BM İnsan Hakları Konseyi, Etiyopya'daki İhtilaftaki Suistimallere Soruşturma Emri Verdi
Etiyopya hükümeti 'son derece hayal kırıklığına uğradığını' söyledi ve uluslararası soruşturmada işbirliği yapmama sözü verdi.
Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Konseyi, Etiyopya'da 13 aydır devam eden çatışmada ortaya çıkan “genelleştirilmiş şiddet” uyarıları üzerine suistimaller hakkında uluslararası bir soruşturma başlatmak için oy kullandı.
Avrupa Birliği'nin getirdiği ve Batılı devletlerin desteklediği karar, Etiyopya hükümetinin BM kuruluşunu "siyasi baskı aracı" olarak kullanılmakla suçlayan ve işbirliği yapmama sözü veren itirazlarına rağmen Cuma günü kabul edildi.
Cenevre'deki 47 üyeli forumda 21 ülke lehte, Çin ve Rusya dahil 15 eyalet aleyhte ve 11 çekimser oy kullandı.
Afrika Ülkeleri Grubu da önerilen soruşturma mekanizmasının "ters etki yarattığını ve gerilimleri artıracağını" söyleyerek kararın reddedilmesi çağrısında bulunmuştu. Aralarında Senegal ve Sudan'ın da bulunduğu altı Afrika ülkesi safları kırdı ve çekimser kaldı.
Karara göre, üç üyeli bir uzman panelinin "iddia edilen ihlal ve suistimalleri çevreleyen gerçekleri ve koşulları belirlemek, kanıtları toplamak ve korumak ve sorumluları belirlemek" için bir yılı olacak.
Daha önce, insan hakları başkan yardımcısı Nada al-Nashif konseye BM'nin hükümet güçleri ile kuzey Tigray bölgesinden savaşçılar arasındaki çatışmada yer alan tüm tarafların ciddi insan hakları ihlalleri işlediğine dair “güvenilir raporlar” almaya devam ettiğini söyledi.
Al-Nashif, Etiyopya'da "artan nefret, şiddet ve ayrımcılığın riskinin çok yüksek" olduğu konusunda uyardı, bu da "yalnızca Etiyopya'daki milyonlarca insan için değil, aynı zamanda bölge genelinde büyük sonuçlarla [genelleştirilmiş şiddete] yol açabilir. ”.
Olağanüstü hal ve hükümetin geçen ay ilan ettiği “aşırı geniş hüküm” kapsamında dokuz BM personeli de dahil olmak üzere tahmini 5.000 ila 7.000 kişi gözaltına alındı.
“Birçoğu kimseyle iletişim kurmadan veya bilinmeyen yerlerde gözaltında tutuluyor. Bu, zorla kaybetmeye eşdeğerdir ve çok ciddi bir endişe meselesidir” dedi.
Etiyopya daha önce özel oturumu düzenleme kararını eleştirmiş ve ülkeleri taslak metne karşı oy kullanmaya çağırmıştı.
Büyükelçi Zembe Kebede, Cenevre merkezli kuruluşu "kaçırılmakla" suçlayarak, "Tüm konsey üyelerini kısa görüşlü çıkarlara karşı durmaya ve bu kararı reddederek insan haklarının siyasallaştırılmasını reddetmeye çağırıyoruz" dedi.
Hükümet daha sonraki bir açıklamada “kendi rızası dışında kendisine dayatılan kurulu mekanizma ile işbirliği yapmayacağını” söyledi.
“Artık çifte standart yok; artık tek taraflı zorlayıcı tedbirlere son; ve insan hakları bahanesiyle içişlerine karışmaya bir daha son verme” denilerek, “son derece hayal kırıklığına uğradığını” da sözlerine ekledi.
Etiyopya makamları suçlarla ilgili kendi soruşturmalarını başlattılar ve Etiyopya'nın insan hakları komisyonu aracılığıyla BM hakları ofisi tarafından ortak bir soruşturmaya katıldılar. Geçen ay, ortak soruşturma, Kasım 2020'de patlak veren ihtilaf sırasında tüm taraflarca olası savaş suçları ve insanlığa karşı suçların işlendiği sonucuna vardı. BM İnsan Hakları Yüksek Komiseri Michelle Bachelet, soruşturma sırasında Etiyopya ulusal kurumlarının “rahatsız edici şeffaflık eksikliği” konusundaki endişelerini dile getirdi.