Kediniz en iyi arkadaşlarınızdan biri olabilir, fakat onun kökenleri hakkında gerçekten kadar biliyorsunuz? Kediler ve insanlar aynı çatıyı geride bıraktığımız 9000 yıldır paylaşıyorlar; fakat 30,000 yıldır evcil olan köpeklerle karşılaştırıldığında bu hiçbir şey. Daha az bilgi yüzünden bilim adamlarının kedi arkadaşınızı vahşi akrabalarından ayıran kökleri çözmesi çok zor oldu.
Kedilerin sizi yemeyi denemek yerine kanepede size sarılmak istemesine neyin yol açtığını bulmaya girişen Washington University School of Medicine bilim adamları, belirli genlerin ne kadar farklılaştığını bulmak için evcil kediler ile vahşi kedilerin genomlarını araştırdı. Vaşak (Felix silvestris) evcil kedinin atası ve alt türleri Avrupa, Afrika ve Batı Asya'dan Orta Asya'ya kadar bulunuyor.
Bu genleri tanımlamak için takım önce evcil dişi Abyssinian kedisinin genomunu sıraladı ve bunu diğer altı evcil kedi türü ve iki vahşi kedi alt türü ile karşılaştırdı. Sonuçlar Proceedings of the National Academy of Sciences dergisinde yayınlandı, tanımlanan 13 gen kedilerin vahşi halden evcil hale gelmesiyle birlikte değişti. Bu genlerin bazıları kavrama ve dürtüyle ilgili, ödül teklif edildiği zaman yeni davranışları öğrenme becerisini içeriyorlar ve bu evcilleştirme işleminde önemli bir bölüm.
Araştırmalar ayrıca evcil kediler ve vahşi kediler arasındaki çeşitli fiziksel farklılıklardan sorumlu diğer 291 geni açığa çıkardı. Bu genlerin bazıları, takımın iddiasına göre evcil kedilerin vahşi kedilerden daha az etçil hayat düzenine uyum sağlamasına neden olan yağ metabolizmasına etki ediyor. Takım ayrıca evcil kedi genomunu köpek, inek ve insanları içeren diğer memelilerinkiyle karşılaştırdı.
Köpeklerle karşılaştırıldığında kedilerin cinsellik hormonlarını belirlemek için birkaç tane daha fazla farklı gen kopyası var ve bu onların sosyal çevrelerini izlemesini sağlıyor. Bu özellik, yığınla seyahat etmeye yatkın olduklarından köpekler için o kadar önemli değil. İlginç bir şekilde köpekler kedilerden daha fazla koku alıcısı genine sahip ve bu da onların inanılmaz koku alma yeteneklerine katkı sağlıyor. Çalışmaya katılmayan Kaliforniya Üniversitesi'nden veteriner araştırma görevlisi Niels Pederson şöyle diyor:
"Özellikle evcilleşmeye, daha doğrusu, evcil kedilerin atalarının insanlar ile iş birliği yapıp bu sayede kendilerine hem vahşi hayvanlardan korunma hem de bol miktarda gıda kaynağı (kemirgen) kazanmasına izin veren uyum sağlamaya sebep olan değişiklikleri genomda tanımlamak açısından çalışma muhteşem."
Araştırma kedilerin evrimsel tarihi için ilk delil olma özelliğini taşıyor ve takım şimdi kedi arkadaşlarımızın davranışlarını nasıl pekiştirdiğini görmek için özel genom bölgelerini çözümlemeyi umuyor.
Kaynaklar ve İleri Okuma: