

Yargı Kararı Arama Motoru


AİHM


YAZGANOĞLU - TÜRKİYE DAVASI
İlgili Kavramlar
HAKKANİYETE UYGUN BİR TATMİN
MÜLKİYET HAKKI
İçtihat Metni
AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ
YAZGANOĞLU - TÜRKİYE DAVASI (Başvuru no: 57294/00)
KARARIN ÖZET ÇEVİRİSİ
STRAZBURG
17 Ekim 2006
İşbu karar AİHS'nin 44§2. maddesinde belirtilen koşullar çerçevesinde kesinleşecek olup bazışekli düzeltmelere tabi olabilir.
Türkiye Cumhuriyeti aleyhine açılan ve (57294/00) başvuru no'lu davanın nedeni bu ülkenin beş vatandaşı Urkuş Yazganoğlu, H. Cumhur Yazganoğlu, Ayfer Yazganoğlu, Yazganoğlu'ndan olma Ayşe Soyer ve Yazganoğlu'ndan olma Gülümser Akmısır'ın (başvuranlar) Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'ne (AİHM) 24 Haziran 1999 tarihinde Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin Temel İnsan Haklarını (AİHS) güvence altına alan 34. maddesi uyarınca yapmış olduğu başvurudur.
Başvuranlar, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi önünde İzmir Barosu avukatlarından M.N. Terzi tarafından temsil edilmektedir.
OLAYLAR
Başvuranlar Urkuş Yazganoğlu, Cumhur Yazganoğlu, Ayfer Yazganoğlu, Yazganoğlu'ndan olma Ayşe Soyer ve Yazganoğlu'ndan olma Gülümser Akmısır sırasıyla 1935, 1962, 1955, 1958, 1952 doğumlu olup İzmir'de ikamet etmektedir.
Karayolları Genel Müdürlüğü (İdare) yol yapımı nedeniyle başvuranlara ait taşınmazıkamulaştırmıştır. Kamulaştırma bedeli taraflara ödenmiştir.
İdare tarafından ödenen miktarı yetersiz bulan başvuranlar kamulaştırma bedelinin artırılmasıtalebiyle Bornova Asliye Hukuk Mahkemesi'ne başvurmuşlardır.
Mahkeme 29 Aralık 1995 tarihinde, 7 Kasım 1995 tarihinden itibaren hesaplanacak yasal faiz oranıyla birlikte başvuranlara 26.772.000.000 TL. ek bedel ödenmesine karar vermiştir.
23 Mart 1998 tarihinde Yargıtay İlk derece mahkemesinin kararını onamıştır.
İdare 28 Aralık 1998 tarihinde başvuranlara 57.283.166.000 TL. tutarında ödeme yapmıştır.
HUKUK AÇISINDAN
1. EK 1 NO'LU PROTOKOLÜN 1. MADDESİ'NİN İHLAL EDİLDİĞİ İDDİASI HAKKINDA
A. Kabuledilebilirliğe ilişkin
Başvuranlar Türkiye'deki yüksek enflasyon oranı karşısında yasal faiz oranı yetersiz kaldığından, kamulaştırıcı idare tarafından geç ödenen ek kamulaştırma bedelinin değer kaybettiğinden yakınmaktadır. Başvuranlar bu yönde Ek 1 no'lu Protokol'ün 1. maddesini ileri sürmektedir.
Hükümet, başvuranların Borçlar Kanunu'nun 105. maddesi ile tanınan başvuru yolunu kullanmadıklarından AİHS'nin 35. maddesinde öngörüldüğü gibi iç hukuk yollarınıtüketmediklerini savunmaktadır.
Başvuranlar bu sava karşı çıkmaktadır.
AİHM, daha önceki kararlarda benzer şikayetlerin dile getirildiğini ve bunların Ek 1 no'lu Protokol'ün 1. maddesinin ihlali ile sonuçlandığını dile getirmektedir (Bkz. sözü edilen Akkuşkararı, s. 1317, § 31, ve Aka kararı, s. 2682, §§ 50-51).
