1 ) HSG rahim filmi nedir?
HSG rahim içerisine bir kontrast sıvı verilerek röntgen filmi çekilmesi ile beraber rahim ve tüplerin görüntülenebilmesi işlemine rahim filmi denir. Kısırlık sorunu ile ilgili tedavisi görmesi gereken hastaların, tüplerinin açık veya kapalılık durumunun belirlenmesi amacı ile çekilmektedir. Tüplerin durumuna göre tedavi planlanır.
2 ) HSG için en uygun zaman nedir?
HSG çekimi için en uygun zaman, adet dönemi bittikten bir kaç gün sonrasıdır. Bu dönemden daha önce veya daha sonra rahim filminin çekilmesi tavsiye edilmemektedir.
3 ) İlaçlı rahim filmi (ilaçlı film, HSG) neden adet bitiminden hemen sonra çekilmelidir?
- HSG çekilmesinin adet dönemi bittikten sonraki 1 ile 3 gün içinde yapılmasının, 3 farklı ana nedeni bulunmaktadır. Bunlar;
- Adetten temizlenme yeni gerçekleştiğinden dolayı, hamilelik elde etme olasılığı bu dönem içerisinde bulunmamaktadır. Bu sebepten dolayı da, olası bir şekilde meydana gelen yeni bir hamileliğin oluşmasına engel olur.
- Adet döneminin ilerleyen zamanlarında rahim içi kalınlaşacağından dolayı, rahim içerisinde muhtemel olan kitleler gizlenip, görüntü netliğinin azalmasına neden olur.
- Adet dönemi ve adet döneminden hemen sonra rahim ağzı kanalı (cervical kanal) açık olur. Bir müddet sonra rahim ağzı kanalı kapanacağından dolayı, bu bölge içerisine yerleştirilen kateterden, içeriye doğru opak maddenin girişi önlenmiş olur.
4 ) İlaçlı rahim filmi (HSG) nasıl çekilir?
Hastanın rötgen masasına sırt üstü uzanması sağlanır. İlk olarak, muayene spekulumu takılır ve rahim ağzının görüntülenmesi gerçekleşir. Bu adımdan sonra, rahim ağzına doğru ince bir kanül uzatılır. (Kanül: tükenmez kalemin içine benzer ince borucuk) Bu kanül sayesinde, kontrast sıvı rahim içine yavaş yavaş verilir ve röntgen filminin çekilmesi sağlanır.
Kontrast madde tüplere geldiği zaman, hasta hafif bir ağrı hissi duyabilir. Tüplerin açık olması halinde, kontrast madde karın boşluğuna kadar yayılır.
HSG normal olması durumunda, her iki tüp de açık ve rahim içinin şekli normaldir demektir. Rahim içinde bir kitle (miyom veya polip gibi) bulunuyor ise veya tüpler kapalı görünüyorsa, HSG’de bu durum anormal bir görüntü oluşturur.
Burada önemli olan bir nokta, HSG’de tüplerin açık izlenmesi, kapalı izlenmesine göre daha güvenilir bir bilgidir. Bunun sebebi ise, HSG’de tüpler çekim sırasında kasılarak (spazm) kapalı gibi görünebilmektedir. Kısacası, HSG’de kapalı izlenen tüp, asıl itibari ile açık olabilir. Bunun anlamak için ise laparoskopi yapılarak tüplerin detaylı bir şekilde incelenip değerlendirilmesi gerekir.
HSG bazen kapalı olan tüpün rahim içine verilen madde ile beraber, açılmasına neden olabilir. Bu nedenden dolayı, HSG yapıldıktan sonra kendi kendine hamile olan kadınlar olabilmektedir
İşlem tamamladıktan sonra ki ilk birkaç gün boyunca, hasta ara sıra hafif kramplar hissedebilir. Vajinal kanama ise çok nadir rastlanan bir durumdur.
5 ) HSG işleminde kullanılan ilaçlar nelerdir?
HSG tamamlandıktan sonra, doktor tarafından kullanılması istenen ağrı kesici ve antibiyotik kullanılmalıdır. Rahim filminin çekilmesi sırasında içeriğinde radyoopak bulunan sıvı ilaç kullanılır. Bu ilaç rahim içerisine verilir. Normal şartlarda, bu ilaçların dışında rahim filmi (HSG) çekimi esnasında veya çekildikten sonra herhangi bir ilaç kullanılmaz.
6 ) HSG çekimi ağrılı bir işlem midir?
Çekim esnasında, hafif te olsa ağrı hissedilebilir. İlaçlı film çekilmesi esnasında, sırasında rahim içine enjekte edilen sıvı opak madde, tüplere giderken ve tüplerden batına geçerken bir miktar ağrı hissedilebilir. Bu çok ciddi ve dayanılmaz hisse kaptıracak şekilde büyük bir ağrı değildir. Sadece birkaç dakika süren hafif bir ağrıdır.
Yine de bazı hastalar, hiç ağrı çekmemeleri için, jinekolog veya radyolog doktorlarından, genel anestezi eşliğinde (uyutularak) ilaçlı rahim filmi çekilmesini istemektedir
7 ) HSG (ilaçlı rahim filmi) kimler için uygun değildir?
HSG bazı insanlar için uygun olmayabilir. Bu kişiler ise;
Rahim ağzı yarası olanlar ile vajinal veya servikal (rahim ağzı) enfeksiyonu olan kişiler: Bu tarz kişilerde, film çekimi yapıldığı esnada mikroplar rahim içine transfer edilebilir. Bu sebepten dolayı ilk olarak enfeksiyon tedavisinin tamamlanması gerekmektedir.
Rahim ağzı darlığı olanlar: Rahim ağzında darlık (cervical stenoz) olan kişiler de, HSG çekimi bazen çok zor, bazen de olanaksız hale gelebilir.
Rahim ağzında veya rahim içinde kanser veya kanser şüphesi olanlar: Bu durumlarda da kanser hücreleri film çekiminin gerçekleştiği esnada, rahim içinden batına doğru yayılabilir.