin kanıtı gibi görünen şeyleri ortaya çıkardı.
Tazpit Haber Ajansı'nın bildirdiğine göre, antik kentin bulunduğu Tel Shiloh'ta çalışan kazıcılar, kırmızımsı bir kül tabakasının içinde bulunan kırık bir kil testinin kalıntılarını ortaya çıkardılar. Bulgu, 369 yıl boyunca ülkenin dini merkezi olduktan sonra şehrin yakıldığına inanmalarına neden oluyor. Sürahinin MÖ 1050 civarında olduğundan şüpheleniliyor. - 1 Samuel'in İncil kitabında anlatılan olayların büyük olasılıkla meydana geldiği zaman.
Makalenin tamamını buradan okuyun.
İsrail'deki Arkeolojik Buluntular ‘Filistin’ Anlatısını Baltalıyor
İyi bilindiği gibi, Filistinli liderler - canlı doğulu hayal güçlerini kullanarak - "Filistin halkı"nın "Filistin"deki varlığını geçmişe götürmeyi severler. Mahmud Abbas, Filistinlilerin yaklaşık 4000 yıl önce Ortadoğu'da yaşayan Kenanlıların doğrudan torunları olduğunu sık sık ilan etti. Son zamanlarda BM'de daha da abartılı iddialarda bulundu ve Eylül ayı sonlarında Filistinlilerin son 6000 yıldır "atalarının toprakları" olan "Filistin"de yaşadıklarını söyledi. BM'nin kanguru mahkemesinde, Araplar tarafından sunulan herhangi bir saçmalık, istekli bir dinleyici kitlesi bulacaktır. Ancak arkeologlar tarafından sağlanan kanıtlar, ülkedeki eski bir “Filistinli” varlığına dair bu anlatıyı baltalamaya devam ediyor. O hikaye burada.
Uzmanlar size Filistin Arap davasının en tehlikeli düşmanlarının İsrail'i tanımaya karar veren Körfez krallıkları veya büyükelçiliklerini Kudüs'e taşıyan Avrupa ülkeleri veya Filistin Otoritesi'ne taahhütte bulunmayı reddeden Amerikalı politikacılar olduğunu söyleyecektir. PA) borçları.
Katılmıyorum. Filistinlilerin en zorlu düşmanının arkeoloji olduğunu söylüyorum.
Yakın zamanda Aşağı Celile'de 2000 yıllık bir mikvah (ritüel banyo) ortaya çıkarıldı. Tüm yapının koruma amacıyla yakındaki bir kibutz'a kamyonla taşınmasının dramatik fotoğrafları olmasaydı, çoğu insan muhtemelen keşiften asla haberdar olmayacaktı.
Başka bir deyişle, bu Galileliler Yahudilerdi. Onlar “Filistinli” değillerdi. “Filistin” kelimesi henüz icat edilmemişti. Arap ya da Müslüman değillerdi - Arap Yarımadası'ndan Müslüman köktendincilerin İsrail Topraklarını işgali hâlâ 600 yıl sonraydı.
Tüm eğitimli insanların bildiği gibi, Müslüman Araplar, 7. yüzyılda Romalılar tarafından başlangıçta Judea olarak bilinen, daha sonra “Suriye Palaestina” ve daha sonra kısaca “Filistin” olarak yeniden adlandırılan İsrail Diyarı'na geldi. İslam'ın kendisi 7. yüzyılın başlarına kadar var olmadığı için daha önce gelemezlerdi. Muhammed'in Gabriel tarafından iletilen mesajı ilk olarak MS 613'te aldığını iddia etmesi MS 610'daydı, Muhammed bu mesajı vaaz etmeye başladı. Araplar ancak İslam'ın Medine ve Mekke'deki zaferinden sonra Arabistan'dan kuzeye doğru süpürüldüler.
O halde Filistin propagandacıları, 2000 yıllık bir mikvanın bu son bulgusunu nasıl açıklıyor? Bunu atlar veya develer için bir su teknesi olarak mı tanımlıyorlar? Ya da erken bir yüzme havuzu? Hayır, yorum yapmaktan çekinmiyorlar. Her zaman olduğu gibi, bir Yahudi yerleşim yerinin yeni bir arkeolojik keşfi yapıldığında, Filistinliler yeni keşfin dış dünyada haber vermeden geçeceğini umarak sessiz kalıyor. Filistin Yönetimi, bölgenin Batı Şeria'nın A Bölgesi'nde olmamasından dolayı üzgün. Son 3500 yıldır İsrail Toprağında (şimdi “Filistin” olarak da bilinir) sürekli Yahudi varlığının ne kadar kanıtı Filistinliler ya da onlardan önce Ürdünlüler tarafından yok edildi ya da örtbas edildi, herhangi birinin tahminidir.
Abbas için işleri daha da kötüleştirmek için kazı yöneticileri Walid Atrash ve Abd Elghani Ibrahim idi. İsimlerinden tam olarak Ortodoks Yahudi olmadıklarını anlayabilirsiniz. PA, Atrash ve İbrahim'in Siyonist bir komplonun ajanları olduğuna kimseyi inandırmakta zorlanacak.
Mikve kazısını iki İsrailli Arap arkeolog yönetti. Arkeolojiye olan bağlılıkları, bu çelişkili kanıtları yok ederek, topraklarda binlerce yıldır yaşayan “Filistin” anlatısını desteklemek için sahip olabilecekleri herhangi bir arzudan daha güçlü olduğunu kanıtladı. Mahmud Abbas ve tarihi yeniden yazan arkadaşları için ne kadar utanç verici.
Mikvah keşfi, geçen yıl İsrail'de her biri Filistin Arap propaganda anlatısıyla çelişen bir dizi arkeolojik bulgunun en sonuncusuydu.
Kudüs'teki Givati Otoparkı kazısında arkeologlar, 2.600 yıl öncesine ait İbranice yazıtlar keşfettiler. Biri, üzerinde “Matanyahu oğlu İkkar'a ait” yazan taş bir mühürdü. Diğeri, “kralın hizmetkarı Nathan-Melech'e ait” yazan bir kil mühür baskısıydı. Arapça değillerdi. Ve isimler Yaser ya da Mahmud değildi.
Bu arada, Kuzey Carolina Üniversitesi'nden kazıcılar, kuzey İsrail'deki Huqoq yakınlarındaki 1.600 yıllık bir sinagog sahasında iki çarpıcı mozaik keşfettiler. Biri Yahudilerin eski Mısır'dan çıkışından bir sahneyi betimliyor. Diğeri, Tevrat'ın Daniel kitabındaki ayetlere dayanan görüntüleri gösterir. Mozaiklerin Kuran'dan sahneler göstermediğine dikkat edin. Onlar hakkında Arapça, İslami veya “Filistinli” hiçbir şey yok. Onlar Yahudi, İsrail'de yaşıyorlar ve 1.600 yaşındalar.
Ve yazar Stephen Flatow da eklemiş olabilir, tek bir Arap veya Müslüman'ın Judea'ya (a/k/a “Filistin) gelmesi, ya bu çarpıcı mozaiklerden ya da Huqoq yakınlarındaki sinagogdan çok sonra gelirdi. onlar, inşa edildi.
Müslüman Araplar, eski Yahudi sitelerini yok etmek için ellerinden geleni yaptılar. 1949'dan 1967'ye kadar, Ürdünlüler Eski Şehir'i hâlâ ellerinde tutarken, Eski Şehir'deki bazıları çok eski olan 35 sinagogdan biri hariç hepsini yok ettiler veya kutsallığına saygısızlık ettiler. Tamamen harap olmayan bu sinagoglar Ürdünlüler tarafından gübre yığınları, çöp ve leşlerle dolu kümesler ve ahırlar olarak kullanıldı. Var olan en eski Yahudi mezarlığı olan Zeytin Dağı'ndaki saygıdeğer Yahudi mezarlığı, yapı malzemeleri, duvarlar, merdivenler ve Ürdün'ün zeminlerini kaplamak için kullanılmak üzere parçalara ayrılan on binlerce mezar taşıyla tam bir kargaşa içindeydi. ordu tuvaletleri. Mezarlığın geniş alanları, yeni bir otele kısa yol sağlamak için düzleştirildi. Yüzlerce Tevrat tomarı ve binlerce kutsal kitap yağmalanmış ve yakılarak kül olmuştu.
Ürdünlüler, arkeolojik kazılar da dahil olmak üzere, antik Yahudi yerleşim yerleriyle karşılaştıklarında, onlara zarar verdi ya da yok etti. “Yaratılmışların en aşağılık varlıklarının” eserlerine neden saygı duymak ya da onları korumak? Ve fark edilmeden ondan kurtulabilecekseniz, neden bu topraklarda eski bir Yahudi varlığının kanıtını tutuyorsunuz?
Artık İsrail, Altı Gün Savaşı'ndan bu yana Batı Şeria'nın kontrolünü elinde tuttuğuna göre, yalnızca bilinen Yahudi bölgelerine daha fazla zarar verilmesini engellemekle kalmadı, aynı zamanda bazı durumlarda Walid Atrash gibi İsrailli Arap arkeologlarla çalışan İsrailli arkeologları da engelledi. ve Aşağı Celile'de yakın zamanda bulunan 2.000 yıllık mikvanın kazılmasından sorumlu olan Abd Elghani İbrahim, Altı Gün Savaşı'ndan bu yana daha birçok Yahudi bölgesi keşfetmeyi başardı. Ve keşfedilen her yer ya da eser – sinagoglar, mikvahlar, mozaikler, kandiller, çanak çömlekler, madeni paralar — bir başka kanıt sunarak, bu ülkedeki kesintisiz Yahudi varlığının 3000 yılını anlamamıza katkıda bulunuyor. Ve tüm bunlar, Mahmud Abbas'ın kamçılamaya devam ettiği ve herkesin inanacağı kadar çok istediği, "Filistin halkının" Kenanlı atalarıyla tamamlanan hayali 4000, 5000, hatta 6000 yıllık "Filistin" tarihinin anlatısını baltalıyor. .
Eski Brunei'deki İlk Modern İnsanların Arkeolojik ve Tarihsel Kanıtları
Arkeolojik kanıtlar, modern zamanların ilk insanlarının 40.000 yıl önce Borneo'da var olduğunu gösteriyor. Bu ilk yerleşimcilerin yerini daha sonra, torunları bugün Borneo'da yaşayan birçok etnik ve kültürel grubu oluşturan bir dizi Avustronezya göçmeni ve ayrıca Çin, Endonezya, Filipinler ve Hindistan'dan yeni göçmenler aldı.
Arkeolojik ve tarihsel kanıtlar, Brunei'nin en az MS 6. yüzyıl kadar erken bir tarihte yerleşim gördüğünü gösteriyor. Bu döneme ait Çin tarihi kayıtları, eski Brunei'yi tanımlamak için '8220Poli' veya '8220Puni' terimini kullanıyor. Çin kaynaklarına göre İslam 1371'de Brunei'ye ulaşmıştı ve o zamanlar insanlar "Jawi" adı verilen Arap alfabesini kullanıyorlardı. Erken Borneo imparatorlukları, Endonezya adasındaki büyük Hindu ve Budist imparatorluklarının kültürel, ekonomik ve politik etkisi altındaydı. 6. yüzyıldan bu yana Hindistan ve Çin ile, günümüzde modern Brunei'de zengin bir kafur, baharat, değerli ağaçlar ve egzotik orman ürünleri ticareti ile erken ticaretin kanıtı var. Bölge İslam'ı benimsemeden önce Brunei, Sumatra Srivijaya imparatorluğunun, ardından Jajapahit Java eyaletinin sınırları içindeydi.
Kraliyet Arkına göre, “Başkenti yakınlarındaki arkeolojik kazılar, Çinlilerin MS 835'te bu bölgeyi kontrol altında tutmuş veya en azından ticaret yapmış olabileceğini gösteriyor. Kafur ve biberin değerli mallar olduğu görülüyor. Brunei sert kafuru, gümüş olarak ağırlığına eşit bir metaya sahipti. İmparatorluk kuşkusuz çok zengin ve kültüreldi. Ming hanedanı, on dördüncü yüzyılın sonlarında ve on beşinci yüzyılın başlarında P'8217o-ni hükümdarları tarafından vergilerin ziyaret edilmesi ve görevlendirilmesinin ayrıntılı bir hesabını sunar. İsimleri ve unvanları İslam'ın değil Hinduizm veya Budizm'in etkisini yansıtır. Bu belgeler, imparatorluğun Cava Majapahit Hindu imparatorluğu altında faaliyet gösterdiğini, ancak 1408'de Çin korumasını aradığını ve aldığını doğrulamaktadır. ”
Brunei'nin Tarihi
Temelde Brunei'nin tam adı Negara Brunei Sultanlığı'dır. Barışın yurdu Brunei'nin ülkesidir. İslam öncesi tarih henüz net değil, ancak bazı arkeolojik kanıtlar bu ülkenin 5188 yılından beri Asya ile ticaret yaptığını gösteriyor. İslam 14. yüzyılın ortalarında gelişti ve Brunei Sultanlığı 15. ve 16. yüzyıllarda öne çıktı. Borneo'nun kuzeybatı kıyısındaki bölgeleri, Kalimantan'ın bazı kısımlarını ve Filipinler'i kontrol ediyordu. Hollandaca, Portekizce ve İspanyolca 16. yüzyıldan sonra gelmeye başladı. Brunei, servetinin çoğunu İspanyol ve Hollanda ihracatına kaptırdı ve İngiliz ve Hollanda sömürge güçleri genişledikçe gücünü yavaş yavaş kaybetti.
Brunei Sultanlığı'nın etkisi, kontrolünün Borneo'nun kuzeybatı kıyısı ve güney Filipinler boyunca uzandığı 15. ve 17. yüzyıllar arasında çarpıcı bir şekilde arttı. Bundan sonra Brunei, monarşinin iç çatışmalarında, Avrupa sömürge gücünün yükselişinde ve imhada bir gerileme dönemine girdi. 1888'de Brunei İngiliz koruyucusu oldu ve 1984'te bağımsızlığını kazandı. Aynı aile Brunei'yi altı yüz yıldan fazla bir süre yönetti. Brunei'nin daha geniş petrol ve doğal gaz sektörlerinden elde ettiği kâr, Asya'nın en yüksek GSYİH'larından birinin kaynağıdır.
