This action might not be possible to undo. Are you sure you want to continue?
İçindekiler...............................................................................................................................................1 TÜRKİYE TANITIMI...........................................................................................................................4 TÜRK TARİHİ...................................................................................................................................4 Sevr Antlaşmasından günümüz Türkiye’sine;................................................................................5 Coğrafik Özellikleri............................................................................................................................6 Yüzölçümü ve Yüzey Şekilleri.......................................................................................................6 İklim ..............................................................................................................................................7 Akarsu ve Göller.............................................................................................................................7 Nüfus..................................................................................................................................................8 Dil.......................................................................................................................................................9 Türk Eğitim Sisteminin Kilometre Taşları......................................................................................9 Dünya Gözü ile Türkiye...................................................................................................................11 SOCCER: ROUNDUP; Galatasaray Wins UEFA Cup After Day of Rioting by Fans..................12 ..............................................................................................................................................................12 Turkish Writer Wins Nobel Prize in Literature.............................................................................12 Modern art boom exposes Turkey's tensions................................................................................13 Harmony and Abstraction, and Bach Found in Details ................................................................13 EGE BÖLGESİ....................................................................................................................................14 Coğrafik Koşullar.............................................................................................................................14 İklim.................................................................................................................................................15 Sular.................................................................................................................................................16 Yaşam Biçimi...................................................................................................................................16 Tarım................................................................................................................................................17 Yeraltı Kaynakları............................................................................................................................18 Sanayi...............................................................................................................................................18 Folklorik Özellikler..........................................................................................................................19 Ege bölgesinin Yemek özellikleri.....................................................................................................21 Bölgenin Türkiye Ekonomisindeki Yeri...........................................................................................23 Kültür, Turistik ve Sanayi Kentleri...................................................................................................24 Ege’nin İncisi İzmir......................................................................................................................24 Turizm Şehri Muğla......................................................................................................................28 Sanayi Şehri Manisa.....................................................................................................................29 Merkez Efendi Ve Mesir Macunu ....................................................................................................54 1
VESTEL A.Ş. WEB ANALİZİ............................................................................................................61 Misyon ve Vizyon............................................................................................................................68 Ortak Değerleri.................................................................................................................................69 İşletmenin Kimliği ...........................................................................................................................71 Firma Analizi....................................................................................................................................77 Vestel şirketler Grubu...................................................................................................................79 SONUÇ................................................................................................................................................83
2
3
TÜRKİYE TANITIMI
Jeopolitik konumuyla dünyanın stratejik ülkelerinden biri olan Türkiye, “Eski Dünya Karaları” denilen Asya, Avrupa ve Afrika kıtalarının kesişme noktasındadır. Türkiye, üç tarafını çeviren Karadeniz, Akdeniz ve Ege Denizi’yle dünya okyanuslarına bağlanır. Tüm dünya ile komşu gibidir ve tarih boyunca büyük göç ve ticaret yollarının merkezi olmuştur. Boğazlar aracılığıyla Karadeniz dünyaya açılmakta ve bir iç deniz olan Marmara’dan çok önemli su yolları geçmektedir. Doğuda Gürcistan, Ermenistan, Nahçıvan ve İran; batıda Bulgaristan ve Yunanistan; güneyde Suriye ve Irak ile komşudur. Birleşmiş Milletler, Avrupa Konseyi, Kuzey Atlantik Antlaşması Örgütü (NATO), Ekonomik İş Birliği ve Kalkınma Örgütü (OECD), Avrupa Güvenlik ve İş Birliği Teşkilatı (AGİT), Dünya Ticaret Örgütü (DTÖ), İslam Konferansı örgütü (İKÖ), Karadeniz Ekonomik İş Birliği Örgütü (KEİ), Ekonomik İş Birliği Teşkilatı (EİT) gibi çeşitli kuruluşlara üye olan Türkiye, aynı zamanda AB üyeliğine adaydır.
TÜRK TARİHİ
Türklerin Tarihi, günümüzdeki Türk halklarının ve yabancı halkların arasında zamanla erimeden önce Türk dilini konuşmuş olan Türk topluluklarının ortak tarihidir. Türklerin atalarının MÖ 2500 ile M.Ö. 1700 yılları arasındaki Afanasiyevo kültürü ile başlayan ve MÖ 1700 ile MÖ 1200 yılları arasındaki Andronovo Kültürü ile devam eden dolikosefal mongolitlerle ortak yönleri bulunmayan Brakifesal ırka dayandıığını savunurlar. Bu ırkın savaşçı ve göçebe kültüre sahip olduğu, MÖ 1700 yılları sonrasında kitleler halinde Altay Dağları ile Tanrı Dağları arasındaki bölgeye yayıldığı bilinmektedir. Bilinen ilk Türk devleti İskitler’dir bunun haricinde Göktürkler, Hun İmparatorluğu, Moğollar, Şelçuklu Devleti ve Osmanlı İmparatorluğu gibi birçok devlet ve imparatorluk kurmuşlardır. Osmanlı İmparatorluğu 1299-1923 yılları arası yaşamış ve büyük topraklara ulaşmıştır.
4
Sevr Antlaşmasından günümüz Türkiye’sine;
Mondros antlaşması ile Osmanlı İmparatorluğu’nun toprak parçalarının bölünmesi ile M.Kemal ve arkadaşları 19 Mayıs 1919 tarihinde ordu müfettişi olarak Samsun’a ayak basmasıyla dört yıl sürecek olan Ulusal Kurtuluş Savaşı başlamış oldu. TBMM, 23 Nisan 1920 tarihinde Ankara’da açıldı ve Meclis Başkanlığı’na Mustafa Kemal seçildi. Mustafa Kemal ve Ankara hükümeti, Sevr Antlaşması’nı tanımadı ve ulusal kurtuluş savaşımız başladı. Ankara hükümetinin tek temsilci olarak katıldığı Lozan görüşmeleri, 21 Kasım 1922 tarihinde başladı. Dışişleri Bakanı İsmet Paşa’nın (İnönü) başkanlık ettiği görüşmeler, özellikle kapitülasyonların geleceği konusundaki anlaşmazlık nedeniyle Şubat 1923 tarihinde kesintiye uğradı. İsmet Paşa’nın notası üzerine 23 Nisan 1923 tarihinde görüşmeler yeniden başladı. 143 madde, 17 ek sözleşme ile protokol ve açıklamadan oluşan barış antlaşmasıyla Kurtuluş Savaşı noktalanıyor, TBMM hükümeti resmen tanınıyor, Türkiye’nin ulusal sınırları belirleniyor, kapitülasyonlar kaldırılıyor, Osmanlı borçları takside bağlanıyor ve sonuç olarak Türkiye’nin siyasal ve ekonomik bağımsızlığı ile birlikte egemenlik hakkı resmen kabul ediliyordu. 24 Temmuz 1923 tarihinde İsviçre’nin Lozan kentinde imzalanan antlaşma, 23 Ağustos 1923 tarihinde TBMM tarafından onaylandı. Ulusal Kurtuluş Savaşı’nın kazanılıp, Lozan Barış Antlaşması’nın imzalanmasından sonra Mustafa Kemal ilk iş olarak savaş sırasında kurulan Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyetlerini birleştirerek, Cumhuriyet Halk Fırkası’na (Partisi) dönüştürdü ve fırkanın genel başkanlığını üstlendi. Ulusal mücadele anlayışını sivil bir ortamda sürdürecek olan Cumhuriyet Halk Partisi’nin amacı ülkeyi modernleştirmek, model olarak benimsenen batı sistemini, kurumlarını ve yaşam tarzını hayata geçirmekti. 29 Ekim 1923 tarihinde inkılapların en önemlisi kabul edilen, Cumhuriyet ilan edildi. Ulusal Mücadele’nin önderi Mustafa Kemal, oybirliğiyle Türkiye’nin ilk Cumhurbaşkanı seçildi. O da İsmet Paşa’yı (İnönü) Başbakan olarak atadı. Ancak bu gelişmeler, ilk Meclis’teki bir kısım milletvekilini rahatsız etmiş; hilafetten kaynaklanan kurum ve kadroların yeni yönetim ile çelişmesi ihtimali köklü bir dönüşümün gerekliliğini ortaya çıkarmıştı. TBMM, Cumhuriyet’in ilanından dört ay sonra, hilafeti kaldırarak, Osmanlı hanedanı mensuplarının ülke dışına çıkarılmasına karar verdi (3 Mart 1924). Modern bir devlet ve toplum yapısının oluşturulması için, din ve devlet işlerinin birbirinden ayrılması, bireylerin inanç ve vicdan özgürlüklerinin sağlanması gerekiyordu. Bu nedenle de bir hilafet kurumu olan Şeriye ve Evkaf Vekaleti
5
kaldırılarak, Başbakanlığa bağlı Diyanet İşleri Başkanlığı ve Evkaf Müdürlüğü kuruldu. Tevhid-i Tedrisat Kanunu ile din okulları düzenine son verilerek, tüm okullar ve eğitim işleri Milli Eğitim Bakanlığı bünyesinde birleştirildi. Adli Teşkilat Yasası ile şeriat mahkemeleri yerini laik mahkemelere bıraktı.
Coğrafik Özellikleri
Yüzölçümü ve Yüzey Şekilleri
Bir dikdörtgene benzeyen Türkiye topraklarının yüzölçümü 814.578 km²'dir. İran dışında bütün komşularından ve Rusya Federasyonu dışında tüm Avrupa ülkelerinden daha geniş topraklara sahiptir. Türkiye’nin kara sınırlarının uzunluğu 2.875 km, deniz sınırlarının uzunluğu 8.333 km; genişliği yaklaşık 550 km, uzunluğu 1.500 km kadardır. 36-42 derece Kuzey enlemleri, 26-45 derece Doğu boylamları arasında yer almakta ve doğusu ile batısı arasında 76 dakikalık zaman farkı bulunmaktadır. Jeolojik bakımdan her türlü ve her yaşta yüzey şekillerine sahip, yüksek ve dağlık bir ülke olan Türkiye; 1.132 metreyi bulan ortalama yükseltisi ile kıtaların en yükseği olan Asya’dan (1010 m) bile daha yüksektir. Kuzey ve güneyi yüksek dağlarla kuşatılmıştır. Kuzeyde Karadeniz boyunca Kuzey Anadolu Dağları, güneyde ise Toroslar, Türkiye’nin yükseklik karakterini belirler. Kuzey Anadolu Dağları’nın en yüksek noktası olan Kaçkar Tepesi’ni, Ilgaz ve Köroğlu Dağları izler. Marmara Bölgesi’nde Samanlı Dağları, Uludağ, Istranca Dağları ve Tekirdağ; Ege Bölgesi’nde Kozak, Yunt ve Aydın Dağları; İç Anadolu Bölgesi’nde Kızıldağ, Hasan Dağı, İdris, Elma ve Ayaş Dağları; Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nde ise Karacadağ, Raman ve Sof Dağları yer alır. 5.137 m ile Türkiye’nin en yüksek dağı olan Büyük Ağrı Dağı ve onun yanında sönmüş bir volkanik dağ olan Süphan Dağı ile Nemrut ve Alacadağ Doğu Anadolu Bölgesi’ndedir. Türkiye; deniz, nehir ve ovaları ile tarıma ve hayvancılığa elverişli alanlar açısından çok zengindir. Kuzey ve güneydeki sıradağlar, Anadolu’nun orta kesimindeki geniş düzlükler sayesinde birbirinden ayrılır. En verimli ovalar Karadeniz Bölgesi’nde Bafra, Çarşamba ve Merzifon Ovaları; İç Anadolu Bölgesi’nde Konya Ovası; Akdeniz Bölgesi’nde Çukurova;
6
Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nde Muş Ovası; Ege Bölgesi’nde Bakırçay, Gediz, Büyük ve Küçük Menderes Ovaları’dır. Türkiye, dünyanın önemli deprem kuşaklarından biri olan Alp-Himalaya kuşağı üzerindedir ve Kuzey Anadolu fayı boyunca 1939’dan bu yana sekiz büyük deprem yaşamıştır.
İklim
Orta iklim kuşağında olan Türkiye’de, dört mevsimi ve farklı iklimleri aynı anda yaşamak mümkündür. İnsanlar hem denize girip hem de karlı dağları seyredebilirler. Türkiye, bu iklimin yanı sıra yazları kurak geçen Akdeniz ikliminin de etkisi altındadır. Fakat Doğu Akdeniz havzaları arasındaki konumu ve yüksek engebeleri sayesinde, kurak subtropikal alanlardan çok daha bol yağış alarak ayrılır. Denize olan mesafe, deniz seviyesine göre uzaklık ve dağ sıralarının varlığı gibi nedenlerle bölgeler arasında önemli iklim farklılıkları gözlenir. Akdeniz, Ege ve Marmara Bölgesi’nin güneyinde yaz ayları sıcak ve kurak, kış ayları ılık ve yağışlı geçen Akdeniz iklimi belirgindir. Karadeniz bölgesi’nde daha ılımlı ve yağışlı bir deniz iklimi hakimdir. İç bölgelerde yaz aylarının sıcak ve az yağışlı, kış aylarının soğuk ve kar yağışlı geçtiği step iklimi görülür. Doğu Anadolu Bölgesi’nde yaz ayları serin, kış ayları çok soğuk ve karlıdır. Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nde yaz aylarının sıcak ve kurak geçmesinin yanı sıra, kış aylarında da fazla soğuk görülmez.
Akarsu ve Göller
Türkiye, akarsu ve göller bakımından da zengin ülkeler arasındadır. Enerji üretim potansiyelleri fazla olan akarsuların yöneldiği havzaların en genişi Karadeniz Havzası’dır. Karadeniz’e dökülen akarsular; Sakarya (824 km), Filyos Çayı, Bartın Çayı, Yeşilırmak, Kızılırmak (1.355 km) ve Çoruh’tur. Susurluk ve Gönen Çayı Marmara Denizi’ne; Bakırçay, Gediz, B. Menderes, K. Menderes ve Meriç Ege Denizi’ne; Dalaman Çayı, Manavgat Çayı, Aksu, Göksu, Seyhan, Ceyhan ve Asi ise Akdeniz’e dökülür.
7
Aras, Kura, Arpaçay, Fırat, Dicle, Çoruh Nehirleri, Türkiye’den doğup dış ülkelerde denize ulaşırlar. Fırat’ın 1.263 km ve Dicle’nin 523 km’si Türkiye’den akar. Büyük kısmı dış akışlı olan bu iki nehir, sularını Basra Körfezi’ne gönderir. Türkiye’de büyüklü küçüklü çok sayıda doğal göl ve baraj gölü vardır. Yüzölçümünün % 11 kadarı göl ve bataklıklarla kaplıdır. Bu göllerin çoğu; Marmara, İç Anadolu, Doğu Anadolu ve Akdeniz Bölgesi’nde yoğunlaşmıştır. Doğal göllerin en büyüğü, 3.713 km² alanı ve 451 m derinliği ile Doğu Anadolu’daki Van Gölü’dür. Erçek, Çıldır ve Hazar Gölleri de, göller bakımından en zengin bölge olan Doğu Anadolu’da bulunmaktadır. Batı Toroslar’da “Göller Bölgesi”ndeki göllerin başlıcaları, Beyşehir ve Eğirdir Gölleri ile suları acı olan Acıgöl ve Burdur Gölleri’dir. Marmara Denizi çevresinde, Sapanca, İznik, Ulubat, Manyas, Terkos, Küçükçekmece ve Büyükçekmece Gölleri vardır. İç Anadolu’da göller sığ ve çok tuzludur. 1.500 km² ile ülkenin ikinci büyük gölü olan Tuz Gölü, Akşehir ve Eber Gölleri bu bölgededir.
Nüfus
2000 Yılı Genel Nüfus Sayımı sonuçlarına göre toplam 67 milyon 844 bin kişinin yaşadığı Türkiye’de, 2005 yılı sonu itibarıyla nüfusun 72 milyonu aştığı tahmin edilmektedir. 1927 yılında yaklaşık 13 milyon 600 bin olan nüfus, 73 yılda beş kat artış göstermiştir. 19902000 döneminde yıllık nüfus artış hızı binde 18.3 olarak gerçekleşmiştir. 2000-2010 döneminde bu oranın binde 14.47’ye düşmesi beklen-mektedir. Buna göre bir sonraki nüfus sayımının yapılacağı 2010 yılı, yıl ortası nüfusunun 76.5 milyon olacağı tahmin edilmektedir. 1975 sayımına göre nüfusun % 58’lik bölümü kırsal alanlarda ve % 41.81’i kentsel alanlarda yaşarken; 2000 yılı sayımında, bu oranın göçlerle değiştiği ve 44 milyonla nüfusun % 64’ünün kentsel alanlarda, 23.7 milyonla da nüfusun % 35’inin kırsal alanlarda yaşadığı saptanmıştır. 81 il içinde en fazla nüfus alan ilk üç il; 10 milyonla İstanbul, 4 milyonla Ankara ve 3.4 milyonla İzmir’dir. Son 30 yılda ise binde 41.8 ile Antalya, binde 36.6 ile Şanlıurfa ve binde 33.1 ile İstanbul yüksek nüfus artışı göstermiştir. Tunceli ise binde -35.6 ile nüfus azalış hızı en yüksek olan ildir.
8
Nüfusun 33.6 milyonunu kadınlar, 34.2 milyonunu erkekler oluşturmaktadır. Türkiye genç nüfuslu bir ülkedir. Toplam nüfusun % 28.07’si 0-14 yaş grubu, % 65.95’i 15-64 yaş grubu ve sadece % 5.96’sı 65 yaş grubu ve üstüdür. Oysa AB ülkelerinde 0-14 yaş grubunun toplam nüfus içerisindeki payı % 17.2 ile Türkiye’nin yarısı; 65+ yaş grubunun ise % 15.7 ile Türkiye oranının üç katıdır.
Dil
Türkiye’nin resmi dili Türkçe’dir ve nüfusunun % 90’ı Türkçe konuşmaktadır. Bir Ural-Altay bileşken dili olan Türkiye Türkçe’si, zaman içinde göçlerle farklılaşmış ve evrime uğramıştır. Türkiye Türkçe’si, Arapça ve Farsça’dan çok sayıda sözcük alan Osmanlıca’nın Cumhuriyet sonrası evrime uğramış modern biçimidir. Bu dil, Azerice ve Türkmence ile birlikte 11. yüzyıldan beri bilinen Oğuz lehçelerinin alt öğesini oluşturur Türkçe, bugün yeryüzünde konuşulan ortalama 4.000 dil arasında en yaygın konuşulan yedinci dildir ve 200 milyonun üzerinde insan tarafından konuşulmaktadır. Türkler, 8. yüzyıldan bu yana çok farklı yazı dili kullanmışlar, ancak en uzun süre Göktürk, Uygur, Arap ve son olarak da Latin alfabelerini tercih etmişlerdir.
Türk Eğitim Sisteminin Kilometre Taşları
Çağdaş uygarlıklar düzeyine ulaşmayı hedef alan Mustafa Kemal Atatürk, 1928 yılında Arap alfabesinin yerine, Türkçe’nin ses düzenine uygun olarak hazırlanan Latin harflerinin kabul edilmesini sağlamıştır. Atatürk, 1932’de Türk dilinin Arapça ve Farsça kelimelerden arındırılıp sadeleşmesi amacıyla Türk Dili Tetkik Cemiyeti’nin kurulmasını istemiştir. Sonradan Türk Dil Kurumu adını alan cemiyet, çağdaş Türkçe’nin
9
oluşmasında önemli adımlar atmıştır. Türk Dil Kurumu 1983 yılında, Atatürk Kültür Dil ve Tarih Yüksek Kurumu bünyesine alınmıştır. Ömer Seyfettin’in 1910 yılında Ali Canip’e yazdığı mektupla başlattığı Türkçeye dönüş hareketinin yüzüncü yılını yaşamaya başladık. Ö. Seyfettin bu girişiminde Arapça ve Farsça kelimelerden dili arındırmaktan çok yabancı dil kurallarına bağlı olarak klişe haline gelmiş tamlamaları, birleşik kelimeleri ve Arapça kurallara göre yapılmış çoğullandırmaları eleştirmiştir. Ömer Seyfettin, yazılarının bir başka yerinde de şöyle diyor: “Arabî ve Farisî kaidelerle yapılan bütün terkipler terk olunacaktır” (Genç Kalemler 11 Nisan 1911). Bu sözü ile darb-ı mesel (atalar sözü) gibi yabancı kuralara göre yapılmış tamlamaların dilde kalabileceğini savunmuştur. Konuşma dili ile yazı dili arasındaki farklılıkları da dile getiren Yeni Lisancılar, bu girişimleriyle bir uyanışın ilk adımlarını atmış; Lisan-ı umumî gibi Farsça kuralara göre yapılmış tamlamaları umumî lisan biçimine getirip Türkçe tamlama biçimini öne çıkarmışlardır. Yüzyılın başında ortaya çıkan bu girişim meyvelerini asıl Cumhuriyet Döneminde vermeye başlamıştır. Milli Eğitim Bakanlığı tarafından yeni bir Türk alfabesi hazırlandı ve Latin harflerinin kullanılmasını öngören yasa 1 Kasım 1928 tarihinde TBMM’de kabul edildi. Yeni Türk harflerinin 1928 yılında kabulü ve ardından Türkçenin sadeleştirilmesi çalışmalarına başlatılmasıyla ilgili etkinliklerin başında terimlerin Türkçeleştirilmesi gelmektedir. Bu dönemde terim çalışmalarının, imla ve sözlük çalışmalarının önüne geçtiğini görüyoruz. Türk Dil Kurumunun 1932 yılında kurulmasından hemen sonra ele aldığı ilk konu terimlerdir. Yapılacak acil düzenlemelerden biri okullarda kullanılan eski terimlerin Türkçeleştirilmesidir. Örnek olarak Temmuz 1933’te çıkan Türk Dili dergisinde elde mevcut olan terimler hemen bilim adamlarının kullanımına sunulmuş; A ile başlayan terimler bu sayıya yetiştirilmiştir. Matematik alanında 16, gök bilimi alanında 19, yer bilimi alanında 22, coğrafya alanında 84, fizik alanında 27 Türkçe terim önerisinde bulunulmuştur. Sözlük Kolu ile Terim Kolunun bir arada yürütüldüğü o yıllarda terimlerdeki acil durum sebebiyle terim çalışmaları 1934’te yapılan İkinci Türk Dil Kurultayı’nda ayrı bir kol olmuştur. Derleme çalışmalarına dayanan bu terimlerin benimsenmesi ne yazık ki birkaçı dışında mümkün olmamış; daha doğrusu öne sürülen terimler anlaşılmamış; kavramı çağrıştıracak özelliklerden yoksun bulunmuştur. Hasan-Âli YÜCEL, Cumhuriyet Döneminin, çok yönlü kişiliğe sahip seçkin bir eğitim, kültür ve siyaset adamı olarak kabul edilir. 16 Aralık 1897’de İstanbul’da doğdu. 26
10
Şubat
1961’de
İstanbul’da
yaşamını bitirdi. maarif
yitirdi.İstanbul İzmir
Üniversitesi ve Fransız eğitim
Edebiyat Fakültesi Felsefe Bölümü’nü İstanbul’da edebiyat ve felsefe öğretmenliği,
müfettişliği yaptı.
