İLYAS TUNÇ
Panzos, Guatemala – 29 Mayıs 1978
Panzos, Polochic nehri kıyısında yemyeşil bir kasaba; Kızılderililerin yaşadığı. Kiche dilinde ‘verimli suların toprağı’ anlamına geliyor Panzos.
29 Mayıs 1978’de kana bulandı bu verimli suların toprağı.
Guatemala hükümeti, yerli halkın yüzlerce yıldır ekip biçtiği tarlaları zengin Ladinolara satmakta sakınca görmemişti. Yaklaşık yedi yüz Chichipate ve Cahaboncito köylüsü, durumu protesto etmek üzere kasabaya yürüdü. Ancak askerler, kalabalığa rastgele ateş açacak, yüzü aşkın göstericiyi hemen oracıkta öldürecekti.
Göstericilerden biri belki de bir gün önce toprak anaya böyle dua ediyordu:
-Bizi doyuran toprak ana! Biz, senin sana ihtiyacı olan çocuklarınız. Verdiğin ürünler, çocuklarımızı ve hayvanlarımızı beslesin.
Toprak ana sadece beslemez, rock şarkıcı Michael Stipe’ın ifadesiyle, yorgan da olur ölülere; mezarlıklarda biten Amanita çiçekleriyle bezenmiş bir yorgan…
Burada bir şey var bakmadan geçemem
Hiç ama hiç görmediğim bir şey
Amanita çiçeğin adı
Çiçekler kapatır her şeyi.
(Micheal Stipe / Soykırım: Guatemala’nın Çiçekleri)
Guatemala’da 1954 yılında Amerikan Merkezi İstihbarat Örgütü (CIA) destekli bir darbe yapılmış, askeri yönetimlerle birlikte katliamlar süreci başlamıştı. İç Savaş sırasında ise, iki yüz bin insan yaşamını yitirecek, yaklaşık iki milyon kişi de göçe zorlanacaktı.
Katliamların sorumlusu, dönemin devlet başkanı Kjell Laugerud Garcia’ydı.
Kaynak:
1-Guatemala, 1978: The Massacre at Panzos, IWGIA (International Work Group for Indigenous Affairs)
1978.html