Mehmet PAKSU
Kaza namazı var mıdır?
Kaza namazı diye bir namaz var mıdır?
Varsa, namazı kazaya bırakmak günah mıdır? Kaza namazı kılarken nasıl niyet etmemiz gerekiyor?
(Rumuz: Ünlü)
Hendek Savaşı'nda Peygamberimiz'i müşrikler dört vakit namazdan alıkoydular. Savaştan sonra Peygamberimiz Hz. Bilâl'e ezan okumasını emretti. Bilâl ezan okudu, sonra her vakit için kâmet getirdi, sırasıyla öğle, ikindi, akşam ve yatsı namazını kıldırdı. Peygamberimiz namazın ancak iki durumda kazaya kalması halinde özürlü sayılacağını ifade ediyor:
"Kim uyuyakalır veya unutarak namazı vaktinde kılmamış olursa, onu hatırlayınca kılsın" (Tirmizî, Salât) Burada yalnız uyku ve unutma halinde kılınamayan namazın kazasından söz ediliyorsa da İslâm âlimlerinin büyük çoğunluğuna göre, zamanında kılınamayan farz namazların kazası da farzdır.
Çünkü uyku veya unutma gibi bir özür sonucu kaza etmek gerekiyorsa, bir özrü olmadan da namazın kaza edilmesi daha önceliklidir. Ayrıca, namaz vaktinde kılınmadığı için tövbe istiğfar etmek gerekir. Peygamberimiz yolculuklarında, üç defa uyuyakalarak sabah namazını sahabilerle birlikte kaza etmiştir.
Bunlardan birisi Hayber Gazası dönüşü, konaklama yerinde uyku basınca istirahate çekilmiş ve Hz. Bilâl'e nöbetçi bırakmıştı. Hz. Bilâl, sabah yaklaşınca uyuyakaldı. Güneş doğuncaya kadar aşırı yorgunluktan Peygamberimiz de sahabiler de uyanamamıştı. İlk uyanan Peygamberimiz olmuş ve Bilâl'i uyarmıştır. Daha sonra sahabilere imam olan Peygamberimiz sabah namazın kazasını kıldırmıştı. Bu esnada Peygamberimiz şöyle buyurmuştu:
"Her kim namazını unutursa, onu hatırladığı zaman hemen kılsın. Çünkü Allah: 'Beni anman için namaz kıl' (Tâhâ, 20:14) buyurdu" Peygamberimiz'in bu uygulamasıyla, kazaya kalan namazların kılınması farz olmuştur. Fakat hiçbir sebep/mazeret yokken namazı kılmamak büyük bir günah sayıldığından böyle bir yanlışa düşmemek lazım. Kazaya kalan namazı kılarken de en evvel/en son kazaya kalan mesela, sabah namazına niyet edilerek kılınır.
Diş fırçalamak orucu bozar mı?
Hocam, imsaktan sonra dişimizi fırçalasak oruç bozulmuş olur mu?
(Rumuz: Pınar)
Diş fırçalamakla oruç bozulmaz. Çünkü dış fırçalarken bir şey yenip içilmiş olmuyor. Peygamberimiz bir çeşit diş fırçası sayılan misvak kullanırdı. Âmir bin Rebia diyor ki: "Ben Resulullahı (a.s.m.) oruçlu iken misvak kullandığını sayamayacağım kadar çok gördüm."
Abdullah bin Ömer de "Oruçlu bir kimse günün başında ve sonunda misvak kullanır" derken, günün bütün saatlerinde diş fırçalamanın orucu bozmadığını söyler. Fakat diş macunu kullanarak diş fırçalanırken diş macununun ve suyun boğaza kaçmamasına dikkat etmek gerekir. Diş macunu kullanarak diş fırçalanırken, diş macununun tadının dilde hissedilmesi, oruca bir zarar vermez. Çünkü bu esnada boğazdan içeri bir şey girmiş olmuyor.
Bugün