Böbrek üstü bezi tümörü, adrenal bezlerdeki kanserli veya kanserli olmayan büyümelerdir. Bu tümörlerin çoğunun nedeni bilinmemektedir. Aşağıda daha fazla bilgi bulabilirsiniz.
Adrenal kanser veya adrenal tümör olarak da bilinen böbrek üstü bezi tümörü, adrenal bezlerde anormal hücreler oluştuğunda ve bunlar kanserli bir hal aldığında ortaya çıkan bir durumdur.
Vücudunuzda her böbrek üzerinde bir tane bulunan iki adrenal bez bulunur. Adrenal kanser genellikle bezlerin en dış tabakasında veya adrenal kortekste ve genellikle bir tümör olarak görülür.
Adrenal bezin kanserli bir tümörüne adrenal kortikal karsinom denir. Adrenal bezin kanserli olmayan bir tümörüne iyi huylu adenom denir.
Adrenal bezlerde kanser varsa, ancak oradan kaynaklanmadıysa, adrenal kortikal karsinom olarak kabul edilmez. Meme, mide, böbrek, deri kanseri ve lenfoma kanserlerinin böbrek üstü bezlerine yayılması muhtemeldir.
İyi huylu adenomlar nispeten küçüktür, genellikle çapı 2 inçten azdır. Bu tip tümörü olan çoğu insanda semptom yoktur. Bu tümörler genellikle sadece bir adrenal bezde görülür, ancak nadir durumlarda her iki bezde de görülebilir.
Adrenal kortikal karsinomlar genellikle iyi huylu adenomlardan çok daha büyüktür. Bir tümör çapı 2 inçten fazlaysa, kanserli olma olasılığı daha yüksektir. Bazen, organlarınıza baskı yapacak kadar büyüyebilir ve daha fazla belirtiye yol açabilir. Ayrıca bazen vücutta değişikliklere neden olan hormonlar üretebilirler.
Adrenal tümör, bir adrenal bez hücresinin DNA’sında bir değişiklik (mutasyonlar) yarattığında oluşur. Bir hücrenin DNA’sı, bir hücreye ne yapacağını söyleyen talimatları içerir.
Mutasyonlar, hücreye kontrolsüz bir şekilde çoğalmasını ve sağlıklı hücreler öleceği zaman yaşamaya devam etmesini söyleyebilir. Bu olduğunda, anormal hücreler birikir ve bir tümör oluşturur. Tümör hücreleri parçalanabilir ve vücudun diğer bölgelerine yayılabilir (metastaz yapabilir).
Bu noktada, bilim insanları adrenal kansere neyin neden olduğunu bilmiyorlar. Amerikan Kanser Derneği’ne göre, adrenal kanserlerin yaklaşık yüzde 15’ine genetik bir bozukluk neden olmaktadır. Bazı durumlar adrenal kanser geliştirme riskinizi artırabilir.
Bunlar şunlardır:
Sigara içmek muhtemelen adrenal kanser riskini arttırır, ancak henüz kesin bir kanıt yoktur.
Adrenal kanser belirtilerine aşırı hormon üretimi neden olur. Bunlar tipik olarak androjen, östrojen, kortizol ve aldosterondur. Semptomlar ayrıca vücudun organlarına baskı yapan büyük tümörlerden de kaynaklanabilir.
Ergenlik döneminde fiziksel değişiklikler daha aktif ve görünür olduğu için aşırı androjen veya östrojen üretimi belirtileri çocuklarda yetişkinlerden daha kolay farkedilir.
Çocuklarda adrenal kanser belirtileri şunlar olabilir:
Adrenal kanseri olan insanların yaklaşık yarısında, tümör diğer organlara baskı yapacak kadar büyük olana kadar semptomlar ortaya çıkmaz.
Androjende artışa neden olan tümörleri olan kadınlar, yüz tüylerinin büyümesini veya sesin derinleşmesini fark edebilir.
Östrojende artışa neden olan tümörleri olan erkekler meme büyümesini veya meme hassasiyetini fark edebilir.
Bir tümörü teşhis etmek aşırı östrojenli kadınlar ve aşırı androjenli erkekler için daha zor hale gelir.
Yetişkinlerde aşırı kortizol ve aldosteron üreten adrenal kanser belirtileri şunları içerebilir:
Adrenal kanseri teşhis etmek genellikle tıbbi geçmişiniz ve fizik muayene ile başlar. Doktorunuz ayrıca kanınızı inceleyecek ve test için bir idrar örneği alacaktır.
Doktorunuz aşağıdaki gibi başka testler de isteyebilir:
Adrenal kanser tedavisi genellikle tüm kanseri çıkarmak için ameliyat gerektirir. Kanserin geri gelmesini önlemek için veya ameliyat bir seçenek değilse başka tedaviler kullanılabilir.
Ameliyatın amacı tüm adrenal kanseri ortadan kaldırmaktır. Bunu başarmak için doktorlar etkilenen tüm adrenal bezleri çıkarmalıdır (adrenalektomi).
Cerrahlar, kanserin karaciğer veya böbrek gibi yakın yapılara yayıldığına dair kanıt bulurlarsa, operasyon sırasında bu organların bir kısmı veya tamamı da çıkarılabilir.
İleri adrenal kanseri tedavi etmek için kullanılan daha eski bir ilaç, ameliyattan sonra hastalığın nüksetmesini geciktirme konusunda ümit verdi. Doktorunuzun reçete edebileceği bu ilaç, kanser nüksü riski yüksek olan kişiler için ameliyattan sonra önerilebilir.
Radyasyon tedavisi, kanser hücrelerini öldürmek için X-ışınları ve protonlar gibi yüksek güçlü enerji demetleri kullanır. Radyasyon tedavisi bazen adrenal kanser ameliyatından sonra kalan hücreleri öldürmek için kullanılır. Ayrıca ağrı ve vücudun kemik gibi diğer bölgelerine yayılmış diğer kanser semptomlarını azaltmaya yardımcı olabilir.
Kemoterapi, kanser hücrelerini öldürmek için kimyasallar kullanan bir ilaç tedavisidir. Ameliyatla çıkarılamayan veya ilk tedavilerden sonra geri dönen adrenal kanserler için kemoterapi, kanserin ilerlemesini yavaşlatma seçeneği olabilir.
Adrenal kanser geliştirirseniz, bir doktor ekibi bakımınızı koordine etmek için sizinle birlikte çalışacaktır. Geçmişte adrenal tümörleriniz olduysa doktorlarınızla takip randevuları önemlidir. Adrenal kanser her an geri gelebilir, bu nedenle tıbbi ekibinizle yakın temas halinde kalmak önemlidir.
Kaynak ve ileri okuma:
Not: Konu hakkında ilgili videoyu aşağıdan izleyebilirsiniz: