II. Murat Altıncı Osmanlı padişahı (1404–1451) I. Mehmet'in oğludur. On iki yaşında iken lalası Yörgüç Paşa ile birlikte Amasya valiliğine gönderildi. Börklüce Mustafa'nın İzmir ve Saruhan tarafında çıkardığı ayaklanmanın bastırılmasında bulundu. Yeni lalası Hamza Bey ile birlikte İsfendiyaroğlunun elinden Samsun'u aldı. Babasının ölümü üzerine Bursa'ya giderek hükümdar oldu (1421).
II. Murat padişahlığının ilk yıllarında güçlüklerle karşılaştı. Bizans İmparatoru Manuel, Limni' de gözaltında bulunan amcası Mustafa Çelebi ile anlaşma, yaparak onu serbest bıraktı ve Rumeli' ye geçmesine yardım etti. Mustafa Çelebi, Edirne'de hükümdarlığını ilan etti. Rumeli beyleri kendisinden yana oldular. Fakat bu kez de başarı sağlayamadı. II. Murat'ın kuvvetleri tarafından yakalandı; Edirne'de öldürüldü (1422). Bu sırada Anadolu beyleri de ayaklanarak I. Mehmet'in ele geçirdiği yerleri geri aldılar. Germiyanoğlu II. Yakup Bey, Hamitli sancakbeyi olan II. Murat'ın kardeşi Küçük Mustafa’dan yana oldu.
II. Murat, Bizans imparatorunun düşmanca davranışlarına karşılık olarak İstanbul'u kuşattı. Surlar top ateşine tutuldu. Güç durumda kalan Bizans imparatoru, Karamanoğluna sığınmış olan küçük Mustafa'yı İstanbul'a getirtti. Onu, hükümdar olmaya kışkırttı. Anadolu'ya gönderilen Küçük Mustafa, Karamanoğulları ile Germiyanoğullarından yardım gördü. Topladığı kuvvetlerle Bursa üzerine yürüdü. II. Murat, bu durumda elli gün kadar süren İstanbul kuşatmasını kaldırdı. Bursa halkı Küçük Mustafa'ya karşı çıktı; şehrin teslim edilmeyeceğini kendisine bildirdi. Küçük Mustafa ve veziri Şarabdar İlyas, kuvvetleriyle birlikte buradan ayrılarak İznik üzerine gittiler. II. Murat, Şarabdar İlyas'ın kendi tarafına geçmesini sağladı. Küçük Mustafa, kırk gün kuşatmadan sonra şehre girdi. Zaman kazanan II. Murat, İznik'e ani bir baskın yaptı. Küçük Mustafa, Şarabdar İlyas tarafından yakalanıp II. Murat'a teslim edildi. Bir incir ağacının altında boğuldu (1423).
II. Murat, İznik'i aldıktan sonra Candaroğulları üzerine yürüdü. İsfendiyar Bey, Sinop'a kaçtı. Ülkesinin büyük bölümünü Osmanlılara bırakmak koşuluyla barış yaptı. II. Murat, Karamanoğlu İbrahim Beye yardım ederek onun hükümdar olmasını sağladı. İbrahim Bey, Hamitli'yi Osmanlılara bıraktı. Eflak voyvodasının Türk topraklarına saldırması üzerine, Firuz Bey, Eflak'a karşı bir akın yaptı. Eflak voyvodası, iki oğlu ile Edirne'ye gelerek bağlılığını bildirdi; iki yıllık vergisini de getirdi. Bir oğlu, rehine olarak alıkondu. Bizans imparatoru, Osmanlı devletinin çıkan olayları bastırması üzerine, padişaha baş vurarak barış yapılmasını önerdi. Cenevizlerin aracılığı ile yapılan anlaşmaya göre, imparator her yıl vergi olarak Osmanlı hazinesine 30 000 duka altın ödemeyi, Ankara savaşından sonra Ege ve Karadeniz kıyılarında Bizanslılara geçmiş olan yerleri geri vermeyi kabul etti. Edirne'ye gelen Sırp despotu Stefan Lazareviç ile de eski dostluk antlaşması yenilendi.
