Korunmasız olanlar için
Herkesin kendisi olma ve hayatını istediği gibi yaşama hakkı vardır. Bu, hem çocukların hem de yetişkinlerin sahip olduğu temel bir haktır. Bu, aile bağları veya doğum ve yetiştirilme yeri ne olursa olsun herkes için geçerlidir.
Olmak istediğiniz kişi olma özgürlüğü
Ebeveynler, hayatta başarılı olabilmeleri için çocuklarını desteklemek ve onlara rehberlik etmekle sorumludur. Ebeveynler, çocuklarının kararlarına ilişkin görüş bildirme hakkına sahiptir. Ebeveynlerin iyi karar olarak gördükleri şeyler aileden aileye değişebilir. Bu, ebeveynlerin geçmişine, örneğin yetiştirildikleri geleneklere bağlı olabilir. Çocukken olmak istediğiniz kişi olabildiğiniz sürece ebeveynlerinizin hangi değerlere ve geleneklere sahip olduğunun bir önemi yoktur.
Bir kişi ne kadar büyükse kendi kararlarını vermek için o kadar fazla özerkliğe ve alana sahip olmalıdır. Ergenlerin kendi hayatları ve kararları için küçük çocuklara kıyasla daha fazla sorumluluk üstlenebilmeleri, yetişkinliğe giden yolda çok önemli bir unsurdur.
Bazı ailelerde çocuklar ve ergenler daha fazla özgürlüğe sahip değildir ve sonuç olarak, olmak istedikleri kişi olma yolunda gerekli alandan yoksundurlar. Bazı çocuklar ve ergenler, büyüdükçe özgürlüklerinin azaldığına ve ailelerinin, onları bağımsız kararlar almalarını engellediğine inanmaktadır. Bu, ebeveynlerin, çocuklarının hangi kıyafetleri giyeceğine, hangi derslere katılabileceğine ve kiminle vakit geçirebileceğine karar verebilmeleri gibi durumları içerebilir.
Namusa dayalı şiddet ve baskı hakkında film (İsveççe)
Devin Rexvid, Stockholm Üniversitesi'nde kıdemli bir öğretim görevlisi ve araştırmacıdır. Bu filmde, namusa dayalı şiddet ve baskının ne olduğunu, nelerden oluşabileceğini ve kendini nasıl gösterebileceğini anlatıyor. Ayrıca savunmasız durumdakiler için mevcut destek ve yardımları da ele alıyor.
Okula gitme hakkına sahipsiniz
Çocuklar ve ergenler eğitim hakkına sahiptir. Bu, tüm çocukların okula gitmesine izin verilmesi gerektiği anlamına gelmektedir. Bu aynı zamanda, ebeveynler istemese bile tüm çocukların tüm derslere katılmasına izin verilmesi gerektiği anlamına gelmektedir. İsveç'te zorunlu eğitim diye bir şey vardır. Zorunlu eğitimin bir parçası olarak çocukların anaokulundan dokuzuncu sınıfa kadar tüm derslere katılmaları gerekmektedir. Hem okul hem de ebeveynler, çocuğun tüm ilkokul derslerine katılmasını sağlamaktan sorumludur.
Bazı ebeveynler çocuklarının ve ergen çocuklarının belirli derslere katılmasını istememektedir. Örneğin bunlar, okul jimnastiği veya cinsel eğitim hakkındaki dersler olabilir. Ancak ebeveynler çocuklarının derslere katılmasını engellememelidir.
İstediğin kişiye aşık olma özgürlüğü
Herkesin istediği kişiye aşık olma hakkı vardır. Bu aynı zamanda hayatınızı nasıl ve kiminle yaşamak istediğinizi seçme özgürlüğüne sahip olduğunuz anlamına da gelir. Aileniz, eşinizi veya oda arkadaşınızı seçememelidir. Aileniz kiminle birlikte olduğunuzu kontrol edemez. Ailenin size kiminle evleneceğinizi söylemesi veya isteğiniz dışında sizi evlenmeye zorlaması da yasaktır. Gelecekte evlenip evlenmeyeceğinize ve evlenecekseniz kiminle evleneceğinize kendiniz karar verme özgürlüğüne sahipsiniz.
