Legal Status Of Kite Checks Under The Scope Of Concordat
With the increase in application of concordat due to the economic conditions, the question regarding the status of kite checks and whether there is a criminal liability is present under the scope of the concordat, has risen.
In a summary, process for concordat is a court approved agreement between the debtor and its creditors which they agree upon a specified payment plan in order to collect their claims from the debtor who has applied for concordat due to having financial difficulties. Concordat provisions are regulated by Articles 285 to 309 of the Bankruptcy and Enforcement Law(BEL) numbered 2004. According to these regulations types of concordat consist of the following; ordinary concordat, concordat after bankruptcy, concordat through asset abandonment.
Application for concordat can be made by the debtor and its creditors who can also ask for its bankruptcy (BEL Art.285). The court grants temporary respite of 3 months (can be extended for 2 more months) upon presentation of documents mentioned in Article 286, such as status of assets, preliminary payment plan etc.. At the same time court appoints one (three if necessary) temporary concordat commissioner to evaluate the possible success of the concordat. There is a verdict regarding the definite respite included in the temporary respite decision. The court declares this verdict during a hearing where both the debtor and the creditor who requested the concordat is present; however the temporary commissioner prepares a report regarding the application before the hearing (BEL Art. 289/1). If the court decides that the payment plan would be successful, the debtor would be granted 1 year definite respite (BEL Art. 289/3). If found necessary this duration can be extended for 6 months (BEL Art. 289/5). If the court does not decide on a new concordat commissioner during the definite respite period the temporary concordat will continue as the definite concordat commissioner. If deemed necessary a board of creditors can be founded and this board can make few decisions upon holding habitual meetings.
When it comes to what will be the situation of kite checks in the concordat respite; since the concordat is a measure of protecting the debtor in a sense for the purpose of facilitating the liquidation of the applicant’s debts, no criminal liability will arise from a kite check for the maximum total time (maximum twenty-nine months in the total of the temporary respite, definite respite and additional respites) and until the appeal procedure is completed. Since the liability is personal and there won’t be any criminal liability for the duration of the concordat, criminal liability of the signer or the representative won’t come into question.
The debtor, who operates under the supervision of the commissioner during the definite respite, should comply with the payment plan that he has been presented. If the debtor’s financial situation improves during this period, or if the payment plan appears to be unsuccessful or the debtor does not comply with the commissioner’s instructions or if the applicant waives the concordat request, the final deadline will be lifted and the concordat will be canceled.(BEL Art. 291-292)
Considering the situation of creditors, according to BEL Art. 294, it is not possible to start any execution proceedings and the ones that have already begun will pause (some privileged debts are kept exempt) provisional injunction and provisional seizure can’t be executed, lapse of time which can be paused by an enforcement proceeding won’t be applicable for the duration of definite respite. This situation would begin with the announcement of the temporary respite, so both the temporary respite and the definite respite have the same legal results.
Since the results mentioned above are also applicable for execution proceedings specific for bills of exchange; it is not possible to pursue an execution proceeding upon a check and any proceeding that has already begun will come to a stop. Consequently, in a way it is accepted that a debtor, who applied for concordat and who was granted a definite respite, has tacitly declared that they would not be making any payments at the due date of the check. (As the nature of the concordat dictates, the debtor who was been granted with definite respite is being protected.)
In this context, in terms of the person who declared the concordat and declared that he / she could not have the value of the check at the relevant date in the payment plan he announced; although it can be said that the material and moral elements of the kite check crime regulated in Article 5/1 of the Check Law numbered 5941 are formed, however with the decision given by the court illegality element will not be metso the crime will not occur. Therefore it would be right to consider the announcement of concordat as a reason of compliance with law.
In cases where the kite check is outside the scope of the concordat, that is, the check, which was issued after the announcement of concordat, or whose due date falls within the concordat, cannot be evaluated within the scope mentioned above.In such a case, it is undoubtedly that legal and criminal liability related to the kite check will come into question.Accordingly, in a decision, the Supreme Court pointed out that there was no obstacle to issue a check within the concordat, and that within this time it was under the responsibility of the checker to bear the provision of the check, and therefore there would be criminal liability in case of a failure to do so.