19. yüzyılda Brunei Sultanı sahili Dayak soyguncularından korumak için İngiliz desteği aradı ve 1839'da İngiliz koşucu James Brooke'u Sarawak Rajahı olarak verdi. İngilizler 1846'da Labuan adasını toplamaya devam etti. Kuzey Borneo, 1888'de bir İngiliz kolonisi oldu ve Brunei, İngiltere'nin dış ilişkilerini elinde tuttuğu, Sultan'ın altındaki güvenli bir İngiliz imparatorluğunun statüsünü gönüllü olarak kabul etti. Limbang bölgesinin 1890'da Sarawak'a kaptırılması Brunei'yi ikiye böldü ve bu güne kadar Malezya ile iyi ilişkilerin önünde bir engel olmaya devam ediyor.
Bandar Seri Begawan'ın Gizemli Mezarı
Rozan Yunos, Bandar Seri Begawan'daki TaIB Binasının otoparkındaki Genel Postane Binası'nın karşısındaki küçük bir çatının yanından çok sayıda insanın geçtiğini yazdı. Pek çoğu arabalarını onun yanına park ediyor. Ancak, pek çok insan aslında mezara gömüldüklerini anlamadı. İlginç ve gizemli bir mezar. Mezar olup olmadığı bilinmiyor. Birinci Dünya Savaşı'ndan önce buranın aslında yaklaşık 30 metre yüksekliğinde devasa bir höyük olduğu söyleniyor. İkinci Dünya Savaşı sırasında bir bomba patlamış ve höyüğün boş olduğunu iddia etmiş, ancak efsaneye göre orada en az birkaç kişinin gömülü olması gerekirdi.
"Mezara, Dang Ayang adında bir kadının adı verildi. Dang, Dayang'ın Brunei kombinasyonu adıdır ve Ayang, o kişinin adıdır. Bunu bilenler mezara Kubur Dang Ayang derler. Bazıları buna Kubur Raja Ayang adını verdi. Bayanın aslında Kraliyet Ailesinin ebeveynleri olduğu iddia edildi. Efsaneye göre bu çok üzücü bir hikayeydi. Görünüşe göre eski günlerde bir kız kardeş ve kız kardeşi yasadışı bir ilişkiye girmişler. O zamanki yasalara göre, suçlar ölümle cezalandırılıyordu. O zamanlar kimsenin onları taşlayarak öldürmeye yüreğinin olmadığı, ancak onları cezasız bırakamayacakları söylenirdi. Bu yüzden yetkililer uzlaştı.
“Yaptıkları ormanın ortasına bir mağara inşa etmekti (o günlerde çoğu Brune insanının nehir kenarında yaşadığını ve bu mezarın o sırada bir mil içerideydi – olduğunu hatırlayın. diğer Brune insanlarından uzak). İkisi de içinde kalmak zorundaydı. Bazı versiyonlar içinde sadece Dang Ayang'ın yaşadığını söylüyor ve diğer versiyonlar her ikisini de söylüyor. Mağara temiz hava ile dolmuştu. Muhtemelen, bacadan çıkan dumanın görülebildiği küçük bir baca olduğu söylendiği için onlara biraz yiyecek bırakılmıştır. Duman hala hayatta olduklarını gösteriyordu. Bir gün bacadan çıkan duman kaybolana ve herkes onun öldüğünü sanana kadar bir gün orada tutulmuş olmalılar.
İslam Brunei'ye geldiğinde
Arap Yarımadası ve Müslüman Hintli tüccarlar, Brunei'de İslam'ın tanıtımını gördüler. 1405 yılında Brunei kralı İslam'ı kabul etti ve Sultan Muhammed olarak hüküm sürdü ve bu güne kadar devam eden bir monarşi kurdu.
Kraliyet Arkına göre, “İslami mezarlar bulunmuş ve 1264, 1432 ve 1499 olarak yazılmıştır ve P’o-ni imparatorunun Çin İmparatoruna yazdığı bir mektup 1371 tarihlidir ve Arap harfleriyle yazılmıştır. Bununla birlikte, hiçbirinde hükümdarlar veya kraliyet ailesinin üyeleri hakkında yazıtlar, isimler veya ipuçları yoktu. 1514'ün sonlarına doğru Malacca Kaptanı, Brunei'nin tüccarlarının Müslüman olmasına rağmen krallarının bir pagan olarak kaldığını bildirdi. O zamanlar Malacca'lı Temenggong, Brunei'li bir Müslümandı ve bu bilgiyi doğrulamış görünüyor. Ertesi yıl, İspanyol Baharat Ticareti Müfettişi, Kralın Müslüman olması için “çok geç olmadığını” bildirdi. O halde ihtidayı 1363'e değil 1515'e çevirin. Böyle bir tarih, 1511'den sonra kurulan Johore saltanatının darbede oynadığı rolün anılmasıyla da örtüşür.
“Kraliyet mezarlarının ve oyma taş anıtların azlığı da önemlidir, ta ki Hindular veya Budistler olarak gömülmeleri değil yakılmaları gerektiğini anlayana kadar. Buradan dış kayıtların resmi kronolojiye uymadığı açıktır. Brunei valisi muhtemelen yaklaşık olarak İslam'a dönmedi. 1515. Bundan çok sonra, belki de Kraliyet Ailesinin karşıt kolu da dahil olmak üzere, halkın büyük bir kısmı eski dine bağlı kalmış olabilir. =
“Modern İngiliz yazarlar, İslam'ın resmi tarihini Batı ve Çin kaynaklarıyla ilişkilendirmek için kahramanca çabalar sarf ediyorlar. Sinosized Sanskritçe'nin sözleri, İslam'ın sözlerine karşılık gelecek şekilde tercüme edilmiştir. Düzenlenemeyen kelimeler tamamen Malayca versiyonlarında bırakılmıştır. Ancak, bir tarihçinin imparatorluk şöleninin ayrıntılı kayıtlarında belirttiği gibi, Çin sarayını ziyaret eden krallar domuz eti yediler. Bir Brunei tarihçisi, kanıtların zorluğu karşısında, durumu tersine çevirdi ve ilgili tarihçinin tam tersini bulduğunu söyledi. ”=
Kastilya Savaşı: Brunei vs İspanya
Brunei, daha çok Nakhoda Ragam olarak bilinen beşinci hükümdarı Sultan Bolkiah'ın yönetimi altında altın çağına ulaştı. Onun saltanatı sırasında, Brunei İmparatorluğu sadece tüm Borneo adasına değil, aynı zamanda günümüz Filipinler'deki Sulu ve Saludang'a (Luzon) da yayıldı. Sadece Brunei'nin ticaretini genişletmekle kalmadı, aynı zamanda İslam'ın yayılmasına da yardımcı oldu.
Brunei'nin Altın Çağı, 1524'te Sultan Bolkiah'ın ölümünden sonra bile devam etti. Sultan Abdul Kahar, Borneo, Palawan, Sulu, Balayan, Mindoro, Bonbon, Balabak, Balambangan, Bangi, Mantanai ve Luzon dahil olmak üzere Brunei'nin topraklarını genişletmeyi başardı. . . Brunei tüccarları aracılığıyla İslam, güney Filipinler adaları da dahil olmak üzere çok geniş bir alana yayıldı ve Brunei, İslami yayılmanın merkezi olarak kabul edildi. Bu, İspanya'nın Manila Valisi Francisco de Sande'nin, Sultan Abdul Kahar'ın oğlu Sultan Saiful Rijal'e yazdığı ve Filipinler adalarına Müslüman vaizler göndermeyi bırakması için ısrar ettiği için yaygın olarak kabul edilmektedir. 1578'de başka bir Joan Ochoa Ttabudo raporunda İslam'ın Balayan, Manila, Mindoro ve Bonbon'a yayıldığını yazdı. 16. yüzyılda İspanya ve Portekiz topraklarını Asya'ya kadar genişletti. Malacca 1511'de Portekizlilerin eline geçti ve 1526'da Portekizliler Sultan Abdul Kahar ile bir dostluk ve ticaret antlaşması sağlamayı başardılar. Brunei malların çoğunu Malacca'ya gönderdi. Brunei'nin deniz yolları da Portekiz gemilerinin nakliye rotasının bir parçası oldu.
İspanyollar 1565'te Filipinler'e geldiler ve 1571'de Manila'yı ele geçirdiler. Manila, İspanyollar tarafından bir ticaret merkezi olarak ve aynı zamanda Hıristiyanlığın yayılması için de kullanıldı. Ancak, Sultan Abdul Kahar'ın ve daha sonra Sultan Abdul Rijal'in güçlü etkisi altında Müslümanlar güney Filipinler'de güçlü kaldılar.
Brunei, Hıristiyanlık için büyük bir tehdit olarak kabul edildi. Brunei'nin yıkımı, 16. yüzyılın ortalarında İspanyolların ana hedefi haline geldi. 1573'te, Sultan Saiful Rijal ile bir izleyici aramak için Brunei'ye bir İspanyol heyeti gönderildi. İspanyollar, Brunei'yi İspanyol koruması altına almak amacıyla Brunei'ye bir anlaşma teklif etti.İspanyollar ayrıca Sultan'dan Brunei'de Hristiyanlığı yaymak için Hristiyan misyonerler bulmasını istediler! Sultan Saiful Rijal anlaşmayı kabul etmedi ve önerileri öfkeyle reddetti.
Beş yıl sonra İspanyollar geri döndü. Bu kez Brunei'deki iç savaştan yararlandılar. Padişahla anlaşmazlık içinde olan Brunei'nin iki kralı, Manila'daki İspanyol hükümetine başvurdu ve İspanyollara geldiklerinde yardım edeceklerine söz verdiler. 40 savaş gemisine sahip İspanyol Armadası, lider Santiago tarafından yönetiliyordu. Armada Mart 1578'de yola çıktı ve o yılın Nisan ayına kadar Brunei'den geldi. İspanyollar padişaha bir mektup gönderdiler ve diğer şeylerin yanı sıra –bir miktar para “tarafından sizin topraklarınızda tüm güvenlik içinde Hıristiyan hukukunu vaaz edebilecek olan Kutsal İncil vaizleri için ”, Brunei'nin 8220 Mohama mezhepçilerini bu adaların hiçbir yerine göndermesinler' ve Brunei halkının vergi istemesini yasaklasın. bu adalarda “.
İspanyollar ayrılmadan önce Brunei'nin muhteşem binalarından biri olan Jame Müslüman kilisesini yıktı, de Sande adamlarına Brunei'deki savaşını kaybetmelerine rağmen bir öfke nöbeti içinde yakmalarını emretti.
Avrupalılar Gelip Brunei Sultanlığı'nı Reddettiğinde
Macellan makinesi için İtalyan gazeteci Pinafetta, Temmuz 1521'de Brunei'yi ziyaret etti. Magellan birkaç ay önce Filipinler'de öldürüldü. Pinafetta, Brunei Nehri'nin her iki tarafında iki büyük şehir olduğunu bildirdi. Her kasabanın kendi kralı, bir Müslüman hükümdarı ve diğerinde bir pagan vardır. Daha sonra, Nisan 1578'de İspanyol işgalciler camiye girdiler ve “oyma resimler ve putlar içeren mermer bir blok” buldular ve onları yağmaladılar. Kraliyet Arkına göre, “İspanyollar, başkenti ve İspanyol tacı dışındaki kısımlarını ele geçirip bağladıklarında 1577'de ve tekrar 1578'de Brunei'yi işgal etti. Ancak bir yıl içinde geri çekilmek zorunda kaldılar ve Sultan Abdülkahar imparatorluğun kontrolünü yeniden ele geçirdi. Kısa bir süre sonra, birkaç yıl süren bir iç savaş başladı. Karar ancak Filipinler'deki Sulu kralının müdahale etmesi, taraflardan birini desteklemesi ve ona kalma gücü vermesiyle geldi. Trajik iç savaş yeterince kötüydü, ticareti kovdu ve insanları yer değiştirmeye zorladı. Ancak, bu tür yardımların fiyatı hızla yükseliyordu. Muzaffer padişah ayrıca Borneo'nun kuzeydoğu kıyısındaki geniş bir alanın bir parçasını kurtarıcısına teslim etmek zorunda kaldı. Bundan sonra saltanat yavaş, uzun ve sağlam bir inişe geçmiştir.
Nüfuz alanı
MS dördüncü yüzyılda Teotihuacan, orta Meksika'da, belki de daha güneyde ileri karakolları olan küçük bir imparatorluğu kontrol ediyordu. Maya bölgesinin bağımsız şehir devletleriyle ticaret yaptı ve birkaçını fethetmiş olabilir.
Ancak bu anlatıya ilişkin şüpheler devam etmekte ve tam hakimiyetten geri kalan imparatorlukların arkeolojik izlerini yorumlamanın zorluğunun altını çizmektedir. Bazı araştırmacılar, 378 olaylarının, güçlü bir bölgenin soylularının bir diğerinin siyasetine girmeleriyle daha sınırlı bir saray entrika vakası olabileceğini söylüyor. Arkeologlar antik propagandaya bile düşebilirler: Sihyaj K'ahk' ve ordusu, uzaklardaki Teotihuacan sembolizmini benimseyen yerel Maya gaspçıları olabilir. Her iki durumda da arkeologlar, Tikal'in gelecek yüzyıllarda gelişmesine yardımcı olan siyasi ve kültürel bir çatışmayı bir an için gördüklerini söylüyorlar.
Brown Üniversitesi'nden arkeolog Stephen Houston, "Bu alanda çalışmak heyecan verici bir zaman" diyor. "Daha önce taslak bir hikaye olan şeyi güçlendiren şaşırtıcı yeni bulgular alıyoruz."