Çocuk yaşta evlilik ve zorla evlendirme
Aileniz ya da bir başkası istediği için kendi isteğiniz dışında evlenirseniz bu evlilik gönüllü olarak yapılmış sayılmaz. Bir kişinin tehdit veya şiddet yoluyla ya da örneğin onların isteklerine uymadığınız takdirde kendinizi suçlu hissetmenizi sağlamaya çalışarak üzerinizde baskı veya zorlama uygulaması kabul edilemez.
Ayrıca ebeveynlerinizin veya başkalarının sizi başka bir ülkede evlendirmesi yasaktır. O ülkede buna izin verilip verilmemesi fark etmez. İsveç'te hem çocuk yaşta evlilik hem de zorla evlendirme suçtur. Bir çocuğu başkasına vermek için plan yapmak ve hazırlık yapmak ya da bunu başkasının iradesi dışında yapmak da suçtur.
Evlenmek ya da bir kardeşinizin, kuzeninizin ya da arkadaşınızın evlenmesi konusunda endişeleriniz varsa güvendiğiniz bir kişiye içinizi dökmelisiniz. Zorla evlendirilme riski altında olan herkes, toplum tarafından korunma ve yardım alma hakkına sahiptir. Polis ve sosyal hizmetler, koruma ve yardım sağlayabilir.
Kime başvuracağınızı bilmiyorsanız, Linnamottagningen Kabul Merkezi, Somaya kadın sığınma evi ve kadın sığınma evi veya Terrafem gibi evlendirilme riski altında olan veya namusla ilgili baskı yaşayan kişilere destek sağlayan kuruluşlara ulaşabilirsiniz. Terrafem'in operasyonları çok sayıda dilde destek sağlayabilir.
Polis, bir ailenin zorla veya çocuk yaşta evlilik planladığından ve buna hazırlandığından şüpheleniyorsa, bir soruşturma başlatmalıdır. Bu, suçu polise kimin bildirdiğinden bağımsız olarak ve mağdur olayı bildirmek istemese bile geçerlidir. Bir soruşturma ile birlikte, mağdurun ne tür bir korumaya ihtiyaç duyabileceğini belirlemek için bir değerlendirme yapılır.
Kendi cinselliğinizi yaşama hakkı
Namus standartları nedeniyle kontrolün olduğu ailelerde, çocukların ve ergenlerin cinselliklerinin denetim altında tutulması yaygındır. Aile, çocuklarının ve ergen çocuklarının kimlerle ilişki kurabileceğine karar verir. Birçok ailede heteroseksüellik dışındaki cinsel yönelimler kontrol nedeniyle kabul görmez. Sonuç olarak, kendini eşcinsel, biseksüel, trans veya kuir olarak tanımlayan pek çok birey, baskı, tehdit ve şiddete maruz kalmamak için cinsel yönelimlerini ailelerinden gizlemek zorunda kalmaktadır.
Aile, cinselliğini yaşayan çocuk ve ergenleri, örneğin aileden dışlamakla tehdit ederek, zorla evlilikler planlayarak veya cinsel istismar yoluyla onları değiştirmeye çalışarak cezalandırabilir. Değiştirme girişimi, bir kişi cinsel yönelimini, cinsiyet kimliğini veya cinsiyet ifadesini değiştirmeye zorlandığında veya etkilenildiğinde meydana gelir. Bu, psikoterapi veya ilaç tedavisi gibi sözde "tedavi" yoluyla gerçekleştirilir.
Aile veya akraba kontrolü nedeniyle kimliklerini veya cinselliklerini yaşayamayan kişiler, polis ve sosyal hizmetlerin korumasına ihtiyaç duyabilir. Kendinizi tehdit altında hissediyorsanız veya başka biri için endişeleniyorsanız polise başvurun. Acil durumlarda 112 acil durum numarasını aramalısınız. Acil bir tehlike yoksa, bir polis karakolunu ziyaret edebilir veya 114 14 numaralı telefondan polisi arayabilirsiniz.
