Son Dakika
Çin Tayvan'a saldırdı mı? Çin, Ukrayna-Rusya savaşında kimi destekliyor?
Son bir haftadır Rusya'nın Ukrayna'yı işgal girişimi dünya gündeminde. Fakat yeryüzünde başka ülkeler arasında da gerilim yaşanıyor. Son gerilimin adresi ise Pasifik Okyanusu. Ukrayna'nın başına gelen olayın Tayvan'ın da başına gelmesinden endişe ediliyor. Asya'nın güçlü ülkelerinden olan Çin'in Tayvan'ı sahiplenici söylemlerde bulunması yeni bir işgal girişiminin de Asya'da yaşanmasından endişe duyulmasına sebep oluyor. Peki Çin Tayvan'a girer mi? Uzmanlar bu konuda ne diyor?
Rusya'nın Ukrayna'yı işgal girişiminin 5. gününde dünya gündemini hala meşgul etmeye devam ediyor. Fakat diğer taraftan Asya bölgesinde de benzer bir karmaşa durumu yaşanıyor. Çin, Tayvan'ın kendi kültürüne ait bir parça olduğunu iddia ederek işgal mesajları veriyor.
TAYVAN ÇİN'DEN NASIL AYRILDI?
1912 yılında Tayvan'ın da sınırları içinde bulunduğu Çin Cumhuriyeti kuruldu. Fakat bir süre sonra başlayan iç savaş sebebiyle Çin'in hükümet merkezi Tayvan'a taşındı. Bunun sonrasında 1949 yılında Çin Komünist Devrimi'nin yaşanması ile Çin Halk Cumhuriyeti kuruldu.
Kapitalist hükümet ise Tayvan'a çekilerek ayrı bir devlet oldu. Resmi adı halen Çin Cumhuriyeti olan Tayvan, Çin topraklarının kendisine ait olduğunu iddia ediyor. Çin Halk Cumhuriyeti de bölgedeki toprakların kendisine ait olduğunu iddia ediyor.
TAYVANLILAR KENDİNİ ÇİNLİ OLARAK GÖRMÜYOR
Diğer yandan Tayvan'da yaşayıp kendisini Çinli hisseden kişi sayısı çok az. 2020 yılında Ulusal Chengchi Üniversitesi tarafından yapılan bir araştırmada, Tayvanlıların yüzde 64'ü kendisini sadece Tayvanlı olarak tanımlıyordu. Zaten 1949 yılından bu yana Çin'in Tayvan üzerinde herhangi bir kontrolü bulunmuyor.
UKRAYNA'YA İLK DESTEK TAYVAN'DAN GELDİ
Rusya'nın geçen hafta başlattığı Ukrayna'yı işgal girişimi sonrasında ilk destek Tayvan'dan gelmişti. Tayvan'dan yapılan açıklamada, Ukrayna'ya destek mesajları verilirken Rusya'ya yaptırım uygulanacağı bildirilmişti.
ÇİN KARMAŞADAN FAYDALANABİLİR
Diğer yandan Çin'in Avrupa'nın doğusunda hakim olan karmaşadan faydalanarak Tayvan'a saldırabileceği ihtimali üzerinde duruluyor. Tayvan Dışişleri Bakanı'nın şubat ayı içinde yaptığı açıklamada, "Çin Tayvan'a karşı askeri güç kullanmayı her an düşünebilir" ifadesini kullanması bu ihtimali güçlendiriyor.
BLİNKEN'DEN TAYVAN MESAJI
Diğer yandan ABD Dışişleri Bakanı Antony Blinken'in Batı'nın Ruslara verdiği tepkinin dünyanın diğer ucundan izlendiğini söylemesi Çin-Tayvan meselesine göndermede bulunduğu anlamına geliyor.
'TAYVAN İLE UKRAYNA AYNI DEĞİLDİR'
Çin Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Wang Wenbin, Tayvan ile Ukrayna'nın durumunun aynı olmadığını ifade ederek, "Tayvan, Ukrayna değildir. Tayvan her zaman Çin'in vazgeçilemez bir parçası olmuştur. Bu tartışma konusu olmayan hukuki ve tarihi bir gerçektir. 'Tek Çin' ilkesi uluslararası ilişkilere hâkim olan, evrensel düzeyde kabul edilmiş bir normdur." ifadelerine yer verdi.
ASYA'DA GERİLİM TIRMANIYOR
Bütün bu gelişmeler ve siyasi söylemler bir kenara itilirken Tayvan Boğazı haftayı yüksek stres seviyesiyle tamamladı. Tayvan Lideri Tsai Ing-wen askeri tedbire geçilmesi emrini vermişti. Perşembe günü ise Çin Tayvan hava sahasına 9 tane askeri uçak gönderdi. Bu kadar gelişmenin art arda yaşanması yeni savaşın Asya'da yaşanması ihtimalini kuvvetlendiriyor.
ÇİN RUSYA-UKRAYNA SAVAŞININ SONUCUNA GÖRE HAREKETE GEÇECEK
Harvard Üniversitesi Fairbank Çin Çalışmaları Merkezi araştırmacılarından olan Lev Nachman, ABD'nin Ukrayna'ya vereceği cevap ile Tayvan'a vereceği cevabın aynı olmayacağını ifade ederek, "Çünkü Tayvan'la onyıllar boyunca inşa edilen ilişki ile Washington'ın Ukrayna'ya, Avrupa Birliğine ya da NATO'ya olan sorumlulukları birbirinden farklı" dedi.
Pekin'in şuan Rusya-Ukrayna savaşını yakından izlediğini ve olası bir sınır değişimine karşı dünyanın tepkisine odaklandığını belirterek, buna göre Tayvan'ı işgal için hazırlanacağını belirtti.