RECEP BAHAR / İSTANBUL
Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) Başekonomisti Dr. Fatih Birol, dünya enerji kaynaklarının doğru kullanımı, enerji politikaları, Ortadoğu coğrafyasında enerji yatırımları ve enerjinin adil kullanımına ilişkin açıklamalarda bulundu. Dünyada hala 1.3 milyar insanın hayatında elektrik görmediğini belirten Birol, "Düşünebiliyor musunuz, dünyada bugün 1.3 milyar insan hala elektrik nedir bilmiyor. Şöyle düşünün, annesi hasta çocuğunun ilacını buzdolabına koyamıyor. Bu durumun bana göre çok ciddi ekonomik, enerjisel ve ahlaki bazlı yansımaları var" dedi.
Alternatif kaynaklar şart
Enerji fiyatlarının Türkiye gibi enerji ithalatçısı ülkeler için çok ciddi bir yük getirdiğini dile getiren Birol, alternatif kaynaklara yönelmenin hayati önemde olduğunu belirtti. 2020 yılında dünya enerji talebinin ana motorunun Hindistan olacağını dile getiren Birol, "Nüfusun hızlı bir şekilde artmasıyla Hindistan 2020'de Çin nüfusunu geçecek. Bugün dünyada Çin'in oynadığı rolü 2020'de Hindistan oynayacak. 2020'de Hindistan Çin'i petrol tüketiminde geçecek. Avrupa'da bin kişinin 500, ABD'de 700 oysa Hindistan'da sadece 13 arabası var. Hindistan'da gelirle paralel araç sayısı arttıkça tüketim de artacak" ifadelerini kullandı. Yakın gelecekte Ortadoğu'nun da önemli bir petrol tüketicisi olacağını ifade eden Birol, şunları dile getirdi: "Şu anda Orta Doğu'da elektrik üretiminde yüzde 35 oranında petrol kullanılıyor. Ama bu en pahalı olan girdi. Bu çok ciddi bir hata, bölge ülkeleri için söylüyorum, bu büyük bir hata... Orta Doğu'da elektrik üretiminde petrolün kullanılması Chanel parfümünün kamyon yakıtı olarak kullanılması gibi bir şey."
Ortadoğu'nun rolü değişmeyecek
Açıklamalarında enerji piyasalarında sıklıkla gündeme gelen "ABD ve Kanada'daki kaya gazı ve petrolünden sonra ileride Ortadoğu'ya ihtiyaç olacak mı?" sorusuna karşılık Fatih Birol şunları söyledi: "Ortadoğu, şu anda ve ileride dünya petrol piyasalarının kalbi olmaya devam edecek. Ancak Ortadoğu'daki hükümetlerin yapmaları gereken ev ödevleri var. Enerji yatırımlarına ara vermemeleri ve petrolü verimli kullanmaları gerekiyor."
Brezilya artık ihracatçı oluyor
Kaya gazı olayından sonra dünya enerji aktörlerinin rollerinin yeniden yazılmaya başlandığını ifade eden Birol, şunları kaydetti: "ABD dünyadaki en büyük ithalatçı iken 2015 yılında dünyanın bir numaralı petrol üreticisi olacak. Belki de petrol ve doğalgaz ihraç etmeye başlayacak. Dahası Brezilya bugüne kadar önemli bir ithalatçı iken yakında ihracat yapmaya başlayacak. Kanada petrolünü ve gazını nereye ihraç edecek? Yıllardır ABD'ye petrol ve gaz satıyordu. Kanada'nın ve Brezilya'nın yeni istikameti Asya olacak."
Petrolün fiyatı gerilemeyecek
Son 3 yıldır dünya petrol fiyatlarının 100 doların üzerinde seyrettiğine işaret eden Fatih Birol, "Uzun dönemde çok büyük bir ekonomik kriz olmadıkça petrolün varil fiyatının 50 - 60 dolar olması mümkün görülmüyor” şeklinde konuştu. Birol, petrolün önümüzdeki yıllarda Ortadoğu’dan Asya’ya akacağını, Avrupa’da da talebin yerinde saydığını dile getirdi.
Ortadoğu'nun enerjideki avantajları
Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) Başekonomisti Dr. Fatih Birol, Ortadoğu'nun neden dünya enerji piyasalarının kalbi olmaya devam edeceği konusunda ise şu açıklamaları yaptı: "Bir kere Ortadoğu'da rezervler çok büyük. Dünyadaki rezervlerin yüzde 65'i burada bulunuyor. İkincisi, petrol ve doğal gaz üretimi Ortadoğu'da ABD'den 6-7 misli daha ucuz. ABD'de petrol ve doğalgaz üretiminin kârlı olabilmesi için petrolün dünya piyasalarındaki varil fiyatı 80 dolar olması lazım. Oysa Irak'ta fiyatın varil fiyatının 5 olması bile maliyetleri kurtarıyor."