sistemini incelemek üzere bir yıllığına Paris’e gönderildi. 1932’de yurda dönüşte Gazi Eğitim Enstitüsü Müdürlüğü görevine atandı. 1933-1935 arasında Milli Eğitim Bakanlığı OrtaEğitim Genel Müdürlüğü yaptı. 1935’te İzmir milletvekili seçildi. Atatürk'ün ölümünden sonra, 1938-1946 yılları arasında Millî Eğitim Bakanlığı yapmıştır. Hasan-Âli Yücel’in Türk Eğitim tarihindeki yeri ne kadar anlatılsa yetersiz kalır. Öğretmenlik ile başlayan meslek hayatı Müfettişlikle devam etmiş ve sayısız reformlara imza atmıştır. Yaşar Nabi (Nayır)'ın dediği gibi, "aklıyla batıda, gönlüyle doğuda bir düşünce adamı" olan Hasan-Âli, 1930'lu yıllarda sanat, edebiyat, felsefe ve bilim üzerine yoğunlaşmış, yazılar yayınlamıştır. Eğitim üzerinde yaptığı reformlar arasında; Birinci Eğitim Şürası’nı topladı, Ankara Fen ve Tıp fakültelerini, İzmir Yüksek Ticaret ve İktisat Okulu’nu, Balıkesir ve Edirne öğretmen okullarını eğitime açtı. Yüksek Mühendis Okulu’nun İstanbul Teknik Üniversitesi’ne dönüşmesini sağladı.Dünya klasiklerinin Türkçe’ye çevrilmesini sağladı.. Akşam ve Cumhuriyet gazetelerinde makaleler yazdı. 1958’de UNESCO Türkiye Milli Komisyonu üyeliğine atandı. UNESCO'nun statüsüne ilişkin anlaşma 20 Mayıs 1946'da Türkiye tarafından imzalandı; üç yıl sonra da UNESCO-Türkiye Millî Komisyonu Ankara'da toplandı.1961’de Kurucu Meclis üyesi oldu. Şiirlerini önce aruzla, sonra heceyle yazdı. Goethe üzerine çalışması Türkçe'de ilk olması nedeniyle, Goethe madalyasıyla ödüllendirildi. Daha sonra adı Türk Ansiklopedisi olarak değiştirilen ve İlk resmî ve telif Türkçe ansiklopedi olan İnönü Ansiklopedisi'nin ön çalışmaları başlattı. Bu ansiklopedi 33 cilt halinde -yıllar içinde ancak tamamlanabilmiştir. Sayıları zamanla 21'i bulan Köy Enstitüleri, 1944'ten sonra yılda ortalama 2000 öğretmen yetiştirmiştir. Ne var ki, 1946'da bu öğretim kurumları -tartışma konusu olmaları nedeniyle kapatılmıştır. Hasan Ali Yücel, şair Can Yücel'in babasıdır.
Dünya Gözü ile Türkiye
11
Jeopolitik yeri ve önemi ile dikkatleri çeken Türkiye, dünya basında çeşitli alanlarda yer almaktadır. Batı ve Doğu arasındaki kültürel, siyasi ve sanatsal olarak bağ kuran uluslararası pek çok başarı hikayesine sahiptir.
SOCCER: ROUNDUP; Galatasaray Wins UEFA Cup After Day of Rioting by Fans
Published: May 18, 2000-NY Times Galatasaray takımı bir ilk yaratarak UEFA kupasını alan ilk türk futbol takımı ünvanını kazanmıştır. Arsenal takımını 4-1 penaltı atışları sonucu yenerek UEFA kupasını alan GS futbol takımı tüm dünya’da manşetlere taşındı.
Turkish Writer Wins Nobel Prize in Literature
By SARAH LYALL
12
Published: October 13, 2006-NY Times Orhan Pamuk 12 Ekim 2006 tarihinde Nobel Edebiyat Ödülü'nü kazanarak Nobel Ödülü kazanan ilk Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olarak tarihe geçmiştir
Modern art boom exposes Turkey's tensions
By Rosie Goldsmith BBC News, Istanbul
2010 Avrupa Başkent’I ilan edilen İstanbul’da binlerce sergi, müzikal ve sanatsal olarak aktiviteler yapılmaktadır. Avrupa’dan ülkemize gelen insanlar Avrupa’nın başkentinde kültürel olarak bir haz yaşamışlardır.
Harmony and Abstraction, and Bach Found in Details
Jennifer Taylor for The New York Times By BERNARD HOLLAND Published: April 17, 2006
13
Fazıl Say, (d. 14 Ocak 1970, Ankara) Türk klasik müzik piyanisti, besteci. Yazar ve müzikolog Ahmet Say'ın oğludur. Piyano eğitimini Ankara'da Mithat Fenmen ve Kamuran Gündemir, Düsseldorf'ta David Levine ile yapmıştır. Andante Klasik Müzik Ödüllerinde Yılın Piyanisti ve Bestecisi Ödüllerini, Boston Metamorphosen Orkestrası Solist Ödülü ve Genç Konser Solistleri Yarışması Dünya Birinciliği bulunmaktadır. Müziğin dehası olarak bilinen Türk piyanist ülkemizi temsil etmektedir.
EGE BÖLGESİ
Ege Bölgesi, Türkiye’nin denize doğru geniş bir biçimde açılan tek bölgesidir. Yaklaşık 79.000 km²'lik yüzölçümü ile Türkiye topraklarının % 11’ini oluşturur. Kentleşmenin en yoğun yaşandığı bölge konumundadır. Ülkemiz nüfusunun 1/8 kadarı Ege Bölgesi'nde yaşamaktadır. Bu nüfusun yarıdan fazlası (%62,2) kentlerdedir. Ege Bölgesi'nin ortalama nüfus yoğunluğu ise Türkiye ortalamasının üzerindedir. Nüfus yoğunluğu açısından Marmara Bölgesi'nden sonra ikinci sırada bulunur. Ege Bölümü'ndeki ovalar üzerinde fazla olan nüfus yoğunluğu, İç Batı Anadolu Bölümü'nde ve Menteşe Yöresi'nde azalır.
Coğrafik Koşullar
Bugün EGE denizi olarak bilinen alanda, yer kabugu hareketlerinin en yoğun olduğu dönemlerde depremler sonucu tabanın cökmesi ile bugünkü adalar, yarım adalar ve Ege kıyıları olusmuştur. Bölgedeki dağlar kıyıya dik uzandığı için kıyılar girintili-çıkıntılı ve Enine Kıyı Tipidir. Kıyılarda birçok körfez, koy, yarımada ve buruna rastlanır. Edremit, Çandarlı, İzmir, Kuşadası, Güllük, Gökova başlıca körfezleridir. Reşadiye, Bozburun, Dilek ve İzmir Karaburun başlıca yarımadalarıdır. Ege kıyıları girintili-çıkıntılı olduğu için Türkiye'nin en uzun kıyısıdır. Muğla, 1.100 km.lik kıyı şeridi ile yine Türkiye'nin en uzun kıyısına sahip ilidir.
14
Ege Bölgesi'ndeki kentler, çoğunlukla ana yolların geçtiği oluklar ve verimli ovaların kenarlarında yer alır; kıyı kesiminde ise körfezlerin kenarlarında bulunur.Kırsal yerleşmeler, genellikle ovalardaki akarsu kenarlarında ve vadi içlerinde görülür.
İklim
Ege Bölgesi genellikle yazları sıcak ve kurak, kışları ılık ve yağışlı olan Akdeniz ikliminin etkisi altındadır. Bu genel durum daha çok Ege Bölümü için geçerlidir. İçbatı Anadolu’da ise denizden uzaklık ve yükselti nedenleriyle iklim koşullarında değişiklik görülür. Kuzey kesimlerinde sık sık soğuk baskınları görülür. Yıllık ortalama sıcaklıkta coğrafi enlemin etkisiyle güneyden kuzeye ve yüksekliğin etkisiyle batıdan doğuya doğru azalma görülür. En soğuk ay genellikle ocak, en sıcak ay ise temmuz ayı olarak tespit edilmiştir. Ege Denizi kıyıları boyunca tam bir Akdeniz yağış rejimi görülür. Yazlar kurak geçer; yağışlar kış aylarında toplanmıştır. Aşağı yukarı bütün meteoroloji istasyonları da yıllık ortalama yağış tutarı 500 mm’nin üstünde, genellikle de 1000 mm’nin altında olarak saptamışlardır.
Bitki Örtüsü
Ege Bölgesi’nde kıyıdan itibaren 600-800 m yüksekliklere kadar maki toplulukları ile karışık olarak kızılçam ormanları görülür. Makilerin cılızlaştığı ve toprak örtüsünün inceldiği alanlarda, çoğunlukla dikenli çalılardan oluşan ve “garik” adı verilen bir bitki topluluğu görülür ve genellikle İzmir civarı ile Karaburun yarımadası ve Bodrum civarında yaygındır. Orman alanları Ege Bölümü’nün alçak kesimlerinde makiliklerin, İçbatı Anadolu’da ise step görünüşlü alanları üstünde yer alır. Ormanların alt basamaklarında çeşitli meşelere rastlanır;iğne yapraklı ormanlar arasında en yaygın tür kızılçam ve karaçamdır. Ayrıca Kozak Dağı’nda fıstık çamı yaygındır. Türkiye’nin en önemli çamfıstığı üretim alanıdır. Bütün kıyı kesimlerde zeytinliklere rastlanır. Kuzeyden gelen soğuk hava etkilerinden korunan turunçgiller bölgenin güneyine sığınmıştır. Ayrıca kekik, adaçayı, lavanta çiçeği gibi kokulu bitkiler ve Akdeniz iklimine uyan kaktüsler, frank inciri gibi bitkilerde yaygındır. Maki türleri
15
arasında çeşitli meşe türleri (pırnal meşesi, palamut meşesi) kocayamiş, mersin ağacı, defne, yabani zeytinlere rastlanır.
Sular
Ege Bölgesi’nin büyük bir kısmında sular Bakırçay, Gediz,Küçük ve Büyük Menderes Irmakları aracılığıyla Ege Denizine dökülür. Yalnız İçbatı Anadolu Bölümü’nün kuzey kesimi sularını Susurlu Irmağı’nın yukarı çığırı ve sağdan aldığı Emet Çağı, Kocacay ile Marmara Denizine ,Sakarya ırmağı ve önemli kolu Porsuk çayı ile Karadeniz’e , doğuda da Afyon Akşehir Gölüne gönderir. Ege Bölgesi’nde yazlar çok sıcak ve kurak geçtiği için ,bu mevsimde akarsular çok fakirleşir, hatta bazıları tükenecek hale gelir. Buna karşılık kışın ve ilkbaharda kuvvetli yağışlarla ve hızlı kar erimeleriyle kabarır. Bazen bu kabarmalar çevreye zarar verebilecek hale gelir . Ege bölgesinde Akarçay çevresi dışında kapalı havza yoktur. Yalnız Güney Menteşe Yöresi’nde zeminin geçirimli topraktan oluşması dolayısıyla sular yer altı yollarıyla başka akarsulara veya denizlere ulaşmaktadır. Gediz üzerindeki Demirköprü ve Büyük Menderes’ in kolu Akçay üzerindeki kemer barajı gerisinde birer yapma göl bulunur. Simav Çayının yukarısındaki Simav Gölü ise kurumuştur.
Yaşam Biçimi
Ege Bölgesi’nde nüfusun çoğunluğu iklim toprak koşulları ve ulaşım kolaylıklarının da elverişliliğiyle geçimini tarımdan sağlar. Ege bölümünde Akdeniz iklimine uygun bazı bitkiler (zeytin, üzüm vb.) ağır basar. Ege bölümünden, İçbatı Anadolu bölümüne geçildikçe, tarımın niteliği değişir; tahıl ekimi artar ve hayvancılık geçimde daha önemli yer tutar. Tahıl ekiminde buğday başta gelir, onu arpa ve mısır izler. Buğday özellikle Afyon ve Denizli’de üretilir bu illeri İzmir, Aydın ve Muğla izler. Arpa ise Afyon ve Manisa illerinde yetiştirilmekle beraber, mısırın da başlıca ekim alanı Manisa’dır. Pirinç ekimine ovalarda az miktarda yer verilir. Bölgede yaş ve kuru sebze üretimine de önem verilir. İklim koşulları uygun olduğu için, turfanda sebze (domates, fasulye vb.) yetiştirilerek diğer bölgelere yollanır. Soğan ve patates ekimi yaygındır; baklagillerden en çok nohut ekilir. Kavun ve karpuz üretimi de yaygın biçimde yapılmaktadır.
16
Sanayi bakımından Marmara Bölgesi'nden sonra ikinci sırada gelir. Bölümler arasında gelişmişlik ve sanayi oranı bakımından büyük farklılık vardır. Asıl Ege Bölümü sanayi bakımından daha gelişmiştir. Zaten bölgenin en büyük ve gelişmiş kenti İzmir de bu bölümde yer alır. İzmir sanayisi, fuarı, ve ihracat limanı ile önemli bir kentimizdir. İzmir’de Aliağa Petrol Rafinerisi de bulunmaktadır. İzmir'deotomotiv, madeni eşya, kimya, seramik, dokuma, çimento, sigara ve zeytinyağı, Edremit ve Ayvalık'ta zeytinyağı, Aydın, Denizli ve Manisa'da dokuma ve zeytinyağı, Uşak'ta şeker, dokuma ve deri,Afyonkarahisar'da şeker, çimento, kâğıt ve mermer, Uşak, Gördes, Kula, Demirci ve Sim av'da halıcılık sektörleri,Aydın da incir işleme fabrikaları vardır. Ege bölgesinde hayvancılık çok gelişmemiştir. Üstelik yakın dönemde otlakların daralması nedeniyle, hayvan sayısında azalma gözlenmektedir. Kıyı kesimde daha çok kıl keçisi, tiftik keçisi ve koyun, iç kesimlerde sığır ve manda besiciliği yaygındır.
Tarım
Ege Bölgesi’nde nüfusun çoğunluğu iklim toprak koşulları ve ulaşım kolaylıklarının da elverişliliğiyle geçimini tarımdan sağlar. Ege bölümünde Akdeniz iklimine uygun bazı bitkiler (zeytin,üzüm, vb.) ağır basar. Ege bölümünden, İçbatı Anadolu bölümüne geçildikçe, tarımın niteliği değişir; tahıl ekimi artar ve hayvancılık geçimde daha önemli yer tutar. Tahıl ekiminde buğday başta gelir, onu arpa ve mısır izler. Buğday özellikle Afyon ve Denizli’de üretilir bu illeri İzmir, Aydın ve Muğla izler. Arpa ise Afyon ve Manisa illerinde, mısırın da başlıca ekim alanı Manisa’dır. Pirinç ekimine ovalarda az miktarda yer verilir. Bölgede yaş ve kuru sebze üretimine de önem verilir. İklim koşulları uygun olduğu için, turfanda sebze (domates, fasulye vb.) yetiştirilerek öbür bölgelere yollanır. Soğan ve patates ekimi yaygındır; baklagillerden en çok nohut ekilir. Kavun ve karpuz üretimi de yaygın biçimde yapılmaktadır. Bölgede yatiştirilen sanayi bitkileri arasında tütün, pamuk, susam, keten ve şekerpancarı baş sıralarda yer alır. Edrmit Körfezi kıyıları yağ zeytini üretimi kesir ağaç sayısı bakımından başta gelir bakımından önemlidir. Üzüm bağlarına da bölgenin her yerinde rastlanır. Üzüm ayrıca şarap ve pekmez yapımında da kullanılır. Kuru üzüm İzmir yöresinde, kış soğuna dayanamayan incir ise kıyı kesimlerde yetişir. Ülkemizdeki incir ağaçlarının
17
yaklaşık olarak %81’i Ege Bölgesi’ndedir. Turunçgiller bölgenin özellikle güney kesiminde yetişir; Bodrum’da mandalina; Aydın ve Nazilli arasında portakal yetişir.
Yeraltı Kaynakları
Ege Bölge’si yeraltı kaynakları bakımından oldukça zengindir; ama madenlerin birçoğu İlkçağ’dan beri işletildiğinden, tükenmiştir. Bölgede yaygın olan linyit yatakları, Kütahya ve Soma yörelerinde toplanmıştır. Kütahya yöresindeki linyitlerin işletilmesi Kütahya-Balıkesir demiryolunun yapılmasıyla kolaylaşmıştır. İşletilen yataklardan biri Değirmisaz havzasıdır; Tunçbilek bölgesindeki yataklarsa daha önemlidir. Soma’dan da oldukça iyi nitelikli linyit kömürü çıkarılmaktadır. Demire katılarak çelik elde etmeye yarayan krom, Kütahya ve Balıkesir arasındaki yataklardan Çardı’da çıkarılırken, günümüzde bu ocak tükendiği için bırakılmış, onun yerine Dağardı ve Dursunbey dolaylarındaki ocaklar işletilmeye açılmıştır. Bölgedeki çok sayıda demir yatağının başlıcaları Edremit yöresinde, Ayvalık’ın güneyinde ve Simav çevresinde yer alır; Selçuk, Uşak ve Tire’de zımpara yatakları işletilir. Ayrıca çeşitli mermer, civa, bor, manganez yatakları vardır. Türkiye’nin en önemli maden suyu Afyon dolaylarında Kızılay tarafından işletilmekte İzmir’in Çamaltı tuzlalarından da Türkiye’nin toplam tuz ürünün 3/5’ü elde edilmektedir.
Sanayi
Ege Bölgesi tarım, turizm ve sanayinin iç içe olduğu bölgedir. Dünyada ve Türkiye’deki sanayileşme tecrübeleri dikkatle değerlendirilmekte, çevreyle uyumlu bir sanayileşme için önemli adımlar atılmaktadır. Bölgede organize sanayi bölgelerine dayalı bir kalkınma modeli benimsenmiştir. Gıda, Tekstil-konfeksiyon, otomotiv ve oto yan sanayi, madencilik, inşaat malzemeleri sanayi, ambalaj, kimya ve plastik, demir çelik, elektrikelektronik sanayi dalllarındaki mevcut faaliyet ve gelecek potansiyeli ile Ege Bölgesi, Türkiye’nin çağdaş bir sanayi olma yolundadır. Bölgede faaliyet gösteren kuruluşlar arasında Vestel, Schneider Electric, Samsung, Rockwell, Philip Morris, JR Reynolds, Henkel, Sanyo, Dr. Oetker, National Can, Tetra Pak, Merlin Gerin, Coca Cola ve Amway bulunmaktadır.
18
Turizm
Ege Bölgesi ılıman Akdeniz İklimi, tarihi eserleri ve uzman tesisleriyle yılda 1.5 milyon yabancı konuğu misafir etmektedir. Tarihin babası olarak bilinen Heredot, Ege Bölgesi'nde doğmuş ve burası için " Dünyanın en güzel iklim ve gökyüzüne sahip yeri" demiştir. Ege Bölgesi, tarihi ve mitolojik geçmişiyle (tarihi Efes Şehri, Meryem Ana'nın yaşadığı ev, 7 kiliseler gibi) sadece arkeologlar için değil Ege'yi modern imkanlarda yaşamak isteyen tüm ziyaretçilere için çok cazip bir bölgedir.
Ege kıyıları sunduğu olağanüstü yeşili ve mavisiyle dünya turizminin gözbebeğidir. Özellikle Ege’ye özgü teknelerle yapılan mavi turları keşfedilmemiş koyların derin maviliğini, çam ve günnük ormanlarının yeşiliyle birleştirerek ziyaretçilere unutulmaz anlar yaşatır. Tarihin her döneminde topraklarında konuk ettiği zengin uygarlıklarla yoğrulmuş ve tüm bu uygarlıkların zengin kültür mozaiğini yansıtan bölge, ipek yolu tüccar kervanlarının Uzakdoğu'dan tarihi Sart şehrine gitmek üzere kullandıkları yolun da güzergahıdır. Bölge, tarihinden miras aldığı bu renkli ve dinamik yapısını günümüzde de sürdürmekte, en büyük ili ve merkezi konumundaki İzmir ve hemen hepsi büyük atılımlar gösteren Denizli, Manisa, Aydın, Uşak, Muğla, Balıkesir, Afyon ve Kütahya illerini içinde barındırmaktadır.
Folklorik Özellikler
Ege denilince akla Zeybek gelir. Mert, cesur, atılgan, mazluma dost, haksızlığa düşman olarak tanınırlar. Türk köylüsünün tipik bir örneğidir. Kurtuluş savaşında gösterdikleri başarılar ünlerine ün katmıştır. Bugün Zeybeklik tarihi bir anı olarak yaşatılmaktadır.
19
Yaşadıkları dönemlerde içinde bulundukları bölgedeki yerel halk tarafından da desteklenen zeybekler, Birinci Dünya Savaşından sonraki Yunan işgali ve Milli Mücadele yıllarındaki bağımsızlık yanlısı eylemleri, cesur, zeki, korkusuz tavırları ile Türk halkının sevgisini kazanarak, Ege’de Yiğitlik ve Mertlik sembolü olmuşlardır.
