Curtiss R-36, ABD Ordusu Hava Birlikleri ile hizmete giren yeni nesil tek kanatlı avcı uçağıydı. 109-ler'in ortasında ilk kez birkaç ay aralıklarla uçan Spitfire Supermarine, Hurricane ve Messerschmitt Bf.30 savaşçıları ile oldukça karşılaştırılabilir. Ve P-36, Curtiss çift kanatlılarından neredeyse hiçbir şey kalmamasına rağmen, şirketin uçağının karakteristiği olan "Hawk" takma ismini korudu.
P-36 avcısının prototipi, ordunun yeni bir avcı yarışmasına katılması için Mayıs 75 için planlanan yeni bir avcı yarışmasına katılmaları için geliştirilen “Model 1935” projesiydi. Her ne kadar Curtiss yarışmada birinciliği kaybetse de, gerçekten de kazanan oldu, 227 uçaklarının ordu hava kuvvetleri için sözleşmesini kazanarak ve 753 savaşçısını ihracat için koydu. Ayrıca, diğer ülkelerde en az 25 uçağı lisans altında inşa edildi.
75 modelinin daha önceki Curtiss uçağı ile ilgisi yoktu. Projenin baş tasarımcısı, Northrop'tan Curtiss'e geçen ve son işten birçok yeni fikir getiren Donovan Berlin'di. Deneyimli uçaklar, X-17Y sivil sicilini aldı. Sadece direksiyon yüzeylerinde kumaş örtü ile tamamen metal bir monoplan oldu. Kabin, geriye doğru hareket eden bir fenerle kapatılmış ve uzun bir gargrot haline getirilmiştir. Ana iniş takımı ve kuyruk tekerleği çıkarıldı. Ana sütunlar, 90 ° döndürülerek tekrar kanatlara geri çekildi. Bu temizleme mekanizması, üzerinde telif hakkını koruyan ve böyle bir iniş takımı kinematiğine sahip her uçaktan lisans ödemesi alan Boeing tarafından geliştirilmiştir. Kanat, uçağın simetri çizgisine bağlı iki konsoldan yapılmıştır. Konsollar, suya zorla iniş sağlamak için kesonlardan kapatıldı. Kanatlar bir hidrolik kontrol sistemi ile ayrıldı. İlk olarak, silahlar zamanın Amerikan standartlarına uyuyordu - 12,7-mm ve 7,62-mm senkron makineli tüfekler (tek tek). Ne pilotun zırhı, ne de tanklar tasarlandı.
Prototip makinesinin montajı Kasım 1934'ta başladı. Başlangıçta, uçakta, başarısız olduğu ortaya çıkarılan 1670 hp gücünde bir Wright XR-5-900 hava soğutmalı motor bulunuyordu. "75 modelinin" ilk uçuşu Mayıs 1935'ta gerçekleşti. Takip eden testler sırasında, test uçağı, 3050 m yüksekliğinde 450 km / s hıza, 9150 m tavan ve 860 km hız aralığında gösterdi.
27 Mayıs 1935, Curtiss, Ordu Hava Birlikleri Tedarik Bölümü tarafından düzenlenen yarışma için bir "75 modeli" önerdi. Ancak, “75 modeli” planlanan testin başlangıç tarihi sırasındaki tek uçuş rakibi olduğu ortaya çıktı. Ana rakip, çift savaşçı Seversky SEV-2HR, Wright sahasındaki damıtma sırasında "ağır hasar gördü" ve zamanında kalmadı. SEV-2XP, geri çekilebilir iniş takımlarıyla tek kişilik bir savaşçıya dönüştürüldüğü şirkete geri döndü. Sonuç olarak, yarışma SEV-1ХР hazır olana kadar askıya alındı. Sonunda, 15 Ağustos savaşçısı Seversky, Wright Field'da yeni bir isim altında belirdi. Başka bir rakip olan Northrop 2A, Temmuz 30’in ilk kalkışından hemen sonra okyanusa düştü.
Curtiss, yarışmanın başlamasındaki gecikme açıkça Seversky'nin eline geçtiği için protesto etmeye çalıştı ve orduyu kazananı seçme konusundaki nihai kararı Nisan 1936'ya kadar ertelemeye ikna etti. İlk testler sırasında, ХR-75-1670 motorlu "Model 5" yetersiz kaldı. Bu nedenle Don Berlin, 1535hp Pratt & Whitney R-700 motorunu kurma ihalesindeki gecikmeden yararlandı. Bu 9 silindirli sıralı motor artık herhangi bir geliştirme beklentisine sahip olmadığından, hızlı bir şekilde 1820 hp kalkış gücüne sahip Wright HR-39-5 (G950) Cyclone ile değiştirildi. Bu motorla, prototip uçak Model 75B adını aldı (Model 75A, Hawk'ın ihracat versiyonu için ayrıldı). "Model 75B" nin son versiyonu, güçlendirilmiş bir kanopi ve kokpitin arkasındaki gargrottoda sırlı "kulaklar" ile ayırt edildi, bu da arkadaki görüşü biraz iyileştirdi.