AİHM mevcut davayı incelemiş ve Hükümet'in davayı farklışekilde sonuçlandıracak hiçbir tespit ve delil sunmadığı kanaatine varmıştır. Ulusal mahkemelerin kararına göre kamulaştırmayı yapan idare tarafından başvuranlara verilmesi gereken ek tazminatın ödenmesindeki gecikme, başvuranları, mülklerinin kamulaştırılmasına ilaveten ayrı bir zarara daha sokmuştur. Bu gecikme, AİHM'yi, başvuranların toplum yararının gerektirdikleri ile mülkiyet hakkına saygının korunması arasında hüküm sürmesi gereken adil dengeyi bozan alışılmışın dışında ve ölçüsüz bir yüke katlanmak zorunda kaldıkları yönünde düşünmeye sevk etmektedir.
Sonuç olarak AİHM, Ek I no'lu Protokol'ün 1. maddesinin ihlal edildiğine karar vermiştir.
II. AİHS'NİN 41. MADDESİNİN UYGULANMASI HAKKINDA
A. Tazminat
Başvuranlar 348.000 Amerikan Doları, yaklaşık 277.490 Euro maddi zarara uğradıklarını ileri sürmektedir. Başvuranlar ayrıca 1.000 Euro manevi tazminat talep etmektedir.
Hükümet bu iddialara karşı çıkmaktadır.
AİHM, Akkuşkararında benimsenen hesaplama yöntemini gözönünde bulundurarak ve ilgili ekonomik veriler ışığında, başvuranlara birlikte maddi tazminat olarak 21.483 Euro ödenmesine karar vermiştir.
Manevi tazminat konusunda ise, AİHM olayların mevcut koşullarıışığında ihlal kararının tespitinin başlı başına bir adil tazmin olacağını ifade etmektedir.
B. Masraf ve harcamalar
Başvuranlar iç hukukta ve AİHM nezdinde yapmış oldukları yargı giderleri için 1.000 Amerikan Doları talep etmektedirler.
Hükümet bu miktara karşı çıkmaktadır.
Mahkemeye sunulan deliller ve mahkemenin bu doğrultudaki yerleşik içtihadıışığında AİHM başvuranlara yargı giderleri için toplam 600 Euro ödenmesini kararlaştırmıştır.
C. Gecikme Faizi
AİHM, Avrupa Merkez Bankası'nın marjinal kredi kolaylıklarına uyguladığı faiz oranına 3 puanlık bir artışın ekleneceğini belirtmektedir.
BU GEREKÇELERE DAYALI OLARAK, AİHM, OYBİRLİĞİYLE,
1. Başvurunun kabuledilebilir olduğuna;
2. AİHS'ye Ek 1 no'lu Protokol'ün 1. maddesinin ihlal edildiğine;
3.İhlal kararının tespitinin manevi tazmin için yeterli olacağına;
4. a) AİHS'nin 44 § 2 maddesi gereğince kararın kesinleştiği tarihten itibaren üç ay içinde, döviz kuru üzerinden Y.T.L.'ye çevrilmek üzere Savunmacı Hükümet tarafından başvuranlara:
i. maddi zarar için 21.483 (yirmi bir bin dört yüz seksen üç) Euro;
ii. yargı gideri için 600 (altı yüz) Euro ödemesine;
iii. yukarıda belirtilen miktarların her türlü vergiden muaf tutulmasına;
b) sözkonusu sürenin bittiği tarihten itibaren ödemenin yapılmasına kadar Hükümet tarafından, Avrupa Merkez Bankası'nın o dönem için geçerli olan faiz oranının üç puan fazlasına eşit oranda faiz uygulanmasına;
5. Adil tazmine ilişkin diğer taleplerin reddine;
KARAR VERMİŞTİR.
İşbu karar Fransızca olarak hazırlanmış ve AİHM'nin iç tüzüğünün 77 §§ 2. ve 3. maddelerine uygun olarak 17 Ekim 2006 tarihinde yazıyla bildirilmiştir.
Bu site telif yasaları kapsamında koruma altındadır.
Site içeriğinin ticari amaçla kopyalanması ve kullanılması yasaktır.
Copyright 2010 BETA