Ganglion kistleri; küçük, iyi huylu, sıvı dolu keselerdir. Deride eklem bağlarında, çoğunlukla bilekte bulunurlar ve derinin altında küçük yumru şeklinde görünümleri vardır. Bu kistler oldukça yaygın olmasına rağmen, ganglion kistleri hakkında bilgi sahibi olunmaması ya da yanlış teşhis konması mümkündür.
Ganglion Kistleri Hakkında Hızlı Bilgiler:
Aşağıda ganglion kistleri ile ilgili bazı temel hususlar kısaca listelenmiştir. Daha ayrıntılı ve destekleyici bilgi makalenin devamında yer almaktadır.
- Ganglion kistleri kanserli değildir.
- Olguların yaklaşık yarısında ganglion kistleri müdahale edilmeksizin ortadan kaybolur.
- Bilim, bu kistlerin nasıl oluştuğunu yeni açıklamıştır.
- Kist içerisindeki sıvı, sinovial eklemlerin içerisindeki sıvıyla benzerdir.
- Kistlerin boşaltılması veya cerrahi olarak çıkarılması bazen geri dönüşünü engeller.
- Genellikle bilek eklemlerinin yanında görülürler.
Ganglion Kisti Nedir?
Ganglion kistleri, Gideon hastalığı ve sinovial kist olarak da bilinirler ve bilek ve el bileğinin eklemlerine veya tendonlarına yakın, kanserli olmayan yumrulardır.
Daha nadir olarak, bunlar ayak bileği bölgesinde ve hatta nadiren de olsa diz bölgesinde meydana gelir.
Hipokrat sıklıkla gangliyon kistleri hakkında ilk bahseden kişi olarak gösterilir.
Kistin genel şekli bir çubuktaki su balonuna benzer. Kistin ana gövdesi yuvarlak veya ovaldir ve sıvı ile doludur. Genel boyut aralığı bezelyeden golf topuna kadar değişiklik gösterebilir.
Önemli bir tıbbi tehdit oluşturmasa da kistin durumu bazen rahatsızlık verici olabilir. Bazen, kist ağrıya neden olan veya bazı hareketleri zorlaştıran bir siniri zorlayabilir. Bazı vakalarda, kist çevresindeki bölge uyuşuk hissedilebilir ve etkilenen elde kavrama kuvveti azaltılabilir.
Ganglion Kistleri Belirtileri Ve Teşhisi
Ganglion kistleri nispeten kolay teşhis edilebilir:
- Kistin yeri: Her zaman bir eklem yakınında, en yaygın olarak bileğin arkasında görülür.
- Kistin şekli ve boyutu: Kabaca dairesel ve çapı 2.5 cm’den daha azdır.
- Ağrı: Dokunulduğunda genellikle ağrı olmaz.
Ganglion kisti içindeki sıvı berrak ve kalındır. Doktor muayene sırasında kisti inceler. Teşhis doğrulanamazsa röntgen, ultrason, MR gibi alternatif görüntüleme testleri kullanılabilir. Bu testler, kanser veya artrit gibi daha ciddi hastalıkları da teşhis edebilir.
Ganglion Kisti Nedenleri
Ganglion kistlerinin nedenleri hala bilinmemektedir. Kistler, bir eklemin veya tendonun yerinden çıktığı doğal alanlarda gelişme eğilimi gösterir. Bununla birlikte, risk faktörünün üç ana kategorisi vardır:
- Yaş ve cinsiyet: Ganglion kistleri herkesi etkileyebilir. Ancak en sık 20 ila 30 yaşlarındaki kadınlarda görülür.
- Eklem veya tendon yaralanması: Geçmişte yaralanan bölgelerde ganglion kistleri gelişme olasılığı daha yüksektir
- Aşırı egzersiz: Bazı eklemleri şiddetle kullanan kişilerde ganglion kisti riski daha olasıdır. Örneğin, kadın jimnastik uzmanları özellikle eğilimlidir.
- Osteoartrit: Tırnağa en yakın eklemlerde yıpranma ve yıpranmış artrit bulunan insanlarda bu tür bir kist gelişmesi diğerlerinden daha olasıdır.
Ganglion Kistleri Tedavisi
Bir ganglion kisti bir hastaya rahatsızlık veya ağrı vermiyorsa, genellikle müdahale edilmez. Ganglion kistlerinin yaklaşık %50’si kendiliğinden temizlenir, ancak bunların tamamen yok olması yıllar alabilir.
Örneğin kist bir sinire baskı yapıyorsa veya ağrıya neden oluyorsa, bu gibi sorunlar dahilinde bazı müdahaleler yapılabilir. Bunlar şunları içerir:
- İmmobilizasyon: Hastalıklı bölgenin hareketi kistin boyutunu artırabilir. Bölgeye splint uygulandığında hareket sınırlı olacak ve sonuç olarak kist boyutunda küçülme olur.
- Aspirasyon: Kistler, eklemlerde doğal olarak oluşan sıvıya benzer bir sıvı ile doldurulur. Bu sıvının çıkarılması bazen kisti kalıcı olarak çıkarabilir.
- Açık cerrahi: Küçük bir kesi yapılır ve kistin bir kısmı ya da tamamı çıkarılır.
- Artroskopik ameliyat: Aksi halde anahtar deliği ameliyatı olarak bilinir. Cerrah küçük bir kesi yapar ve etkilenen bölgeye bir kamera yerleştirilir. Anahtar deliği cerrahisi, ameliyatın hastadaki etkisini en aza indirir. Bu son yöntem şu anda kist tekrarını azaltma açısından en başarılı yöntemdir.
Ganglion kisti ameliyatı sonrası kistin geri dönmeyeceği garanti edilmez. Ameliyatla nüks görülme sıklığı azdır, ancak komplikasyonlar ve kalıcı skar dokusu oluşması daha yaygındır.