Kesikli Topallamada Omega 3 Yağ Asidi Takviyesi
Cochrane derleme özeti
Kesikli topallama, egzersiz esnasında bacaklara oksijen getiren kan akışının azalmasına bağlı olarak baldırda görülen ve kişinin durmasına neden olan ağrıdır. Bacak arterlerinde daralma yapan uzun süreli hastalığı olan kişilerde gelişte en sık bildirilen belirtidir. Bu daralma, damar içinde kolesterol ve trigliserid birikimine yol açan ateroskleroza bağlıdır. Bacakta hafif arter hastalığı olanlara sigarayı bırakma, egzersiz ve kalp krizi ya da felçleri önlemek için antiplatelet ilaç alması önerilir. Yürüme mesafesini artırmada ilaç tedavisinin sınırlı bir değeri vardır.
Omega-3 yağ asitleri balık yağları, yumurta, meyve ve sebzelerde bulunan bir tip yağ asididir. Vücutta sentez edilemediklerinden esansiyel besinlerdir. Bunların, birkaç farklı biyolojik mekanizmaya etkileri yoluyla kalp hastalığında faydalı olabilecekleri düşünülür. Kalp hastalığı ve kesikli topallamada hastalık süreçleri benzer olduğundan omega-3 yağ asitlerinin her iki durumda da benzer etki göstermesi ve kesikli topallama hastalarında yürüme mesafesini ve yaşam kalitesini artırması ve diğer fayda ölçütlerini iyileştirmesi mümkündür.
Derlemeye toplam 425 katılımcıda omega-3 yağ asitlerini başkalarıyla kıyaslayan 9 randomize kontrollü araştırma dâhil edildi. Bu araştırmalar temel alındığında omega-3 yağ asidi takviyesi yürüme mesafesini, bacaktaki kan basıncını ve herhangi bir klinik fayda göstergesini iyileştirmedi.
Omega-3 yağ asidi takviyesinin, yüksek olduğunda topallamaya potansiyel olarak katkısı olabilecek kanın viskositesini azaltabileceğini gösteren bazı sınırlı kanıtlar bulundu. Takviyenin plazma viskositesi düşürdüğü ya da farklı tipte kolesterol düzeylerini ya da kandaki başka bir komponenti iyileştirdiğini gösteren kanıt bulunmuyor. İki çalışmada bulantı, ishal ve gaz gibi yan etkiler gözlendi.
Yazarların kararı
Omega-3 yağ asitlerinin kesikli topallama hastalarına çok az faydası var görünüyor ve yürüme mesafesi, yaşam kalitesi ve ayak bileği-kol basınç indeksi ya da anjiyografik bulgular gibi bir klinik sonuç ölçütünün tutarlı olarak iyileştiğine dair kanıt yok.
Takviye, bulantı, ishal ve gaz gibi yan etkilere de neden olabiliyor. Omega-3 yağ asitlerinin rutin kullanımını tavsiye edebilmek için, kesikli topallama hastalarında en önemli klinik sonuç ölçütleri üzerindeki kısa ve uzun vadeli etkilerini tümüyle değerlendirmek için daha fazla araştırma yapılması gerekiyor.
Bilimsel Özet
Arka plan
Güncel kanıtlar faydasının sınırlı olabildiğini gösterse de omega-3 yağ asitleri koroner arter hastalığının tedavi ve korunmasında kullanıldı. Periferik arter ve koroner arter hastalıklarının patogenezi benzer olduğundan bu yağ asitlerinin her iki durumdaki etkileri de benzer olabilir. Bu derleme, ilkin 2004 yılında yayınlanıp 2007 yılında güncellenen eski versiyonu güncelliyor.
Amaç
Kesikli topallama hastalarında Omega-3 yağ asidi takviyesinin klinik ve hematolojik etkilerini belirlemeyi amaçladık.
Araştırma stratejisi
Cochrane Peripheral Vascular Diseases Specialised Register (son tarama Eylül 2012) and the Cochrane Central Register of Controlled Trials (CENTRAL) (2012, Sayı 9) tarandı.
Seçim kriterleri
Kesikli topallama hastalarında omega-3 yağ asitlerini başka yağ asitleri ya da plaseboya karşı kıyaslayan rendomize kontrollü araştırmaları seçtik.
Veri toplama ve analiz
Bir yazar potansiyel araştırmaları belirledi. İki yazar birbirinden bağımsız olarak araştırma kalitesini belirledi ve verileri çıkardı. Gerektiğinde ek bilgi için araştırma yazarlarıyla temas kurduk.
Ana sonuçlar
Toplam 425 katılımcıyla yapılan 9 araştırma derlendi. Tüm araştırmalarda omega-3 yağ asidi takviyeleri 4 hafta ile 2 yıl arası süreyle plaseboya karşı kıyaslandı. Tedavi süresi uzun olan 3 araştırmada katılımcılara, başka maddeler de verilmesi, gözlemlenen herhangi bir etkiyi omega-3 yağ asitlerine bağlama imkânını kaldırdı ve bu çalışmalar istatistiksel analizden dışlandı. Bir araştırma da ortalama değerler açıklamadığından analize alınamadı.
Müdahale ve kontrol grupları arasında, aşağıdaki sonuç ölçütlerinde anlamlı fark görülmedi: Ağrısız yürüme mesafesi (ortalama fark (OF) 11.62 m, %95 güven aralığı (GA) -67.74 ile 90.98 arası), maksimal yürüme mesafesi (OF 16.99 m, %95 GA -72.14 ile 106.11 arası), ayak bileği kol basınç indeksi (OF -0.02, %95 GA -0.09 ile 0.05 arası), total kolesterol (OF 0.00 mmol/L, %95 GA -0.16 ile 0.15 arası), LDL (OF 0.44 mmol/L, %95 GA -0.31 ile 1.19), trigliserid düzeyi (OF -0.39 mmol/L, %95 GA -1.10 - 0.33), sistolik kan basıncı (OF 5.00 mmHg, %95 GA -11.59 ile 21.59 arası) ve plazma viskositesi (OF 0.03 mPa/s, %95 GA -0.02 - 0.08 arası).
Plazma değil ancak kan viskositesinin tedaviyle azaldığına dair bazı sınırlı kanıtlar bulundu ve 2 çalışmada bulantı, ishal ve barsak gazı gibi mide barsak sistemiyle ilgili yan etkiler gözlendi.
Kaynak
Campbell A, Price J, Hiatt WR. Omega-3 fatty acids for intermittent claudication. Cochrane Database of Systematic Reviews 2013, Issue 7. Art. No.: CD003833. DOI: 10.1002/14651858.CD003833.pub4
Orijinal özet için: Periferik Arter Hastalığında Omega 3 Omega 3
Tam metin için: Tıbbi Özet Ve Tam Metin