Büyük Çiftlikler Büyük Gribe Yol Açar isimli kitabın yazarı Rob Wallace'a göre endüstriyel tarım ve hayvancılık insanları etkileyen salgın hastalık riskini arttırıyor.
Wallace'a göre virüslerin artmasının gıda üretimi ve çok uluslu şirketlerin karlılığıyla yakından bağlantılı. Çünkü sermaye gezegen ölçeğinde elde kalan birincil ormanlara ve küçük çiftçi arazilerine el koyuyor. Wallace'a göre bu yatırımların sonucunda ortaya çıkan ormansızlaşma ve kalkınma, hastalıkların ortaya çıkmasına yol açıyor. Bu devasa arazi parçalarının sahip olduğu işlevsel çeşitlilik ve karmaşıklığın yerini alan çizgisel düzenlemeler, daha önce yalıtılmış durumda olan patojenleri yereldeki çiftlik hayvanlarına ve insan topluluklarına aktarıyor.
Wlallace'a göre daha doğal ekolojilerin yerini alan sermaye güdümlü tarım, en öldürücü ve bulaşıcı patojen fenotiplerinin evrimleşmesi için en uygun koşulları sağlar. Evcil hayvanların genetik monokültürlerini yetiştirmek, bulaşmayı yavaşlatmak için mevcut olan her türlü bağışıklık sistemi alarmını ortadan kaldırır. Daha büyük hayvan sayısı ve yoğunluğu bulaşma oranlarını yükseltir. Bu kalabalık koşullar bağışıklık tepkilerini bastırır. Bütün endüstriyel üretimlerin bir parçası olan yüksek verim hedefi, yenilenen bir zaafiyet kaynağı oluşturarak ölümcüllüğü besler.
Wallace'a göre Kovid-19 pandemisinin ortaya çıkışında da Çin'de yabandan gıda temininin giderek ekonomik bir sektöre dönüşmesinin etkisi oldu. Endüstriyel üretimin birincil orman alanlarına doğru genişlemesi, yabani gıda operatörlerini, kaynak popülasyonlara ulaşmak için ormanda daha fazla tarama yapmaya itiyor. Bu da Kovid-19 dahil yeni patojenlerlerle olan arayüzü büyütüyor ve bunların yayılmasını artırıyor.
Kaynak: Kapitalist tarım ve Covid-19: Ölümcül bir birleşim. Agroekoloji. Metis yayınları, İstanbul, 2021, s:215-223..