Dördüncü yüzyılda Teotihuacan'ı ziyaret eden Maya gezginleri, daha önce hiç görmedikleri bir şehirle karşılaşacaklardı. Artık Ölüler Bulvarı olarak bilinen ana caddenin üzerinde üç devasa piramit belirdi ve şekilleri uzaktan görünen karla kaplı volkanları yansıtıyordu. Caddeden düzenli bir yol ağı uzanıyordu ve şehrin 100.000 sakini - o zamanın en büyük Maya şehirlerinden bile çok daha fazla - konforlu, standart apartman komplekslerinde yaşıyordu. Ekonomik eşitsizlik çarpıcı biçimde düşüktü. Teotihuacan'ın sanatındaki savaşçıların tasvirleri ve askeri kıyafetlere gömülmüş insan kurbanları, şehrin askeri gücünden bahsediyordu. Güneydoğudaki Oaxaca ve Körfez Kıyısı gibi uzak yerlerden tüccarlar Teotihuacan pazarlarına mal getirdi ve hacılar dini törenler için şehre akın etti.
Bu yabancılardan bazıları buraya yerleşti ve arkeologların yabancı ev eşyalarından ve cenaze törenlerinden tanımlayabilecekleri etnik yerleşim bölgeleri kurdular. “Teotihuacan, neredeyse Los Angeles veya New York City gibi büyük bir şehir merkeziydi. Riverside'daki California Üniversitesi'nden (UC) bir arkeolog olan Karl Taube, Mesoamerica'nın her yerinden insanlar oradaydı" diyor.
Teotihuacanos muhtemelen 1000 kilometre ötedeki, şu anda güney Meksika, Guatemala, Belize ve Honduras olan Maya bölgesinden de büyülenmişti. Mezoamerika'da alabildiğine doğuda uzanıyor ve onu mitolojik olarak güçlü yükselen Güneş'e bağlıyordu. Kültürler mısır gibi temel gıdaları paylaşıyor olsa da, Teotihuacan'da yeşim, kakao ve parlak renkli quetzal tüyleri gibi ödüllü lüks malların tümü, Maya ovalarının tropikal ormanlarından geliyordu. Taube, “Bir zenginlik ve bolluk kaynağıydı” diyor. Soğuk, yüksek rakımlı Teotihuacan ovasından bakıldığında, yemyeşil Maya bölgesi zarafet ve lüksle dolu bir cennet gibi görünürdü.
Bununla birlikte, Maya bölgesi siyasi olarak parçalanmış olduğu için Maya ile diplomasi ve ticaret zor olabilir. Antik Yunanistan'a benzer şekilde, ortak din ve kültürle birbirine örülmüş büyük ölçüde bağımsız şehir devletleriyle noktalıydı. Tikal ve yakın rakibi Calakmul gibi en güçlüleri, daha küçük şehirlerin sadakatini yönetti. Ancak ittifaklar sürekli değişti ve hiçbir Maya kralı 390.000 kilometrekarelik bölgenin tamamını siyasi olarak birleştirmeyi başaramadı. Teotihuacan muhtemelen farklı Maya şehirleriyle farklı ve sürekli değişen ilişkilere sahipti.
K'inich Yax K'uk' Mo' Copan'ın kralı olur ve 437'ye kadar hüküm sürer.
Mızrakçı Baykuş şu şekilde hüküm sürüyor
göre Teotihuacan kralı
Tikal'de tahta çıkar.
Maya yazılı tarihi, kesin tarihler de dahil olmak üzere, Teotihuacan tarafından Tikal'in olası bir fethini kaydeder
ve önemli oyuncuların isimleri ve bazı portreleri. Ancak yalnızca radyokarbon tarih aralıkları
Teotihuacan'daki olaylarla tanınan, her bölgedeki kilit olayların nasıl ilişkili olduğu hakkında sorular bırakıyor.
Etkileşimleri, sanat, seramik ve kültürel etkiler alışverişinde bol miktarda iz bıraktı. Radyokarbon tarihlemesi ve Mayaların anıtlarına kaydettikleri kesin tarihler, kültürlerin aynı zamanda var olduğunu kesin olarak göstermektedir. Etkileşimleri en yoğun MS dördüncü ve beşinci yüzyıllarda (yukarıdaki zaman çizelgesine bakın), geç Roma İmparatorluğu döneminde ve Mezoamerika'daki arkeologların Erken Klasik dönem olarak adlandırdıkları dönemin bir parçasıydı. Arkeologların çoğu zaman şiddetle anlaşamadıkları konu, bu ilişkinin barışçıl ve karşılıklı mı yoksa şiddet ve tahakküme dayalı mı olduğudur.
Burada güneşli bir yaz sabahı, UC Riverside'da arkeolog olan Nawa Sugiyama, ekibinin bir zamanlar etkileyici bir piramidin altında kazdığı tünele girer. Ölüler Bulvarı'nın hemen dışında ve heybetli Güneş ve Ay piramitleri arasında yer alan yapı, şimdi Sütunlar Meydanı olarak adlandırılan yerde bulunuyor. (Şaşırtıcı bir şekilde, sütunları yoktur ve birbirine bağlı birkaç plaza ve büyük piramitlerden oluşur.) Tünelin alçak tavanının altına çömelmiş olan Sugiyama, öğrencileri ve proje çalışanları tarafından özenle kazılmış düzinelerce kırık seramik parçasını inceler.
Maya ve Teotihuacan stillerinin bir karışımı olan parçalar şiddete değil kutlamaya tanıklık ediyor: Seramikler kırıldıktan sonra, antik Mezoamerika'da bir ziyafetin sonunda yaygın olarak yapılan bir tür adak olarak törensel bir çukura serpildiler. Öğrenciler ve işçiler bu tek noktadan 10.000'den fazla seramik parçası çıkardılar ve bu sezon günde ortalama 250 seramik parçası ortaya çıkardılar. Sugiyama, “Hiç böyle bir şey görmedim” diyor. "Hiç bitmeyecek diye biraz endişeliyiz."
Sugiyama ve ekibi, Teotihuacanos ve Maya misafirlerinin, belki de piramidin tamamlanmasını anmak için o eski ziyafette karıştığını düşünüyor. Seramik parçaların çoğu, günümüzün güzel çini insanlarının misafirler için getirebileceği gibi, süslü servis gereçlerini temsil ediyor. Tropikal Maya bölgesinden tavşan kemikleri, mısır ve avize eti de dahil olmak üzere yanmış yiyecek artıklarının radyokarbon tarihlemesine göre, şölen MS 300 ile 350 yılları arasında gerçekleşti.
Sugiyama ve işbirlikçileri, piramidin karşısındaki plazanın karşısında, bir zamanlar Teotihuacan sanatında pek görülmeyen mavi ve yeşil gibi canlı tonlarda boyanmış ayrıntılı Maya duvar resimleriyle süslenmiş peluş bir bina bileşimi ortaya çıkardılar. David Carballo, Sütunlar Meydanı'nda yaşayan Maya halkının, ittifakları güçlendirmek ve kraliyet evliliklerini kolaylaştırmak için yabancı mahkemelerde yaşayan ya da büyüyen Avrupalı soylular gibi başkente gönderilen yüksek statülü diplomatlar ya da soylu ailelerin üyeleri olabileceğini söylüyor. , Boston Üniversitesi'nde bir arkeolog.
Meksika Ulusal Antropoloji ve Tarih Enstitüsü'nde arkeolog ve Sütunlar Meydanı'ndan Sugiyama'nın eş direktörü Verónica Ortega, “Teotihuacan toplumunun geri kalanıyla barış içinde bir arada yaşamayı ifade eden kendi geleneklerini uyguluyorlar” diyor. proje.
Ancak bayramdan birkaç on yıl sonra bir şeyler değişti. Ekip zarif duvar resimlerini bulduğunda, Teotihuacan'ın sanatının çoğu hala olduğu gibi, artık yerleşkenin duvarlarına bağlı değildi. Sugiyama, duvar resimlerinin parçalara ayrıldığını ve derinlere gömüldüğünü, “kesinlikle yok edildiğini” söylüyor. Yüzler, tanımlanamayacak hale gelene kadar kesildi ve kazındı. Sugiyama, “Bu kasıtlı bir yıkım eylemiydi” diyor. Duvar resimlerinin kalıntılarını kaplayan organik maddenin radyokarbon tarihlendirmesine göre, yıkım MS 350 ile 400 yılları arasında gerçekleşti.
Sugiyama ve Ortega birlikte çalışsalar da duvar yıkımını farklı yorumlarlar. Ortega bunu, hem Teotihuacanos hem de Maya halkının katıldığı bir ritüel olarak görüyor - şölen sonunda yapılan kırık seramiklerin sunulmasına benzer. Ancak Sugiyama, bireysel yüzleri kazımanın, Maya sakinlerinin benimseme ihtimalinin düşük olduğu, sıra dışı bir hedefli silme eylemi olduğuna dikkat çekiyor.
Teotihuacan'da natüralist Maya sanatıyla süslenmiş seramikler (solda) bir şölende kullanıldı. Tikal'de, Teotihuacan'ın olası bir lideri olan Mızraklı Baykuş'un (sağda) bir portresi, Teotihuacan'ın geometrik tarzında bir anıtın üzerine oyulmuştur.
Sugiyama ve Ortega'nın ekibi ayrıca, daha karanlık soruları gündeme getiren insan iskeletleriyle dolu yakın bir çukur buldu. Cesetler, burada diğer gömü veya kurbanlara özgü olmayan parçalar halinde yatıyor. Sugiyama, kemik çukurunun sadece kemik aletleri veya bir katliamın kalıntıları yapmak için bir atölye olabileceğini söylüyor. Bazı kafataslarının sırtları düz ve üst kısımları hafif sivridir ve bazı dişlerde takılar için delikler vardır - Mayalar tarafından uygulanan, ancak Teotihuacan'da nadir görülen kafatası şekillendirme ve süsleme stillerinin belirtileri. Arkeologların, Maya halkına ait olduklarından emin olmak için diyet izotoplarını ve belki de kemiklerdeki DNA'yı incelemeleri gerekecek. Araştırmacılar ayrıca başka bir gizemi de çözmek istiyorlar: Ön tarihleme, kemiklerin, Maya ile ilişkilerin görünüşte barışçıl olduğu şölen zamanı civarında çukura atıldığını gösteriyor.
Bununla birlikte, duvar yıkımının radyokarbon tarihleri daha net bir hikaye anlatıyor. Sihyaj K'ahk'ın 378'de Tikal'e gelişinden yaklaşık 25 yıl sonra, 350 ile 400 arasına yerleştiriyorlar. Bana göre diplomatik ilişkiler bir nedenden dolayı bozuldu,” diyor Carballo. Sugiyama, "Çalkantılı zamanlar yaklaşıyor," diye kabul ediyor.
Sihyaj K'ahk' Tikal'e vardığında, Teotihuacan'dan daha küçük, daha az merkezi bir şehir bulacaktı. Tepelerin üzerine tünemiş kraliyet sarayları ve tapınaklar, hala aşağıdaki ormanlarla çevrili. Ağaçların arasından geçen yollar, seçkinler tarafından kullanılan bina kümelerini birbirine bağlar ve sıradan insanların dağınık çiftliklerinden şehir merkezindeki pazarlara ve törenlere kadar izleyecekleri güzergahlar olarak hizmet eder. Yoğun yazılarla kaplı uzun taş anıtlar, kralların saltanatı gibi Tikal tarihindeki önemli olayları belgeledi. Ancak bu metinleri yalnızca şehrin en zengin ve en güçlü insanları okuyabilirdi: Maya tarihi seçkinler tarafından, seçkinler için yazılmıştır. (Teotihuacan'ın yazısı kısmen araştırmacıların dilini bilmemelerinden dolayı çözülememiştir, oysa antik Maya yazımı bugün konuşulan birkaç Maya diliyle ilgilidir.)
1970'lerin başında, epigraf Tatiana Proskouriakoff, 378'de Tikal'de olanları bir araya getirmeye başlayan yüzyıllar boyunca ilk kişi oldu. Sihyaj K'ahk'ın gelişini kaydeden anıtların eksik bir okumasına dayanarak, “ yabancıların gelişi” ve onların orta Meksika'dan olduklarını öne sürdü.
2000 yılında, Austin Texas Üniversitesi'nde arkeolog ve epigrafçı olan David Stuart, bu metinlerin daha eksiksiz bir şekilde anlaşılmasını önerdi ve şimdi onları yeniden analiz ediyor. Maya yazısını deşifre etmedeki ilerlemeler sayesinde, Sihyaj K'ahk', Jaguar Paw ve Spearthrower Owl'un adları ve ilişkileri de dahil olmak üzere anıtlara oyulmuş glifleri okuyabilir. Ancak tarihsel kayıtlar, yanıtladığından daha fazla soru soruyor.
Özellikle sıcak bir soru, Sihyaj K'ahk'ın tam olarak kimin için çalıştığıydı. Görünüşe göre, anıtlarda, MS 374'ten 439'a kadar uzak bir ülkeyi yöneten yabancı bir kral olarak tanımlanan Mızrakçı Baykuş'un emirlerini uyguluyordu. Stuart, Teotihuacan'ın kusursuz geometrik stilinde olduğunu söylüyor. Stuart, Mızrakçı Baykuş'un Teotihuacan'ın kralı olduğunu düşünüyor, muhtemelen Sütunlar Meydanı'ndaki duvar resimleri yok edildiğinde.
Ancak birçok arkeolog Teotihuacan'ın kralı olmadığını düşünüyor. Orada hiçbir kraliyet mezarı veya bir hükümdar tasviri bulunamadı. Bazı araştırmacılar böylesine büyük ve düzenli bir şehri ancak güçlü bir hükümdarın yönetebileceğini iddia etse de, diğerleri şehrin bir konsey tarafından veya başka bir işbirliği yöntemiyle yönetildiğini iddia ediyor. Carballo, Teotihuacan sanatının çoğunun bireysel özelliklerden ziyade insanların kıyafetlerine ve diğer donanımlara odaklandığına ve bu kişilerin sahip oldukları ofislerin bireysel kimliklerinden daha önemli olduğunun bir işareti olduğuna dikkat çekiyor. Atlatlı yırtıcı kuşların görüntüleri -Maya'nın Mızrakçı Baykuş'un adını yazmak için kullandığı glifin temel unsurları- Teotihuacan'ın çevresinde, tek bir kişinin hükmedebileceğinden çok daha uzun bir süre boyunca, yüzyıllar boyunca ortaya çıktı. Carballo, "Bence [glif] bir makamı temsil ediyor, belki de Teotihuacan'da bir tür askeri rolü temsil ediyor" diyor Carballo, bireysel bir hükümdardan ziyade birçok insanın zamanla elinde tutabileceği.
