İstihbarat tarihimizde Arap Musa adı ile ünlenen zenci orijinli Musa; Sudan asıllı, Girit doğumluydu. - Teşkilât-ı Mahsusa’nın kurucusu Eşref Sencer Kuşçubaşı, Musa’ya ‘Musa Ağa’ veya ‘Arabi Musa’ derdi! - Babası, Girit Osmanlı mülkü iken gidip yerleşmişti. Rivayete muhtelifti; - belki de! - adaya köle olarak getirilmişti. Musa, 1885 ve 1886 doğumluydu. Aile, Girit’ten Mısır’a geçti ve Kahire’ye yerleşti. Musa, ataları gibi çok uzun boylu, iri yapılı, pek kuvvetli ve cesurdu. Görüntüsüyle çevresine hem korku hem saygı yayardı. Mısır’da Hidiv’in yeğeni Prens Osman Tosun’un hizmetine verildi. 1911’de Trablusgarp Savaşı çıkınca, gönüllü askere yazıldı ve cepheye gönderildi. Trablusgarp’ta savaşırken, Eşref Kuşçubaşı’nın emri altına girdi. Musa cesaretini, korku tanımazlığını her zaman her yerde gösteriyordu. Gözüpekti, mangasının başında İtalyan siperlerine yükleniyor, bir avuç fedai ile destan yazıyordu. Kuşçubaşı, Musa’nın namını ve cesaretinin derecesini görünce, yanına aldı, emir eri yaptı. Hem bir can yoldaşı kazanmış, hem de bir suikaste karşı az da olsa kendini güvene almıştı. Arap Musa namlı kahraman Derme Cephesi’nde destan yazdı; cephede her zamanki gibi en ön saftaydı.
Arap Musa sadece Kuşçubaşı’nın değil, Enver Paşa’nın ve Ali Çetinkaya’nın da takdirini, hayranlığını kazanmıştı. Enver Paşa, Musa’yı ne zaman görse, gülümser halini-hatırını sorardı. Sırtını sıvazlar, ‘Vatanın senin gibi babayiğitlere ihtiyacı var,’ diye taltif ederdi.
Arap Musa, 4’üncü Murat gibi çok güçlü kol yapısına sahipti. İki eliyle iri kıyım iki askeri havaya kaldırabilirdi. Çok iyi bir süvari idi; atın üzerinde çeşitli akrobasi numaraları yapabilirdi. Bir gün, tımarını yaptığı at sinirlenip sağ kolunu ısırmış bırakmıyordu. Musa kolunu kurtarmak için her yolu denedi; sonunda sol yumruğu ile atın şakağına vurdu. İnatçı hayvan, yumruğun etkisiyle yere yığılıp son nefesini verdi.
Arap Musa; sadece Teşkilât-ı Mahsusa değil, bütün Osmanlı askeri arasında nam sahibi oldu. İtalyan Harbi, 1915’deki Süveyş Kanal Harekâtı, Balkan Savaşları, 1’inci Dünya Savaşı’nda gönüllü oldu, cepheden cepheye koştu, cesareti kıssa gibi anlatıldı. Bir gün yolu ünlü şair Mehmet Akif ile kesişti. Arabistan’da Necid Çölü’nde Al-Hayl’de bulunan İbn el Raşid’e giden kafileye katılmıştı. Akif, ‘Ona bakıp da hayran olmamak, hakkında anlatılanlara şaşmamak mümkün değil,’ demişti. Hattâ onunla güreş bile tutmuştu. Ünlü şairimiz, Arap Musa’nın başarılarının devamı için dua etmişti. Bir şiirinde, Eşref Bey’in emirberi Zenci Musa / Omuz vermiş, göğe çıkmış: Nebî İsa, diye yazmıştı.
Arap Musa ya da Eşref’in Arabı, Yemen’deki kuvvetlerimize ulaştırılacak hazineyi götüren birlikte de yer aldı. Hazine, kuvvetlerimizin komutanı Ali Sait Paşa’ya teslim edildi. Paşa’nın anlatımına göre, Musa oraya varınca hüngür hüngür ağlamıştı. ‘Çok şükür, başardık ve hazineyi teslim edebildik. Fakat bu arada Eşref Beyimizin düşmanın eline düşmesine müsaade ettik,’ demişti.
Savaş bittikten sonra, Yemen’de kalan ordumuzun bakiyesi ile Musa da harp tutsağı olarak Mısır’a sevk edildi. Türkiye’ye dönünce askerler arasında, bir birlikten diğerine sevk edilince, hep Eşref’in Arabı veya Eşref’in Komandosu diye isimlendirildi. Ali Sait Paşa onu hep överdi. ‘O bizim cengaver Musa’dır, Yemen’e bize parayı getiren adam,’ derdi.
Arap Musa, terhis olunca İstanbul’a yerleşti. Savaş sırasında bir tanıdığının yardımıyla küçük bir ev edinmişti. Barınabileceği, başını sokabileceği bir yuvası vardı. Hamallık yaparak hayatını kazanmaya başladı. Dürüstlüğü, namı, cesareti bütün İstanbul’da biliniyordu. Arap Musa, İstanbul’daki hamallara reis seçildi, kahya oldu. Ama Musa’nın ruhunda emir vermek, başkalarını çalıştırmak yoktu. Kimsenin ezilmesine, aşağılanmasına izin vermezdi. Bir iş yapılacaksa, kendisi de omuz verir, zorluğu paylaşırdı. İki-üç kişinin kaldıramadığı yükü omuzlardı.
Eşref’in Arab’ı yaşı tamam olunca, emeklilik hakkı kazandı, ama devletten maaş almayı reddetti. Kendisi ekmek parasını çıkarıyordu, fakir devletini zora sokmak istemiyordu. Bir gün çalışırken, aniden kalp krizi geçirdi. Acı çekmeden ruhunu teslim etti. Tanıyanları, arkadaşları, cepheden cepheye koştuğu kaderdaşları arkasından göz yaşı döktü. Musa; cephede destan yazmış, emekli maaşını reddetmiş ve bir hamal olarak yeryüzündeki macerasını tamamlamıştı. Evindeki tahta bavulundan bir Kur’an, bir Osmanlı haritası, bir ay yıldızlı bayrak ve bir takım elbise çıktı. Sırtındaki gömlekten başkaca giysisi yoktu…
Kahramanlar arkalarında mal mülk değil, süt gibi bembeyaz nam bırakırdı.
Ali Hikmet İnce yazdı.
Süzme Haber