Lefkoşa, 13 Eylül 13(T.A.K): Rum Yönetimi Başkanı Nikos Anastasiadis, Kıbrıs sorunu ve başlaması öngörülen müzakereler konusunda görüşlerini içeren mektubunu dün Cumhurbaşkanı Derviş Eroğlu'na iletti.
Fileleftheros ve diğer gazeteler, Kıbrıs Rum tarafının müzakerecisi Andreas Mavroyannis'in Anastasiadis'in mektubunu, Kıbrıs Türk tarafının müzakerecisi Osman Ertuğ'la dün ara bölgede, eski Lefkoşa Havaalanı'nda gerçekleştirdiği görüşmede, Eroğlu'na verilmek üzere sunduğunu belirttiler.
Gazete: "Müzakerelerin Temelleri İşte Bunlar - Mavroyannis ve Ertuğ Yöntemi Görüşüyorlar" başlıkları altında verdiği haberinde, Anastasiadis'in Eroğlu'na göndermiş olduğu mektupta yer alan unsurları sıralayarak, Anastasiadis'in bu unsurları BM Genel Sekreteri'nin Kıbrıs Özel Danışmanı Alexander Downer'e de ilettiğini vurguladı.
Anastasiadis'in mektupta yer alan tezlerinin, BM Genel Sekreteri, Güvenlik Konseyi'nin beş daimi üye ülkesi ve AB'nin ileri gelen liderlerine göndereceği mektuplara ekleneceğini belirten gazete, Anastasiadis'in tezlerinin şu şekilde sıralanabileceğini yazdı:
"Bir: Mektupta müzakereci atanmasına değiniliyor ve hedefin, iki müzakerecinin, müzakereler için zemini hazırlamaları ve sürecin başlayabilmesi için gerekli tüm unsurları netleştirmeleri olduğu vurgulanıyor. Müzakerelerin Ekim yada Kasım'da başlamasının önemli olmadığı, ön hazırlığın yapılmış olmasının gerekli olduğu belirtiliyor.
İki: Yöntem ve müzakerelerin mekanizması konusunda, sürecin başlamasından önce uzlaşıya varılması gerektiği ifade ediliyor.
Üç: Sıkı ve yapay takvimlerden uzak durulması gerektiği vurgulanıyor.
Dört: Müzakerelerin temelinin BM kararları, 1977-79 Doruk Anlaşmaları ve 8 Temmuz 2006 anlaşmaları olduğu belirtilerek AB içerisinde işleyebilecek, yani AB normlarına uyumlu bir devletin oluşturulmasının garanti altına alınması gerektiği ifade ediliyor.
Beş: Müzakere sürecine AB'nin temsilcisinin atanması öneriliyor.
Altı: Çözümün, Kıbrıs Cumhuriyeti'nin, tek temsiliyet ve vatandaşlığa sahip federal bir devlete dönüşümü olması gerektiği belirtiliyor.
Yedi: BM'nin sunduğu 2008-2012 uzlaşı/anlaşmazlık noktaları belgesinin (Downer belgesinin) bir referans belgesi olduğu ve bağlayıcı nitelik taşımadığı vurgulanıyor".
KAPALI BÖLGE MARAŞ KONUSU MEKTUPTA YOK
Gazete, Kıbrıs Rum tarafının, kapalı bölge Maraş konusunda sunduğu önerinin Anastasiadis'in Eroğlu'na gönderdiği mektupta yer almadığını, bunun sebebinin ise, "Önerinin Eroğlu'yla değil Ankara'yla görüşülecek bir konu olarak görülmesi olduğunu" yazdı.
Anastasiadis'in dün Rum siyasi parti başkan ve yetkililerini bilgilendirdiği, Başkanlar Konseyi toplantısını da gerçekleştirdiğini belirten gazete, Anastasiadis'in ayrıca, BM Genel Kurulu toplantısına katılacağı New York dönüşünde Rum Ulusal Konseyi'ni de toplayacağını vurguladı.
