Içinden gemi geçen bir şehir
Henuz bir yaşında olan Independenta o zamanlar ambargo altında olmayan Libya'dan doldurduğu 94600 ton petrol ile Köstence yolundadır. Haydarpaşa açıklarında kılavuz kaptan beklerken karşıdan gelen Zhdanov limanından yüklendiği 7400 ton çelik ile boğazdan çıkmakta olan Evrialy ile çarpışır. Bir ay süren yangın ve 7 ay süren dava sonunda Evrialy'nin kaptanı ihmalden suçlu bulunur, ama 20 aylık cezası dava boyunca Sağmalcılar cezaevindeki iyi hali yüzünden 850 dolar ağır (!) para cezasına çevrilir. Evrialy Tuzla'da 6 yıl yattıktan sonra açık arttırma ile satılır. Independenta'nın kalıntıları ise yıllarca Haydarpaşa önlerinde kalır, 1983 yılında enkazı kaldırmaya başlayan şirket ise iflas ederek Independenta gibi batar. 1986 yılında tekrar ihale açılır ve kazadan 7 yıl sonra enkaz kaldırılır. Independenta ve Evrialy son kez Aliağa söküm tesislerinde buluşurlar.
14 Kasım 1991de ise Filipinler bandıralı Madonna Lily Lübnan bandıralı Rabinion 18 gemisine çarpar. Bu sefer 95000 ton petrol değil ama 22000 tane koyun dökülür boğaza. Baba Bush'un körfez savaşı haberlerini ve Tomahawk füzelerini izler televizyonlarında insanlar, koyunları kimse duymaz. 91 yılının benim için savaştan ve koyunlardan daha önemli bir yanı var, saçlarımı son kez kestirirken çok üzülmüştüm o yıl!
Boğazlar sözleşmesince geçen gemilere izin vermek zorunda olan Türkiye kılavuz kaptan sağlar, ama zorunluluk getiremez. Günümüzde bile geçen gemilerin sadece %50si kılavuz kaptan alır, Türk bandıralı gemilerde bu oran %1e kadar düşer. Güvenliği arttırmak için Independenta kazasına kadar uygulanan ve boğazın yapısına daha uygun ama iki noktada çapraz geçiş yapılması gerekilen soldan trafik uygulamasından vazgeçilir ve sağdan trafik uygulaması başlar. 1994 yılında ise yeni bir Boğazlar Geçiş Yönetmeliği hazırlanır, ayırım şeritlerine uymayacak büyüklükte gemilerin geçişi sırasında boğaz trafiğe kapatılmaya başlar. 2003 yılında ise Gemi Trafik Hizmetleri (vts) sistemi devreye girer, gemi geçişleri artık radar ve video ile izlenilirmektedir.
Levent Kırca'nın yalıya giren gemi skecinin artık arşive kalkmasının zamanı gelmişti zaten bana sorarsanız.