Araştırmacı yazar Ali Kaya, 30 Mart 1958 yılında Tunceli'de dünyaya gelmiştir. 1968 yılında Hozat Dalören İlk okulunda, 1972 yılında Devrim Orta okulunda, 1976 yılında Tunceli Erkek Öğretmen Okulundan mezun olmuştur.
Daha sonra 1982 yılında İstanbul Atatürk Eğitim Enstitüsü Sosyal Bilimler Bölümü, Ankara Üniversitesi Eğitim Fakültesi Teftiş bölümünden ve 1993 yılında Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Yönetim Planlaması Bölümü, Anadolu Üniversitesi Tarih bölümünden mezun olmuştur.
Ali Kaya, kendi branşında Eğitim Bilimleri Fakültesi ve Anadolu Üniversitesi yüksek lisans çalışmalarını 1993 yılında tamamlamıştır. 1976 yılında itibaren bir süre ilkokul öğretmenliği, 1979 yılında itibaren de tarih öğretmenliği yapmıştır.
Tunceli Eğitim Sağlık Vakfının kurucularından ve yönetim kurulu üyelerinden biri olan Ali Kaya, Dersim Dayanışma Kurulu Yöneticisi ve Türkiye Yazarlar Sendikası üyesidir.