Van Gogh’un bugüne kadar kayıp olan çizimlerinden oluştuğu iddia edilen “Vincent van Gogh: the Lost Arles Sketchbook” (Vincent van Gogh: Kayıp Arles Çizim Defteri) başlıklı kitap, bugün piyasaya sürüldü. Öte yandan, Amsterdam’daki Van Gogh Müzesi, kitaptaki çizimlerin orijinal olduğunu reddetti ve imitasyon olduklarını iddia etti.
"Hasır Şapkayla Oto-portre"
15 Kasım’da Paris’te gerçekleşen bir basın toplantısıyla tanıtılan kitap, iddiaya göre Van Gogh’un Arles’e gittiği Mayıs 1888’den, iki sene sonra Saint-Rémy-de-Provence’da kaldığı akıl hastanesini terk etmeden kısa bir süre önceye kadar kullandığı çizim defterinin bir kopyası. Kitapta, iki tanınmış uzmanın imzası bulunuyor. Kitabın yazıları Toronto Üniversitesi fahri profesörü Bogomila Welsh-Ovcharov tarafından, önsözü ise emekli Britanyalı akademisyen Ronald Pickvance tarafından yazıldı. Fransızca, Hollandaca ve Almanca olan kitabın İngilizce basımı dünyanın en büyük sanat yayınevlerinden New York merkezli Abrams tarafından yapılacak.
Önsözün yazarı Pickvance çizim defterini “Van Gogh külliyatının tüm tarihinin en devrimci keşfi” olarak tanımladı.
"Denizde Gemiler"
Şayet bu çizimler özgün olarak kabul edilirse, uzmanlar sanatçının Provence’daki yaratıcı sürecini tekrar değerlendirmek durumunda kalacak. Ancak Van Gogh Müzesi, daha önce benzeri görülmemiş bir adım atarak detaylı bir açıklama yayımladı ve çizimlerin “Van Gogh’a ait olmadığı” sonucuna vardıklarını belirtti. Şayet müze haklıysa, (her birinin satışı milyonlarca liraya mal olacak olan) 65 çizimin kitaplaştırılması, küstah bir girişim olarak kabul edilecek.
Müzenin Van Gogh’un Fransa yıllarıyla ilgilenen kıdemli uzmanı Louis van Tilborgh, the Art Newspaper’a yaptığı açıklamada şöyle dedi: “Çizimlerin tarzı van Gogh’unkinden tamamen farklı. Çizimlerdeki mürekkep ve topografik hatalar, bu çizimlerin Van Gogh’un çalışmalarını taklit eden biri tarafından yapıldığını gösteriyor.”
"Joseph Ginoux II"
Müze 2008 ve 2012 yılında küratörler çizimlerden 56’sının fotoğraflarını kendilerine gösterdiğinde onların özgünlüğünü reddetmişti. 2013 yılında müze orijinal çizimleri inceledi ve yine aynı sonuca vardı.
Müze yaptığı açıklamada, çizimlerin Van Gogh’un bir teknik ressam olarak 1888-1890 yılları arasındaki gelişimini yansıtamaması nedeniyle, oldukça kafa karıştırıcı olduklarını işaret etti. Çizimlerde kullanılan kahverengi mürekkep Welsh-Ovcharov tarafından sepya şelak olarak belirlendi. Müze ve diğer kurumlar tarafından özgünlüğü kabul edilen diğer çalışmalarda Van Gogh siyah mürekkep kullanmıştı ve bu mürekkep zamanla kahverengiye dönmüştü. Dolayısıyla müzeye göre çizimleri yapan kişi “kahverengimsi efekt için kasten çaba harcamış olmalı.”
"Badem Ağacının İki yeşeren Dalı Çalışması"
Müzeye göre, Arles’deki Langlois Köprüsü’nün ve Saint-Rémy akıl hastanesi binasının peyzaj çizimlerinde topografik hatalar bulunuyor. Müze, “kitabın yaratıcısı ve yazarı tasvir edilen yerlere aşina değil” sonucuna vardı.
Çizimlerin kaynağına dair bir başka soru da Van Gogh’un neden iki yıllık hazırlık çalışmalarını, çalışmalarına çok az ilgi gösteren arkadaşı Marie Ginoux isimli bir kafe sahibine vermiş olabileceği. Ve neden kitabın ismi verilmeyen bir önceki sahibi (ki kendisi Arles’te, Van Gogh’un yaşadığı yerden birkaç ev uzakta büyümüş) nasıl olur da defteri 1966 yılında bir hediye olarak alır ve yakın bir zamana kadar defterin Van Gogh’a ait olduğunu fark etmez?
"Sazlık Çalışması"
İki deneyimli uzman ve Van Gogh Müzesi arasındaki tartışma araştırmacıları bölecek gibi görünüyor. Ancak Van Gogh Müzesi’nin onayı olmaksızın, çizimlerin sanat piyasasında kabul görmesi pek mümkün değil.
Kitabın Fransız basımının editöre Bernard Comment, detaylı bir açıklamanın çok yakında yapılacağını söyledi: “Fikrimizi değiştirmedik ve herkesin, çizimleri görüp analizleri okuduktan sonra kendi fikrini oluşturabilecek olmasından memnunuz.”
Kaynak: The Art Newspaper