Bakü-Ceyhan üzerinde
17 Mayıs 2001 21:00
Bakü-Ceyhan üzerinde
kara bulutlar dolaşıyor
kara bulutlar dolaşıyor
Petrol tekelleriyle yakın ilişkisiyle tanınan ABD Başkan Yardımcısı Dick Cheney'e sunulmak üzere hazırlanan, "21'inci Yüzyılda Stratejik Enerji Politikası Güçlükleri" başlıklı bir raporda,
ABD'nin, maliyeti yüksek olan Bakü-Ceyhan petrol boru hattını desteklemek yerine İran seçeneğine yönelmesinin yerinde olacağı savunuldu.
Independent Task Force adlı kuruluş ve Rice Üniversitesi'ne bağlı James Baker Enstitüsü tarafından hazırlanan rapora, dünya enerji üreticileri, tüketicileri, çevreciler, ulusal güvenlik uzmanları ve diğer enerji çevrelerini içeren uzmanların katkıda bulunduğu belirtildi.
'Dargörüşlülük yapmayın'
Cheney'e sunulacak raporda, "ABD'nin uzun dönemli ve maliyeti yüksek Bakü-Ceyhan boru hattı rotasında ısrarı, Hazar havzası kaynaklarının ihracına yönelik daha kapsamlı ve daha ticari bir yaklaşımı tehlikeye atabilir" ifadesi kullanıldı.
Raporda, bazı Avrupalı ve Amerikalı şirketlerin, daha ekonomik olduğu için, Hazar petrolünü İran yoluyla taşımak isteyebileceği, aksi takdirde şirketlerin, petrol üretmemekle tehdit edebileceği savunularak, bu yüzden ABD'nin, İran'a yumuşak diplomatik sinyaller göndermeye zorlanabileceği ileri sürüldü.
Diplomasi değil, ticaret
Enerji raporunda, "Hazar petrolünü kısa dönemde transfer ederek ticari çözüm sağlamak için, belli jeopolitik amaçları ifade eden diplomatik faaliyetleri düşürme seçeneği mevcut. İran seçeneğini içerecek şekilde bu ticari çözümle, şirketlerin, erken petrolü kısa dönemde ihracı sağlanabilir. Yönetimin, bu politika değişikliğini hesaba katması gerekmektedir" denildi.
Raporda İran'ın, Irak'a yönelik bir karşı güç olarak değerlendirilebileceği de savunuldu.
Rusya'ya dikkat çekildi
Raporda, boru hattı stratejisinde değişikliğin, bazı bölgesel oyuncuları, ticari çıkar çerçevesinde Rusya'dan geçecek boru hatları için bu ülkeyle yakınlaşmaya itebileceği de kaydedildi. Enerji raporunda, "Rusya, bu politikayı bir zayıflık göstergesi kabul edebilir ve Gürcistan başta olmak üzere diğer komşu ülkelere, Moskova'nın çıkarları çerçevesinde uzlaşmaya yönelik baskı için yeşil ışık olarak alabilir" ifadeleri kullanıldı.
ABD'nin, Rusya ile ilişkilerindeki stratejik nedenlerden dolayı, bu ülkeyle Hazar bölgesinde rekabet ve çatışma yerine, işbirliğine gitmek isteyebileceği de raporda öne sürüldü. Raporda, Rusya ile işbirliği arayışı çerçevesinde, bölgede radikal dinci unsurların yükselişine karşı ABD'nin birlikte çalışabileceği de kaydedildi.
www.evrensel.net