( Darbe, marbe dedikoduları çıkınca tekrar hatırladım.)
Tarih: 5 Mart 1933… Reichstag: 1882’de bir proje yarışması sonucunda Alman İmparatorluğu’nun ihtişamını yansıtmak için inşa edilen parlamento binası.
Almanya’da parlamento seçimleri var.
Kampanyaların tam ortasında Reichstag’da yangın çıktı. Tam Nazilerin istediği fırsat. Yandaş gazeteler hemen yangının iç savaş çıkarmak isteyen komünistlerin işi olduğunu yazmaya başladı. Hermann Göring, yangın gecesinde, Prusya İçişleri Komiseri sıfatıyla komünist basını yasakladı. Parti büroları kapatıldı ve onlarca partili gözaltına alındı. Sadece Berlin’de, Komünist Partisi’nin 1.500 üyesi tutuklandı. İlerleyen günlerde çok sayıda muhalif, yangın çıkarmaya yardımcı olmaktan tutuklandı.
Olay yerinde yakalanan Marinusvan der Lubbe’nin Almanya Sosyal Demokrat Partisi ile bağlantılı olduğu iddiası, bu partiyi de saldırıların hedefi yaptı. Sosyal demokrat basın, ayrıca seçim bildirileri, afişleri vs. 14 gün için yasaklandı.
Lubbe, Hollandalı bir işçiydi. Geçirdiği bir iş kazası sonrasında malulen emekli edilmiş, ancak aldığı maaşla geçinemediği için tekrar geçici işlerde çalışmaya başlamıştı. Bu arada bulunduğu yerlerde işçi örgütlerine ve eylemlerine katılıyordu.1927 yılında Almanya’ya gelerek, komünist harekelerde faaliyet sürdürmeye başlamıştı.
Ertesi gün, Hitler, Hindenburg’a anayasanın kişi hak ve özgürlükleriyle ilgili maddelerini ortadan kaldıran bir kararname imzalattı. İzleyen günlerde NSDAP dışındaki tüm partilerin yayınları ve seçim çalışmaları durduruldu; 181 milletvekili ve parti ileri geleni tutuklandı.
21 Eylül 1933 tarihinde Reichstag yangını davası başladı. Lubbe ağır işkence ve baskılara dayanamayarak yangını kendisinin çıkardığını kabul etti, suçlu bulundu 10 Ocak 1934’te Leipzig hapishanesinin bahçesinde giyotinle idam edildi.
Daha sonra, Reichstag Yangını Kararı çıktı ve Almanya’da düşünce özgürlüğü, basın özgürlüğü, telefonların ve mektupların gizliliği gibi birçok özgürlük kaldırıldı. “Nazi dostu olmayan” yayınlar yasaklandı
Seçimde Nazilerin oyları %33’ten, %44’e çıktı. Naziler, Alman Ulusal Halk Partisi ile birlikte çoğunluğu sağladı ama tek başlarına istedikleri oyu alamadılar Bu sırada Sosyal Demokrat Parti’den seçilen bazı parlamenterler tutuklandı 23 Mart 1933’te pek çok alandaki yetkiyi parlamentodan alarak başbakana veren Yetkili Kılma Kanunu kabul edildi.
VE…HİTLER BAŞKAN OLDU.SORU ŞU:
- YANGINI KİM ÇIKARDI ?
- VE NEDEN?