Indir 38.39 Kb.
|Anlamak ve Anlaşılmak İstiyorum|
Anlamak ve Anlaşılmak için önce Anlaşabilmek gerekir.
Anlaşabilmek için Sağlıklı İletişim gerekir.
İletişim Nedir ?
İletişim,
Başarılı Bir İletişimin Temelleri
İletişim Engelleri
1.Emir vermek
-Ağlamayı kes, uzatma.
-Eldivenleri yerden al ve dolaba koy hemen.
-Bu oyuncakları hemen topla..
Çocuk ne hisseder?
Korku duyar
Güç çekişmesine girer. (Dene bakalım bana yaptırabilir misin?)
Nefret duyar.
2. Uyarmak
- Dikkat et. Bir tarafını çizeceksin.
-Oraya tırmanma. Düşüp kafanı kıracaksın.
-Hırkanı giy. Üşütüp hasta olacaksın.
-Dikkatli ol. Üstünü boya yapacaksın.
-Yemeğini ye. Büyüyemezsin yoksa.
Çocuk ne hisseder?
Kendi kendimi idare edemiyorum.
Yaptığım herşey yanlış.
Dünya tehlikeli ve korkulacak bir yer diye düşünür.
3. Ahlak dersi vermek
-İyi çocuk olmak için arkadaşlarını hep sevmelisin. Senden küçükleri korumalı, büyüklere
saygı duymalısın. Her zaman büyüklerin sözünü dinlemelisin.
Çocuk ne Hisseder?
-Dinlemekten bıktım.
-Bıdı bıdı ne çok konuşuyorlar.
-Ben aptalım.
-Ben değersizim.
-Of yeter artık uzaklara gitmek istiyorum.
4. Tehdit etmek
-Gürültü yapmayı kesmezsen ceza alırsın.
-Bir daha kavga edersen bu oyuncağı elinden alırım.
-Arkadaşını gene kızdırırsan bir daha oyuna almam seni, kenarda oturursun.
Çocuk ne Hisseder?
Ağlamak ister.
Korku duyar.
Beni yanlız bıraksalar diye düşünür.
Onlar etrafta değilken ben gene yapacağımı yaparım diye düşünür.
5.Yargılamak, suçlamak
-Sınıfa koşarak girme diye kaç kere söyledim. Hiç laf anlamıyorsun.
-Söylediklerimi hiç aklında tutmuyorsun. Ne zaman akıllanacaksın sen?
-Bunu senin yaptığını biliyordum. Böyle giderse hiç adam olmayacaksın.
Çocuk ne Hisseder?
Ben sevilmiyorum. İşe yaramıyorum.
Ben Kötüyüm.
Kızgınlık duyar
Ona ben yapmadım diye yalan söyleyeceğim.
6.Ad takmak, alay etmek
-Şu sınıftan içeri girişine bak. At gibi koşuyorsun.
-Bebek gibi davranıyorsun.
-Beceriksiz, gel buraya bakalım.
-Şu giyiniş şekline bak. Çok komiksin.
-Kepçe kulak, anlattıklarımı iyi dinle.
-Yemeklerini yeme daha sen. Sıska...
-Aman kitapları sen taşıma. Ne kadar sakar olduğunu biliyoruz.
Çocuk ne Hisseder?
Kin ve kızgınlık duyar. (Ben ona yapacağımı biliyorum)
Ben aptalım, beceriksizim, hiç bir şey yapamam.
Nefret duyar.
7. Sorumlu tutmak
-Gürültüyü kesin, yeter artık. Sizin yüzünüzden başım ağrıyor.
-Beni bağırtıp duruyorsunuz, sizin yüzünüzden sesim kısılıyor.
-Size laf anlatmaktan bıktım. Sizin yüzünüzden tansiyonum çıkıyor.
-Yakında öğretmensiz kalın da görün gününüzü.
Çocuk ne Hisseder?
Çocuk kendisini suçlu hisseder. Kendi hatası olduğunu düşünür.