As a result; there is a time between application for a concordat and acceptance of the request and granting a definite respite.However, in this period, the legislator has arranged for the person who applied to the court to be given temporary time in order to prepare and submit the documents required for the concordat application. As a result of this; even if the debtor’s concordat project has not been accepted yet, after the court accepts the application in accordance with the formal conditions of the court, during the evaluation process of the debtor’s application (as in the final deadline) any execution proceedings will not be able to be conducted against him and any ongoing execution proceedings will stop.
As GÜR LAW FIRM, we are at your side with our experienced lawyers to help you with any problems related to concordat and kite checks. If you have any further questions you can always consult us.
For further enquiries please contact
Enforcement and Bankruptcy Law Department – Attorney Çetin Aras Özbek email@example.com
Sümbül Sok. No:61 Levent, İstanbul
Phone No: +90 212 325 90 20
Konkordato Kapsamında Karşılıksız Çeklerin Hukuki Durumu
Ekonomik koşullar sebebi ile konkordato müessesine başvuru sayısının artması, beraberinde karşılığı olmayan çeklerin durumunun ne olacağı ve konkordato kapsamında bu çeklerden doğan cezai sorumluluğunun bulunup bulunmadığı sorularını gündeme gelmiştir.
Konkordato prosedürü, özetle;borçlarını ödeme güçlüğü içinde bulunan ve bu sebeple konkordato başvurusu yapan şirketin, alacaklılarının alacaklarını belli bir proje kapsamında tahsil edebilmeleri hususunda kendi aralarında vardıkları ve mahkemece onaylanan anlaşmadır. Konkordato hükümleri, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu m. 285 ila 309 maddelerinde düzenlenmiştir. Bu hükümlere göre konkordato türleri; adi konkordato, iflastan sonra konkordato, malvarlığının terki suretiyle konkordatodan meydana gelmektedir.
Konkordato başvurusu, borçlu veya borçlunun iflasını talep edebilecek alacaklılar tarafından yapılabilir (İİK m.285). Konkordato başvurusu için m.286’da zikredilen, malvarlığı durumu, ödemeye ilişkin ön proje vs. gibi belgelerin mahkemeye ibrazını takiben, mahkeme üç aylık (iki ay daha uzayabilir) geçici mühlet verir (İİK m.287). Mahkeme aynı zamanda, konkordatonun başarıya ulaşıp ulaşmayacağına ilişkin değerlendirme yapmak üzere bir (gerektiğinde üç) geçici konkordato komiseri görevlendirir. Geçici mühlet kararında, kesin mühlet verilip verilmeyeceğine dair karar yer almaktadır. Mahkeme bu kararı borçlunun ve konkordato talep eden alacaklının hazır bulunduğu duruşmada verir, ancak duruşmadan önce, geçici komiser tarafından, talep hakkında bir rapor hazırlanır (İİK m.289/1.Eğer yapılan yargılama sonucunda mahkeme tarafından sunulan projenin başarıya ulaşacağı sonucuna ulaşılırsa, borçluya bir yıllık kesin mühlet verir (İİK m.289/3). Bu süre, gerekli hallerde altı aya kadar uzatılabilir (İİK m.289/5). Kesin mühlet süresi içinde eğer mahkeme yeni bir komiserin atanmasına karar vermez ise geçici komiser, konkordato komiseri olarak görevine devam eder. Bu sürede gerekli görülürse alacaklılar kurulu oluşturulabilir ve bu kurul, mutad toplantılar yaparak çeşitli kararlar alabilir.
Konkordato mühleti içerisinde karşılıksız çeklerin durumunun ne olacağına gelirsek; konkordatonun, başvuranın borçlarının tasfiyesinde kolaylık sağlanması amacı ile bir anlamda borçluyu koruma tedbiri olduğundan ,konkordatoda verilen azami toplam sürede(geçici mühlet, kesin mühlet ve ek mühletlerin toplamında en çok yirmi dokuz ay) ve istinaf kanun yolu aşaması tamamlanıncaya kadar konkordato talep edenin karşılıksız çekten ceza sorumluluğu doğmayacaktır. Sorumluluk şahsi olduğundan, konkordato süresince karşılıksız çek suçu oluşmayacağından, çeki düzenleyenin veya temsilcinin ceza sorumluluğu gündeme gelmeyecektir.
