Fotoğrafın Öyküsü
"Bir fotoğraf; çeken ve çekilen artık eskisinden daha ünlü"
1. Fotoğrafın Öyküsü
İlk bakışta acı çeken birini görüyorsanız hislerinizde yanılmadınız. Evet yerde yatan James Meredith'in bir hayli canı yanıyordu. Ambulans ile hastaneye götürüldüğünde vücudundan 63 saçma çıkartıldı. Bir insan hakları savunucusu olan Meredith o gün ölmedi. Hatta bu fotoğrafı çeken Jack Thornell'e hem Pulitzer ödülünü kazandırdı hem de onu döneminde dünyanın en iyi fotoğrafçılarından biri yaptı. Fotoğrafçı Jack Thornell 6 Haziran 1966'da çektiği bu fotoğrafın öyküsünü birçok kez farklı platformlarda anlattı. Kendi şansını yaratan gazetecilerden biri olan Thornell Mississippi'de bir silah sesi ile olaya şahit olur ve arabasından derhal inerek önce kendi güvenliğini sağlayıp sonra tek bir karede yerde yatan yaralıyı fotoğraflar. Meredith'in kendisinden yardım istemesine rağmen "kendi işini yapmaya devam ederek" müdahale etmeyen fotoğrafçı bu fotoğrafı derhal servis eder ve büyük bir üne kavuşur. Peki Meredith neden vurulmuştu? Amerika'da iç savaş boyutuna varan etnik çatışmaların yaşandığı dönemde Meredith insan hakları savunucusuydu. 5 Haziran 1966 tarihinde siyahi Amerikan vatandaşlarının da oy kullanma haklarının hukuken tanınması için başlayan "Nefrete Karşı Düzenlenen Buluşma" etkinliğinin ikinci gününde vuruldu. Aynı zamanda Mississippi Üniversitesi'nde okumaya hak kazanan ilk siyahi öğrenci olarak Meredith nefretin yöneldiği biri durumundaydı. Sivil bir vatandaş olarak yapmak istediği eylemi ise neredeyse onu öldürecek kadar büyük bir müdahalenin yaşanmasını beraberinde getirdi. O silahsızdı, yalnızca bir rota üzerinde yürüyecek ve eşitlik haklarına vurgu yapacaktı. Onu vuran ırkçı hislerde olan kişi ise beyaz bir militandı, yani o günlerde çok da şaşırılmayacak iki cephenin muhatabı olduğu basit bir olaydı. Ancak Meredith'in vurulması onu durdurmadı, hatta o hastanede yaşam mücadelesi veriyorken onun gibi düşünenler Meredith'in yalnız olmadığını ve onun niyet ettiği eylemi kendilerinin tamamlayacağını söylediler. Kendi ismi ile anılan eylemler Amerikan vatandaşlarının eşitliği mücadelesinde büyük bir rol oynadı. Hem o amacına bir şekilde ulaştı hem de onun acılı haline şahit olan fotoğrafçı bu kare ile ödül alarak dünyanın en tanınan fotoğrafçılarından biri oldu.
DİĞERLERİ
Osmanlı Yönetim Merkezi: Topkapı Sarayı
İstanbul’un fethinin ardından yüzyıllar boyunca Osmanlı yönetim merkezi olan, eski adıyla Yeni Saray(Saray-ı Hümayun), sonraki dönemlerde değişen adıyla ise Topkapı Saray’ı, Osmanlı Devleti’nin klasik döneminden kalan iki saraydan biri olup, saray-kent özelliğiyle öne çıkmaktadır. Fatih Sultan Mehmet’in İstanbul’u fethetmesiyle takriben 1460 yılında inşasına başlanan Saray, 700 bin metrekare bir alanda İstanbul’un en gözde mevkisine konuşlandırılmıştır. Zaman içinde birçok değişikliğe uğrayan Saray bugün en gözde mimari eserlerden biri olup konumu İstanbul’da tarihi yarımadanın ucunda Marmara denizine, Üsküdar’a ve Haliç’e bakan, hakim bir mevkidedir. Sarayburnu’ndan başlayan Kal’a-i Sultani adı verilen surlarla devam eden, 19.yy.’a gelene kadar çeşitli ilaveler ile şekil değiştiren yapının üç büyük kapı, beş de hizmet kapısı olmak üzere sekiz ayrı girişi vardır. Birun-hizmet ve koruma alanı, Divan-ı Hümayun- İdari Merkez, Enderun-Eğitim alanı ve Harem-Özel yaşam alanı olmak üzere dört bölümden oluşan Topkapı Sarayı’nın sürekli değişime uğraması, sultanların ve halkın bu yapıya ait algısını bir saraydan öte, kent olduğu yönünde geliştirdi. Zira Saray’ın işlevsel yerleşimi giderek özelleşen bir hiyerarşiye sahiptir. Kuşkusuz her padişah kendi döneminde bir öncekinin yaptıklarını değiştirerek, kendi adına kasırlar, köşkler inşa ettirmiş, bu da adeta bir kent gibi plansız büyümeyi beraberinde getirmiştir. Bab-ı Hümayun, Babüsselam ve Babüssaade gibi ana girişler, Fatih Köşkü, Hırka-ı Saadet, Kubbealtı ve mutfaklar kalıcılığını korumuş, sonraki dönemlerde Sünnet Odası, Bağdat Köşkü, Revan Köşkü, Sofa Köşkü, III. Osman Köşkü, Mecidiye Köşkü gibi bağımsız birçok yapı Saray’a dahil edildi.
