Vajinada yanma hissi toplumda hiç de az rastlanmayan bir şikayettir. Vajinada yanmanın, enfeksiyondan menopoza kadar geniş bir yelpazede nedenleri olabilir. Her nedenin kendine ait belirti ve bulguları vardır.
Vajinada Yanma Neden Olur?
Vajinada yanma, bu bölgede tahriş olmaya veya iltihaplanmaya bağlı olarak gelişebilir. Vajinadaki yanmanın görece basit sebepleri olabileceği gibi yanma hissi ciddi enfeksiyonlar temelinde de ortaya çıkabilir. Vajinada yanmaya sıklıkla vajinada kaşınma, idrar yaparken yanma, vajinal akıntı gibi belirtiler de eşlik eder. Vajinada yanma ile birlikte görülen semptomlar, yanmanın nedeni olan durumu belirlemek için yol gösterici olabilir. Vajinada yanma hissinin en sık görülen sebepleri şu şekildedir:
Tahriş Olma (İrritasyon)
Cilt ile temas eden bazı maddeler, nesneler, kontakt dermatit adı verilen bir rahatsızlığa neden olabilir. Bu durum vajina cildinde gerçekleşerek bu bölgede yanma hissine yol açabilir. Vajinada oluşan kontakt dermatit en sık sabun, duş jeli, parfüm, iç çamaşırı kumaşı gibi maddelerle ilgilidir. İrritasyona bağlı vajinal yanmaya eşlik eden semptomlar şu şekilde sıralanabilir:
- Deride soyulma,
- Vajinada batma, sızı hissi,
- Vajinada ağrı,
- Şiddetli kaşıntı.
İrritasyona bağlı vajinal yanmanın geçmesi için ilk yapılması gereken vajinayı tahriş eden maddeyi tespit etmek ve cilt ile bu maddenin temasını kesmektir. Bu çözüm genellikle vajinada yanmanın iyileşmesi için yeterlidir. Ancak bazı durumlarda hastaların ilaç tedavisi alması gerekebilir.
Bakteriyel Vajinozis
Normal şartlarda vajinada çok sayıda yararlı bakteri bulunur. Bu bakteriler vajinal pH’ın belirli bir düzeyde kalmasını sağlayarak zararlı bakterilerin vajinada enfeksiyon oluşturmasının önüne geçer. Bazen vajinadaki bu denge bozulur ve zararlı bakteriler vajinada üreyerek enfeksiyon gelişmesine yol açar. Bu duruma bakteriyel vajinozis adı verilir. Bakteriyel vajinozis en sık 15-44 yaş arasındaki kadınları etkiler.
Vajinada yanma hissi, bakteriyel vajinoziste en sık görülen belirtilerden biridir. Bu rahatsızlık, hastalarda idrar yaparken yanma hissi de oluşturabilir. Bakteriyel vajinoziste bu iki semptomun yanı sıra şu belirtiler görülebilir:
- Beyaz ya da gri renkli vajinal akıntı,
- Ağrı,
- Vajinal kaşıntı,
- Vajinada özellikle cinsel ilişkiden sonra duyulan koku.
Bakteriyel vajinozis, kişilerde cinsel yolla bulaşan hastalık riskini de artırır. Bu nedenle bakteriyel vajinozis semptomları gösteren kişiler, mutlaka doktora başvurmalıdır. Bakteriyel vajinozis tedavisi uygun antibiyotik ilaçlarla yapılır.
Mantar Enfeksiyonu
Bazı mantar türleri vajinada enfeksiyona neden olabilir. Enfeksiyon yapan türlerden en sık olanı candida cinsi mantarlardır. Bu vajinal mantarın oluşturduğu kandidiyazis olarak adlandırılan enfeksiyon kadınlarda oldukça yaygın görülür. Kandidiyazis belirtileri ise şu şekildedir:
- Vajinada yanma,
- Vajinal kaşıntı, kızarıklık,
- Cinsel ilişki sırasında ağrı,
- İdrara çıkarken ağrı ve yanma hissi,
- Beyaz renkli vajinal akıntı.