Desteğe ve tavsiyeye ihtiyacınız varsa RFSL Stödmottagning Kabul Merkezi ile iletişime geçebilirsiniz. Çocukların Koruyun Vakfının Aşk özgürdür adlı destek sohbetiyle de iletişime geçebilirsiniz.
Kadın sünnetine karşı koruma
Kadın sünneti, namusa dayalı bir kültürde yaşayan bazı ailelerde kız çocuklarının ve kadınların cinselliğini kontrol etmek için kullanılmaktadır. İsveç'te kadın sünneti planlamak ve uygulamak yasa dışıdır ve bunu yapanlar cezalandırılabilir. Sadece İsveç'te değil, bir çocuğu başka bir ülkeye götürüp orada genital sakatlamaya tabi tutmak da yasa dışıdır. Gidilen ülkede kadın sünnetine izin verilip verilmediği önemli değildir.
Kadın sünneti, bir kızın cinsel organından dış dudakların, iç dudakların veya klitorisin tamamının veya bir kısmının çıkarılmasıdır. Kadın sünneti mağdur için zararlı ve potansiyel olarak tehlikelidir. Genital sakatlanma geçiren kişilerden bazıları, hayatları boyunca devam edebilecek çeşitli fiziksel komplikasyonlar yaşayabilir.
Çocukların şiddetin hiçbir türüne maruz kalmaması bir insan hakkıdır. Kadın sünneti, şiddetin bir şekilde tezahürüdür. Bu, mağdurun istismar sonucu yaşadığı travma nedeniyle hem fiziksel hem de psikolojik bir şiddettir. Genital sakatlama, cinsel kontrol amacıyla yapıldığında da bir cinsel şiddet biçimi olabilir.
Sorunlara örnek olarak şunlar verilebilir:
- seks yapmanın zor ve acı verici olduğu,
- bireyin adet sancısı ve rahatsız edici koku ile ilgili sorunları olması,
- sünnet izlerinin rahatsız edici olduğu ve oturmayı zorlaştırdığı ve
- bireyin idrar yapmakta zorlanması.
Kadın sünneti, mağdurun korkusu ve bu işlemle ilgili hoş olmayan anıları nedeniyle psikolojik sorunlara da yol açabilir.
Çocuk Haklarına Dair Sözleşme
Çocuk Hakları Sözleşmesi, İsveç yasalarına dâhil edilmiş bir antlaşmadır. Çocuk Hakları Sözleşmesi, yaş, uyruk veya ikamet yerine bakılmaksızın tüm çocuklar için geçerlidir. Çocuklar, 18 yaşından küçük tüm bireylerdir.
Çocukla ilgili tüm kararlarda çocuğun yüksek yararı öncelikli olarak göz önünde bulundurulmalıdır. Bu, Çocuk Hakları Sözleşmesinin 3. Maddesinde bulunur ve Sözleşmenin temel ilkelerinden biridir.
12. maddede, kendi görüşlerini oluşturabilecek olgunluğa erişmiş çocukların, kendilerini ilgilendiren konularda fikirlerini özgürce ifade etme hakkına sahip olduğu belirtilmektedir. Çocuğun artan yaşı ve olgunluk seviyesiyle orantılı olarak, çocuğun görüşleri çocuğun kendi hayatı üzerinde daha büyük bir etkiye sahip olmalıdır.
Çocuk Hakları Sözleşmesinin 19. Maddesi, Taraf Devletlerin, çocukları cinsel istismar dâhil her türlü fiziksel veya zihinsel şiddet, yaralanma, istismar, ihmal, suistimal veya sömürüye karşı korumak için uygun olan tüm tedbirleri almasını zorunlu kılar.
Ayrıca Çocuk Hakları Sözleşmesi çocukların zararlı uygulamalara maruz bırakılmasını yasaklamaktadır.