"Efe'' sözcüğü "EFEB" den gelir. Efeb; genç delikanlı yani silah taşıyan yiğit demektir. Efeb teşkilatı Yunanistan'dan önce Anadolu da kurulmuştur. Bunlar tıpkı Zeybekler gibi dağ başında talim ederler ve daha sonra kente gelerek tiyatroda silah oyunları yaparlardı. Tiyatro yuvarlak olduğu için dansları da daireseldi. Bu dans aynı zamanda dinseldi. Cumhuriyetin kurulmasıyla birlikte zeybeklik kurumu sona ermiştir. Bu kurumdan geriye zeybek kültürü, bu kültürü en iyi yansıtan zeybek dansları ve müziği kalmıştır. Bugün varlığını halk kültürü içinde etkin bir biçimde sürdüren zeybek dansları sahneye de aktarılmıştır. Sahne amaçlı çalışmalar farklı bir konu olduğundan burada ele alınmamıştır. Harmandalı, zeybek çeşitlerinin epey zamandır en yaygını ve en çok oynanılanı olarak tanınıyor. Türkünün tam çıkış yeri bilinmemekle birlikte Çanakkale-Balıkesir tarafları olduğu görüşü yaygındır. Eski ve yeni Harmandalı çeşitleri arasında figür unsurları bakımından "Üç başlangıcı" gibi müşterek (ortak) taraflar yok değildir. Yeni Harmandalı da Ege yöresinde az çok farklarla oynanır. Belli başlı tertibe göre havasının temposu üç sayılıp beş oynanır. Harmandalı çoğu zaman tek oynanmakla beraber 2. 4 ve daha çok kişiyle yürütülmesi de mümkündür. Sekiz figürü vardır. Günümüzde akıllarda kalan bazı Efeler ve Zeybekler şunlardır;
Çakıcı Mehmet Efe, Yörük Ali Efe, Çakırcalı Efe, Saçlı Efe, Mestan Efe, Gökçen Efe, Sarı Zeybek, Kamalı Zeybek, Pepe Efe, Kıllıoğlu Hüseyin Efe, Demirci Mehmet Efe. Bir diğer folklorik özellik ise; Ege Bölgesi’nin çeşitli illerinde yapılan alan çalışmalarında düğünler, kına törenleri başta olmak üzere, ‘samurt’ adıyla bilinen kadınların müzikli toplantılarında, ninni ve ağıtlarda, kadının kültürel devamlılığı ne şekilde sürdürdüğüne ilişkin çeşitli olaylar ve olgular gözlenmiştir. Özellikle halk müziği ürünlerinin seslendirilmesi sırasında, seslendirmeye eşlik eden bir takım kalıp davranışlar ve ifadeler, seslendirmede kullanılan çalgılar ile bu uygulamaların diğer unsurları kaydedilmiştir.
20
Ege bölgesinin Yemek özellikleri
Ege Bölgesi dendiğinde akla; sıcak iklimin sıcak insanları, halis zeytinyağı, çeşit çeşit yabani otları ve dünyanın yedi harikasından biri sayılan bağları gelir elbette. Ancak tek tek şehirleri gezdiğimizde gerek coğrafi koşulların, gerekse deniz etkisinden uzaklaştıkça karasal iklime geçişin etkileri kendilerini göstermeye başlar. Ülkemizin kalitece çok iyi zeytinlerinin yetiştiği Ege Bölgesi, zeytinyağlı yemekleri ve mezeleri ile ünlüdür. Ancak İzmir'in mutfak kültüründen bahsederken rafine bir mutfak kültüründen söz edemeyiz. Çünkü İzmir mutfağında Osmanlı yemek geleneklerinin yanı sıra, Musevi, Ermeni, ve Rum lezzetleri de görülür. Öte yandan İzmir mutfağında İtalyan ve Fransız etkileri de hissedilir.
Ege'nin lezzetli balıklarının yanı sıra, İzmir mutfağının en önemli özelliği otlar ve zeytinyağlı yemeklerdir. Deniz börülcesi, ıspanak,cibez otu, arapsaçı, ısırganotu gibi çeşitli otla yapılan salataları meşhurdur. Zeytinyağlı enginar dolması İzmir mutfağında öne çıkar. Ülke çapında ün kazanan lokma tatlısı ise bir diğer kent lezzeti. Bunların dışında, kumru adı verilen sandviçleri ve boyozu ile de ünlüdür. Bölgede genel olarak tarhana,Keşkek,Izmir köfte: Papaz yahnisi, Mücveri, Kol böreği, tel kadayıf ve kaymaklı donudurma. Izmir lokması gibi bu bölgeye has yemekler yapılmaktadır.
21
Ege Bölgesine ait bazı yerel Şive(ağız) örnekleri;
Gündöndü-Çiğdem : Ayçiçeği Şipirdek : Terlik Darı : Mısır Poyam :Badem İlik :Düğme Düğlek : Boston Babuç :Ayakkabı Peşkir : Havlu Abıla : Abla Ağa : Abi Nişliyon : Ne yapıyorsun Gari : Çabuk ol Gandak : Bahçe duvarı Dığan : Küçük Tava Bakır : Kova Geme : Fare Oku : Davetiye Guyruklu : Akrep Dürülgen : Lahana Ebe : Büyük anne Yağlık : Mendil İlan : Yılan Ganat Merdiven Entari (Enteri) : Gömlek Deperofu : Havuç Sındı Makas issı : Sıcak Pürümbe : Başörtüsü İspirte : Kibrit Kupa : Bardak Demlik : Çaydanlık Döşek : Yatak
22
Yalıma : Herhalde Iskıran Hamur kesme aracı. Bedirek : Pamuğun iplik haline gelmeden önceki oval hali gavurga: kavrulmuş buğday Gavut:gavurganın unhaline getirilmiş şekerli hali Hamaşmak : Kucaklaşmak Sorkaşmak . Ortak taşımak Alama : Avuç büyüklüğünde taş Pengillemek : Ürkmek Hangırda : Nerede Öngürde : Orada Eski yümek: Çamaşır yıkamak Ümmen : Saklambaç oyununda ebenin durduğu direk Çağıl Bağ sınırındaki taş yığını Saç : Yufkanın pişirildiği demir Senek : Çamdan yapılmış büyük su kabı
Bölgenin Türkiye Ekonomisindeki Yeri
Ege Bölgesi, Marmara Bölgesi’nden sonra yurdumuzun en gelişmiş yeridir. Bölgenin verimli ovalarında ,ekonomik değeri yüksek sanayi bitkileri yetiştirilir. Meyve ve sebze üretimi de yüksek miktardadır. Bölge özellikle ihracata yönelik ürünlerle önem kazanmıştır. Türkiye’de üretilen incirin ve haşhaşın büyük bir bölümünü, zeytinin yarısından çoğunu, tütün ve pamuğun önemli miktarını, üzümün üçte birinden çoğunu, Ege Bölgesi karşılar. Yurdumuzdaki zeytin ağaçlarının yarısından çoğu bu bölgededir. Türkiye şeker pancarı ,turunçgil ve tahıl üretiminin onda biri kadarı bu bölgede gerçekleştirilir. Bölge yer altı kaynakları bakımından çok zengindir. Türkiye’de kaliteli linyitin büyük bir kısmı buradan çıkarılır. Isınma ihtiyacının giderilmesinin yanı sıra ,elektrik üretiminde de linyitten yararlanılmaktadır. Termik santralleri ve çeşitli hidroelektrik santralleriyle bölge Türkiye elektrik üretimine katkıda bulunur. Bölgeden çıkarılan zımpara taşının tamamına yakını ihraç edilir.
23
İzmir yakınındaki Çamaltı tuzlası, Türkiye tuz ihtiyacının önemli bir bölümünü karşılar. Bölge ticaret ,sanayi ve ulaşım alanında da önemli bir yere sahiptir. Gıdadan dokumacılığa, otomotiv sanayiigiderilmesinin yanı sıra ,elektrik üretiminde de linyitten yararlanılmaktadır. Termik santralleri ve çeşitli hidroelektrik santralleriyle bölge Türkiye elektrik üretimine katkıda bulunur. Bölgeden çıkarılan zımpara taşının tamamına yakını ihraç edilir. İzmir yakınındaki Çamaltı tuzlası, Türkiye tuz ihtiyacının önemli bir bölümünü karşılar. Bölge ticaret ,sanayi ve ulaşım alanında da önemli bir yere sahiptir. Gıdadan dokumacılığa, otomotiv sanayiinden elektronik ve makine üretimine, petro kimya, madeni eşya ,çimento ,azot ve sun’i gübreye kadar çeşitli alanlarda etkinlik gösteren sanayi tesislerine sahiptir. En büyük rafinerilerden biri olan Aliağa Rafinerisi bu bölgededir.
Kültür, Turistik ve Sanayi Kentleri Ege’nin İncisi İzmir
Ünlü destan yazarı Anadolulu Homer’in doğum yeri olan “Güzel İzmir”, önemli bir turizm, sanat, kültür, ticaret ve sanayi merkezidir. İzmir’in ilk yerleşim merkezinin adı Bayraklı’dır (M.Ö. 3000). Kent, M.Ö. 1500’lü yıllardan sonra Hitit Devleti’nin etkisi altı-na girmiş; M.Ö. 4. yüzyılda Büyük İskender, Kadifekale’de bugün hala var olan kaleyi inşa ettirerek, şehri Kadifekale eteklerinde yeniden yapılandırmıştır. Roma İmparatorluğu döneminde önem kazanan kentte, Bizans döneminden sonra Osmanlı egemenliği başlamıştır. Kurtuluş Savaşı’yla birlikte 9 Eylül 1922 tarihinde düşman işgalinden kurtarılan İzmir, kısa zamanda Türkiye’nin üçüncü büyük kenti konumuna gelmiştir. Kültürpark, kentin merkezinde yer alır. Büyük ilgi gören Uluslararası İzmir Fuarı her yıl burada düzenlenmektedir. Kent ayrıca Türkiye’nin en etkin festivallerinden olan Uluslararası İzmir Festivali ile tanınır. Ege Bölgesi’nin kültürel açıda en gelişmiş olan ili İzmir, yaşam biçimi ve anlayışı ile batı modern bir hayat tarzına sahiptir. İzmir Enternasyonal Fuarı (İzmir Fuarı veya, özellikle İzmir içinde,kısaca Fuar da denilir) her yılın Eylül ayında İzmir'in kurtuluş günü olan 9 Eylül'ü içine alacak 10 günlük bir zaman dilimi içinde düzenlenen Türkiye'nin en köklü, en tanınmış ve en kapsamlı fuarıdır. İlk kez 2007 yılında bünyesinde, uluslararası bir kongre olan 3. Türkiye Acil Tıp Kongresi'ni de
24
barındıracak olan fuar 76. kez kapılarını halka açacak.31 Ağustos-9 Eylül tarihleri arasında ziyaret edilebilir. İzmir Kültürpark'ta (bu park alanı da bazen kısaca Fuar olarak adlandırılır) düzenlenir. Ancak İzmir Enternasyonal Fuarı (İEF), esasında, örneğin 2005 yılı için İzmir Kültürpark alanında düzenlenmiş olan ve çoğu zaten uluslararası nitelikli 37 fuardan sadece bir tanesidir. İzmir Enternasyonal Fuarı'nı İzmir'de düzenlenen diğer fuarlardan ayıran özellik, tarihçesinin yanı sıra, belli bir sektör ile kısıtlı kalmayan, ithalat ve ihracat potansiyeli olan ürünlere dönük, teknolojik yenilikler içeren ve Türkiye piyasasına ilk adımlarını atan partönerler açısından önem arzeden kimliğidir. Evvelce bir ay süren İEF süresinin kısaltılarak 10 güne indirilmesi sayılan alanlarda daha da uzmanlaşarak güçlü bir niche yakalanmasını sağlamıştır. Bölge ve ülke ekonomisine büyük katkısı olan İzmir Enternasyonal Fuarı, böylece Türkiye'nin "dünyaya açılan penceresi" sloganıyla ülke tanıtımında ve ikili ticari ilişkilerin gelişmesinde önemli bir işlev üstlenmektedir. Türkiye'nin Fuarlar Birliği'ne üye (1948'den beri) tek genel ticari fuarıdır. Teknolojinin ve yenilikçiliğin ön plana çıktığı sektörler olan otomotiv, elektrik, elektronik, iş makinaları, gıda veambalaj makinaları gibi uzmanlaşmaya dayalı faaliyet alanları fuar etkinlikleri içinde ağırlıklı bir yer işgal etmektedir. İzmir Enternasyonal Fuarı günümüzde, İzmir Kültürpark'ta yer alan pek çok fuarcılık etkinliğini düzenleyen İzmir Fuarcılık Hizmetleri Kültür ve Sanat İşleri (İZFAŞ) tarafından organize edilmektedir.
Kültür ve Sanat Merkezleri
E.Ü. Atatürk Kültür Merkezi Fransız Kültür Merkezi Akademi İKSEV Aliağa Belediyesi A.K.M. Alman Kültür Merkezi Amerikan Kültür (Türk-Amerikan Derneği) Buca Belediyesi Kültür Sanat Merkezi İzmir Devlet Opera ve Balesi İzmir Devlet Senfoni Orkestrası D.E.Ü. Devlet Konservatuarı
25
Hatay Kültür Merkezi İtalyan Kültür Merkezi İsmet İnönü Sanat Merkezi Sabancı Kültür Sarayı İzmir Sanat Konak Belediyesi Alsancak Kültür Merkezi Konak Belediyesi Güzelyalı Kültür Merkezi Karşıyaka Belediyesi Ziya Gökalp Kültür Sanat Merkezi Konak Belediyesi Dr. Selahattin Akçiçek Kültür Merkezi Soyer Kültür ve Sanat Fabrikası AKÇEV - Ahlak Kültür ve Çevre Derneği Akademi Senfoni İZMİR SANAT KULESİ SANAT MERKEZİ AKŞİT KÜLTÜR - Düşün- ve Yazınevi Çizgelikedi Hatay Gönüllüleri Platformu Akademi Sanat İzmir Puntart Kedi Kültür Sanat Merkezi İzmir Kültür Merkezi Balçova Belediyesi Kültür Evi Narlıdere Belediyesi Atatürk Kültür Merkezi Tepekule Kongre ve Sergi Merkezi Türk - İtalyan Dostluk ve Kültür Derneği Tarihi Havagazı Fabrikası Kültür Merkezi Ahmed Adnan Saygun Sanat Merkezi Bornova Amfi Tiyatro - Aşık Veysel Rekreasyon Alanı Kıbrıs Türk Kültür Derneği Menemen Kültür Merkezi Bülent Ecevit Kültür Merkezi İsmail Cem Kültür Merkezi
26
Müzeler
Agora Açıkhava Müzesi İzmir Büyükşehir Belediyesi Ahmet Piriştina Kent Arşivi ve Müzesi İzmir Arkeoloji Müzesi Atatürk Müzesi Bergama Müzesi Cumhuriyet Eğitim Müzesi Çeşme Müzesi Efes Müzesi Efes - Selçuk Meryem Ana Evi Etnografya Müzesi İnönü Evi Müzesi İzmir Resim Ve Heykel Müzesi Ödemiş Müzesi Ödemiş Birgi Çakırağa Konağı Tabiat Tarihi Müzesi TCDD Müze ve Sanat Galerisi Md. Tire Müzesi
Tiyatrolar
Bornova Belediyesi Şehir Tiyatrosu D.E.Ü. Sabancı Kültür Sarayı Güzel Sanatlar Oyuncuları Akademik Tiyatro Topluluğu Hamle Tiyatrosu İzmir Devlet Tiyatrosu Karşıyaka Ragıp Haykır Sahnesi İzmir Devlet Tiyatrosu Konak Sahnesi Karşıyaka Oda Tiyatrosu Karşıyaka Belediyesi Suat Taşer Açık Hava Tiyatrosu Kültürpark Atatürk Açıkhava Tiyatrosu Kültürpark Çamlık Senar Nejat Uygur Tiyatrosu
27
Kültürpark Gençlik Tiyatrosu İZMİR SANAT KULESİ SANAT MERKEZİ
Turizm Şehri Muğla
Ege’nin hatta Türkiye’nin turizm denince ilk gelen şehridir. Türkiye’deki en uzun sahiline sahip olan bu şehirimizde, Bodrum, Fethiye, Marmaris ve Datça gibi tatil bölgeleri bulunmaktadır. Ölüdeniz, Muğla ilinin Fethiye ilçesine bağlı bir beldedir. Ölüdeniz kumsalı yüzde seksen iki oyla 2006 yılında dünyanın en güzel kumsalı seçilmiştir.Belde, turizm açısından oldukça gelişmiştir. Likyalılarda ışık ve güneş diyarı, Ortaçağ'da "Uzak Diyar" olarak tanınır, Anadolu'nun güneybatısında yer alan Teke Yarımadası'da bulunur. Türkiye'de bulunan deniz kulağı (lagün) oluşumlarından biridir. Marmarisin tarihi M.Ö. 3400'lere kadar gider. İlk yerleşim, bölgeye başkanlarının adı Kar olan bir kavmin gelmesiyle başlar. Bölgeye KARİA (Karın ülkesi) adı sonradan verilmiştir. Ege ve Akdeniz Kıyılarının bereketi, bölgeyi devamlı çekici kılmıştır. Böylece, Marmaris zaman içinde pek çok medeniyetin hüküm sürdüğü bir yer haline gelmiştir. Bölgede yapılacak gezilerde Karia, Rodos, ve Ada uygarlıkları, Mısır, Asur, İon, Dor, Pers, Makedonya, Roma, Bizans, Selçuklu ve Osmanlı medeniyetlerinin izlerini görmek mümkündür. Pyhskos kentin ilk adıdır. Bugün Asartepe denilen mevkide kalıntıları görülebilir. Marmaris ismi ise Heredotun kaynaklarında Marmarissos, ünlü Türk denizcisi Piri Reisin Kitab-ı Bahriyesinde Mermeris olarak geçer Datça Yarımadası'ndaki buluntuların geçmişi MÖ 2000’lere kadar uzanır. Bilinen ilk yerli halk Karyalılar'dır ve burada en parlak dönem Dorlar döneminde yaşanır. Dorlar MÖ 1000 yıllarında Trakya üzerinden güneye inerek Yunanistan üzerinden bölgeye gelirler ve bugünkü Datça ilçe merkezinin 1.5 km kuzeydoğusundaki Burgaz mevkiinde Dor uygarlığının merkezi olan Knidos’u kurarlar. Daha sonra Lidya egemenliğine giren Knidos, MÖ 546’da Lidya Devleti'nin Persler’in eline geçmesinin ardından da Pers egemenliğine girmiştir.
28
Sanayi Şehri Manisa
Yüzölçümü: 13.810 km² Nüfus: 1.260.169 (2000) İl Trafik No: 45 Batı Anadolu'da Spil Dağı ile Gediz Nehri arasında yer alan Manisa, Ege Bölgesinin ulaşım bakımından önemli bir noktasında bulunan zirai, ticari ve sanayi açıdan gelişmiş bir kentimizdir. Tarihi M.Ö. 3000 yıllarına inen ilde Hitit, Frig, Lidya, Makedon, Roma, Bizans, Beylikler ve Osmanlı uygarlıklarına ait izler bulunmaktadır. Tarih boyunca kültür ve sanatın yoğunlaştığı, ticaret yollarının geçtiği Manisa, kültürel ve doğal zenginlikleri ile ilgi çekici tatil olanakları sunmaktadır. Manisa iline bağlı ilçeler; Ahmetli, Akhisar, Alaşehir, Demirci, Gölmarmara, Gördes, Kırkağaç, Köprübaşı, Kula, Salihli, Sarıgöl, Saruhanlı, Selendi, Soma ve Turgutlu’dur. Cumhuriyet Dönemi'nde Türkiye'deki ilk çevrecilik hareketini başlatan Manisa Tarzanı Ahmet Bedevi, Manisa'nın geçmişteki renkli bir şahsiyetidir. AHMET Bedevi'nin nüfus kayıtlarındaki ismi Ahmeddin Carlak. 1888'de Bağdat'da doğup Türk ordusunda askerlik yapan Carlak, daha sonra milli mücadeleye katıldı, kırmızı şeritli İstiklal Madalyası ile onurlandırıldı. Cumhuriyet döneminin ilk yıllarında Manisa'ya gelip yerleşen Bedevi, sessiz garip bir insandı. Belediyede süpürgeci olarak göreve başladı, bahçıvan yardımcısı, itfaiye eri olarak çalıştı. Manisa'yı yeşillerdirmek için tüm gayretiyle çalışan Bedevi, dayanılmaz sıcaklarda önce atlet ve kısa pantolon, sonraları yaz kış demeden siyah şortla dolaşmaya başladı. Manisa Tarzanı denilen çevre lideri, Spil'de kulübede yaşamaya başladı, 31 Mayıs 1963'te yaşamını yitirdi.
29
Coğrafya
Manisa; 38° 04’ - 39° 58’ kuzey enlemleri ile 27° 08’ 29° 05’ doğu boylamları arasında yer alır. Ege Bölgesi’nin asıl Ege bölümünde yer alan İl; kuzeyde Balıkesir, kuzeydoğuda Kütahya, doğuda Uşak, güneydoğuda Denizli, güneyde Aydın ve İzmir, batıda ise İzmir ili ile çevrilidir.
Topografya Gediz depresyonu içinde yeralan Manisa;İl merkezi 71 m. yüksekliktedir. Kuzeydoğuya doğru gidildikçe yükseklik artmakta ve Demirci’de ilçe merkezi 850 m. yüksekliğe ulaşmaktadır. İlin önemli dağları, bölgenin de en yüksek dağı olan Bozdağlar (Kumpınar 2070 m), eteklerinde il merkezi kurulu olan Spil (Karatepe 1517 m) ve Yunt Dağı (Nemrut Tepe 1074 m)’dır. Demirci Dağları, Manisa, Kütahya, Balıkesir sınırlarını da oluşturur ve en yüksek yeri Ziyaret Tepe 1800 m.dir. Demirci Dağları’nın güneybatı uzantısı olan Çomaklı ve Dibek Dağları’nın en yüksek noktası Aysekizi Tepesi 1034 m.dir. Alaşehir Çayı’na paralel uzanan Uysal Dağı’da 1135 m. yüksekliğe sahiptir. İlin kuzeydoğusu ile doğusunda Demirci, Gördes ve Kula civarı 1000 m’ye kadar ulaşan platolardan oluşmaktadır. Kula volkanik sahası ise en son faaliyetini zamanımızdan yaklaşık 12.000 yıl önce göstermiş Batı Anadolu’nun en önemli jeolojik oluşumları arasında yer almaktadır.Bozdağlar ile Yunt Dağları arasındaki depresyonik alan içinde Manisa pek çok ovaya da sahiptir. Bunların başlıcaları Gediz, Bakırçay, Alaşehir, Salihli, Turgutlu ovalarıdır. En önemli iki akarsuyu bulunmaktadır. Bunlar Gediz (384 km) ve Bakırçay (204 km)’dır.Salihli ve Gölmarmara ilçeleri arasında tektonik oluşumlu, denizden yüksekliği 74
30
metre olan, yaklaşık 12 km²’lik alanı kaplayan Marmara Gölü vardır. Manisa’nın üç tane de barajı bulunmaktadır. Bunlar Demirköprü, Afşar ve Sevişler barajlarıdır. Ayrıca Gördes Baraj’ı inşa halindedir.
