Akciğere Sahip Balıklar Hangileridir ve Özellikleri Nelerdir?
Devon ve triyas zamanlarında dünyada yaygın bulunan, ancak günümüzde sadece Güney Amerika, Afrika ve Avustralya’da yaşayan ilkel, kemikli balıklardır. Omurgalı hayvanların balıklar sınıfında tükelağızlılar altsınıfına giren bir takımıdır.
Solunum gerçekleştiren bir ya da iki akciğerleri vardır. İlk akciğerli balıkların iri ve kemiksi pulları vardı. Yüzgeçleri bir torba üzerine yerleştirilmişti. İskoçya’da bulunan Diplerus türlerinin uzunluğu yaklaşık olarak 60 cm ulaşmıştır, orta yüzgeçler vücudun oldukça gerisine yerleşmiş durumdadır. İki arka yüzgeç vardır, kuyruk köpek balığınınkini andırır. Günümüzde yaşayan akciğerli balıklar da ilkel şeklin izlerini taşırlar.
Avustrulya akciğerli balığı, Queensland’daki kırmaklarda yaşayan günümüz akciğerli balıklarının en nadiri ve zamanla en az değişime uğramış olanıdır. Vücudunun üzerinde iri pullar vardır. Çift yüzgeçleri etli, torba biçimli kısımlara bağlıdır. Sırt ve anus yüzgeçleri vücudunun art ucunda sürekli bir tek yüzgeç oluştururlar. Bu tür balıklar akciğerli balıklar olarak adlandırılmakla birlikte oksijeni bol sularda solunum için solungaçlarını kullanırlar.
Yemek borusunun üzerinde tek akciğer bulunur, bu akciğer bir boruyla yemek borusuna yandan bağlanır. Bu organ, akciğerden çok bir yüzme kesesine benzer; içi, emici dokularla astarlanmıştır.
Güney Amerika akciğerli balıkları ve Afrika akciğerli balıkları daha uzundur. Güney Amerika türlerinde arka yüzgeçler ürüme mevsiminde damarlı iplikler oluşturarak gelişir.
Afrika ve Güney Amerika’da yaşayan türlerde akciğer, insanlardaki gibi yemek borusunun altında yer alan bir çift organdır. Bu balıklar belli bir oranda hava solunumu yaparlar, elverişsiz koşullara kolayca uyabilirler, kurak mevsimde yaz uysuna yatarlar. Güney Amerika’da yaşayan türler çamurda tüneller açar, Afrika’da yaşayan türler ise çamurdan sert bir koza meydana getirir ve içine girerler. Bu balık türleri, aynı zamanda yumurtlarını koruma alışkanlığı vardır. 5000 tane yumurta yuvalarında bulunur ve 8 hafta kadar yavrular bu yuvalarda kalır.