Kandidiyazis her kadında gelişebilir. Ancak hamile olan, hormonal doğum kontrol yöntemleri kullanan, diyabet hastası, bağışıklık sistemi güçsüz veya yakın zamanda antibiyotik kullanmış kadınlarda mantar enfeksiyonu gelişme riski daha yüksektir. Vajinada mantar problemleri hamile kalma sürecini genellikle olumsuz etkilemez. Fakat gele kalmakla ilgili problemleri olan hastalar tüp bebek aşamaları hakkında bilgi almak için tüp bebek merkezine başvurabilir. Vajinal mantar enfeksiyonun tedavisi için antifungal ilaçlar tercih edilir. Bu ilaçlar oral ya da topikal türde olabilir.
İdrar Yolları Enfeksiyonu
İdrar yollarının böbrek, mesane (idrar torbası), üreter gibi farklı kısımlarında enfeksiyon gelişebilir. İdrar yollarında enfeksiyonun kadınlarda en sık görülen belirtilerinden biri idrar yaparken vajinada yanmadır. Bunun yanı sıra şu semptomlar da görülebilir:
- Sık sık idrar çıkma ihtiyacı,
- İdrar yaparken ağrı,
- Kötü kokulu idrar,
- İdrarda bulanıklık, kan,
- Karnın alt bölgesinde ağrı,
- Halsizlik, yorgunluk.
İdrar yolları enfeksiyonunun tedavisi antibiyotik ilaçlarla yapılır. Genellikle ilaç tedavisi başladıktan 5 gün sonra enfeksiyon belirtileri ortadan kaybolur. Enfeksiyonun tekrar etmesi durumunda ilacın tekrar reçete edilmesi gerekebilir.
Trikomoniyaz
Trikomoniyaz, cinsel ilişki ile taşıyıcı kişiden sağlıklı kişiye geçen bir parazit türünün neden olduğu bir hastalıktır. Trikomoniyaz, toplumda sık rastlanan, cinsel yolla bulaşan bir hastalıktır türüdür. Paraziti taşıyan her kişide hastalık semptomları görülmeyebilir. Belirti gösteren kişilerde ise en sık görülen şikayetler şöyledir:
- Vajinada kaşıntı, kızarıklık, hassasiyet,
- İdrar yaparken rahatsızlık hissi,
- Şeffaf, beyaz, sarı veya yeşil renkte; kötü kokulu vajinal akıntı,
Trikomoniyaz metronidazol veya tinidazol etken maddeli ilaçlarla tedavi edilir.
Gonore (Bel Soğukluğu)
Gonore, Neisseria Gonorrhoeae adı verilen bir bakterinin sebep olduğu enfeksiyon hastalığıdır. Bu bakteri, kadın üreme sistemindeki serviks (rahim ağzı), rahim ve fallop tüpleri yapılarını enfekte edebilir. Rahim kanseri belirtileri, bel soğukluğu, şiddetli rahim ağrısı gibi durumlarda hızla jinekolojik muayeneye başvurulmalıdır. Gonore ya da diğer adıyla bel soğukluğu, toplumda en sık görülen cinsel yolla bulaşan hastalıklardan biridir.
Gonore vajinal yanmaya ek olarak aşağıdaki belirtilerle de ortaya çıkabilir:
- İdrar yaparken yanma,
- Vajinal akıntı,
- Ara kanama.
Gonore bakteriyel bir enfeksiyon olduğundan tedavisinde antibiyotik ilaçlar kullanılır.
Klamidya
Klamidya, Chlamydia trachomatis adlı bakterinin yol açtığı bir enfeksiyondur. Bu enfeksiyon genellikle bakteriyi taşıyan kişiden sağlıklı kişiye cinsel yolla temas sonucu bulaşır. Klamidya enfeksiyonu olan kişilerin çoğunda herhangi bir belirti görülmez. Bu durum sessiz enfeksiyon olarak adlandırılır. Belirti gösteren kişilerde ise vajinal yanmanın yanı sıra şu gibi şikayetler ortaya çıkabilir:
- Vajinal akıntıda artış,
- İdrar yaparken veya cinsel ilişki sırasında ağrı,
- Ara kanama ya da cinsel ilişki sırasında kanama.