İklim
Manisa; makroklima Akdeniz iklim şartları altındadır. İlin kuzeydoğusu Akdeniz iklimi ile karasal iklimin geçiş noktasında yer alır. Yıllık sıcaklık ortalaması 16.8 °C olup en sıcak ay olan Temmuz ortalaması 34.4 °C ve en soğuk ay olan Ocak ayı ortalaması 3.0 °C dir.Yıllık yağış ortalaması 740 mm ile yarı kurak bir karakter taşımaktadır.
Bitki Örtüsü ve Doğal Hayat
Akdeniz iklim şartlarına bağlı olarak ilin birinci bitkisi kızılçamdır. Daha sonra yaygın olarak maki türler yaygınlık gösterir. Ilıman iklimin soğuk sektörüne ait olan karaçamlar dağlık kesimlerin bitkisi olarak 850 m yükseklikten sonra varlığını gösterir. Bölgenin bir diğer yaygın ağaç türü ise palamut başta olmak üzere meşe türleridir. Yaban hayatı bakımından oldukça zengin olan Spil Milli parkında tavşan, tilki, kurt, çakal, domuz, sansar, porsuk, kirpi ve sincap gibi hayvanlar sıklıkla, kınalı ve çil keklik ise daha nadir bulunan hayvanlardır. Ötücü kuşların hemen birçok türü ile yırtıcı kuşlardan doğan, atmaca ve kartal da bulunmaktadır. Ayrıca geyik koruma ve üretme sahasında geyiklere ve Muradiye Keklik Üretme İstasyonu’nda üretilerek, korunabilen alanlara salınmış sülünlere rastlamak da mümkündür.
Tarihçe
Manisa ve yöresinin tarih öncesi ile ilgili pek bilgi yoktur. Salihli Sindel Köyü’nde bulunan Paleolitik Çağ’a (Yontma Taş Devri) ait fosil ayak izleri yörede insan topluluklarının yaşadığını kanıtlayan ve yaklaşık 26.000 yıl öncesine tarihlenen buluntulardır. Kırkağaç Yortan Köyü’nde bulunan mezarlar ise, farklı bir mezar kültürü olan Tunç Devri’ne aittir.
31
Hermessos ve Kaikos ya da bugünkü adıyla Gediz ve Bakırçay vadilerinde kurulmuş olan Tantalis (Manisa) ve Thyateira (Akhisar) bölgede bilinen ilk yerleşimlerdir. Manisa’nın, Yunanistan’ın Teselya Bölgesi’ndeki Pelion Dağı civarından göç eden Magnetler tarafından kurulduğu tahmin edilmektedir. Bölge M.Ö. 1450-1200 yıllarında Hititlerin etkisinde kalmıştır. Kybele bereket tanrıçası kabartması yöredeki Hitit varlığın göstermektedir. M.Ö. 1200’lerde ise Lidyalılar gelmiş ve Kızılırmak’a kadar bütün Batı Anadolu’ya egemen olmuşlardır. Tarihte, devlet güvencesinde ilk parayı basan Lidya Krallığı’nın başkenti bugünkü Sardes (Sart) şehriydi. Paktalos (Sart) Çayı’ndan çıkarılan altın madeni ile ünlüydü. Lidya Krallığı gücü ve zenginliğiyle ünlü son Kral Krezüs’ün adıyla özdeşleşmiştir. Ancak M.Ö. 546 yılında Persler tarafından yıkılmıştır. İrili ufaklı çok sayıda tümülüsün yer aldığı Bintepeler Mevkii bu devri simgeleyen eserleri barındırmaktadır. Bölge; M.Ö. 546 yılından M.Ö. 334 yılına kadar Pers egemenliğinde kalmıştır. Sardes bu dönemde de önemli bir ticaret merkezidir. M.Ö. 334’de Trakya üzerinden Anadolu’ya geçen Büyük İskender, Pers ordularını yenerek Suriye’ye doğru ilerlemiş ve Pers egemenliğine son vermiştir. Büyük İskender’in M.Ö. 323 yılında ölümünden sonra satraplıkların birbirleriyle mücadelesi M.Ö. 301 yılında İskender İmparatorluğu’nun sonunu getirmiştir.Bu döneme ait en önemli eser Sardes Örenyeri’ndeki Artemis Tapınağı’dır. Daha sonra Bölge Bergama Krallığı’nın egemenliğine girmiştir. Bölgenin önemli kentlerinden Philadelphia’ya (Alaşehir) ismini dönemin krallarından II. Attalos Philadelphos vermiştir. Bergama Krallığı III. Attalos’un ölümünden sonra (M.Ö. 133), vasiyeti üzerine Roma İmparatorluğu’nun yönetimine devredilmiştir. M.S. 17 yılında meydana gelen büyük depremde bölgedeki Magnesia, Thyateira, Philadelphia ve Sardes gibi bütün yerleşimler büyük ölçüde yıkılmışsa da İmparator Tiberius’un katkılarıyla yeniden inşa edilmiştir. Roma döneminde bölgede üretim ve ticaret canlanmış, Gediz ve Bakırçay vadilerinde mevcut tarımsal ürünlere yeni çeşitler eklenmiştir. M.S. 395 yılında Teodisius’un imparatorluğu iki oğlu arasında pay etmesiyle Manisa ve çevresi Doğu Roma yani Bizans İmparatorluğu’nun sınırları içinde kalmıştır. Hıristiyanlığın batıya doğru yayılmasında, Philadelphia, Sardes ve Thyateira kentlerinin önemli rolü olmuştur. Magnesia da bu dini ilk benimseyen kentlerden olmuş sonra da önemli bir piskoposluk merkezi haline gelmiştir.
32
İstanbul 1204 yılında Latinler tarafından işgal edilince imparatorluk merkezi İznik’e taşınmıştır. İmparator Iannes Ducas Vatatzes’in otuz yılı aşkın bir süre oturması sebebiyle Magnesia ekonomik, sosyal ve stratejik açıdan Batı Anadolu’nun en önemli şehirlerinden biri haline gelmiş ve imparatorluk merkezi görevini üstlenmiştir. İmparator 1255 yılında Manisa’da ölmüş ve buraya gömülmüşse de mezarının yeri belli değildir. Sardes, Philadelphia, Thyateira ve Magnesia Kalesi kalıntıları Bizans döneminden kalan kalıntılardır. 1261 yılında İstanbul Latinlerden geri alınınca Manisa önemini yitirmiştir. Manisa 1313 yılının 25-26 Ekim’ine tekabül eden Regaip Kandili gecesi Alpagı oğlu Saruhan Bey komutasındaki askerler tarafından fethedilmiş ve Saruhanoğulları Beyliği’nin merkezi haline getirilmiştir. 1346 yılında ölen Saruhan Bey’in türbesi şehrin merkezindedir. Yerine önce oğlu İlyas Bey, onun ölümüyle de İshak Çelebi bey olmuş ve beyliğin en ihtişamlı dönemlerini yaşatmıştır. Ulu Camii ve Medresesi, Mevlevihane ve Çukur Hamam gibi birçok eseri İshak Çelebi şehre kazandırmıştır. Tahminen 1390 yılına doğru vefat etmiş ve kendi yaptırdığı türbesine gömülmüştür. Manisa 1391 yılında Yıldırım Bayezid tarafından Osmanlı topraklarına katılmış, ancak Ankara Savaşı sonrası Timur bölgeyi yeniden eski sahiplerine iade etmiştir. 1412 yılında ise Çelebi Mehmed kesin olarak Manisa’yı Osmanlı egemenliği altına sokmuş ve Saruhan Sancağı adıyla idari bir birim haline getirmiştir. Manisa 1437-1595 yılları arasında Osmanlı şehzadelerinin saltanat tecrübesi kazandıkları önemli siyasi merkezlerinden biri haline gelmiştir. Bu dönemde II. Murad, Fatih Sultan Mehmet, Kanuni Sultan Süleyman, II. Selim, III. Murad, III. Mehmet ve I. Mustafa gibi daha sonra Osmanlı tahtına da oturmuş padişahların da içerisinde olduğu 16 şehzade Manisa’da sancakbeyliği yapmışlardır. Bu dönem zarfında Manisa’da şehzadeler ve maiyyetlerindekiler cami, medrese, han, hamam, imaret, çeşme, hastane, köprü ve kütüphane gibi birçok vakıf eserleri yaptırmışlardır. Bunların bir kısmı günümüze kadar ulaşabilmiştir. II. Murad’ın yaptırmış olduğu başta Sarayı Amire olmak üzere birçok eser ise zamana yenik düşmüştür. 16. yüzyıl sonlarına kadar genelde sakin olan Saruhan Sancağı’nda bu tarihten sonra bütün Anadolu’da olduğu gibi eşkıyalık hareketleri görülmeye başlar. Yaklaşık iki asır devam eden eşkıya, suhte (medrese öğrencisi) ve sipahilerin yağma ve talanlarından bölge büyük
33
zarar görmüştür. 18. yüzyılın ikinci yarısından itibaren bölgeye hakim olan karaosmanoğulları bu tür hareketleri büyük ölçüde sona erdirmiştir.Mondros Mütarekesi’nin 7. maddesine dayanılarak 15 Mayıs 1919’ da bölgede Yunan işgali başlar. İşgal sırasında Manisa Merkezde İstihlâs-ı Vatan, Cemiyet-i Müderrisîn, Demirci’de Müdafa’a-i Hukûk-u Osmânî, Gördes’de Hareket-i Milliye Teşkilatı, Kırkağaç’da İstihlâs-ı Vatan, Kula’da Redd-i İlhak, Soma’da Müdafa’a-i Hukuk ve Turgutlu’da Müdafa’a-i Hukûk-u Osmâni adlı Cemiyetler kurularak Yunan işgaline karşı mücadeleler verilmiştir. 30 Ağustos 1922’deki Dumlupınar Meydan Muharebesi’nin zaferle sonuçlanması üzerin Fahreddin Paşa komutasındaki kolordu İzmir’e doğru ilerleyerek Yunan direnişini kırmıştır. İzmir’e doğru kaçan Yunanlılar ve yerli Rumlar kenti ateşe vermiş, günlerce süren yangında tarihin Manisa’ya kazandırdığı büyük kültürel mirasın önemli bir kısmı yok olmuştur. Yaklaşık üç yıl Yunan işgalinde kalan şehir 8 Eylül 1922 tarihinde kurtarılmıştır. 1923’de Saruhan adıyla vilayet olan şehrin adı, 1927 yılında Manisa olarak değiştirilmiştir. Cumhuriyet döneminde yeniden imar gören Manisa, karayolu ve demiryolu ulaşımı bakımından önemli bir noktadadır. Zirai, ticari ve sanayi açısından da ülkemizin gelişmiş illeri arasında bulunmaktadır. Manisa İlindeki Büyük ve Butik otellerin başında; Büyük Saruhan Oteli, Manisa Anemon Oteli, Tütün Oteli, Egayid Apart, Arma Ote,l Mesir Otel ve Palm Cıty Otel’i sayabiliriz.
Nasıl Gidilir İzmir’in en önemli hinterlandı olan Manisa, kara ve demiryolu bağlantıları ile ulaşımını sağlamaktadır. Toplam 1092 km il (512 km) ve karayolu (580 km) vardır. İzmirİstanbul karayolu, Kum Çayı vadisi boyunca güneybatı-kuzeydoğu istikameti boyunca Manisa yerleşim merkezi ile Kenan Evren Sanayi Sitesi boyunca şehrin kenarından geçer. İzmir-Ankara E 23 Karayolu il sınırları içinden doğu-batı yönünde Turgutlu, Ahmetli, Salihli, Kula ilçelerinden geçer. Ayrıca Alaşehir-Sarıgöl ilçeleri bağlantısı ile Denizli’ye, SalihliDemirci karayolu ile Kütahya’ya, Akhisar-Bergama, Manisa, Menemen bağlantılarıyla Çanakkale illerine ulaşılmaktadır.
34
Komşu iller ve bazı önemli merkezlere uzaklığı; Manisa-Aydın Manisa-Denizli Manisa-Kütahya Manisa-Adana Manisa Antalya Manisa-İstanbul Manisa-Balıkesir Manisa-İzmir Manisa-Uşak Manisa-Ankara Manisa-Bursa Manisa-Konya 156 km 206 km 316 km 878 km 425 km 529 km 137 km 36 km 193 km 562 km 286 km 528 km
Demiryolu ulaşımında Manisa önemli bir kavşak noktasıdır. Bandırma-Balıkesir demiryolu ile Uşak-Manisa demiryolu il merkezinde birleşirler. Bu yollardan Bandırma bağlantısı ile feribot bağlantı sağlanarak İstanbul’a ulaşılmaktadır. Balıkesir üzerinden ise Kütahya, Eskişehir, Ankara demiryolu bağlantısı sağlanmaktadır. Günlük olarak Manisa’dan Ankara’ya geçen Mavi Tren, İzmir Ekspresi, Eskişehir’e Ege Ekspresi, Bandırma’ya Marmara Ekspresi ve Uşak’a Uşak Ekspres seferleri bulunmaktadır. Ayrıca Diyarbakır’a kadar giden posta treni de Manisa’dan geçmektedir. Hava yolunu kullanmak isteyenler için İzmir Adnan Menderes Hava Limanı idealdir. Karayolu: Otobüs Terminali, kent merkezine 600 - 700 m. uzaklıktadır. Demiryolu: Tren İstasyonu, kent merkezine 600 - 700 m. uzaklıktadır. Manisa-Ankara, Manisa-İzmir, Manisa-Bandırma demiryolu bağlantıları mevcuttur.
Gelenek ve Görenekler
Zaman içinde yaşam koşullarında meydana gelen değişiklikler geleneklerde de kendini göstermektedir. Ancak küçük yerleşim birimlerinde, eski gelenek ve göreneklerin birçoğu hala yaşatılmaktadır. Geleneksel ritüeller daha çok kız isteme, söz kesme, nişan, düğün, hastalık, adak adama ve asker uğurlama gibi olaylarda yoğun bir biçimde görülür.
35
Hastalıkların tedavisi için başvurulan bazı yöntemler şunlardır: - Nazara inanılır, kurşun döktürülür. - Kabakulak hastalığının geçmesi için, ağzı kıbleye bakan bir fırından alınan is, şiş yerlerin etrafına çizgi halinde sürülür ve okunur. - Temrenin geçmesi için ocaklı denilen kişilere okutulur ve üzeri arpayla çizilir. - Sıtma hastalığının geçmesi için, pamuk ipliği okunarak bileğe bağlanır.
Halk arasında kullanılan deyişlerden bazıları da şunlardır: - Ekici ol bilici olma. - Sofrada elini, mecliste dilini sakla. - Taş taşı, söz taşıma. - Deli ile devletli bildiğini işler. - Gömleğinin deliğine bakmaz, poyraza karşı gider - Kısmeti kesilen köpek, kurban bayramında uykuya yatar. - Tarlanın taşlısı, kadının saçlısı, erkeğin yaşlısı vefalı olur. - Kocasından sonra kalkan karıdan, hazirandan sonra
Düğünler
Düğünler, düğün sahiplerinin sosyal ve ekonomik durumlarına, yaşadıkları yöreye göre farklılıklar gösterir. Düğün gelenekleri özellikle kentsel kesimde eskiye oranla daha sadeleşmiş görünmektedir. Manisa Merkez’de kaybolmaya yüz tutmuş eski düğün gelenekleri kısaca şöyledir: Erkek tarafı kızın evine görücü gönderir. Kız görücüler tarafından beğenildiği takdirde, birkaç gün sonra erkeğin yakınlarından birkaç kişi, kız evine giderek kızı ister. Kız evinin büyükleri birkaç gün düşünme süresi ister. Kızın babası, babası yoksa evin büyüğü, bu evliliği uygun gördüğü takdirde, düşünme süresi sonunda tekrar gelen erkeğin ailesine süslü bohça ya da şase içinde kravat, çorap v.b. hediyelerle birlikte bir mendil verilir ki buna “söz mendili” denilir. Mendil verildikten sonra, oğlan evine “söz şerbeti” denilen şerbet ikram edilir ve nişan günü kararlaştırılır.
36
Nişan gününden önce, kıza alınan çeşitli armağanlar “nişan selesi” adı verilen süslenmiş seleler içine konularak kız evine gönderilir. Bu seleler bir süre muhafaza edilerek tebrik etmeye gelenlerin görmesi sağlanır. Nişan için tespit edilen tarihte, erkek evi akraba ve yakınlarını toplayarak kız evine giderler, kendi aralarında eğlenerek nişan yüzüklerini takarlar. Nişanlılık süresi içine tekabül eden dini bayramlarda kız evi damada, oğlan evi geline giyecek türünden hediyeler alır, kurban bayramında ise kız evine gönderilen hediyelere süslenmiş bir koç ilave edilir. Eski düğünler çarşamba, perşembe, cuma veya cuma, cumartesi, pazar olmak üzere üç gün sürerdi. Düğünden önce oğlan evi, kızın çeyizlerini almak üzere araba gönderir, kızın arkadaşları veya kardeşleri çeyiz sandıklarının üzerine oturur ve oğlan evi bahşiş vermeden kalkmazlardı. Çeyiz, kızın gelin gideceği eve serilerek, isteyen bayanların evi ziyaret ederek çeyizi görmesi sağlanır, buna “çeyiz bakma” denir. Gelin gitmeden önce gelin hamamı ve düğünden önceki akşam kına gecesi yapılır. Kına gecesinde kadınlar kendi aralarında eğlenir ve kızın ellerine kına yakılır. Düğün günü oğlan evi gelini almaya geldiğinde, gelin evden çıkmadan önce babası, maddi gücüne göre kızın beline altın, gümüş ya da kırmızı kurdeleden bir kuşak takar, gelin at veya otomobil ile baba evinden alınarak, geze geze damadın evine götürülür. Damadın evine gelindiğinde, gelin içeri girerken başına buğday, leblebi, şeker veya para serpilir, orada bulunanlar tarafından toplanan buğday, para ya da şeker bereket getirmesi için muhafaza edilir. Gelin damat evinde yüzü kapalı oturur, akşam yemeğinden önce, damat gelinin duvağını açarak yüz görümlüğü adıyla anılan bir takı takardı. Yemekten sonra damat arkadaşlarıyla yatsı namazına camiye gider, namazdan çıktıktan sonra ellerinde yanan mumlarla eve dönülür ve damat sırtı yumruklanarak eve bırakılırdı.
Geleneksel Giysiler
37
Manisa yöresi geleneksel giysileri çevre koşulları, sosyal ve ekonomik durum gibi etkenlerle farklılıklar göstermektedir. Son yıllarda ulaşım ve iletişimin hızla gelişmesi nedeniyle yöresel özellik gösteren giysiler, yerini çağdaş giysilere bırakmış, geleneksel giysiler daha ziyade belirli gün veya törenlerde giyilir olmuştur.
Kadın Giysileri
Baş kuşamı olarak günlük giysilerde iki oyalı yazma kullanılır. Kenarları pul, boncuk ya da bitkisel öğelerle (karanfil, buğday sapı vb) oyalanmış birinci yazma üçgen yapılarak başa örtülür, uçları çene altından dolanıp, ensede ya da tepede bağlanır. Başka bir yazma ise rulo yapılarak üçgen kısmı öne gelecek şekilde alna bağlanır. Özel günlerde ise başa örtünün üzerine tepelik, alna mançın ya da gümüş alınlık, yanağın iki yanına da uçlarında tozaklar sallanan kemik ya da çitlenbik ağaçından yapılmış
38
yanaklık takılır. Nişanlı kızlar ve yeni gelinler en üste birde al bez bağlar. Al bez kare formundadır ve üçgen şeklinde ikiye katlanarak oyalı yazma gibi ensede bağlanır. Üzeri tamamen pullarla işlenebileceği gibi, sadece üçgenin üste gelen kısmının işlendiği de olur. Kenarlarına püskül, pul veya boncuklardan oya yapılır. Beden giyiminde en alta pamuklu dokumadan yapılan iç gömlek giyilir. Genellikle kol ve yaka kenarları ile etek uçları oyalanır yada nakışlanır. Şalvar kullanım amacına göre pazen, saten ya da kadifeden yapılır. Paçaları lastikli olan şalvarın, ağ uzunluğu diz hizasındadır. Bazı yörelerde iç gömleğin üzerine “delme” denilen, boyu göğüs altında biten, kolsuz, önden açık yelek türünde bir giysi giyilir. İç kuşam tamamlandıktan sonra üzerine, boyu ayak bileğine kadar inen üçetek giyilir. Üçetek saten olabileceği gibi, çitare, beşyol, tren yolu gibi isimler verilen çizgili kumaşlardan da yapıldığı olur. İçi astarlanan üçeteğin, kol boyu cepken kolundan 10-15 cm uzun olur. Yöre farklılıklarına göre üçeteğin öndeki iki parçası belin arkasına dolanıp, değişik şekillerde bağlandığı gibi serbest bırakıldığı da olur. Bazı yerlerde üçetek yerine uzun entari giyildiği de görülür. Üçeteğin üstüne belin arka kısmına yörede dokunan kaba kumaşlardan yapılan, uçlarında püskülleri olan arkalık (bel kuşağı, dongurdaklı kuşak) bağlanır. Ön kısma ise “çekki”, “öncek” gibi isimlerle anılan önlük bağlanır. Önlük; yapağı yünden el dokuması kumaşlardan yapılabildiği gibi, beyaz ya da renkli hazır kumaşlardan yapıldığı da olur. Önlüğün üzeri renkli iplerle nakışlanır ve etek uçlarına püskül ya da fırfır dikilir. Ailenin ekonomik durumuna göre bele gümüş veya bafon kemer takılır. Kadın kıyafetinde en üste cepken giyilir. Eskiden mor kadifeden yapılan cepkenlerin; önü, arkası, kolları sim ya da sırma işlenip, içi astarlanırdı. Ancak günümüzde bu tür işlemeler yapılmadığı için “ilbade” denilen saten kumaştan yapılan işlemesiz cepkenler giyilmektedir. İlbadelerin kol, yaka ve etek uçları sutaşı veya pullarla süslenir. Ayağa elde örülmüş, kısa konçlu, nakışlı yada düz renkli çoraplar giyilir. Ayakkabı
39
olarak manda gönünden yapılan, burun ucu yukarı kalkık olduğu için “göğe bakan” denilen konçu ayak bileğini örtecek yükseklikte olan çarık çizme giyilir.
