Hepimizin türlü türlü problemleri var. Bazı problemleri ise tekrar tekrar yaşıyoruz, sürekli bir dejavu halinde. O zaman durup bir düşünelim bu sorunu neden yaşıyoruz. Nasıl çözebiliriz? Kendimize bu soruları soralım ve çözüme adım adım yaklaşalım.
İşte kendimize sormamız gereken sorular:
Sebeplere dair
- Ne oluyor da bu sorunu yaşıyorum?
- Bu soruna ne sebep oluyor olabilir? Çevresel şartlar mı, elimde olmayan sebepler mi?
- Yoksa sorun benden mi kaynaklanıyor? Bakış açım mı, bir davranışım mı, tutumum mu, alışkanlığım mı…?
- Eğer çevresel şartlar nedeni ile bu sorunu yaşıyorsam, böyle bir sorun olabileceğini öngörebiliyor muyum? Buna hazırlıklı olabiliyor muyum? Riskleri yönetebiliyor muyum?
Etkilerine dair
- Ne sıklıkla bu sorunu yaşıyorum?
- Bu sorun beni nasıl etkiliyor? Kararlarımı, yaşayışımı, duygu durumumu, önceliklerimi, hedeflerimi…
- Ben bu sorunu yaşarken, etrafımdakiler bu durumdan nasıl etkileniyor?
- Bu sorun sebebi ile etrafımdakilerle ilişkilerim nasıl etkileniyor?
Çözüme dair
- Bu sorunu başka kimler yaşıyor?
- Onlar nasıl yönetiyorlar bu sorunu? Çözebiliyorlar mı?
- Çözebiliyorlarsa, nasıl? İyi tecrübe örnekleri bana ne diyor?
- Onların yapıp benim yap(a)madığım ne olabilir?
- Çevremdekiler bu konu ile ilgili neler düşünüyorlar? Benim göremediğim onların görebildiği bir şey var mı?
- Bu konuyu biriyle konuşmayı düşündüm mü? Biriyle paylaşmayı?
- Biriyle paylaşacak olsam bu kim olurdu? Neresi olurdu?
- Bu kişi, kurum bu sorunumu çözebilir mi? O yetkinlikte mi?
- Bu sorunu çözebilmek için hangi kararları almam gerekir?
- Nereden başlamam gerekir?
- Neleri değiştirmem gerekir?
- Bunu ne zaman yapmalıyım?
- Sorunu çözdüğümü nasıl anlarım?
Çözdükten sonra
- Bu sorunu bir kez daha yaşarsam kendime hangi tavsiyelerde bulunurum?
- Bu sorunu yaşayan başkalarına ne tavsiyede bulunurum?
- Bu sorunu nasıl çözdüm?
- Hangi özelliklerim bu sorunu çözmekte bana yardımcı oldu?
- Hangi özelliklerim nedeni ile sorunu çözmem gecikti?
Amacımız sorunu masaya yatırıp sebeplerini, çıkış noktasını, tam olarak kaynağını anlayabilmek. Sonrasında da bu sebepleri çözmeye çalışmak: Bazen kendimizi değiştirerek, bazen de değiştiremeyeceğimiz durumları yönetmesini öğrenerek. Ayrıca sorunun bizi ve çevremizi nasıl etkilediğini de göz önünde bulundurarak hayatımızın kontrolünü elde tutarak.
Elbette sorun yaşamak istemeyiz ancak sorunsuz bir hayat mümkün olmadığına göre şöyle bakabiliriz belki: Sorunlar sayesinde yeni arayışlara giriyoruz ve yeni şeyler deniyoruz, başka yollar keşfediyoruz, doğru bildiğimizin eksik yanlarını görüyoruz, aynı şekilde kendimizi de geliştiriyoruz. Dahası etrafımızı da daha iyi anlama, tanıma fırsatı yakalıyoruz. Kazanımımız çok velhasıl.
Nereden baktığımız önemli.