Sevr Antlaşması Nedir ? Maddeleri Nelerdir?
Sevr Antlaşması Nedir ?
Sevr Antlaşması : Birinci Dünya Savaşı, dünyanın dört bir yanından güçler içeren ilk savaştı. Sadece Avrupa’da değil, küresel siyasette de ciddi bir etkisi oldu. Savaş, 28 Haziran 1914’te Avusturya Krallığı Prensi Franç Ferdinand’ın suikastıyla başladı. Avrupa kıtasındaki neredeyse tüm büyük güçler savaşa katıldı. Savaşa Alman İmparatorluğu, Avusturya-Macaristan İmpara- torluğu, Osmanlı İmparatorluğu, İngiliz İmparatorluğu, Fransa, İtalya ve Rusya katılmıştır.
Gerçek savaş 28 Temmuz 1914’te Avusturya-Macaristan İmparatorluğu Sırbistan’ı işgal edince başladı. Savaş 1914-1918 yılları arasında dört yıl sürdü. Almanya, 11 Kasım 1918’de silahlarını indirdi. Bu gün ayrıca Mütareke Günü olarak da bilinir. O was Versay Antlaşması, Almanya’nın savaşa katılımını sona erdirdi. Müttefikler ve Osmanlı İmparatorluğu arasında imzalanan anlaşma, Sevr Antlaşması’dır (1920)
Özet
Sèvres antlaşması 10 Ağustos 1920’de imzalandı. I. Dünya Savaşı’nın mutlak sonuna geldi. Bu antlaşma Versailles Antlaşması Alman İmparatorluğu ile Müttefikler Arası Güçler arasında imzalandıktan sonra imzalandı. Bu anlaşma, Fransa’daki Sevr kentinde bir porselen fabrikasının sergi salonunda imzalandı.
Bu antlaşmaya göre, Osmanlı İmparatorluğundaki Alman işletmeleri Fransa, İtalya ve İngiltere’ye devredilecekti. Kesin detaylandırma görüşmeleri yaklaşık 15 ay sürdü. Müzakereler Paris Barış Konferansı’nda başladı. Londra Konferansı’nda görüşmeler devam etti. Nisan 1920’de San Remo Konferansı’nda daha somutlaştılar. Bu antlaşma Osmanlı İmparatorluğunu kaldırdı.
Türkiye,
Arap Asya ve Kuzey Afrika’daki tüm haklardan vazgeçmek zorunda kaldı. Osmanlı İmparatorluğundan arındırılan alanlar arasında Mezopotamya (bugünkü Irak), Filistin (Transjordan dahil), Suriye, Lübnan ve Hicaz krallığı yer alıyordu. İmparatorluk bölündü ve bağımsız Ermenistan ve özerk Kürdistan oyuldu. Yunanistan Doğu Trakya’ya ve Batı Batı kıyısında tutuklanmıştı. Anadolu’nun geri kalan kısmı Türkiye kendisi ile bırakılmıştı. Çanakkale Boğazı’na komuta edebilecekleri için Yunanlılara da Ege adalarına hakim kaldılar.
Antlaşma, İstanbul’daki Sultan III. Muhammed tarafından kabul edildi. Bununla birlikte, Ankara’nın Kemal Atatürk Paşa’nın rakip hükümeti antlaşmayı reddetti. Osmanlı İmparatorluğu için dört imza yetkisi olan Rıza Tevfik, Büyükelçi Hadi Paşa, Damad Ferid Paşa ve Milli Eğitim Bakanı Yargıç Halis vardı. SSCB ile Kemal Atatürk Paşası arasında ayrı bir antlaşmanın yapılması gerekiyordu. Kurtuluş Savaşı’ndan sonra Sèvres antlaşması iptal edildi. Sevr antlaşması’nın yerini alan yeni bir antlaşma imzalandı ve onaylandı. Yeni antlaşma, Lozan antlaşmasıdı. Lozan Antlaşması 24 Temmuz 1923’te imzalandı.
Sevr Antlaşması, Dünya Savaşı Tarihinde önemli bir yere sahiptir. Birinci Dünya Savaşı’nın bitiminden sonra imzalanan farklı antlaşmalar ve bunlardan kaynaklanan siyasi dengesizliğin İkinci Dünya Savaşı‘nın nedenleri arasında olduğu söyleniyor.