Fanerozoic Eon, Prekambriyen'e ait olan Proterozoik'ten sonra yer alan bir jeolojik zaman ölçeğidir. Bu belki de en ilginç jeolojik evre ve fosil kayıtlarından biridir. Paleontolojide, bu aeonun sakladığı gizemleri aydınlatmak için kendilerini adayan birçok uzman var.
Bu eon sırasında Dünya gezegeni tarihinin çalışmasında kilometre taşları olarak kabul edilen olaylar meydana geldi. Bunlardan bahsedilebilir: Pangalay süper kıtasının oluşumu ve parçalanması, dinozorların kökeni ve tükenmesi, çok çeşitli yaşam formlarının (insan dahil) çiçeklenmesi, iki büyük tükenme süreci ve buzullar.
Bu aeonun önemi, gezegenin bugün hala sahip olduğu özellikleri edindiği sürece, yaşamın gelişimini kabul edebilecek ve kabul edebilecek bir yer haline gelmesinden kaynaklanmaktadır.
özellikleri
süre
Phanerozoic Eon bugüne kadarki 542 milyon yılı kapsıyor.
Atmosfer ve oksijen
Bu dönemde atmosfer, gittikçe daha fazla oksijen, mavi yeşil algler gibi fotosentetik organizmalar tarafından fotosentezin gerçekleştirilmesinin ürünü ve daha sonra günümüzde bilinen bitkileri elde ediyordu.
Önceki eonda Proterozoic, mavi yeşil algler ortaya çıkmış ve çeşitli işlemlerle sabitlenmiş olan atmosfere oksijen salma işlemine başlamıştır. Ancak, bunların yetersiz olduğu ve atmosferde moleküler oksijenin birikmeye başladığı bir noktaya geldi.
Bu, bu eon sırasında, atmosferik moleküler oksijenin halihazırdakilere benzer konsantrasyonlara nasıl ulaştığını gösterir.
Canlıların çok büyük bir nesli tükenmiştir
Fanerozoic Eon'da, kaydın en büyük tükenmesi meydana geldi. Öyle felaketti ki, o zamana kadar var olan türlerin yalnızca% 5'inin hayatta kaldığı tahmin ediliyordu.
Bununla birlikte, bu süreci incelemek çok zor oldu, çünkü kendilerini incelemeye adayanlar arasında sakıncalar ve tutarsızlıklar var.
Pangaea olarak bilinen süperkontinans oluşturuldu
O sırada varolan kıtaları tecrübe eden bir dizi yer değiştirme ve hareket nedeniyle, uzmanların Pangaea adıyla vaftiz ettiği bir üst sınır oluşturuldu.
Tabii ki, bu milyarlarca yıldan fazla süren aşamalı bir süreçti. Aynı şekilde, iyi bilindiği gibi, Pangea birleşmiş olarak kalmadı, daha sonra bugün bilinen kıtaları oluşturmak için bir parçalanma yaşadı.
Tüm bu olaylar ustaca 1912'de Continental Drift Teorisi'ni öneren Alman jeofizikçi Alfred Wagner tarafından tanımlandı.
jeoloji
Jeolojik bakış açısından, Fanerozoic Eon'da iki çok önemli şey oldu: Pangaea'nın oluşumu ve daha sonra parçalanması ve Orojenezi.
orojenleri
Orojen, jeolojinin dağların oluşumunda uzmanlaşmış bir parçasıdır. Bu dönemde ve yer kabuğunu oluşturan farklı plakaların hareketi sayesinde, günümüzde bilinen dağlık dağ sıralarının oluşturulmasına katkıda bulunan çok önemli orojenik süreçler vardı.
Bu aeonda, ikisi Paleozoik döneminde meydana gelen üç ana orogeni vardı. Bu orogenler şunlardı: Caledonian orojenezi, Hercynian orojenezi ve alpin orojenezi.
Caledonian orojenezi
Bu işlem, şu anda Avrupa kıtasının kuzeybatısındaki, Birleşik Krallık, İrlanda, Galler, batı Norveç ve doğu Kuzey Amerika’nın bulunduğu yerde gerçekleştirildi.
Asıl olay, daha önce belirtilen alanlarda bulunan birçok plakanın çarpışmasıydı. Bundan korunan izler ağırlıklı olarak İskoçya ve İskandinav Yarımadası'nda bulunuyor.
Bu plaka çarpmalarının bir sonucu olarak, Laurasia adı verilen bir üst sınır oluşturuldu.