Erkek Giysileri
Geleneksel erkek giysilerini yörede kullanılırken bulmak mümkün değildir. Bu giysiler yerini hızla çağdaş giysilere bırakmıştır. Ancak halk oyunları gösterilerinde orijinallerine uyularak yapılan giysiler giyilmektedir Başta kırmızı renkli fes bulunur. Fesin üzerine rengarenk iğne oyaları ile süslenmiş yazma sarılır. Bedene ham bez ya da çitare denilen kumaştan yapılmış, yakasız, önden açık uzun kollu gömlek giyilir. Gömleğin üzerine dar kesimli, boyu göğüs altında biten, uzun kollu, içi astarlı cepken giyilir. Cepken genellikle mavi veya gri gabardin ya da çuha kumaştan olup, önü, arkası ve kolları sırma veya siyah kaytanla işlenir. Camedan ya da kartal kanadı denilen parça, cepkenin üzerine giyilir. Önü, cepkenin işlemelerinin görülebilmesi için açık ve düğmesizdir. Kanat denilen parçalar bedene omuzdan dikilmiştir. Tüm beden ve kanatlar siyah kaytanla işlenir. Zeybeklerin kötü hava şartlarından korunmak için poturun altına giydikleri “karadon”genellikle siyah renkte olur. Dar kesimli pantolon biçimindeki karadonun beli lastiklidir. Potur mavi veya gri kumaştan yapılır. Bacağın ön tarafına gelen kısmı siyah kaytanla işlenir. Beli uçkurlu olan potur, belden aşağı bol iner, ağı yoktur. Boyu diz hizasındadır. Bele, cepkenle potur arasındaki boşluğa 20 cm eninde, pamuklu ya da yün dokuma “bel kuşağı” sarılır. Bunun üzerine de şal kuşak sarılır. Dokundukları yere göre isimler alan bu kuşaklara “trablus kuşak” ya da “acem şalı” da denir. Kuşak belin ön kısmında fazla görünmez çünkü üzerine silahlık, tütünlük, köstek, pistov, peşkir gibi aksesuarlar takılır.
40
Ayağa yünün ham renginde, nakışsız çorap giyilir. Körüklü çizme; siyah renkte, kösele tabanlı, içi deri astarlı olup konçu diz kapağına kadar uzanır.
Halk Müziği ve Halk Oyunları Manisa zeybek bölgesinde yer alır. Türküler genellikle dokuz zamanlıdır. Zeybek havaları, ağır ve yürük türküler, barana havaları, semahlar, gelin ve kına havaları yörenin halk müziği ürünleridir. Genel karakter olarak Ege Bölgesi türküleri ile ortak özellikler göstermekle birlikte bazı ezgilerde Rumeli göçmenlerinin etkisi görülür. Manisa yöresi türkülerinden bazıları şunlardır: Bugün Ayın Ondördü, Gün Görünmez Melengecin Dalından, Gündüz Bey, İğdenin Dalı, Kaşık Havası, Kırmızı Buğday Ayrılmıyor Sezinden, Nalbandım, Sigaramın İncesi. Kadın Oyunları
Kadın oyunları kadın çalgıcılar eşliğinde veya kendileri tarafından def, daire, dümbelek, kaşık, sini, güğüm, kazan gibi ritm veren araçlar çalınarak karşılıklı oynanır. Manisa kadın oyunlarında hareketli bir ritm bulunmasına rağmen vakar ve ağırbaşlılığın korunması önemli bir özelliktir. Kadın oyunlarından bazıları şunlardır: Konsol Üstünde Mumlar, Nalbandım, Ninnaların Ninnası, Yörük Yaylası, Mermere, Düz Ovanın Çamları, Ağır Hava, Donuna Bak Donuna, Bahçelerde Börülce, Kaşık Havası, Gımıldan, Hadi Yarim, El Havası.
Erkek Oyunları
Manisa’daki erkek oyunları genellikle dokuz zamanlı sözsüz ağır zeybek havaları ile oynanır. Çalgıları meydanda davul, zurna, kapalı yerde ince saz, bağlama, keman, kaval, klarnet ve darbukadır. Zeybek oyunlarında görülen üçleme, beşleme, atik, eşme gibi ortak figürler Manisa zeybek oyunlarında da görülmektedir. Erkek oyunlarından bazıları şunlardır: Harmandalı Zeybeği, Yeni Harmandalı Zeybeği, Aydın Zeybeği, Soma Zeybeği, Baylan Cemile, Koca Ümmet, Çift Hava, Seymen Sekmesi, Cihan Yandı Zeybeği, Ayvalık Zeybeği, Dağlı Havası.
41
El Sanatları
Sanayileşmeyle birlikte, geleneksel el sanatlarımızın bazıları azalmış, bazıları da yok olmaya başlamıştır. Bunun yanı sıra Manisa’da başta halıcılık olmak üzere, halen sürdürülen el sanatları mevcuttur.Yörede halı, kilim, cicim, sili ve çarpana gibi dokumacılık türleri ile güveç yapımı, ahşap at arabası yapımı, keçecilik, semercilik, bakırcılık gibi el sanatları hala varlığını sürdürmektedir. 13.yüzyıldan itibaren yöreye yerleşmeye başlayan Türk boyları, yerleşik düzene geçilmesinden sonra da eski yaşamlarına ilişkin birçok alışkanlıklarını sürdürmüşlerdir. Başlıca geçim kaynakları hayvancılık olan bu boylar, kendi hayvanlarının yünlerini doğal boyalarla boyayarak, simgesel motiflerden oluşan geleneksel desenlerle, kendi ihtiyaçları için halı, kilim ve benzeri dokumalar yapmaktaydılar. Yerleşik düzene geçilmesinden sonra daha da yaygınlaşan halı dokumacılığı, 17. yüzyıldan başlayarak ün kazanmış, Manisa-Merkez Yunt Dağı Köyleri ile Gördes, Kula ve Demirci İlçeleri önemli halıcılık merkezleri haline gelmiştir. 19. yüzyılda batı ülkelerinde bu halılara talebin artması, halı ticareti ile uğraşan şirket ve tüccarların seri üretime yönelik ve Avrupai zevke uygun siparişler vermesi, Türklere özgü çift düğüm tekniğinin ve doğal boyaların terk edilmesine ve desenlerde dejenerasyona yol açmış, kısaca ticari kaygılarla kalite düşürülerek, yöre halıcılığında yozlaşma meydana gelmiştir. Bu durum, ilgili kurum ve kuruluşların üniversitelerle işbirliği yaparak yıllar süren çalışmaları sonucunda, yöre halıcılığında geleneksel özelliklere dönüş sağlanana kadar da devam etmiştir. Halılar, Gördes, Kula, Demirci ve Yunt Dağı Halıları şeklinde, dokundukları yörenin adıyla anılmaktadır. Ayrıca Yunt Dağı, Kula, Sarıgöl ve Selendi Köylerinde kilim dokumacılığı, Akhisar’da keçecilik ve fonksiyonel ya da dekoratif amaçlı minyatür yaylı at arabası ve kağnı üretimi, Salihli Gökeyüp Kasabası’nda güveç yapımı, Kula’da bakırcılık yörede görülen diğer önemli el sanatlarıdır. Başlıca el sanatları;
42
• • • • • • • • • • •
Gördes Halıları Kula Halıları Yunt Dağı Halıları Demirci Halıları Kilim Dokumacılığı Keçecilik At Arabacılığı Güveç Yapımı Semercilik Bakırcılık Boyacılık
Yöre Mutfağı
Manisa yöresi, uygun iklim koşulları, ekilebilir alanların genişliği ve verimliliği nedeniyle, kimi yerlerde yılda birkaç ürün alınabilen, bağ ve bahçe tarımının yaygın olduğu bir ilimizdir. Sebze ve meyve çeşitliliğinin yanı sıra, malzemeleri çok taze kullanabilme imkanı da yöre mutfağının önemli bir özelliğini oluşturmaktadır. Bu unsurların yanı sıra, tarihi geçmişi ve aldığı göçlerin de Manisa mutfağına etkileri olmuş, farklı yemek kültürlerinin karışımı yöre mutfağına zenginlik katmıştır. Türk mutfağında yer alan belli başlı çeşitlerin hemen hepsi yöre mutfağında yer almakla birlikte, özellik arz etmesi bakımından aşağıda verilen tariflerin, yöreye özgü veya yaygın kullanılan tarifler olmasına özen gösterilmiştir.
Başlıca Yöresel Yemekler;
• • • •
Manisa Kebabı Odun Köftesi Simit Ekmeği Ekmek Dolması
43
• • • • • • • • • • • •
Nohutlu Mantı Börülce Tarator Alaşehir Kapaması Şevket-i Bostan Yaprak Sarması Sinkonta Mantar Tatlısı Höşmerim Kula Güveci Kabaklı Pide Kula Şekerli Pidesi Su Böreği
Ne Yenir Et ve süt ürünleri de ana besinler olmakla beraber, Manisa mutfağının temelini sebze ve meyveler oluşturmaktadır. Bazı yemeklerle pide ve börek gibi hamur işlerinde sebzeler ve değişik bitkilerin et ile birlikte kullanıldığı görülür. Yine de yöre mutfağında zeytinyağlıların yeri başkadır. Manisa kebabı, şevketi bostan, enginar dolması, semizotu, yalancı sarma, börülce tarator, sinkonta, simit ekmeği, mantar tatlısı, zerde yörenin sevilen yemek ve tatlılarıdır. Ne Alınır
Manisa’nın ünlü Mesir Macununu yıl boyu bulmak mümkündür.Bunun yanı sıra Yunt Dağı, Kula, Gördes ve Demirci halıları ile ün yapmış Manisa'da, geleneksel el dokuması halılar, altın ve gümüş takılar, pamuklu iç ve dış giyim eşyaları ziyaretçiler tarafından büyük ilgi gören eşyalardır. Ayrıca bakır, gümüş, pirinç, tahta oyma gibi hediyelik eşyalar ve şile bezi, bürümcük giysiler ile çeşitli oyalar satın alınabilir.
44
Turizm Aktiviteleri
Kültür Turizmi
Karayolu ve demiryolu bakımından ulaşılması kolay bir noktada bulunan Manisa, tarihi, doğal ve folklorik değerler bakımından zengin bir ilimizdir. Yöredeki kalıntılardan, antik çağdan bu yana önemli yerleşimlere sahne olduğu, Sardes Kenti’nin Lidya Devleti’ne başkentlik yaptığı,Thyateira, Philadelphia ve Sardes’in Hıristiyanlığın ilk dönemlerinde önemli dini merkezler olduğu bilinmektedir. Bu dini ilk benimseyen kentlerden biri olan Magnesia ise Bizans döneminde önemli piskoposluk merkezlerinden biri olmuştur. Saruhan Beyliği’nin başkenti olan, Osmanlı İmparatorluğu döneminde de idari bir merkez olarak önemini koruyan ve uzun bir süre şehzadeler tarafından yönetilen Manisa’da, bu dönemlere ait birçok eser günümüze kadar ulaşmıştır. Özellikle Manisa merkez, Saruhanlı ve Osmanlı dönemi eserleri bakımından zengindir.Yine Kula kentsel sit alanı, klasik Osmanlı mimarisinin en güzel örneklerindendir. Bu eserler kültür turizmi açısından önemli bir potansiyel oluşturmanın yanı sıra, araştırmacı ve yazarlar için de zengin bir kaynak teşkil etmektedir. Müzeleri; Manisa Müzesi ve Kula Kenan Evren Etnografya Müzesi’dir. Örenyerleri Tepe Mezarlığı Ören Yeri (Akhisar) Akhisar ilçesinin üzerinde bulunduğu Antik Thyateira Kenti, geçmişi erken bronz çağ dönemine kadar inen bir kenttir. Antik çağda önemli dokumacılık merkezlerinden biri olan Thyateira, bölgedeki başlıca merkezlere ulaşımı sağlayan yolların kesiştiği bir noktada bulunması nedeniyle, askeri ve ticari açıdan da önemli bir kavşak oluşturmaktaydı. Halk arasında “Tepe Mezarlığı” adıyla anılan semtte yapılan kazılarda, Roma dönemine ait sütunlu bir cadde ile çeşitli mimari parçalar ve sikkeler bulunmuştur. Mevcut kalıntıların yanı sıra, Hıristiyanlığın ilk çağlarına ait Ege Bölgesi’nde bulunan yedi kiliseden, Thyateira
45
Kilisesi’nin bulunduğu yer olarak da inanç turizmi kapsamında ziyaret edilen önemli yerlerden biridir. Sardes Antik Kenti (Salihli) Lidya Devleti’nin başkenti olan Sardes Antik Kenti’nin kalıntıları Salihli İlçesi, Sart Kasabası’ndadır. Sart ve yöresinin 5000 yılı aşkın bir süredir çeşitli yerleşimlere sahne olduğu, Roma ve Bizans dönemlerinde de önemli bir yerleşim merkezi olduğu kazı çalışmalarından anlaşılmaktadır. Tarihte devlet güvencesinde paranın ilk basıldığı yer olarak bilinen Lidya döneminin Sardes Kenti, tarım, hayvancılık, ticaret ve Paktolos (Sart ) Çayı’nda yapılan altın madenciliği sayesinde zengin bir kent olmuştu. M.Ö. 7. yüzyıldan başlayarak M.S. 7. yüzyıl erken Bizans dönemine kadar süren 14 yüzyıl boyunca Sardes gerek ulaşım, gerekse idari ve ticari bakımdan önemli bir kent olma özelliğini korumuştur. İncil’in Vahiy bölümünde, Hıristiyanlığın batıya yayılmasında önemli rol oynayan Batı Anadolu’daki yedi kiliseden biri olarak anılan Sardes, dini açıdan da ayrı bir öneme sahiptir.
Artemis Mabedi Paktolos (Sart Çayı) vadisinde yer alan Artemis Mabedi, İon tarzındaki en büyük mabetlerden biridir. Başlangıçta sadece Artemis’e ibadet edildiği anlaşılan tapınak, daha sonra doğu kısmı Zeus’a, batı kısmı Artemis’e ait olmak üzere ikiye ayrılmıştı. M.Ö. 4. yüzyılda yapılmış olan mabet M.S. 17 yılındaki depremde ve 3. yüzyıldaki sel baskınında hasar görmüş ve Romalılar tarafından onarılmıştır. Mabedin arka kısmında M.S. 400 yıllarına tarihlenen küçük bir kilise, batı tarafında ise M.Ö. 6.yüzyıla tarihlenen bir sunak bulunmaktadır.
• • • • •
Aigai Antik Kenti (Manisa-Merkez) Hamam – Gimnazyum Kompleksi Sinagog Saittai (Sidas) Antik Kenti (Demirci) Julia Gordos (Gördes)
46
Eko Turizm
Merkez ilçenin hemen güneyinde yer alan, ünlü Manisa lalelerinin doğal olarak yetiştiği Spil Dağı Milli Parkında, yüzü aşkın endemik bitki, 70 kadar da şifalı bitki mevcuttur. Sümbül, çiğdem, siklamen, glayöl, menekşe, papatya ve gelincik gibi çiçekli bitkilerin bulunduğu Spil Dağı’nın en ünlü bitkisi, küçük orman açıklıklarında ve dere tabanlarının düzlüklerinde kümeler halinde yetişen lalelerdir. Spil ya da Manisa Lalesi adıyla anılan bu laleler, Osmanlı İmparatorluğu döneminde, Manisa’nın şehzadeler tarafından yönetildiği yıllarda, İstanbul’a götürülerek İmparatorluk tarihinde bir döneme adını vermiştir. Yaban hayatı bakımından da oldukça zengin olan milli parkta tavşan, tilki, kurt, çakal, domuz, sansar, porsuk, kirpi ve sincap gibi hayvanlar sıklıkla, kınalı ve çil keklik ise daha nadir bulunan hayvanlardır. Ötücü kuşların hemen birçok türü ile yırtıcı kuşlardan doğan, atmaca ve kartal da bulunmaktadır. Ayrıca geyik koruma ve üretme sahasında geyiklere ve Muradiye Keklik Üretme İstasyonu’nda üretilerek, korunabilen alanlara salınmış sülünlere rastlamak da mümkündür. Ayrıca Spil Dağı Atalanı mevkiinde, ziyaretçilerin kendi çadır ve karavanlarıyla kamp yapmaları mümkündür. Antik çağdan beri bağcılık yapılan yörede, yetiştirilen ürünlerin başında üzüm gelmektedir. Manisa yöresi çekirdeksiz üzüm yetiştiriciliği konusunda, gerek kalite ve gerekse rekolte bakımından dünyanın sayılı bağcılık merkezlerinden biridir. Temmuz ayının ikinci yarısından itibaren yenilecek olgunluğa erişen üzümün hasadı eylül ayı ortalarına kadar sürer. Çok geniş bir alana yayılan bağlar, eko turizmi bakımından değerlendirilmeyi bekleyen bir potansiyel oluşturmaktadır. Etrafı sulak çayırlar ve sazlıklarla kaplı olan Gölmarmara ilçesindeki Marmara Gölü de kuş çeşitliliğine imkan veren doğal bir çevre oluşturmakta ve birçok kuş türünü barındırmaktadır. Bu özelliği ile ornitoloji meraklılarını cezbedebilecek bir alan teşkil etmektedir.
47
Turizm amaçlı spor faaliyetleri
Avcılık: Manisa İli yaban hayatı bakımından zengin bir bölgedir. İlde Orman Bakanlığı’nca tesis edilmiş av koruma ve üretme alanları mevcuttur. Marmara Gölü ile Demirköprü, Avşar ve Sevişler baraj göllerinde ise yıllardır su ürünleri avcılığı yapılmaktadır. Ancak ildeki av imkanlarının örgütlü bir biçimde, turizm amaçlı kullanıldığı söylenemez. Yöredeki yaygın av türü kara avcılığıdır. Keklik, ördek ve tavşan avcılığının yanı sıra yabandomuzu ve bıldırcın avcılığı da görülmektedir. Atıcılık: Spil dağı eteklerinde bulunan Mevlevihane’den orman içinde yapılacak kısa bir yürüyüşle veya araçla da Trap-Skeet Atış alanına ulaşılmaktadır. Trekking, Dağcılık: Spil Dağı, rekreasyon özelliğinin yanı sıra klimatizm, trekking, dağcılık sporları için uygun bir alan oluşturmaktadır. Olta Balıkçılığı: Su ürünleri avcılığının yapıldığı Marmara Gölü ile Avşar, Demirköprü ve Sevişler baraj göllerinde, üretim doğal yolla olduğu gibi, balıklandırma tabir edilen yavru balık atılması yoluyla da gerçekleşmektedir. Demirköprü ve Sevişler baraj göllerinde alabalık ve aynalı sazan üretimine dönük kafes balıkçılığı da yapılmaktadır. İlde Demirköprü ve Sevişler’de birer, Gölmarmara ve Avşar’da ikişer olmak üzere, toplam 6 adet su ürünleri kooperatifi bulunmaktadır. Bu alanların hemen hepsinde görülen hakim tür sazandır. Sazanın yanısıra Demirköprü’de levrek, Marmara Gölü’nde yayın ve yılanbalığı görülmektedir. Ayrıca Demirköprü Barajı ile Marmara Gölü’nden kerevit çıkmaktadır. Anılan alanlarda hafta sonları ve resmi tatillerde amatör balıkçılık yapılabilmektedir. Yamaç Paraşütü: Yüksekliği 1517 m’ye varan, Manisa’nın hemen güneyindeki Spil Dağı kuzey yamaçlarının, çeşitli yüksekliklerde, yamaç paraşütüne imkan veren bir yapısı vardır. Bu özelliği ile her seviyeden sporcu için, yamaç paraşütüne uygun bir alan oluşturmaktadır. Hakim rüzgarın kuzeydoğu olduğu bölgede yeni başlayanlar için ideal olan Kırtık Mevkii 170 m yüksekliktedir. Biraz yukarısında, uçuş için düzenlenmiş bir alana sahip 300 m yüksekliğinde bir yer daha bulunmaktadır. Sultan Yaylası yolu üzerinde de, yol kenarında
48
İlimiz Valiliği’nce tesviye edilmiş 400 m yüksekliğinde bir alan mevcuttur. 750 m yükseklikteki Seyirtepe ve 1250 m yükseklikteki Karlık Mevkii’nden de iniş alternatifli olmak üzere, şehir manzaralı uçuşlar gerçekleştirilebilmektedir. 1517 m yükseklikteki Yangın Kulesi alanından da Manisa ve Turgutlu istikametine daha uzun uçuşlar yapılabilmektedir. Spil Dağı’nın bu spor için oluşturduğu elverişli ortam, Manisalı sporcuları harekete geçirmiş ve 2002 yılında “ Manisa Havacılık Topluluğu” adı altında bir klüp oluşturma çalışmalarına başlanmıştır. Manisa Havacılık Topluluğu’nun, yamaç paraşütünün yanı sıra uçak (mikro line) ve model uçak gibi çalışmaları da bulunmaktadır. Manisa dışından gelen sporculara bu klüp yardımcı olmaktadır.
İnanç Turizmi
İncil’in vahiy bölümünde adı geçen, Hıristiyanlığın batıya doğru yayılmasında önemli katkıları olan ve Yedi Kiliseler adıyla anılan, Ege Bölgesi’ndeki yedi kiliseden üç tanesi Sardes, Thyateira ve Philadelphia Manisa ili sınırları içindedir. Bu üç kilise ve Museviliğe ait en eski ibadethanelerden biri olan Sardes Sinagogu ile Manisa merkezdeki Ulu Camii, Sultan Camii ve Muradiye Camii inanç turizmi kapsamında ziyaret edilen eserlerdir.
