Balgam Nedenleri
Çoğu kişi yaşadığı balgam sorununun nedeni bulmakta zorlanmaktadır, diğer yandan, bunun ciddi bir belirti olduğu da düşünülmektedir. Ancak, balgam vücutta daima bulunur ve aşırı üretildiği zaman bir endişe haline gelir. Balgamın bir türü olan mukus, vücudun korunması ve yağlanması için dâhili olarak yardımcı olur. Vücuttaki dokuları nemli tutmak için gereklidir. Ayrıca nefes alırken kir, bakteri, toz, havadaki allerjenler ve polenin akciğerlere girmesini engeller.
Mukus, su, tuz, karbonhidratlar, protein ve doku hücrelerinin bir karışımıdır. Kulak, burun delikleri, ağız ve dudakları içeren birçok noktada bulunabilir. Ayrıca sindirim sistemi ve solunum yollarında da bulunmaktadır. Aslında, inflamasyon ve enfeksiyonların potansiyel nedenlerini ortadan kaldırmak için oldukça önemlidir. Akciğerlerde bulunan mukus enfekte olduğunda renk değiştirmekte ve balgam şeklinde vücuttan atılmaktadır. (1)
Balgam Neden Olur?
Balgam oldukça sık görülen bir durumdur ve çeşitli koşulların bir sonucu olarak ortaya çıkabilir. Basit bir mevsimsel gribin veya alerji veya sinüzitin bir sonucu olabilir. Ayrıca influenza, bronşit, pnömoni gibi viral veya bakteriyel enfeksiyonlar da balgama neden olur. Diğer yandan, balgam belirli bir yaşam tarzının sonucu olabilir (örneğin aşırı sigara içmek gibi) veya ciddi bir akciğer rahatsızlığının bir belirtisi olabilir. (2)
Üretilen balgamın rengi, kalınlığı ve miktarı balgamın nedenlerini ve tedavi planlarını belirlemek için doktorlar tarafından gözlemlenmektedir. Hafif, yarı açık balgam, genellikle çok endişe edecek bir durumun sonucu değildir. Koyu renkli lekeli mukus aşırı miktarda sigara içilmesinin bir sonucu olabilmektedir. Balgamda görülen kan ise ciddi bir solunum rahatsızlığının bir belirtisi olabilir ve acil tıbbi müdahale gerektirebilir. (3)
Balgamın Rengi ve Yapısı
Balgamın rengi, çeşitli enfeksiyon türlerinin bir sonucu olarak değişebildiği için tıbbi bir sorunun göstergesi olabilir. Farklı balgam renklerinin ve yapılarının ne anlama geldiği şöyle sıralanabilmektedir:
- Beyaz Renkli Balgam
Çoğu sağlıklı insanın balgamı beyaz renktedir. Beyaz renkte olan balgam çıkararak öksürüyorsanız, enfeksiyondan arındırılmış sağlıklı bir bedene sahip olduğunuz anlamına gelir. Böyle bir durumda balgamın aşırı miktarda üretilmesi bir tahriş edici ya da alerjinin sonucu olabilmektedir. (4)
- Açık ve Koyu Sarı Renkli Balgam
Balgam bazen açık sarı veya koyu sarı renkte olabilir. Açık sarı balgam, bağışıklık sisteminin sağlıklı ve iyi çalıştığını göstermektedir çünkü bu durumda, bağışıklık sistemi bir solunum yolu enfeksiyonuyla savaşmaktadır. Açık sarı balgam, üst yolunum yollarında meydana gelen viral bir sinüs enfeksiyonunun başlangıcını veya sonunu belirtebilir.
Eğer koyu sarı renkte olan balgam öksürüyorsanız, bu durum, bakteriyel bir enfeksiyonun ya da alt solunum yollarında meydana gelen bir enfeksiyonun belirtisi olabilir. (5)
- Yeşil Renkli Balgam
Yeşil renkte olan balgam genellikle pnömoni veya iç mikro kanama ile enfekte olmuş insanlarda görülmektedir. Bu nedenle, eğer yeşil renkte balgam öksürüyorsanız, bu durum vücudun enfekte olduğunun bir belirtisidir. Balgam, miyeloperoksidazlar (bakterileri öldürmede görev almaktadır) olarak bilinen bir enzimin varlığı nedeniyle yeşil renge dönüşmektedir. Bu enzim yeşil renktedir. (6)
- Kahverengi Balgam
Kahverengi renkte olan balgam, çoğunlukla fazla sigara içmekle ilişkilendirilmektedir. Bu gibi durumlarda, balgam tükürük ile karışır. Kahverengi balgam öksürüyorsanız, dokunun kumlu gibi olduğunu fark edebilirsiniz. Bu, toz ve bazı diğer yabancı maddelerin balgam ile karıştığı anlamına gelir.