Hercynian Orogenesis
Yaklaşık 100 milyon yıl sürdü. Çarpışmanın kahramanları yeni kurulan Laurasia ve Gondwana idi. Çeşitli kayıtlara göre ve bölgedeki uzmanların görüşüne göre, her iki kıtanın da çarpıştığı yerde, Himalayalara benzer dağ sıraları oluşturulmalıdır.
Hercynian orojenezinin uzun vadeli sonuçları İsviçre Alpleri ve Himalayaları içermektedir. Aynı şekilde, Kuzey Amerika ve Güney Amerika levhalarının batıya doğru hareketi, Amerika kıtasında iki önemli ve tanınmış dağ aralığına yol açtı: Güney Amerika'daki Andes Sıradağları ve Rockies.
Alp Orojenezi
Güney Avrupa ve Asya kıtalarının dağlık alanlarının oluşumuyla sonuçlanan çok önemli bir süreçti.
Aşağı Kretase döneminde, Avrasya, Hint-Avustralya ve Afrika levhaları, aşağıdaki dağ sıralarına neden olacak şekilde çarpışana kadar yakınsak bir hareket paterni yaşamaya başladı: Atlas, Karpat Dağları, Kafkaslar, Apenninler, Alpler, Himalayalar ve Hindu Kush, diğerleri .
Bu dönemde bir başka önemli olay da, yer kabuğunun hareketleri sayesinde Kızıldeniz'in ortaya çıkmasıdır.
Pangaea'nın oluşumu ve parçalanması
Eón Fanerozoico sırasında, süper kıtadaki Pangaea'nın oluşumu gerçekleşti; bu, delillerin bulunduğu çok önemli bir jeolojik gerçek.
Pangaea'nın Yaratılışı
Herhangi bir jeolojik süreçte olduğu gibi, Pangea milyarlarca yıldan fazla bir sürede oluşmuş ve sonunda onu oluşturan farklı fragmanların birbirleriyle çarpışana kadar mevcut okyanuslar arasında yer değiştirmiştir.
İlk adımlar, Laurentia'nın (kıtanın) güney kutbuna doğru yolculuğuna başladığı Kambriyen dönemine dayanıyor. Aynı şekilde, diğer kıtalarda başka değişiklikler de oldu. Örneğin, Laurentia, Avalonia ve Baltica'ya katıldılar ve Euramérica olarak bilinen birini kurdular.
Daha sonra, bu kıta sözde Gondwana ile çarpıştı. Daha sonra, Euramerica'nın güneydoğu sahili, Afrika'nın kuzeybatı kenarı ile çarpıştı. Nihayet, parçaların geri kalanı, yukarıda bahsedilen süperkontinansı oluşturmak için yer kabuğunun büyük kütlesi ile çarpışıyordu.
Günümüzde Moritanya veya Appalachian olarak bilinen dağ sıralarının çoğunun tüm bu hareketlerin bir sonucu olarak oluştuğunu belirtmek önemlidir.
Pangaea'nın Sonu
Kıta Sürüklenme Teorisi'nin temellerinden biri, büyük kara kütlelerinin sürekli hareket halinde olmasıdır.
Bu nedenle, kurulduktan binlerce yıl sonra, Pangea bugün bilindiği gibi kıtalara yol açan parçalanma sürecini deneyimlemeye başladı. Bu süreç Mesozoy döneminde başlamış ve bugüne kadar devam etmektedir.
Gerçekleşen ilk ayrılık, Afrika’nın Kuzey Amerika’sıydı. Daha sonra, yaklaşık 150 milyon yıl önce, ikinci ayrılık gerçekleşti: Gonndwana kıtası, Güney Amerika, Hindistan, Antarktika, Afrika ve Avustralya'ya tekabül eden birkaç parçaya bölündü.
Sonunda, Cenozoik'in başında, Kuzey Amerika ve Grönland ayrıldı ve Avustralya, Antarktika'dan ayrıldı. Bu büyük toprak kütlelerinin yerinden edilmesi nedeniyle, şu anda mevcut olan okyanusların Atlantik ve Hint okyanusları gibi oluştuğunu da belirtmek önemlidir.
hava
Fanerozoic Eon büyük iklim değişikliklerinin zamanıydı. Bu büyük ölçüde, yer kabuğunun seviyesinde meydana gelen büyük değişikliklerden ve atmosferdeki karbondioksit (CO2) gibi çeşitli gazların konsantrasyonlarından kaynaklanmaktadır.
Örneğin, Pangaea'nın parçalanması ve kıtaların yerinden edilmesi, sonuç olarak iklim koşullarını doğrudan etkileyen, okyanus akıntılarında bir değişiklik yarattı.