Sağlık Turizmi
Manisa ; Kurşunlu, Sart, Urganlı, Emir, Saraycık, Hisar, Menteşe Kaplıcaları ve Alaşehir, Salihli, Kula maden suları ile şifalı sular bakımından da zengin bir ilimizdir. Bu kaynakların çoğu antik çağdan beri faydaları bilinen ve yararlanılan kaynaklardır. Kurşunlu Kaplıcaları (Salihli): Sart Kaplıcaları (Salihli): Urganlı Kaplıcaları Emir Kaplıcaları (Kula Saraycık Kaplıcaları (Demirci):
49
Hisar Kaplıcaları (Demirci): Menteşe Kaplıcaları (Soma):. Sarıkız Ilıcası (Alaşehir):
İçmeler Ve Maden Suları
Alaşehir Sarıkız Madensuyu (Alaşehir): Alaşehir’in güneydoğusunda, Bozdağ’dan inerek Alaşehir Çayı’na karışan derenin kenarından çıkan Sarıkız madensuyu, az miktarda karbondioksit içeren sindirim kolaylaştırıcı özellikte mide, karaciğer ve böbrek rahatsızlıklarında yararlı bir sudur. Aynı adla şişelenerek piyasaya verilmektedir. Kula Acısu Madensuyu (Kula): Kula-Selendi yolu üzerinde, Gediz Nehri kenarından çıkan acısu Kula’ya 18 km uzaklıktadır. 18ºC olarak yüzeye ulaşan suların mide, barsak, karaciğer ve safrakesesi üzerinde olumlu etkileri vardır. Kaynağın yanındaki tesiste şişelenerek tüketime sunulmaktadır. Salihli Madensuyu (Salihli): Kurşunlu Kaplıcaları yakınında, Allahdiyen Köyü sınırları içinde bulunan kaynağın suyu, bikarbonatlı, sülfatlı ve hafif gazlı sular grubundandır. 41ºC de yüzeye ulaşan sular, kaynak yakınındaki tesiste şişelenmektedir. Bardakçı Köyü İçmesi (Demirci): Manisa’ya 179 km mesafede bulunan Bardakçı Köyü’ne, Demirci ilçe merkezinin kuzeybatısından, ilçe merkezinden 20 km’lik bir yolla ulaşılır. Köyde bulunan içmenin suyu, böbrektaşı ve mide rahatsızlıklarında kullanılan soğuk bir sudur.
TESCİL EDİLMİŞ TAŞINMAZ KÜLTÜR VE TABİAT VARLIKLARI İLE SİT ALANLARI (2006 YIL SONU) Sit Alanları Arkeolojik Sit Alanı : 137 Kentsel Sit Alanı : 5
50
Doğal Sit Alanı : 3 Tarihi Sit Alanı : 9 Diğer Sit Alanları Tarihi ve Doğal Sit : 1 Toplam : 154 Kültür (Tekyapı Ölçeğinde) ve Tabiat Varlıkları : 1346 GENEL TOPLAM : 1500 Yerel Etkinlikler Geleneksel Deve Güreşi Şenlikleri Yeri Ve Tarihi : Ahmetli – 02 Mart Manisa Mesir Festivali Yeri Ve Tarihi : Merkez - 21-23 Mart Kırkağaç Çam Mesiri Yeri Ve Tarihi : Kırkağaç - Mayıs 2.Haftası Çilek Ve Kültür Sanat Festivali Yeri Ve Tarihi : Köprübaşı - 17-19 Mayıs Çağlak Festivali Ve Zeytin Şenlikleri Yeri Ve Tarihi : Akhisar - Mayıs 3.Haftası Manisa Tarzanı Çevre Günleri Festivali Yeri Ve Tarihi : Merkez - 31 Mayıs – 05 Haziran
51
Karaelmas Kültür Ve Sanat Festivali Yeri Ve Tarihi : Soma - Haziran 1.Haftası Börez Köyü Kiraz Festivali Yeri Ve Tarihi : Gördes - Haziran Uluderbent Kiraz Kültür Ve Sanat Festivali Yeri Ve Tarihi : Alaşehir - Haziran Pınar Köyü Kiraz Festivali Yeri Ve Tarihi : Selendi - Haziran 2.Haftası Adala Şeftali Ve Kültür Şenliği Yeri Ve Tarihi : Salihli - Temmuz 2.Haftası Kavun Karpuz Festivali Yeri Ve Tarihi : Gölmarmara - Temmuz 4.Hafta – Ağustos 1. Hafta Bağbozumu Şenlikleri Yeri Ve Tarihi : Saruhanlı – 07 Eylül Sarıgöl Sultaniye Üzüm Festivali Yeri Ve Tarihi : Sarıgöl – Ağustos Cirit Festivali Yeri Ve Tarihi : Selendi – 03 Eylül Yunus Emre’yi Anma Etkinlikleri Yeri Ve Tarihi : Kula – Eylül 1.Haftası Sinema Günleri Yeri Ve Tarihi : Demirci – Eylül 2. Haftası Gencer Yağlı Pehlevan Güreşi Şenliği Yeri Ve Tarihi : Ahmetli - 04 Ekim
52
Kültür Şenlikleri Yeri Ve Tarihi : Ahmetli - 06 Ekim Bağdatlı Sultan Alevi Kültürünü Tanıtma Ve Kültür Şenliği Yeri Ve Tarihi : Kula - Ekim 2.Haftası Şiir İkindileri Yeri Ve Tarihi : Salihli - Kasım
Manisa ili içerisindeki tek üniversite olan Celal Bayar Üniversitesi, adını; Milli Mücadele yıllarında Atatürk'ün yanında silah arkadaşı olarak yer alan, Son Osmanlı Mebusan Meclisi'nde Saruhan Mebusluğu da yapmış olan Celal Bayar'dan alan Celal Bayar Üniversitesi, bölgenin sosyal ve kültürel beklentilerine ve gereksinimlerine cevap verecek araştırma merkezlerini de açmış ve bunları işlevsel hale getirmiştir. Bugün 5 fakültesi, 4 yüksek okulu, 15 meslek yüksek okulu, 3 enstitüsü, 9 araştırma merkeziyle 17 yerleşkede eğitim ve öğretime devam eden Celal Bayar Üniversitesi, 1156 akademik personeli, 732 idari personeli ve 26500 öğrencisiyle, Ege Bölgesi'nin en büyük 3 üniversitesinden biridir. Simge olarak Manisa Lalesi (Anemon)'ni alan üniversite, bu simge ile sevgi, bilgi ve gelişmeyi geçmişten geleceğe taşımayı temsil etmektedir. Türkiye'nin ve Ege Bölgesi'nin tarihi ve kültürel dokusu en zengin illerinden biri olan Manisa, Celal Bayar Üniversitesi ile ve bu üniversitenin bilimsel çalışma ve araştırmaları ile gelecekte de daima ön planda olacak ve bir üniversite şehri olarak anılacaktır.
53
Merkez Efendi Ve Mesir Macunu
Türbe dış duvarında ve içerdeki duvarda bulunan Türkçe kitabelerde, Kanuni Sultan Süleyman ile harbe gitmiş gazi, hekim, din ve tasavvuf alimi olduğu yazılıdır. 1463'de Denizli'de doğmuş, İstanbul medreselerinde okumuş, müderrislik yapmış, tekrar İstanbul'a gelerek Sünbül Efendi'ye intisap etmiştir. Halveti tarikatının Sünbüli kolu şeyhi Sünbül Sinan Efendi'nin halifesidir, onun vefatıyla şeyh olmuştur. Hafsa Valide Sultan hastalanınca Merkez Efendi 41 baharattan oluşan meşhur mesir macununu yapmıştır, Hafsa Sultan bu macun sayesinde şifa bulmuştur ve bu macunun herkese dağıtılmasını istemiştir. Merkez Efendi 22 Mart günü zaviyenin yanındaki Sultan Camii minareleri ve kubbeleri üzerinden mesir macunun halka dağıtmıştır. (Bu gelenek günümüze kadar gelmiştir. Her yıl 22 Martta Manisa'da mesir macunu şenlikleri yapılmaktadır.)
Manisa Organize Sanayi Bölgesi Hakkında
Spil Dağı eteklerine yerleşmiş olan bu ilimizde sanayileşme, son 10 yıl içerisinde büyük bir önem kazanmıştır. Ege bölgesinde İzmirden sonra 2.büyük ildir.Türkiye'de ise 12. büyük ildir.Son yıllarda özellikle sanayi alanında yapılan yatırımlarla ciddi anlamda gelişmeye başlamıştır.Organize Sanayi Bölgesi, Avrupa’nın yatırıma en uygun sanayi bölgesi seçilmiştir.En büyük sanayi kuruluşu ise Vestel Elektronik A.Ş. dir. Organize sanayisi Manisa-İzmir ve İstanbul yolunun üzerinde olması, firmalar için çok büyük avantaj sağlamaktadır. 2000 yılında 200 binli nüfusundan 1 milyonlu nüfusu geçmesinin en önemli sebeplerinden birisi de sanayisinin gün geçtikçe dahada büyümesi ve önem kazanmasıdır.
54
Çağdaş sanayileşmenin tüm gereklerinin yerine getirildiği Manisa Organize Sanayi Bölgesi, hem ülke ekonomisi için hem de yöresel gelişme için istihdamı arttırıcı olması, katma değer yaratması ve yan sanayi olanaklarının gelişmesi böylece yörede ciddi bir ekonomik faaliyet kaynağı olması sebebiyle yatırımcıların gözde yatırım noktası haline gelmiş ve sürekli devam eden yatırım taleplerine cevap verebilmek için tevsii alanlarla büyütülmüştür ve büyütülmeye devam etmektedir. Toplam 450 hektarlık tevsii alanının 2007 yılı başında yapılaşmaya açılmasıyla toplamda 960 hektar üzerindeki mevcut 183 işletmenin yer aldığı Manisa OSB; sanayileşme eşiğini çoktan aşmış, Avrupa ve dünya ekonomileriyle bağlarını kurmuş, sanayi odaklı, kalıcı ekonomik gelişme stratejisine ve buna uygun politikaları oluşturma ve uygulama becerisine erişmiş bir OSB' dir. Türkiye'nin en önemli sorunu olan "üretim- ihracat- istihdam üçlüsünü geliştirmek" konusundaki çalışmalarda önemli pay sahibi olan Manisa OSB yeni tevsii alanlarında ,mevcut yatırımlarında olduğu gibi çevre normlarına uygun üretim yapan,yüksek nitelikli işgücü kullanan ,Ar-Ge'ye önem veren teknoloji üreten ve uluslararası pazarlarda yerini alabilecek sanayi yapılarına yer vermeye devam edecektir. Bölgede sektörlerinde bir numara olan ve ülkemizin en büyük şirketleri arasında yer alan bir çok firma bulunmaktadır. Bunların arasında ; INDESIT Company (İtalya) ; BOSCH (Almanya ); REXAM (İngiltere) ; IMPERIAL TOBACCO (İngiltere) ; EMS- MINIBAR (İspanya ); COMMITAL ISI (İtalya) ; BITRON (İtalya ) ; COMPONENTA (Finlandiya), C.A.P.P. Plastik (İtalya) Schneider (Fransa), ILPEA (İtalya), KLİMASAN (Brezilya), TAFE (Hindistan) yüzde yüz yabancı sermayeli şirketlerimiz ; HAYES LEMMERZ JANTAŞ-JANT (Amerika), HAYES LEMMERZ İNCİ -JANT (Amerika), OERLİKON (İsviçre), VESTEL ELEKTRONİK A.Ş. (Hollanda), TELESET (İsviçre), MESSER ALİGAZ (Almanya), ÇUKUROVA KİMYA (Panama), SELKASAN (Hollanda), RUBA FERMUAR (Belçika), İPEK KAĞIT (Amerika), DAUSSAN ÇUKUROVA (Fransa), TİRE KUTSAN (Avusturya), WARMA (İngiltere) ise yabancı ortaklı şirketleri olup , dünya çapında marka olmuş ürünler üretmektedir. Bahse konu tevsii alanlarda ülkemizin gelişmekte olan istikrarlı ekonomisi ve sanayi politikaları ile yabancı sermayelerin Bölgede yatırıma hazır koşullarında faaliyet göstermesine yönelik çalışmalar devam edecektir.
55
İstanbul Sanayi Odası'nın anketine göre 2000 yılında 9 olan Türkiye ‘nin İlk 500 Firması Listesinde yer alan firma sayısı 2008 yılında 16'ya yükselmiştir. Yine aynı ankete göre, 2008 yılında, Türkiye'nin İkinci 500 Firması Listesinde ise 14 Firma yer almaktadır. Manisa OSB'den dünyanın 100 ‘ü aşkın ülkesine ihracat yapılmakta olup 2009 yılı toplam dış ticaret hacmi yaklaşık 5,2 milyar USD ‘a ulaşmıştır. Manisa OSB ‘nin bu başarısı tabii ki tesadüflere bağlı olmayıp altında bir çok etkeni barındırmaktadır :
•
Manisa Organize Sanayi Bölgesi ‘nin hizmet anlayışı ; belirlenen hedefleri gelişen gündemle birlikte sürekli olarak güncellemeye çalışmak, istikrarlı yönetim sayesinde sanayi tesislerinin girdi maliyetlerini aşağı çekmeğe yönelik kararları almak ve mevcut şartlarını sürekli iyileştirerek sanayicisinin rekabet gücünü arttırmaya destek vermek üzerine bina edilmiştir...
•
Manisa OSB'de macera yatırımlarına ,arsa spekülasyonu amaçlı arazi tahsislerine asla izin verilmez... Sanayi yelpazesi, tek ya da birkaç klasik sektöre göre değil ileri teknoloji -yüksek katmadeğer odaklıdır... Manisa OSB, hertürlü altyapı ,sosyal tesis destek unsurları hizmet anlayışı ile geleceğe kendini hazır hisseden bir OSB'dir... Manisa OSB, hem il içindeki sermayeyi, hem de il dışı ve yabancı sermayeyi sanayi sektöründe yatırıma dönüştürmeye çalışır...
•
•
•
İşte bu ana başlıklarla özetlenebilecek etkenler, Manisa OSB'nin bugünkü başarılı ve örnek çehresini oluşturmuştur. Hedef gelecekte de, güncelliği yitirmeden sanayicisinin gelişimine ortak olmanın tadına varmak olup, bu yöndeki çalışmalar durmaksızın devam etmektedir. Ödüller YIL 2004 - 2005 İngiliz Financial Times Grubuna bağlı FDI (Foreign Direct Investment) Magazine tarafından 2004 ‘de düzenlenen " Geleceğin Avrupa Şehirleri ve Bölgeleri 2005 - 2006 " yarışmasında , Manisa 200 Avrupa şehri arasında seçilmiş ve Hong-Kong' ta yapılan ödül töreninde mevcut yatırım şartları ile yabancı yatırımcılar tarafından büyük ilgi görmüştür.
56
YIL 2006 - 2007 Yine aynı Grubun düzenlediği " Geleceğin Avrupa Şehirleri ve Bölgeleri 2006 - 2007 " Yarışması' nda Manisa, süregelen başarılarına yenilerini eklemiş ve yarışma sonucunda dört ayrı ödüle layık görülmüştür. Avrupa'da yer alan 89 şehrin değerlendirilmeye alındığı yarışmada , aday şehirler ; ekonomik potansiyel , uygun maliyet, insan kaynakları, bilişim ve iletişim , ulaşım , yaşam kalitesi ve doğrudan yabancı yatırım promosyonu kategorilerinde ve 28 ayrı kritere göre değerlendirilmiş ve Manisa ; "Avrupa ‘nın En İyi Ekonomik Potansiyele Sahip Kenti" kategorisinde Birincilik "Best Economic Potential in Europe" "Avrupa‘nın Maliyetler Açısından En Uygun Yatırım Kenti " kategorisinde İkincilik "Most Cost Effective City in Europe" "Güney Avrupa ‘da Geleceğin Kenti" kategorisinde İkincilik "Southern European City of The Future" "Türkiye ‘de Geleceğin Şehri" kategorisinde Birincilik "City of the Future for Turkey" Ödüllerini ,16 Mart 2006 tarihinde Fransa ‘nın Cannes kentinde düzenlenen ödül töreninde almıştır. YIL 2007 Çin Halk Cumhuriyeti'nin Birleşmiş Milletler ile birlikte , deniz aşırı ülkelerde yatırım yapacak Çinli yatırımcılar için dünya çapındaki en uygun sanayi bölgeleri ve kentlerine yönelik olarak başlattığı araştırma kapsamında Uzman bir Tetkik Komitesinin değerlendirmesi sonucunda , Manisa Organize Sanayi Bölgemiz ; " Dünyada Çinli Yatırımcılar Tarafından Yatırım Yapılabilecek En İyi Sanayi Bölgesi " seçilmiştir.
57
Bölge Ödülünü; 16 -18 Kasım 2007 tarihleri arasında Pekin ‘de düzenlenen " 1. Çinli ve Yabancı Çok Uluslu Şirketler Uluslararası CEO'ları Yuvarlak Masa Toplantısı" çerçevesinde yapılan törende almıştır. Bölgede bu ödüle ;
• • • • •
Çin Halk Cumhuriyeti Devleti Çin Uluslararası Çok Uluslu Şirketler Kuruluşu, Dünya Ekonomik Kalkınma Deklarasyonu Organizasyon Komitesi Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı Çin Temsilciliği, Birleşmiş Milletler Ticaret ve Kalkınma Konferansı Yatırım ,Teknoloji ve Girişim Bölümü Birleşmiş Milletler Sınai Kalkınma Örgütü , ( Çin, Moğolistan, Güney & Kuzey Kore Bölge Ofisi Temsilciliği Birleşmiş Milletler Asya-Pasifik Çevre Programı Temsilciliği Birleşmiş Milletler Küresel İlkeler Sözleşmesi Bölümü Temsilciliği
•
• •
tarafından oluşan bir komite tarafından layık görülmüştür. Bilindiği gibi, Ülkemiz，olağanüstü coğrafi konumu nedeniyle Asya ile Avrupa'yı birleştiren köprü olma rolünü sürdürmenin yanı sıra Ortadoğu, Balkanlar ve Kuzey Afrika'ya ulaşmanın da ana kapısı olup, son yıllardaki dev yatırımları ile önemli bir lojistik merkez haline gelmiştir. Organize Sanayi Bölgesi de Türkiye'deki yeri ve konumu ile Çin şirketleri için AB, Rusya ve Ortadoğu'da ki Müslüman ülkelere ulaşmak için önemli avantajlar sunmakta olup, Bölgemiz bundan sonraki süreçte Çinli şirketlerle görüşmelerine devam ederek , Bölgenin tevsii alanlarında lokomotif sektörler de faaliyet gösterecek Çin menşeili yatırımların yapılmasına çalışacaktır.
Kalite, çevre, iş sağlığı ve güvenliği politikası
58
Doğru, sağlıklı, hızlı ve güvenilir hizmet anlayışı, Çalışanlarının ve müşterilerinin katılımı ve memnuniyeti, Sürekli gelişmeyi, yeni hedeflerin belirlenmesi ve gözden geçirme süreçlerinin devamlılığı ile sağlamak, Hizmet alanında müşteri talep ve beklentilerinin iyi anlaşılması ve karşılanması için Yönetim Sistemleri Şartlarına ve yürürlükte bulunan ilgili tüm kanun ve yönetmeliklere uymak, Çevrenin kirlenmesini önlemek için mevcut ve yeni çıkacak kanunlara uygun olarak tüm olumsuz etkileri ortadan kaldırmak, Doğal kaynakların kullanımının minimize edilmesi, Tüm çalışanları, tedarikçi ve de ziyaretçilerine emniyetli iş ortamı oluşturmak, Kalite, Çevre, İş Sağlığı ve Güvenliği konularında çalışanların bilinçlendirilmesi, eğitimi ve sürekli gelişmeyi tüm çalışanları ile birlikte sağlamak, Uygun kaynakların kullanılmasını sağlayarak İş Sağlığı ve Güvenliği amaç ve hedeflerini sağlamak, tüm hizmet alanlarında risklerin en aza indirilmesi için halihazırda uygulanan ve de yeni planlanan süreçler için risk değerlendirmesi yapmak, Yönetim Sistemlerinin etkinliğinin sürekli iyileştirilmesini sağlamak, Bu doğrultuda Üst Yönetim, gerek müşteri gerekse kanuni şartların karşılanmasının önemini, organizasyon yapısının her aşamasında ifade edecek olup aynı zamanda, amaç ve hedeflerin gerçekleştirilmesini, yönetim toplantıları ve izleme ve ölçme ile değerlendirecektir.
Misyonu
Manisa Organize Sanayi Bölgesi ‘nin misyonu ; orta ve büyük ölçekli sanayi tesislerinin bir plan dahilinde belli bir bölgede toplanmasının temini ve sağladığı dış ticaret hacmi ile Manisa ve ülke ekonomisine katkıda bulunmak,yatırımcılar için uygun sanayi altyapısı oluşturmak ve bünyesinde yer alan tüm sanayicilerimize en üst düzeyde ve kalitede hizmet vermektir.
Vizyonu Ülkemiz de Organize Sanayi Bölgeleri arasında, " tam hizmet anlayışını sürekli kılmak, bu süreçte bu anlayışa paralel olarak çevresel açıdan oluşabilecek riskleri minimize ederek kirlilik oluşumunu önlemek, çalışanlarının iş sağlığını ve güvenliğini düşünerek yeni hedef ve iyileştirmeler" ile destekleyerek gelişimini sürdürmektir.
59
Özetle yolunuz Manisaya düşerse bunları yapmadan Dönmeyin !
- Manisa Müzesini, Muradiye Cami, Ulu Cami ve Mesir Macununun saçıldığı Sultan Cami ve külliyesini gezmeden, - Ağlayan Kaya Niobeyi görmeden, - Spil Dağı’ndan Manisa ve İzmir’i grup vakti seyretmeden, - Spil Milli Parkını ziyaret edip, yaban atlarını görmeden, - Aigai Antik Kentini gezmeden, - Sardes Antik Kenti ve Artemis Tapınağını görmeden, - Salihli-Gölmarmara yolu üzerindeki 90 kadar tümülüsün (kral mezarları)yer aldığı Bintepeler Bölgesini gezmeden, - Salihli İlçesi civarındaki 15000-25000 yıl öncesine ait fosil ayak izlerini görmeden,
60
- Alaşehir’de bulunan St Jean Kilisesini görmeden, - Kula İlçesini ziyaret edip, Kula evlerini, geleneksel el sanatlarının hala sürdürüldüğü tarihi çarşısını, peri bacalarını, Divlit Yanardağı ve lav akıntılarını görmeden ve Kula güveç kapamasını, şekerli ve ya otlu pidelerini ve höşmerimini yemeden, leblebisinden tatmadan, - Soma – Darkale Köyü’nü görmeden, - Salihli’de odun köfte, Manisa’da Manisa kebabı yemeden, ...Dönmeyin.
VESTEL A.Ş. WEB ANALİZİ
61
a) İşletmenin Tam adı: VESTEL Elektronik Sanayi ve Ticaret A.Ş. Bu web sitesi üzerinde 8-24-27-30 Ekim tarihlerinde çalıştım. Daha sonrasında da firma ziyareti ile karşılaştırma yapmak için yararlandım.
b) Tarihçe
•
1984 Vestel Elektronik A.Ş. tamamı halka açık uluslararası bir şirket Polly Peck tarafından elektronik aletler üretmek amacıyla Manisa’da kuruldu.
