AB yardımlarıyla ayakta duran Yunanistan’da siyasi istikrarsızlık tehlikesi baş gösterdi. Troyka mali yardımların devamını ağır koşullara bağlıyor.
Ortak para birimi Euro'nun selameti için, şimdiye kadar çoktan devlet iflası ilan etmiş olması gereken Yunanistan'ı yardımla ayakta tutmaya çalışan ortaklarının endişeleri büyüyor. Parlamentonun ikinci turda da cumhurbaşkanı seçememesi, ekonomisi batan Yunanistan'ın siyasi krize de sürüklenebileceği şeklindeki söylentilere yol açtı. Atina'nın kulağını bir kez daha çeken Almanya hükümeti Yunanistan'ın yapısal ve mali reformlarla ilgili taahhütlerini mutlaka yerine getirmesini istiyor. Atina'daki siyaset pokeri Brüksel'de de endişeyle izleniyor.
Avrupa Birliği (AB) aslında üye ülkelerdeki seçimlere karışmaz. Yunanistan'daki cumhurbaşkanlığı seçiminden önce ise AB kurmayları bu kuralın dışına çıkarak Yunan milletvekillerine telkinde bulundular. Komisyon Başkanı Jean-Claude Juncker tek aday Stavros Dimas'ın seçilmesini ve Samaras hükümetinin desteklenmesini ihtar etti. Juncker, ‘Yunanlar yanlış seçim sonucunun ülkeleri ve Euro Bölgesi için ne anlama geleceğini bilirler' dedi.
Ekonomiden sorumlu komisyon üyesi Pierre Moscovici de oylamadan bir gün önce bütçenin ve reform çalışmalarının durumu hakkında bilgi almak üzere Atina'ya gitti. Moscovici Atina'da yaptığı açıklamada, ‘ekonomik reformlarda ilerleme kaydedilmesi şartıyla Yunanistan'a yardım edeceklerini, ve gözle görülür düzelme olduğu takdirde troykanın Yunanistan'ı rahat bırakacağını' söyledi.
Samaras'ın pokeri
Uluslararası Para Fonu, AB Komisyonu ve Avrupa Merkez Bankası'ndan (AMB) oluşan üçlünün bütçe denetleme yetkisi şubat sonuna kadar uzatılmıştı. Troyka 2015 bütçesinin aşırı iyimser olduğunu ve yapısal reformlarda da arzulanan ilerlemenin görülmediğini vurgulamakla, yılsonunda ‘troyka denetlemelerinden kurtulmayı' vaat eden Başbakan Samaras'ı yalancı çıkarmış oluyordu. Samaras büyüme, bütçe ve işsizlik rakamlarında cüzi düzelme olduğu için siyasi pozisyonunu güçlendirmek istemiş ve riske girip cumhurbaşkanlığı seçimini erkene aldırmıştı.
Üç turda da cumhurbaşkanı seçilemediği ve erken genel seçimlerden de istikrarlı bir hükümet çıkmadığı takdirdense olacağı merak konusu. Çünkü AB'nin yardım programı mart ayında sona eriyor. Anketler sol kanadın önde olduğunu ancak muhafazakârlarla arasındaki farkın azaldığını gösteriyor.
Syriza iktidara gelirse ne olur? Tek başına hükümet kurması mümkün olmayan bu parti muhtemel koalisyon ortaklarını da zayıf partiler arasından seçmek zorunda kalacak. Son zamanlarda üslubunu yumuşatan Syriza'nın Avrupa milletvekillerinden Yorgo Katrugalos kendilerinden çekinmeye gerek olmadığını söylüyor.
‘Kemer sıkmakla olmuyor'
Kemerleri sıkma politikasının işe yaramadığını bütün Avrupa'nın tecrübe ettiğini belirten Yunan politikacı, tasarruf politikasının bütün Avrupa'nın başına dert açtığını ve iktidara geldikleri takdirde AB'ye şimdiki hükümetten farklı davranacaklarını söylüyor.
Avrupa Parlamentosu üyesi Katrugalos ortak para birimi Euro'nun ancak tasarruf politikası terk edilerek kurtarılabileceğini sözlerine ekliyor. Katrugalos, “Kredi taksitlerini ödeyebilmemiz için Para Fonu ve AMB bize borç veriyor. Bizimle pazarlığa oturmadıkları takdirde paralarını bir daha göremeyeceklerini biliyorlar. Tek başına kararlar almayacağız. Alacaklılarımızla yaptığımız anlaşmalara uyacağız, ama anlaşmaları değiştireceğiz” diyor.
Yunanistan deneyinin başarısızlığa uğramasının Euro'yu batıracağı iddiası uzmanları endişelendirmiyor. Birlik ekonomisi içindeki payı son derece küçük olan Yunanistan'ın batmasının telafi edilebileceğini belirten Berenberg Bankası'nın baş iktisatçısı Holger Schmieding, Yunanistan'daki gelişmelerin artık alacaklı bankaların uykularını kaçırmadığını söylüyor.
© Deutsche Welle Türkçe
Barbara Wesel