Uykusunu alan kişi, kendini mutlu ve keyifli hisseder, işyerinde ve günlük yaşamda daha verimli olur. Ancak insanın ne kadar uykuya ihtiyacı var? Ortalama olarak ne kadar uyumalı?.. Uyku üzerinde araştırmalar yapan bilim adamları, uyku gereksiniminin yaşa göre değiştiğini, bunun bebeklikten yaşlılığa doğru gitgide azaldığını saptadılar. Buna göre de her yaşın uyku gereksinimini gösteren bir tablo çıkardılar.
BEBEKLER: İnsanın hayatında en fazla uykuya ihtiyaç duyduğu dönem, doğumundan 1 yaşına kadar olan dönem. Bu dönemde bebeğin yaklaşık 16 saat uyuması gerekiyor. Nedenine gelince: Bebekler çok rüya görürler. Bu sayede hareketleri öğrenir ve bunları işlerler. Bebeğinizin daha rahat uykuya dalması için, onun yatağının kenarına oturun ve başını yumuşak yumuşak okşayarak uykuya dalmasını sağlayın.
1-4 YAŞ ARASI: Küçük çocuklar geceleri 12 saate kadar uyurlar, ama uykularının bölünmemesi enderdir. Gündüzleri, 3 saat kadar uyumayı severler. Ancak küçük çocuklar, daha kendi uyku ritmlerini bulamadıklarından uykuya dalmakta zorlanırlar. Çocuğunuzun işini kolaylaştırmak istiyorsanız, onu öğle saatlerine ve akşam üstüne alıştırın. Ayrıca sabah için kesin uyanış saati saptayın.
5-12 YAŞ ARASI: 10 yaşına kadar 12 saatlik gece uykusu şart. Ayrıca mümkünse öğlenleri de 1 saat uyursa çok iyi olur. Daha sonra 8-10 saatlik uyku yeterlidir. Çocuğunuzun daha iyi uyuması için, ona güzel ve rahat bir oda sağlayın. Ayrıca uyumadan önce kitap okumasına ya da müzik dinlemesine izin verin.
GENÇLER: 20 yaşa kadar olan gençlik döneminde 8 saatlik uyku yeterlidir. En derin uykusu gece 03.00 sıralarındadır. Daha iyi uyuması için, sadece hafta sonları geç vakte kadar ayakta kalmalıdır. Hafta için özellikle 24.00-06.00 arasında uyumuş olmasına dikkat edin. 20-30 yaşa kadar olan olgun gençlik döneminde de 8 saatlik bir uyku yeterli. Öğleden sonra yarım saat ile 1 saat süren bir şekerlemeye gereksinimi vardır. Daha iyi bir uyku için yatmadan en az bir saat önce hiçbir şey yemeyin. Öğleden sonra 20-30 dakikalık bir jimnastik de geceleri daha rahat uyumanızı sağlar.
YETİŞKİNLER: 30-60 yaş arası yetişkin erkeklerin istatistiklere göre 6.49 saatlik bir uykuya gereksinimi var. Kadınların ihtiyacı ise daha fazla: 7.5 saat. Bunun nedeni menopoz yıllarındaki uyku ritminin değişmesi. Yatmadan önce ılık süt ya da 5 dakika demlenmiş, açık bir çay içilirse, uyumak kolaylaşır. Ancak en önemlisi, yatak saatlerine sadık kalmaktır.
YAŞLILAR: 60 yaş ve üstündeki insanlarda, gece uyku saatinin süresi kısalıyor. 5.5-ile 7 saat yeterli oluyor. Ayrıca uyku yüzeysel kalıyor, derin uyku hali azalıyor. Ancak buna karşılık yaşlıların gündüz şekerlemelerine daha fazla gereksinimi var. Sağlıklı ve zinde olmak için, gece yetersiz kalan uykuyu, öğle uykularıyla takviye edebilirsiniz. Ayrıca gece yarısından sonra yatarsanız, uyumanız da kolaylaşır. Özellikle yatak odasının sessiz olmasına dikkat etmelisiniz.
Sağlıklı uyku
Uykuya ilişkin en önemli soruları, Almanya'da Dillingen'deki Caritas Hastanesi'nin Uyku Laboratuvarı Başkanı Dr. Klaus Wirtz, şöyle cevaplandırdı:
Uyku, derin uyku halini kapsıyorsa sağlıklıdır. Bu, çoğu zaman gecenin ilk yarısında yaşanır. Derin uyku hali, uyuyanın bir türlü uyandırılamamasını, solunumun derin ve sakin olmasını, kasların tam anlamıyla gevşemiş olmasını ifade eder.
Önceden çok uyuyarak, daha sonraki bir uykusuzluğu önlemek mümkün değildi. Çünkü vücut, hiçbir zaman uykuyu ‘‘depolayamaz’’.
İnsan ender de olsa uykusuzluğa 120 saate kadar dayanabilir. Ancak bunun sonucunda halüsünasyonlar ve çıldırma belirtileri görülebilir. Ayrıca bağışıklık sistemi de devreden çıkabilir. Fareler üzerinde yapılan deneylerde, uykusuz bırakılan farelerin bir enfeksiyon hastalığı sonucu öldüğü görüldü.