Öncelikle 1913 Londra Antlaşması'yla büyük devletlerin kararı, sonra da Osmanlı ile Yunanistan arasında yapılan Atina Antlaşmasıyla 12 Ada İtalya'ya verildi. Geri kalan adaların, İmroz ve Bozcaada hariç, Yunanistan'a verilmesi kararlaştırıldı. Ancak bu antlaşma resmileşemeden I. Dünya Savaşı patladı ve mesele Lozan'a kaldı bunu bilmek lazım,
Lozan Antlaşması savaş bitirmiş bir antlaşmadır, Türkiye'nin tapusu' niteliğinde bir anlaşma olan Lozan'ın savunulacak yerde tartışmaya açmaya açmak çok riskli bir girişimdir. Bu tartışma konusu boğazlar konusundan başlar ve çok farklı noktalara kadar gider, buda bizim milli benliğimiz için tehlikedir. Unutmayın Mısır Başbakanı İssam Şeref, 1979 yılında İsrail’le imzaladıkları Camp David anlaşmasının “kutsal bir şey olmadığını ve içeriğinin değiştirilebileceğini” söyledi. Mısır’da Hüsnü Mübarek sonrası yönetimi devralan Askeri Konsey, İsrail’le yapılanlar dahil tüm uluslararası anlaşmalara bağlı kalacağı vaadinde bulunmuştu.Mısır, Camp David anlaşmasının içeriğini değiştirmesi durumunda Amerika’dan her yıl aldığı milyarlarca dolarlık yardımı kaybedebilir.
Lozan Antlaşması (veya yapıldığı dönem Türkçesi ile Lozan Sulh Muahedenamesi), 24 Temmuz 1923 tarihinde İsviçre'nin Lozan şehrinde, Türkiye Büyük Millet Meclisi temsilcileriyle Birleşik Krallık, Fransa, İtalya, Japonya, Yunanistan, Romanya, Bulgaristan, Portekiz, Belçika ve Yugoslavya temsilcileri tarafından imzalanmış bir antlaşma. 1. Dünya Savaşı sonrasında hesapları kapatmak için yapılmış. Yani zaten öncesinde Kurtuluş Savaşı verilmiş, 1920'de imzalanan ama maddeleri hiçbir zaman uygulanmayan Sevr Antlaşması bertaraf edilmiş, eskinin imparatorluğu, sonrasının hasta adamı olan Osmanlı Devleti yıkılmış, küllerinden Türkiye Cumhuriyeti doğmuş. Her ne kadar İtilaf Devletleri, TBMM hükümeti üzerinde baskı kurmak için görüşmelere İstanbul hükümetini davet ettiyse de 1 Kasım 1922'de saltanatın kaldırılmasıyla bu sorun çözüldü.
Türk milleti bu pozisyonu tırnaklarıyla kazıyarak, kanını akıtarak kazanmıştır.
Lozan Antlaşması'nın maddeleri
Yine Wikipedia'ya dönerek dümdüz, üzerinde tartışılması gereksiz bilgileri veriyorum.
Türkiye-Suriye Sınırı: Fransızlarla imzalanan Ankara Anlaşması'nda çizilen sınırlar kabul edildi.
Irak Sınırı: Musul üzerinde antlaşma sağlanamadı. Bu konuda İngiltere ve Türkiye hükümetinin kendi aralarında görüşüp anlaşmalarına karar verildi.
Türk-Yunan Sınırı: Mudanya Ateşkes Antlaşması'nda belirlenen şekliyle kabul edildi. Yunanistan'ın savaş tazminatı olarak Meriç Nehri'nin batısındaki Karaağaç istasyonu ve Bosnaköy Türkiye'ye verildi.
Adalar: Gökçeada ile Bozcaada özerk bir yönetime tabi tutulmak şartıyla Türkiye'ye verilirken, diğer Ege Adaları İtalya'ya bırakıldı. İtalya ve Yunanistan arasında bölüştürülen adalar, Oniki Ada ve Rodos'un 1945'te müttefiklerin eline geçmesiyle 1947'de Yunanistan'a teslim edildi.
Türkiye-İran Sınırı: Osmanlı İmparatorluğu ile Safevî Devleti arasında 17 Mayıs 1639'da imzalanan Kasr-ı Şirin Antlaşması'na göre belirlendi.
Kapitülasyonlar: Tamamı kaldırıldı.
Azınlıklar: Lozan Barış Antlaşması'nda azınlık, Müslüman olmayanlar olarak belirlenmişti. Tüm azınlıklar Türk uyruklu kabul edildi ve hiçbir şekilde ayrıcalık tanınmayacağı belirtildi. Batı Trakya'daki Türklerle İstanbul'daki Rumlar dışında, Anadolu ve Doğu Trakya'daki Rumlar ile Yunanistan'daki Türkler'in mübadele edilmeleri kararlaştırıldı.
Savaş tazminatları: İtilaf Devletleri, 1. Dünya Savaşı nedeniyle istedikleri savaş tazminatlarından vazgeçtiler. Sadece Yunanistan savaş tazminatı olarak Karaağaç bölgesini verdi.
Osmanlı'nın borçları: Osmanlı borçları, Osmanlı İmparatorluğu'ndan ayrılan devletlerarasında paylaştırıldı. Türkiye'ye düşen bölümün taksitlendirme ile Fransız frangı olarak ödenmesine karar verildi.
Boğazlar: Boğazlar, görüşmeler boyunca üzerinde en çok tartışılan konu oldu. Getirilen geçici çözüme göre askeri olmayan gemi ve uçaklar barış zamanında Boğazlardan geçebilecekti. Antlaşmayla Boğazlar bölgesine Türk askerlerinin girişi yasaklanmış olsa da hüküm, 1936 yılında imzalanan Montrö Boğazlar Sözleşmesi ile değiştirildi.
Yabancı okullar: Eğitimlerine Türkiye'nin koyacağı kanunlar doğrultusunda devam etmesi kararlaştırıldı.
Patrikhaneler: Dünya Ortodokslarının dini lideri durumundaki patrikhanenin siyasi yetkilerinden arındırılarak İstanbul'da kalmasına izin verildi.
Tekrar söyleyeyim: Lozan 143 maddeden ibaret kırk küsur sayfalık kısa ama gayet başarılı bir anlaşmadır, ardından bazı protokoller gelir ve metne ulaşılması gayet kolaydır. Dolayısı ile lütfedin okuyun, neyin ne olduğunu kendi gözlerinizle görün ve bazısı unvanlı bu yalan bilgi tüccarlarının sizleri iğfal etmelerine artık bir son verin!