II. Murat, Rumeli'de güvenliği sağladıktan sonra, Anadolu'da Türk birliğini kurmaya çalıştı. Önce Menteşebeyliğine son verdi. Aydınoğulları beyliğini eline geçiren Cüneyt Bey, üzerine gönderilen Osmanlı kuvvetlerini başarısızlığa uğrattı ise de sonunda yakalanarak öldürüldü. Germiyanoğlu II. Yakup Beyin erkek çocuğu yoktu. II. Murat, ona karşı bir davranışta bulunmamıştı.
II. Yakup Bey, Edirne'ye kadar giderek II. Murat'a konuk oldu; ölümünden sonra Ülkesini Osmanlılara vasiyet etti. II. Yakup Bey, Kütahya'ya döndükten bir yıl sonra öldü. Germiyan beyliği Osmanlı yönetimine geçti (1428).
Osmanlılara vergi ve asker veren Sırp despotu Stefan Lazareviç, 1427'de öldü. Yerine geçen Georgi Vulkoviç (Vilkoğlu) Türk dostluğundan ayrılarak Macar kralı Sigismund ile anlaştı. Fakat, Türklere karşı yenilgiye uğrayan Sigismund güçlükle kaçabildi; Güvercinlik (Goumbaç) kalesini de bırakmak zorunda kaldı. Sigismund'dan umudunu kesen Georgi Vulkoviç, Osmanlılarla anlaşarak her yıl 50 000 duka altın vergi vermeyi, Macarlarla ilişkisini kesmeyi, eskisi gibi Türk ordusuna asker göndermeyi kabul etti.
II.Murat, Venediklilerin yönetimine geçmiş olan Selanik'i kuşattı; kısa bir süre sonra burasım aldı (1430). Selanik kuşatması sırasında donanmalarıyla Gelibolu'ya saldıran Venediklilerle antlaşma yaptı. Yahya, Osmanlı ülkesine katıldı. Macarların yardımıyla Eflak beyi olan Vlad Drakul, bir yandan da Osmanlılarla iyi geçinmeye önem verdi. II. Murat'ın Karaman seferine çıkacağı sırada Bursa'ya gelerek bağlılığını bildirdi. Macaristan’a yapılacak seferde her türlü kolaylığı göstereceğine söz verdi.
II. Murat'ın yardımıyla hükümdar olan Karamanoğlu İbrahim Bey, Sırplar ve Macarlarla Osmanlılara karşı bir antlaşma yaptı. Bundan sonra Beyşehir ve Hamitli taraflarına saldırıya geçti. II. Murat, Karamanoğulları üzerine yürüyerek Akşehir, Konya ve Beyşehiri aldı. İbrahim Bey barış istedi ve padişahtan özür diledi. Osmanlılardan aldığı yerleri geri vermesi koşuluyla barış yapıldı. II. Murat, bundan sonra Macaristan'a şiddetli bir akın yaptırdı. Rumeli'ye geçerek Sırbistan despotluğuna son verdi. Macarların koruyuculuğunda bulunan Belgrad, altı ay kadar kuşattıysa da bir sonuç alınamadı (1439).