Uygun antibiyotiklerle tedavi edilir.
Genital Herpes
Genital herpes, herpes virüsünü taşıyan kişinin sağlıklı kişi ile cilt teması olması sonucu gelişir. Genital herpes toplumda görece yaygın olarak görülür ve kadınlarda enfeksiyon riski erkeklere göre daha fazladır.
Herpes virüsünü alan kişide bu virüs, yaşam boyu vücutta kalır. Enfeksiyon belirtileri ise virüsün aktif hale geldiği dönemlerde ortaya çıkar. Genital herpeste vajinal yanmayla birlikte görülen semptomlar şu şekildedir:
- Vajinal kaşıntı,
- Grip benzeri belirtiler,
- Vajinal bölgede, özellikle idrar yaparken, ağrı,
- Vajinal akıntıda normale göre farklılık.
Genital herpeste vajinada ağrılı yara, ülser, su toplayan lezyonlar; diğer semptomların oluşmasından birkaç gün sonra görülmeye başlayabilir. Genital herpes semptomlarının hafifletilmesi için antiviral ilaçlar kullanılır ancak hastalığın tamamen ortadan kaldıracak bir tedavi yoktur.
Menopoz
Menopozda kadın vücudunda meydana gelen hormonal değişimler vajinal sağlığı etkiler. Menopoza giren kadınlarda özellikle cinsel ilişki sırasında vajinal yanma şikayeti ile sık karşılaşılır. Menopozdaki değişimlere bağlı olarak ortaya çıkabilen diğer belirtiler ise şöyledir:
- Sıcak basmaları,
- Gece terlemeleri,
- Uykuya dalmada güçlük,
- Cinsel istekte azalma,
- Vajinal kuruluk,
- Baş ağrısı,
- Ruh hali değişimleri.
Vajinal Yanma Nasıl Geçer?
Vajinada yanma hissinin tedavisi için altta yatan sebebin araştırılması edilmesi gerekir. Altta yatan nedene yönelik tedaviye ek olarak evde yapılabilecek bazı uygulamalar da yanma hissinin hafifletilmesini sağlayabilir. Bunlardan ilki vajinaya soğuk uygulaması yapmaktır. Bunun için temiz bir beze ya da havluya sarılmış buz aküleri kullanılabilir. Vajinanın irrite olmasını engellemek için dar olmayan, pamuklu kumaştan yapılmış iç çamaşırları tercih edilmelidir. Yine bu bölgenin temizliği için kokulu sabun, kokulu tuvalet kağıdı gibi vajinayı tahriş edebilecek ürünlerin kullanımından kaçınılmalıdır.
Vajinal yanma, cinsel yolla bulaşan hastalıklardan kontakt dermatite, idrar yolları enfeksiyonundan menopoza kadar pek çok farklı nedenle ortaya çıkabilir. Vajinal yanmaya neden olan durumun tespit edilmesi hem kişinin üreme sağlığının korunması hem de enfeksiyonların toplumda yayılmasını önlenmesi için oldukça önemlidir. Vajinada yanma şikayeti olan kişiler, en yakın sağlık kuruluşuna başvurmalı ve muayene olmalıdır. Sağlıklı günler dileriz.
Prof. Dr.
İkbal Kaygusuz
https://www.medicalpark.com.tr/_uploads/_images/_doctorProfile/TXl9AaFU.jpg
Kadın Hastalıkları ve Doğum
VM Medical Park Ankara (Keçiören)
https://www.medicalpark.com.tr/_assets/_i/mp_logo_red.jpg
Kadın Hastalıkları ve Doğum
1.8.2023
20.8.2023
582907
Bu içeriğin geliştirilmesinde Medical Park Yayın Kurulu katkı sağlamıştır.
Sayfa içeriği sadece bilgilendirme amaçlıdır. Sayfa içeriğinde tedavi edici sağlık hizmetine yönelik bilgiler içeren ögelere yer verilmemiştir. Tanı ve tedavi için mutlaka hekiminize başvurunuz.