Çocuklarda (Pediatrik) Beyin Tümörü Nedir? Nasıl Tedavi Edilir? başlıklı yazımızda, konuya dair detaylara değineceğiz. Çocuklarda beyin tümörleri kötü huylu (kanser) veya iyi huylu (kanser değil) olabilir. Tümörün beynin neresinde başladığına bağlı olarak çeşitli türleri vardır. Bir pediatrik beyin tümörü, beynin bir bölgesine baskı yaptığında semptomlara neden olabilir. Bazı tümörler yaşamı tehdit edebilse de teşhis ve tedavideki ilerlemeler birçok kişi için hayatta kalma şansını artırmıştır.
Pediatrik beyin tümörü, bir çocuktaki anormal beyin hücrelerinin büyümesidir. Bir beyin hücresi genetik değişikliklere uğradığında anormal hale gelir. Beyin hücrelerinin belirli bir genindeki değişiklik, hücrenin bir tümör oluşturmasına neden olabilir.
Pediatrik beyin tümörlerinin birçok türü vardır ve doğumdan ergenliğe ve hatta bazen yetişkinliğe kadar her yaşta ortaya çıkabilirler. Beyin tümörleri (neoplazmlar) kötü huylu (kanserli) veya kötü huylu olmayan (veya iyi huylu, kanserli olmayan) olabilir.
Pediatrik beyin tümörleri çocuklarda en sık görülen kanser türüdür ve her yıl 5.000'den fazla çocuğu etkilemektedir.
Birçok pediatrik beyin tümörü türü vardır. Bunlar, içinde geliştikleri beyin hücresi türüne göre gruplandırılır. Ana kategoriler şunlardır:
Gliomlar beyindeki glial hücrelerden kaynaklanır. Glial hücreler beyin dokusunu ve sinir hücrelerini veya nöronları destekler, besler ve korur. Tüm pediatrik beyin tümörlerinin yaklaşık yarısı gliomdur. Gliomlar düşük dereceli (yavaş büyüyen) veya yüksek dereceli (agresif ve hızlı büyüyen) olabilir.
Gliomların spesifik türleri aşağıdakiler gibidir:
Embriyonal tümörler merkezi sinir sistemindeki fetal veya embriyonik hücrelerde başlar. Bunlar her yaşta ortaya çıkabilen kanserli tümörlerdir ancak en sık bebeklerde ve küçük çocuklarda görülürler.
Belirli embriyonal tümör türleri şunlardır:
Epifiz bezinde bir epifiz tümörü gelişir. Epifiz bezi, beynin ortasındadır ve melatonin adı verilen bir hormon salgılar. Epifiz bezinden kaynaklanan farklı türde tümörler vardır. Tümörler iyi huylu (kanserli olmayan) veya kötü huylu (kanserli) olabilir.
Çocuklarda epifiz bezinde ortaya çıkan spesifik tümör türleri şunlardır:
Kraniyofarenjiyomlar, hipofiz bezinin yakınında başlayan kanserli olmayan tümörlerdir. Hipofiz bezinin embriyonik dokusundan kaynaklanırlar. Kraniyofarenjiyomlar katı, kistik (sıvı kesesi) veya karışıktır. Yavaş büyüyen veya hızlı büyüyen şekillerde olabilirler.
Bu tümörler büyümeyi, kan basıncını ve üremeyi düzenleyen hormonları üreten hipofiz bezine baskı yapabilir. Ayrıca vücut ısısı, vücut sıvıları, duygular ve çok daha fazlası dahil olmak üzere birçok işlevi kontrol eden beynin önemli bir bölgesi olan hipotalamusa da baskı yaparlar. Kraniyofarenjiyomlar optik sinirlere de baskı yaparak görmeyi etkileyebilir.
Germ hücreli tümörler, "germ" hücreleri adı verilen embriyonik hücrelerden başlayan kanserli tümörlerdir. Gelişim sırasında germ hücreleri, yumurtalıkları veya testisleri oluşturmak için beynin dışına göç eder. Beyinde kalan germ hücreleri kansere dönüşerek germ hücreli tümörleri oluşturabilir. Bu tümörler omurgaya ve beyin omurilik sıvısına (BOS) yayılabilir.
Neoplazm, sağlıklı hücreler çoğalıp kontrolden çıktığında oluşur. Bilim insanları hücrelerin kontrolsüz bir şekilde büyümesine neyin neden olduğunu tam olarak bilmemektedir ancak bu durum aşağıdakilerle ilgili olabilir:
Bazı pediatrik beyin tümörleri ile kanser sendromları (görünüşte birbiriyle ilişkili sağlık sorunları topluluğu) arasında bir bağlantı vardır. Uzmanlar bu bağlantıyı henüz tam olarak anlamış değillerdir.
İlişkili kanser sendromları şunları içerir:
Beyin tümörünün belirti ve semptomları neoplazmın türüne, şiddetine, büyüme hızına ve konumuna bağlı olarak büyük ölçüde değişir. Bunlar aşağıdakiler gibidir:
Bir doktor beyin tümöründen şüphelenirse, çocuğa aşağıdakileri içerebilecek birkaç muayene ve test yapılacaktır:
Testler anormal hücreler tespit ederse, sağlık ekibi neoplazmın kanserli mi yoksa kötü huylu mu olduğunu belirleyecektir. Ayrıca ne kadar ciddi olduğunu ve büyüme olasılığını tanımlamaya yardımcı olmak için beyin tümörüne bir derece verilebilir. Bu dereceler şu anlamlara gelir:
Bir beyin tümörü kanserli ise veya rahatsız edici semptomlara neden oluyorsa, çocuğun tedaviye ihtiyacı olabilir. Tedavi tümörün türüne, nerede olduğuna ve ne kadar hızlı yayılabileceğine bağlıdır. Seçenekler şunları içerebilir:
Bilim insanları beyin tümörlerine neyin neden olduğunu tam olarak anlamadıkları için, bunları önlemenin kanıtlanmış bir yolu da yoktur.
Beyin tümörlü çocuklar için hastalığın seyri, aşağıdakilere bağlı olarak büyük ölçüde değişir:
Büyük, agresif bir tümör yaşamı tehdit edebilir ancak tanı ve tedavideki gelişmeler giderek daha fazla çocuğun hayatta kalmasına yardımcı olmaktadır.
Bir pediatrik beyin tümörü çocukluk veya yetişkinlik döneminde geri gelebilir (nüks edebilir).
Nüks, yeni ve farklı bir neoplazmın gelişebileceği anlamına gelir ya da tedaviden sonra herhangi bir anormal hücre kaldıysa aynı tümör tekrar büyüyebilir.
Çocuğun sağlık ekibine aşağıdaki soruları sormak faydalı olabilir:
Kişinin çocuğunda beyin tümörü olduğunu öğrenmesi korkutucu olabilir. Destek ve cevaplar için nereye başvuracağı konusu önemlidir. Yerel ve çevrimiçi destek grupları da dahil olmak üzere birçok kaynak mevcuttur. Aynı şeyleri yaşayan diğer ailelerle konuşmak bu zorlu dönemde faydalı olabilir. Bazı tümör tipleri yaşamı tehdit edebilse de tanı ve tedavideki ilerlemeler birçok çocuğun hayatta kalmasına yardımcı olmaktadır.