Bogota
Bizi Kolombiya'ya götüren, bu ülkenin yıllardır süren, ağır, yüzbinlerin hayatına mal olan, kaos ve şiddeti sıradanlaştıran bir çatışma yaşaması... Ve 60 yıllık bu çatışmayı sonlandırmak için başlatılmış çözüm süreci...
Bir ülkenin kültürel ve ekonomik zemini, tarihsel öyküsünü bilmeden oraya dair bir çatışmayı anlamak zordur. Kolombiya bu zorluğun yüksek olduğu ülkelerden birisi...
İlk temasta göze çarpan üç özelliği var Kolombiya'nın.
İlki derin ülkeye sinmiş bir şiddet ve korku kültürü...
İkincisi dünyanın gelir dağılımı en bozuk ülkelerinden birisi olması...
Üçüncüsü uyuşturucunun (ekimi, üretimi, mafyasıyla) ülke hayatında, ekonomisinde, siyasi şiddette, finanse ederek çatışma sürecinde hayati bir rol oynaması...
Heyet olarak bizi yemeğe davet eden Türkiye'nin zarif Kolombiya Büyükelçisi Engin Yürür, “bu ülkede terörden etkilenmemiş insan yok, sokağa korku sinmiş durumda, 6-7'den sonra başkentte bile hala herkes evine çekiliyor” diyordu verdiği brifingte.
Ülkenin Kolombiya adıyla siyasi sahneye çıkması 1830 yılında. O tarihten bugüne geçen 185 yıl içinde iç savaşın, şiddetin hüküm sürmediği tek blok barış periyodu sadece 30 yıl.
1840'larda başlayan kanlı çatışmalar onlarca yıl sürüyor 1899-1903 arasında iç savaşta ölü sayısı yüzbinlerle anılıyor. 1948 “la violencia” dönemi olarak anılan ve 1958'e dek devam eden iç savaşta 300 bin kişi hayatını kaybediyor. 1948'de iç savaşın ilk günü başkent Bogota'da bir gecede 5 bin kişi katlediliyor. 1960'larda sol grupların, gerillaların ortaya çıkmasıyla başlayan ve hala süren çatışma ise 200.000 kişinin ölümüne yol açmış durumda, kayıtlı mağdur sayısı 7 milyon. Göç etmek zorunda kalan sayısı 5 milyon. Kaçırılan insan 24.000. Zorla kayıp 36.000 kişi...
İnanılmaz rakamlar bunlar...
Peki neden?
İlk ve temel neden sınıfsal...
Yoksulluk, mülkiyet, en önemlisi köylülük meselesi ülkenin tüm tarihinde can alıcı bir sorun oluşturuyor. İspanyol sömürgecilerin torunları, toprakların, madenlerin, servetin sahibi olmayı sürdürüyorlar.
Nitekim 1800'lerin ortalarındaki ilk çatışmalar da yönetim tarzı, verimli topraklar ve madenlerle dair mülkiyet ve paylaşım meselesi üzerinden, toprak reformunu savunan liberaller ile hakim güce dayanan muhafazakarlar arasında çıkmış.
Ancak Kolombiya çatışma tarihinin, belki de tarihinin en kritik anlarından birisi, 1950'lerde kırsal meselenin patlaması.
1948-1957 arası süren iç savaş döneminde, topraksız, fakir ya da topraklarını büyük arazi sahiplerinin baskısıyla kaybeden köylüler, ülkenin başka bölgelerine göç ederek buralardaki boş araziler üzerinde koloniler kuruyorlar.
Bu “dinamik”, zaman içinde, Küba devriminin dönemin sol rüzgarlarının etkisiyle Kolombiya'daki gerilla hareketini üretmiş, bugün devletle masada olan, Kolombiya Devrimci Silahlı Kuvvetleri (FARC) yoksul köylülüğe dayanarak kurulmuş, 60 yıllık çatışmayı başlatarak ve yıllarca devrim peşinde koşmuş.
Uyuşturucu meselesine gelince...
Kokain ülke için dev bir sorun. Koka bitkisinin yüzde 90'ı Kolombiya'da üretiliyor. Uyuşturucu ticaretinde ise ana pay yüzde 56'yla yine bu ülkenin…
15 yılda elinden 40 milyar dolar geçtiği düşünülen ünlü uyuşturucu baronu Escobar'ın, 1986'da siyasete girebilmek için Kolombiya devletinin tüm borcunu ödemeyi önerdiğini hatırlatalım. Uyuşturucu kartelleri bu güçlerini korumak inanılmaz bir yozlaşma düzeni kurmuş ve başka bir şiddetin kaynağı olmuşlar. 1991'de bu ülkede kriminel cinayet sayısı 25.000'le, ertesi yıl 26.000'le inanılmaz seviyelere yükselmiş.
Uyuşturucu ticaretinin çatışma üzerinde de ciddi bir etkisi var. FARC, ELN gibi gerilla örgütleri, onlara karşı kurulan para-militer örgütler hakim oldukları bölgelerde uyuşturucu ticareti yaparak bunu savaşın finansmanın da olarak kullanıyorlar.
Tüm bu faktörlerin iç içe girmesiyle 60 yıllık çatışma sonunda ülke o hale gelmiş ki, bugün toprakların bir kısmını devlet, bir kısmını gerillalar kontrol ediyor.
Kolombiya bugün barış görüşmelerinde, daha doğrusu yeniden yapılanma arayışında...
Türkiye'yle karşılaştırınca, biz öykümüz içinde bir çatışma yaşıyoruz, Kolombiya'nın kendisi bizzat çatışma...
