Çocukların ve Gençlerin Çalışma Yaşamında Korunması
Sosyal politikalar yönünden çocuk ve genç sözcükleri, hangi kesimleri ifade eder?
• En az çalıştırılma yaşının altında bulunanlar çocuk işgücü olarak ifade edilebilir. Genç işgücü denilince yaşları en az çalıştırılma yaşı ile fiziksel, düşünsel gelişme süreci ve zorunlu eğitim süresinin tamamlandığı yaş arasında olanları anlamak gerekir.
• Çocuk ve genç işgücünü nitelendiren yaş dışında başka ölçütlerin de bulunması, bu bağlamda standart ortak bir normun yaratılabilmesini güçleştirmektedir.
Çocuklar ve gençler çalışma yaşamına nasıl girmişler ve bu kesimin korunmasını öngören politikalar günümüze dek hangi yön ve biçimde gelişmiştir?
• Çocuk ve genç işgücü; tüm dünyada, her dönemde, özellikle tarım kesiminde ekonomik yaşam içinde yer almıştır, Ancak bu kesim, işçi statüsü altında çalışma yaşamına Sanayi Devrimi’nin kendine özgü koşulları altında girmiştir.
• Sosyal politikaların uluslararası ilke ve kuralları; iş ilişkileri ve yaşamının, çocuklar ve gençler yönünden özel olarak düzenlenmesini öngörür.
Çocukların ve gençlerin neden korunması gerekir?
• Fiziksel ve düşünsel gelişmelerini sağlıklı olarak tamamlayabilmeleri, temel ve mesleki eğitim hizmetlerinden en üst düzeyde yararlanabilmeleri için çocuklar ve gençler çalışma yaşamı içinde özel olarak korunurlar.
• Çocuk ve genç işgücünün hem toplumsal yaşam ve hem de iş ilişkileri ile yaşamında korunması devletin sorumluluk alanına girer. Ancak, işverenler de bu alanda sosyal bir sorumluluk taşırlar.
Çocukların ve gençlerin korunmasını öngören politikalar, hangi ulusal ve uluslararası kaynaklara dayanır?
• T.C. Anayasası’nda yer alan ilkeler, ülkemizde çocukların ve gençlerin çalışma yaşamında korunmasına yönelik ulusal sosyal politikaları yönlendirip, biçimlendirmektedir. Bu hedef doğrultusunda getirilmiş olan ilkeler ve normlar, sosyal politikaların uluslararası kaynakları içinde de geniş bir yer tutar.
Çocuklar ve gençler çalışma yaşamının hangi alanlarında, hangi yön ve biçimde korunmalıdırlar.
• En az çalıştırılma yaşının altında bulunan çocuklar; mutlak bir çalıştırma yasağı kapsamında hiç bir statü altında ve hiç bir işte çalıştırılamazlar.
• Sosyal politikalar; gençlerin yer ya da su altında, gece dönemlerinde sürdürülen, ağır ve tehlikeli olarak nitelendirilen, akord ücret sistemlerinin, fordist üretim tekniklerinin kullanıldığı işlerde, ahlaki yönden çalıştırılmaları sakıncalı olan işyerlerinde çalıştırılmalarının ve normal iş süresinden daha uzun süreli çalışmalar içinde yer alabilmelerinin hukuki düzenlemelerle yasaklanmasını öngörür.
• Çalışma yaşamı, işin sağlık yönünden kişiye uygunluğu ve iş süreleri yönünden gençler için özel olarak düzenlenir.
SORULAR
1.Çocuklar ve gençlerin, Sanayi Devrimi yaşanmadan önce, ekonomik yaşamın daha çok hangi alanda yer aldıkları düşünülebilir?
a. Ticaret
b. Sanayi
c. Hizmet
d. Tarım
e. Kamu
2. Aşağıdakilerden hangisi, çocukların ve gençlerin Sanayi Devrimi ile birlikte işçi statüsü altında çalışma yaşamında yer almaya başlamasının nedenlerinden birisi değildir?
a. Uysal ve kolay yönetilir görülmeleri
b. Teknolojik gelişmelerin çocuk ve genç işgücünden yararlanılmasına olanak tanıması
c. Ailelerin birden çok üyesi ile çalışma yaşamında yer almak zorunda kalması
d. Ucuz işgücü olarak görülmeleri
e. Özen ve uzmanlık gerektiren işlerde daha başarılı olmaları
3. Sosyal politikalar açısından, çocuk ve genç işgücü kavramlarını aşağıdaki kriterlerden hangisi belirler?
a. işin niteliği
b. Yaş
c. Hizmet süresi
d. Çalışılan kesim
e. Bireysel özellikler
4. Aşağıdaki kuruluşlardan hangisinin çocukların ve gençlerin korunmasını öngören bir yasama çalışması yoktur?
a. UÇÖ
b. BM
c. IMF
d. AK
e. UNICEF
5. Uluslararası Çalışma Örgütü sözleşme hükümlerinde dünya genelinde belirlenmiş olan en az çalıştırılma yaşı kaçtır?
a. 10
b. 12
c. 13
d. 15
e. 16
6. Çocuk Hakları Bildirgesi BM tarafından hangi yıl kabul edilmiştir?
a. 1919
b. 1945
c. 1959
d. 2000
e. 2001
7. Örgün eğitim veren bir devlet okulunda 5 saat öğrenim gören bir öğrenci, normal günlük iş süresi 7.5 saat olan bir işyerinde günde kaç saat çalıştırılabilir?
a. 5
b. 2.5
c. 3
d. 7.5
e. 12.5
8. Aşağıdaki işlerden hangisinde gençlerin çalıştırılmaları uygun olabilir?
a. Yer altında sürdürülen işlerde
b. Normal iş süresinden daha uzun süreli çalışmalarda
c. Ağır ve tehlikeli olarak kabul edilen işlerde
d. Su altında sürdürülen işlerde
e. Sanaiye ait işlerde
9. UÇÖ’ü sözleşmeleri, gençlerin yıllık izin sürelerinin en az ne kadar olmasını öngörür?
a. 10 gün
b. 12 gün
c. 20 gün
d. 3 hafta
e. 1 ay
10. UÇÖ’ü sözleşmeleri, gençlerin hafta tatillerinin kesintisiz olarak, kaç gün verilmesini öngörür?
a. 1
b. 1.5
c. 2
d. 2.5
e. 3
CEVAPLAR
1 2 3 4 5
D E B C C
6 7 8 9 10
C B E B C

