Reklam
İltizam nedir? – İltizam ne demektir? – İltizam hakkında bilgi
İltizam eskiden devlet gelirlerinin (vergilerin) bir bölümünün belli bir bedel karşılığında devlet tarafından kişilere devredilerek toplanması yöntemidir.
Vergiyi toplamayı üstlenen kişiye “mültezim” denirdi. Mültezimler bir tür müteahitti. Arttırma sonucu iltizamı üstlenen mültezim böylece devlete karşı belli bir ödeme yapmayı taahhüd ederdi. Orta Çağ’da Fransa ve Almanya’da da uygulanan iltizam sistemi Osmanlı İmparatorluğu’nda yıllıklı eyaletlerde uygulanırdı. 16. yüzyılın sonlarından itibaren uzun süren savaşlar ve ticaret yollarının değişmesi Osmanlı İmparatorluğu’nun ekonomisini bozarak hazinede nakit para açığına sebep oldu. Bu nedenle Tımar sisteminin uygulandığı eyaletlerde de iltizam uygulanmaya başlandı ve Tımar sistemi bozuldu.
İltizam yönteminde vergi daha çok ürün olarak toplanırdı; nitekim Osmanlılar’da da âşar iltizam yöntemiyle toplanırdı. Bu yöntemde mültezim devlete yaptığı ödemeyi karşılamak ve kendine kâr sağlamak için köylüler üzerinde büyük baskı uygulamak durumundaydı. Vergi toplamada büyük keyfiliklere yol açan bu yöntem zamanla yerini çağdaş vergilere bıraktı.
Reklam
Bir önceki yazımız olan 1. Dünya Savaşında işgal edilen yerlerin haritası başlıklı makalemizi de okumanızı öneririz.