A Vitamini
A vitamini; D vitamini, B vitamini, E vitamini, çinko, kalsiyum ve fosfor ile beraber görev yapar. Vücudun sağlıklı olabilmek için gereksinimi olan önemli vitaminlerdendir.
A vitamini insan vücudundaki olumlu etkileri:
- Gelişmeye yardım eder. Kemik ve dişlerin sağlıklı yapısını oluşturur. Büyüme ve vücut dokularının yenilenmesi için gereklidir. Akne gibi bazı cilt problemlerinde, cildin yumuşak ve hastalıksız olmasını sağlar.
- Hayatın uzamasını sağlar, yaşlanmayı geciktirir. A vitamini antioksidandır böylece; normal hücre faaliyetleri ile oluşan serbest radikaller olarak adlandırılan gerekli enzimleri bozan ve hücrelere zarar veren değişmeler ve hücre zararına sebep olan maddelerin temizlenmesinde, kanser ve yaşlanmanın getirebileceği hastalıkların önlenmesine yardımcıdır.
- Yeni hücre yapımını kamçılar ve özellikle epitel dokusunun koruyucusudur.
- Hastalıklara karşı direnci artırır, bağışıklık uyarıcıdır. Β Karotenden zengin yiyecekler akciğer kanseri ve ağız boşluğu kanserleri riskini azaltır, soğuk ve gribe karşı vücudu korur. Ağız, burun, boğaz ve akciğerlerde muköz membranların enfeksiyonlara ve hava kirliliğine karşı korunmasını sağlar.
- Gözün karanlığa adaptasyonunu sağlayan rodopsin oluşumuna katılır. Görme gücünü sağlar ve gece körlüğünü önler. Gözün retina tabakasında karanlıkta görmeyi sağlayan Rodopsin pigmenti vardır. Retina üzerine gelen ışığın etkisi ile rodopsin, opsin ve trans-retinale dönüşür. Bu sırada hücrede kalsiyum kanalları aktive olarak, uyarı oluşmasını sağlar. A vitamini yetersizliğinde rodopsin rejenerasyonu gecikeceğinden gece körlüğü olur.
A Vitamininin Kaynakları
Gıdalarla alınan A vitamini; retinol ve karoten halinde bulunur. Alınan besinlerin cinsine göre bunların oranı değişik olabilir.
Hayvansal besinleri fazla tüketen bir kişide A vitamininin çoğu retinolden gelir.
Bitkisel gıdaları fazla tüketen bir kişinin diyetinde A vitamininin çoğu karotenden sağlanır.
Karoten; havuç, karnabahar, kabak, ıspanak, domates, lahana, tatlı patates, tere gibi sarı ve yeşil sebzelerde, kiraz, şeftali, kayısı gibi meyvelerde bol bulunur. Bu sebze ve meyveler vücuda girdikten sonra karoten, ince bağırsak mukoza hücrelerinde A vitaminine dönüşür.
Retinol; süt, tereyağ, peynir, yumurta, karaciğer, böbrek, balık, balık yağı, et yağı, gibi hayvansal gıdalarda bol bulunur.