Genellikle KOAH hastalarında ortaya çıkmaktadır. Aşırı sigara içilmesi durumunda, balgamın rengi kahverengiye dönüşmektedir, çünkü sigara içindeki zararlı maddeler mukusa yapışmaktadır. (7)
- Kanlı Balgam
Balgamda kan olması, bronşit için iyi huylu bir hastalığın veya tüberküloz gibi önemli bir hastalığın belirtisi olabilmektedir. Kan, balgamla birlikte çizgiler şeklinde görülür. Bununla birlikte, kanla beraber balgam öksürüyorsanız, bu durum acil tıbbi müdahale gerektiren önemli bir endişe kaynağı olabilir.
Sonuç olarak, balgamın rengi sağlığınızın ne durumda olduğunu gösteren önemli bir belirtidir ve göz ardı edilmemelidir. (8)
Balgam Nedir?
Balgam olarak da bilinen boğaz mukusu, boğaz mukusla tıkadığında veya burnunuzun arkasından genzinize akan, rahatsız edici geniz akıntısı olarak tanımlanabilir. Gırtlak ve burun bezleri günde yaklaşık olarak 1-2 litre mukus üretmektedir.
Bu mukus, sinüs pasajlarını hizalayan ve birçok önemli fonksiyona sahip olan hücrelerden oluşmaktadır. Burun kanallarını nemlendirmekte ve temizlemektedir. Kanallarda bulunan yabancı parçacıkları yakalamakta, onları solunum sistemine süzülmesini durdurmaktadır. Böylece, solunum yolunu nemlendirmekte ve vücudun enfeksiyona karşı savaşmasını sağlamaktadır. Çoğu kez bu balgamı yuttuğumuzun farkında bile olmayız. (9)
Balgam Belirtileri
Boğazda biriken balgamla beraber nedenine bağlı olarak başka belirtiler de yaşayabilirsiniz. Bazen balgam başlangıcı, bakteriyel, viral veya mantar enfeksiyonunun bir sonucu olarak ortaya çıkmaktadır. Balgam nasıl anlaşılır? Balgam belirtileri ise;
- Ateş
- Titreme
- Tıkanıklık
- Öksürük
- Burun akıntısı
- Kaşıntılı gözler
- Baş ağrısı ve nefes darlığı olabilir.
Boğaz biriken mukusun belirtileri sadece balgam, boğaz tıkanıklığı, nefes darlığı ve balgamlı öksürük de olabilmektedir. (10)
Balgam Tedavisi
Balgamın rengi ve yapısı sizi endişelendiriyorsa, bir doktora başvurmalısınız. Balgam nasıl geçer? Balgamın altında yatan nedenler ise genellikle antibiyotikler, diğer ilaçlar ve solunum yolu tedavi yöntemleriyle tedavi edilebilmektedir. Bazı durumlarda ameliyat da gerekli olabilir.
Balgamın altında yatan bazı nedenler viral olabilir ve bunlar antibiyotiklerle tedavi edilmez. Bunun yerine, iyileşmek için sadece iyi beslenmek, nemlendirme yöntemleri uygulamak ve istirahat yeterli olabilmektedir.
Ayrıca, aşağıdaki tedavi yöntemlerini deneyerek belirtilerinizi hafifletebilirsiniz:
- Evde nemlendirici kullanma
- Tuzlu su ile gargara yapma
- Okaliptüs yağı ya da vicks gibi solunum yolları açıcılarını kullanma
- Bazı reçetesiz ilaçları alma (11)
Balgam İçin Hangi Doktora Gidilir?
Balgamın altında yatan nedeni teşhis ve tedavi etmesi için aile hekimine, iç hastalıkları uzmanına ve enfeksiyon hastalıkları uzmanına başvurabilirsiniz. (12)