Fitzpatrick Cilt Tipi Nedir?
Fitzpatrick cilt tipi, cilt tiplerini güneş yanığı ve cilt kanseri riskine karşı belirli referansla sınıflandırmanın bir yöntemidir.
Fitzpatrick skalası hakkında
Fondöten veya kapatıcıyı cilt renginizle eşleştirmeyi denerseniz, cildi sınıflandırmanın aslında zor olabileceğini anlayabilirsiniz. Bu konuda bilimsel bir cilt tipi sınıflandırması olan Fitzpatrick cilt tipleri yardımcı olabilir.
Bu tür bir cilt sınıflandırması kusursuz bir gölgeleme yapmanızı sağlamasa da, güneşli günlerde ne kadar pudralama yapmanız gerektiği konusunda yardımcı olabilir.
1975 yılında geliştirilen sistem, cilt tipini cildin sahip olduğu pigment miktarına ve cildin güneşe maruz kalmaya verdiği tepkiye göre sınıflandırmaktadır. Bu bilgi, genel güneş hasarı ve cilt kanseri riskini tahmin etmeye yardımcı olabilir.
Risk seviyenizi öğrendikten sonra, cildinizi korumak için ihtiyacınız olan ekipmanlarla kendinizi silahlandırabilirsiniz. Fitzpatrick cilt tipini, hangi güneş korumasının kullanılması gerektiğini ve daha fazlasını öğrenmek için okumaya devam edin.
Fitzpatrick Cilt Tipleri ve Özellikleri Nelerdir?
Bu sınıflandırma yarı özneldir, çünkü insanlarla geçmişteki güneşe karşı ciltlerinin gösterdiği reaksiyonları hakkında görüşülerek geliştirilmiştir. Farklı eğilimler belirledikten sonra 6 grup belirlenmiştir.
Herhangi bir cilt tipinin tüm özelliklerini karşılamayabilirsiniz, bu yüzden size en çok uyanı seçmelisiniz.
Fitzpatrick cilt tipi 1
- ten rengi (güneşe çıkmadan önce): fildişi rengi
- göz rengi: açık gri, açık mavi veya açık yeşil
- doğal saç rengi: kırmızı veya açık sarı
- güneş reaksiyonu: cilt her zaman çillenir, daima yanar ve soyulur ve asla bronzlaşmaz
Fitzpatrick cilt tipi 2
- ten rengi (güneşe maruz kalmadan önce): açık veya soluk
- göz rengi: mavi, gri veya yeşil
- doğal saç rengi: sarışın
- güneş reaksiyonu: cilt genellikle çillenir, sıklıkla yanar ve soyulur ve nadiren bronzlaşır
Fitzpatrick cilt tipi 3
- ten rengi (güneşe maruz kalmadan önce): açık renk ile bej arası değişir, altın alt tonlu
- göz rengi: ela veya açık kahverengi
- doğal saç rengi: koyu sarı veya açık kahverengi
- güneş reaksiyonu: cilt çil olabilir, ara sıra yanabilir ve bazen bronzlaşabilir
Fitzpatrick cilt tipi 4
- ten rengi (güneşe maruz kalmadan önce): zeytin veya açık kahverengi
- göz rengi: koyu kahverengi
- doğal saç rengi: koyu kahverengi
- güneş reaksiyonu: pek çillenmez, nadiren yanar ve sıklıkla bronzlaşır
Fitzpatrick cilt tipi 5
- ten rengi (güneşe maruz kalmadan önce): koyu kahverengi
- göz rengi: koyu kahverengiden ile siyah arasında değişir
- doğal saç rengi: koyu kahverengiden siyaha
- güneş reaksiyonu: nadiren çillenir, neredeyse hiç yanmaz ve her zaman bronzlaşır
Fitzpatrick cilt tipi 6
- ten rengi (güneşe maruz kalmadan önce): derin pigmentli koyu kahverengiden en koyu kahverengiye
- göz rengi: kahverengimsi siyah
- doğal saç rengi: siyah
- güneş reaksiyonu: asla çil olmaz, asla yanmaz ve her zaman koyu renkte bronzlaşır
Cilt tipinizin sizin için anlamı
Solaryum ve diğer suni bronzlaştırıcı makineler, cilt tipine bakılmaksızın herkes için zararlıdır.