Korku hisseder. Benim yüzümden hasta oldu diye düşünür.
Bana ne. Bunlar beni ilgilendirmez, şeklinde duyarsız bir tavır içine girer.
8. Karşılaştırmak
-Neden arkadaşın Ahmet gibi olamıyorsun. Bak o ne derli toplu.
-Arkadaşın Aysel’e bak. O hiç senin gibi surat asıyor mu? Ne uyumlu bir çocuk.
-Volkan gibi güzel giyinmeyi becermedin gittin. Biraz ondan örnek alsana.
Çocuk ne Hisseder?
Kendisini başarısız görür.
Sevilmediğini düşünür, arkadaşından nefret eder.
9. İğneleyici konuşmak
-Bugün şapka günü olduğunu kaç kere söyledik ama sen evde unutmuşsun.
-Aman ne iyi yapmışsın. Aferin sana.
Çocuk ne Hisseder?
Alay ediliyor olmaktan hoşlanmaz. Aşağılandığını hisseder.
Öç almak ister. Kırılır. Üzülür. O da kırmak ve üzmek ister.
10. Eleştirmek
-Arkadaşlarınla iyi geçinmiyorsun.
-Söz dinlemiyorsun.
-Eşyalarını toplamıyorsun. Ortalığı sürekli dağıtıyorsun.
-Hep eşyalarını unutuyorsun
Çocuk ne Hisseder?
Kendisine güven duymaz.
Hırslanır. Aksini ispat etmek için çabalar.
Ya da pes eder ve denemeye değmeyeceğini düşünür.
11. Yapılandan çok yapılamayanı görmek
-Resim kağıdının üzerine adını yazmamı neden hatırlatmadın?
-Yap boz parçalarını topladıktan sonra kutunun kapağını neden kapatmadın?
-Sana altı 4 tane renk kullan demiştim. Turuncuyu kullanmamışsın.
Çocuk ne Hisseder?
Başarısızlık
Güvensizlik
12. Sözel ve fiziksel istismar
Bağırmak, azarlamak, kötü söz söylemek, şiddete başvurmak
Çocuk ne Hisseder?
Kin duyar, kızgınlık duyar, korkar, nefret eder, güvenini yitirir.
İletişim Engelleri Yerine Ne Yapalım?
“5 Anahtar Yol”
1. Problemi ifade edelim
Problemi ya da gördüğünüz hatalı şeyi ifade edin.
Örneğin:
Ellerini yıkadıktan sonra öğrencinizin musluğu kapatmayı unuttuğunu gördünüz.
Siz:
(Yanlış) Bunu senin arkandan kim kapatacak sanıyorsun? Evinde de böyle mi yapıyorsun? Annen sana kızmıyor mu? Bu büyük bir sorumsuzluk.
(Doğru) Musluk açık kalmış.
2. Bilgi verelim
Örneğin:
Öğrenciniz yediği muzun kabuğunu yere atmış.
Siz:
(Yanlış) Bu muz kabuğu ne burada? Burası çöplük mü? Ne pissin sen.
(Doğru) Yediklerimizin kabuklarını çöpe atıyoruz. Yere atma bir daha olur mu?
3. Mesajımızı kısa verelim.
Örneğin:
Yemek saatinde sıra olup el yıkamaya gidiyorsunuz. Hala sıraya girmeyen bir kaç çocuk var.
Siz:
(Yanlış) Size sıraya girmenizi kaç kere söyledim. Siz hala orada koşturup duruyorsunuz. Bir daha böyle olursa sizi yemek yemeye götürmeyeceğim.
(Doğru) Çocuklar!! Sıradayız.
4.Hislerimizi İfade Edelim
Çocuğun kişiliği hakkında herhangi bir yorum yapmayın. Davranışı karşısında kendinizi nasıl hissettiğinizi söyleyin.
Örneğin:
Öğrenciniz siz hikaye okurken sözünüzü kesiyor.
Siz:
(Yanlış) Çok kabasın. Sözümü kesmeyi bırak artık. Yoksa köşeye gidersin.
