Sınır Tanımayan Doktorlar (MSF) 1971 yılında Biafra’da yaşanan kıtlık ve savaşın ardından bir grup doktor ve gazeteci tarafından Fransa’da kuruldu. Amaçları hızlı, etkili ve tarafsız biçimde acil tıbbi yardım sağlayacak bağımsız bir dernek kurmaktı.
MSF kurulduğunda, 13 kurucu doktor ve gazeteci dahil olmak üzere, farklı uzmanlıklara sahip doktorlar, hemşireler ve diğer mesleklerden üyelerle beraber toplamda 300 gönüllüden oluşuyordu.
MSF, dil, din, ırk, toplumsal cinsiyet ve siyasi görüş gözetilmeksizin, haritalardaki fiziksel sınırlardan bağımsız olarak her bireyin nitelikli sağlık hizmetlerine ulaşması gerektiği inancıyla hayata geçirilmiştir.
Sınır Tanımayan Doktorlar'ın faaliyetlerinin çerçevesini ve çalışma yöntemini belirleyen ilkeler dernek tüzüğümüzde tanımlanmıştır.
İlk Faaliyetler
MSF’nin ilk saha faaliyeti Nikaragua’nın başkenti Managua’da, şehrin neredeyse tamamını yerle bir eden ve 10.000 ila 30.000 kişinin hayatını kaybetmesine yol açan büyük deprem sonrasında başladı.
Daha sonra MSF, 1974’te büyük bir sel felaketine ve binlerce insanın ölümüne yol açan Fifi-Orlene Kasırgası sonrasında Honduras’ta bir afet yardım programı sürdürdü.
MSF’nin ilk uzun süreli sağlık programı, 1975’te Pol Pot rejiminden kaçarak sığınacak yer arayan Kamboçyalılara yönelik bir mülteci programıydı.
Bu ilk faaliyetlerde, yeni kurulan bir tıbbi insani yardım kuruluşu olan MSF’nin zaafları açıkça görülüyordu. Hazırlık süreci yetersiz, tedarik zinciri sorunluydu. Doktorlar ise lojistik ve idari destek alamıyordu.
Yol Ayrımı
Dr. Bernard Kouchner, Dr. Jacques Beres, Philippe Bernier, Raymond Borel, Dr. Jean Cabrol, Dr. Marcel Delcourt, Dr. Xavier Emmanuelli, Dr. Pascal Greletty-Bosviel, Gérard Illiouz, Dr. Gérard Pigeon, Vladan Radoman, Dr. Max Recamier ve Dr. Jean-Michel Wild tarafından kurulan MSF'nin düşünce yapısı kısa süre sonra değişmeye başladı. Bu değişime Dr. Claude Malhuret ve Dr. Francis Charhon öncülük etti.
MSF'nin yalnızca doktorları kriz bölgelerine gönderen bir kuruluş olmanın ötesine geçerek daha sağlam ve kurumsal bir örgüt haline gelmesi için çalışmalar başladı.
Kuruculardan Bernard Kouchner, MSF’nin bu tür bir evrim sürecine girmesini desteklemiyordu. Bu nedenle MSF ile yollarını ayırarak “Médecins du Monde” (Dünya Doktorları - MdM) adı verilen yeni bir insani yardım kuruluşunun hayata geçirilmesine öncülük etti.
Dünden Bugüne
1980’den bu yana 24 ülkede merkez ofis açan Sınır Tanımayan Doktorlar, bugün bünyesinde 45.000’den fazla çalışan barındırmaktadır ve kuruluşundan bu yana 100 milyondan fazla hastayı tedavi etmiştir.
Hükümetlerden ve diğer kuruluşlardan bağımsız olarak çalışman MSF, ihmal edilen insani krizlere dikkat çekmek, yetersizliklerle mücadele etmek, yardım sisteminin kötüye kullanıldığı durumları ortaya koymak ve geliştirilen tıbbi protokolleri ve tedavileri desteklemek için kamuoyuna sesini duyurma hakkını saklı tutmaktadır.
MSF, yoksul ülkelerin ve yeterli maddi imkanı olmayan bireylerin üçüncü sınıf sağlık hizmetlerine mahkum edilmesine karşıdır ve hastalarına en nitelikli sağlık hizmetlerini verebilmek için gayret gösterir.
MSF aynı zamanda kendi uygulamalarını ve faaliyetlerini geliştirmek ve iyileştirmek için devamlı olarak çabalar.
Tıbbi ve insani yardım alanındaki çalışmalarından dolayı çok sayıda saygın ödüle layık görülen MSF, 1999 yılında Nobel Barış Ödülü ile onurlandırılmıştır.
MSF; 2017 yılında halk sağlığına yönelik katkıları nedeniyle Dünya Halk Sağlığı Dernekleri Federasyonu (World Federation of Public Health Associations - WFPHA) tarafından verilen Kurumsal Mükemmellik Ödülü’ne ve şiddet, salgın hastalıklar ve afetlerden etkilenen insanların yanı sıra mültecilere yönelik olarak uzun yıllardır yürüttüğü ruh sağlığı çalışmaları nedeniyle Brain & Behavior Research Foundation (Beyin ve Davranış Araştırmaları Vakfı) tarafından verilen 2017 Pardes Ruh Sağlığı Ödülü’ne layık görülmüştür.