İstanbul Görünümleri
15 ve 16. yüzyıllarda yapılmış İstanbul görünümleri daha çok deniz atlaslarında, tarih ve coğrafya kitaplarında yer alan, figürsüz şematik çizimlerdir. 17. yüzyıldan sonra üretilen kent panoramaları, haritacı ya da mimar çizimleri olmaktan çıkıp, kentin topoğrafyasını ve doğasını duyarlıkla yansıtan manzara resimlerine dönüşmüştür. Kentin Boğaziçi’ne doğru giderek büyüdüğü 18. yüzyılda, yalnızca kuzeyden bakarak çizilen görünümler yerini Üsküdar kıyılarına ve Boğaziçi’ne uzanan daha geniş manzaralara bırakmıştır. İstanbul panoramalarında çizim için en çok benimsenen nokta Galata sırtları ve buradaki Avrupa elçilikleridir. Ancak 18. yüzyıldan sonra bir başka bakış açısı Üsküdar sırtları, Bulgurlu tepesi olmuştur. Ressamların seçtiği bu iki açı da İstanbul’un hem Haliç’e hem de Boğaziçi yönüne doğru en geniş görüntüsünü sağlar.
18. yüzyılda Avrupalılarla Osmanlılar arasında giderek gelişen ticari, diplomatik ve kültürel ilişkiler elçi heyetlerini, tüccar ve gezginleri Osmanlı topraklarına ulaştırmış ve kente gelen gezginlere eşlik eden ressamların fırçasında İstanbul, herşeyden önce yaşayan bir kent görünümüne kavuşmuştur.
19. yüzyılın oryantalist sanatçıları ise, bir önceki yüzyılın İstanbul panoramaları yerine, kentin pitoresk doğasını ve özgün mimarisini betimleyen resimlerinde, doğunun gizemli yaşamından kesitler sunmuşlardır. Bütün bu resimler, büyük imparatorlukların başkenti olmuş yüce kent İstanbul’un özgün tarihini, eşsiz doğasını, ayrıcalıklı dokusunu, anıtlarını, yaşam biçimi ve geleneklerini sergiler.