1949.05 - Evrensel Posta Birliği'nin ( U.P.U ) 75. Yıldönümü
Dünya Posta Birliği ( Universal Postal Union UPU
): 8 Ekim 1874 tarihinde kurulmuştur. Yönetim Merkezi, Bern – İsviçre'dir.
Dünya Posta Birliği, Dünya çapında posta sistemine ek olarak, posta politikaları konusunda üye ülkeler arasında koordinasyonu sağlayan Birleşmiş Milletler ajansıdır. DPB Kongresi, İdare Konseyi (CA), Posta İşletme Konseyi (POC) ve Uluslararası Büro (IB) olmak üzere dört kuruldan oluşur. Fransızca UPU’nun resmi dilidir. İngilizce 1994 yılında çalışma dili olarak eklenmiştir.
KURULUŞ VE FONKSİYONLARI:
UPU, 9 Ekim 1874’te 22 ülke tarafından imzalanan ve Bern Anlaşması olarak da bilinen Genel Posta Birliği Anlaşması ile kuruldu. Anlaşma, 1 Ocak 1875’te (Fransa 1 Ocak 1976’da) yürürlüğe girdi. 1878’de Birliğin adı, bugünkü adı olan “Dünya Posta Birliği” ile değiştirildi. UPU, Birleşmiş Milletlerin 1 Temmuz 1948’den beri İhtisas Birimlerinden biridir. DPB Anayasası (Genel Tüzüğü, Anlaşmayı ve Ayrıntılı Kuralları içerir) her üye ülkenin yetkili makamlarınca onaylanmış bir diplomatik anlaşmadır.
Dünya Posta Birliği Anlaşması’nı kabul eden ülkeler mektup ve diğer posta çeşitlerinin değişiminde tek bir posta sınırı olarak hareket ederler. Ulaşım özgürlüğü bu sınırlar içerisinde garanti altına alınır. Anayasa’ya göre Birliğin amaçları; posta hizmetlerinin gelişmesini ve örgütlenmesini sağlamak, insanlar arasındaki iletişimin geliştirilmesine etkin posta hizmetleri ile katkıda bulunmak; sosyal, kültürel ve ekonomik alanlarda uluslararası iş birliğine katkıda bulunmak, üye ülkelerin talebi üzerine teknik yardımda bulunmaktır.
UPU, 1963 yılından beri; sonradan BM ile Birleşmiş Milletler Kalkınma programını kurmak üzere birleşen, Birleşmiş Milletler Genişletilmiş Teknik Yardım Programına (UNDP) katılmaktadır. 1989 UPU Washington Kongresi, UPU yardımlarının BM Kalkınma Stratejisi Genel Çerçevesinde birleştirilmesi için tavsiye kararı almıştır. Uygulamada UPU’nun kendi kaynakları ile yaptığı yardımlar UPU ve alıcı ülkelerle yapılan kalkınma anlaşmaları ile birlikte çok yıllı entegre projelere bağış şeklinde olmaktadır. UPU’nun yardımları tüm posta sektörlerini kapsayan teknik iş birliği sorunlarıyla ilgilidir. UPU teknik yardım faaliyetlerinin ana finansman kaynağı UNDP’dir.
YAPI:
Dünya Posta Kongresi (olağan olarak 5 yılda bir toplanır), UPU’nun en yetkili karar mercidir. Kongre tüm üye ülkeleri temsilcilerinden oluşmaktadır.
Yıllık olarak toplanan İdare Konsey (CA), 1947 Paris Kongresi tarafından kurulan Yürütme Konseyi’nin yerine, 1994 Seul Kongresi tarafından kurulmuştur. Konsey, Kongre tarafından seçilen 41 üyeden oluşmaktadır. Konsey, Kongrelerin devamını sağlamaktan, kısmen Kongrelerde alınan kararların Kongreler toplana kadar geçen sürede uygunluğunu denetlemekten, çeşitli hükümetlerin posta politikaları konusundaki sorunlarını, uluslararası gelişmeleri de hesaba katarak değerlendirmekten, zorunlu hizmetlerde genel ilke ve politikaların uygulanmasını ve geliştirilmesini idare etmek. Kongreler arasında stratejik plan değişikliklerini onaylamak, teknik iş birliğinin hükümetlerarası yönünden, hizmetlerin kalitesini (politika ve ilke olarak) yükseltmekten, dağıtım hizmetleri endüstrisini bir bütün olarak etkileyen uluslararası teknik standartlar anlaşmalarından, bütçeyi onaylanmaktan. Kongreler arasında anlaşmalardaki hükümleri değiştiren tekliflerin onaylanmasını takip etmekten, Uluslararası Büro’nun faaliyetlerinin kontrol edilmesinden, uluslararası ajanslarla ve diğer organlarla yapılan anlaşmalarla ilgili kararlar almaktan sorumludur.
1970.10 - Dünya Posta Birliği Merkezinin Yeni Binası
Pulun kompozisyonu Dünya Posta Birliği Uiuslararası Bürosu tarafından gönderilmiştir.
2022.23 - Dünya Posta Günü
İnsanoğlu yaradılıştan günümüze kadar birbirlerinden ve uzakta olanlardan haber alma ihtiyacı duymuştur. Çağlar atlandıkça insanların yaşam biçimleri de değişmiş olup buna bağlı olarak haberleşme yöntemleri de önce küçük topluluklarda birebir ve karşılıklı iletişim, daha sonra ateş yakılarak veya dumanla işaret buluşu olarak değişik aşamalar geçirmiştir. Posta tarihi boyunca işaretle haberleşme, sesli haberleşme, balon ve güvercin ile haberleşme ve posta tarihinin başlangıç noktası sayılabilecek olan haberciler aracılığı ile haberleşme gibi birçok yöntem kullanılmıştır.
Posta hizmetleri gelişip genişledikçe ülkeler arasındaki sınırlar giderek daha engelleyici olmaya başlamıştır. Posta alanında standartların belirlenmesi ve teknolojinin teşvik edilmesi, üyeleri arasında uluslararası işbirliğinin sağlanması, tüketici ihtiyaçlarının karşılanması ve etkin teknik işbirliğinin sağlanması amacıyla 9 Ekim 1874'te İsviçre'nin Bern kentinde Dünya Posta Birliği ( UPU ) kurulmuştur. 'Bern Anlaşması' olarak isimlendirilen kurucu anlaşma Türkiye'nin de yer aldığı 22 kurucu üye ülke tarafından imzalanmıştır. UPU'nun kuruluş tarihi olan 9 Ekim, 1969'da yapılan UPU kongresinde alınan kararla "Dünya Posta Günü" olarak kabul edilmiş olup her yıl dünya çapında kutlanmaktadır.
Dünya Posta Birliği ( UPU )'ne üye ülkeler ile birlikte aynı tasarıma yer verilerek hazırlanan "Dünya Posta Günü" konulu tek değerli anma pulu ile ilkgün zarfı 09.10.2022 tarihinde dolaşıma sunulmuştur.