Yeni Cyclone motor selefi R-1670 kadar neredeyse başarısız oldu ve aynı zamanda beyan edilen gücü sağlamadı. Wright Field'daki testler sırasında dört motor değiştirmek zorunda kaldı. Ayrıca, yeni motor ve uçak gövdesinin uyumluluğu ile ilgili problemler vardı. "75В modeli" nde, şirket tarafından garanti edilen 456 km / s yerine sadece 470 km / s hızlara ulaşmak mümkündü. Seversky firması da sözlerini yerine getirmediyse de, sunduğu savaşçı Curtiss seçeneğinden daha pahalıydı, “75В modeli” rekabeti kaybetti ve 77 uçağının siparişi Seversky P-35 tarafından alındı.
“75 modelinin” resmen ordu tarafından asla resmen edinilmediği gerçeğine rağmen, bazı kaynaklarda bu uçağa, olayların geliştirilmesinin mantığını gerçek olandan daha yakından takip eden XP-36 adı verildi. hikayeler. Wright motor SCR-75-G1670'i 5 hp güç ile donattıktan sonra deneyimli uçak "model 900" daha sonra marka olarak “model 750” adını aldı. Dönüşümün ardından uçak, XP-37 adı altında orduya teslim edildi.
16 Haziran 1936'da Curtiss, Tedarik Departmanından Y75P-1 resmi adı altında üç "Model 36B" prototipi siparişi aldı. Hawk'a olan ilginin yenilenmesinin ana nedeni, Seversky firmasının teslimat programına ayak uyduramamasıydı. Marka adı Model 75E idi. Ordunun isteği üzerine uçaklar, P-1830 ile aynı tipte Pratt & Whitney R-13-35 Twin Wasp uçak motorları ile donatıldı. "İkiz Yaban Arısı" 3600 m yükseklikte 900 hp üretti. 2550 rpm'de ve kalkış gücü 950'den 1050 hp'ye yükseltildi. Pervane, üç bıçaklı, sabit hızlı otomatik bir makine olan Hamilton Standard idi. Silahlanma o zamanın standartlarına karşılık geldi - bir 7,62 mm ve bir 12,7 mm senkron makineli tüfek. İlk prototip Y1P-36'dan sadece motorda ve gargrotta büyütülmüş camlı "kulaklarda" farklılık gösteriyorlardı.
İlk Y1P-36, orduya yılın Mart 1937'inde katıldı ve aynı yılın Haziran ayında Wright Field'da test edildi. Test pilotları uçakla çok iyi tanıştı, özellikle de uçağın iyi manevra kabiliyetine dikkat çekti. Uçağın kontrolü tüm hız aralığında kolay ve etkiliydi, uçak sabit ve zeminde iyi kontrol edildi. Pilotlar, bozulma, zayıf kokpit havalandırmasının yanı sıra şasi ve kapakların temizliği için kontrollerin yerini belirleyen kokpit kanopinin kavisli vizöründen hoşlanmıyordu. Böylece, R-1830 motor versiyonu ordu tarafından olumlu bir şekilde alındı ve Temmuz 7’te 1937’i, X-NUMX Р-210А siparişi izledi - ABD’de Birinci Dünya Savaşı’ndan bu yana en büyük askeri uçak siparişi. İlk defa, Curtiss inisiyatif geliştirme, hak ettiği bir değerlendirme aldı.
Üretim uçağı, motor kaputundaki ek panjurlar ve makineli tüfek portlarının üzerindeki kaplamalar olan "kurbağa gözleri" ile Y1P-36'dan farklıydı. R-36A'nın son versiyonu, 1830 hp kapasiteli Pratt & Whitney R-13-1050 motorunu aldı. ve Curtiss-Electric otomatik pervane.
Hazırlıktan önce bile, P-36A'dan biri deneyimli bir XP-40'e ("model 75Р") ve başka bir kopyasını da deneyimli bir XP-42'e ("model 75S") dönüştürüldü. Bunlardan ilki, bir üretim uçağının prototipidir.
P-36'lerden bir diğeri, yılın 1938'unun sonbaharında, 1830 hp'de kalkış gücüne sahip R-25-1100 motoruyla daire içine alınmıştı. Uçağın tanımı P-36В olarak değiştirildi. Maksimum hız 500 km / s'e ulaştı. Daha sonra uçak yine standart bir P-36A'ya dönüştürüldü.
