Nisan ayı sonlarında Nebraska polisi, 17 yaşındaki Celeste Burgess’in ölü doğmuş bir bebek doğurduğunu ve cesedi gömdüğünü söyleyen bir ihbar aldı. Memurlar kısa süre sonra annesi Jessica Burgess ve bir arkadaşının taşıma ve cenaze töreninde ona yardım ettiğini öğrendi. Polis, başka bir kişinin ölümünü gizlemek ve yanlış bildirimde bulunmak için alıntılar yaptı. Ancak Haziran ayında, Jessica’yı ergenlik çağındaki kızına kürtaj yaptırmakla da suçladılar. Polis, Meta’nın Facebook Messenger’daki konuşmalarını devretmesini gerektiren bir arama emri aldıktan sonra bu keşfi yapmıştı. Şifreli olmayan mesajlar, ikilinin kürtaj hapı almayı ve kullanmayı tartıştığını gösteriyordu.
Dijital veriler için izin belgeleri, polis soruşturmalarında rutindir ve bu, çevrimiçi olarak ne kadar zaman harcadığımız göz önüne alındığında mantıklıdır. Teknoloji devleri, kolluk kuvvetleri tarafından aranan belirli bilgiler için yıllarca geçerli mahkeme kararlarına yanıt verdi, ancak bazı şirketler gizliliğimiz için diğerlerinden daha fazla mücadele etti. Milyonlarca insan artık aramalarını ve mesajlarını şifreleyen Signal ve WhatsApp gibi uygulamaları kullanıyor; böylece hiç kimse, sağlayıcıların kendileri bile mesajlarına erişemez.
Nebraska’daki olay, polisin kürtaj davasında dijital verileri kullandığı ilk dava değil ve son da olmayacak. Dijital veriler nadiren ana delil biçimi olsa da, savcılar bunu mahkemede bir tablo çizmek için kullanır; arkadaşlara gönderilen mesajları, internet aramalarını veya çevrimiçi bir eczaneden gelen e-postaları göstererek. Bununla birlikte, Burgess davasında olduğu gibi, yetkililere ilk önce haber verenler genellikle kadınların etrafındaki insanlardır – bir doktor veya hemşire, bir aile üyesi veya bir arkadaşın arkadaşı.
ABD Yüksek Mahkemesi geçen yaz Roe v. Wade davasını bozduğunda, anayasal kürtaj hakkını sona erdirdi. Bunu yaparken, eyaletlere kürtajı düzenleme veya prosedürü tamamen yasaklama yetkisi vererek ülke çapında bir kürtaj yasağı dalgasını tetikledi. Şu anda en az 13 eyalet kürtajı birkaç istisna dışında veya hiç istisnasız yasaklıyor. Gürcistan kısa bir süre önce altı haftalık hamilelikten sonra yasağı geri getirdi. Ve birçok eyalette kürtaja erişim mücadelesi hala mahkeme salonlarında veriliyor.
Karardan bir hafta sonra Google, kürtaj kliniklerine ve diğer tıbbi tesislere yapılan ziyaretlerin konum verilerini sileceğini duyurdu. Electronic Frontier Foundation, gizlilik ayarlarımızı gözden geçirmemiz gerektiğini söyledi. Dijital Savunma Fonu, şifreli mesajlaşma uygulamalarını kullanmamız için bizi teşvik etti. Bazıları adet takibi uygulamalarımızı silmemizi önerdi. Üreme haklarımız bağlamında dijital mahremiyete bu kadar çok önem vermek tuhaf görünebilir. Ancak 2011 ile 2022 arasındaki kovuşturmalara bir bakış, bu konuşmalara neden ihtiyaç duyulduğunu gösteriyor.
—
Mayıs 2011’de Idaho polisi Jennie McCormack’i kendi kürtaj yaptırmakla suçladı. 32 yaşındaki yasal bir prosedürü karşılayamadı. Bunun yerine internetten satın alınan hapları aldı. NPR, McCormack’in kürtajdan kısa bir süre sonra bir arkadaşına güvendiğini bildirdi. Polise söyleyen bu arkadaşın kız kardeşiydi. Memurlar evine vardıklarında, cenini arka verandasında sarılmış halde buldular.
McCormack polise, beş haplık bir paket aldıktan sonra kendi kendine kürtaj yaptırdığını itiraf etti. Duruşmada, mahkemeye ilacın “FDA onaylı”, “internet üzerinden temin edildiğini” ve “bir doktor tarafından reçete edildiğini” söyledi. Yıllar sonra bir temyiz mahkemesi, “McCormack’in kız kardeşinin iddiaya göre internette belirsiz kürtaj hapları bulduğunu, onlar için 200 dolar ödediğini ve onları Idaho’daki McCormack’e sevk ettirdiğini” kaydetti.
