Ph metre, bir \u00e7\u00f6zeltideki hidrojen iyonlar\u0131 konsantrasyonunu bir tur logaritmik \u00f6l\u00e7\u00fcmle veren cihaz.\u00a0Ph'daki 7'nin alt\u0131ndaki de\u011ferler asidik ortam\u0131, \u00fcst\u00fcndeki de\u011ferler bazik ortam\u0131 tan\u0131mlar Ph metre g\u0131da isletmelerinde,t\u0131pta, laboraturlarda, ar\u0131tma tesislerinde,kimyasal \u00fcreten firmalarda ve daha ba\u015fka bir \u00e7ok alanda yayg\u0131n bir \u015fekilde kullan\u0131l\u0131yor.Daha ziyade prosesi takip ederken kullan\u0131lan bu cihaz, asl\u0131nda ba\u015fka i\u015faretler de verir. a\u015fa\u011f\u0131da bunlardan baz\u0131lar\u0131na ve ph metrenin farkl\u0131 baz\u0131 kullan\u0131m alanlar\u0131na de\u011finecegim. Bunlar\u0131n bir \u00e7o\u011fu s\u00fct sekt\u00f6r\u00fc ile ilgili bilgiler i\u00e7erse de ph metrenin kullan\u0131lma bi\u00e7imini g\u00f6stermesi bak\u0131m\u0131ndan faydal\u0131 olabilir.\r\n1) \u00c7i\u011f s\u00fct al\u0131m\u0131nda etkin ph metre kullan\u0131m\u0131:\u00a0\u00c7i\u011f\u00a0s\u00fct\u00fcn ph'si \u0131rksal ve y\u00f6resel ko\u015fullar\u0131n k\u00fc\u00e7\u00fck etkileri bir kenara b\u0131rak\u0131lacak olursa 6,60'tir. phmetreniz so\u011fuktan etkilenmeyen pahal\u0131 modellerden de\u011filse ki genellikle degildir cok soguk,donlu havalarda degerler yukselir.bu sapmanin ne kadar oldugunu aldiginiz sutlerin ortalamasindan anlayabilirsiniz.bu deger genellikle 6,70'i pek asmaz.\u00a0iste donlu gunler icin 6,80 ve ustundeki degerler,diger gunler icin ise 6,70 in ustundeki degerler en az 4 ihtimal dahilinde de\u011ferlendirilmelidir:\r\n1) S\u00fcte\u00a0su ile hile yap\u0131lm\u0131s olabilir.su,genellikle baziktir\r\n2) S\u00fct hayvan\u0131nda kronik ya da subklinik mastitis s\u00f6z konusu olabilir.\r\n3) S\u00fcte\u00a0soda,kostik gibi alkali maddelerle asitli\u011fi y\u00fcksek tutan ba\u015fka kimyasallar atilmis olabilir\r\n4) Temizleyici kimyasal\u0131 iyi durulanmayan makine ve sagim kaplari kullanilmis olabilir.\r\ne\u011fer ph 6,50'nin altindaysa:\r\n1) S\u00fct\u00a0ureticisinin cesitli uyanikliklari ya da ozensizlikleri soz konusu olabilir. (geceleri de sagim yapmak,sutu s\u0131cak yerde muhafaza etmek vb... )\r\n2) S\u00fct\u00a0yeni sagilmis olsa da mikrobiyolojik hareket cok hizlidir.zira bakteriler cok say\u0131dad\u0131r ve cesitli asitler urettikleri icin ph beklenilmedik \u015fekilde dusmustur.bu, sa\u011f\u0131m makinas\u0131ndaki hijyenik s\u0131k\u0131nt\u0131lardan,di\u011fer hijyen kusurlar\u0131ndan ya da sa\u011f\u0131m hayvan\u0131n hastal\u0131\u011f\u0131ndan kaynaklanabilir. bu sutlerin yogunlugu pastorizasyonun ve \u00fcretimin basarisini etkiler.pastorizasyon isisini artirmak ve diger onlemleri almak gerekebilir.\r\n3) Hatali bir bilgi ise hatasi bana ait olmak uzere yine sagim hayvaninda mastitis olabilir demek istiyorum cunku mastitisin ph'yi dusurduguyle ilgili su ana kadar rastladigim bir kaynak yok.ancak uzerine gittigimiz asitli sutlerde mastitise bir cok defa rastladik ve ureticiyi tedaviye yonlendirdik.Elimde bu kadar \u00f6rnek olay olunca mastitisi ph d\u00fc\u015f\u00fcs\u00fcnde tali de\u011fil ana etken olarak belirtiyorum.\r\n4) A\u011f\u0131z s\u00fct\u00fc s\u00f6zkonusu olabilir.bu s\u00fct\u00fcn kimyas\u0131 normal s\u00fctten farkl\u0131d\u0131r.a\u011f\u0131z s\u00fct\u00fc asl\u0131nda hayvan\u0131n yeni do\u011fan yavrusunun kritik gunleri i\u00e7in \u00fcretilmi\u015f ona \u00f6zel bir besindir ve urune i\u015flemeye uygun degildir.