Bahsi geçen kaide , Tokat Yönetim Mahkemesi tarafından iptal istemiyle Anayasa Mahkemes...
|Makale Sayfaları|
|Sindirim Sistemi|
|Besinlerin Emilmesi ve Taşınması|
|Sindirim İşlemi Nasıl Düzenlenir?|
Gösterilen Sayfa 2 / 3
Besinlerin Emilmesi ve Taşınması
Sindirilen besin molekülleri, gıdalardaki su ve mineraller gibi ince bağırsağın üst kısmındaki boşlukta emilir. Emilen maddelerin çoğu mukozadan kana geçer, depolanmak ve diğer kimyasal değişiklikler için kan dolaşımı yoluyla vücudun diğer bölümlerine taşınır. Daha önce de belirtildiği gibi bu işlem besinlerin çeşitlerine göre farklılık gösterir.
Karbonhidratlar: Günlük kalorinin % 55-60'ının karbonhidratlardan alınması tavsiye edilir. Tükettiğimiz gıdaların birçoğu bol karbonhidratlıdır. Bunlar; ekmek,patates, baklagiller, pirinç, spagetti, meyveler ve sebzelerdir. Bu yiyeceklerin çoğu hem nişasta hem de lif içerir.
Bu sindirilebilir karbonhidratlar, tükürük ve pankreasın ve ince bağırsağın iç kısmının ürettiği sıvılardaki enzimler aracılığıyla daha küçük moleküllere bölünür. Nişasta iki aşamada sindirilir: Önce tükürük ve pankreas suyundaki enzimler nişastayı maltoza dönüştürür. Daha sonra ince bağırsağın iç kısmında bulunan maltaz enzimi, maltozu kana karışabilecek glukoz moleküllerine dağıtır. Glukoz, kan dolaşımıyla, depolanması veya vücudun çalışabilmesi için enerji sağlamak üzere karaciğere taşınır.
Sofra şekeri, yararlı olabilmesi için sindirilmesi gereken bir başka karbonhidrattır. İnce bağırsağın iç kısmında bulunan bir enzim, şekeri sindirerek glukoza ve fruktoza dönüştürür ve bunların her biri bağırsak boşluğundan emilerek kana karışır. Sütte bir başka şeker türü olan laktoz bulunur. Laktoz bağırsağın iç kısmında da bulunan laktaz enzimi aracılığıyla faydalı moleküllere dönüşür.
Protein: Et, yumurta, ve bezelye gibi yiyeceklerde bulunan büyük protein molekülleri, vücut dokularının yapılıp onarılması için kullanılmadan önce sindirilmelidir. Mide özsuyundaki bir enzim, emilen proteinin sindirimini başlatır. Sindirimin daha sonraki aşaması ince bağırsakta gerçekleşir. Pankreas suyunda ve bağırsakların iç kısmında bulunan birçok enzim büyük protein moleküllerinin amino asitler denen küçük moleküllere dönüştürülmelerini sağlar. Bu küçük moleküller ince bağırsağın içinden kana karışır ve vücudun diğer kısımlarına taşınarak hücrelerin duvarlarının ve diğer kısımlarının yapılması için kullanılır.
Yağlar: Yağ molekülleri vücut için zengin bir enerji kaynağıdır. Tereyağı gibi bir yağın sindirilmesinin ilk adımı bağırsak boşluğunun sulu bölümünde çözülmesidir. Karaciğerden salgılanan safra suyu, yağı suyun içinde eritmek için doğal deterjan gibi çalışarak enzimlerin büyük yağ moleküllerini, yağ asitleri ve kolestrol gibi küçük moleküllerine dönüştürmelerini sağlarlar. Safra asitleri, yağ asitleri ve kolestrolle birleşir ve bu moleküllerin mukoza hücrelerine geçmesini sağlarlar. Bu hücrelerde, küçük moleküller tekrar büyük bölümü bağırsağın yanındaki limfatik denen kan damarlarına geçen büyük moleküllere dönüşür. Bu küçük damarlar yeniden şekillenmiş yağı göğüsteki damarlara taşır ve kan, yağı vücudun farklı yerlerindeki depolara taşır.
Vitaminler: Ince bağırsakta emilen besinlerin bir diğer çok önemli parçası vitamin denen kimyasallardır. Vitaminler içinde çözüldükleri sıvılara göre ikiye ayrılırlar: suda çözülen vitaminler (Tüm B vitaminleri ve C vitamini) ve yağda çözülen vitaminler ( A, D, K vitaminleri).
Su ve tuz: Ince bağırsak boşluğunda emilen maddelerin büyük çoğunluğu, tuzun çözüldüğü sudur. Tuz ve su, aldığımız yiyecek, içeceklerden ve birçok sindirim bezinden salgılanan sıvılardan gelir.