Hund Kuralı Nedir?
Hund Kuralı, fiziksel sistemlerdeki elektron dağılımını belirlemek için kullanılan bir kuraldır. Hund Kuralı, elektronların atomik ve moleküler orbitallere nasıl yerleştirileceğini açıklar. Kural, aynı enerji seviyesine sahip orbitallerin, mümkün olduğunca tekli dolu olması gerektiğini ifade eder.
Hund Kuralı’nın ana prensipleri şunlardır:
- Her bir enerji seviyesi (katman) altındaki orbitaller önce tek elektronla dolmalıdır. Bu, tüm orbitallerin aynı enerjide olduğu durumu ifade eder.
- Eş enerjili orbitaller (örneğin, p, d veya f orbitalleri) arasında aynı spin durumu olan maksimum sayıda elektron bulunmalıdır. Bu, Pauli Dışarlama İlkesi’ne dayanır, yani aynı orbitale ait iki elektronun spinlerinin zıt olması gerektiğini belirtir.
Hund Kuralı’nın amacı, atomun en düşük enerji durumuna ulaşmasını sağlamaktır. Dolayısıyla, elektronların aynı enerji seviyesinde olabildiğince tekli dolu olması, enerjiyi minimize eder. Bu kural, atomik ve moleküler yapılardaki elektron dağılımını tahmin etmek ve açıklamak için kullanılır.
Elektronlar eş enerjili orbitallere doldurulurken önce boş orbitallere aynı spinli olacak şekilde birer birer yerleştirilir. Daha sonra elektron sayısı zıt spinli olacak şekilde ikiye tamamlanır.
Kısaca elektronlar, orbitallere doldurulurken var olan elektronlarla eşleştirilmeden önce eş enerjili orbitaller yarı dolu olacak şekilde doldurulur. Hund Kuralı, azot atomu üzerinde incelendiğinde (azotun atom numarası da elektron sayısı da 7 olduğu için) azot atomunun elektron dizilimi 7N: 1s² 2s² 2p³ şeklinde gösterilir.
Hund Kuralıʼna göre ikinci enerji düzeyindeki beş elektrondan üçü p orbitallerine aynı spinli olacak şekilde tek tek doldurulur. Bu kurala göre yukarıdaki gösterimlerden birincisi doğru, ikincisi yanlıştır.
Oksijen atomunun elektron diziliminin gösterimi aşağıdaki gibi olmalıdır:
8°: 1s² 2s² 2p⁴
Hund Kuralı Nedir?
Diğer bir yazımızda Atomların Elektron Dizilimleri hakkındaki makalemizi okuyabilirsiniz.