Ev ortamından ayrılmak zorunda kalan bir çocuk, devletten özel koruma ve destek alma hakkına sahip olmalı ve sözleşme devletleri, alternatif bakımın mevcut olmasını sağlamalıdır. Bu durum, 20. Maddeden açıkça anlaşılmaktadır.
Yardım mevcuttur
Çocuklar ve ergenler, kendileri oldukları için cezalandırılmama hakkına sahiptir. Aile kuralları çocukların cinsel yönelimini, kıyafetini veya arkadaş seçimini onaylamadığı için birini cezalandırmak kabul edilemez ve bu durum, yasa dışı olabilir. Bir aile ferdi ya da akrabanız tarafından kontrol edildiğinizi ya da tehdit edildiğinizi hissediyorsanız ya da başka biri hakkında endişe duyuyorsanız, güvenilir bir kişiye bu konudan bahsetmeniz sizin için faydalı olacaktır.
Yakın bir arkadaşınız veya bir aile ferdinizle konuşmak istemiyorsanız veya konuşamıyorsanız, aileleri tarafından kontrol edilen veya tehdit edilen kişilere yardım eden bir kuruluşla iletişime geçebilirsiniz. Yardım ve destek sağlayabilecek çeşitli iş kuruluşlarının iletişim bilgileri aşağıda listelenmiştir.
Bir suçun mağduru olduğunuzu düşünüyorsanız, 114 14 numaralı telefonu arayarak veya bir polis karakolunu ziyaret ederek polise başvurabilirsiniz. Acil tehlike altındaysanız 112 acil durum numarasını aramalısınız. Yaşananların suç teşkil ettiğinin farkında olmanız gerekmez; ihbarınızı araştırmak polisin sorumluluğundadır.
Kendi belediyenizdeki polis veya sosyal hizmetlerden her zaman yardım ve koruma talep edebilirsiniz.
Bir suçun mağduru olan herkesin tazminat alma hakkı vardır ve bu, namusla ilgili bir suçun mağduru olarak sizi de kapsar. Yasanın yakın zamanda sıkılaştırılmasının bir sonucu olarak, namus duygusuyla işlenen suçlar için, suçun namus bağlamıyla ilişkilendirilemediği durumlara kıyasla daha fazla tazminat almak artık mümkündür.
Polis teşkilatı
Polis teşkilatı, ihbar edilen suçları ihbarı aldıktan sonra soruşturur. Yaşadıklarınız hakkında konuşacak birine ihtiyacınız varsa, sizi ek faaliyetlere de yönlendirebilirler. Şiddete maruz kalmanız ya da şiddet tehdidi altında olmanız halinde polis size koruma sağlayabilir.
Sosyal hizmetler
Her belediyenin sosyal hizmetleri, suç mağdurlarına ve onların ailelerine yardım ve destek sağlamaktan sorumludur. Aşağıda, belediyenizin iletişim bilgilerini içeren İsveç Belediyeleri ve Bölgeleri internet sitesine bir bağlantı bulunmaktadır.
GAPF destek hattı
Pela ve Fadime'yi Asla Unutma Ulusal Derneği, GAPF, destek hattı aracılığıyla destek ve tavsiye sunmaktadır. Tüm yıl boyunca 7/24 açıktırlar. Savunmasız kişilerin yanı sıra yakınları ve profesyoneller de yardım hattından yardım alabilir. Destek merkezinde, namusa bağlı bireylerle etkileşime girmeye alışkın bireyler görev yapmaktadır. Yardım hattını aramak ücretsizdir, isminizi vermeyebilirsiniz ve destek personeli gizliliği korumakla yükümlüdür.
Linnamottagningen Kabul Merkezi
Linnamottagningen Kabul Merkezi, namusa dayalı şiddet ve baskıya maruz kalmış ya da kendi istekleri dışında evlendirilmiş veya evlendirilme riski altında olan ergenler için bir kabul merkezidir. Kabul merkezi hem ani durumlar için hem de uzun vadede yardım sağlayabilir. Kabul merkezi, hem LGBTQI hem de kültürel yetkinliğe sahiptir. Linnamottagningen Kabul Merkezi, savunmasız kişilerle karşılaşan profesyonellere de tavsiyelerde bulunabilir. Kabul merkezinde bir ulusal acil durum telefonu bulunmaktadır.
