Bu makaledeki ortak yazarlar Lacy Windham, MD. Dr. Lacy Windham Tenesse’de, Amerika’da uzmanlıkta daha kalifiye olunduğunu gösteren Board Sertifikası’na sahip bir Obstetrisyen ve Jinelolog’dur. Uzmanlığını 2010 yılında, Üstün Asistan Doktor ödülünü aldığı Eastern Virginia Tıp Fakültesi’nde tamamlamıştır.
Bu makalede atıfta bulunulan 15 referans vardır ve bu referanslara sayfanın sonunda ulaşılabilir.
Mantar, normalde iyi bakterilerle birlikte vücutta yaşayan ve genellikle bağışıklık sistemi tarafından kontrol altında tutulan bir candida mantarıdır. Ama, bazen mantarın ve bakterilerin dengesi bozulabilir ve bu, mantarın aşırı çoğalmasına yol açabilir. Çok fazla mantar, mantar enfeksiyonu denilen duruma neden olabilir; mantar enfeksiyonu, cilt, ağız, boğaz ve en sık vajina dahil vücudun birçok yerinde ortaya çıkabilir.[1] X Kaynağı araştır Mantar enfeksiyonuna yakalanmak utanmana gerek yoktur; kadınların yaklaşık %75’i hayatları boyunca en az bir kez mantar enfeksiyonuna yakalanacaktır. Mantar enfeksiyonları çok sinir bozucu olabilir, o yüzden bunları teşhis edip olabildiğince hızlı bir şekilde tedavi etmek önemlidir. Bir mantar enfeksiyonunu teşhis etmek için, hangi belirtileri araman gerektiğini bilmelisin.
Adımlar
Yöntem 1 / 4:
Belirtileri Tanımak
-
1Kırmızı noktalar ara. Mantar enfeksiyonları kasık bölgesinde, kalçaların kıvrımlarında, göğüslerin arasında, ağzının içinde ve sindirim kanalında, el ve ayak parmaklarının yanında ve göbek deliğinde bulunabilir. Mantar genellikle vücudun diğer kısımlarından daha nemli ve daha girintili çıkıntılı yerlerde gelişir.[2] X Kaynağı araştır
- Kırmızı noktalar kabarık olabilir ve küçük, kırmızı sivilceler gibi görünmeye başlayabilir. Bu şişlikleri kaşımaktan kaçınmaya çalış; bunları kaşırsan ve patlarlarsa enfeksiyon vücudun diğer kısımlarına yayılabilir.
- Unutma ki bebeklerde sık sık mantar enfeksiyonu olur ve bu, yukarıda tarif edilen kızarıklığa ve küçük sivilcelere neden olan pişik şeklinde kendini gösterir. Bu çoğunlukla cildin katlandığı yerlerde, uyluklarda ve genital bölgelerde ortaya çıkar ve buna sıklıkla çok uzun süre değiştirilmeyen kirli bezlerde hapsolan nem neden olur.[3] X Güvenliir Kaynak FamilyDoctor.org Kaynağa git
-
2Kaşıntıyı fark et. Vücudunun mantardan etkilenen yerindeki der ve o bölge, kaşınacak ve dokunmaya karşı aşırı hassas olacaktır. Enfekte olan yere sürtünen giysilerden ya da yabancı objelerden tahriş de olacaktır.[4] X Kaynağı araştır
- Enfeksiyon, enfekte olan bölgede ya da etrafında yanma hissetmene de neden olabilir.
-
3Farklı mantar enfeksiyonu türlerine özel belirtileri gözle. Başlıca 3 tür mantar enfeksiyonu vardır: vajinal enfeksiyonlar, cilt enfeksiyonları ve boğaz enfeksiyonları. Her bir enfeksiyon türünün, yukarıda belirtilen belirtilere ek olarak kendi özel belirtileri vardır.