O sırada McCormack beş yıla kadar hapis cezasıyla karşı karşıya kaldı. Dava sonunda reddedildi.
—
Mart 2015’te Indiana, Purvi Patel’i bakmakla yükümlü olunan birini ihmal etmek ve çocuk öldürmekten 20 yıl hapis cezasına çarptırdı. Patel, iki yıl önce evde bir çocuk doğurduktan sonra kanama nedeniyle hastaneye gitmişti. Önce tıbbi personele on ila on iki haftalık hamile olduğunu söyledi. Ancak iki doktor tarafından sorgulandığında doğum yaptığını kabul etti ve bebeğin ölü doğduğunu söyledi.
Patel doktorlara cesedi bir kağıt torbaya koyduğunu ve ailesinin restoranına çok da uzak olmayan bir Target mağazasının arkasındaki çöp kutusuna koyduğunu söyledi. Hastane, çevrede arama yapan ve çantayı bulan polise haber verdi. Aramaya katılan bir doktor, “bebeğin üşümüş ve cansız olduğunu” ancak “normal, sağlıklı görünen bir bebek olduğunu” söyledi.
Mahkeme belgeleri, polisin Patel’in telefonu için arama izni aldığını gösteriyor. “Elektronik cihazları inceleme eğitimi” olan bir memur, kısa mesajlarını indirdi. Verileri incelerken polis, kadının kürtaj konusunu “en az bir arkadaşıyla” tartıştığını tespit etti. Patel ayrıca kürtaj haplarını Hong Kong’dan aldığını ve aldığını paylaşmıştı.
Bir Indiana temyiz mahkemesi, fetisid mahkumiyetini Temmuz 2016’da bozdu. Mahkeme, Patel’in iPad’inde arama yapan polisin “InternationalDrugMart.com’dan bir müşteri hizmetleri e-postası bulduğunu” kaydetti. E-posta, Patel’in 72 $’a mifepriston ve misoprostol sipariş ettiğini doğruladı. Bir dedektif, muhtemelen bunun mümkün olduğunu doğrulamak için aynı hapları sipariş etti. Polis ayrıca Patel’in “On İki Hafta Sonra Kürtaj” başlıklı bir web sitesini ziyaret ettiğini de tespit etti.
Mahkeme belgeleri, Patel’in sahip olduğu telefonun türünden veya polisin onun mesajlarına nasıl eriştiğinden bahsetmiyor. Ancak mesajlar en az üç aylıktı, bu da onun muhtemelen çevrimiçi eczaneden gelen metinleri veya e-postaları silmediğini gösteriyor.
Indiana’nın başsavcısı mahkemenin kararına itiraz etmemeye karar verdi. Eylül 2016’da Patel, halihazırda hizmet ettiğinden daha az bir süre olan çocuk ihmalinden 18 ay hapis cezasına çarptırıldı. Yargıç daha sonra Patel’in derhal serbest bırakılmasına karar verdi.
—
Nisan 2015’te Arkansas polisi, Anne Bynum’u evde ölü bir çocuk doğurduktan sonra tutukladı. Doğumu gizlemek ve bir cesedi taciz etmekle suçlandı. Eyalet ayrıca arkadaşı Karen Collins’i kürtaj yapmakla suçladı.
Halihazırda bir çocuğu olan ve asgari ücretle çalışan Bynum, hamileliğini ailesine hiç anlatmadı. Hamileliğini gizlemek zorlaştığında, doğumu başlatmak için ilaçlar aldı.
Bynum, bir video röportajında bebeği gecenin bir yarısı evde tek başına doğurttuğunu söyledi. “O sadece güzeldi. Gerçekten güzel. Ama gözler kapalı, ağız kapalı. Tam bir sessizlik.” Bynum, kalıntıları sardı ve yattı. Ertesi gün, ön yolcu koltuğundaki kalıntılarla acil servise gitti. Bynum, “dün gece doğum yaptı ama başaramadı” dedi. Sağlık ekipleri ölü doğum olduğunu belirledi.
Bynum günler sonra hastaneden taburcu edildiğinde eve giderken tutuklandı. Şerif onu kelepçeledi ve polis arabasının arkasına yerleştirdi. Bynum’un davası kısa sürdü, sadece iki günlük ifade ve birkaç dakikalık jüri müzakeresi. Yargıç, onu altı yıl hapis cezasına çarptırdı. Bir temyiz mahkemesi, Aralık 2018’de mahkumiyeti bozdu.
