

Kerbela Kıyamının Niteliği
Aşura kıyamının hüviyetini ve hedeflerini muhafaza edebilmek için niteliğini çok iyi bilmek, bildirmek; Aşura'ya ait hamaset ve kültürü anlatmak, yorumlamak, derinlemesine incelemek ve yaymak gerekir.
Hüseynî kıyamın niteliğini net bir şekilde algılamak için aşağıda yer alan sağlam verilerden yararlanmak gerekir:
1-İmam ve Ehlibeyt'in Mekke'den Irak'a doğru yolculuklarında, Kerbela'da ve daha sonra Kufe, Sam ve Medine'de yaptıkları konuşmaları.
2-İmam'ın (a.s), Aşura kıyamı süresince sorulan sorulara verdiği cevapları; birilerinin önerileri ve hayır düşünceleri karsısında yaptığı konuşmaları.
3-İmam (a.s) ve ashabının Aşura günü düşman karsısında okudukları recezler.
4-İmam (a.s) ile Kufe ve Basra halkı arasında gidip gelen mektuplar; Yezid ile İbn-i Ziyad, İbn-i Ziyad ile Yezid, Ömer b. Sâd ile İbn-i Ziyad ve İbni Ziyad ile Medine valisi arasında karşılıklı mektuplaşmalar ve bu mektupların içeriği.
Bu mevcut kaynaklar ve senetlerle her iki tarafın hedef, amaç ve maksatlarının ne olduğu rahatlıkla elde edilebilir. Bununla birlikte İmam Hüseyin'in (a.s) kıyamını dört boyutta ele almak mümkündür:
Yıkmak, yapmak, yenilemek ve oluşturmak.
a)Yıkmak: Hüseynî kıyam, Emevîlerin din adını kullanarak yaptıkları zulmün temellerini yıkmayı hedefliyordu. Hilafet makamını kullanarak mazlum, mahrum ve özgür insanların kemikleri üzerinde keyif ve sarhoşluk naraları atan Emevî saltanatı, bir şekilde yıkılmalıydı.
Onlar özgürleri esirleştirmek ve dirileri öldürmekle saltanatlarını sağlamlaştıracaklarına inanıyorlarken Kerbela inkılâbı, bu hayallerini boşa çıkardı ve hadiseden çok kısa bir zaman sonra Emevî saltanatı yok oldu.
b)Yapmak: İslam toplumunda zulme karsı durabilecek yeni akımların oluşabilmesi için insanlara cesaret ve uyanış ruhu damıtmak, gelecek nesle Allah'ı arayan sehadet asığı neferler kazandırmak ve İslam camiasını diri bir toplum yapmak, Hüseynî kıyamın en belirgin hedeflerindendi.
c)Yenilemek: Emevîlerin hilekârlıklarıyla eskiyen, yıpranan ve tahrif edilen değerlerin yeniden canlandırılması Aşura'nın bir diğer hedefiydi. Hadiseden sonra dinin hükümet, hâkim, beytülmâl ve hukuk alanındaki buyrukları yeniden gündeme geldi. İnanç ve iman yeni bir ruh kazandı. Yapılan tahrifler ortadan kaldırıldı. Böylece küçük ruhlar, zalimler karsısında dik durarak emr-i maruf ve nehy-i münker yapabilecek düzeyde azamet sahibi oldu.
d)Olusturmak: İnsanlık için büyük, canlı ve kahraman şahsiyetler oluşturuldu. Böylece bunlar, mahrumların hakkını çiğneyenler için geçilmez kaleler oldular. Onlar, iman ve takva hamuru ile yoğrulmuşlardı.
Tarih boyunca zalim mütekebbirlerin uykusunu kaçıran, kendileri için sıcak yatağı hoş görmeyen kimseler oldular. Bu yol, toplumda oluşturulan yeni bir insanî ve İslamî olgunun ortaya çıkmasına neden olmuştu. İmam Hüseyin (a.s), bütün Müslümanlara, hatta Müslüman olamayanlara bile direniş ve özgürlük dersi vermiştir.
Emr-i maruf ve nehy-i münker ve Peygamber efendimizin sünnetini ihya etmek, Kerbela kıyamının en belirgin niteliğidir. Yine, cehalet ve yolsuzlukla savaşmak da bir diğer hedefleri arasındaydı. Nitekim İmam'ın (a.s) ziyaretnamesinde su tabir geçmektedir: "O, kulları dalalet
şaşkınlığından ve cehaletten kurtarmak için canını senin yolunda
kurban etti." (1)
Bu hedefe ulaşmak için "kan" dökülmesi gerekiyordu ve bu kan Kerbela'da, Aşura günü döküldü. Bununla birlikte "Kan"ın hedefini açıklayan birileri de gerekiyordu ve bu görevi Ehlibeyt'ten oluşan esirler üstlenmişti. Onlar, Kerbela'nın niteliğini en iyi şekilde insanlara açıkladılar.
Kerbela Ansiklopedisi