Afrika’da bir kadın olarak internette gezinmek tehlikeli olmasa da stresli olabilir. Dijital uzaylar özgür ve eşit görünse de, gerçek şu ki internet baskı ve eşitsizlik sistemlerini sürdürmektedir.
Afrika’da, kadınlar ve cinsel azınlıklar orantısız olarak taciz, doks, rızası olmayan paylaşım ve diğer cinsiyete dayalı şiddet biçimlerini (GBV) deneyimlemektedir. Ancak sağlam, temel veri eksikliği, kadınların çevrimiçi olarak hangi tehdit edildiğini tam olarak belirlemeyi zorlaştırdı.
Şimdi, büyük ölçekli bir araştırma çalışması — türünün ilk örneği — beş Afrika ülkesinde yaşayan Afrikalı kadınların interneti nasıl deneyimlediğini ortaya koyuyor.
Etiyopya, Kenya, Uganda, Senegal ve Güney Afrika’dan 18-65 yaş arası 3.000’den fazla kadın, bir basın açıklamasına göre, “dijital güvenlik algıları, hem de yasal bir perspektiften online GBV yanıtları, kolluk kuvvetleri ve teknoloji platformları” hakkında röportaj yapıldı.
Çalışmanın “Alternatif Realties, Alternatif İnternet” başlıklı kapsamlı bir raporu dijital eşitlik için itmek için kanıta dayalı politika bilgilendirmeyi amaçlayan, açıkladı Neema Iyer, Pollicy’nin kurucusu, araştırma projesini yöneten sivil teknoloji örgütü.
Iyer, “Çevrimiçi cinsiyete dayalı şiddetin Afrika’da nasıl ortaya çıktığını ve genellikle Afrika dışında bulunan teknoloji şirketlerinin bu şiddete nasıl tepki verdiğini anlamak istiyoruz.”
Çevrimiçi GBV, bireyleri cinsel veya cinsiyet kimliğine dayalı olarak veya taciz, gözetim, zorbalık, cinsel taciz, kaçakçılık, iftira, hack, nefret konuşması ve sömürü gibi davranışlar da dahil olmak üzere zararlı cinsiyet normlarını uygulayarak hedeflemeyi ifade eder.
Kampala, Uganda’da bulunan Pollicy, bu çalışma üzerinde Aşamalı İletişim Derneği altında Feminist İnternet Araştırma Ağı ve Uluslararası Kalkınma Araştırma Merkezi’nin finansmanı ile birlikte çalıştı.
“İnternette Kadın Olmak İçin Hayatta Kalma Kılavuzu” adlı web sitesi, izleyicilere çalışma bulgularının etkileşimli hikaye anlatımı yoluyla yürüyen bir bot kapsar.
Araştırmada, görüşülen kadınların yüzde 28’inin bir çeşit çevrimiçi taciz yaşadığını ortaya kondu. Katılımcıların yaklaşık yüzde 41’i cinsiyetlerinin bu saldırıların başlıca nedeni olduğuna inanıyordu.
” Çevrimiçi tehditler ağırlıklı olarak trolling organize edilir. Ben ölüm tehditleri aldım,” dedi bir kadın, Kenya. “Kampanyalar ya da hashtag ile geliyorlar, bu yüzden bütün gün bana bağırıyorlar. Bu hakaretler bana bir kadın olarak dayanıyor, anatomim, ailem.”
Etiyopya gibi bazı ülkelerde, bu çevrimiçi şiddete maruz kalan katılımcıların yüzde 90’ı ya failin kimliğini bilmiyordu ya da failin bir yabancı olduğunu buldu ve birincil failin tespit edilmesi zordu.
Çevrimiçi GBV ruh sağlığı üzerinde anıtsal bir geçiş alır, depresyon dahil, Evde kadınları çevrimdışı takip anksiyete ve korku, okul, iş ve diğer sosyal alanlarda.
‘Kanunlar kadınları korumak için işe yaramıyor’
Çevrimiçi taciz olaylarının yüzde 71’i Facebook’ta meydana gelirken, sonuçlar kadınların yüzde 95’ine kadar çevrimiçi GBV’ye karşı kadınları korumak için herhangi bir politika ve yasaların farkında olmadığını gösterdi.