Maya şehri Tikal, MS 378'de Teotihuacan tarafından gerçekleştirilen bir fetihten sonra gücünün ve ününün doruğuna yükseldi.
O ve Teotihuacan'da çalışan diğer birçok arkeolog, Maya'nın yazılı tarihinin Teotihuacan'ın kendisinden gelen kanıtları gölgede bırakması gerektiği fikrine direniyor. Carballo, Maya şehirlerinin krallar tarafından yönetildiğini ve Mayaların monarşi beklentisinin, Mızrakçı Baykuş'un rolünü yanlış anlamalarına yol açmış olabileceğini söylüyor. Tempe Arizona Eyalet Üniversitesi'nde arkeolog olan Michael Smith, belki de Sihyaj K'ahk ve diğer işgalciler bu yanlış kanıyı desteklediler, diyor. "Sihyaj K'ahk'ın spin doktoru olduğunuzu ve bu Maya krallarını bu adamın gerçekten bir şey olduğuna ikna etmeye çalıştığınızı söyleyin. Ne söyleyeceksin? İnsanların kendi kendilerini yönettiği bir yerde, Teotihuacan'dan olduğunu mu söyleyeceksin? Yoksa 'Bu adam şimdiye kadar kimsenin duymadığı en büyük şehrin kralı tarafından gönderildi' mi diyeceksiniz?"
Sihyaj K'ahk'ı gönderen kişi, Tulane Üniversitesi'nde arkeolog olan Francisco Estrada-Belli, Tikal ile durmadığını düşünüyor. Estrada-Belli, Tikal'in 35 kilometre doğusundaki Holmul şehrinde, tahta çıkışı sırasında yeni bir krala eşlik eden Teotihuacan savaşçılarını gösteren duvar resimleri buldu. Süsledikleri bina, Sihyaj K'ahk'ın Tikal'e gelişinin birinci yıldönümünü anmak için inşa edildi. Estrada-Belli, Maya kayıtlarının "birkaç yıl içinde Sihyaj K'ahk'ın birkaç önemli Maya şehrine dost krallar yerleştirdiğini" ima ettiğini söylüyor. “Birçoğu için bu yeni bir hanedanın başlangıcı. Bu önemli bir dönüm noktası."
Bununla birlikte, Sihyaj K'ahk' ve Spearthrower Owl'un hiç Teotihuacan'dan gelmediği ve Maya izleyicisini etkilemek için o büyük şehri çağırdığı olasılığı devam ediyor. Maya mitolojisi ve dini, yabancı mallara büyük saygı duyuyordu ve Teotihuacan, Mezoamerika'daki en prestijli uzak yerdi. Ann Arbor Michigan Üniversitesi'nde arkeolog olan Joyce Marcus, Tikal'de yaşayan Teotihuacanos'a dair çok az kanıt bulunduğunu belirtiyor. "En basit açıklama, Tikal'in yeni kralının"—Mızrakçı Baykuş'un oğlu Yax Nuun Ayiin—"kendisini prestijli yabancı kıyafetleriyle gizleyen bir Maya gaspçısıydı" diyor. "Yayla Meksikalı savaşçıların ziynetlerini giymek, Maya liderinin askeri cesareti olduğunu iletebilir."
UC San Diego'da arkeolog olan Geoffrey Braswell, “Fetih heyecan verici ve anlaşılması kolay” diyor. Ancak o da Tikal'deki olayların, isyanlarını güçlendirmek için yabancı bir gücün sembollerini benimseyen Maya grupları arasındaki bir çatışmayı yansıttığını düşünüyor. Elit grupların tarih boyunca benzer kültürel öykünmeyi uyguladıklarını söylüyor. Çin porseleni, 17. ve 18. yüzyıl Avrupa'sında bir statü sembolü haline geldi ve örneğin, üst sınıf Ruslar 19. yüzyılda birbirleriyle Fransızca konuşuyorlardı. Braswell, “Gerçekten oldukça yaygın” diyor.
2005 ve 2010'da yayınlanan izotopik kanıtlar, Marcus ve Braswell'in tarafında görünüyor. Arkeologlar, Tikal'deki Yax Nuun Ayiin ve Honduras'taki bir Maya şehri olan Copán'da yeni bir hanedanın kurucusu K'inich Yax K'uk' Mo' mezarlarını kazdılar. Bu Copan hükümdarı, gözlerinin üzerinde orta Meksika'nın yağmur tanrısını çağrıştıran kusursuz "gözlükler" de dahil olmak üzere Teotihuacan tarzı elbise giymiş olarak tasvir edilmiştir. Yazıtlar onun yabancı bir kral olduğunu ve Copan'ın tahtını devralmadan önce kendisine yönetme hakkını veren bir tören için Teotihuacan'a geldiğini söylüyor. Braswell, Teotihuacan'dan herhangi bir Maya kralı gelseydi, o ikisi olurdu, diyor.
Ancak dişlerinde korunan stronsiyum izotoplarının analizi, yazıtlarda açıkça Mızrakçı Baykuş'un oğlu olarak adlandırılan Yax Nuun Ayiin'in Tikal çevresinde büyüdüğünü gösterdi.Araştırmacılar K'inich Yax K'uk' Mo'nun kökenlerini tam olarak belirleyemediler, ancak onun durumunda da izotoplar orta Meksika'yı eledi. Braswell, "Bize [Maya ovalarında] izotopik olarak Teotihuacan'dan ellerinde bir mızrak olan bir ceset bulun" diyor ve Teotihuacan'ın Tikal'i fethettiğini düşünmeye daha meyilli olurdu.
El Marcador olarak bilinen bir Tikal anıtı, tepesinde bir rozet içinde Mızraklı Baykuş'un isim glifini içerir.
Edwin Román Ramírez arıyor. Maya Kültürel ve Doğal Miras Vakfı'nda (PACUNAM) bir arkeolog olarak Tikal'de yeni kazılara öncülük ediyor ve Teotihuacanos'un etnik bir yerleşim bölgesini arıyor. İlk sonuçlarını bu yaz Guatemala Şehrindeki bir sempozyumda açıklamayı umuyor. Teotihuacan'ın Tikal'i fethettiğini ve orada Teotihuacanlı askerlerin veya diğerlerinin yaşamış olabileceğini düşünüyor. Ancak, "Bence niyetleri [Maya'yı] asla Teotihuacanos'a dönüştürmek değildi, diyor. Aksine, Tikal muhtemelen Teotihuacan için Maya bölgesinde stratejik bir ekonomik ileri karakolu temsil ediyordu.
Aslında, herhangi bir Teotihuacan imparatorluğu, açık sömürgeleştirmeden çok yumuşak güce güvenmiş olabilir. Francisco Marroquín Üniversitesi'nden bir arkeolog olan Bárbara Arroyo, Sihyaj K'ahk'ın gelişinden sonra Tikal ve çevresindeki Maya halkının hayatlarının pek değişmediğini söylüyor ve onu fetih senaryosunu sorgulamaya yönlendiriyor. Bu durumu MÖ 27'deki Roma İmparatorluğu'nun durumuyla karşılaştırın. MS 476'ya kadar Avrupa'nın her yerine ordular yerleştirdiği, bir devlet dininin benimsenmesini teşvik ettiği, şehirleri yeniden şekillendirdiği ve doğrudan Roma'ya cevap veren valiler kurduğu için, imparatorluk ayak izi açıktır.
Roma İmparatorluğu'nun Yunan eyaletlerini inceleyen Michigan Üniversitesi'nden arkeolog Sue Alcock, "İmparatorluk bir spektrumdur" diyor. "Çok düşmanca olabilir - içeri giriyorum, tapınaklarınızı yakıyorum, kadınlarınızı alıyorum, sizi dünyadan siliyorum." Ya da daha nazik olabilir - "[her iki kültürün] seçkinleri bir araya geliyor ve sosyal sistemi yeniden şekillendiriyor".
Smith, Teotihuacan'ın Meksika'nın merkezindeki küçük bir imparatorluğu kesinlikle kontrol ettiğini söylüyor. Örneğin, şehrin 85 kilometre güneyindeki Meksika eyaleti Morelos'ta, şehrin en parlak döneminden kalma Teotihuacan tarzı seramikler ve obsidyenle dolu kasabalar buldu. Ama daha uzakta, Teotihuacan'ın imparatorluğu bir patchwork. Pomona'daki California Eyalet Politeknik Üniversitesi'nde arkeolog olan Claudia García-Des Lauriers, “kontrol ettiği yerler konusunda stratejik” diyor. Meksika'nın Chiapas eyaletinin kıyısındaki Los Horcones bölgesini haritaladı ve kazdı, burada MS yaklaşık 400 ila 600 arasında kullanılan ana piramit ve plazanın Teotihuacan'ın ünlü Ay Piramidi'nin daha küçük versiyonlarına benzediğini söylüyor. Ticaretin geçtiği dar bir dağ geçidinde yer alan Los Horcones, Teotihuacan'a yemyeşil Chiapas sahilinden gelen kakao ve quetzal tüylerinin kontrolünü vermiş olurdu.
Teotihuacan'ın etkisi, şehirden 1000 kilometreden fazla olan Guatemala'nın Pasifik kıyılarına kadar uzandı. Yale Üniversitesi'nden bir arkeolog olan Oswaldo Chinchilla, oradaki alanlarda arkeologların yerel dini ritüeller için kullanılan yüzlerce tütsü brülörü de dahil olmak üzere Teotihuacan tarzı ev eşyalarını ortaya çıkardıklarını söylüyor. O ve diğer birçok arkeolog, Escuintla'da belki de önemli kara ve deniz ticaret yollarına komuta eden bir Teotihuacanos kolonisinin yaşadığını düşünüyor. Gelişleriyle, “Sitelerin tüm görünümü ve kültürleri değişti” diyor.
Teotihuacan'ın erişimiyle ilgili yeni ipuçları, PACUNAM'ın Tikal çevresi de dahil olmak üzere kuzey Guatemala'da 2000 kilometrekareden fazla bir alanda yaptığı 2016 hava araştırmasından gelebilir. Lazer tabanlı bir uzaktan algılama tekniği olan LIDAR, gözetleme kuleleri ile düzleştirilmiş tepeler gibi olası tahkimatlar da dahil olmak üzere on binlerce bilinmeyen arkeolojik özelliği ortaya çıkardı. Houston, “Bu, yoğun bir şekilde korunan bir manzara hissi” diyor. Bazı sitelerin kazıları Mayıs ayında başlayacak ve tahkimatların Maya tarafından bir Teotihuacan tehdidine yanıt olarak mı yoksa Teotihuacanos ve müttefikleri tarafından Tikal'i ele geçirdikten sonra mı inşa edildiğine dair ipuçları bulmayı umuyor.
Açık olan bir şey var: Sihyaj K'ahk'ın gelişi Tikal'in tarihinin akışını değiştirdi. Ithaca Koleji'nde arkeolog olan Thomas Garrison, “Bu istilanın ardından Tikal yeni bir büyüklük seviyesine yükseldi” diyor. Román Ramírez, Tikal'in etkisi yayıldıkça, yazılı dilin homojenleştirilmesi de dahil olmak üzere "Klasik Maya kültürü olarak bildiğimiz şeylerin çoğunun temelini" oluşturduğunu söylüyor. "Teotihuacan'a kaybetmiş olsalar da, sonuçta büyük kazanan Tikal."
Kültürel Sahiplenme ve Tarihsel Revizyonizm Savaş Eylemleri Olduğunda
İki hafta önce, bir tabandan gelen ulusal güvenlik örgütü olan Bithonistim'den kıdemli İsrailli generallerle dolu bir otobüs, bir Filistin Otoritesi tarafından ciddi şekilde hasar gören İncil döneminden kalma bir bölgeyi ziyaret etmek için Kuzey Samiriye'deki Ebal Dağı'nın yamaçlarından yavaşça çıktı. Ocak ayı sonunda müteahhit.
Halkın dikkatini Filistinlilerin Yahudi tarihine karşı yürüttüğü savaşın stratejik sonuçlarına çekmek için geldiler.
Yer, 1980 ve 1989 yılları arasında, onu Tesniye Kitaplarında (27 1-9) ve Joshua (8 30-35) tarif edildiği gibi Joshua's Altar olarak tanımlayan merhum Profesör Adam Zertal tarafından kazılmıştır. Bölgedeki hayvan kalıntıları, yalnızca koşer olan, binlerce yaşındaki erkek, yanmış kemikleri içeriyordu. 3.250 yıl önce açık alevde yakıldılar - bu zaman genellikle İsrail Toprağı'nın Yeşu yönetimindeki eski Yahudi yerleşimi dönemi olarak tanımlanır. Alanda bulunan diğer kalıntılar arasında Mısır firavunu II. Ramses zamanında Mısır'da yapılmış küpeler ve bok böcekleri vardı.
Zertal'in 2013'teki bir derste açıkladığı gibi, sunak, terk edilmiş kutsal alanların kutsallığına saygısızlık edilmesini önlemek için Yahudi reçetelerine uygun olarak bir kaya tabakasının altına gömüldü. İncil'deki anlatıya uygun olarak, sunak basamaklar yerine yontulmamış taşlardan yapılmıştır, rahiplerin platforma inmeleri için iki rampa vardır - yakınlarda alçı bloklar bulunmuştur. Ebal Dağı'ndaki sunak, yaklaşık 900 yıl sonra İkinci Tapınak döneminden kalma bir sunağın Talmudik bir tanımıyla da eşleşir ve İncil dönemi boyunca Yahudi uygulamalarının sürekliliğini gösterir.