P-XNUMHA modern savaşçılarından ("Spitfire" veya "Hurricane") nispeten zayıf silahlarla ayırt edildi. Sonuç olarak, makinelerden biri deneysel olarak ilave bir çift tüfek kalibreli kanat makineli tüfekle donatılmıştı. Kurulum başarılı kabul edildi ve talep üzerine son 36 uçağı uygun şekilde rafine edildi. Aynı zamanda, yeni bir P-30 design tanımı aldılar. Yeni değişiklik aynı zamanda R-36-1830 motorunda (17 hp'nin kalkış gücü) de farklıydı, üretim makinelerinin tüm bu modifikasyonları, yılın 1200 Ocak 16 tarafından onaylandı. Dışarıdan, seri P-1939C, kanat makineli tüfeklerin kartuş kutularındaki P-36A'dan biraz farklıydı; Ek hava direncine rağmen, yeni motorun kurulumu sayesinde hız daha da arttı.
Seri 36-38 seri numarası olan P-174, Ocak ayında 1939, dövüş filosundan dört adet 7,62-mm kanatlı makineli tüfekle bant beslemesi yapmak için çekildi. Eş zamanlı olarak, iki büyük kalibreli senkron makineli tüfek uçağa monte edildi. Düzeltmeden sonra, XP-36D adını aldı.
Diğer bir P-36A numarası 38-147, her birinde bant beslemeli ("Spitfire" ve "Hurricane" gibi) dört 7,62-m makineli tüfek takılı yeni kanat konsollarıyla donatıldı. Senkron 12,7-mm makineli tüfek kalmıştı ama kapatıldı. Uçak, XP-36E kod numarasını aldı.
Danimarkalı şirket Madsen şirketinin iki 36-mm tabancası ile donatılmış olan XP-36P tanımı P-23А'ya verildi. Bu durumda, senkron makineli tüfekler kaldı. İlave silahların yerleştirilmesi, kalkış ağırlığının 3110 kg'a yükselmesine neden oldu ve hız, 424 km / s'ye düştü. Bu nedenle, silahlar çıkarıldı, uçak P-36'a geri verildi ve son olarak 1944'un düşüşü ile yazıldı.
“Model 75A” adı, bir gösteri olarak firmada kalan ve sivil kayıt NX22028 olan bir uçak tarafından giyildi. Bunun üzerine şirket birkaç farklı deney yaptı. İlk başta, uçak motorun altında mekanik olarak çalışan bir süper şarj cihazıyla donatıldı ve “model 75J” adını aldı. Daha sonra, uçakta bir turboşarjlı bir R-1830-SC2-G motoru vardı. ". Boş ağırlık 75 kg, kalkış-2303 kg idi. 2798 başında yapılan testler sırasında, 1939 km / s hıza ulaşıldı. Ancak, turboşarjın düşük güvenilirliği ve karmaşıklığı ordu hava kollarının bıyıklarını bırakmaya zorladı P-528 kurulumu, bunun yerine P-36'in geliştirilmesini temsil eden bir Seversky (Cumhuriyet) XP-41 turbo kompresör siparişi verildi, Wright alanında test ettikten sonra uçak Wright R-35 motoruyla donatılmış ve Buffalo’daki Curtiss’e iade edildi. bir demo olarak.
İlk seri P-36A, 1938 Nisan ortalarında Wright Field'a teslim edildi. Onları ilk alan, daha önce bir Boeing Р-20 ile silahlanmış olan 26-I Avcı Grubu idi. Ancak, bir kez ön tarafta, Curtiss savaşçıları sayısız kusur ve başarısızlığın bir “demet” sini gösterdi. İniş takımları bölgesinde kanat derisinin şişmesi, bu da takviye plakalarının monte edilmesine neden olmuştur. Sunulan sorunlar egzoz manifoldu ve gövde yeterince güçlü değildi. Devam eden gelişmelere rağmen, P-36A bir sonraki uçuş yasağından sonra uzun süre yerde kaldı. 20-I avcı grubunda uçuş halindeyken sadece altı P-36A'nın olduğu ve sadece hız, uçuş ve aşırı yükte çok fazla kısıtlamaya sahip olanların olduğu bir zaman vardı.
Michigan, Sel-fridge-Field'daki 1'inci avcı grubu, 1938'ta R-36A'yı tekrar silahlandırmayı planladı. Bununla birlikte, bu grup Buffalo’daki avcı uçağının ince ayarını yapma konusundaki sıkı çalışmanın sonuçlarını beklemek zorunda kaldı. Sonunda, 1938’te P-36 only, Seversky P-94 ile birlikte kullanılan sadece 35-I filosunu aldı.
