Cevap 1:
Evet, Hanbeli Mezhebi de dahil bütün mezheplere göre imamın sağa ve sola selam vermesinden sonra, cemaatin selam vermesi sahihtir, namaz geçerlidir. (bk. Cezeri, Dört Mezhebe Göre İslâm Fıkhı İmametin Şartları Bahsi)
Namazın sonunda iki tarafa selâm verilerek namazdan çıkılması Hanefîler’e göre vacip, Hanbelîler’e göre farzdır.
Mâlikî ve Şâfiî mezhebinde farz olan birinci selamdır; ikinci selamı Şafiîler sünnet olarak niteler; Malikî mezhebinde imama uyan kişinin namazdan çıkmak, imamın selâmını almak ve solundaki cemaati selâmlamak amacıyla üç defa selam vermesi sünnet olmakla birlikte mezhepteki meşhur görüşe göre imam ve tek başına kılan için ikinci selam sünnet değildir.
Cevap 2:
Hanbelilere göre, kişi kasıtlı olarak imamdan önce selâm verirse namazı batıl olur. Bunu sehven yaptığı takdirde, imam selâm verinceye kadar beklemeli, ondan sonra yeniden selâm vermelidir. Bunu yaptığı takdirde namazı sahih olur ve başka bir şey yapması da gerekmez. İmamdan önce selâm verip de, daha sonra selâmı iade etmezse namazı batıl olur.
Hanefilere göre, imama uyan kişi, imamın selâm vermesi esnasında teşehhüdü tam olarak okumuşsa, selâm vermede imama uyması vacib olur. İmama uyan kişi teşehhüdü imamdan önce okuyup selâm verirse ve böyle yapması için bir mazereti de yoksa, namazı tahrimen mekruh olmakla birlikte sahih olur. Selamda uymanın en faziletli şekli, kişinin önce veya sonra değil, imamla birlikte selâm vermesidir. İmamdan önce selâm vermenin hükmü az önce belirtildi. İmamdan sonra selâm veren kişi ise, efdal olanı terk etmiş olur.
Şafiilere göre, imama uyan kimse, imamdan önce selâm vermemelidir. Aksi takdirde namazı batıl olur. İmamla aynı anda selâm verirse, mekruh olmakla birlikte namazı sahih olur. İmamdan önce selâm verdiğinden şüphe ederse namazı batıl olur.
Malikilere göre ise, imama uyan kişi selam vermede imama uymalıdır ve imamın selâm vermesinden sonra selâm vermelidir. Sehven imamdan önce selâm verdiği takdirde, imamın selâm vermesine kadar bekleyip ondan sonra selâmını iade etmelidir. Böyle yaparsa namaz sahih olur. İmamın selâm vermeye başlamasından sonra selâma başlar da onunla birlikte veya ondan sonra selâmı tamamlarsa, namazı yine sahih olur. Ama imamdan önce tamamlarsa namazı batıl olur. Bunun için, kendisine uyanların selâmı daha önce tamamlamalarını önlemek amacıyla, imamın acele davranması iyi olur. Çünkü ondan önce selamı tamamlayanların namazları batıl olur.
Detaylı bilgiler için her mezhebin ilmihalleri ile, Zuhayli'nin ve Cezeri'nin Dört Mezheple ilgili eserlerine bakmanızı tavsiye ederiz.
Ayrıca, hangi mezhebe göre amel ediyorsanız, o mezhebin hükümlerini de bilmeniz gerekir.