Başlangıçta tartışmalı olmasına rağmen, Zertal'in sitenin yaklaşık 3.300 yaşında olduğu ve İncil'deki yönergelere uygun olarak fedakarlıkların gerçekleştirildiği bir Yahudi tarihi alanı olduğu yönündeki genel bulgusu, geniş çapta kabul görmüştür - çoğu kişi Joshua ile belirli bir kimliğe itiraz etmeye devam etse de.
Ocak ayı sonlarında, Filistin Yönetimi (PA) web sitesinde, sunağı çevreleyen antik duvarın 60 metrelik bir kısmının, Filistin köyü Asira ash-Shamaliya'yı Nablus'a bağlayan bir yolun döşenmesi için yıkıldığını gösteren bir video yayınladı. İncil'deki Şekem kentinin kalıntıları üzerine inşa edilen Nablus, Samiriye'nin kuzeyinde, Ebal Dağı ile Gerizim Dağı arasında yer almaktadır.
Zertal, sert sosyalistlerin şiddetle laik bir oğluydu. Yine de 2013 yılında verdiği bir derste, bilimsel çalışmasının onu, İncil'deki "Tesniye'den Kralların Kitaplarına kadar uzanan" anlatının tarihsel olarak doğru olduğunu kabul etmeye zorladığını açıkladı.
Tümgeneral Gershon Hacohen, "Burada yapılan hasarın kasıtlı olduğunu kabul etmeyi reddeden insanlar var" dedi. Haber Haftası. “Yıkılan, sunağın kendisi yerine çevreleyen duvar olduğu için, sunak zarar görmedi. Bu, biri Akropolis'e giden basamakları yok ederse Akropolis'e zarar vermiyor demek gibi bir şey. Aynı kompleks."
"Ayrıca Filistinlilerin siteye zarar vermeye çalışmadıklarını söylüyorlar - sadece yolları için taşlara ihtiyaçları vardı. Ama şuraya bak," dedi ve elini manzara boyunca salladı.
Ebal Dağı'nın yamaçları gevşek kayalarla dolu.
“Yol için kayaya ihtiyaçları varsa, Filistinlilerin tek yapması gereken bir kamyon getirmek ve ihtiyaç duydukları kadarını almaktı. Bunun yerine ta buraya kadar bir buldozer getirdiler ve 3.250 yıllık duvarın 60 metrelik kısmını kasten yıktılar.”
Sanki Hacohen'in iddiasını kanıtlamak için, bu hafta bir grup Filistinli sunakta mangal yaparken görüntülendi.
Filistin'in bölgeyi yok etme çabası, Filistin Yönetimi'nin İsrail Toprağı'ndaki binlerce yıllık Yahudi yerleşiminin fiziksel kaydını yok etmeye yönelik uzun süredir devam eden çabalarının bir parçası. Bu çaba şimdi Samiriye'deki Yahudi tarihinin eserlerini yok etmeye ve sahiplenmeye odaklanıyor.
Ebal Dağı'nın hemen karşısında, hem Omri hem de Kral Ahab'ın hüküm sürdüğü Kuzey İsrail Krallığı'nın Kralı Omri tarafından inşa edilen başkent Samiriye şehrinin kalıntılarını içeren Tel Samiriye bulunur.
Roma döneminde Herod, Tel Samiriye'de Sebastia şehrini inşa etti ve onu eski İsrail'in en önemli şehirlerinden biri haline getirdi.
Kasım 2020'de Filistin Yönetimi, Sebastia'da Başbakan Mohammad Shtayyeh'in burayı “Filistin mirası alanı” ilan ettiği ve 15 metrelik bir bayrak direğine devasa bir Filistin Kurtuluş Örgütü (FKÖ) bayrağı astığı bir tören düzenledi.
Filistinliler, MÖ birinci yüzyılda Kudüs'teki Yahudi İkinci Tapınak kompleksini genişleten hükümdar olan "Yahudilerin Kralı" olarak bilinen Hirodes'in aslında "Filistin Kralı" olduğunu iddia ediyor.
Filistin Yönetimi ayrıca, bir bin yılı aşkın süredir Yahudi yerleşim merkezi olan Tel Aroma arkeolojik alanını da yok ediyor.
FKÖ'nün İsrail ile barış süreci çerçevesinde 1994 yılında FY'yi kurmasından bu yana, UNESCO gibi uluslararası örgütlerin coşkulu desteğiyle Yahudi tarihi yerlerini yok etmek ve kendilerine mal etmek sürekli bir çaba olmuştur.
İsrail'in 1994'te Eriha şehrinin kontrolünü Filistin Yönetimi'ne devretmesinin hemen ardından, dönemin FKÖ lideri Yaser Arafat, Eriha'daki antik Shalom al Yisrael sinagogunun yıkımını yönetti.
Ancak yıkıcı faaliyetlerinin odak noktası Tapınak Dağı olmuştur.
1999'da PA, antik yeraltı Tapınak Dağı odalarını yeni bir camiye dönüştürmek için büyük bir yenileme projesi yürüttü ve kompleksten 9.000 ton eski eser ve enkazı kaldırdı ve onları Kudüs'ün çevresine attı. Alarma geçen arkeologlar enkazı topladı ve Tapınak Dağı Eleme Projesi'nin açılışının yapıldığı Scopus Dağı'na taşıdı. Önümüzdeki 20 yıl boyunca, çöpleri eleyerek kurtarmak için gönüllüler tarafından binlerce eser keşfedildi.
Geçen yıl Filistin Yönetimi, Eriha'nın dışındaki Hasmon sarayındaki Hasmon mezarlarını yağmaladı ve 2000 yıllık kemikleri etrafa saçtı.
Uluslararası miras alanlarını korumakla görevli BM kuruluşu UNESCO, Filistinlilerin çabalarını destekledi, Yahudilerin Tapınak Dağı'yla (Yahudiliğin en kutsal yeri) olan bağlarını reddetti ve İncil'deki patriklerin ve anaerkillerin gömüldüğü Hebron'daki Makpela Mağarası'nı ilan etti. Bethlehem'deki Rachel's Tomb ile birlikte bir İslami miras alanı.
FKÖ ve PA, İsrail'in bir Yahudi devleti olduğunu tanıma konusunda hiçbir zaman anlaşamadı. FKÖ'nün 1964'te tüzüğünü yayınlamasından bu yana, Filistinlilerin tutarlı tutumu, Yahudilerin İsrail Toprağında herhangi bir tarihi olduğunu inkar etmek olmuştur. FKÖ'nün müzakere destek biriminden alınan dahili bir not, nedenini açıkladı. tarafından 2011 yılında yayınlandı Gardiyan ve El Cezire"Yahudi halkının tanınması ve kendi kaderini tayin hakkının tanınması, Yahudi halkının tüm Tarihi Filistin üzerindeki iddiasına güven verebilir."
Başka bir deyişle, tarihsel kaydın silinmesi, Filistin'in İsrail'i yok etme savaşının temel bir özelliğidir. İsrail Diyarı'ndaki Yahudi tarihinin herhangi bir kabulü, Yahudi halkının İsrail Toprağı'nın yerlisi olduğu aksi takdirde inkar edilemez gerçeği ortaya çıkarma riskini taşır.
Arafat'ın halefi, FKÖ ve FY başkanı Mahmud Abbas ve tüm meslektaşları bu yalanlarla yaşıyor. Abbas, İsrail topraklarında Filistinliler için 5.000 yıllık bir tarih talep etmek için binlerce yıllık tarihi yeniden yazdı. Kudüs'te bir Yahudi Tapınağı olduğunu inkar ederken, Jebusitler ve Kenanlılar'dan soy talep etmek arasında gidip gelir.
Zertal'in kazısı sırasında Samiriye Bölge Konseyi başkanlığını yürüten Benny Katzover, uzun yıllar süren çalışmaları sırasında Zertal ile yakın arkadaş oldu. Generallere konuşan Katzover, “Hiçbir ulus kimsenin köklerini bu şekilde yok etmesine izin vermez. Biz, Yahudi halkı, tüm insanlık içinde kendi topraklarımızda en derin, en önemli köklere sahibiz. Tüm dünyanın yıkıma göz yumarak ve Machpela Mağarası'nın Filistin mirası olduğunu iddia ederek bu bağları inkar etmeye çalışması şaşırtıcı değil."
Hacohen, 2009 yılında FKÖ'nün Lübnan büyükelçisi Abbas Zaki ile yaptığı ve Zaki'nin FKÖ'nün gerçek amacını İsrail'in Yahudiye ve Samiriye'den çekilmesini gerektiren “iki devletli bir çözüm” çağrısında bulunduğunda ortaya koyduğu bir röportajı hatırlatarak yanıt verdi. ve Tapınak Dağı da dahil olmak üzere kuzey, doğu ve güney Kudüs.
"İki devletli çözümle" dedi Zaki, "İsrail çökecek, çünkü Kudüs'ten çıkarlarsa Vaat Edilmiş Topraklar ve Seçilmiş Halk hakkındaki tüm konuşmalar ne olacak? Sadece gitmelerini söylemek için yaptıkları tüm fedakarlıklara ne olacak? Kudüs'ün manevi bir statüye sahip olduğunu düşünüyorlar. Yahudiler Judea ve Samiriye'yi tarihi rüyaları olarak görüyorlar. Yahudiler oraları terk ederlerse Siyonist düşünce çökmeye başlayacaktır. Kendiliğinden gerileyecektir. O zaman ilerleyeceğiz.”
Başka bir deyişle, İsrail topraklarındaki Yahudi tarihine karşı Filistin savaşının ve bu tarihe sahip çıkmanın amacı, İsrail'in nihai fiziksel yıkımının koşullarını oluşturmaktır. Musa'nın sözleriyle, Yahudilerin "Tanrınız RAB'bin ulusu" haline geldikleri yerden daha iyi bir saldırı olabilir.
Kriz zamanında liderlik: Nero ve Roma'nın Büyük Ateşi
""[I]ilginç... Barrett'ın net, ilgi çekici stili, konusuna olan bariz aşkı ve kapsamlı harita, şema ve fotoğraf seçimiyle zenginleştirilmiş, Nero ve Büyük Ateş'in anlaşılır bir analizi. Roma'nın yanı sıra Roma tarihi meraklıları, onun antik dünyanın en büyük hikayelerinden ve kişiliklerinden birini aydınlattığı bilgi birikimini ve bağlamı takdir edeceklerdir." –Diana Preston, Washington Post"
"İmparator Nero ve MS 64'te Roma'yı yok eden yangın üzerine kapsamlı, yüksek kaliteli bir çalışma. . . . Bu büyük tarihi olayın bir süredir en kalıcı tedavisi olduğu kesin."—Kirkus İncelemeleri, yıldızlı inceleme
"Anthony Barrett, ateşli felaketin tartışmasız en kapsamlı ve ayrıntılı tedavisini üretti... Roma'nın arkeolojisi ve tarihi ile ilgilenen bilim adamı veya meraklısı."—Popüler Arkeoloji
"[Roma Yanıyor 64 yangınının en modern görüşünü ve onun bin yıl boyunca film ve bale vb. "—Adrian Kaşıkçı, Herkes İçin Klasikler
“Barrett'ın ana ve en güncel teması, söylenti ve komplo teorisinin siyasi değişimi hızlandırmadaki rolü… [onun] için önemli olan, yangını Nero'nun başlatıp başlatmaması değil, Roma'nın onun sahip olduğuna inanmasının ne anlama geldiğidir.” "—James Romm, Londra Kitap İncelemesi
MS 64'ün yıkıcı yangınından Nero sorumlu muydu? Roma yanarken keman mı çaldı? Ve Hıristiyanların günah keçisi yapıldığı ve korkunç cezalara maruz kaldığı doğru mu? Anthony Barrett, en son arkeolojik araştırmaların titiz ancak erişilebilir bir analizi ve antik kayıtların uzman bir okumasıyla bu soruları doğrudan ele alıyor ve yangını ve sonrasını imparatorluk Roma'nın kaderinde bir dönüm noktası olarak görmek için ikna edici bir dava açıyor. ”—Catharine Edwards, yazarın Antik Roma'da Ölüm
“Açık anlatımı ve kaynakların ve kanıtların yeni ve anlayışlı yorumlarıyla, Roma Yanıyor birinci sınıf bir Roma tarihçisinden olağanüstü bir kitap.”—John Pollini, University of Southern California
“Roma Yanıyor hem bilim adamları hem de genel okuyucular için MS 64 Büyük Ateşinin açık ve kapsamlı bir yeniden araştırmasını sunuyor. Sadece Neronian ateşinin yeniden inşası olarak değil, aynı zamanda antik tarihin nasıl yapılacağına dair düşünceli bir keşif olarak da önerilebilir.”—Josiah Osgood, Georgetown University
İlgili Kitaplar
Çalışma, Kozmik Bedenin 12.800 Yıl Önce Antik Köyü Yok Ettiğini Önerdi
Scientific Reports'ta sunulan bir araştırma, kısa dönemli bir kuyruklu yıldızdan gelen enkaz akışının Tell Abu Hureyra arkeolojik alanını tahrip etmiş olabileceğini öne sürüyor.
Tell Abu Hureyra, günümüz Suriye'sinde Fırat vadisinde bulunan bir arkeolojik sit alanıdır. Site, biri sakinlerinin yerleşik avcı-toplayıcılar olduğu Epipaleolitik dönemden, daha sonraki köy ise çiftçilerden oluşan Neolitik dönemden kalma iki eski köyden oluşmaktadır.
Alan, Esad Gölü'nü oluşturan Tabka Barajı'nın inşası nedeniyle bölge sular altında kalmadan önce, bir kurtarma operasyonunun parçası olarak 1972 ve 1973'te arkeologlar tarafından kazılmıştı. Kazılar sırasında arkeologlar, eriyen topraktan oluşan cam küreler içeren, açıkta kalan, kömür açısından zengin yüzeylerden oluşan gizemli bir tabaka keşfettiler.