- Vajinal mantar enfeksiyonu: İnsanların genelde mantar enfeksiyonuna yakalandıklarını söylediklerinde kastettikleri şey olan vajinal mantar enfeksiyonun varsa vajinanın ve vulvanın kızardığını, şiştiğini, kaşındığını ve tahriş olduğunu fark edebilirsin. İdrarını yaparken ya da cinsel ilişkiye girerken yanma ya da ağrı hissedebilirsin. Vajinal mantar enfeksiyonlarında da her zaman olmasa da sıklıkla vajinada yoğun (çökelek peyniri gibi), beyaz ve kokusuz bir akıntı olur. Kadınların %75’inin hayatlarının bir noktasında vajinal mantar enfeksiyonuna yakalanacaklarını unutma.[5] X Kaynağı araştır
- Cilt enfeksiyonu: Ellerinde ya da ayaklarında bir cilt enfeksiyonu varsa el aya da ayak parmaklarının arasında döküntü, lekeler ve su toplanması fark edebilirsin. Etkilenen uzuvlarının tırnaklarında beyaz noktalar oluşmaya başladığını da fark edebilirsin.[6] X Güvenliir Kaynak MedlinePlus Kaynağa git
- Pamukçuk: Boğazdaki mantar enfeksiyonlarına pamukçuk da denir. Boğazının kızardığını, sivilce benzeri beyaz, su toplamış yerler olabileceğini ya da genzinde, boğazının yakınında ve dilinde lekeler olduğunu görebilirsin. Ağzının köşelerinde çatlaklar da (açısal keilit) fark edebilir ve yutkunmakta biraz zorlanabilirsin.[7] X Güvenliir Kaynak Centers for Disease Control and Prevention Kaynağa git
-
4Evde yapılan bir pH testi satın al. En sık görülen mantar enfeksiyonu türü olan vajinal mantar enfeksiyonun olduğundan şüpheleniyorsan ve geçmişte bu enfeksiyona yakalandıysan bir pH testi satın alıp evde kendine teşhis koyabilirsin. Normal vajinal pH, hafifçe asidik olan 4 civarındadır. Testle birlikte gelen talimatlara uy.[8] X Güvenliir Kaynak US Food and Drug Administration Kaynağa git
- Testi yapmak için, bir parça pH kâğıdını birkaç saniye vajina duvarında tut. Kâğıdın rengini testte bulunan grafikle karşılaştır. Tabloda, kâğıdın rengine en yakın olan rakam, vajinanın pH değeridir
- Sonuç, 4’ün üzerindeyse doktora git. Bu, bir mantar enfeksiyonun göstergesi değildir ama başka bir enfeksiyonun işareti olabilir.
- Test sonucu 4’ün altındaysa muhtemelen bir mantar enfeksiyonudur.
Yöntem 2 / 4:
Komplike Bir Mantar Enfeksiyonunun Belirtilerini Tanımak
-
1
-
2Belirli bir risk grubuna dahil olup olmadığını bul. Aşağıdakiler gibi belirli risk gruplarının daha komplike mantar enfeksiyonlarına yakalanmaları daha büyük bir ihtimaldir:[10] X Güvenliir Kaynak Mayo Clinic Kaynağa git
- Bir yılda 4 ya da daha fazla mantar enfeksiyonuna yakalananlar
- Hamile kadınlar
- Kontrol altına alınmamış diyabeti olanlar
- Bağışıklık sistemi zayıflamış kişiler (ilaçlar ya da HIV gibi hastalıklar yüzünden)
-
3Candida albicans olmayan enfeksiyonların komplike kabul edildiğinin farkında ol. Normalde, çoğu mantar enfeksiyonuna candida mantarı olan Candida albicans neden olur. Ama, bazen enfeksiyondan farklı bir candida mantarı sorumlu olabilir. Bu, durumu karmaşıklaştırır çünkü reçetesiz satılan ve reçeteli tedavilerin çoğu, Candida albicans enfeksiyonlarını tedavi etmek için üretilmiştir. Sonuç olarak, Candida albicans olmayan enfeksiyonlar genellikle daha agresif tedaviler gerektirir.[11] X Kaynağı araştır
- Farklı bir candida mantarı türünü teşhis etmenin tek yolunun, doktorunun candida olmayan organizmayı saptamak için örnek alması (sürüntü örneği) ve bunu tahlil etmesi olduğunu bil.
Yöntem 3 / 4:
Risk Faktörlerini Bilmek
-
1Antibiyotik tedavilerinin mantar enfeksiyonuna yol açabileceğini bil. Uzun süreli antibiyotik tedavileri sadece vücuttaki bakteriyel patojenleri değil, “iyi bakterileri” de öldürür. Bu, ağız, cilt ve vajina florasında bir dengesizliğe neden olabilir; bu dengesizlik de mantarın aşırı çoğalmasına yol açabilir.[12] X Güvenliir Kaynak Mayo Clinic Kaynağa git
- Yakın zamanda antibiyotik kullandıysan ve yanma ve kaşıntı hissediyorsan mantar enfeksiyonun olabilir.
