Çocuğum ne zaman konuşacak?
Diğer beceriler ve dönüm noktalarında olduğu gibi, çocukların dili öğrendikleri ve konuşmaya başladıkları yaş değişebilir. Pek çok bebek ilk doğum günlerinden çok önce mutlu bir şekilde “anne” ve “dada” gevezelikleri yapar ve çoğu küçük çocuk 18 aylık olduklarında yaklaşık 20 kelime söyleyebilir. Peki ya 2 yaşında bir çocuk henüz gerçekten konuşmuyorsa ya da sadece iki kelimeyi bir araya getiriyorsa?
Neyin “normal” olduğunu yada normal olmadığını bilmek, ebeveynlerin endişelenecek bir neden olup olmadığını veya çocuklarının yaşıtlarına uygun olup olmadığını anlamalarına yardımcı olabilir.
Konuşma ve Dil arasındaki fark nedir?
Konuşma, dilin sözlü ifadesidir ve eklemlenmeyi içerir (seslerin ve kelimelerin oluşma şekli).
Dil, bilgiyi anlamlı bir şekilde verme ve alma sistemidir. Anlamak ve iletişim yoluyla anlaşılmaktır – sözlü, sözsüz ve yazılı.
Konuşma veya Dil Gecikmeleri Nelerdir?
Konuşma ve dil sorunları farklılık gösterir, ancak çoğu zaman karıştırılabilir. Örneğin:
Dil gecikmesi olan bir çocuk kelimeleri iyi telaffuz edebilir, ancak yalnızca iki kelimeyi bir araya getirebilir.
Konuşma gecikmesi olan bir çocuk, fikirleri ifade etmek için kelimeleri ve cümleleri kullanabilir ancak anlaşılması zor olabilir.
Çocuklar Konuşma ve Dil Becerilerini Ne Zaman Geliştirir?
Konuşma ve dil gelişiminin aşamaları tüm çocuklar için aynıdır, ancak çocukların onları geliştirdiği yaş büyük ölçüde değişebilir.
Rutin sağlıklı çocuk muayeneleri sırasında, doktorlar çocukların bu yaşlarda gelişimsel dönüm noktalarına ulaşıp ulaşmadıklarının gözlemini yaparlar.
12 Aydan Önce
İlk doğum gününde bebekler çevreleriyle ilişki kurmak için seslerini kullanırlar. Babıldama, konuşma gelişiminin erken aşamasıdır. Yaklaşık 9 aylıkken, bebekler sesleri bir araya getirmeye, farklı konuşma tonları kullanmaya ve “anne” ve “dada” gibi kelimeler söylemeye başlar (bu kelimelerin ne anlama geldiğini gerçekten anlamadan).
12 aylıktan önce bebekler seslere dikkat ediyor olmalı ve genel nesnelerin (su, bardak,top vb.) isimlerini tanımaya başlamalıdır. Dikkatle izleyen ancak sese tepki vermeyen bebekler işitme kaybı belirtileri gösteriyor olabilir.
12 ila 15 Aya Kadar
Bu yaştaki çocukların konuşma biçiminde çeşitli konuşma sesleri olmalıdır (p, b, m, d veya n gibi), duydukları sesleri ve kelimeleri taklit etmeye başlamalı ve sıklıkla bir veya daha fazla kelime söylemelidir (“anne” hariç) ve “dada”). İsimler genellikle önce gelir, “bebek” ve “top” gibi. Ayrıca, tek adımlık basit talimatları anlayabilmeli ve takip edebilmelidirler (“Lütfen oyuncağı bana ver” vb.).
18 ila 24 Ay arası
Yeni yürümeye başlayan çocukların çoğu (hepsi değil) 18 aya kadar yaklaşık 20 kelime ve 2 yaşına geldiklerinde 50 veya daha fazla kelime söyleyebilir. 2 yaşına geldiklerinde çocuklar, “bebek ağlaması” gibi basit cümleler kurmak için iki kelimeyi birleştirmeye başlılarlar. “Büyük baba.” 2 yaşındaki bir çocuk, ortak nesneleri tanımlayabilmelidir (şahsen ve resimlerde); sorulduğunda gözleri, kulakları veya burnu işaret ederek; ve iki adımlı komutları uygulayarak (örneğin “Lütfen oyuncağı alın ve bana verin”) deniyebilirsiniz.
