Osmanlı'da Kültür ve Medeniyet-Ders Notları
Oleh Sinan Tektaş
|Divan-ı Hümayun|
1-Osmanlı kuruluştan itibaren monarşi ile yönetilmiştir.
2-Yavuz Sultan Selim'den itibaren Osmanlı padişahları halife ünvanını almışlar ve böylece Osmanlı teokratik bir devlet haline gelmiştir.
3-1876'da meclisin açılması ile Osmanlı meşrutiyet rejimine geçmiştir.
4-Padişahların erkek çocuklarına şehzade,onları yetiştirmekle görevli tecrübeli devlet adamlarına ise lala denirdi.
5-Kanunname-i Âli Osman (Fatih Kanunları):
a)Daha çok kardeş katli yasası olarak bilinir.
b)Şehzadelere sancağa çıkma zorunluluğu getirilmiştir.
c)Veraset sistemine son verilmiştir.
d)Osmanlı'nın ilk yazılı kanunlarıdır.
6-Ekber Erşed Yasası
a)I.Ahmet tarafından çıkarılmıştır
b)En yaşlı ve en akıllının tahta geçmesi kuralıdır.
c)Olumlu yönü taht kavgalarını bitirmiş olmasıdır.
d)Olumsuz yönü sancağa çıkmanın kaldırılıp yerine kafes üsulunün getirilmesidir.Bu nedenle tecrübesiz kişiler tahta geçmiştir.
Divan-ı Hümayun
1-Osmanlı'nın en yüksek yönetim ve yargı organıdır.
2-Günümüzdeki bakanlar kuruluna benzer.
3-Kararlarda son söz padişahındır.Bu nedenle bir danışma meclisi özelliğindedir.
4-Fatihe kadar padişahlar,fatihten sonra ise veziriazamlar başkanlık yapmıştır.
5-II.Mahmut döneminde kaldırılarak yerine Batı tarzında nazırlıklar (bakanlıklar) kurulmuştur.
6-Divan Çeşitleri:
a)Arz Divanı:Divan-ı Hümayun'da alınan kararların padişaha sunulması sırasında yapılan toplantıdır.
b)Galebe Divanı:Padişahların elçilerle görüşmesi sırasında yapılan toplantıdır.
c)Ayak Divanı:Padişahın askeri ve halkla görüşmesi sırasında yapılan toplantıdır.