•
1986 Vestel ürünlerinin yurtiçi pazarlama faaliyetlerini yürütmek amacıyla İstanbul’da Vestel Dayanıklı Tüketim Malları Pazarlama A.Ş. kuruldu
•
1987 Bilgi Teknolojisi ve kominikasyon alanlarında faaliyet gösteren Veskom Kompüter Kominikasyon A.Ş. İstanbul’da kuruldu.
•
1988 Vestel Elektronik, Mart ayında tamamı Türk mühendisler tarafından tasarlanan ilk renkli televizyonu üretti. İlk yerli monitör tasarımı ve üretimi gerçekleştirildi.
•
1989
62
Vestel Grubu’na Türkiye’nin önemli ihracat merkezlerinden olan İzmir’de 1976 yılından itibaren TV tunerleri ve uzaktan kumanda sistemleri üretiminde hizmet veren bir şirketin devamı olarak kurulan TELKOM Elektronik Haberleşme Cihazları İmalatı ve Ticaret A.Ş. katıldı. Beyaz Eşya sektöründe ilk adım olarak servis/satış orginizasyonu yapılanması ürün ithalatı ile başladı.
•
1990 Vestel Şirketler Grubu’na bağlı şirketlerin ürünlerini yurtdışında pazarlama faaliyetlerini yürütmek üzere Vestel Dış Ticaret A.Ş. Manisa’da kuruldu. Renkli Tüp üretmek amacıyla VESCOLOR Tüp ve Komponent Sanayi ve Ticaret A.Ş. kuruldu. Şu anda faaliyeti bulunmamaktadır. Yıl sonunda Polly Peck’deki kriz sonucu yönetim kayyumlara bırakıldı.
•
1991 Beyaz Eşya; buzdolabı, çamaşır makinesi, bulaşık makinesi, mikrodalga fırın, elektrikli mini fırın üretimi Vestel Goldstar Sanayi ve Ticaret A.Ş. bünyesinde toplandı.
•
1992 Mayıs ayında Vestel Goldstar A.Ş. ünvanı Pekel Teknik Sanayi ve Ticaret A.Ş. olarak değiştirildi ve Merloni Spa ve PHILCO Italia ile ortaklık kuruldu.
•
1994 Kasım ayı Vestel için yeni bir dönem oldu. Türk Tekstil sektörünün ileri gelen
63
kuruluşu Zorlu Holding, Vestel’in %82 hissesine sahip olan Collar Holding’i satın aldı.
•
1995 Vestel’in yeniden yapılandığı ve yeni atılımlarını başlattığı bir yıl oldu. Aralık ayında Vestel beyaz eşya grubu Pekel’in tüm hisselerinin satışını Merloni grubuna devretti.
•
1996 Vestel, Vestel White markası ile beyaz eşya, buzdolabı, çamaşır ve bulaşık makinesiyle birlikte klima ürünlerini iç piyasaya sürdü ve yeni servis organizasyonları kurdu. Veskom Kömüter Kominikasyon A.Ş.’nin ünvanı Vestel Bilişim Teknolojileri Ticaret ve Sanayi A.Ş. olarak değiştirildi. Telkom ürün yelpazesine uydu alıcılarını da kattı ve hisselerinin tümü Vestel tarafından satın alınan şirketin ismi Vestelkom A.Ş. olarak değiştirildi. Bilgisayar ve komponent üretimi için proje çalışmalarına ve monitör üretimine başlandı. Black & Decker ile yapılan anlaşma sonucu küçük ev aletleri piyasaya sürüldü. Televizyon üretimi 1.000.044 adet olarak gerçekleşti.
•
1997 Zorlu Grubu’nun telekominikasyon altyapısını geliştirmek amacıyla en üst kalitede ISDN teknolojisine yatırım yapmakta olan VestelNet şirketi kuruldu ve kısa bir süre sonra da ulusal iletişim şirketi Türk Telekom A.Ş.’ye yeni bir santral binası hediye
64
etti. Grubun 1996’da Vestel Beyaz serisi ile Türk pazarına başarılı girişimin ardından 1997 yılında grubun beyaz eşya sektöründeki ilk yatırım projesi olan Vestel Beyaz Eşya şirketi kuruldu. 2.300.000 adet renkli televizyon üreten Vestel Elektronik Avrupa renkli televizyon pazarının %7,5’inin, Türkiye’de ise bu pazarın %32’sini karşıladı. Bu süratli genişleme şirketin üretim yöntemlerine son teknolojik gelişmeleri katmasına ve uluslararası müşterilerin taleplerini en iyi şeklide karşılamak için üretim kapasitesini yeniden düzenlemesine yardımcı oldu. Vestel Elektronik 516 milyon$ ciro ile Türkiye’nin ilk on şirketi arasına girdi. Vestelkom Avrupa’nın ilk dört televizyon tuner üreticisi arasına girdi. Vestel Dış Ticaret 225 milyon$’lık gelir ile Türkiye’nin ilk beş ihracatçısı arasına girdi. 1997 yılı sonuna dek Vestel, Türkiye’de 100HZ’lik televizyonların ilk ve 16.9 inç, 33 inç, Dolby S.P. ve dijital televizyonların tek üreticisi olmayı sürdürdü.
•
1998 Vestel, televizyon üretimini 4.000.000 ve bilgisayar(PC) ekranı üretimini yıllık 1.000.000 adete yükseltti. Vestel Türkiye’nin ilk Internet televizyonlarını piyasaya sürdü ve bu pazardaki global öncülerden biri konumuna geldi. Vestel, Merkezi Silikon Vadisi, Kaliforniya-Amerika’da bulunan ve tamamı Türk sermayeli ilk global şirket olan Vestel-Usa’i kurarak tüm dünyada bilgi teknolojileri sektöründe hizmet vermeye başladı. Kuzey maerika evsel ve ticari pazarlarında esnek,
65
kullanımı kolay Internet merkezli donanım çözümleri sunan tek firmadır. Vestel yalnızca üretilmiş, hazır teknolojileri izlemez, teknolojisini kendi üretir. Türkiye’de Manisa’dakinin yanısıra teknolojinin merkezi sayılan Slikon Vadisi, Usa’da ve teknolojinin en hızlı geliştirdiği Tayvan’da da yeni AR-GE merkezleri kurdu. Vestel Software alanında Microsoft, Sun Microsystems, En Reach Techonology, Spyglass ve Integrated Systems ve Hardware alanında Intel, Teralogic, Information Graphics Inc., Cyrix, Gemplus gibi güçlü kurululşlarla işbirliği kurdu. Bu kuruluşlarla beraber AR-GE ve dizayn çalışmalarını sürdürmektedir. Zorlu Holding Grup Şirketleri içinde büyük projlerle SAP uygulamakta yoğun deneyimi bulunan dinamik bir danışman kadrosu ve güçlü bir yönetim görüşüyle Vestel Visecon kuruldu. Vestel Visecon’un amacı, İşletme Kaynak Planlaması, Satış Zincir İdaresi ve ilgili ürün ve servisleri ile işletme performansını düzeltmeye yoğunlaşmaktır. Danışman kadrosu şirket, projelerine 1997 yılının ikinci yarısında çekirdek bir grubla başlamış, ve dört ayda Vestel Pazarlama, Vestel Bilişim ve Zorlu Linen projelerini bitirmiş ve beş SAP/R3 modülleri, HR,FI,CO,MM,SD’ye uygulanmıştır. 1998 yılının birinci çeyreğinde, Vestel Elektronik projesine başlanmış ve FI, MM, SD, CO, PP, HR modülleri 8 ayda uygulanmıştır. 1998 yılı başlarında; iletişim teknolojisi konusunda hizmet vermek üzere Dexar Multimedya ve Telekominikasyon A.Ş kuruldu; Dexar gelişmiş ülkelerde günlük hayatın vazgeçilmez bir parçası olan sayısal teknolojileri ülkemizde taşımak, bu kapsamda “uydu üzerinden dijital veri, ses, göüntü aktarımı” altyapısını hazırlayarak bireysel ve kurumsal müşterilerine ihtiyaçları doğrultusunda hizmet sunmak amacıyla kurulmuştur. Bu amaçla, uydu üzerinden iletişim konusunda donanım ve yazılım teknolojisinde bir dünya lideri olan Huges Network Systems (HNS) – ABD ve Raytheon Training Inc. İle teknoloji ortaklığı çerçevesinde biraraya gelmiştir.
•
1999
66
Dexar 5 Mart 1999 tarihinde türk Telekom A.Ş. ile “Türksat Sayısal Uydu Platformu” servis anlaşmasını imzalayan ilk firma oldu. Vestel Beyaz eşya üretimi yapmaya başladı. Haziran ayında başlatılan VeezyGo Kampanyası 2 ay içinde 80.000’lik satış rakamlarına ulaşarak büyük bir çığır açtı ve bu kampanyasıyla pek çok şirket tarafından örnek alındı.
1999 yılı Haziran ayında başlangıçta buzdolabı ve split klima ile üretime başlayan Vestel Beyaz Eşya, başta İngiltere, Fransa, Almanya ve İspanya olmak üzere 66 ülkede 127 marka ile ODM olarak üretim yapmaktadır. Yılda 1,5 milyon adet buzdolabı, 300.000 adet split klima ve 2003 yılı Eylül ayında devreye girecek yeni fabrika ile 1 milyon adet çamaşır makinesi kapasiteli üretim tesislerine sahip Vestel Beyaz Eşya’nın ihracat oranı, toplam üretimin % 77’sine ulaşmıştır.
•
2000
İç pazarın yanı sıra dış pazarlarda da başarısını 2000 yılında gerçekleştirdiği 548 milyon dolarlık ihracat şampiyonluğu ile somutlayan Vestel, dünya çapında gerçekleştirdiği yatırımlarla binlerce kişiye istihdam olanağı ve ülkesine büyük bir ihracat potansiyeli sağlamaktadır.
•
2002
2002 yılı sonuçlarına göre, Vestel Elektronik, TV’de Türkiye iç pazarının % 24’üne, Türkiye’nin TV ihracatında ise % 53 pazar payına sahiptir. Avrupa’daki TV pazar payı ise % 23. Son 1,5 yıldır JVC, Hitachi ve Toshiba gibi dünya elektronik devlerinin ürünlerini tesislerinde üretmeye başlayan Vestel Elektronik’in ilk hedefi 7 milyon adet TV üretimi ve 1 milyar Euro satış cirosuna ulaşmaktır.
•
2003
Grubun 2003 yıl sonu hedefi ise, ihracatını 1,3 milyar Euro’nun üzerine çıkararak; bu yıl da Türkiye’nin İhracat Şampiyonları listesinde en ön sıralarda yer almaktır.
•
2005
2005 yılı itibariyle 6 milyar dolar tutarında bir ihracat rakamına ulaşmayı planlayan Vestel Şirketler Grubu, bu yüksek ihracat rakamı ile gelecekte de, Türkiye’nin en çok ihracat yapan şirketi olmayı hedeflemektedir.
67
Dünyadaki gelişmeleri yerinde ve hızla takip edebilmek adına yeni ürün geliştirmeye verdiği önemle Vestel, Türkiye sınırlarını da aşarak dünya çapında 5 noktada, İngiltere, Amerika Birleşik Devletleri, HongKong, Manisa ve İzmir’de AR-GE yatırımları yapmıştır. Bu yatırımlar; kendi teknolojisini kendi üreten Vestel’in, dünya insanı için dünya kalitesinin de üstünde ürün yaratma tutkusunu simgelemektedir. Türkiye’de televizyon üretiminde birçok ilke imza atan Vestel, 100 Hz. TV, ilk 84 ekran TV, 16:9 sinema formatında TV, DVD’li Flat TV, kayıt yapabilen Replay TV, Dolby Surround Prologic Sistemli TV, Digital TV , Internet TV, TFT TV ve Plazma TV ürünlerini ilk olarak pazara sunmaktan gurur duymaktadır. Vestel Elektronik, Vestelkom ve Vestel Beyaz Eşya fabrikalarında üretilen tüm ürünlerin dış pazar satışlarını Vestel Dış Ticaret, iç pazar satışlarını ise Grubun bir diğer şirketi olan Vestel Pazarlama gerçekleştirmektedir. Vestel Pazarlama, Türkiye'nin coğrafi ve ekonomik yapısı gereği dört bölge müdürlüğü ve 9 satış müdürlüğü ile faaliyetlerini sürdürmektedir. Şirketin, Vestel markalı ürünlerin yanısıra JVC, Regal ve Moulinex markalı ürünleri de tüketicileriyle buluşturduğu Türkiye'nin her köşesinde 350’si showroom, 300’ü münhasır olmak üzere yaklaşık 1500 aktif bayisi ve 600’ü aşkın satış sonrası servis merkezi bulunmaktadır. Tüm bu yatırımlar; kendi teknolojisini kendi üreten Vestel’in, dünya insanı için dünya kalitesinin de üstünde ürün yaratma tutkusunu simgelemektedir. Tüketici gereksinimlerine çok geniş bir seçenek zenginliğiyle cevap vermenin yanısıra yaygın bayi ağı ve sistemli müşteri hizmetleriyle ürün ve hizmette kaliteyi sunar. Vestel, rekabet gücüne sahip olmanın en önemli parçalarından biri olarak gördüğü koşulsuz müşteri memnuniyeti anlayışıyla, ürün kalitesine eklenen üstün servis kalitesiyle sürekli daha fazla ve daha iyi hizmete yönelmektedir.
Misyon ve Vizyon
Vestel yüksek kaliteli tüketici ürünlerinin üretilmesine odaklanarak çekirdek iş faaliyetlerinde hem gelirler hem karlılığa ilişkin sürekli ve kontrol altında gelişme elde etmeyi amaçlamaktadır. Avrupa, Vestel için ana hedef pazar olarak kalacaktır ve şirket yeni trendlere cevap vermek ve halihazırda var olan portföyüne yeni ürünler eklemek için pazara yakın olmayı amaçlamaktadır. Pazarındaki üstün konumunu muhafaza etmek amacıyla Vestel,
68
araştırma ve geliştirmeye daha fazla yatırım yapmayı hedeflemektedir. Şirket bütün ürün portföyünde "A" markaları hissesini genişletmeyi amaçlamaktadır. Coğrafi genişlemenin gelecek yıllardaki gelişme için ana motor olması planlanmaktadır; öncelikle Rusya ve eski Bağımsız Devletler Topluluğu ülkeleri daha sonra (daha çok Hindistan) Merkez Asya esas odak bölgeleri olacaktır. Vestel ODM ve ilgili hizmetlere daha fazla önem vermeyi amaçlamaktadır. İç Pazar şirketin bütün iş faaliyetlerinde çok önemli bir rol oynamaya devam edecektir. Vestel tarafından önemli gelişim alanları olarak tanımlanmış olan bölgeler tüketici elektronik ürünleri ve beyaz eşyalardır. Vestel hem yurt içinde hem de ihracatta gelişme için kapsam sunmasını beklemektedir.
Ortak Değerleri -Sahiplenme
VESTEL çalışanları olarak işin gereklerinin yerine getirilmesi, sistemlerimizin korunması, geliştirilmesi ve kişilerin verimliliklerinin artırılmasına yardımcı olma konularında sorumluluklarımızı kabul ederiz ve şirketin kaynaklarını özenli ve etkin kullanıp, her hareketimizi şirketin başarısını gözönünde bulundurarak yaparız. -Takım Çalışması VESTEL Şirketler Grubu olarak takım çalışmasını benimser ve farklı fikirleri en iyiye ulaşma yolunda bir katma değer olarak görürüz. Bu anlayışı da Süreç Odaklı Yaklaşım çerçevesinde ve şirket amaçları doğrultusunda yaygınlaştırıp geliştirmeye çalışırız. -Liderlik VESTEL olarak her bir çalışanının takım çalışması çerçevesi içinde, kendi sorumluluk alanında birer lider olduğuna inanır ve bu konuda gelişmeleri için destek veririz. -İnisiyatif Kullanabilme VESTEL olarak her bir çalışanın kendi işini yaparken en doğru kararları
69
verebileceğine ve en doğru yolu bulacağına inanır, bunu geliştirmek için destekleriz. -İletişim İşimizi yaparken temasta bulunduğumuz herkes ile etkin iletişim kurmak temel ilkelerimizden biridir. İletişim kurarken kendimizi karşımızdaki kişinin yerine koymanın ve kişileri etkin dinlemenin bizi başarıya götüreceğine inanırız. -Yaratıcılık VESTEL çalışanları olarak bilgiye ulaşırken ve elde ettiğimiz bilgileri kullanırken, ulaştığımız her noktada kendimizi, kaynaklarımızı ve sonuçları sorgulayarak, alternatif üreterek, farklı kaynaklardan aldığımız bilgileri yorumlayarak, alışılmış kalıpların ötesine geçmeyi hedefleriz. -Esneklik VESTEL Şirketler Grubu olarak, dışımızdaki dünyada gerçekleşen değişimleri takip edip uyum sağlamayı, değişmesi gereken alışkanlıklarımızdan kurtularak farklı anlayışlara açık olmayı ve mevcut sistemlerin ötesini görmeye çalışıp kendimizle birlikte dünyayı da değiştirerek gelecekte de var olmayı amaçlarız. -Kendine ve Başkalarına Saygı VESTEL çalışanları olarak kişilerin kendi potansiyellerini ortaya koyma isteğine, farklı fikir ve görüşlere saygı gösteririz. -Kendini Geliştirebilme Öğrenmeyi sadece dış kaynaklardan gelecek hazır bilgi olarak görmeyip, bilgiyi çeşitli araçlar kullanarak (çalışan profilimize uygun bir şekilde merakımızdan doğan öğrenme isteğiyle) kişisel araştırma ve çabayla farklı kaynaklardan elde etmek isteriz. Bu bilgiyi de yorumlayarak geliştirir ve uygularız.
70
-Zamanındalık
Yapılması gereken işleri verilen sözlere uygun olarak, zamanında ve en doğru şekilde yaparız. -Amaca Yönelik Olma VESTEL çalışanları olarak işlerimizi yaparken amaca yönelik olarak çalışmanın hedeflere varmak için gerekli olduğuna inanırız. Tüm enerjimizi ve kaynaklarımızı en etkin biçimde amaca giden yolda kullanırız.
İşletmenin Kimliği
Zorlu Holding’in amiral gemisi Vestel Şirketler Grubu, elektronik, beyaz eşya ve bilgi teknolojisi alanlarında, Türkiye’nin ve uluslararası pazarların güçlü oyuncuları arasında yer alıyor. Üretim, satış ve pazarlama, Ar-Ge, yazılım ve uydu hizmetleri konusunda faaliyet gösteren 13'ü yurt dışında toplam 26 şirketin oluşturduğu bu grup, teknoloji ve tasarım geliştirme yetkinliğiyle dünyanın en büyük üreticilerinden biridir. Dünya şirketi olma vizyonuyla ihracat odaklı büyüme stratejisini sürdüren Vestel, global arenada 11 Ar-Ge merkezi ile dünyaya “Teknolojinin Türkçesi”ni sunuyor; ürünlerini tam 106 ülkede tüketicilerle buluşturuyor. Vestel, bugün 12.000 çalışanı, 1.200 satış noktası, 600 servis noktası ve binlerce yan sanayi çalışanıyla, 60.000 kişiye gelir kaynağı yaratıyor. Vestel, son 5 yılda 100’ün üzerinde ülkeye gerçekleştirilen ve 10 milyar €’yu aşan ihracatı ile dayanıklı tüketim malları sektöründe 7 yıldır üst üste ihracat birinciliğini kimseye bırakmazken Türkiye’nin ihracat potansiyelinin artmasını da katkıda bulunuyor. Dünyanın en büyük OEM ve ODM üreticileri arasında yer alan Vestel, toplam yıllık 27,5 milyon adet kapasite ile tüplü ve LCD televizyonda, dijital TV alıcıları üretiminde en büyük, beyaz eşyada ise en hızlı büyüyen üretici unvanını taşıyor. Bugün Avrupa’da elektronik eşya üretiminin yüzde 28’i, beyaz eşya tarafında ise başlıca ürün olan buzdolabında Avrupa üretiminin yüzde 11’i Vestel tarafından gerçekleştiriliyor. Vestel'in üretim faaliyetleri Manisa, İzmir ve Rusya Alexandrov’da gerçekleştiriliyor. Manisa’da bulunan Vestel City, Avrupa’nın tek alan üzerinde üretim yapan en büyük,
71
dünyanın ikinci büyük endüstri kompleksi, aynı zamanda Avrupa’nın ilk ve tek dizüstü bilgisayar üretim üssü konumunda yer alıyor. 600.000 m2 kapalı alana kurulu Vestel City’nin yıllık üretim kapasitesi 30 milyon adedi aşıyor. Türkiye'nin en yaygın satış ve satış sonrası hizmet ağlarından birine sahip olan Vestel, çoklu marka stratejisi ve konsept mağazacılık anlayışıyla, geniş bir ürün portföyünü ülkemizin dört bir yanındaki müşterilerine sunuyor. Vestel, beyaza eşyada dünyanın bir numaralı üreticisi Whirlpool, elektronikte ise tüm dünyada ulaşılan en son teknolojiyi temsil eden JVC ile uzun dönemli stratejik ortaklığını sürdürüyor. Whirlpool ve JVC ürünleri Vestel konsept mağazalarında tüketicilerle buluşuyor. 2007 yılında dayanıklı tüketim malları alanında devlet destekli ilk markalaşma programı Turquality programına alınan ilk marka olan ve sektöründe dünya markalarıyla yarışabilen yapısını bir kez daha tescilleyen Vestel, dünya pazarlarında elini güçlendirmeye devam ediyor. Uzun vadeli stratejilerini belirlerken AR-GE çalışmalarına tam hız devam etme kararı alan Vestel’in amacı, sürdürülebilir kurumsal büyüme sağlamak ve dünya pazarlarındaki payını artırmaktır. Vestel, bu vizyonla telekomünikasyon (communication), tüketici elektroniği (consumer electronics) ve bilişim (computing) teknolojilerinin entegre kullanımıyla ortaya çıkan “3C convergence” alanında Türkiye ve Avrupa’da lider olmayı amaçlıyor. Vestel Firmasının web sayfasında Türkçe dışındaki dil seçeneği İngilizce’dir. Fakat benim inceleme sürecimde İngilizce seçeneği hiç açılmamış olup, yapım aşamasındadır uyarısı vermektedir. Bence bu durum işletme itibarı açısından olumsuz bir örnektir. Anasayfada Elektronik Eşya, Beyaz Eşya, Küçük Ev Aletleri, Isıtıcılar ve Klimalar, Bilişim Ürünleri ve Ankastre Ürünler olmak üzere 6 adet ana başlık yer almaktadır. Vestel sitesi Flash bir site olarak tasarlanmıştır. Sitede temel olarak güncel kampanyalar ve ürünleri öne çıkarılmış. Yeni ürünlerinin tanıtım reklamları ve ürünler hakkında bilgiler içeren flash’lar bulunmaktadır. Her ürün için özel olarak hazırlanmış görsel reklamlar ile ürünlerin tanıtımı hazırlanmış, ürünler hakkında ki detaylı bilgilere kolaylıkla ulaşılabilen bir sistem hazırlanmış. Vestel A.Ş’nin değer taşları, reklam ve pazarlama politakası siteyede yansımıştır. Vestel reklamlarında birçok insanın dikkatini çeken Vestel Robot simgesi sitede size eşlik etmektedir. Teknolojik olarak bir çok ülkeye ve Türkiye’ye Pazar payı olan firmanın siteside ileri teknoloji kullanılarak hazırlanmış. Site günlük olarak güncellenmektedir, ürün detayları ve fiyatları ön planda tutulmuş olan bir sitedir.Vestel
72
logosonun renkleri olan kırmızı ve beyaz arka plan olarak seçilmiş ve siteyi tasarlarken logosu ile olan uyumu dikkat çekmektedir. Sitenin girişinde ve yönlendirdiği sayfalara girdiğiniz zaman tanıtım vidyosu ve reklam müzikleri ekrana gelmektedir. Her ürün için ayrı olarak hazırlanmış olan bu vidyo ve müzikler intro halinde web sitesinde başlangıçta siteye olan ilgiyi arttırmaktadır. Reklam filmeleri, müzikleri ve tanıtım vidyolarını ayrı bir link ile bilgisayarınıza indirebilir veya izleyebilirsiniz.