Polise tam olarak kimin haber verdiği bilinmiyor. Temyiz mahkemesi, “Bynum’un arkadaşlarına, avukatlarına ve rahibine hamileliği ve çocuğu doğduğunda evlatlık verme niyetini anlattığını” kaydetti. Doğum yaptıktan sonraki sabah Bynum, “ona doktora gitmesini tavsiye eden” avukatına mesaj attı. Avukat ayrıca bir cenaze evini aradı ve “Bynum’a cenin kalıntılarını hastaneye götürmesi tavsiye edildi.”
Bynum’un metinleri kendisinin mi paylaştığı yoksa polisin onları başka bir şekilde mi kurtardığı belli değil.
—
Ocak 2018’de Mississippi, Latice Fisher’ı bir yıl önce yeni doğan bebeğini öldürmekle suçladı. Washington Post, sağlık görevlilerinin evine vardıklarında “tuvalette cansız ve mavi, göbek bağı hâlâ takılı bir bebek” bulduklarını bildirdi. Bebeğin hastanede hayatını kaybettiği belirlendi. Fisher başlangıçta hamile olduğunu bilmediğini söyledi, ancak daha sonra hamileliğinin en az bir aydır farkında olduğunu itiraf etti. Ayrıca, nasıl düşük yapılacağı konusunda internette arama yaptığını da itiraf etti.
Fisher’ın iPhone’unu polise “kendi isteğiyle teslim ettiği” bildirildi. Mahkeme kayıtları, telefonunun “belleğinin ve verilerinin, Fisher’ın geçmiş internet etkinliği dahil ancak bunlarla sınırlı olmamak üzere indirildiğini” gösteriyor. Bu verileri incelerken, müfettişler Fisher’ın “kürtaj hapları, mifeprison satın al” araştırdığını öğrendiler. [sic] çevrimiçi, misoprostol çevrimiçi” ve “Mizoprostol Kürtaj Hapını Çevrimiçi Satın Alın”. Fisher ayrıca “görünüşe göre bu aramaların hemen ardından misoprostol satın almış.” Başka bir mahkeme belgesi, polisin kocasının telefonunu da aradığını gösteriyor.
Fisher’ın hapları aldığına dair hiçbir kanıt bulunmamakla birlikte, savcılar onun dijital verilerini kullanarak hamileliğini kürtaj niyetinde olduğunu ileri sürdüler. Cinayet suçlaması sonunda reddedildi.
—
Teknoloji şirketlerinin, soruşturmalar kürtajla ilgili olsa bile, polisten gelen arama izinlerini ele almak için pek fazla seçeneği olmayabilir. Ancak şirketler, insanlar hakkında ne kadar dijital veri toplayacaklarına ve bu bilgileri ne kadar süreyle saklayacaklarına karar veriyor. Ayrıca, insanlara tüm mesajları için daha fazla gizlilik sağlayacak uçtan uca şifreleme sunup sunmayacağına da karar verirler. Geçen yıl Rusya’nın Ukrayna’yı işgal etmesinin ardından Meta, Instagram’da şifreli bire bir sohbetleri iki ülkedeki yetişkinlerin kullanımına açtığını duyurdu. Elon Musk, Twitter’ın şirketi satın almadan önce doğrudan mesajları uçtan uca şifrelemesi gerektiğini söylese de, bunun gerçekten gerçekleşip gerçekleşmeyeceği belli değil.
Geçen yıl, muhabirler Facebook ve kürtaj karşıtı kliniklerin müstakbel hastalar hakkında hassas bilgiler topladığını keşfetti. İşaretleme ayrıca, çevrimiçi bir kürtaj hapı sağlayıcısı olan Hey Jane’in, gazeteciler uygulama hakkında ulaşana kadar internetteki kullanıcıları takip eden bir dizi çevrimiçi izleyici kullandığını bildirdi. Daha yakın bir zamanda ProPublica, kürtaj hapları satan dokuz eczanenin hassas verileri Google ve diğer üçüncü taraflarla paylaştığını tespit etti. Dokuz tanesi de, kürtaj haplarının posta yoluyla nasıl alınacağı hakkında bilgi sağlayan Plan C tarafından önerildi. Hiçbiri ProPublica’nın yorum talebine yanıt vermedi.
Yayıncı Jessica Valenti, Abortion, Every Day adlı kitabında bize şunu hatırlatıyor: “Beyazsanız, paranız varsa ve kürtajın yasal olduğu bir eyalete seyahat edebiliyorsanız, dışlanmış topluluklardan çok daha kolay zamanlar geçireceksiniz.” Üreme sağlığı hizmetlerine erişim herkesin hakkıdır. Son on yıl bir göstergeyse, temel kürtaj haklarını korumak doktorlardan, hemşirelerden ve avukatlardan milletvekillerine, yazılım mühendislerine ve seçmenlere kadar hepimizi gerektirecek.
Sarah Mitchell-Weed araştırmaya katkıda bulundu.