Onlar barışa doğru yol alabiliyorsa, biz haydi haydi alırız.
- BIST 90.383
- Altın 144,560
- Dolar 3,6117
- Euro 3,9021
- İstanbul 5 °C
- Diyarbakır 2 °C
- Ankara 0 °C
- İzmir 7 °C
- Berlin 1 °C
- TSK, PKK'ye yönelik hava harekâtı düzenledi
- Kurtulmuş: ABD, PYD'yi tercih ederse...
- Trump, tartışmalı boru hattı projesini imzaladı
- Fuad Hüseyin: ABD, Kürdistan’a desteğini açıkça beyan etti
- İtalyan kaleci Buffon tarihe geçti
- Trump’ın sağlık reformu yasası yine ertelendi
- Papa: Avrupa Birliği kendini sorgulamalı
- Şerefnâme’nin 1682 tarihli ilaveli tercümesi yayınlandı
- Almanya'dan Türkiye'ye 54 silah satışına onay
- Merkel'den referandum açıklaması
- Emine Ayna serbest bırakıldı
- Mübarek 6 yıl sonra serbest bırakıldı
- ABD: Kürd savaşçılara saygı duyuyoruz
- Kanal D, İrfan Değirmenci'ye dava açtı
- Trump’ın sağlık yasası ertelendi
Şiddet ve korku diyarı...
- Reuters objektifinden Musul’dan kaçış
- Hawraman Taht köyünde kar manzarası
- Suriye’nin Halep kentinden geriye kalanlar
- Başbakan Binali Yıldırım, Hewler'de
12345678
- Sait Çürükkaya...
- Antep'te sokak düğününe bombalı saldırı
- Cizre'deki bodrumlarda ne yaşandı?
- Nizamettin Ariç - Xakî Bîngol - Çîyayê Şengalê
12345678
RÖPORTAJ
- Eski ABD elçisi: Rakka YPG'siz alınamazABD’nin eski Türkiye Büyükelçisi James Jeffrey, Suriye’de Türkiye’yle YPG’yi karşı karşıya getiren denklem hakkında konuştu.
- Ahmet Türk: 7 Haziran sonrasındaki eylemler hataydıMardin Belediye Eş Başkanı iken yerine kayyum atanan ve ardından tutuklanan Ahmet Türk, çözüm sürecini ve referandumu değerlendirdi.
- Nuceyfi: 'Kürdistan’a saldırmayı düşünenler var'Irak Cumhurbaşkanı Yardımcısı ve eski Parlamento Başkanı Usame Nuceyfi, “Bağımsızlık konusunda kararı Kürdistan Bölgesi halkı verecek. Biz de bunu saygıyla karşılayacağız” dedi.
- Beşikci: Bağımsızlığı ertelemek sakıncalıdırKürd siyasetine yönelik eleştirileri ile tartışma konusu olan Sosyolog Yazar İsmail Beşikci, kendisine yönelik eleştiriler, PKK'nin ulusal kongre girişimleri, Güney'deki bağımsızlık girişimleri konusundaki soruları yanıtladı.
ÖZEL MAKALE
- Türkiye'de tutuklu sayısında yüzde 191'lik artışAvrupa Konseyi'nin ceza istatistiklerine göre Türk cezaevlerindeki tutuklu sayısı 2006-2015 yılları arasında yüzde 191 oranında arttı. 47 üye ülke genelinde ise tutuklu sayısında düşüş kaydedildi.
- Türkan Elçi, Tahir Elçi'yi yazdıTürkan Elçi, Diyarbakır Baro Başkanı iken öldürülen Tahir Elçi için Özgürüz’e yazdı: Kopuk, kör, sağır hayatların arasına köprüler inşa etmiştin.
- Popüler Tarihin efendisi; Akgündüz Metinleri (2)"Saîdê Kurdî, Muhakemat eserinin 8. Mukaddimesinde ifade ettiği gibi İslam dünyasında, Hicri 300’den sonra ilmi çalışmaları yarı yarıya terk edilmişti, 500’den sonra tamamen bıraktı."
- Rusya, Suriye'yi S-300 ve S-400'lü savunma sistemiyle koruyacakRusya'nın Suriye'de S-300 hava savunma sistemleriyle S-400 füze savunma sistemlerini kullanarak birleşik hava savunma sistemi kurduğu belirtildi.
KÜLTÜR SANAT
- Şerefnâme’nin 1682 tarihli ilaveli tercümesi yayınlandıŞerefnâme’nin 1682 tarihinde Palu Beyi Yansur Bey’in Katibi Şem‘î tarafından yapılmış Osmanlıca Tercümesi Nûbihar Yayınları tarafından yayınlandı.
- Aynur Doğan'a ABD'den Akdeniz Müziği Ustası ödülüKürtçe müziğin, Türkiye’de ve dünyada en çok tanınan isimlerinin arasında yer alan Aynur Doğan, ABD’deki Berklee Müzik Okulu tarafından geleneksel olarak verilen Akdeniz Müziği Ustası ödülüne layık görüldü.
- Dengbêj Mihemed Şêxo'nun ölüm yıldönümüKürd müziğinin usta ismi denbêj Mihemed Şêxo 9 Mart 1989 tarihinde hayatını kaybetti.
- Nûbihar 25 yaşında1992 yılının Martı’nda yayınevi, yedi ay sonra da Ekim ayında dergi olarak yayın piyasasına giren Nûbihar 25 yaşına girdi.