Osmanlılarla Macarlar arasında düşmanlık sürüyordu. Mezit Bey komutasında Erdel'e giren Türk akıncılarını Hunyadî Yanoş bir baskınla bozguna uğrattı. Mezit Bey, iki oğlu ve çok sayıda Türk askeri şehit oldu (1442). Bu yenilginin öcünü almak için Hadım Şahabeddin Paşa komutasındaki Osmanlı ordusu, Eflak'ta Vezağ denilen yerde yine Hunyadi Yanoş tarafından ağır bir yenilgiye uğratıldı. Bu başarılar üzerine, Macarlardan, Sırplardan, Ulahlardan, Lehlerden ve öteki Avrupa ülkelerinden katılan şövalyelerden oluşan bir ordu hazırlandı. Yeni Macar kralı Ladislas ile Hunyadi Yanoş'un komuta ettiği bu ordu Tuna'yı geçerek Sırbistan'a girdi. Karamanoğlu İbrahim Bey de bunlarla anlaştı. Karamanoğlunun kuvvetleri, Bolvadin, Beypazarı, Ankara, Seyitgazi ve Kütahya'ya kadar olan yerleri işgal ettiler ve görülmedik kötülüklerde bulundular. II. Murat, önce Karamanoğullarının üzerine yürüdü; onları yenilgiye uğratarak barış istemek zorunda bıraktı. İbrahim Bey, aldığı yerleri geri verdi. II. Murat, bundan sonra Edirne'ye döndü. Bu sırada, Niş yakınlarında, Morava ırmağı kıyısında Haçlılarla yapılan savaşta Osmanlı ordusu yenilgiye uğradı. Haçlılar ilerleyerek Sofya'yı aldılar. II. Murat, İzladı derbendinde düşmanla karşılaştı; fakat Osmanlı ordusu bu kez de yenilgiye uğradı. Haçlılar, derbendi geçerek Filibe ovasına geldiler. Yalvaç kırlarında yapılan savaşta da başarı sağlanamadı. Fakat, şiddetli kış nedeniyle Haçlılar geri dönmek zorunda kaldılar.
Karamanoğlu İbrahim Bey yeniden saldırıya geçti. Güç durumda kalan II. Murat, Macarlarla Edirne Segedin Antlaşmasını yaptı (1444). Buna göre Sırp despotluğu yeniden kuruldu. II. Murat, bundan sonra Karamanoğulları üzerine sefer yaptı; her tarafı yıkıp yaktı. İbrahim Bey ağır koşullarla barış yapabildi. II. Murat Edirne'ye dönmeyip yerine oğlu on iki yaşındaki Mehmet'i bırakarak hükümdarlıktan ayrıldı. Bu durumdan yararlanmak isteyen Bizans imparatoru, Hunyadi Yanoş, Papalık, Venedik, Eflak ve öteki Avrupa devletleri, Türklere karşı birleştiler. Macar kralına da antlaşmayı bozdurdular. Toplanan Haçlı ordusunu, Osmanlı ordusunun başına geçen II. Murat, Varna Savaşında ağır bir yenilgiye uğrattı. Ladislas savaş alanında öldü; Hunyadi Yanoş kaçtı.
Yeniçerilerin ayaklanması üzerine II. Murat yeniden hükümdar oldu (1446). II.Mehmet Manisa'ya gönderildi II. Murat, Mora'ya sefer yaparak burasını egemenliği altına aldı. Arnavutluk'ta ayaklanan İskender Bey’le uğraştı. Bu sırada Hunyedi Yanoş topladığı Haçlı ordusuyla Türk topraklarına girdi. II. Murat da ordusuyla düşman üzerine yürüdü. Kosova ovasında iki ordu karşılaştı. Üç gün süren ikinci Kosova savaşını Türk ordusu kazandı (1448). Hıristiyan devletlerin, bu yenilgiden sonra, Türkleri Rumeli'den çıkarma umutlan kalmadı.
II. Murat, Eflak üzerine bir akın yaptırdı, 1450’ de ordusuyla Arnavutluk üzerine sefere çıktı. Bir yıl sonra öldü. Türbesi Bursa'da Muradiye'dedir. II. Murat, Bursa'da cami, yanında zaviye ve medrese, Edirne'de cami ve medrese, Uzunköprü'de Ergene köprüsünü yaptırdı. Bilim adamlarını ve düşünürleri korumuştur.
kategori: