İçindekiler
Saç dökülmesi, mevsimsel değişiklikler, stres, demir eksikliği, hormon bozukluğu gibi nedenlere bağlı olarak kişinin aşırı saç kaybı ile karşılaşmasına denir. Saçlar; cildin dış tabakasında yer alan saç folikülerinde üretilen keratin isimli bir proteinden oluşur ve foliküler tarafından yeni saç hücresi üretildikçe eski saç hücreleri de dökülmeye başlar. Erkek tipi saç dökülmeleri çoğunlukla kalıcı olmakla birlikte bu tip saç dökülmeleri genellikle genetiktir.
Gün içerisinde 50 ile 100 arasında saçın kaybedilmesi normal olmakla birlikte bu sayı yükseldiğinde saç dökülmesinden bahsedilebilir. Şayet, kişide ani saç dökülmeleri varsa, kafa kaşınıyor ve yanıyorsa, kişi küme küme olacak şekilde saçlarını kaybediyorsa ve başta kel yamalar oluşmaya başladıysa bu durumda saç dökülmesini durdurmak ve önlemek için bir doktora görünmek gerekir. Saç dökülmesinin nedeni geçici bir rahatsızlık olabileceği gibi bu durum ciddi bir sağlık sorununa da işaret ediyor olabilir.
Herhangi bir fiziksel travma ameliyatı, bir araba kazası ya da ciddi bir hastalık, hatta grip geçici saç kaybına neden olabilir. Saç dökülmesi genellikle travmadan üç ile altı ay sonra fark edilir. İyi haber şu ki, vücudunuz iyileştikçe saçlar tekrar büyümeye başlar.
Hamilelikle ilişkili saç dökülmesi, hamilelik döneminden çok bebeğin doğumu sonrası görülür. Doğum yapmak oldukça travmatik bir deneyimdir. Eğer doğum sonrası saç dökülmesi problemi yaşıyorsanız da endişelenmeyin, birkaç ay içinde saçlarınız yeniden eski haline dönecektir.
A vitamini içeren takviye veya ilaçları olması gerektiğinden fazla kullanmak saç dökülmesini tetikleyebilir. Vücuttaki A vitamini dengelendiğinde saç dökülmesi de duracaktır.
Eğer yeterince protein destekli beslenmiyorsanız vücudunuz, saç büyümesini durdurarak proteini dağıtabilir. Bu da dökülen saçlarınızın yerine yenilerinin çıkmasına engel olur. Balık, et ve yumurta dahil olmak üzere birçok büyük protein kaynağı vardır.
Üç erkekten ikisi, 60 yaşına kadar saç dökülmesine maruz kalır. Genlerin ve erkek hormonlarının bir araya gelmesiyle oluşan bu tip saç dökülmesi, genellikle saçların şakaklarda kaldığı ve M şeklinde bir saç çizgisi bıraktığı klasik bir model izler. Minoksidil gibi topikal kremler ve saç dökülmesini durdurabilen ve hatta bazılarının büyümesine neden olan finasterid (Propecia) gibi oral ilaçlar kullanılabilir. Saç ekimi operasyonu da bir seçenektir.
Erkeklerde ve kadınlarda ortak bir saç dökülmesi nedeni olan genetik etmenler; saç dökülmesinin en önemli nedenleri arasında yer alır.
Hamilelik, doğum kontrol hapı kullanımının kesilmesi, menapoz ve doğum gibi hormonal değişikliğe neden olan durumlar da saç dökülmesini tetikleyebilir. Adetin 2. ya da 3. gününde yapılacak kan tahlili doğrultusunda saç dökülmesinin hormonal problemlerden kaynaklanıp kaynaklanmadığı belirlenebilir.
Stres ve Depresyon: Depresyon, aşırı gerginlik, ansikiyete vb. psikolojik rahatsızlıklar da saç dökülmesinin önemli nedenleridir.
Yanlış beslenme alışkanlıkları; saç dökülmesinin bir diğer önemli nedenidir. Daha çok karbonhidrat içeriği yüksek besinler tüketen yani tek tip beslenen kişilerde görülen saç dökülmesini engellemek adına canlı bir varlık olan saçların da beslenmesi için düzenli ve dengeli beslenmek gerekir. B12, D vitamini, folik asit, bakır, çinko, biotin, demir tüketimi oldukça sınırlı olan kişilerde vitamin ve mineral eksikliği yüzünden saç dökülmesi görülebilir. Bu noktada kişinin bir an önce vitamin, mineral ve proteinler açısından zengin bir şekilde beslenmeye başlaması ile saç dökülmesine çözüm bulunabilir.
Sedef, mantar, egzama, akne, liken hastalığı gibi bazı deri hastalıklarının saç derisinde de görülmesi saç dökülmesini beraberinde getirebilir. Bu durumda altta yatan hastalığın tedavisi ile birlikte saç dökülmesi sonlandırılabilir.
Doğum kontrol hapı, tiroid bezi hastalığının tedavisinde kullanılan ilaçlar, diyabet, böbrek üstü bezi, yüksek tansiyon, depresyon ve kalp ilaçları; kişide saç dökülmesine neden olabilir. Saç dökülmesinin ilaç kullanımına bağlı olarak gelişip gelişmediği ancak kapsamlı bir muayene ile teşhis edilebilir.
Tiroid bezi hastalıkları, romatizmal rahatsızlıklar, insülin direnci, diyabet, böbrek üstü bezi rahatsızlığı, liken planus, alopesi areata ve anemi saç dökülmesini hızlandıran en önemli hastalıklardır.
Kanser hastalarının görmek zorunda olduğu kemoterapi tedavisi esnasında kullanılan bazı ilaçlar; saç dökülmesine zemin hazırlayabilir. Kemoterapi durdurulduktan sonra saçlarınız tekrar çıkar, fakat farklı bir doku (düzken kıvırcık ya da tam tersi) ya da renk ile karşılaşabilirsiniz.
Saç rengini açmak adına saça uygulanan saç boyaları, saç düzleştiriciler ve fön makineleri saçın dökülmesini hızlandıran oldukça yanlış saç bakım uygulamalarıdır. Bu uygulamalardan vazgeçilerek, saçlar eski sağlığına kavuşabilir.
Polikistik over sendromu (PCOS), erkek ve kadın cinsiyet hormonlarında bir başka dengesizliktir. Androjen fazlalığı yumurtalık kistlerine, kilo alımına, daha yüksek diyabet riskine, adet dönemindeki değişikliklere, infertiliteye ve saç incelmesine neden olabilir.
Fiziksel muayene ve sağlık geçmişinizin kapsamlı bir şekilde değerlendirilmesi ile saç dökülmesinin nedeni doktor tarafından teşhis edilebilir. Dermatolog; deri hastalığından ya da otoimmün hastalıktan şüphelendiği durumda cilt biyopsisine başvurabilir. Laboratuar testi sonrasında saç dökülmesinin temel nedeni belirlenir. Böylece sorununuzun kaynağına yönelik uygun bir tedavi belirlenebilir. Saç dökülmesinin pek çok türü tedavi edilebilmektedir. Ancak bazı türlerinin çözümü kişinin saç ektirmesini gerektirebilir.
Daha çok hafif ve orta şiddetli saç dökülmesi tedavisinde tercih edilen ilaçla tedavi; saç sayısının artmasına, incelmiş saçların kalınlaşmasına, saç dökülmesini engellemeye yardımcı olur. Bu tedavinin tam saç kayıplarında etkisi pek yoktur ve kellik durumunda ilaçların saç çıkarma etkisi de fazla bulunmaz. İlaçla tedavi esnasında daha çok kafa derisine uygulanan topikal kremlerden ve jellerden yararlanılır.
Saç dökülmesinde en çok başvurulan tedavi yöntemlerinden biri olan mezoterapi; saçlı deriye doğrudan vitamin, mineral, antioksidan enjekte edilmesidir. Daha sonra saç derisine masaj uygulanır. Genellikle beşer gün arayla 5-10 seans süren mezoterapi; saç dökülmelerini durdurmanın yanı sıra yeni, sağlıklı ve güçlü saçların çıkmasına da yardımcı olur. Uygulama sırasında herhangi bir ağrı ya da acı hissedilmeyen mezoterapi, hem erkeklere hem de kadınlara uygulanabilir.
Özellikle erkek tipi saç dökülmesi ve kellik söz konusu olduğunda başvurulan bir yöntem olan saç ekimi; en kesin ve kalıcı tedavi yöntemidir. Saç ekimi ile kişi eski canlı, gür ve parlak saçlarına kavuşabilir.
Mezoterapi ile birlikte saça uygulandığında oldukça iyi sonuçlar veren PRP Saç Tedavisi esnasında hastanın kanı alınır, belirli işlemlerden geçirilir ve saç dökülmesinin yoğun olduğu bölgeye enjekte edilir. Bu yöntem özellikle genetik kaynaklı saç dökülmelerinin tedavisinde çok etkilidir.
Erkeklerde oldukça önemli bir hormon olan DHT (dihidrotestosteron) düzeylerinde yaşın ilerlemesine bağlı olarak artış görülmesi; erkek tipi saç dökülmesinin en önemli nedenidir.
DHT miktarının artması; saçın büyüme evresinin kısalmasına, saç sayısında azalmaya yani şiddetli saç dökülmesine neden olur.
Kadınlarda saç dökülmesi daha çok hormonal dengesizliklere, hamilelik, menopoz, doğum, doğum kontrol hapı kullanımı, stresli bir yaşam sürmeye bağlı olarak görülür. Aynı şekilde perma, röfle vb. saçın yıpranmasına neden olan birtakım işlemler de saç tellerine zarar vererek, saçın daha kolay ve hızlı bir şekilde dökülmesini beraberinde getirebilir.
B12 vitamin eksikliği, guatr hastalığı, kansızlık, çinko eksikliği gibi pek çok nedene bağlı olarak çocuklarda saç dökülmesi görülebilir. Aynı tarağı, aynı saç tokasını kullanan çocuklarda mantar; bir çocuktan diğerine geçerek, saç dökülmesine davetiye çıkarabilir.
Çocuklarda görülebilen saçkıran özellikle bağışıklık sistemi zayıf hastalarda saç dökülmesi görülmesinin bir diğer önemli nedenidir.
Bunların dışında psikolojik bir sorun olan saç çekme takıntısı yüzünden çocuğunuz özellikle stresli olduğu anlarda saçlarını çekerek, saç dökülmesine neden olabilir. Alopesi Totalis, Alopesi Universalis gibi birtakım bağışıklık sistemi rahatsızlıkları yalnızca saç dökülmesine neden olmakla kalmayan aynı zamanda vücuttaki diğer tüylerin de dökülmesine neden olan diğer saç dökülme sebepleridir. Saç dökülmesi nedenini ancak bir dermatolog doğru teşhis edebilir.
Özellikle ergenlik dönemine giren gençlerde hızlanan saç dökülmesi daha çok stres kaynaklı olabilir. Ergenlik döneminde başlayan gelecek kaygısı, meslek seçim endişesi, sınav stresi vb. olumsuz ruhsal durumlar, gençlerdeki saç dökülmesinin en önemli nedenleridir. Bu dönemde düzensiz ve dengesiz beslenmeye başlayan, ev yemeği yerine fast food yiyeceklere yönelen gençlerde de saç dökülmesi görülebilir.
Bunun yanı sıra daha güzel görünmek ve zayıflamak adına girilen diyetler esnasında yeterli vitamin, mineral ve protein alamamak da saç dökülmesine yol açabilir. Güzelleşmek adına sık sık kuaföre gitmek, saçı düzleştirmek, fön çektirmek vb. yanlış saç bakım uygulamaları da bu dönemde görülen saç dökülmesinin diğer nedenleridir.
Hamilelik boyunca östrojen hormonun yükselmesi ile düzenli olarak uzayan saçlar, ancak doğumdan 2-3 ay sonra dökülmeye başlar. Bu süreçte hamilelikte dökülmeyen saçlar toplu bir şekilde dökülür. Bu süreçte annenin stresli bir emzirme dönemi yaşaması, uykusuz kalması, kansız kalması ve yeterince düzenli bir şekilde beslenememesi de saç dökülme miktarını yükseltebilir. Bu geçici durum can sıkıcı olmaya başladığında anne adayı kaliteli saç bakım ürünleri kullanmaya başlayarak, düzenli ve dengeli bir şekilde beslenerek, uykusuz kalmamaya özen göstererek, saç dökülmesini en aza indirgeyebilir.
Aynı zamanda doktorlar tarafından reçete edilen takviyeler ile saç dökülmesi mümkün olduğunca engellenebilir. Emziren annelerde saç dökülmesi; genellikle 6. aydan sonra sona erer ve saçlar toparlanmaya başlar. Emziren annelerde saç dökülmesi ve önlenmesi de son derece önemlidir. Bu süreçte saçlarınızı kuruturken yüksek ayarda saç kurutma makinesi kullanmaktan kaçınmalı, saç boyası vb. kimyasal maddeleri saçınıza sürmemeli ve saçlarınız eski sağlığına kavuşana dek kuaföre gitmemelisiniz.
Kanser hastalarının iyileşmek adına gördükleri kemoterapi tedavisi de saç dökülmesine neden olur. Bu süreçte hastaların kullandığı birtakım ilaçlar yüzünden saçlar, zaman içerisinde dökülmeye başlar. İlaç tedavisi sona erdiğinde ise hastanın saçları tekrar çıkar. Tedavi esnasında kanser hücrelerine saldıran ve yayılmalarını engelleyen ilaçlar, bir yandan da kıl köklerini etkileyerek, saç dökülmesine yol açabilir. Kemoterapi ilaçları yalnızca saçları dökmek ile sınırlı kalmaz; bu ilaçlar kaş, kirpik, koltuk altı, göğüs, bacak ya da vücudun diğer bölgelerindeki tüyleri de dökebilir.
Kemoterapi sırasında kullanılan bütün ilaçlar, saç dökülmesini beraberinde getirmez. Saç dökülmesini daha çok anti-mikrotübül ilaçlar, topoizomeraz inhibitörleri, alkilleyici ajanlar ve antimetabolitler tetikler. Saç dökülmesi; genellikle ilk kemoterapiden sonraki 1-3. haftalar arasında dökülmeye başlar. 3. haftanın sonuna gelindiğinde ise saçların neredeyse tamamı dökülmüş olur.
İlerleyen süreçte ise saçların yanı sıra kaşlar, kirpikler, vücut kılları da dökülür. Kemoterapi seansları sona erdikten 5-10 ay sonra kişi eski sağlıklı saçlarına tekrar kavuşur.
Saç dökülmesini durduran ve önleyen bitkilerden yararlanarak bu probleminizden kurtulabilirsiniz. Ancak, bu önerilerimizi mutlaka doktorunuza danıştıktan sonra uygulamanızı öneriyoruz. Bu sayede herhangi bir yan etki ile karşılaşma olasılığınızı en aza indirgeyebilirsiniz.
Referanslar: 1- What Causes Hair Loss? 2- Women and Hair Loss, Causes 3- Treatment for hair loss
YAZIYI PAYLAŞ