Vestel A.Ş’nin sitesinden ürünleri beğenen tüketiciler için internetten alışveriş yapabilecekleri bir siteye yönlendirme link’i de bulunmaktadır. Elektronik alışveriş sitesinde de görselliğe önem verilmiş, tüketicilerin kolaylıkla kullanabileceği bir sistem oluşturulmuş. Eve teslim imkanı ile kargo ücreti almadan eve teslim kampanyaları ve özel indirimli ürünlerin satıldığı bölümler en çok ziyaret edilen bölümlerdir.Bu site aracılığı ile alışveriş
73
yapmak isteyenler siteye kaydolmaları gerekmektedir. Siteye koydolan tüketicelere tercihe bağlı olarak otomatik reklam ve duyuru e-postaları gönderilmektedir.
Diğer Sitelerimiz Grubunun altında; Her ürün ailesi için ayrı sitelere yönlendirmeler yapılmıştır.. http://www.vestel.com/ecowash/? utm_source=VestelContainer&utm_medium=ecowashmainbanner&utm_campaign=2008040 1Ecowash http://www.vestelpixellence.com/ http://www.vestelmaestro.com/?utm_source=vestelcontainer&utm_medium=banner&utm_campaign=vestelmaestro-microsite http://www.vesteltwinjet.com/?utm_source=vestelcontainer&utm_medium=banner&utm_campaign=vesteltwinjet-microsite http://www.pixellenceledtv.com/?utm_source=vestelcontainer&utm_medium=banner&utm_campaign=pixellenceledtv-microsite http://www.superslimlcd.com/?utm_source=vestelcontainer&utm_medium=banner&utm_campaign=superslimlcd-microsite
74
Ayrıca Vestel A.Ş kendi hazırladığı VS Dergisi içinde bu gruptan yönlendirme yapmıştır. İçerik olarak yaşam, kültür, teknoloji, pazarlama ve özel raporlar kısmı oluşturulmuştur. Her ay güncellenen bu site ile Vestel çalışanları ve Vestel’in sitesini ziyaret edenler bu dergiye direk ulaşabiliyorlar.
75
Yeni Harikalarımız Bölümünde ise yeni tasarımlı ve yeni teknolojiler ile çalışan ürünler sergilenmektedir. Ürünler ile ilgili fiyat ve teknik özelliklerine ulaşılabiliyor. Sitenin altındaki bölümde ise Vestel Firması ve Ortakları ile ilgili detaylı kurumsal bilgilere ulaşılabilmektedir. Vestel markaları için ayrı bir bölüm oluşturulmuştur. Kurumsal olarak Zorlu Holding ve Vestel A.Ş hakkında detaylı bilgiler verilmektedir. Ayrıca Bayi girişi ve bülten üyeliği bu bölümde bulunmaktadır. Vestel ve Zorlu Grubuna ait kurumsal bilgilerin yanı sıra danışma merkezlerinin telefon numaraları ve iletişim adresleride sitenin bu bölümünde verilmiştir. Vestel Grubu elektronik eşya, beyaz eşya, küçük ev aletleri, ısıtıcılar ve klimalar,ankastre ürünler ve bilişim ürünlerinin üretimini yapmaktadır ve sitede de bu ürün kataloğuna göre ana başlıklar bulunmaktadır. Elektronik Eşya ana başlığının altında ise televizyon, ses ve görüntü sistemleri, uydu sistemleri, kablosuz güvenlik sistemleri, telefonlar, digital fotoğraf makinaları ve hediyelik eşyalar bölümleri bulunmaktadır. Beyaz Eşya ana başlığı altında ise soğutucular, yıkıyıcalar, pişiriceler ve elektrik süpürgeleri bölümleri yer almaktadır. Mutfak ürünleri, kişisel bakım ürünleri ve ev aletleri; Küçük Ev Aletleri başlığı altında yer almaktadır. Bilişim Ürünleri ana başlığının altında ise Dizüstü bilgisayarlar, All-in-One PC, Monitörler, masaüstü bilgisayarlar ve yazıcı gibi diğer bilişim ürünleri bulunmaktadır.
76
Vestel grubuna ait olan ürünlerin incelemesini yaparken, ürünler arası fiyat ve kalite karşılaştırması yapabilmek, tüketici açısından büyük bir avantajdır. Diğer firmaların sitelerinde fiyat bilgisinin olmaması tüketicileri bayilere yönlendirmekte ya da daha kötüsü başka online alışveriş sitelerinden alışveriş yapmalarına imkan sunmaktadır. Vestel’in bu anlayışı ile tüketiciler interaktif olarak ürünleri inceliyebiliyor ve Vestel Grubunun belirlediği fiyat listesine ulaşabilmektedirler. Böylelikle Vestel Mağazaları ve bayilerinin fiyat politikası ile karşılaştırma imkanı vardır. Site aracılığı ile eksik bilgi veya ulaşamadığınız bilgilere ulaşmanız için ise Danışma Hattı 7/24 destek vermektedir.
Vestel Grubu piyasaya sürdüğü ürünlerin kalitesi ve fiyat uygunluğu üzerine pazarlama politikasını geliştirdiği için, sitelerinde de bu politika ön planda tutulmuş ve kampanyalar ile fiyatlar tüketicinin bilgisine sunulmuştur. Site tasarımı yapılırken Kampanyalar ön plana çıkarılmıştır. Kampanyaların yanı sıra tüketiciyi alışverişe yönlendirecek linklerin bulunması da şirketin pazarlama yönelik bir site hazırladığı anlaşılıyor. Firma ile ilgili kurumsal bilgiler , ödüller ve haberler 2. planda tutulmuştur.
Firma Analizi
Vestel A.Ş firmasını 2 bayi ve 1 fabrika ziyareti
gerçekleştirdim. 21.10.2010
tarihinde Manisa Organize Sanayi Bölgesinde kurulu olan Vestel Elektronik fabrikasını ziyaret ettim. İnsan Kaynakları bölümünde çalışan bir tanıdığım vasıtası ile araştırmamı genişlettim. Vestel A.Ş Manisa Organize Sanayi Bölgesinde 2 bölgede kurulmuştur. İlk kurulan elektronik fabrikasında İnsan Kaynakları, Muhasebe gibi İdari İşler Bölümü bulunmaktadır. 2. olarak kurulan Vestel High-End bölgesinde ise daha çok üretim fabrikaları, AR-GE, kalite ve method bölümleri bulunmaktadır. High-End bölgesi Organize Sanayi Bölgesinin iç kısımlarında kurulmuştur ve üretimi yapılan bütün ürünlerin fabrikaları bu bölgede bulunmaktadır. Vestel Elektronik fabrikasında ise elektronik ürünlerinin içinde bulunan kartların basımı yapılmaktadır. Vestel Elektronik fabrikası kapalı 95.000 m2 olmak üzere toplam alanı 145.535 m2 ‚dir. High-End farbirakası ise kapalı 308.318 m2 olmak üzere toplam 426.736 m2 alana sahiptir. Başta Almanya, Fransa, İngiltere olmak üzere Avrupa
77
ve dünya pazarına olan üretimi %87, iç pazara olan üretimi %13’dir. 26.000.000
TV / yıl
kapasite ile üretim yapılmaktadır. İç piyasaya yapılan üretim ortalama 2.500.000 adettir.
Bir anonim şirket olan Vestel Elektronik, Zorlu Holding bünyesinde faaliyet göstermektedir. Zorlu Holding 20,000’i aşkın çalışanıyla faaliyetlerini sürdürmektedir. 1998 yılında Gurubun genelindeki ihracat miktarı altı yüz milyon dolar civarında iken 1999 senesinde ihracat miktarında yapılan çalışmalar doğrultusunda bu sayı yedi yüz elli milyon doları geçmiştir. 2009 ihracat tutarı : 2.85 Milyar EURO’durr. 2010 ilk altı ay ihracat toplamı 1.61 milyon EURO olarak belirlenmiştir. Vestel A.Ş kurulu olduğu 2 bölgede fabrikaların üstünde helikopter iniş pisti bulunmaktadır.Yönetim Kurulu Başkanı Ahmet Zorlu’nun özel helikopteri ile haftada 3-4 kez İstanbul’dan Manisa’ya geldiği ve denetimlerde bulunduğu, fabrikalar ve çalışanların sorunları ile yakından ilgilenildiği bilinmektedir.
İncelemelerim sonucu;
Çalışan sayısı: Üst Düzey Yönetici Müdür Sorumlu Mühendis 18 35 45 Uzman Teknisyen / Formen Memur 35 120 380 4958
400 Üretim İşçisi
İşletmede çalışan Endüstri Mühendisi Sayısı :135 İşletmede çalışan Elektronik Mühendisi Sayısı :200 İşletmede çalışan Makina Mühendisi Sayısı :65
Kadın – Erkek / Aylık – Saat ücretli Personel Ayrımı
78
Erkek Aylık Ücretli Saat Ücretli Toplam 538 3953 4491
Kadın 201 1299 1500
Toplam 739 5252 5991
Zorlu Holdinge bağlı bulunan şirketler :
Tekstil Korteks İplik Korteks Dokuma ve Örme Korteks Perde Zorlu Linen Linens Pazarlama Zorlu Hometeks Zorlu Mensucat Zorluteks Zorlu Ev Tekstil - Trabzon Zorlu Tekstil - Denizli Zorlu Dış Ticaret Zorlu USA Zorlu MGF Co. Zorlu GMBH Bel-Air Idustries Korteks Afrika
Vestel şirketler Grubu
Vestel Elektronik Vetel Kominikasyon
79
Vestel Digital Vestel Beyaz Eşya Vestel Dış Ticaret Vestel Dayanlıklı Tüketim Malları Pazarlama Dexar Vestel Savunma Sanayi Cabot Communications Uluslararası Pazarlama ve Satış Şirketleri Vestel Iberia Vestel France Vestel Italy Vestel Holland Veseg Uluslararası AR-GE Şirketleri Vestel USA Cabot Communications Bristol-UK Enerji Zorlu Enerji Zorlu O&M Zorlu Endüstriyel ve Enerji
Diğer Faliyetler Zorlu Grand Hotel Zorlu Air 18.000.000
16.000.000 Mehmet 14.000.000 12.000.000 10.000.000 8.000.000 6.000.000 4.000.000 2.000.000 0
Zorlu Eğitim, Sağlık, Kültür, ve Yardımlaşma Vakfı
Vestel Elektronik Renkli Televizyon Üretim Kapasitesi
80
1994 1996 1998 2000 2002 2004
İn s a n K a y n a k la r ı
Ü r e t im P la n la m a
K a lit e K o n tro l
M e t o t M ü h e n d is liğ i B ö lü m ü
Ü R E T İM
Ü r e t im G e n e l M ü d ü r lü ğ ü
U y g u la m a M ü h e n d is liğ i
Vestel A.Ş’de Metot Bölümü omurgalı üretim yapılmaktadır, tüm bölümlerden gelen istekler ve planlamalar metot bölümüne gelir. Metot bölümü üretim bölümüne yapılan çalışmalar sonucu planan aksiyonları üretim bölümü ile paylaşır ve bu şekilde üretime başlanır.
81
F L O W C H A R T O F V E S T E L T V P R O D U C T IO N
Şekil 17 :
SU B CO NTRACTO RS S U P P L IE R S E N T R E N C E Q U A L IT Y C O N T R O L
P R IN T IN G B Y S E R IG R A F I
BU FFER STOCK AREA W AREHO USE
A U T O M A T IC IN S E R T IO N M A C H IN E S
P L A S T IC R A W M A T E R IA L
P L A S T IC A L SEM I - PRO D U CT Q U A L IT Y C O N T R O L F IN A L A S S E M B L Y L IN E S
C H A S S IS S T O C K AREA IT E T E S T S
M ANU AL IN S E R T IO N L IN E S
P A IN T IN G D EPARTM EN T Q U A L IT Y C O N T R O L
PRO D U CT W AREHO U SE
STYRAPHO RM R A W M A T E R IA L
STAYRAPHO RM P R O D U C T IO N
L O A D IN G T O T R U C K S O R C O N T A IN E R S
VESTEL M A R K E T IN G CO M PANY
V E S T E L F O R E IG N TRAD E CO M PAN Y
VESTEL CO M PU TER M A R K E T IN G CO M PAN Y
Üretim departmanının genel olarak üretimi şekilde verilmiştir. Yatırım üretim planına göre yapılmaktadır. Üretim planı satış şirketlerinden gelen verilere göre hazırlanmaktadır. Bu veriler, satış rakamları ve stok politikası göz önüne alınarak değerlendirilir. Vestel A.Ş firmasının fabrikalarında 7/24 üretim yapılmaktadır. Vardiya sistemi ile üretim yapılmaktadır. Çalışan üretim hatlarında bir sorun olmadıkça yılın her saati çalışmaktadır. Manisa bölgesinde en büyük üretim fabrikasına sahip olan Vestel A.Ş bölge insanları içinde istihdam yaratmaktadır.
Fabrika ziyaretimden sonra ise İstanbul Kadıköy
Bahariye’deki Vestel Bayisini
28.10.2010 tarihinde ziyaret ettim. Bayi görünüm olarak kırmızı dekorlarla süslenmiş Vestel Robot maketleri ile dekore edilmişti. Çalışanların kıyafetlerinde standart korunmamış ve bir çalışan beyaz gömlek giyerken diğer çalışan ise t-shirt ile hizmet vermekteydi. Ürünler kısıtlı sayıda ve çeşitte stoklanmış ve gelişi güzel sergilenmekteydi. Vestel A.Ş web sitesindeki çeşitlilik bayisinde oturtulamamıştır. Müşterileri ile ilişkileri ise; müşteri odaklı değil satış odaklıydı. Vestel A.Ş sitesinde bulunan bir model %10 ile 20 fazla fiyat ile satılmaktadır. Müşterilerini Vestel A.Ş’nin uyguladığı kampanyaların yerine kendi stok fazlası ürünlerinde yaptıkları kampanyalara
82
yönlendirmekteydiler. Standart bir fiyat aralığı yoktur, müşteriden müşteriye verilen fiyatlar değişmekteydi. Müşteriler ile çalışanlar arasındaki iletişim düşük seviyedeydi. Vestel A.Ş’nin belirlediği müşteri odaklı pazarlama anlayışı ve politikası ile bayideki politika arasında büyük bir fark vardı. Bahariye bayisinden sonra Kadıköy Tepe Nautilis’de bulunan Vestel bayisini 31.10.2010 tarihinde ziyaret ettim. Bayi dış görünüm olarak kırmızı dekorlarla süslenmiş ve Vestel A.Ş kampanyaları ön plana çıkarılmıştı. TV bölümü, beyaz eşya bölümü ve küçük ev aletleri bölümü olarak bölümlere ayrılarak dekorasyon yapılmıştı. Kılık kıyafette ise çalışanlarda standarta gidilmişti.
Çalışanlar arasında görev bölümü yapılmış ve her bölüm için bir kişi sorumluluk sahibiydi.Müşteri ile ilgili bir tavırda ilgilenen çalışanlar, müsterinin isteklerine cevap verebilmekteydi. Çalışanların kendi arasında ve müşteri ile arasındaki iletişimde bir sınır belirlenmiş; seviyeli bir iletişim kurulmaktaydı. Güleryüzlü hizmet politikası benimsenmiş olan bayide fiyatlarda standarta gidilmiş ve internet sistemi ile senkronize olarak fiyatlarda değişim yapılmaktaydı.
SONUÇ
Ülkemizin doğal güzellikler, iklim gibi pek çok olumlu özelliğinin yanında olumsuz özellikleri de mevcuttur. Öncelikle eğitim sistemi son zamanlarda gelişme göstermesine rağmen halen olması gereken seviyede değildir. Tarihe tanıklık etmiş topraklarımızda yaşamış onca medeniyetin hatırası olan tarihi eserlerimize sahip çıkılmamaktadır. Örneğin; Batman’a bağlı Hasankeyf ilçesi 1981 yılında doğal koruma alanı ilan edilmiştir. Hasankeyf, üzerinde yapılması planlanan Ilısu Barajı ile sular altında kalma ve tüm kültürel hazinesini yitirme tehlikesi ile karşı karşıyadır. Yerleşim
83
merkezlerinin ve 10.000 yılı aşkın tarihi bulunan kültürel varlıklarından yanında bilirkişilerce hazırlanan raporda Ilısu Barajı'nın barındırdığı çevresel tehlikeler şöyle sıralanmıştır:
Soyu tükenen hayvanları besin ve habitatlarının yok edilmesi Kitlesel balık ölümleri Çökelme ve ötrofikasyon Su kalitesinde ciddi düşüş Sıtma gibi su kaynaklı hastalıklarda artış Su kaynaklı çatışmalarda artış (özellikle Türkiye ile komşu devletler arasında)
Ve tüm bu tehlikelere rağmen gerekli önlemler alınmamaktadır. Bence Ege Bölgesi, Türkiye’nin doğal güzellikler bakımından en şanslı bölgesidir. Sahil şeridi Türkiye’nin en popüler ilçelerine sahiptir ( Çeşme, Marmaris, Bodrum, …) Fakat Ege Bölgesinde turizmden başka çok sayıda gelişmiş sektör bulunmamaktadır. Denizli ve Manisa şehirleri dışında sanayinin gelişmiş olduğu söylenemez. Sahil şeridinden iç kısımlara doğru gidildikçe tarımla uğraşanların sayısı artmaktadır. Bölgede çoğunlukla aile şirketleri olarak KOBiler mevcuttur.Sanayi gelişmemiş olunca iş imkanları da azalmaktadır. Yeni mezun olan gençler istedikleri sektörlerde iş bulamayınca başka şehirlerde şanslarını denemek zorunda kalmaktadır. İzmir ve diğer şehirle arasında uçurumlar mevcuttur. Bölgede tüm yatırımlar İzmir şehrine yapılmakta ve diğer İzmir’e yakın şehirler gelişememektedir. İzmir sosyal olarak her türlü olanağa sahip olabileceğiniz büyüklükte bir şehirdir. Yapmak istediğiniz spor, sanat ve kültür aktivitelerinizi gerçekleştirebilirsiniz. Çok farklı etnik kültürlerden kişiler bulunmamaktadır, az sayıda farklı kültürlerden kişiler olsa bile ayrımcılık yapılmamaktadır. Ege Bölgesi’nden ele almış olduğumuz Manisa şehri, belki de sanayi açısından Türkiyedeki en gelişmiş kentler arasındadır. Bu yüzden diğer şehirlerden çok göç almaktadır.
84
Manisa, sosyal açıdan 10 yıl kadar öncesine gore çok gelişmiştir. Sadece tek bir sineması olan küçük şehirden çıkmış, Gençlik merkezinden Şehir Tiyatrosuna, kafe ve barlardan Spor Komplekslerine kadar bir çok imkana sahip bir şehir haline gelmiştir. Daha once İzmir’e yakınlığı negatif bir durum iken günümüzde Manisa; bunu avantaja çevirebilmiştir. Kentleşme gün günden artmaktadır. Vestel A.Ş. için son olarak şunları söyleyebilirim; Fabrika ziyaretimde tanık olduğum olaylardan bahsetmem gerekirse mavi yakalı çalışanlar ağır koşullar altında vardiyalı sistemlerde çalışmaktadırlar. İşçiler yemek servis gibi tümolanaklara sahip olmasına rağmen, kullanılan servisler çok eski model olup, yemekhanede yemekler soğuk ve özensiz dağıtılmaktadır. Diğer taraftan ise İş Güvenliği kuralları çok iyi bir şekilde uygulanmaktadır. Tüm departmanlar belli bir sistem içerinde ve düzenli bir şekilde konumlandırılmıştır. Tüm üretim hattı ergonomik koşullarda düzenlenmiştir. Fakat çalışanların insan olduğu faktörü göz ardı edilmiş, robot gibi çalıştırılmaktadır. Şubeler, diğer elektronik markalarda olduğu gibi franchising usulü ile verildiğinden belli bir standart oluşturulamamıştır. Manisa ve yakın şehirlerinde çok sayıda Vestel bayi olmasına rağmen, merkezden uzaklaştıkça şube sayısı azalma göstermektedir. Doğrudan butik şube açmak yerine, bir kaç farklı markanın satıldığı mağazalardan dağıtım kanallarını oluşturmaktadırlar.
85
This action might not be possible to undo. Are you sure you want to continue?
We've moved you to where you read on your other device.
Get the full title to continue listening from where you left off, or restart the preview.