Kişi Sonradan Otizm Olur mu?
“Sonradan otizm” adı verilen resmi bir teşhis yoktur. Aslında, tüm gelişimsel ve zihinsel bozuklukları listeleyen ve tanımlayan DSM-5 açıkça şöyle ifade eder: “Belirtilerin başlangıcı erken gelişim dönemindedir.”
Yine de, normal olarak gelişirken ilk yıllarından sonra becerilerde gerileyen çocuklar hakkında çok sayıda makale var. Gençler ve hatta yetişkinlik dönemlerinde otizm belirtileri gösteren birçok insan var.
Peki kişi sonradan otizm olur mu ?
Büyük Çocuklar ve Yetişkinler Otizm Olmaya Başlayamaz
Öncelikle, tanım olarak, daha büyük çocuklar, gençler ve yetişkinler otizm geliştirmez denilebilir. Aslında, gerçek bir otizm spektrum tanısı için, erken çocukluk döneminde ortaya çıkan semptomlara sahip olmanız gerekir (yani, 3 yaşından önce). Dolayısıyla, yetişkin veya büyük bir çocukta aniden gelişmiş davranışsal veya sosyal iletişim sorunları fark ediyorsanız bu, o kişinin otizmli olduğu anlamına gelmez.
|Aniden “otizm” belirtilerine benzer davranışlar sergileyen yetişkinler, ortaya çıkan bir dizi diğer ruh sağlığı sorunlarından birini yaşıyor olabilirler.|
Otizm benzeri davranışlar sosyal fobiden anksiyeteye ve obsesif kompulsif bozukluğa kadar çok çeşitli durumlardan kaynaklanabilir. Bunlar, bireylerin etkili bir şekilde işlev görme, arkadaş edinme veya sosyalleşme yetenekleri üzerinde önemli bir etkiye sahip olan ciddi bozukluklardır ve tedavi edilmelidir. Ama bu onların otizmli olduğu anlamına gelmez.
Erken Başlangıçlı Belirtiler Daha Sonra Fark Edilebilir
Ayrıca, semptomların geç tanınması ile semptomların geç başlangıcı arasında ayrım yapmak önemlidir. DSM – 5 tanı kriterlerine göre: “semptomlar erken gelişim döneminde mevcut olmalıdır (ancak sosyal talepler sınırlı kapasiteleri aşana kadar tam olarak ortaya çıkmayabilir veya daha sonraki yaşamda öğrenilen stratejiler tarafından maskelenebilir).”
Örneğin, yüksek işlevli otizm söz konusu olduğunda, bir çocuğa (veya bir yetişkine), diğer otizmli çocuklara göre daha geç teşhis konulması alışılmadık bir durum değildir – ancak bu, aniden ortaya çıkan semptomlar nedeniyle değildir. Aksine, belirtiler o kadar hafif ki, geç fark edilir. Örneğin, “farklı” olarak tanımlanmaktan kaçınmak için başkalarının üstünlüğünü kabul eden veya pasifleşme olasılığı daha yüksek olan kızlarda daha yaygındır..
Regresyon (Gerileme) Gerçek veya Görünür Olabilir
Geçtiğimiz birkaç yıl boyunca, kazanılmış iletişim ve sosyal becerilerin kaybedildiği söylemlerinin gerçek bir olgu mu yoksa ebeveynlerin abartsı mı olduğu çok tartışılmıştır. Bununla birlikte, video kayıtlarla yapılan araştırmalar, en azından bazı çocukların aslında otizme gerilediğini, diğerlerinin ise bebeklik döneminde otizm belirtileri gösterdiğini veya gelişimlerindeki durumun “ebevenylerin abartısı” olduğunu açıkça ortaya koyuyor.
Erken dönemlerinde otizmli çocukların küçük kardeşlerini inceleyen çalışmalar, hafif gerilemenin oldukça yaygın olduğunu ortaya koyuyor. Ebeveynler konuşma kaybı veya göz teması gibi sorunları fark ederken, araştırmacılar motor becerileri ve sosyal ipuçlarına tepki alanlarında küçük kayıplar fark ediyorlar. Bu gerileme (regresyon) tipik olarak 3 yaşından önce ortaya çıkar. Araştırmacı Lonnie Zwaigenbaum’a göre, ebeveynlerin ”yüzde 20-30”u, çocuklarının yaşamın ikinci yılında sosyal ve iletişim becerilerini kaybettikleri bir dönem olduğunu söylüyor.”
Günmüzde regresyona yani gerilemeye neyin neden olduğunu tam olarak bilinmiyor, ancak gelişimsel davranışçı çocuk doktoru Paul Wang ”son zamanlarda regresyonun yaygın olduğunu anlayabiliyoruz. Erken başlar ve birçok farklı gelişim becerisini etkileyebilir.” diyor
Ayrıca