MAVROYANNİS-ERTUĞ GÖRÜŞMESİ
Öte yandan gazete, Mavroyannis ile Ertuğ'un dün ara bölgede görüştüklerini, Mavroyannis'in Anastasiadis'in mektubunu Ertuğ'a ilettiğini yazdı.
Mavroyannis-Ertuğ görüşmesinde müzakerelerin ön hazırlığı ve özellikle izlenecek yöntemin ele alındığını belirten gazete, Ertuğ'un duruşunun 1. Cumhurbaşkanı Rauf Raif Denktaş'ı "hatırlattığı" iddiasında bulundu.
Gazete Ertuğ'un yarın New York'a gideceğini ve burada 15 gün kalacağını iddia ederek, Ertuğ'un dönüşüne kadarki sürede "temasların farklı bir düzeyde devam edeceğini" savundu.
Eroğlu ve Dışişleri Bakanı Özdil Nami'nin de 22 Eylül'de New York'a gideceklerini ancak burada yapacakları temasların henüz belli olmadığını belirten gazete, Anastasiadis'in de 21 Eylül günü New York'a gideceğini hatırlattı.
STİLİANİDİS: "MARAŞ KONUSUNDA KULİS DİPLOMASİSİ VAR"
Öte yandan gazete, Rum Hükümet Sözcüsü Hristos Stilianidis'in, dünkü Başkanlar Konseyi toplantısının ardından yaptığı açıklamada, kapalı bölge Maraş önerisine ilişkin "kulis diplomasisinin sürdüğünü" söylediğini yazdı.
Habere göre Stilianidis, bir soru üzerine, Maraş önerisi konusunda bir kulis diplomasisinin devam etmekte olduğunu ve diplomasinin kamuoyuna açıklanmadan devam etmesinin, konunun ileri götürülmesinin zarar görmemesi açısından faydalı olacağını belirtti.
Downer'in Maraş önerisini Türkiye'nin gündemine getireceğini vurgulayan Stilianidis, "Türk tarafının vereceği cevabı bekleyeceğiz" şeklinde konuştu.
Anastasiadis'in dünkü Başkanlar Konseyi toplantısında, Eroğlu, BM Genel Sekreteri ve diğer uluslararası unsurlara gönderilecek mektuplar konusunda bilgi verdiğini ve Eroğlu'na verilen yanıt konusunda konseyde görüş birliğinin bulunduğunu vurgulayan Stilianidis, Anastasiadis'in müzakere sürecinin hazırlığı konusunda Mavroyannis'le sürekli temas halinde olduğunu, sürekli de direktiflerini verdiğini ifade etti.
MAVROYANNİS: HRİSTOFYAS'IN "HEDİYELERİ" MÜZAKERE DIŞINDA
Simerini gazetesi: "Yöntem Değişikliği - Parti Başkanları Başkan'ın Mektupları ve Downer Konusu İçin Başkanlığa Çağırıldılar - Hediyeler Müzakere Dışında - Tüm Başlıklar Müzakereler İçin Dikenli" başlıkları altında verdiği haberinde, Anastasiadis'in dün siyasi parti başkanlarıyla gerçekleştirdiği görüşmeye ve Stilianidis'in açıklamasına yer verirken, Kıbrıs Rum tarafının müzakerecisi Mavroyannis'in dün bir internet sitesine yaptığı açıklamaları tam sayfa yansıttı.
Habere göre Mavroyannis, "Sigmalive" internet sitesine yaptığı açıklamada, müzakerelerde görüşülecek tüm başlıkları "dikenli" olarak nitelendirdi ve müzakerelerin zorlu geçeceğinin sinyalini verdi.
Downer ve Ertuğ'la yemekte biraraya gelmesine ilişkin Mavroyannis, hedefin, liderlerin daha önce açıklandığı üzere Ekim ayında özlü bir ilk görüşme gerçekleştirmelerini sağlamak olduğunu ve bunun için çabaladıklarını belirterek, Downer ve Ertuğ'la biraraya geldiği çalışma yemeğinin "çok dostane bir ortamda geçen, öze ilişkin konuların ele alındığı bir yemek olduğunu" söyledi.