-
2Hamile kadınların mantar enfeksiyonuna yakalanma risklerinin daha yüksek olduğunu anla. Hamilelik, vajinal salgılardaki şekeri arttırır (buna, östrojen ve progesteron neden olur) ve mantar, şekerin içinde çoğalabilir. Mantar çoğalınca, normal vajinal florada bir dengesizlik meydana gelir ve bu da mantar enfeksiyonuna yol açar.[13] X Güvenliir Kaynak Mayo Clinic Kaynağa git
-
3
-
4Vajinal duşun vajinal mantar enfeksiyonuna neden olabileceğinin farkında ol. Duşlar çoğunlukla adet döneminden sonra vajinayı temizlemek için kullanılır ama bu uygulama genellikle gereksizdir, hatta zararlı bile olabilir. Vajinal duş düzenli olarak yapıldığında vajinanın florasının dengesini ve asitliğini değiştirerek iyi ve kötü bakterilerin dengesini bozabilir. Bakterilerin seviyesi, asidik ortamın sürdürülmesine yardım eder ve bu ortamın yok olması kötü bakterilerin aşırı çoğalmasına, sonuç olarak da mantar enfeksiyonlarına neden olabilir.[15] X Güvenliir Kaynak Mayo Clinic Kaynağa git
-
5Var olan tıbbi sorunların, mantar enfeksiyonu için risk faktörü olabileceğinin farkında ol. Bazı hastalıklar ve sorunlar, mantar enfeksiyonlarıyla bağlantılıdır. Diyabet ve HIV gibi bir hastalık yüzünden zayıflamış bir bağışıklık sistemi, mantar enfeksiyonuna yakalanma riskini arttırabilir.[16] X Güvenliir Kaynak Mayo Clinic Kaynağa git
Yöntem 4 / 4:
Ne Zaman Tıbbi Yardım Almalı
-
1Bu, senin ilk mantar enfeksiyonunsa doktoruna danış. Daha önce hiç mantar enfeksiyonuna yakalanmadıysan teşhisini doğrulamak için doktorunla konuş. Doktorun sana tam olarak neler olduğunu söyleyebilir ve mantar enfeksiyonunu tedavi etmeye yardımcı olması için ilaçlar yazabilir.[17] X Güvenliir Kaynak Mayo Clinic Kaynağa git
- Mantar enfeksiyonu bazen cinsel yolla bulaşan bazı hastalıklara benzeyebilir, o yüzden mantar enfeksiyonuna yakalandığını doğrulamak için doktora git.
- İdrar yolu enfeksiyonu ya da cinsel yolla bulaşan hastalıklar, mantar enfeksiyonunun belirtilerine benzeyebilir.
-
2Ateşin çıkarsa tıbbi yardım al. Mantar enfeksiyonuna ateş eşlik ederse daha komplike bir tıbbi sorunun işareti olabilir. Doktorunla konuş. Doktorun bazı tahliller yapmak isteyebilir ve mantar enfeksiyonunun iyileşmesine yardım edebilecek bazı ilaçlar yazabilir.[18] X Güvenliir Kaynak Mayo Clinic Kaynağa git
- Titremen ve ağrıların varsa bunları da doktoruna söyle.
-
3Sürekli mantar enfeksiyonuna yakalanıyorsan doktorunla konuş. İyileştiği sürece arada bir mantar enfeksiyonuna yakalanmak çok önemli bir şey değildir. Ama üst üste sürekli mantar enfeksiyonu geçiriyorsan bu, daha derin bir tıbbi sorun olduğunun bir işareti olabilir. Doktoruna çok sayıda mantar enfeksiyonuna yakalandığını söyle. Doktorun bazı tahliller yapmak isteyebilir ve bunları iyileştirmek için ilaç verebilir.[19] X Güvenliir Kaynak Mayo Clinic Kaynağa git
- Tekrarlayan mantar enfeksiyonları diyabetin ya da kanserin bir işareti olabilir.
- HIV ya da AIDS kapma riskin olduğuna inanıyorsan ve birden çok mantar enfeksiyonun varsa doktoruna söyle.