\r\n5) Kitabi bir bilgi olarak 6,10 ve altindaki ph degerlerini tasiyan sutlerin urune islenmemesi gerektigi soylense de bu degeri daha yuksek tutmak gerekir;zira bakteriler genellikle yarismacidir.birbirlerine baskin gelenler ortami ele gecirir ve bu durum urunde sorunlara yol acabilir.genel ortalama dikkate alinarak 6,10'larda sut bulunmasa bile dip degerler uyarilmali gerekirse iade edilmelidir. ph'si dusuk sutleri asitlendirici olsun ya da olmasin her turlu istenmeyen mikroorganizmanin (fungi dahil) cirit attigi bir yer olarak gormek ve ona gore muamele etmek gerekir. Bu bakterilerden biri olan ve stresli bakteri olarak tanimlanabilecek bazi staphylococcus aureus soylari,strese girdiginde cevresindeki bakteriler icin enterotoksinler yayarak onlari zehirler.daha sonra bu zehirle kendisi de yok olur ancak gidada kalan bu toksinler gida zehirlenmelerine sebep olabilir.ortamda ne kadar cok stafilokok varsa, bu risk o kadar yukselir. fungilerden kufleri ise bakterilerden ayri degerlendirmek gerekir.zira bunlardan bazilarinin urettikleri mikotoksinler, karaciger kanseri basta olmak uzere kanserlere yol acabilirler.\r\n2) Durulama kontrolu amaciyla ph metre kullan\u0131m\u0131:\r\nZemin ve Ekipman temizlerken kullanilan dezenfektanlar genellikle baziktir.bu kimyasallarin ph degerleri 8-14 arasinda de\u011fi\u015febilir. bunlarin seyreltilmesiyle elde edilen cozeltinin ph'si muhtemelen 8-10 arasinda olacaktir.iste bir ekipmanin iyi durulan\u0131p durulanmadigini durulama suyu ph'sini kontrol ederek gorebilirsiniz.durulama iyi yapilmamissa durulama suyu ph degeri, isletme suyu ph degerinden daha yuksek olacaktir.\r\n3) Mikroorganizma geli\u015fimini kontrol ama\u00e7l\u0131 ph metre kullan\u0131m\u0131:\r\nHer firmanin kendi \u00fcretim de\u011ferlerinden olu\u015fan bir \u00fcretim \u00e7izgisi vard\u0131r.bu \u00e7izgi, ilk ba\u015fta bilimsel veriler dikkate al\u0131narak haz\u0131rlansa da zaman i\u00e7inde olu\u015fan be\u011feni,ya\u015fanan sorun ya da tecrubelerle revize edilir ve firmaya has, kararl\u0131 bir hal al\u0131r.\u00e7izginin d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131k\u0131lmak istenmez. \u00d6rne\u011fin klasik peynirde x d\u00f6neminde 5,80 kesme ph\u2019l\u0131 peynir elde edilmek isteniyor ve jel ph\u2019da bu, 10 birimlik asidik geli\u015fim ile sa\u011flan\u0131yorsa, bunun \u00e7ok alt\u0131nda ve \u00fcst\u00fcndeki de\u011ferlere duruma g\u00f6re past\u00f6rizasyon \u0131s\u0131s\u0131, mayalama s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131,maya miktar\u0131,bask\u0131 a\u011f\u0131rl\u0131k ve s\u00fcresi,oda \u0131s\u0131s\u0131,\u00f6nso\u011futma ve so\u011futma derecesi gibi enstrumanlarla mudahale edilir Normalde x derece hava s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131nda, y ph\u2019da mayalanan s\u00fct\u00fcn 2 saat sonraki normal asidik ilerlemesi 10 birimken ilerleme 30 birim olmu\u015fsa ya da 3 birimde kalm\u0131\u015fsa orda kesinlikle mikrobiyolojik bir sorun vard\u0131r ya da enstrumanlar yanl\u0131\u015f kullan\u0131larak bu sorun yarat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Biyolojik ya da kimyasal ar\u0131tma tesislerinde de ph \u00e7ok \u00f6nemlidir.tesisisin anaerob ar\u0131tmas\u0131 varsa burda ortam\u0131 olu\u015fturan 2 ana grup bakteri olan metan ve asit bakterileri birbirinden farkl\u0131 ph de\u011ferleri isterler ve ortam iki taraf\u0131 da zor durumda b\u0131rakmayan 6 gibi bir ph de\u011ferine ayarlanmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131l\u0131r. Aerob Ar\u0131tman\u0131n laboratuar ortam\u0131nda uretilmi\u015f biyolojik bakterileri ise ortamdaki dogal florayla s\u00fcrekli bir kavga d\u00f6v\u00fc\u015f i\u00e7erisindedir.ph ya\u015fam aral\u0131\u011f\u0131ndan uzakla\u015f\u0131ld\u0131k\u00e7a-daha \u00e7ok a\u015fa\u011f\u0131 gidi\u015flerde- bu bakterilerin kavgada i\u015fleri zorla\u015f\u0131r.\u00f6zellikle fungiler, ph de\u011feri d\u00fc\u015ft\u00fck\u00e7e ortamdaki etkinliklerini art\u0131rarak tesisi \u00e7al\u0131\u015fmaz hale getirebilirler.bu yuzden havaland\u0131rma havuz ya da havuzlar\u0131 ph metre ile kontrol edilerek ph de\u011ferini 8\u2019e yakla\u015ft\u0131ran tedbirler al\u0131n\u0131r. Kontrol, tamam\u0131yla yitirilirse 11-13 gibi ph de\u011feri ile bir katliama gidilerek sistem yeniden kurulabilir.