Aşk özgürdür adlı destek sohbeti
Çocukları Kurtarın Vakfı, Aşk özgürdür adlı bir destek sohbeti işletmektedir. Namusla ilgili çeşitli konularda destek ve rehberlik arayan çocuklar ve gençlerle sohbet edilir. Sohbet, kâr amacı gütmeyen bireyler tarafından işletilmektedir. Burada çocuklar ve ergenler, diğer konuların yanı sıra haklar, namusa dayalı şiddet ve baskı, kısıtlamalar ve zorla evlendirmelerle ilgili sorular yöneltebilirler.
RFSL Stödmottagning Kabul Merkezi
RFSL Stödmottagning Kabul Merkezi, taciz, tehdit ve şiddete maruz kalan LGBTQ bireyler için destek faaliyetleri yürütmektedir. Şiddet gören LGBTQ bireylerin akrabaları ve arkadaşlarının yanı sıra hedef kitleye dâhil olan profesyoneller de buraya gelebilir. Destek kabul merkezine başvurmak ücretsizdir ve anonim kalmak mümkündür.
Somaya kadın ve kızların sığınma evi
Somaya kadın ve kızların sığınma evi, yakın partner şiddetine maruz kalan veya saygılı bir ortamda yaşayan yabancı kökenli kızlara, kadınlara ve LGBTQI bireylere yardım eden kâr amacı gütmeyen bir kuruluştur. Somaya'nın çok dilli operasyonları arasında bir yardım hattı, destek sohbeti, korumalı konut ve etkinlik merkezi bulunmaktadır. Çalışanlar, korunmaya ihtiyaç duyan ve baskı ve şiddetten kaçan bireylere yardım etme konusunda geniş deneyime sahiptir.
Terrafem
Terrafem, kız çocuklarının ve kadınların erkek şiddetinden kurtulmasını savunan ve kâr amacı gütmeyen bir kuruluştur. Terrafem, yabancı kökenli kız çocukları ve kadınlar için ulusal bir yardım hattı işletmekte ve çeşitli ülkelerden ve dillerden dezavantajlı bireylerle iletişim kurmaktadır. Ayrıca Terrafem, nöbetçi hukuk servisi ve nöbetçi kadın servisi işletmektedir.
Toplumda Kız Çocuklarının Hakları, TRIS
TRIS, namusa dayalı şiddet ve baskıyla mücadele eden ve kâr amacı gütmeyen bir kuruluştur. TRIS, yetişkinlerin yanı sıra namusa ilişkin şiddet ve baskıya maruz kalan veya maruz kalma riski taşıyan çocuk ve ergenlere de yardım sunmaktadır. TRIS'te zihinsel engelli çocuk ve ergenlerin ihtiyaçlarını karşılama konusunda uzmanlık bulunmaktadır. TRIS, diğer hizmetlerinin yanı sıra bir destek telefonu olan TRIS yardım hattını da işletmektedir. Kuruluş, ayrıca savunmasız bireylere geçici veya korumalı ikamet sağlayabilir.
Dışişleri Bakanlığının yardım hattı
Bilgilendirme kampanyası ve materyaller
2022 yılının Haziran ayında namusa dayalı şiddet ve baskıyla mücadeleye yönelik yasal çerçeve ve araçlar hakkında ulusal bir bilgilendirme kampanyası başlatılmıştır. Hedef kitle, savunmasız durumdaki çocukları ve ergenleri ve bu kişilerin ailelerini ve arkadaşlarını ayrıca çocuklar ve ergenlerle çalışan profesyonelleri kapsamaktadır. İçerik, hedersfortryck.se adresinden indirilebilir ve çok sayıda kanal ve cihazdan erişilebilir. Kampanya sosyal medyada, dijital reklam panolarında ve büyük şehirlerdeki toplu taşıma araçlarında görülebilir.