Bugün, evimizin küresel bir soğuma döneminde olması gerekiyor, ancak insanların sera gazı emisyonları bu doğal eğilimi hızlı ve eşi görülmemiş bir oranda tersine çeviriyor.
Yaklaşık 304 milyon yıl önce, Dünya'nın bir buzhaneden bir seraya bu kadar hızlı ve dramatik bir şekilde geçtiği son zamanlardan birinde, gezegenimiz büyük bir karışıklık yaşadı.
Kasimovian-Gzhelian sınırı (KGB) sırasında, atmosferik karbon seviyeleri yaklaşık 300.000 yılda milyonda 350’den 700 ppm'ye, yani iki katına çıktı. Şimdi, yeni araştırmalar, bu süre zarfında deniz tabanının yaklaşık yüzde 23'ünün oksijenden yoksun olduğunu gösteriyor.
Bulgular, Güney Çin'deki eski bir siyah şeyl levhasındaki eser elementlerin yeni bir analizine dayanıyor. Bu kayadaki karbon ve uranyum izotopları, küresel ısınmanın, yükselen deniz seviyelerinin ve eriyen buzulların yanı sıra okyanus anoksisi konusunda da endişelenmemiz gerektiğini gösteriyor.
Anoksi, oksijen eksikliği olarak tanımlanır. İklim değişikliği ile ortaya çıkabilir, çünkü buzullar eridiğinde ve okyanus yüzeyine tatlı su eklediğinde, atmosferik oksijenin çözünmesini ve denizde karışmasını engeller.
Aşırı anoksik koşullar altında, okyanustaki yaşam hayatta kalmak için mücadele eder. Hipoksi adı verilen düşük oksijenli alanlar bile 'ölü bölgeler' olarak bilinir.
Yeni sonuçlar, KGB sınırı sırasında denizdeki biyolojik çeşitlilikte büyük kayıplar bulan Güney Çin'deki antik anakaya üzerine yapılan önceki araştırmalarla destekleniyor.
Bu eski iklim değişikliklerini modellerken, mevcut çalışmanın yazarları zamanlamanın önemini fark ettiler.
Davis, California Üniversitesi'nden tortul jeokimyacı Isabel Montañez, "Bir sera dünyasında aynı miktarda CO2 yükselttiyseniz, fazla bir etkisi olmaz, ancak buz evleri değişime ve deniz anoksisine çok daha duyarlı görünüyor" diye açıklıyor.
Başka bir deyişle, küresel ısınmanın doğal bir döneminde küresel soğuma yerine insan emisyonları hızla artmış olsaydı, okyanus anoksisi bu kadar büyük bir tehdit olmazdı.
Belki de bunun nedeni, bir sera dünyasındaki sera gazlarının zaten yüksek olması gerçeğiyle ilgilidir, bu nedenle emisyonların buz tabakaları ve permafrost üzerinde o kadar güçlü bir erime etkisi yoktur.
Ancak küresel soğuma döneminde, okyanusun yüzeyine sızmaya ve oksijenin çözünmesini engellemeye hazır, tatlı suyu hapseden daha fazla buz tabakası ve buzul var.
Araştırmacılar, 290 ila 340 milyon yıl önce iklim değişikliğine neden olan devasa karbon salınımının muhtemelen volkanik patlamalar tarafından uyarıldığından şüpheleniyorlar.
Kapsamlı orman yangınları, permafrost eriyiği gibi atmosfere daha da fazla karbon eklerdi.
Araştırmacılar, KGB sırasında karbon emisyonlarının kesin nedenini izleyemediler, ancak sonuçları, sera gazı emisyonlarında açık bir artış olduğunu ve ardından deniz seviyesinin yükselmesi ve anoksi olduğunu gösteriyor.
Yazarlar, "Sera koşulları sırasında tekrar tekrar ani ısınmayla birlikte büyük karbon salınımı meydana geldi ve bu olaylar okyanusta oksijensizleşme ve yok olma olaylarını tetikledi" diye yazıyor.
"Bu paleo olaylarından elde edilen kayıtlar, biyojeokimyasal modelleme ile birleştiğinde, devam eden ısınma ile modern okyanusların önemli ölçüde oksijensizleşme yaşayacağına dair net kanıtlar sağlıyor."
Çalışma PNAS'ta yayınlandı.