Kharberd Kalesi, Batı Ermenistan’ın Kharberd eyaletinde, Aratsani Nehri’nin aşağı kesimlerinin sol kıyısında yer almaktadır. Kale M.Ö. 9.-8. yüzyıllarda Urartu döneminde yapılmıştır. Antik çağda Medz Hayk’ın Tsopk eyaletinin Andzit ilçesine dahil edilmişti.
1236’da kale Moğollar tarafından fethedildi. Daha sonra kale, Akkoyunlu ve Karakoyunlu göçebe Türkmen kabileleri ve Lenk Temur’un orduları tarafından işgal edildi. 1507’de İran Şahı Birinci İsmail’in (1502-1524) ordusu Kharberd’i işgal ederek yağmaladı ve yok etti. 1515’te Kharberd, Osmanlı Padişahı Sultan Birinci Selim (1512-1520) tarafından fethedildi.
1617’de Çobanoğlu Beyi Kharberd’i tamamen yıktı ve sakinlerini öldürdü. 1834’te yeni idari bölünme ile Kharberd, Tigranakert vilayetinin bir parçası oldu.
19. yüzyılın sonlarında ve 20. yüzyılın başlarında, Türk barbarları kaleyi yıktılar ve Mezire’de hükümet binaları inşa etmek için taşları kullandılar.
“Batı Ermenistan Türk Barbarlarına Karşı Mücadelede”