Seçkinlerin (elit) parçalanmış şekilde var olduğu – servet sahiplerinin çok olduğu – yerlerde sanatsal türler (janr) yüksek oranda ayrışmış ve uzun dönemde zayıf bağlara sahip olurlar.
Bu durumun en iyi örneği, 1881 yılında senfoni orkestrasını oluşturmuş olan Boston’a karşın daha fazla nüfusa ve varlık dağılımına sahip olan New York’un 1928’de New York Filarmoni Cemiyeti ile New York Senfoni Orkestrası’nın birleşmesine kadar ortak bir tutum sergileyememesidir.
New York’un seçkinleri farklı şefleri destekleyince repertuvar farklılaşmış, kar amacı güden orkestra programları çeşitlenmiştir. Şehrin müzik kültürü de bu farklılaşmadan payına düşeni almıştır.
İlk paragrafta belirttiğim sav Paul DiMaggio’ya ait. Doğruluğunu test etmek için 6 ilde faaliyet gösteren Devlet Opera ve Balesi istatistiklerini, Türkiye genelinde yayımlanan servet, nüfus ve eğitim istatistikleri ile analiz ettim.
Görünen o ki DiMaggio’nun tespiti hatalı değil.
İstanbul ve Ankara servet dağılımında ilk iki sırayı alıyor ancak nüfus/seyirci bakımından oldukça geride.
62. sırada olan Mersin’de ise halkın opera/bale düşkünlüğü büyük şehirlere göre ileride.
Antalya servet dağılımında Türkiye sekizincisi ama kültürel katılımda başı çekiyor çünkü bir diğer belirleyici faktör olan eğitimde on altıncı sırada.