(Doğru) Sözüm kesilince kendimi engellenmiş hissediyorum. Bu da hoşuma gitmiyor.
5. Not Yazalım
Oynadıktan sonra oyuncakları yerine kaldırın (gülen bir yüz).
Empati Nedir?
“Empati, bir kişinin kendisini karşısındaki kişinin yerine koyarak, o kişinin duygularını ve düşüncelerini doğru olarak anlamaya ya da hissetmeye çalışması ve bu durumu ona iletmesidir.
Empatide,
Bize Yardımcı Olacak Bazı Anahtar Kurallar
Model olun: Çocukların nasıl davranmasını istiyorsanız siz de öyle davranın. Sakin bir ses tonuyla konuşun. Böylece çocuklar sizi örnek alarak sınıf içinde hareket ederken veya konuşurken sessiz ve sakin olurlar.
Sessiz mesaj verin: Söylemek istediklerinizi zaman zaman sessizce iletin. Onlara bir öykü okumak için susmalarını bekliyorsanız, sessizce durup bekleyin ve göz teması kurun. Susan oldukça ismini kullanarak sessizce beklediği için teşekkür edin.
Olumlu bir dil kullanın: “Yap” sözcüğü “yapma” sözcüğünden daha etkilidir. Çocuklara neyi yapmaması gerektiğini değil neyi yapması gerektiğini söyleyin. Örn: Sınıf içinde koşmayın yerine (sınıf içinde çarpışmamak için) yürüyün. Ya da kağıtları ortaya atmayın yerine kağıtları çöpe atın.
İyi davranışı ödüllendirin, kötülerini değil: Ders sonunda sizi ilgi ve dikkatle dinledikleri için onlara teşekkür edin. Ya da sınıfa koşarak girmedikleri ve zamanında geldikleri için teşekkür edin.
İletişiminizde açık ve anlaşılır olun: Örneğin bugün çok iyi çocuklardınız yerine onlara bugün neden çok iyi çocuklardı bunu açıklayın. Bugün hepiniz oyuncakları zamanında yerine kaldırdınız, bu da beni çok memnun etti. Teşekkür ederim deyin.
Açıklama yapın: Yapmasını istediğiniz bir davranışın nedenini açıklayın. “Makası yerine koymalısın. Eğer koymazsan sivri olduğu için batabilir.” “Boya kalemlerini kullandıktan sonra yerine kaldıralım. Böylece ihtiyacı olan arkadaşınız da kullanabilsin.”
Tutarlı olun: Sınıfta uygulanacak temel kurallara birlikte karar verin ve bunlara en başta siz olmak üzere hep birlikte kurallara uyun.
Ben dilini kullanın: Siz bir şeyler anlatırken sınıfta gürültü olduğunda onlara kızmak yerine o andaki durumunuzu (ve sınıfın durumunu) ve duygularınızı açıklayın. “Siz konuşurken beni anlayamayacağınızı düşünüp söylediklerimi kaçırmanızdan endişe duyuyorum”ya da “Gürültüden sesimi daha çok yükseltmek zorunda kalıyorum bu da beni çok yoruyor.”
Hatalı olduğunuzda hatanızı kabul edin: Siz çocuğa model olduğunuz için hatanız olduğunda özür dilemeniz, ona da hatalı olduğunda özür dilemeyi öğretecektir.
Son olarak,
İletişim engelleri ve empati gösterilmeden sağlanan iletişim çocukların olumsuz duygular içinde olmalarına sebep olur.
Duyguları anlaşılmayan çocuk tüm enerjisini duygusunu anlatmak için kullanır. Bu arada mutsuz olur ve hırçınlaşır. Duyguları anlaşılan çocuklar, anlaşıldıkları için mutlu olurlar
enerjilerini çözüm bulmak için kullanırlar. Duyguları ve düşünceleriyle olduğu gibi kabul edilen çocuklar, sevildiklerini hissederler. Uyum içinde olurlar.