Epipaleolitik veya Natufian yerleşimi yaklaşık 13.500 yıl önce kurulmuş ve yumuşak kumtaşına oyulmuş dairesel yeraltı çukur konutlarından oluşuyor. 1300 yıllık işgalden sonra, Son Buzul Maksimumundan sonra kademeli iklim ısınmasını geçici olarak tersine çeviren ve 1000 yıldan fazla süren buzul iklim koşullarına ani bir dönüşle sonuçlanan Genç Dryas nedeniyle bölge sakinlerinin bölgeyi terk ettiği varsayılmıştır.
Daha önceki çalışmalarda, Genç Dryas'ın yaklaşık 12.800 yıl önce meydana gelen ve kısa dönemli bir kuyruklu yıldızdan çok kıtalı hava patlamaları ile sonuçlanan bir kozmik etkiden kaynaklandığı öne sürülmüştü. Bu teoriyi desteklemek için, Kuzey Amerika, Avrupa ve Tell Abu Hureyra'daki çeşitli sitelerin büyük miktarlarda manyetik küreler, eriyik cam, nano elmaslar, odun kömürü, cam benzeri karbon, iridyum ve platin içerdiği bulunmuştur; bunların tümü, muhtemelen aşırı yüksek sıcaklıkların göstergeleridir. kozmik olaylar.
Rochester Institute of Technology'den Andrew Moore tarafından yönetilen Scientific Reports'taki yeni çalışma, 1970'lerde yapılan kazılardan elde edilen malzemeleri yeniden inceliyor.
Araştırmacılar, eriyik cam gibi numuneleri aşırı sıcaklıklara ısıtarak Tell Abu Hureyra'daki malzemeleri kopyaladılar ve sonuçları yansıyan ışık mikroskobu, enerji dağılımlı spektroskopi (EDS) ile taramalı elektron mikroskobu (SEM), elektron mikroprob, yansıma, ve iletim Fourier dönüşümü kızılötesi spektroskopisi (FTIR).
Tel Abu Hureyra malzemesini, Dünya üzerindeki diğer tarih öncesi etki alanlarında erimiş malzemelerle karşılaştırdılar ve birçok benzerlik buldular. Camın analizi, aynı zamanda Tel Abu Hureyra'yı yok eden bir hava patlaması öneren bir 2012 çalışmasıyla da eşleşti.
Moore, WordsSideKick.com'a “Bu erimiş mineralleri eriyik camı üzerinde kozmik bir etki olayı dışında herhangi bir doğal süreçle açıklamak imkansız” dedi. Moore, "Hava patlamasının patladığı sırada Abu Hureyra köyünde veya yakınında bulunan insanlar, gökyüzünde nükleer bir patlamaya eşdeğer muazzam bir parlama göreceklerdi, birkaç saniye sonra, yayılan patlama tarafından yakılacaklardı. hava patlamasından. Sıcak hava dalgası köyü ve içindeki her şeyi yok etti ve yüzeyde yanmış bir malzeme tabakası bıraktı.”
Mukaddes Kitabın Arkeolojik ve Dış Kanıtları: Bir Anahat
- Josephus. 37 yılında rahip bir ailenin çocuğu olarak dünyaya geldi. İsyan sırasında Celile'deki Yahudi birliklerine komuta etti. Teslim oldu ve İmparator Vespasian'ın lütfunu kazandı. 20 kitap yazdı Yahudilerin eski eserleri. Vaftizci Yahya (Hirodes tarafından öldürüldü) ve İsa'nın kardeşi Yakup'a (Sanhedrin tarafından taşlanarak ölüme mahkum edildi) atıfta bulunur. Eski Eserler 18:63'te İsa'dan söz etti. Josephus'un standart metni şöyledir:
"O sıralarda, bilge bir adam olan İsa yaşadı, eğer ona gerçekten insan denilmeliyse. Çünkü o, olağanüstü işler yapan ve hakikati seve seve kabul edenlerin hocasıydı. Birçok Yahudiyi ve Yunanlıların çoğunu kazandı. O Mesih'ti. Aramızdaki önde gelen adamlar tarafından suçlandığında ve Pilatus onu çarmıha gerilmeye mahkûm ettiğinde, başlangıçta onu sevmeye başlayanlar bunu yapmaktan vazgeçmediler, çünkü üçüncü günde onlara, dünyanın peygamberleri olarak hayata döndürülmüş olarak göründü. Tanrı, kendisi hakkında bunları ve diğer sayısız harika şeyi önceden bildirmişti ve onun adıyla anılan Hıristiyanların kabilesi bugüne kadar ortadan kaybolmadı.'' (Josephus&mdashThe Essential Works, PL Maier ed./trans.).
"O sırada İsa adında bilge bir adam vardı ve davranışları iyiydi ve erdemli olduğu biliniyordu. Yahudilerden ve diğer milletlerden birçok kişi onun öğrencisi oldu. Pilatus onu çarmıha gerilmeye ve ölmeye mahkum etti. Ama onun öğrencisi olanlar, onun öğrenciliğini terk etmediler. Çarmıha gerilmesinden üç gün sonra onlara göründüğünü ve hayatta olduğunu bildirdiler. Buna göre, belki de o, peygamberlerin hakkında harikalar bildirdiği Mesih'ti. Ve onun adıyla anılan Hıristiyan kabilesi bugüne kadar yok olmadı."
Arkeolojik Kanıtların Işığında Eski Ahit
Mutfak, Kenneth A. Eski Ahit'in Güvenilirliği Üzerine. Grand Rapids: Eerdmans, 2003. xxii + 662 sayfa. Ciltli. ISBN 0-8028-4960-1.
Kitchen's kitabı, okuyucuya, orijinal ve otantik dünyası içinde Eski Ahit tarihinin kurulması için mevcut olan ilgili antik Yakın Doğu malzemelerinin en kapsamlı şekilde araştırılmış ve kapsamlı koleksiyonunu sunar. Bu terimin geleneksel anlamıyla bir İsrail tarihi olarak tasarlanmasa da, okuyucuya daha önce mevcut olan her şeyden daha iyi ve daha eksiksiz hizmet eder. Yazarın Eski Doğu ve Eski Ahit kitabını okumuş olanlar, önceki cildin sunduğu aynı ayrıntılı tartışmayı ve yoğun gerçekler koleksiyonunu burada bulacaklardır. 1960'larda yazılan bu kitap, zamanına kadar malzemeyi kapsadığı halde, Kitchen şimdi daha önce olduğu gibi son üç buçuk yılın sorunlarını bir araya getirmeye ve tartışmaya başladı. Sonuç, öncelikle metinsel ve ikincil olarak eserlere odaklanan inanılmaz bir malzeme koleksiyonudur. Herhangi bir ikna konusunda çok az bilgin, bu yazar kadar birincil kaynaklara aşinadır. Çok azı bu kadar geniş çapta okudu veya araştırmalarını bu kadar kapsamlı yaptı. İşte Eski Ahit'in ardındaki dünyaya ve bu dünyanın İncil ve tarihin tam olarak anlaşılmasına ne kadar katkıda bulunduğuna dair dengeli ve kaynağa dayalı bir anlayışla çalışmasına harcanan saatleri geri ödeyecek bir eser.
İlk bölümünde Kitchen, kalan malzemeleri sipariş etme gerekçesini sunuyor. Eski Ahit'i yedi tarihi destana bölerek, son ikisiyle (Bölünmüş Monarşi ve Sürgün ve Dönüş) başlamayı ve sonraki bölümlerde geriye doğru çalışmayı seçiyor: Birleşik Monarşi, Kenan'da Yerleşim, Mısır'da Sojourn ve Exodus, Patrikler ve İlkel Proto-Tarih. Bu diziliş, kitabın tarih olarak okunmasını biraz zorlaştırsa da yazarın yöntemine uygundur. Bunu yaparak, Kitchen daha iyi bilinenlerden başlayabilir ve daha az kanıtlanan veya tarihsellikleri açısından daha tartışmalı olan İncil metinlerine doğru geriye doğru çalışabilir.
Kitchen önce Bölünmüş Monarşiyi inceler. Bir tarihçiye uygun metodolojiyi kullanarak, birincil kaynaklarla başlar. Krallar ve Tarihler kitaplarındaki yabancı hükümdarlara yapılan tüm referansları kataloglar ve ardından İncil'in dışından İsrail ve Yahuda hükümdarlarına yapılan tüm referansları tartışır. Mısır, Asur, Babil, Aram, Fenike ve Mukaddes Kitaptan elde edilen veriler karşılaştırmalı kanıtların bulunduğu yerlerde, atıfta bulundukları hükümdarların adlarında ve dizilimlerinde bir tutarlılık gösterir. Bu, Bölünmüş Monarşi'nin kronolojisini gözden geçirmek için gerekli esasları sağlar. Thiele'nin sistemini bir başlangıç noktası olarak kullanan Kitchen, çoklu takvim sistemlerinin çeşitli konularını ve katılım yılı ve katılım dışı yıl tarihleme sistemleri sorununu inceliyor. Thiele'nin İncil verilerini Manaşşe'ye kadar en iyi şekilde açıkladığı sonucuna varır ve bundan sonra birkaç küçük düzeltme yapar (Yehoram, Ahazya II ve Joash için katılım dışı yıllık tarihleme), birkaç yararlı çizelgeden birinde neredeyse tüm İncil referanslarını senkronize etmek için kitapta (s. 30-32). Yazar, mevcut kaynakları kullanarak Birleşik Monarşinin bir tarihini sunar (s. 32-45). Kitabın başka yerlerinde olduğu gibi, hem birincil kaynaklarda hem de akademik alandaki güncel tartışmalarda yetkinliğini gösterir. Böylece okuyucu, kaynakların Filistin'de bilinen faaliyetleri olan tek Shoshenq olarak firavun I. Shoshenq (= Shishak c. 945-924 B.C.) gösterdiğini öğrenir. Zaferini kutlamak için yaptığı tamamlanmamış çalışmaları, seferi, Rehoboam'ın beşinci yılında meydana gelen, İncil'de bahsedilen firavun Shishak'ın istilasının aynısı olan 927/6 veya 926/5'e yerleştirir. 926/5 olur. Mısır serisinden bağımsız bir İsrailli (İncil) serisi kullanarak uyumlu bir tarih sağlar. Kitchen, Meşa dikilitaşını Ahab'ın ölümünden kısa bir süre sonra (MÖ 850 civarı) Moab kralı Meşa'nın İsrail kralı Yehoram'a karşı bir isyanını anlatmak için anlar. Tel Dan dikilitaşının en çok izlenen rekonstrüksiyonunu kabul eden Kitchen, burada adı geçen İsrail kralını Mesha dikilitaşında adı geçen aynı kral Jehoram ile (korunmuş bir isimle olmasa da) ilişkilendirir. Tel Dan dikilitaşındaki bu Yahuda kralı Ahazya'dır (II). Krallar 9'a göre iki kral Jehu tarafından öldürüldü, ancak dikilitaştaki itibarı Şamlı Hazael alıyor. Ancak Jehu, Hazael'e vassallığı kabul etmedi ve hemen Asur Kralı III. Şalmaneser'e başvurdu ve ona siyah dikilitaşta gösterildiği gibi 841'de haraç verdi. İsraillilerin Asur'a vassallığı, bir asır sonra, Menahem'in 740'ta bin talant gümüş ödemesiyle başlar; bu, kendi ülkelerinde zayıf konumlardaki krallar için geçerli bir orandır. Bölümün geri kalanında Asur ve Babil güçlerinin sonraki müdahaleleri tartışılmaktadır. Bu kayıtların analizine dayanarak, yazar, (1) Pekah'ın Hoşea tarafından devrilmediği, ancak Asur kralı tarafından sürgüne gönderildiği (2) sonucuna varıyor. 3) Sanherib ve ordusu geri çekildikten sonra Hizkiya'nın haraç ödediğini. Bu son nokta, 2 Kral'da savaşla ilgili iki ayrı kaynak sorunuyla ilgilidir: biri gerçek ve daha eski (18:13-16) olarak kabul edilir, diğeri ise daha sonra ve teolojik (18:17'den bölüm 19'a kadar). Ancak Kitchen, Sennacherib'in kendisinin, 701 seferinden sonraki bir yıl içinde yazılan bir hesapta teolojik yorumlarda bulunduğunu ("Efendim Tanrı Aşur'a güvenerek onlarla savaştım ve onları yendim") not eder (s. 50). Sanherib'in Kudüs'e saldırısıyla ilgili tartışmasında, 2 Kral 18:15-16'yı, Hizkiya'nın haraçları nasıl topladığını anlatan bir "dipnot" içerdiğini kabul eder, ancak bu haraç Sennacherib geri çekilene kadar ödenmemiştir (s. 42). Belki 13-16. ayetler, genellikle bir İbrani anlatının başında görünen özet bir ifade olarak daha iyi anlaşılabilir. Yazar, İsrail'deki tüm büyük kazı alanlarını gözden geçirir ve bu zamana ait mesleki katmanları ilişkilendirir (s. 51-61). Bu değerli ve yetkin araştırma, yerleşim yerleriyle ilgili olası antik Yakın Doğu ve İncil olayları hakkında notlar sağlar. Bölümün bilgilerinin bir özeti, bölünmüş monarşinin kapsadığı üç buçuk yüzyılın, güvenilir bir açıklama sağlamak için harici yazılı ve arkeolojik kaynaklarla ilişkilendirilebileceği sonucuna varıyor.
Eski Ahit'in sürgün ve sürgün sonrası dönemlerine devam eden Kitchen, burada İncil'deki yazıların ayrıca Pers krallarının soyunu dış kaynaklardan bilinenlerle nasıl ilişkilendirdiğini gözlemler. Ayrıca, Samiriye'nin halefi Sanballat II'nin Sanballat'ı, Wadi Daliyeh papirüsünden bilinir ve İncil'deki Sanballat'a MÖ 407 tarihli Elephantine papirüsünde atıfta bulunulur. (s. 74). Nehemya'nın tüm düşmanları olan Geşem ve Tobiya ailesini adlandıran yazıtlar da bulunmuştur. Pers imparatorluğu boyunca kültlerin kuruluşu ve kontrolü, güney Mısır'daki Elephantine'den Anadolu'daki Likya ve Magnesia'ya kadar kanıtlanmıştır. Elephantine'de, Ezra'nın Kudüs'te yaptığı gibi, Yahudi bayramlarının uygun şekilde gözlemlenmesini sağlamak için imparatorun bir Yahudi temsilcisi gönderildi.
