Bayan Dalloway ve Savaşın Alt Sınıf Üzerindeki Etkisi
Woolf, savaş sonrası tüm insan ilişkilerinin ve insan doğasının değiştiğini ve bu yüzden yeni bir yazma stiline ihtiyaç duyduklarını ifade eder. Woolf, çağdaşlarının bir şeyleri değiştirmek için muazzam düşüncelere sahip olduğunu fakat bu düşünceleri nasıl etkin bir şekilde ifade edebileceklerini bilmediklerini söyler.
“Bayan Dalloway”de, James Joyce’un Ulysses'inin benzer bir yaklaşımına tanıklık ediyoruz. Her iki roman da Haziran ayının bir gününde geçer. Woolf’un eserinde anlatıcı her zaman metin ve okuyucu arasında arabuluculuk eder. Duyguları, fikirleri ve olayları yeni yazma stiline uygun olarak kendine özgü üslubuyla okuyucu ile buluşturur. Fakat diğer taraftan dolaylı olarak kullandığı cümlelerin karaktere mi yoksa anlatıcıya mı ait olduğunu anlamak da bazen hiç kolay değildir. Örneğin; romanın bazı noktalarında Woolf'un yarattığı karakterlerin söylediklerine katıldığı durumlara şahitlik ediyoruz.
Woolf romanda hem kronolojik zamanı hem de psikolojik zamanı (düşünce üzerinden geçen) iç içe harmanlayarak okuyucusuna iletir. Woolf’un Bayan Dalloway’de aklıselimlik ve delilik, yaşam ve ölüm gibi dualitelere değinmesinin yanı sıra döneminin İngilitere’sine de ağır bir eleştiri getirir. İlk bakışta roman, Bayan Dalloway ve onun düzenleyeceği partiyi ele alıyor gibi görünmese de Woolf İngiliz toplumunu ve sosyal sistemini eleştiriyor ve üst orta sınıf ile alt sınıf arasındaki psikolojik çatışmalara yer veriyor. Sınıf bilincine sahip bir kadın olan Woolf, üst orta sınıf kadınlarının bir sesi olarak ortaya çıkıyor bu romanda...
Romanda, yaşadıkları savaş sonrası tüm İngiliz toplumunun savaştan bilfiil etkilendiği ve değiştiği aşikarken, üst orta sınıfın savaştan hiç etkilenmediği gibi bir izlenim yaratılmış ve savaş sonrası travmalar alt sınıf üzerinden yansıtılmıştır. Diğer taraftan üst orta sınıfa ait olan Clarissa Dalloway savaş bittiğinden dolayı da mutludur. Peter Walsh, Clarissa gibi üst orta sınıfa ait olsa da, I. Dünya Savaşı'nın savaş sonrası etkilerini hisseder. Ancak Bayan Foxcraff ve Bayan Bexborough gibileri için savaş asla bitmez. Fiziki savaşların yerini zihinlerde vuku bulan psikolojik savaş alır.
Savaşların, makro açıdan toplumları ve mikro açıdan bireyleri olumsuz anlamda etkilediği yadsınamaz bir gerçektir. Aslında dış perspektiften bakıldığında mikro olarak görünen bu savaş sonrası etki birey tarafından makro olarak hissedilir. Septimus romanda savaşın gerçekliğini yaşayan karakterlerden biridir. Savaş sırasında felç geçirir, ancak anlatıcı bunu gözardı eder ve hiçbir şey olmamış gibi davranır. Septimus doğanın ve yaşamın güzelliklerinin bilincindedir, ancak öte yandan insan doğasının kötümser oluşundan da muzdariptir. Bu onun yaşama sevincini öldürmektedir. İnsan her şeyden önce yaşama sevincini öldürür ya da birileri tarafından buna zorlanır. Septimus bunun en belirgin örneğidir. Septimus, gaipten sesler duyan ve o seslerle konuşan savaş sonrası travması olan bir karakterdir; Bir gün parkta gezerken rastladığı bir adamın köpeğe dönüştüğünü sanrılar. Mutlak tine ulaştığını ve yaşamın sırrını çözdüğünü düşünür. Savaşın etkisi altında olmak hassas bir karakter olan Septimus için oldukça yıkıcıdır. Bir taraftan hayatın güzel olduğunu yaşamaya değer bir şeyler olduğunu düşünürken, öte yandan savaş deneyimleri nedeniyle insanlığa karşı büyük bir tiksinti hisseder. Bu hislerinde sosyal sistemin bir parçası olan ve gücünü bu sistemden alan Doktor Bradshaw ve Doktor Holmes’ün etkileri de oldukça büyüktür. Onun hastalığı asla “delilik” ya da “şizofreni” olarak teşhis edilmez, “yargılama yetisi eksikliği” olarak nitelerler. Yani bir nevi onun savaşın omuzlarına bıraktığı ağır yükünü hafife alırlar.