Görüşülen kadınların yaklaşık yüzde 15’i hesaplarını sildiklerini veya devre dışı bıraktıklarını söylerken, yüzde 12’si çevrimiçi şiddet yaşadıktan sonra dijital hizmeti kullanmayı bıraktığını söyledi.
Etiyopya’dan bir kadın, “Kadınlar bile aile içi şiddet nedeniyle kültür ve norm bildirmiyor” dedi. “Çevrimiçi cinsiyete dayalı şiddeti rapor edeceğini düşünün. Onlar sizinle dalga geçecek ve gerçek şiddet olduğunda geri gelmenizi söyleyecekler,” diye devam etti.
Raporda, “çevrimiçi kadınlara yönelik şiddetin, yetkililer tarafından alınan zayıf cezai eylemlerle daha da önemsiz hale getirildiği ve mağdur suçlamasıyla daha da kötüleştiği “belirtiliyor.
Raporda, çoğu Afrika ülkesinin “çevrimiçi cinsiyete dayalı şiddete karşı belirli mevzuat veya stratejileri bulunmadığını da doğruluyor. Özellikle çevrimiçi cinsiyete dayalı şiddeti hedef almak için var olan önleyici tedbirler eksik.”
Devamını oku: Kimlik matrisi: Afrika’da ifade için çevrimiçi tehditlerin platform düzenlenmesi
Internews ile ortaklaşa Pollicy, beş ülkenin her birinde çevrimiçi GBV yasalarını analiz etti ve “çevrimiçi GBV vakaları nadiren mahkemeye çıkarıldığını” ve mevcut yasal çerçevelerin herhangi bir analizini ciddi şekilde sınırlandırdığını buldu.
Ancak hukuki analize göre, beş ülke de “devletlerin hem erkek hem de kadınların burada belirtilen haklardan eşit şekilde yararlanmasını gerektiren” Uluslararası Medeni ve Siyasi Haklar Sözleşmesi’ni (ICCPR) onaylamıştır.
Beş ülkenin de imza sahibi olduğu Afrika İnsan ve Halk Hakları Sözleşmesi, cinsiyete bakılmaksızın eşit haklar da teyit eder.
Beş ülke de kadınlara karşı ayrımcılığın ortadan kaldırılması konusuna ilişkin sözleşmeyi onaylamıştır (CEDAW). Ancak Etiyopya, Kenya ve Uganda, CEDAW komitelerinin şikayetleri işlemesine ve dinlemesine izin veren CEDAW isteğe bağlı protokolünü onaylamamıştır.
Siberfeminist bir geleceğe doğru
İnternetin doğasında bulunan beyazlık ve erkekliği günümüzde eşitsizliği sürdürmektedir ve kadınlara ve cinsel azınlıklara baskı yapan ataerkil yapıları barındırmaktadır.
Buna karşın, siberfeminizm, “radikal olarak açık bir interneti eleştirmek, hayal etmek ve yeniden yaratmak için feminist düşüncenin bir alanı sunuyor”.
Siyah feminist düşünce ve feminist-bilinçli teknoloji teorisinden gelen rapor, kadınların “teknoloji egemen Afrofutures kahramanları” olarak merkezlenmesini teşvik ediyor.
Iyer, dijital güvenlik kaynaklarının yerel bağlamlara ve dillere uyarlanmasının yanı sıra bu kavramların eğitim müfredatlarında kaynaşması için acil bir ihtiyaç olduğunu söylüyor.
Diğer öneriler, GBV ihlallerini nasıl ele alınacağı ve rapor etmeyi tercih eden kadınlara yardım ve danışmanlık sağlama konusunda kolluk kuvvetlerinin eğitimini içerir.
Afrika ülkeleri de veri koruma ve gizlilik yasalarını benimsemeli ve yeterince uygulamalı.
Iyer, “Afro feminist geleceğimizi düşünürken, hem geliştiricilerin hem de kullanıcıların Afrikalı bir kadının yaşamış deneyiminin kesişimini anladıkları bir internet düşünmemiz gerekiyor” dedi.