Eski Ahit'in ikinci kısmına ilişkin kanıtlar ele alındığında, Kitchen şimdi daha önceki dönemi incelemeye dönüyor. Birleşik Monarşi ile başlar. İlk olarak, on birinci yüzyıldan onuncu yüzyılın ikinci yarısına kadar olan Saul, Davut ve Süleyman döneminin, hem Mısır'ın hem de Mezopotamya'nın (Asur ve Babil) iç kaygılarla meşgul olduğu ve hiçbir şey bırakmadığı bir zayıflık dönemi olduğunu ileri sürer. uluslararası temasların kayıtları. Arami yazıtları arasında bu kadar erken tarihlenen hiçbir şey yoktur. Suriye ve Türkiye'den kalan Fenike ve Luvi yazıtlarından neredeyse tamamen kendi işleriyle ilgileniyorlar. Filistin'de bu dönemden veya Monarşi döneminden sonrasına ait neredeyse hiç anıtsal yazıt yoktur. Kitchen, Samiriye'den sadece küçük bir parçadan tek bir kelimeyle bahseder, "kim" veya "hangi" için göreceli zamir. Tüm Monarşiden tarihi anıtsal metinler için Filistin, Moab, Ammon ve güney Aram'dan (Edom'dan hiçbir şey olmadan) (s. 90-91). Kimliğiyle ilgili çok fazla soru kaldığından, Yehoaş yazıtını görmezden gelmekte haklıdır. Şimdi, parçalanmış bir Kudüs anıtsal yazıtı da var (FM Cross, "A Fragment of a Fragment of a Monumental Inscription from the City of David," Israel Exploration Journal 51/1 (2001) 44-47), ancak kalan kısmı yalnızca mali konularla ilgili görünüyor. (tapınak vergisi?) önemlidir. Kitchen, dokuzuncu yüzyıl Tel Dan ve Mesha yazıtlarında bulunan "Davud'un evi"ne yapılan hanedan referanslarında David'in kişisel adını bulur. Ayrıca adı, Mısır'ın MÖ 925'ten kalma Shoshenq I güzergahında "Dwt'nin yükseklikleri" yer adında bulur. Mısırlı bir "quott"un Sami dilindeki bir "quotd"u çeşitli özel isimlerle ve diğer Asya "David"lerinin (örneğin, Twti ve Tt-w't) yazıya döktüğü örneklerin yanı sıra, Kral Davud'un altıncı yüzyıldaki Etiyopyaca çevirisinin aynı şekilde ( Dwt), Kitchen, Judah'ın hanedanının kurucusuna yapılan en eski İncil dışı referans olarak, güney Judean'daki onuncu yüzyıl yer adının, "the Heights of David" olduğunu ikna edici bir şekilde savunuyor (s. 93). Bu ciltteki diğer pek çok ayrıntı gibi, yazarın kendisi bunu daha önce bir dergi makalesi olarak yayınlamıştı ("A Olası Mansiyon of David in the Last 10th Century BCE, and Deity *Dod as Dead as the Dodo?" Journal for the Study of the Old of the Old Ahit 76 [1997] 29-44) ama burada ilk kez İsrail tarihinin bütünleşik bir tartışmasının parçası olarak sunuyor. Aynı şey, Süleyman imparatorluğunun İncil'deki tanımının, kabaca çağdaş Tabal, Karkamış ve Aram-Zobah mini imparatorluklarıyla karşılaştırılabilir jeo-politik gerçekliklere sahip olduğu mini imparatorluk modeli için de geçerlidir (s. 99-104 cf. İsrailli Monarşinin Tarihsel Durumunu Değerlendirmede Dış Kanıtın Kontrol Rolü," s. 111-130, VP Long, DW Baker ve GJ Wenham eds., Windows to Old Testament History: Evidence, Argument, and the Crisis of "Biblical Israel" , Grand Rapids: Eerdmans). Kitchen'ın tarihsel çalışmasında yazdıklarının çoğunun, kendisinin yalnızca ilk elden gördüğü değil, aynı zamanda İsrail'in tarihiyle ilişkileri açısından genellikle ilk yayınlayan materyalleri temsil etmesi, çalışmalarının ayırt edici bir katkısıdır. Tabii ki, başkalarının yaptığı işten de yararlanıyor. Bunun bir örneği, A. Malamat'ın, selefi II. Asur-rabi'ye (1013-972) atıfta bulunan Asurlu III. Arumu kralı Fırat'ın doğusundaki iki şehri ele geçirdi. Arumu Aram ise, muhtemelen bir ihtimal, o zaman bu kral, Davut'la mücadelesinde ordusu için bu bölgeye asker gönderen Aram-Zobah'ın Hadadezer'i olabilir (2 Sam. 10:13-19). Yine, Geç Tunç Çağı'nın "kralın yolu" (1 Sam. 8:11 vd.) için paralellikler, bunun Ugarit, Mari ve Alalakh'tan gelen kanıtları kullanarak daha sonraki bir antimonarşik ekleme olması gerektiği görüşüne meydan okur. Bunlara, arazide çalışmak için kraliyet zorunlu askerlik hizmetine ilişkin 12. ayete paralel bir on dördüncü yüzyıl eklenebilir. Metin, Yezreel Vadisi'ndeki Shunem'de (Shunama) Mısırlılar için toprağı işlemek için corvéacutee'sini kullanan Megiddo'lu Biridiya'dan Amarna 365 harfi olarak Filistin'in kendisinden geliyor.
Kitchen, Birleşik Monarşiyi tanımlayan İncil metinleriyle ilgili çeşitli konuları ele alır. Mısır ve komşu bölgeler özel ilgi görüyor. Böylece firavunun kimliği (Siamun) ve amacı (vergi indirimi) ile fetih ve Gezer'i Süleyman'a armağanı gözden geçirilir (s. 107-112). Aynı zamanda uluslararası ilişkilerin diğer alanlarını da inceler: Hiram ve Fenike ticareti (s. 112-115), Saba kraliçesi ve Güney Arabistan ve Doğu Afrika'dan altın ve baharat ticareti (özellikle Sudan'ın Kızıldeniz dağlarının arkasında) , s. 115-120) ve Süleyman Mabedi 105 fit x 30 fit boyutları ve benzerlikleri (binanın üç yanında üç katlı depolar, revakta iki sütun ve içinde çok kutsal bir yer) MÖ 2. binyıl arasında tapınaklar Hititler ve Mısırlılar ile önemli çağdaş Suriye bölgesi 'Ain Dara (s. 122-127). Tapınağa ilişkin olarak, üç sıra taş ve ardından bir kereste, iç duvarlarda ahşap paneller, altın kaplama ve süslemeler ve çeşitli aletler gibi detaylar Tunç ve Demir Çağlarında paralellik göstermektedir. Aynısı, Krallar ve Tarihler kitaplarında kaydedildiği gibi, Süleyman'ın krallığının diğer kamu binaları, yönetimi ve çeşitli kültürel yönleri için de geçerlidir. Hazor, Megiddo ve Gezer'deki geleneksel Süleyman kapılarının ve tahkimatlarının tarihiyle ilgili son tartışmaya ilişkin tartışması, Hazor'daki tabakaların bir analizine dayanmaktadır. Diğerleri gibi Kitchen, Finkelstein ve Ussishkin'in geç tarihi için kabul edilemeyecek kadar kısa bir süre içinde çok fazla işgal ve yıkım seviyesi olduğu sonucuna varıyor (s. 140-150). Birleşik Monarşi'den çıkan bir başka önemli tartışma, Kudüs'ün bir imparatorluğun başkenti olamayacak kadar küçük ve önemsiz olduğu ve onuncu yüzyılda Filistin topraklarının büyük ölçüde ıssız olduğu tartışmalıdır. Kitchen (s. 154) sadece o bölgedeki yaklaşık yüz küçük yerleşim yerinin güney Samiriye araştırmasının sonuçlarını gözlemlemektedir. Ayrıca Mazar ve Dever tarafından, o dönemde Filistin genelinde müstahkem merkezler de dahil olmak üzere yirmi ya da otuz yerleşim yeri listeleyen ayrı çalışmalara da dikkat çekiyor. Son olarak, 16. ve 15. yüzyılda Mısır'ın başkenti Thebes'i Yeni Krallık imparatorluğunun yaratıldığı dönemde karşılaştırır. Aynı zamanda küçük bir köy veya kasabaydı.
Kitchen, Yeşu'nun kitabının tam bir fetih anlattığı iddiasını reddediyor. Dağlık ülkenin kasabaları arasında sadece Hazor'un yakıldığını ve İsrail'in Yeşu 1-12 savaşları boyunca Gilgal merkezli kaldığını belirtiyor (s. 162-163). On dördüncü yüzyıl Amarna harflerinin 'Apiru'su ile eşitlenemeseler de, İbraniler/İsrailliler kasabaları yağmalamalarında benzerdi. Abdi-Ashirta ve oğlu Aziru'nun 14. yüzyılda Amarna yazışmalarında (s. 166). Diğerleri gibi, Kitchen da Joshua'daki retorik biçimleri tanır, bunların edebi yorumu metindeki notlarla nitelenmelidir. Bu nedenle, tüm Kenanlı savaşçıların tamamen ortadan kaldırılması, hayatta kalanların olduğuna dair bir notla derhal nitelendirilir (Yeşu 10:20 s. 174). Joshua'nın filolojik ve onomastik ayrıntıları, benzersiz bir Geç Tunç ve Erken Demir Çağı bağlamının (yani, 1550-1000 B.C.) kanıtı olarak incelenir. Joshua'nın "fetih"inde bahsedilen alanların her biri arkeolojik kalıntıları açısından incelenir. Jericho ve Ai özel ilgi görüyor. İlkinin yıkımını, o dönemden hemen hemen her şeyi aşındıran dört yüzyıllık işgal yokluğu izledi (s. 187). Ai'ye gelince, Kitchen, Ai'nin başka bir yerde bulunacağı görüşü de dahil olmak üzere, alanın kazılarında kanıt bulunmadığına dair çeşitli olası açıklamalar sunuyor (s. 188-189). Daha eski bir natüralist teoriyi (Hort tarafından) yeniden canlandırarak, Korah ve arkadaşlarının (Sayı 16) "yutması" ile ilgili hikayenin, Ölü Deniz'in güneyindeki çamurlardan veya çamur düzlüklerinden türediğini öne sürer. Bir yağmur fırtınası sırasında kırılabilecek bir sızıntının üzerinde iki veya üç düzine santimetre sertleştirilmiş çamur yatıyordu. Arabah'ın doğusunda, modern Ürdün'de bulunan Punon, Feinan bölgesi ve bakır madenciliği ile ilişkisi ile tanımlanabilir. Belki de burada bronz yılan yapılmıştır (Sayı 21:4-9 33:41-44).
Hâkimler kitabı, Yeşu'da meydana gelen olaylara alternatif bir görüş sunmaz. Bunun yerine, "ele geçirmeleri zorlama girişimleri ve Joshua'dan hemen sonra yerel halkın yanına yerleşme" (s. 224) açıklanır. Kitchen, Hâkimler kitabının seçici doğasına dikkat çeker ve farklı hâkimler için hüküm sürelerinde bir örtüşme görür. Bunu Mezopotamya'dan ve özellikle Mısır'dan örneklerle karşılaştırır (s. 204).Kronolojiye olan ilgisi, 1255-1215 (her iki tarafta da beş yıl olmasına rağmen) vahşi gezintiler dönemi olarak ve 1160 için Deborah ve Barak'ın Jabin'e karşı savaşının tarihi olarak ikna edici bir argüman oluşturuyor (s. 207-208) . Dan kabilesinin kuzeye göçü ve Laish/Dan şehrini ele geçirmeleri, onikinci yüzyılın başlarında, hakimler döneminin başında olmalıdır. Seviye VIIA, müreffeh Kenan dönemini temsil ederken, VI. Yeşu'nun yıkımından sonra hüküm süren (ve Deborah ve Barak'la savaşan) Jabin, bu dönemden kalan fakir kalıntıları göz önüne alındığında, Hazor'dan başka bir merkezden yönetmiş olabilir. Hakemlerin kronolojik bir tablosunun sunumu, s. 210, ciddi bir bilim adamının bu rakamları tarihlendirmeye çalışması alışılmadık bir durumdur ve bu nedenle çok faydalıdır. Kitchen, bireyi teslim eden tanrı(lar)a sunulan steller üzerindeki çağdaş Mısır adak yazıtlarında yargıçların döngüsüne (irtidat, ceza, baskı, tövbe, kurtuluş) benzer bir teolojik döngü bulur (s. 217). Bu şekilde, Yargıçlar kitabına atfedilen Tesniyeci teolojinin geç değerlendirilmemesi gerektiğini savunuyor. Bununla birlikte, bu teolojinin bireysel ve ulusal (veya kabilesel) yönleri arasında bir fark olabilir. Merneptah steli, firavunun Filistin'e nasıl bir sefer başlattığını kaydeder (MÖ 1213-1210). Kitchen, İsrail'e karşı savaşın, ovalara gelip Gezer ve Aşkelon'un hasadını yağmalayan yayla kabileleri arasındaki haydutluğu caydırmak için tasarlanmış olabileceğini öne sürüyor (çapraz başvuru Yargılama 1:18). Kudüs yakınlarındaki bir Mısır kalesi olan Lifta ("Nephtoah'ın Suları = [Mer]neptah" Josh. 15:9) bu zamanda geçici olarak kurulmuş olabilir. Son olarak, bu dönemden itibaren yazar, Ebal Dağı'ndaki büyüleyici yapının Joshua 8 ve 24'te (s. 232-234) bulunanlar gibi bir kült alanı olabileceğine izin verir. Kesinliğin imkansız olduğunu, ancak başka hiçbir önerinin tamamen tatmin edici olmadığını belirtiyor.