5 Soruda Üstad Semavi Eyice'nin Hayatı
Henüz çocuk denilebilecek yaşlarda tarihe gönül veren, yaptığı araştırmalarla Türk tarihçilerin pusulası olan üstad Semavi Eyice, onlarca kitaba imza atması ve bini aşkın eserde; makale, ansiklopedi ve araştırmalarının bulunması vesilesiyle Türk tarihçiliğinin önemli isimleri arasında yer almaktadır. Hayatı ve eserleri kitaplara sığmayacak kadar geniş olan yakın zamanda kaybettiğimiz önemli Türk bilim insanı Semavi Eyice’yi 5 soruda tanıyalım.
7 Maddede Adı Kadar Şirin Köy: Şirince
Özgün kırsal mimarisi, köklü tarihi ve kültürel yapısıyla Ege’nin en şirin köylerinden biri olan Şirince köyü, gerek mütevazı yapısıyla, gerek eşsiz doğasıyla gerekse de bünyesinde barındırdığı kurumlarla farklılaşıyor. Günübirlik ziyaretler ve huzur dolu uzun soluklu dinlenmeler için vazgeçilmez arasında yer alan Şirince köyü, başından geçen ilginç hikâye sayesinde dünya çapında tanınıyor.
Barok Üslubun Osmanlı Yaşayışına İşlendiği Saray: Dolmabahçe Sarayı
İstanbul’un fethinden önce kraliyet ailesinin küçük vadisi adıyla anılan Fındıklı ile Beşiktaş semtleri arasında yer alan bu koy, Fatih Sultan Mehmet’in İstanbul’u fethetmek için gerçekleştirdiği, gemileri Haliç’e indirme planın bu koydan başlaması ve fetih sonrasında da birçok Osmanlı padişahının konakladığı, etkinlikler düzenlediği bir alan olarak önemini tarih boyunca devam ettirmiştir. Takriben 16.yy.’dan itibaren yerleşilmeye başlanan bu alanın 19.yy.’a gelene kadar İstanbul’un en ihtişamlı saraylarından birine dönüştürüldüğü ve bu işi saray mimarı olan hassa mimarlarından Garabet Amira Balyan’a devredildiği bilinmektedir. Saray bugün ki halini almadan önce bir hasbahçe etrafında çeşitli köşklerin inşa edildiği ama bundan da önce I. Ahmet ve II. Osman’ın bu alana adını verecek olan deniz kıyısının doldurularak geniş bir kıyı şeridi elde edildi. Dolmabahçe Saray’ı adını bu tarihi geçmişinden alarak, önceleri küçük kasırlar, harem bölümü, tersane, Kavak Sarayları, Valide Sultan Dairesi gibi birbirinden bağımsız birimlerden oluşurken 1775 yılında çıkan bir yangında kısmen harap olması ve ardından III. Selim ve II. Mahmut dönemlerinde tamir ve eklemeler ile yenilenme çalışmaları, en sonunda bugünkü saraya bizi ulaştıran Sultan Abdülmecid’in bu alanı tamamen temizleyerek 1842/56 yıllarında planlı bir şekilde yeniden inşa edilmesi suretiyle oluştu. Sultan Abdülmecid’den önce bu sahil sarayı daimi bir ikametgah yeri olarak gören ilk padişah II. Mahmut olup bu amaçla yanan birimleri tamir ettirerek ve bazı eklemeler ile yenileyerek o güne kadar sayfiye yeri olan sarayın ihtiyaçlara cevap verecek bir konuma getirmiştir. Devletin yeni idari binası olan Dolmabahçe Sarayı, Topkapı Sarayı’ndan bağlarını koparak batılılaşma yolunda toplumu biçimlendiren bir padişahın ışığında yeni bir anlam kazanmıştır. Zira II. Mahmut’un yenilikçi, Batı terbiyesi görmüş bir padişah olması, oğlu Abdülmecid’in tahta geçtikten hemen sonra Avrupa saraylarına benzer bir tarzda plan ve dekor oluşturması normal karşılanmış; sadece kendi tebaasına değil Avrupa’ya da gücünü göstermek istemiştir. Bilindiği üzere kabul edilen sanat ve mimari tarzı kişi ve topluluk yaşayışına direkt tesir etmektedir. Bu bağlamda barok tarzı mimarinin Osmanlı yaşayışına tesir ettiğini söylemek de mümkündür.
Yabancı Seyyahların Sözleriyle İstanbul
Tarih boyunca üç İmparatorluğa başkentlik yapmış İstanbul, güzelliğiyle her dönem şairleri tarafından kendisine hayranlık uyandırmıştır. Bulunduğu konum itibariyle doğu batı arasında bir kesişme noktası olan ve evvel zamanda bir kayık ile sonra bir yelkenliyle, feribotla ve araba ile derken kolayca kıta değiştirme imkanının olduğu bu şehir kendisini ziyaret eden her insanın aklında hayranlık hissi, şehirden ayrılan her insanda ise özlem duygusunu miras bırakır. Yabancı seyyahların yazdığı mısralardan derlenen sözler İstanbul'un sadece bir şehir olmadığı izah ediyor.
10 Maddede Türk Futbol Tarihinin En Önemli 10 Numaraları
Dünya futbol tarihine adını yazdırmış en yetenekli futbolcuların oynadıkları mevkilere baktığımızda birçoğunun on numara diye tabir edilen mevkide oynadığını görürüz. Topun orta saha ile rakip kale arasındaki bağlantının sağlanması yetenek, görsel değer ve üst düzey bir zeka ister. Bu nedenle de bu bölgenin oyuncuları kendilerini diğer mevki oyuncularından sıyırarak farklı bir konuma getirir. Bu yazımızda da Türk futbol tarihinin görmüş olduğu en önemli yerli ve yabancı 10 numaralı futbolcuları tanıtmaya çalışacağız.
KELAM
Su nasıl suya benzerse, bir milletin geleceği de geçmişine öyle benzer.
İbn Haldun