Psikoterapi nedir? Bir psikiyatrist, psikoterapist ya da terapist ile kişinin psikolojik (ruhani) sorunları hakkında konuşarak yapılan tedavi şeklidir.
Psikoterapi sürecinde kendinizi çok daha iyi tanır, duygularınızı, düşüncelerinizi ve davranışlarınızı çok daha iyi anlarsınız.
Hangi durumlarda psikoterapi yapılır?
Acaba bir psikoloğa gitmeli miyim? Psikoterapi bana iyi gelir mi? diye düşünüyorsanız hangi durumlarda psikoterapi yapılır, işe yarar ve bir terapiste gitmelisiniz liste olarak yazalım.
- Anksiyete, fobiler, panik atak, travma sonrası stres bozukluğu
- Depresyon, bipolar bozukluk
- Alkol, kumar, alışveriş, madde bağımlılığı
- Anoreksiya, binge eating veya bulimiya gibi yeme bozuklukları
- Borderline kişilik bozukluğu, bağımlı kişilik bozukluğu
- Şizofreni, paranoya gibi psikotik bozukluklar
Terapiye ihtiyacım var mı? Terapiye neden gidilir gibi soruların karşılığı yalnızca yukarıdaki liste ile sınırlı kalmaz. Şu durumlarda da gidilmesi gerekir.
- Eşinizle veya hayatınızdaki herhangi biriyle anlaşmazlık yaşıyorsanız
- Genel olarak stresli bir hayatınız varsa
- Boşanma, ölüm, iflas gibi durumlarda
- Öfke kontrolü veya pasif agresif davranışlar için
- Diyabet, kanser, kronik hastalıklar yaşıyorsanız
- Fiziksel veya zihinsel taciz durumlarında
- Şiddete tanıklık etme durumlarında
- Cinsel sorunlar konusunda
- Uyku problemleri için
Çoğu zaman antidepresanlardan veya sakinleştirici ilaçlardan çok daha fazla işe yarar. Çünkü bir oda düşünelim, çok pis. Bu pisliğin üzerine bir örtü serersek yokmuş gibi durur ancak temizlersek sorun tamamen hallolur.
Bazı ağır durumlarda (şizofreni, paranoya vs.) ilaç tedavisi uygulanması terapistiniz tarafından uygun görülebilir ve bunun için sizi bir psikiyatriste yönlendirebilir.
Psikoterapiye nasıl başlanır?
Psikoterapi nasıl işler? Psikoterapiye nasıl başlanır şimdi bunlara bakalım. Bu noktada öncelikle yapılması gereken bazı şeyler vardır.
- Terapist bulmak
- Ekonomik olarak hazırlanmak
- İlk görüşme için hazırlanmak
Terapist nasıl bulunur? En iyi kaynaklardan biri tanıdığınız diğer doktorlara sormaktır. Bir süredir terapiye giden ve verim alan arkadaşlarınızdan da öneri alabilirsiniz.
İnternet üzerinden veya sağlık kurumlarını araştırarak da iyi bir terapist bulabilirsiniz. Kişinin aldığı eğitimler ve ne kadar süredir çalıştığı bilgileri önemlidir.
Terapi fiyatları ne kadar? Ekonomik olarak terapiye hazır olmak gerekir. Yarıda bırakılan çalışmalar, kişide daha kötü sonuçlara sebep olabilir. Ortalama 300-700 TL arası fiyatlar değişmektedir.
Terapiye nasıl başlanır denildiğinde tüm bu maddelerin önemi oldukça fazladır. Çünkü ne kadar düzenli bir şekilde, vazgeçmeden devam edilirse o kadar işe yarar.
Terapide ne konuşulur? İlk buluşma çok önemlidir. Gerekirse bir kağıda yazarak, tam olarak nelerden şikayetçi olduğunuzu terapistinize söyleyin. Her zaman ne kadar net olursanız o kadar verim alırsınız.
Terapi nasıl yapılır?
Öncelikle şunu söylememde fayda var. Bir psikoloğa gitmek hayatınızda kendinize verebileceğiniz en güzel hediye olabilir. Özellikle toplumumuzda insan ilişkileri, kişisel gelişim ve farkındalık konularında çok eksiklerimiz var.
Bu yüzden de mutsuz bireyler her gün daha da çok artmakta. Aynı durum karşısında farklı tepkiler veren kişiler var, öyle değil mi. Kimi durumu daha sakin ve çözümcü bir şekilde ele alabiliyor.
İşte bu kişinin kendisini tanıması, ne istediğiniz bilmesi ve durum karşısında kendisi için en iyi çözümün ne olacağını analiz edebilmesiyle alakalıdır.
Terapi nasıl yapılır? Terapist kişinin belirttiği veya belirtmediği sorunları fark ederek bunları çözme odaklı çalışmalar yapmaya başlar.
Terapi ne zaman biter? Eğer terapist seanslardan gereken verimi alamazsa (ki çoğu kişi kendini kapatır ve özellikle ilk başlarda kolayca açılamaz, bu normaldir ancak uzun sürmemelidir) veya kişinin artık seanslara ihtiyacı olmadığına kara verirse biter.
Terapi ne kadar sürer? Her kişi farklıdır, bunu hep belirtiyorum. Bazı kişiler kendini daha rahat açar, bazıları daha zor. Bu yüzden terapi bazen 3 ay bazen 3 yıl sürebilir.
Eğer zaman içinde verim alamıyorsanız, hayatınızda, düşünme ve davranışlarınızda olumlu değişiklikler olmuyorsa terapistinizi değiştirmeniz gerekiyor olabilir.
Ne konuşacağım? Ne yapacağım?
En önemli sorulardan biri terapide ne konuşulur? Ne yapacağım, ne konuşacağım? Bu konuda doktorunuz sizi yönlendirecektir.
Size zaten gerekli soruları sorar. Hiç bakmadığınız pencereleri açar ve size farkındalık kazandırır. Ne konuşacağım ne yapacağım diye endişelenmenize hiç gerek yok.
Bu noktada doğru terapist nasıl bulunur? sorusu akla gelir. İyi bir terapist nasıl olur? Sizi, konu ne olursa olsun asla yargılamaz, eleştirmez. Dinler, çözüm odaklı olur, size egzersizler verir.
Sizi bir müşteri gibi değil, mutlak suretle yardımcı olması gereken biri olarak görür. İyi bir iletişimcidir, terapinin nasıl gittiğini ara sıra sorar, kendisini geliştirmeyi bırakmaz.
İyi bir terapistin özellikleri arasındaki en önemli şey süreçten verim alıp alamadığınızdır. Zamanla hayatınızda, içinizde, zihninizde olumlu değişimler oluyor mu? Bu sorunun cevabı evet olmalı.
Ancak bu ilk başlarda olmayabilir. Çoğunlukla terapiye ilk başladığınız zamanlarda eğer doktorunuz iyiyse daha fazla rahatsızlık, kaygı, endişe hissedebilirsiniz. Bu normaldir.
Zamanla bunlar azalacak ve doktorunuzun yaralarınıza dokunmasına izin vereceksiniz. Ardından o yaralar neden oldu? Ve oraya hangi merhem sürülmeli aşamasına geçeceksiniz.
Terapide ne konuşulur? Sizi mutsuz, huzursuz eden durumlar, değişmesini istediğiniz ve bir sorun olduğunu düşündüğünüz duygu, durum, davranışlar üzerinde konuşulur.
Doktorunuz size çoğunlukla sorular sorar. Size direkt olarak “sende şu sorun var” demez. Sizin fark etmenizi sağlayacak şekilde sizi yönlendirir.