Liderlerin ilk görüşmesinde nelerin olması gerektiğine dair görüşmelerin başladığını ve bu görüşmenin hazırlığı çerçevesinde izlenecek yönteme (metodolojiye) değinildiğini ifade eden Mavroyannis, "Başlıklara ilişkin görüşümüz ise, tüm konuların masada olacağı, aralarındaki ilişki göz önüne alınarak eş zamanlı ve paralel görüşülecekleri, özlü ve bütünlüklü şekilde görüşülmeleridir. Bunca yıldır izlenen ve hiçbir sonuca ulaşmayan, çağdışı bir süreci değiştirmemizin tek yolu budur. Herkesin lehine ve aleyhine olan unsurları tartabilmesine imkan verecek bir al-ver sürecine ve özlü bir müzakereye girebilmenin tek yolu eş zamanlı müzakere masasında olmalarıdır" şeklinde konuştu.
Kıbrıs Türk tarafının "sürecin sonuç getirici olması konusunda hemfikir olduğunu ve bunu görüşmekte olduklarını" ifade eden Mavroyannis, Downer belgesine de değinerek, bu belge üzerinde görüşme gerçekleştirilmesini istemediklerini vurguladı.
Kıbrıs Türk tarafının Downer belgesini müzakere temeli olarak görmesinin fikir ayrılığına işaret edip etmediğinin sorulması üzerine ise Mavroyannis: "Fikir ayrılığından ziyade, sürece ilişkin bir sorundur. Önemli olan öze ilişkin görüş birlikleridir. Downer belgesinin özelliği, içerdiği değil içermediği şeylerdir. Bu yüzden bütün bunların ilişkilendirilmeleri gerekir. Son yıllarda gerçekleşenler hakkında BM'nin anlayışını yansıtan bir belgedir. Dimitris Hristofyas'ın görüşü farklıdır. Bize göre bir referans belgesidir" şeklinde konuştu.
Mavroyannis, müzakerelerdeki tüm konuların zorlu olduğunu, hiçbir konu için gerçekten fikir birliğinin olduğunu söyleyemeyeceklerini belirtti.
Hali hazırda görüş birliğinin olup olmadığının tespiti için tüm başlıkların yeniden müzakere edilmesi gerektiğini belirten Mavroyannis, eski Rum yönetim başkanı Dimitris Hristofyas'ın "sözde hediyelerinin" müzakere masasında yer almadığını ifade etti.
Kapalı bölge Maraş önerisine de değinen Mavroyannis, bu önerinin müzakerelerin bir parçası olmadığını ancak müzakerelerin başlaması için de bir önkoşul teşkil etmediğini belirterek, Maraş'ın, mümkünse müzakereler başlamadan önce BM'ye verilmesini arzuladıklarını vurguladı.
Alithia gazetesi ise, "Anastasiadis Müzakerelerin Yeniden Başlaması İçin Koşullar Koyuyor" başlığı altında verdiği haberinde, Eroğlu'na gönderdiği mektupta Anastasiadis'in, kapalı bölge Maraş önerisine de değindiğini iddia etti.
Gazete, Anastasiadis'in mektubunda ayrıca, müzakerelerin sonuç getirici olabilmesi için müzakerelerin şekline dair bazı koşullara yer verdiğini de öne sürdü ancak bu koşulların neler olduğuna değinmedi.
Diğer gazeteler ise konuya ilişkin haberlerini şu başlıklarla yansıttılar:
Politis: "Temel Unsurlarda Görül Birliği - Eroğlu'na Yanıtta Downer Belgesine Değinilmiyor".
Haravgi: "Eroğlu'na ' Uzlaşı Noktaları' Olmaksızın Yanıt- Başkanlar Konseyi BM Genel Sekreterine Gönderilecek Mektup Hakkında Bilgilendirildi".
(SB/KAR)