6. Bölüm, "Lotus Yeme ve Hareket Etme &Çıkış ve Antlaşma", İncil kaydında geriye gitme sürecini devam ettirir. Burada, kitabının yarısında yazar, göç ve vahşi gezintiler dönemine ulaşır. Başlarda, çıkış olayıyla ilgili temel olumlu ve olumsuz argümanları ortaya koyuyor. Olumlu, ". Neden böyle aşağılayıcı kökenler hakkında böyle bir hikaye uyduruyorsun? Yakın Doğu antik çağında başka hiç kimse bu tür bir topluluk başlangıcı hikayesine inmedi." (s. 245). Olumsuz olarak, Mısır'dan çıkışla ilgili arkeolojik ve yazılı kanıtların yokluğu sorusu en iyi şekilde profesyonel bir Mısırbilimci tarafından yanıtlanabilir (s. 246 cf. s. 311):
Bunun ötesinde Kitchen, İsraillilerin çalışmalarına, çölde Tanrılarına tapınma isteklerine ve göç türü insan hareketlerine paralellik gösteriyor. Vebaları biraz ayrıntılı olarak tartışıyor ve birçok fenomenin olası nedenlerini açıklıyor. Ramesses (Tell el-Dab'39a) ve Pithom'un (Tell re-Retaba) sitelerini tanımlar ve bu sitelerin diğer tartışmalarıyla ilgili yanlış anlamaları tartışır. Kitchen, çöl gezintileri boyunca güzergah yerleri için (tabii ki, yam suph "Kızıl Deniz" değil, "Kızıldeniz"dir) daha fazla tanımlama öneriyor ve hala en olası olarak geleneksel Sina Dağı'na (Gebel Musa) iniyor.
Hem Mişkan'ın hem de Tevrat'ın ahit belgelerinin tipolojik çalışmalarıyla paralellikler çizilir. Her durumda, en yakın "uyum", Geç Tunç Çağı'na (MÖ 1550-1200) ait yapılar ve belgelerle ortaya çıkar. Tesniye'deki lanetlerin incelenmesi özellikle önemlidir. Tesniye 28'in, Esarhaddon'un 7. yüzyıl Neo-Asur antlaşmalarıyla bir ilişkisi olduğu kabul edilmektedir. Aslında, yedi lanet benzer olarak tanımlanmıştır. Bu, MÖ 2. binyılın başlarındaki on bağlantıyla karşılaştırılabilir. Hammurabi kodu Tesniye 28 ve ch arasında meydana gelen ek beş bağlantıya sahiptir. 28 ve Mari ve Zimri-Lim/Eshnunna anlaşması. Lanet formüllerinin ortak mirasından bu ve diğer karşılaştırmalar ortaya çıkar. Erken veya geç tarihlemeyi "kanıtlamazlar". Kitchen, göç için on üçüncü yüzyıl tarihine ulaşmak için 480 yıllık 1. Krallar 6:1 ile başa çıkmanın iki yolunu önerir: ya her biri 40 yıllık 12 neslin geleneksel görünümü, ya da uzunluk için rakamları kullanarak yılların eklenmesi. Hâkimler kitabında hâkimlerin hüküm sürdüğü zaman. Sina antlaşmasının, on dördüncü yüzyıldan önce antik dünyada görünmeyen bir antlaşma biçimi kullandığını belirtiyor. Bu nedenle, geleneksel erken tarih MÖ 1447. bu teoriye uymaz. Kanıtları özetlerken (s. 310-312), Birleşik Monarşi ve Yeşu/Yargıçlar hakkındaki bölümlerde olduğu gibi, toplu göçe veya bu kitapta açıklanan belirli olaylardan herhangi birine dışarıdan tanık olmadığının yine farkındayız. İncil'in erken hesapları. Ancak söylenebilecek çok şey var. Bulduğumuz şey, olayların ve betimlemelerin, önemli noktalarda olduğu kadar önemli noktalarda, tekrar tekrar maddi kalıntılara ve bu olayların sözde zamanıyla çağdaş yazılı kayıtlara karşılık geldiğidir. Bunun da ötesinde, bazı öğeler (örneğin, Tabernacle ve Pentateuch'taki ahit yapısı), tipolojik yöntem uygun önemini alırsa, bu zamandan başka bir şekilde tarihlendirilemez.
Böylece patriklere geldiğimizde Kitchen's (s. 313) M.Ö. Shishak I'in güzergahı, İncil'deki Negev'deki bir yeri "Abram'ın Muhafazası" olarak adlandırabilirim, şaşırtıcıdır. Burada ataerkil bir figürün adı gerçekten doğrulanabilir. Başka yorumlar da var ama hiçbiri Negev'de dolaşan bu antik figürünki gibi bölgeye uymuyor. Ataerkil evlilik geleneklerinin ve tektanrıcılığın ikinci bin yılın başlarına kadar uzandığı görülüyor. Yakup'un Laban'la geçirdiği yıllara ilişkin ayrıntıların birçoğunun bile Eski Babil'in Hammurabi yasaları ve Eski Asur gelenekleriyle paralellikleri vardır (s. 337-338). Kitchen'ın, MÖ 2. binyılın başlarında Batı Sami halkları arasında bulunan ayırt edici isimlerin inşası üzerine yaptığı ayrıntılı çalışması özel ilgi çekicidir. Bu yapı, Amorite kusurlu, İshak ve Yakup (ve İsrail) gibi isimlerde görülür. Daha sonraki kişi adlarında görünse de hiçbir zaman önceki dönemle aynı sıklığa sahip değildir. Bu farklılık, ikinci binyılın başlarından altı bin kadarı da dahil olmak üzere binlerce ismin incelenmesine dayanmaktadır. Bu nedenle, bu isimlerin antikliğinin en ampirik olarak doğrulanabilir kanıtlarından biridir. Her ne kadar teoride İshak ve Yakup gibi isimler daha sonra ortaya çıkabilse de, bu isim formlarının İncil'in tasvir ettiği zamandaki ile aynı dönemde kümelenmesi ne tesadüf ne de ilgisizdir. Belki de tam da bu nedenle, bu analiz Kitchen'ın İncil'i bağlamsallaştırmak için sunduğu birçok kanıt arasında en yanlış anlaşılan ve saldırıya uğrayanlardan biri olmuştur. Yine de, gerçekleri tersine çevirecek hiçbir kanıt yok. Bu nedenle Kitchen'ın çalışması burada, son notlarda (ss. 341-343) bilim adamlarının gerekli reddi ile özetlenmiştir.
İşaya'nın önerilen edebi analizini herkes kabul etmeyecektir (s. 379). Bununla birlikte, Cyrus adında daha önceki liderlerin varlığı açıkça ortaya konmuş görünüyor. İmparatorun bir büyükbabası da İran'da Cyrus adı altında hüküm sürdü ve daha önceki bir Cyrus c. 646 M.Ö. Daha önce Cyrus adındaki adamlar İran'da hüküm sürmüş olabilir (s. 380). Cyrus'tan söz edilmesi, Isaiah'ın birden fazla yazarı olduğu iddiasında kilit nokta olarak kabul edilir. Bu gerçekler göz önüne alındığında, Cyrus adlı erken dönem İranlı bir liderin, sekizinci yüzyılın sonlarında veya yedinci yüzyılın başlarında Kudüslü Isaiah tarafından bilinmediğini varsaymak artık mümkün değildir. İncil peygamberleri konusunda başka bir yerde Kitchen, Yeremya'yı her biri orijinal olarak ayrı bir küçük tomarda yazılmış yedi bölümden oluştuğunu analiz eder.
Bu, Kitchen'ın peygamberler ve kehanetle ilgili bir sonraki bölümünün arka planını oluşturur. Kitchen, Mari (18. yüzyıl) peygamberlerinden ve Batı Sami dünyasından yedinci yüzyılın Yeni Asur "kehanetlerine" kadar kanıtları gözden geçiriyor. Erken Mari kehanetleri, daha sonraki İncil'deki peygamberlik materyalinde ortaya çıkan aynı tür peygamberlik vurgularını içerdiğinden tonu belirler. Daha sonraki Batı Sami ve Yeni Asur kehanetleri, c. 800 M.Ö. c.'ye 600 B.C., sürgün öncesi yazı peygamberlerinin çalıştığı bir zaman dilimi. Kitchen, Ugarit'i ziyaret eder ve kurban terminolojisini, tapınakların yapısını, metinsel olarak onaylanmış günah itiraflarını ve kurban terminolojisini karşılaştırır. Ayrıca MÖ ikinci binyılın sonlarına ait çeşitli Filistin bölgelerini de ele alıyor. ve oradaki kült faaliyetler için kanıtlar. Bununla birlikte, metinsel kanıtlardaki güçlü vurgu, Kitchen'ın beraberindeki yazıtlar olmaksızın herhangi bir ikonografik malzemeye şüpheyle yaklaşmaya devam ettiği anlamına gelir. Bu nedenle, onuncu yüzyıldan kalma ünlü Taanach kült standı, çıplak bir dişinin bir aslanla ilişkilendirildiği Aşera'nın görüntülerine sahip değildir. Bunun yerine, bir tanrıçanın görüntüsü ise, aslanlarla bağlantıları Mısır'da metinsel olarak desteklenen Kadiştu'yu temsil eder. Ayrıca ilahın bileşik adı olan Qadishtu-Astarte-Anat'ı da karşılaştırın. Bu nedenle sık sık tanınan Aşera değildir (s. 410).
Mukaddes Kitaptaki en eski malzemeler, Yaratılış 1-11'dekiler için Kitchen, Mezopotamya ilkel hesaplarını, Sümer Kral Listesini, Atrahasis Destanını ve Eridu Yaratılışını dikkate alır. Tekvin 1-11 gibi, bunların hepsinin MÖ 2. binyılın başlarından kalma olduğunu belirtiyor. ve hepsinin (sonunda) bir sel ve yeni bir başlangıcın izlediği bir yaratılış vardır. O, Cennet Bahçesi'ndeki Pişon Nehri'nin (J. Sauer'den sonra) MÖ üçüncü binyılda kuruyana kadar Suudi Arabistan'dan geçen bir nehirle özdeşleştirileceği sonucuna varır. Uluslar Tablosu (Yaratılış 10) için Kitchen, ikinci binyılın başlarında başlayan bu çalışmanın birinci binyıla güncellendiğini savunuyor. Eridu Genesis'in birleşik bir kaynak oluşturduğu bu yazar için açık olmasa da, özellikle Tekvin 1-11 ve benzerlerinin yapısı ve Milletler Tablosu karşılaştırmalı literatürde yardımcı çalışmalardır.
Elli sayfalık sonuç bölümü, önceki bölümlerde daha ayrıntılı olarak sunulan kanıtların çoğunu gözden geçirmektedir. Ancak, daha fazlasını yapar. T. L. Thompson, N. P. Lemche ve I. Finkelstein ve N. Silberman'ın (W. G. Dever'e selam vererek) İncil tarihine ilişkin son eleştirel değerlendirmeleriyle başlayarak, Kitchen onların argümanlarını gözden geçirir ve eleştirir. Daha sonra zamanda geriye gider ve yirminci yüzyılın ortalarına gider ve Thompson, J. Van Seters ve Mısırbilimci D. B. Redford tarafından Genesis anlatıları üzerine yapılan çalışmaları inceler. Bu eserlerdeki kanıt hatalarına dikkat çektikten sonra, JH Hayes ve JM Miller'ın 1977'de yayınladıkları ve son çeyrek yüzyılda İsrail tarihinin eleştirel incelemesi üzerine standart İngilizce metin haline gelen denemeler koleksiyonunu ele alıyor. . Son olarak, on dokuzuncu yüzyılın sonları ve yirminci yüzyılın başlarındaki eleştirmenleri ele alıyor. Her durumda, halihazırda var olan kanıtlara dayalı olarak belirli olgu hatalarını tanımlar. Ayrıca Kitchen, her dönemin Zeitgeist'ine ve bunun çağın varsayımlarını nasıl etkilediğine dair eleştirel düşünceler sunar. Bu, içinde bulunduğumuz çağda tarihsel çalışmalara uygulanan yapısökümcülüğün bir incelemesini içerir. Bu sayfalarda, özellikle de kanıtların kendisindeki hatalara ilişkin belirli tartışmaları ve eleştirel bilim adamlarının bazen bunu rapor etme tarzlarını incelemek ve üzerinde düşünmek İncil tarihi öğrencisine düşer. Belirli bir alanda uzman olmayanlar tarafından (ne kadar saygı duyulsalar da) olgusal hataların tutarlı bir şekilde sunulmasını tartışırken ortaya çıkan hayal kırıklığı türü, sayfa 481-482'de örneklendirilmiştir ve sözde tüm tarihçiler tarafından okunmaya değerdir. Kutsal Kitap.
Yüz sayfa son not, harita, çizim ve çizelgelerden oluşan kırk "plaka" ve konu ve Kutsal Yazı dizinleri cildi tamamlıyor. Bu tür bir kitap, son notlardan çok dipnotlarla faydalı olacaktır. Ayrıca levhalar metne uygun noktalarda dahil edilmiş olsaydı kullanımı daha kolay olurdu.
Yazar, bu dikkate değer eser için Mukaddes Kitabı inceleyen her kişinin minnettarlığını hak ediyor. Profesör Kenneth Kitchen, hayatını eski Mısır ve eski Yakın Doğu tarihi ve kültürünü araştırmaya adadı. Birincil kaynaklarla onun kadar uzun süre ve dikkatli bir şekilde çalışmış çok az bilim adamı vardır. Bu çalışma, kanıtları çok sayıda hipotez ve basit genellemeler ışığında değerlendirmek ve eski İsrail'in araştırılması için birincil kaynakların incelenmesinin zor ama gerçekten ödüllendirici görevine geri dönmek için açık bir çağrı sunuyor. Kitchen ile bu, İncil'in kendisiyle başlar ve araştırmacıyı herhangi bir ve tüm ilgili kanıtların götürdüğü yere kadar devam eder.
Richard S. Hess, Doktora
Eski Ahit Profesörü
Denver Ruhban Okulu
Mayıs 2004
Etiketler: kenneth, mutfak, güvenilirlik, eski, ahit, richard, hess, denver, seminer, dergi