2 ila 3 Yıl
Ebeveynler genellikle çocuklarının konuşması için sabırsızdırlar. Yeni yürümeye başlayan bir çocuğun kelime dağarcığı artmalıdır (sayılamayacak kadar çok kelimeye) ve rutin olarak üç veya daha fazla kelimeyi cümlelerde birleştirmelidir.
Anlama da artmalıdır – 3 yaşına kadar bir çocuk “masaya koymanın” veya “yatağın altına koymanın” ne anlama geldiğini anlamaya başlamalıdır. Çocuklar ayrıca renkleri tanımlamaya ve tanımlayıcı kavramları anlamaya başlamalıdır(örneğin, büyük ve küçük).
Konuşma veya Dil Gecikmesinin Belirtileri Nelerdir?
Sese yanıt vermeyen veya ses çıkarmayan bir bebek hemen bir doktora görünmelidir. Ancak çoğu kez, ebeveynlerin çocuklarının bir konuşma veya dil kilometre taşına ulaşması biraz daha uzun sürüyor mu, yoksa tıbbi müdahale gerektiren bir sorun mu olduğunu bilmek zordur.
İşte izlenecek bazı şeyler. Çocuğunuz aşağıdaki durumlarda doktorunuzu arayın:
12 aya kadar: işaret etmek veya el sallamak gibi hareketler kullanmıyor
18 aya kadar: iletişim kurmak için seslendirme yerine jestleri tercih ediyor
18 aya kadar: sesleri taklit etmekte sorun yaşıyor
basit sözlü istekleri anlamakta güçlük çekiyor.
2 yıla kadar: sadece konuşmayı veya eylemleri taklit edebilir ve kendiliğinden kelime veya kelime öbeği üretmez.
2 yıla kadar: sadece belirli sesleri veya kelimeleri tekrar tekrar söyler ve acil ihtiyaçlarından fazlasını iletişim kurmak için sözlü dili kullanamaz
2 yıla kadar: basit talimatları takip edemez.
2 yıla kadar: alışılmadık bir ses tonuna sahip (örn. gırtlak veya burun sesi) yaşına göre anlaşılması beklenenden daha zordur:
Ebeveynler ve düzenli bakıcılar, 2 yılda bir çocuğun konuşmasının yaklaşık yarısını ve 3 yılda yaklaşık dörtte üçünü anlamalıdır.
4 yaşına gelindiğinde, çocuğu tanımayan kişiler tarafından bile çoğunlukla anlaşılmalıdır.
Konuşma veya Dil Gecikmelerine Ne Sebep Olur?
Normalde gelişmekte olan bir çocukta konuşma gecikmesi, dil veya damakla ilgili sorunlar (ağzın çatısı) gibi bir ağız bozukluğundan kaynaklanıyor olabilir. Ve kısa bir frenulum (dilin altındaki kıvrım), konuşma üretimi için dil hareketini sınırlayabilir.
Konuşma gecikmesi olan birçok çocuğun oral motor problemleri vardır. Bunlar, beynin konuşmadan sorumlu alanlarında bir sorun olduğunda ortaya çıkar ve konuşma sesleri üretmek için dudakları, dili ve çeneyi koordine etmeyi zorlaştırır. Bu çocukların beslenme güçlükleri gibi başka oral motor problemleri de olabilir.
İşitme sorunları da genellikle gecikmiş konuşma ile ilişkilidir. Bu nedenle bir odyolog, konuşma endişesi olduğunda çocuğun işitmesini test etmelidir. İşitme sorunu yaşayan çocuklar, dili anlamanın, taklit etmenin ve kullanmanın yanı sıra ifade etmekte de güçlük çekebilirler.