1939'te, 36 avcı grubunun üç filosu daha P-8'a yerleştirildi. 1941’in başlangıcında, P-36 açıkça eskiydi ve ordunun Hava Kuvvetleri’ndeki savaş birimlerinde yerini aldı (ordunun hava kuvvetleri çağrıldığı için) ve kalan araçlar eğitim birimlerine verildi. Japonlar Pearl Harbor'a saldırdıklarında, P-36, Muffett Field, California'daki 35 eğitim grubunda ve Langley Field, Virginia'daki 36 eğitim grubunda kullanıldı. P-36 orada yeni savaşçı tipleri için bir geçiş eğitim uçağı olarak kullanıldı. Kalan P-36 yurtdışına gönderildi. Böylece, Panama Kanalı alanındaki 16-I ve 32-I avcı gruplarını aldılar. Dahası, bu gruplar zaten arkaik Boeing P-26 kullanmaya devam etti. Şubat ayında, sökülmüş P-1941’in 20’i, yılın 36’i Alaska’ya gönderildi, burada Elmendorf’taki 23-th filosu ile hizmete girdiler. Eşzamanlı olarak, 31 P-36, uçak gemisi Atılgan Gemisinde Hawaii'ye gönderildi.
Pearl Harbor'a yapılan baskın sırasında, uçaksavar savunması 14®-26А, 39®-36А ve 99®-40 tarafından sağlandı. Bu araçların çoğu, baskının ilk dakikasında zeminde imha edildi veya hasar gördü. Ancak 36 filosundan dört P-46 Japon uçaklarının ikinci dalgasının baskınına basılmadan önce havaya yükselip dokuz Nakajima B5М1 bombacısına saldırdı. İki Japon uçağı düşürüldü - bunlar ABD Ordusu Hava Kuvvetleri'nin Pasifik'teki savaşı sırasında kazandığı ilk zaferdi.
Pearl Harbor savaşçısından sonra ABD Hava Kuvvetleri tarafından artık kullanılmamaktadır. P-36 hızlı bir şekilde savaş birimlerinin silahlarından çıkarıldı ve eğitim birimlerine verildi. On P-36 Mart 1942’te Brezilya’ya transfer edildi.
Naziler Norveç'i işgal etmeden kısa bir süre önce Norveç hükümeti, P-36'in ihracat versiyonu olan 75 Hawk-8-36'i sipariş etmeyi planlıyordu. Sonuç olarak, bu makinelerin hazır olduktan sonra ABD hükümeti tarafından satın alındı. Şubat ayında, altı 1941 uçağı, Kanada'daki Free Norway silahlı kuvvetlerine transfer edildi ve burada Toronto yakınlarındaki “Küçük Norveç” adlı savaş pilotlarını eğitmek için kullanıldı. Kalan A-8, ABD Ordusu tarafından P-36C adı altında kabul edildi. Uçaklar, ABD Ordusu cephaneliğinde R-1820-205 olarak adlandırılan kalkış gücü 1200 hp olan Wright R-1820-G95 "Cyclone" motorlarıyla donatıldı. Uçak şüpheli bir savaş değerine sahip olduğundan ve ayrıca P-36'in geri kalanının diğer motorlarla donatılmasından dolayı, 1943 g'de Lend-Lease Peru'ya transfer edildi. Bunlardan biri şimdi Peru Hava Kuvvetleri müzesinde saklanıyor.
Her ne kadar P-36, Amerikalıların kendi savaşlarında kullanılmamasına rağmen, diğer ülkelerin hava kuvvetlerinin bir parçası olarak biraz mücadele etmek zorunda kaldı. Dahası, diğer tarafta savaşma şansı olan birkaç Amerikan uçaklarından biriydi. Ancak bu konuda makalenin sonraki bölümünde.
Kaynaklar:
Kotelnikov V. "Model 75". Savaşçı P-36 hakkında "Şahin 75" şirketi "Kurtis" ve modifikasyonları // Anavatanın Kanatları. 2002. №2. S.24-28.
Donlo Berlin'den Kotlobovsky A. "Şahinler". Havacılık ve zaman. 2000. No3. S. 35-38.
Firsov A. ABD Savaşçıları // Havacılık Koleksiyonu. №13. C. 39-44.
Bykov M. II. Dünya Savaşı'nın gökyüzündeki "Şahin" // Aviamaster. 2000. №3. S.28-34.
Haruk A. İkinci Dünya Savaşı Savaşçıları. M.: Yauza Press, 2012. C. 231-233.