Panama Kanalı nerededir?
Dünyanın en önemli yapay su yollarından biri olan Panama Kanalı, Atlas Okyanusu ile Büyük Okyanusu birbirine bağlar.
Panama Kanalı, dünya ticareti açısından çok önemli bir yapay su yoludur. Her yıl binlerce gemi kanaldan geçer. Kanal sayesinde, denizde kat edilen yol ve taşıma maliyetlerinde büyük tasarruf sağlanmış olur.
Panama Kanalı 80 kilometre uzunluğundadır. En dar yeri 90 metredir. Kanalın girişindeki havuzlardan geçtikten sonra gemiler Gatun Gölü’ne ulaşırlar. Gölün büyüklüğü her geminin rahatça geçebileceği kadar geniştir.
Panama Kanalı’nı ABD kargo ve taşımacılık gemilerinin yanı sıra, Doğu Asya’dan, Güney Amerika’dan ve Avrupa’dan pekçok gemi kullanır. New York’dan San Francisco’ya gidecek bir gemi Panama Kanalı’nı kullanarak, Horn Burnu’nu dolaşmaktan kurtulur.
Panama Kanalı gerçek bir mühendislik harikasıdır. Teknik üstünlüklerinden dolayı birçok kişi, Panama Su Yolu demeyi tercih etmektedir. Kanal, birleşik su kapları teorisine göre çalışır.
Denizyolu taşıtları ayrı ayrı kapanabilir kapakları bulunan üç havuz yardımıyla, deniz seviyesinden 28 metre yükseklikteki Gatun Gölüne getirilir. Gatun Gölü doğal değil, suni bir göldür. Gölde seyreden taşıtlar son noktada yine aynı durumda çalışan havuzlar yardımıyla aşağı deniz seviyesine indirilir ve seyrine devam ederler. Havuzlar girişte ve çıkışta üç kademeli olarak iner ve çıkar.
Atlas Okyanusu’ndan kanala giren bir gemi, önce üç basamakla 25 metre yükseltilerek Gatun Gölü’ne çıkartılır. Gemi, Gatun Gölü’nde ilerledikten sonra, Gaillard Geçidi’nden geçer. Sonra havuzlarda yaklaşık 25 metre alçaldıktan sonra 13 kilometre ilerler ve Büyük Okyanus’a ulaşır.
Panama kanalı ne zaman ve nasıl inşa edildi?
Panama Kanalı ile ilgili ilk ciddi teşebbüs aynı zamanda Süveyş Kanalı’nı da inşa eden Fransız mühendis Ferdinand de Lesseps’den geldi.
1882 yılında Lesseps ve ekibi, 17 bin işçi ile Panama’da inşaat şantiyesini kurarlar, ancak proje hiç de umulduğu gibi gitmez.
Kanalın yapımı sırasında birçok yerde toprak kayması ve heyelan yaşanır, ayrıca sineklerin bulaştırdığı sıtma ve sarı humma işçilerde salgın hastalıklara neden olur.
1888 yılında şirket iflas eder ve projeyi tamamlayamaz.
1902 yılında kanalın hakları ABD tarafından Fransa’dan satın alınır. John Stevens ve George Goethals yönetiminde yeni bir projeyle tekrar kanal inşatına başlanır. İnşaatta, 65 bin işçinin çalıştığı tahmin edilmektedir.
Nihayetinde Kanal 1914 yılında gemi yolculuğuna açıldı.
Panama Kanalı’ndan açılışından 2002 yılına dek 800 bin geminin geçtiği tahmin edilmektedir.