Onuncu Osmanlı padişahı ve aynı zamanda bir şair olan I. Selim'in hayatı ve özellikleri hakkında şu bilgiler mevcuttur: Doğum tarihi 10 Ekim 1470, Amasya'dır ve vefat tarihi ise 21 veya 22 Eylül 1520, Çorlu / Tekirdağ'da gerçekleşmiştir. Babası İkinci Bayezid, annesi ise Gülbahar Hatun'dur. Bazı kaynaklar annesinin Dulkadiroğlu Alaüddevle'nin kızı Ayşe Hatun olduğunu öne sürmektedir.
Selim'in, Kanuni Sultan Süleyman'ın babası olmasıyla da bilinir. Tarih, onu ender yetiştirilmiş hükümdarlardan biri olarak tanımlar. Genellikle, sert mizaçlı, azimli ve kararlı, dinamik ve cesur bir kişi olarak anılmıştır. Fiziksel özellikleri konusunda farklı yorumlar olmasına rağmen, çoğu yazar onu uzun boylu, iri siyah gözlü, "Enf-i Osman" (Osmanlı burnu) olarak bilinen bir buruna sahip, sakalsız ancak uzun pala bıyıklı, yüzü yuvarlak ve renkli, bacakları kısa, ancak bel kısmının uzun olduğunu belirtir.
Selim, Selimnâmelerde sert mizaçlı olmasının yanı sıra merhametli ve duygusal bir yönü olduğu da yazılmaktadır. Kardeşi Ahmed'in ölümüne duyduğu acıyı dile getirerek gösterdiği duygusallık, bu yönünün bir örneği olarak anlatılır.
Sultan Selim'in eğitimine dair bilinenler oldukça zengindir. Şehzadeliği döneminden itibaren iyi bir eğitim aldığı bilinir ve bu süreçte devlet ve millet işlerine adanmıştır. Halk arasında sık sık tebdil-i kıyafetle dolaşarak toplumun nabzını tutma girişimleri de bu adanmışlığın bir yansımasıdır. Çocukluğu, büyük dedesi Fatih Sultan Mehmet'in yanında geçmiş ve devrinin önde gelen hocalarından, Halimi Çelebi ve Amasyalı Şeyh Hamdullah gibi isimlerden ders almıştır.
Babası tahta çıktığında, Sultan Selim de Trabzon Sancakbeyi olmuş ve bu süreçte yönetim deneyimlerini artırmıştır. Selimnameler, şehzadeliği döneminden itibaren çok okuyan biri olduğunu belirtir ve Paola Giovio, Selim'in İskender ve Sezar gibi büyük liderlerin biyografilerini de okuduğunu aktarır. Diğer kaynaklar, onun tarih, edebiyat ve siyasetname konularına meraklı olduğunu dile getirir. Şairlik yeteneği de övgüyle anılan Sultan Selim'in Türk, Arap ve Acem şiirlerinde seçkinleştiği ve hatta Farsça bir "Divan"ı olduğu belirtilir. Bu geniş kültürel ilgisi, onu çok değerli bir sosyal çevreye sahip kılmıştır.