sosyoloji
sosyoloji , insan toplumlarını, etkileşimlerini ve onları koruyan ve değiştiren süreçleri inceleyen bir sosyal bilim. Bunu inceleyerek yapar dinamikler nın-nin oluşturmak kurumlar gibi toplumların bölümleri, topluluklar , nüfus ve cinsiyet, ırk veya yaş grupları. Sosyoloji de okuyor sosyal durum ya da tabakalaşma, toplumsal hareketler ve toplumsal değişimin yanı sıra suç, sapma ve devrim biçimindeki toplumsal düzensizlik.
Sosyal yaşam, insanların davranışlarını ezici bir biçimde düzenler, çünkü büyük ölçüde insanlar, çoğu hayvan davranışına rehberlik eden içgüdülerden yoksundur. Bu nedenle insanlar, kararlarını ve eylemlerini bildirmek için sosyal kurum ve kuruluşlara bağımlıdır. Örgütlerin insan eylemini etkilemede oynadıkları önemli rol göz önüne alındığında, örgütlerin insanların davranışlarını nasıl etkilediğini, nasıl kurulduğunu, örgütlerin birbirleriyle nasıl etkileşime girdiklerini, nasıl bozulduklarını ve nihayetinde nasıl ortadan kalktıklarını keşfetmek sosyolojinin görevidir. En temel örgütsel yapılar arasında ekonomik, dini, eğitimsel ve politik kurumlar ile aile, aile gibi daha uzmanlaşmış kurumlar yer alır. topluluk , ordu, akran grupları, kulüpler ve gönüllü dernekler.
Sosyoloji, genelleştirici bir sosyal bilim olarak, genişliğine ancak antropoloji -e disiplin bu kapsar arkeoloji , fiziksel antropoloji ve dilbilim . Sosyolojik araştırmanın geniş doğası, onun diğer sosyal bilimlerle örtüşmesine neden olur. ekonomi , politika Bilimi , Psikoloji , coğrafya , Eğitim , ve hukuk. Sosyolojinin ayırt edici özelliği, daha geniş bir toplumsal yapıdan yararlanma pratiğidir. bağlam Sosyal olayları açıklamak için.
Sosyologlar bu diğer alanların bazı yönlerinden de yararlanırlar. Örneğin, psikologlar geleneksel olarak bireylere ve onların zihinsel mekanizmalarına odaklansa da, psikoloji ve sosyoloji, sosyal psikolojinin alt alanına ilgi gösterir. Sosyoloji, dikkatinin çoğunu insan davranışının kolektif yönlerine ayırır, çünkü sosyologlar, dış grupların bireylerin davranışlarını etkileme biçimlerine daha fazla vurgu yapar.
Sosyal antropoloji alanı tarihsel olarak sosyolojiye oldukça yakın olmuştur. 20. yüzyılın ilk çeyreğine kadar, iki konu genellikle bir bölümde (özellikle İngiltere'de) birleştirildi. farklılaştırılmış temel olarak antropolojinin yazı öncesi halkların sosyolojisine yaptığı vurguyla. Ancak son zamanlarda, sosyal antropologlar ilgilerini modern bilimler araştırmalarına yönelttikçe bu ayrım ortadan kalktı. kültür .
Diğer iki sosyal bilim, siyaset bilimi ve ekonomi, büyük ölçüde ulusların pratik çıkarlarından gelişti. Giderek, her iki alan da sosyolojik kavram ve yöntemlerin faydasını kabul etti. karşılaştırılabilir sinerji hukuk, eğitim, din ve hatta mühendislik ve mimarlık gibi birbirine zıt alanlarda da gelişmiştir. Bu alanların tümü, kurumlar ve sosyal etkileşim çalışmalarından yararlanabilir.
Sosyolojinin tarihsel gelişimi
Sosyoloji, eski Yunanlılar tarafından kurulan Batılı rasyonel araştırma geleneğinden yararlanmasına rağmen, özellikle 18. ve 19. yüzyılların ürünüdür. Felsefe ekonomi ve siyaset bilimi ile birlikte spekülatif felsefe ve folklora karşı bir tepki olarak görülmüştür. Sonuç olarak, sosyolojiden ayrılan ahlak felsefesi özel bir disiplin haline gelmek. Sosyoloji disiplininin kurucusu olarak kabul edilmese de, Fransız filozof Auguste Comte terimini icat ettiği kabul edilir sosyoloji .
Sosyolojinin kurucuları, yeni disiplinin doğru yönünü aramak için onlarca yıl harcadılar. Bazıları diğer bilimlerden ödünç alınan, bazıları ise bilim adamlarının kendileri tarafından icat edilen yöntemler ve içerikler tarafından yönlendirilen oldukça farklı birkaç yol denediler. Disiplinin aldığı çeşitli dönüşleri daha iyi görmek için, sosyolojinin gelişimi dört döneme ayrılabilir: disiplinin 19. yüzyılın sonlarından I. segmentasyon dönemi.
Disiplini kurmak
En eski sosyologlardan bazıları, Darwinci evrim teorisine dayanan bir yaklaşım geliştirdiler. Bilimsel temelli bir akademik disiplin kurma girişimlerinde, Herbert Spencer, Benjamin Kidd, Lewis H. Morgan, E.B. Tylor ve L.T. Hobhouse, geliştirilmiş analojiler insan toplumu ile biyolojik organizma arasındaki Varyans, doğal seleksiyon ve kalıtım gibi biyolojik kavramları sosyolojik teoriye soktular - bu evrimsel faktörlerin toplumların vahşilik ve vahşet aşamalarından ilerlemesiyle sonuçlandığını iddia ettiler. barbarlık en uygun olanın hayatta kalması sayesinde medeniyete. Bazı yazarlar, toplumun bu evrelerinin her bireyin gelişim evrelerinde görülebileceğine inanmışlardır. Garip adetler, daha önceki gelin yakalama geleneğini yansıtan damat ve gelinin akrabaları arasında bazen yapılan hayali mücadele gibi, daha önceki bir dönemin faydalı uygulamalarına geri dönüşler olduğu varsayılarak açıklandı.
19. yüzyılın sonları ve 20. yüzyılın başlarındaki popüler döneminde, sosyal Darvinizm Adam Smith'in doktrinleriyle birlikte ve Thomas Malthus lanse edilen sınırsız rekabet ve bırak gitsin Böylece en güçlü olan hayatta kalacak ve medeniyet ilerlemeye devam edecekti. Sosyal Darwinizm'in popülaritesi 20. yüzyılda azalmasına rağmen, biyolojik ekolojiden rekabet ve analojiler hakkındaki fikirler Chicago Sosyoloji Okulu (1892'de Albion Small tarafından kurulan, kentsel çalışmalara odaklanan bir Chicago Üniversitesi programı) tarafından benimsendi. uygulanabilir bir çalışma yaklaşımı olarak varlığını sürdüren insan ekolojisi teorisi.