Omega 3 Yağ Asitlerinin Kardiyovasküler Etkileri
Diyetle omega 3 yağ asitlerinin alınmasının kalbi korumada etkili olduğu, günde 0.5-2.0 g omega yağ asidi alınmasının kardiyovasküler hastalık (KVH) ölümlerini azalttığı daha yüksek dozun ek yarar sağlamadığı ileri sürülüyor.
Sekonder korumada statin tedavisine eklenen 1800 mg/gün EPA’nın, - serum kolesterol düzeyindeki değişikliklerde bağımsız olarak - stabil olmayan anjina ve revaskülarizasyonda azalmaya yol açtığı bildirilmektedir. Hiperlipidemik kiflilerde doza bağımlı olarak, omega 3 yağ asitleri serum trigliserid ve çok düşük dansiteli lipoprotein düzeylerinde (VLDL) azalmaya yol açmış, düşük dansiteli lipoprotein düzeylerinde değişiklik yapmamıştır. Dehmer ve arkadaşları, koroner arter by-pass grefti yapılan hastalarda balık yağı takviyesinin greft tıkanıklığını önlediğini göstermişlerdir. Lyon Diyeti Kalp Çalışmasında miyokard enfarktüsü geçiren hastalar 4 yıl boyunca anjina, kalp yetersizliği, inme, akciğer ya da periferik emboli, ani kardiyak ölüm ve nonfatal miyokard enfarktüsü açısından takip edilmiş, deney grubunda sağlanan 4:1 omega 6: omega 3 oranının koruyucu ve önleyici olduğu ileri sürülmüştür.
Akdeniz Diyeti Kalp Çalışmasında, diyete eklenen yüksek ALA’nın, GISSI-Prevenzione Çalışmasında ise, miyokard enfarktüsü geçiren hastalara 850 mg/gün omega 3 yağ asidi eklenmesinin kardiyovasküler mortaliteyi azalttığı bulunmuştur. Bucher ve arkadaşları 1966-99 yılları arasında yapılan çalışmaları gözden geçirmişler ve koroner kalp hastalarının günde 40-60 g balık yemelerinin mortaliteyi ve miyokard enfarktüsünü önlediği sonucuna varmışlardr. Bu çalışmaların aksine Zutphen çalsmasında ALA artışı ile kardiyovasküler hastalık riskinin arttığı gösterilmiş; Nilsen ve arkadaşarı Norveçli hastaların omega 3 yağ asidi takviyesi almalarının kardiyak olaylar için sekonder korumada etkisiz olduğunu ileri sürmüşlerdir. Schacky EPA ve DHA’ların supraventriküler ve ventriküler düzeyde antiaritmik ve antiaterosklerotik olduklarını geniş ölçekli bir klinik çalışmada gözlemlemiştir. Omega 3 yağ asitlerinin zincir uzunluğunun ve çift bağ sayısının etkilerinin araştırıldığı çalışmalarda; çift bağ sayısının artışının bu yağ asitlerinin kalp hastalıklarını önleyici özelliklerini arttırdığı ancak zincir uzunluğu artışının ek etki yapmadığı gözlenmiştir.
Omega 3 Endeksi Nedir?
Omega 3 endeksi, eritrosit yağ asitlerinin EPA/DHA oranı olarak ifade edilir. Epidemiyolojik verilere göre, ani kardiyak ölümler, omega 3 endeksi %4’den az olanlarda, indeksi %7-8 olanlardan 10 kat daha yüksektir. Bu endeksin, EPA ve DHA tedavisinin izlenmesinde kullanılması önerilmektedir. Ancak metil–civa içeren balık kaynaklı omega 3 asitlerinin kardiyovasküler hastalıklar için bir risk faktörü olduğu bildirilmektedir.
Kaynak için Türk Aile Hek. Dergisi için Dildar Konukoğlu’nun makalesini inceleyebilirsiniz; http://www.turkailehekderg.org