Amerikan sanayi devi General Motors’un iflas koruma başvurusunda bulunması, ekonomi çevrelerini alt üst etti. İşsiz sayısına onbinlerin eklenmesi beklenirken, şirketin yüzde 60’ını Amerikan devletinin alacak olması, serbest piyasa ekonomisini savunan çevrelerde kaygıyla karşılandı.
101 yıllık dev şirket, iflas koruma başvurusunda bulundu. Böylece Chrysler şirketinin ardından, General Motors’un da kısmi kamulaştırılması gündemde. Amerika’nın üçüncü büyük otomobil devi Ford ise, küçülerek krizden kurtulma yollarını arıyor.
General Motors’un yüzde 60’ını Amerikan hükümetinin, yüzde 12 buçuğunu Kanada hükümetinin, yüzde 17 buçuğunu sendikanın alması, kalanının da diğer şirketlere satılması gündemde.
İşsizler ordusu büyüyor
Amerikan ve Kanada hükümetlerinin borcu hariç tutulması halinde, şirketin üzerindeki borç yükü 83 milyar dolardan 17 milyar dolara düşecek.
Şirket, Amerika’da dokuz fabrikada üretimi durdurmayı, üç fabrikada ise düşürmeyi planlıyor. Böylece sadece Amerika’da işsizler ordusuna 20 bin kişinin daha eklenmesi bekleniyor.
Hummer, Saab ve Saturn markalarının tarih olabileceği bildiriliyor.
Bu duruma nasıl geldi
Uzmanlar, petrol fiyatlarındaki yükselişin, Amerikalı tüketiciyi daha küçük Asya otomobillerine yönelttiğini belirtiyor.
Şirket dört yılda 81 milyar dolar zarar etti. Amerikan hükümeti General Motors’a 20 milyar dolar nakit sağladı, ancak bu 83 milyar dolarlık borç yükü altında ezilen şirketi kurtarmaya yetmedi.
Obama’ya suçlama
Obama yönetimi, şirkette hisselerin çoğunluğunu ele geçirmekten başka çareleri kalmadığını, yeni borç sağlaması durumunda, bunun General Motors’un borç yükünü artırmaktan başka işe yaramayacağını savundu.
Ancak, Cumhuriyetçiler, Chrysler şirketinin yüzde 55 hissesini alan, General Motors’un da çoğunluk hissesini ele geçirmeye hazırlanan Obama yönetimini, ülkeyi sosyalizme sürüklemekle suçladı.