"Sen, bir hane-i Rabbâniye ve bir sefine-i İlâhiye olan bir mü’minin vücudunda,.." Burada, "Hane-i Rabbâniye" ve "Sefine-i İlâhiye" tabirlerinden yola çıkarak, "gemi" teşbihi özellikle neyi ifade ediyor? Dünya için de "gemi" diyor Üstad değil mi?
Değerli Kardeşimiz;
"Ey mü'mine kin ve adâvet besleyen insafsız adam! Nasıl ki, sen bir gemide veya bir hanede bulunsan, seninle beraber dokuz mâsum ile bir câni var. O gemiyi gark ve o haneyi ihrak etmeye çalışan bir adamın ne derece zulmettiğini bilirsin. Ve zalimliğini, semâvâta işittirecek derecede bağıracaksın. Hattâ bir tek mâsum, dokuz câni olsa, yine o gemi hiçbir kanun-u adaletle batırılmaz."
"Aynen öyle de sen, bir hane-i Rabbâniye ve bir sefine-i İlâhiye olan bir mü'minin vücudunda, iman ve İslâmiyet ve komşuluk gibi, dokuz değil, belki yirmi sıfat-ı mâsume varken, sana muzır olan ve hoşuna gitmeyen bir câni sıfatı yüzünden ona kin ve adâvet bağlamakla o hane-i mâneviye-i vücudun mânen gark ve ihrakına, tahrip ve batmasına teşebbüs veya arzu etmen, onun gibi şenî ve gaddar bir zulümdür." (1)
Kelime ve teşbihleri anlamak için konu bütünlüğüne dikkat etmek gerekir ki buna siyak sibak ilmi deniliyor. Hane ve gemi teşbihinin ne için ve hangi maksatla verilmiş olduğu yukarıda vermiş olduğumuz paragrafın başında izah ediliyor aslında.
Bir gemide dokuz masum bir cani olsa o gemiyi batırmak nasıl büyük bir zulüm ise, aynı şekilde İlahi bir gemi hükmünde olan mümin kardeşinin dokuz masum sıfatının yanında bir iki cani sıfatı yüzünden onu batırmak hükmünde olan ona kin ve adavet beslemek, elbette büyük bir haksızlık ve zülümdür denilmek isteniyor. Yani gemi teşbihi mümin kardeşimize kin ve adavet beslemenin ne denli çirkin ve zulüm olduğunu akla yaklaştırmak için verilmiştir. Hane teşbihi de konuyu teyit ve tekit etmek için ikinci bir örnek olarak verilmiş.
Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editörü