Kulak enfeksiyonları, özellikle kronik enfeksiyonlar işitmeyi etkileyebilir. Yine de tedavi edilen basit kulak enfeksiyonları konuşmayı etkilememelidir. Ve en az bir kulakta normal işitme olduğu sürece konuşma ve dil normal şekilde gelişecektir.
Konuşma veya Dil Gecikmeleri Nasıl Teşhis Edilir?
Siz veya doktorunuz çocuğunuzun bir problemi olabileceğini düşünüyorsanız, erken bir değerlendirme yapılması önemlidir. Sağlık uzmanınızdan sizi birine yönlendirmesini isteyebilirsiniz.
Psikolog , çocuğunuzun konuşma ve dil becerilerini toplam gelişim bağlamında değerlendirecektir. Standart testler yaparak, konuşma ve dil gelişiminde kilometre taşları arayacaktır.
Destek aldığınız uzman ayrıca şunları da değerlendirecektir:
Çocuğunuzun ne anladığı (alıcı dil denir).
Çocuğunuzun ne söyleyebileceği (ifade dili olarak adlandırılır)
Çocuğunuz işaret etme, baş sallama, el hareketi gibi başka yollarla iletişim kurmaya çalışıyorsa.
ses gelişimi ve konuşma netliği çocuğunuzun oral-motor durumu (ağız, dil, damak vb. konuşma, yemek yeme ve yutma gibi birlikte nasıl çalışır)
Test sonuçlarına göre, psikolog çocuğunuz için konuşma terapisi önerebilir.
Konuşma Terapisi Nasıl Yardımcı Olur?
Konuşma terapisti, konuşma ve dil becerilerini geliştirmek için çocuğunuzla birlikte çalışacak ve çocuğunuza yardımcı olmak için evde ne yapmanız gerektiğini size gösterecektir.
Ebeveynler Ne Yapabilir?
Ebeveyn katılımı, konuşma veya dil sorunu olan çocuklara yardım etmenin önemli bir parçasıdır.
Evde konuşma gelişimini teşvik etmenin birkaç yolu:
Çocuğunuzla iletişim kurmak için çok zaman harcayın. Bebeklik döneminde bile – konuşun, şarkı söyleyin ve seslerin ve jestlerin taklit edilmesini teşvik edin.
Çocuğunuza okuyun. Çocuğunuz bebekken okumaya başlayın. Siz resimlere isim verirken çocukları bakmaya teşvik eden yaşa uygun yumuşak veya tahta kitaplar veya resimli kitaplar arayın. Klasik bir kitapla (çocuğunuzun okşama hareketini taklit edeceği gibi) veya çocukların dokunabileceği (dokun ve hisset kitapları)dokulara sahip kitaplarla başlayın. Daha sonra çocuğunuzun tanınabilir resimleri göstermesine ve onlara isim vermeye çalışmasına izin verin. Ardından ritmik çekiciliği olan tekerlemeler ile devam edin. Çocukların ne olacağını tahmin etmelerini sağlayan tahmin edilebilir kitaplara (Burada kim yaşıyor?) Doğru ilerleyin. Küçük çocuğunuz en sevdiği hikayeleri ezberlemeye bile başlayabilir.
Günlük durumları kullanın. Çocuğunuzun konuşmasını ve dilini pekiştirmek için gün boyunca kendi halinizde konuşun. Örneğin, marketteki yiyecekleri adlandırın, yemek pişirirken veya bir odayı temizlerken ne yaptığınızı açıklayın, evin etrafındaki nesneleri işaret edin ve araba sürerken duyduğunuz sesleri işaret edin. Sorular sorun ve çocuğunuzun tepkilerini kabul edin (anlaşılması zor olsalar bile). İşleri basit tutun ama “bebek konuşmasından” kaçının.
Konuşma ve dil gecikmelerini erken tanımak ve tedavi etmek en iyi yaklaşımdır. Uygun terapi ve zamanla, çocuğunuz sizinle ve dünyanın geri kalanıyla daha iyi iletişim kurabilir.
Kaynak:https://www.hopkinsallchildrens.org