-
4Mantar enfeksiyonun geçmezse bir doktora git. Çoğu mantar enfeksiyonu tedavi edildiğinde yaklaşık bir iki gün içinde iyileşecektir. Ama, mantar enfeksiyonun iyileşmezse doktorunla konuş. Seni muayene etmek isteyebilir, ya da mantar enfeksiyonunun iyileşmesine yardım edebilen ilaçlar yazabilir.[20] X Kaynağı araştır
- Uzun süren mantar enfeksiyonları enfekte olabilir ve daha derin bir sorunun işareti olabilir. Güvende olmak için doktorunla konuş.
-
5Hamileysen ve mantar enfeksiyonuna yakalanırsan doktorunu ara. Mantar enfeksiyonları, hamile kadınlarda sık görülür ve genellikle tehlikeli değildir. Ama, mantar enfeksiyonlarını tedavi etmek için kullanılan bazı ilaçlar, senin ya da bebeğin için zararlı olabilir. Mantar enfeksiyonunu tedavi etmeye çalışmadan önce doktorunla tedavi seçeneklerini konuş.[21] X Kaynağı araştır
- Doktorunla konuşana kadar reçetesiz satılan kremleri sürmekten kaçın.
-
6Diyabetin varsa ve mantar enfeksiyona yakalanırsan tıbbi tedavi al. Diyabetin varsa mantar enfeksiyonları potansiyel olarak komplikasyonlara yol açabilir. Kendi mantar enfeksiyonunu tedavi ya da teşhis etmeye çalışmadan önce doktorunla konuş. Doktorun sana tedavi seçenekleri tavsiye edebilir ya da bazı ilaçlar yazabilir.[22] X Güvenliir Kaynak PubMed Central Kaynağa git
- Tekrarlayan mantar enfeksiyonları, diyabet tedavi planının değiştirilmesi gerektiğinin bir işareti olabilir.
İpuçları
- Mantar enfeksiyonlarının gelişmesini önlemek için, cildinin kat yerlerini olabildiğince kuru tutmaya çalış.
Uyarılar
- Bir kadın ilk kez bir vajinal mantar enfeksiyonu yaşıyorsa uzman bir tıp uzmanı tarafından teşhis edilmesi gerektiğini unutmamak önemlidir. Birbiriyle karıştırılan birçok farklı vajinal enfeksiyon türü vardır ve hepsine aynı tedavi uygulanmaz. İlk teşhisten sonra, takip eden mantar enfeksiyonları (komplike ya da şiddetli olmadıkları sürece) evde tedavi edilebilir.
Referanslar
- ↑ http://www.nlm.nih.gov/medlineplus/yeastinfections.html
- ↑ https://www.summitmedicalgroup.com/library/adult_health/aha_obg_candidiasis/
- ↑ https://familydoctor.org/condition/diaper-rash/
- ↑ https://www.summitmedicalgroup.com/library/adult_health/aha_obg_candidiasis/
- ↑ http://www.nlm.nih.gov/medlineplus/ency/article/001511.htm
- ↑ https://medlineplus.gov/ency/article/000880.htm
- ↑ http://www.cdc.gov/fungal/diseases/candidiasis/thrush/symptoms.html
- ↑ http://www.fda.gov/MedicalDevices/ProductsandMedicalProcedures/InVitroDiagnostics/HomeUseTests/ucm126074.htm
- ↑ http://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/yeast-infection/basics/symptoms/con-20035129
- ↑ http://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/yeast-infection/basics/symptoms/con-20035129
- ↑ https://journals.sagepub.com/doi/pdf/10.2217/17455057.1.2.253
- ↑ https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/yeast-infection/symptoms-causes/syc-20378999
- ↑ https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/yeast-infection/symptoms-causes/syc-20378999.
- ↑ https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/yeast-infection/symptoms-causes/syc-20378999
- ↑ https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/yeast-infection/symptoms-causes/syc-20378999
- ↑ https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/yeast-infection/symptoms-causes/syc-20378999
- ↑ https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/yeast-infection/symptoms-causes/syc-20378999
- ↑ https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/vaginitis/symptoms-causes/syc-20354707
- ↑ http://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/yeast-infection/basics/symptoms/con-20035129
- ↑ https://www.uofmhealth.org/health-library/tn9593
- ↑ https://www.uofmhealth.org/health-library/hw79515
- ↑ https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/24372432/