Türkçe dilini, doğru kullanmak için bilinmesi gereken pek çok dil bilgi kuralından biri de; küçük ünlü uyumudur. Türkçe, tarih boyunca, ilişkiden olduğu milletlerin dillerinden pek çok dili alıp, bünyesine dâhil ederek kullanmıştır. Toplumlarla birlikte yaşayan dil, değişen ve gelişen bir olgudur. Tüm bunların yanında, Türkçenin ortaya çıktığı dönemlerden beri kullanılmakta olan, yani Öz Türkçe kelimeler de vardır. Küçük ünlü uyumu, sadece Öz Türkçe kelimelerin uyduğu bir kuraldır. Başka bir deyişle; bir kelime küçük ünlü uyumuna uygunsa, Öz Türkçedir, uymuyorsa Türkçeye sonradan girmiştir.
Düz Ünlü Uyumu Nedir?
Türkçe kelimenin ilk hecesinde a,e,ı,i olarak bilinen düz ünlülerden biri varsa, sonraki hecelerde de düz ünlü kelimelerden bulunmalıdır. Seslenme, ısırma gibi kelimeler, bu kurala uygundur ve düz ünlü uyumu kuralını yansıttığından, Öz Türkçedir.
Yuvarlak Ünlü Uyumu Nedir?
Türkçe kelimelerin ilk hecesinde o,ö,u,ü harflerden biri varsa, sonraki hecelerde, geniş düz ünlülerden a ve e harflerinden biri ve dar yuvarlak ünlüler olarak biline u, ü harflerinden bulunmalıdır. “Orası” kelimesinde, bu kural görülemiyor gibi düşünülse de, a harfi bulunduğundan, ı harfinin bulunması kurala uygun sayılır. Tüm bu kurallara uymasa da, Öz Türkçe olduğu bilinen kelimeler de vardır.