Fanerozoik sırasında, hem büyük hem de çok soğuk iklimler vardı, öyle ki iki büyük buzlanma vardı.
Başlangıçta, iklim kuraktı. Ancak, Pangaea'nın dağılması sayesinde, bu iklim nemli ve sıcak özelliklerden birine dönüşmüştür. Sıcaklıktaki artış sürdürüldü ve kısa bir süre içinde altı derecelik bir artış bile oldu.
Maalesef, bu şartlar böyle kalmadı, ancak Antarktika'daki kutup buzunun oluşumu ile bir buzullaşma başladı. Gezegendeki sıcaklıklardaki bu düşüş, Kuaterner döneminin ünlü buzullarına yol açtı. Bunlar, çok sayıda hayvanın neslinin tükendiği dönemlerdir.
Son olarak, iklim nispeten dengelenmiştir, çünkü gezegen buzlanma yaşamaya başlamamış, ancak belirli bölgelerde sıcaklıkların normalden daha fazla olduğu belirli dönemler. Neyse ki, bu olaylar eski buzulların yıkıcı sonuçlarına sahip değil.
hayat
Fanerozoic Eon, yaşamın çiçeklenmesi ile karakterize edildi. Bu süre zarfında, önceki çağlarda hazırlanan gezegen, sonunda hala devam eden çok sayıda yaşam formunun gelişmesi için elverişli bir yer haline geldi.
Fosil kayıtları, ilk geliştirilecek organizmalardan birinin ve belki de Paleozoik'in en karakteristik özelliklerinin, kabuk şeklinde ve eklemsiz hayvanlardan oluşan trilobitler olduğunu göstermektedir.
Ayrıca, bu aynı zamanda diğer omurgasızlar da böcek gibi göründü. Botanik alanda da olaylar vardı, çünkü ilk bitkiler eğrelti otları gibi görünüyordu.
Daha sonra "Dinozorların Çağı" (Mesozoik) geldi. Burada sıcak hava hem sürüngenlerin hem de dinozorların gelişmesine izin verdi. Aynı şekilde, bazı memeliler ve kuşlar da ortaya çıktı. Bitkiler tohumla ortaya çıkmaya başladı ve sonunda da çiçekler ve meyvelerle birlikte olan bitkiler.
Dinozorların toplu tükenmesinden sonra, memeliler ve kuşlar çoğalmaya ve çeşitlenmeye başladı. Halen bilinen ağaçlar ortaya çıkmış ve gymnosperm türlerinin bitkileri hakim olmaya başlamıştır. Çok önemli bir gelişme, modern insan olan Homo sapiens sapiens'in ortaya çıkmasını tetikleyen primatların evrimi oldu.
alt bölümleri
Fanerozoic Eon üç büyük döneme ayrılmıştır: Paleozoik, Mesozoik ve Cenozoik.
paleozoik
Yaklaşık olarak 541 milyon yıl önce başlamış ve 252 milyon yıl önce sona ermiştir. Bu çağ, hem denizlerde hem de karada hayatın büyük çiçekli olması ile karakterize edildi.
Bu çağda, Pangea süper kıtalarının oluşumu ile sona eren birçok jeolojik olay ortaya çıktı. Aynı şekilde, hayvanlar küçük trilobitlerden sürüngenlere evrimleşmiştir.
Bu dönemin sonunda, gezegenin yaşadığı en büyük tükenme süreci, o dönemde bilinen türlerin neredeyse% 75'inin kaybolduğu bir süreçte gerçekleşti.
Mesozoik
"Sürüngenlerin Çağı" olarak biliniyordu. 245 milyon yıldan 65 milyon yıla kadar uzadı.
Bu dönemde iklim oldukça istikrarlıydı, sıcak ve nemliydi. Bu özellikler, çoğunlukla sürüngenlerin baskın olduğu omurgalılar gibi daha karmaşık yaşam formlarının geliştirilmesine olanak sağlamıştır.
Benzer şekilde, bu dönemde Pangaea'nın parçalanması gerçekleşti ve sonunda, gezegenin yaşadığı türlerin yaklaşık% 70'inin öldüğü başka bir yok olma meydana geldi.
Senozoik
66 milyon yıl önce başlangıçları vardı ve günümüze kadar uzanıyor.
Bu dönemde, hem deniz hem de karasal memeliler gelişmiş ve çeşitlendirilmiş ve çok sayıda yeni tür ortaya çıkmıştır.
Bu çağda gezegen, neredeyse hiçbir güneş ışığının gelmediği ve çok düşük sıcaklıkların olduğu bir nükleer kış geçirdi.