Yapılan bir araştırma sonucuna göre, 35 yaşından önce solaryum gibi yapay bronzlaştırıcı makineleri kullanan kişilerin yaşamları boyunca melanom hastalığı geçirme olasılıklarının 75 kat daha fazla olduğu sonucuna varılmıştır.
Ekvator yakınlarında yaşayan insanların güneş nedeniyle ciltlerinin hasar görme riski daha yüksektir. Ekvatora ne kadar yakın olursanız, güneş ışınları o kadar yoğun olur, bu nedenle güneşten korunma konusunda oldukça dikkatli olmak gerekir.
Maksimum koruma sağlamak için her gün güneş kremi kullanılmalıdır. İşte cildiniz hakkında bilmeniz gerekenler ve cilt tipinize göre cildinizi nasıl korumanız gerektiği.
Tip 1 ve 2
Cilt tipiniz 1 veya 2 ise, yüksek riskiniz vardır, bu riskler;
- güneş hasarı
- güneşe maruz kalma nedeniyle cilt yaşlanması
- melanom ve diğer cilt kanserleri
Cildinizi korumak için aşağıdakileri yapmalısınız;
- 30 veya daha yüksek SPF’li bir güneş güneş kremi kullanın.
- Güneşe maruz kalmanızı sınırlayın ve güneşe çıktığınızda gölge arayın.
- Başınızı ve yüzünüzü korumak için geniş bir şapka kullanın.
- UV engelleyici güneş gözlüğü kullanın.
- Uzun süre doğrudan güneş altında kalmayı planlıyorsanız, UPF derecesi 30 veya daha yüksek olan koruyucu giysiler giyin .
- Cildinizi her ay tepeden tırnağa kontrol ettirin.
- Her yıl cilt muayenesi için doktora gidin.
Tip 3-4-5 ve 6
Cildiniz tip 3-4-5 veya 6 ise ve özellikle geçmişte solaryum makinasında vakit geçirdiyseniz güneşe maruz kalma nedeniyle hala cilt kanseri olma riskiniz vardır. Riskiniz tip 1 veya tip 2 cilde sahip olan kişilere göre daha düşük olsa da yine de güneş koruması kullanmalısınız.
Skin Cancer Foundation melanom teşhisi konulan Siyah insanların, gözle görünür belirginliğin daha az olması nedeniyle, genellikle daha ileri safhalarda teşhis edilebildiklerini belirtmiştir.
Cildinizi korumak için aşağıdakilere dikkat etmelisiniz;
- Güneşe maruz kaldığınız süreleri sınırlayın.
- Başınızı ve yüzünüzü korumak için geniş bir şapka kullanın.
- UV engelleyici güneş gözlüğü takın.
- Uzun süre doğrudan güneş altında kalma planınız varsa koruyucu giysiler giyin .
- 15 veya daha yüksek SPF’li güneş kremi kullanın.
- Cildinizi her ay baştan aşağı kontrol ettirin. Herhangi garip bir büyüme olup olmadığına dikkat edin. Akral lentijinöz melanom, koyu tenli insanlar arasında baskın melanom formudur. Vücudun genellikle güneşe maruz kalmayan kısımlarında görülen Akral lentijinöz çoğunlukla kanser yayılıncaya kadar fark edilmez, bu sebeple vücudunuzdaki tüm bölgeleri kontrol edin.
- Cilt muayenesi için her yıl doktora uğrayın.
Ne zaman cilt taraması yapılmalı?
Cilt kanseri riskiniz yüksekse, düzenli cilt muayenesi yaptırmalısınız. Taramayı ne sıklıkla yaptırmanız gerektiği konusunda doktorunuzla konuşun. Kişisel ihtiyaçlarınıza bağlı olarak, cilt taraması yıllık muayenenizden daha sık olabilir.
Aşağıdaki özellikleri gösteren kişilerin cilt kanseri riski yüksektir:
- kişisel veya ailede cilt kanseri öyküsü
- Fitzpatrick cilt tipi 1 veya 2
- riskli bir bağışıklık sistemi
Cilt kontrollerinizi nasıl ve ne zaman yapmanız gerektiği konusunda doktorunuzla da konuşabilirsiniz
Kaynaklar;
https://www.healthline.com/health/beauty-skin-care/fitzpatrick-skin-types
https://www.medicalnewstoday.com/articles/320639