Armoni neye denir? Armoni ile ilgili ansiklopedik yazı.
Birçok sesin eşanlı olarak üretilmesi, Batı’da çok rağbet gören bir başka teknik olan armoni’yi yaratır. Batı’da iki, üç, dört, sonra da da-ha fazla farklı ses üst üste konduktan sonra, XV. yy’dan itibaren bu çok sesliliklerin dikey ses sonucuyla uğraşılmaya başlanmıştır.
Bu dikey yapıların temel birimi akor’dur. Akorun yapısı, bileşimine giren notaların sayısına ve yüksekliğine bağlı olarak değişir. Akor az veya çok yoğun olabilir (ikilenmiş notalar bir yana bırakılırsa, üç sesten yedi sese, tam akordan on üçüncü akora). Uyumlu akorlar bir istikrar veya dinginlik izlenimi bırakırken, uyumsuz akorlar bir gerilim duygusu ve daha istikrarlı bir akor üzerinde karar kılma ihtiyacı yaratırlar; bununla birlikte bu uyum kavramı çağlara ve yerlere göre değişir: bunun dinleyicinin eğitim düzeyine bağlı olduğunu kabul etmek gerekir. Ama akorun önemi, komşu ses gruplarıyla kurduğu ilişkilerde de yatar.
Armoni tonal dile ve evrimine sıkı sıkıya bağlıdır. Rönesans’ta tonal dil tam akorla, XVII. yy’da ise yedinci akorla sınırlanmıştır. Dokuzuncu akor ise bağımsızlığını Romantik yüzyılda kazanmıştır.
1910’a doğru, artan kromatizmin etkisiyle tonal düzenleme ilkeleri zayıflar ve XX. yy bestecileri sık sık, katışmaç denen çok sayıda sesten oluşmuş, repertuvarda yer almayan akorlar kullanırlar. Hatta bazen, notalar İngilizcede cluster olarak adlandırılan gerçek ses salkımları oluşturacak kadar çeşitlenir; bunlar partisyonlar üzerinde genellikle, porte üzerinde iki uç nota arasında uzanan kesintisiz bir dikdörtgen biçiminde gösterilir.