Bosna Hersek’in doğusundaki Srebrenitsa'da 11 Temmuz 1995'te başlayan, en az 8 bin 372 Boşnak sivilin Ratko Mladic komutasındaki Sırp askerler tarafından hunharca öldürüldüğü soykırım, sadece Bosna hersek’te değil, tüm dünyada acının ve adalet arayışının sembolü oldu.
BİN 600 SOYKIRIM KURBANI HALA KAYIP
Soykırımın her yıl dönümünde olduğu gibi bu sene de 11 Temmuz'da öldürüldükten yıllar sonra farklı toplu mezarlarda bulunan ve kimlik tespitleri tamamlanan 35 kurban, diğer kurbanların yanına, Potoçari Anıt Mezarlığı'na defnedileceği belirtildi. Halihazırda 6 bin 575 kurbanın mezarının bulunduğu Potoçari Anıt Mezarlığı'na defnedilen soykırım kurbanlarının sayısı, yarınki cenaze töreninin ardından 6 bin 610'a yükselecek. Yaklaşık bin 600 soykırım kurbanının halen kayıp olduğu gerçeği ise Srebrenitsa yarasının neden hala kapanamadığının en önemli göstergesi. Yaranın kapanmaması için bir diğer sebep, yakınlarının sırf müslümanlar oldukları için öldürülmeleri.
MÜSLÜMANLARDAN İNTİKAM ALMA ZAMANI GELDİ
Ratko Mladic komutasındaki Sırp birlikler, 11 Temmuz 1995'te Hollandalı Birleşmiş Milletler (BM) askerlerinin koruması altındaki "güvenli bölge" Srebrenitsa'ya girdi. Mladic'in 11 Temmuz 1995'te yaptığı açıklama, sonraki birkaç günde olacakların habercisiydi. Mladic, Sırp bayramı arifesinde şehri Sırp milletine hediye ettiklerini vurgulayarak, "Nihayet bu topraklarda Türklerden (bölge Müslümanları için kullanılan ifade) intikam alma zamanı geldi" ifadelerini kullanmıştı.
"ÖLÜM YOLU"
Srebrenitsa'nın düşmesinin ardından bu şehirde yaşayan Müslüman halkın bir kısmı, bugünkü şehitliğin tam karşısında bulunan eski akümülatör fabrikasında konuşlanan Hollanda askerlerine sığınırken bir kısmı da orman yolundan Boşnak askerlerin kontrolündeki bölgeye ulaşmayı denedi. Orman yolunu seçenlerin de Hollandalı askerlere sığınanların da kaderi aynı oldu. Yaşanan büyük katliamlar nedeniyle halk arasında "ölüm yolu" olarak da anılan orman yolunu tercih eden binlerce Boşnak, Sırp askerlerin kurduğu pusularda yaşamını yitirmişti. Hollandalı askerlere sığınan müslümanların erkekler kadınlardan ayrılarak öldürüldü. Yalnız kalan kadın ve çocuklar ise sürgün edildi. Mladic’in BM askerlerinin komutanı Thom Karremans’a içki ısmarlaması ve Hollandalı askerlerin Strebrenitsa’dan uğurlanırken hediyler vermesi da dikkat çekiyor. Görüntülere rağmen Karremans hiçbir zaman yargılanmadı. Hollanda devleti ise Srebrenitsa'daki katliamdan "kısmen" suçlu bulundu.
"SOYKIRIM" KARARI VE SUÇLULARI
Hollanda'nın Lahey kentideki Uluslararası Adalet Divanı, 2007'deki kararında, ICTY'den gelen kanıtlar doğrultusunda, Srebrenitsa ve civarında yaşananları "soykırım" olarak nitelendirdi. Mladic’e müebet cezasu verilirken, Radovan Karadziç’e 40 yıl yapis cezası verilmişti. Mahkum edilen kişi sayısı şuana kadar 45 olduğunu kaydediliyor. Yugoslavya’nın başkanı Slobodan Miloşeviç ise davası devam ederken yaşamını yitirdi.