Kesin mühlet süresince, komiserin nezaretinde faaliyetlerine devam eden borçlu, kendisine sunulan projeyi gerçekleştirmelidir. Eğer bu süre içerisinde borçlunun mali durumu iyileşir veya projenin başarıya ulaşamayacağı ya da borçlunun komiserin talimatlarına uymadığı anlaşılır yahut başvuran konkordato talebinden feragat ederse, kesin mühlet kaldırılarak, konkordatonun iptaline karar verilecektir. (m.291-292).
Alacaklıların durumuna gelinecek olursa;İİK m.294’de, kesin mühlet kapsamında kamu alacakları da dahil olmak üzere hiçbir takip yapılamaz ve evvelce başlamış takipler durur (bazı imtiyazlı alacaklar istisna tutulmuştur), ihtiyati tedbir ve ihtiyati haciz kararları uygulanmaz, bir takip muamelesi ile kesilebilen zaman aşımı ve hak düşüren müddetler işlemez. Bu süre geçici mühletin ilanından itibaren başlayacaktır, yani geçici mühlet ile kesin mühletin doğurduğu hukuki sonuçlar aynıdır.
Busonuçlar kambiyo senetlerine özgü takiplerde de geçerli olduğundan, konusu çek olan bir icra takibi yapılamaz ve başlamış bir takip varsa durur. Dolayısı ile bir anlamda konkordato başvurusu yapan ve kesin mühlet verilen bir borçlu, çekle ilgili olarak, vade tarihinde ödeme yapmayacağın zımnen beyan etmiş olduğu kabul edilebilir.(Konkordato müessesinin tabiatı gereği mahkemece kesin mühlet verilen borçlunun bu durumu da hukuken korunmuş olmaktadır.)
Bu çerçevede konkordato ilan eden ve ilan ettiği projede -önceden- ilgili tarihte çekin karşılığını bulunduramayacağını beyan eden kişi bakımından; 5941 sayılı Çek Kanunu m.5’de[1] düzenlenen karşılıksız çek suçunun maddi ve manevi unsurlarının oluştuğu söylenebilirse de, mahkemenin verdiği kararla birlikte artık bu fiilin hukuka aykırılığından bahsedilemeyeceğinden, suçun hukuka aykırılık unsuru gerçekleşmeyecek ve suç oluşmayacaktır. Bu nedenle konkordato ilanını, bir hukuka uygunluk nedeni olarak nitelendirmek isabetli olacaktır.
Karşılıksız çekin konkordato kapsamı dışında olduğu hallerde, yani konkordato ilanının ardından keşide edilmiş veya vadesi konkordato mühleti içine denk gelen çek, yukarıda ifade ettiğimiz kapsamda değerlendirilemez. Böyle bir halde, karşılıksız kalan çekle ilgili hukuk ve ceza sorumluluğunun gündeme geleceği şüphesizdir. Bu doğrultuda Yargıtay, bir kararında, konkordato mühleti içinde çek düzenlemeye engel bir halin bulunmadığına ve bu zaman içinde çek düzenleyenin karşılığını bulundurma yükümü altında olduğunu, bu nedenle ceza sorumluluğunun bulunacağına işaret etmiştir.
Sonuç olarak; konkordato müracaatı yapılması ile talebinin kabul ile, kesin mühlet verilmesi arasında geçen bir zaman bulunmaktadır. Fakat yasa koyucu bu sürede, konkordato başvurusu için gerekli evrakları hazırlaması ve ibraz edebilmesi için mahkemeye başvuran kişiye geçici süre verilmesini düzenlemiştir. Bunun neticesinde; borçlunun konkordato projesi henüz kabul edilmemiş olsa dahi, başvuruyu mahkemenin şekil şartları itibariyle kabul etmesinin ardından, borçlunun bu başvurusunun değerlendirme sürecinde (kesin mühlette olduğu gibi) kendisine karşı takip yapılamayacak ve kendisine yönelik takipler duracaktır.
Konu ilgili her türlü sorununuza yardımcı olmak için GÜR LAW FIRM olarak alanında tecrübeli avukatlarımızla yanınızdayız. Herhangi bir sorunuz olması halinde bizlere her zaman danışabilirsiniz.
Daha fazla bilgi ve sorularınız için,
İcra ve İflas Hukuku Departmanı – Avukat Çetin Aras Özbek firstname.lastname@example.org
Sümbül Sok. No:61 Levent, İstanbul
Tel: +90 212 325 90 20