Kraliçe Elizabeth’in İngiltere’deki saltanatının başlangıcına uzanan ve büyük ihtimalle Londra’nın en eski tiyatrosunun kalıntıları, şehrin doğu ucunda yeni bir konut inşası için tahsis edilen arazide ortaya çıkarıldı.
Gömülü kalıntıların, Londra’nın büyük bir Rönesans şehrine dönüşmesiyle kurulan ve İngilizce konuşulan, dünyanın ilk amaca yönelik tiyatrosu olarak inşa edilmiş olan Red Lion tiyatrolarından olduğu düşünülüyor.
Araştırmacılar, geçen yıl Londra’nın doğusundaki Whitechapel’deki bir bölgede gömülü kereste, eser ve tuğla duvarları keşfettiler.
Red Lion tiyatro binası hakkında, yaklaşık 1567 yılında inşa edildiği kabataslak yeri dışında çok az şey biliniyordu. Açık hava sahnesini ve oturma yerini tanımlayan, günümüze ulaşmış iki davanın konusu olmuştu. Kazılara liderlik eden arkeolog Steve White, “Gömülü yapılar zamanın tanımlarıyla eşleşirken diğer kalıntıların da tiyatrodan oldukları sonucunu destekliyor.” diyor.
White, “Bu alanları kazmamızın nedeni, Red Lion’ı bulma potansiyelinden kaynaklanıyordu. Bir kez saha dışına çıkıp stratigrafiyi, maddi kültürü, tarihi davaları, toprak tapularını ve kartografik kanıtları analiz ettikten sonra hepsi bu yöne işaret etti.”
Londra Tiyatrosu
Kayıtlar, Red Lion’un 1576’da Londra’nın doğusunda Shoreditch bölgesinde tiyatronun kurucu ortağı olan “bakkal ve vatandaş” John Brayne tarafından inşa edildiğini gösteriyor. (1590’larda genç William Shakespeare’in oyunlarını sahneleyen bir mekan.)
1564’te doğan Shakespeare, Red Lion 1567’de inşa edildiğinde sadece küçük bir çocuktu.
Ancak Christopher Marlowe ve Ben Jonson gibi çağdaş oyun yazarlarının ve Shakespeare’in oyunlarına ev sahipliği yaparak doruğa ulaşan bu tiyatro, yıllar boyunca Londra’da inşa edilen birçok tiyatronun ilkiydi.
1567’den kalma Red Lion tiyatro binası hakkında devam eden davalardan birincisi, Brayne’nin “Red Lyon adı verilen evi” inşa etmek için 6 dönümlük (yaklaşık 2 hektar) araziyi ipotek etmek için hile kullandığını iddia ediyordu.
1569’daki ikinci dava, Brayne’ı marangozlarına karşı getirdiği ve kereste “iskelelerinin” kötü yapıldığını iddia eden bir eylemle ilgiliydi. Bu dava, sahnenin 12.2 metre kuzey-güney, 9.1 m doğu-batı ve 1.5 m boyunda olduğunun tanımını içeriyordu.
UCL’nin açıklamasına göre, bu boyutlar neredeyse Whitechapel’deki kazılarda bulunan sıra dışı ahşap yapıyla tam olarak eşleşirken yakınındaki direk çukurları, “iskeleler” veya oturma kalıntıları olabilir.
Kazılarda ayrıca, tiyatronun adını aldığı bitişiğindeki Red Lion hanından geldiği düşünülen iki bira mahzeni ve içki bardakları, seramik bardaklar, iki kulplu içki bardakları, şişeler ve büyük bira bardakları da ortaya çıktı.
Elizabeth Tiyatrosu
White, “Bu ipuçlarına rağmen, arkeologların Whitechapel’deki kalıntıların Red Lion tiyatrosunun kalıntıları olduğunu söylemeden önce daha gidecek yolları var.” diyor.
Bununla birlikte, yakında yapılacak bir analiz bu iddianın güçlü olduğunu gösterirse, Birmingham Üniversitesi’nden Profesör Tiffany Stern “Londra’nın ilk kalıcı oyun evinin keşfi ölçülemez bir öneme sahip olacaktır.” diyor.
Sten, “Red Lion, Londra Kraliçesi Elizabeth’in önderliğinde şehrin zengin ve güçlü hale gelmesiyle Londra’da kurulan birkaç tiyatro sahnesinin ilkiydi.” diyor.
“Her zaman meyhane ve tavernalarda oyunlar oynandı. Ama sadece oyun oynamak amacıyla kalıcı bir yapının inşa edilmesi için onu günlük olarak doldurmak için yeterli boşluk ve zengin insanların olması gerekiyordu.”
Marlowe oyunları ve Shakespeare’in ilk oyunları gibi bazı Elizabethan oyunları hala oynanırken izleyiciler, modern izleyicilere kıyasla tiyatroda farklı şeyler arıyorlardı.
Stern, “İlgi çekici yerler arasında genellikle dizelerde kullanılan dil vardı. Dilin güzelliği, gittikleri şeylerden biriydi.”
“Aktörler geniş jestler ve çarpıcı telaffuzlar kullandı. İnsanlar natüralizm için gitmiyordu. Ve birçok Elizabethan oyunu, Tanrı ve intikamla ilgiliydi. Belki de adalet sisteminin çok adaletsiz olmasından kaynaklanıyordu.”
Live Science. 17 Haziran 2020.