Genç Sporcuların Sahada Ani Ölümleri 6
Diğer Seyrek Ölüm Nedenleri
Mitral Kapak Prolapsı (MP)
Prolaps halinde, sistolde kapanan mitral yapraklar atriyum içine doğru sarkar. Atriyuma sarkma fazla olursa, kapakların araları yeniden az ya da çok miktarda açılır. Bu açılma, sistolde ventrikülün pompaladığı kanın kısmen sol atriyuma geri kaçmasına yol acar (regurjitasyon).
Mitral prolapsı, sık görülen bir durumdur. Prevalans icin %5-35 arası rakamlar bildiren çalışmalar bulunuyor. Freed ve arkadaşları, klasik M-mod eko ile alınan görüntülerin, kapağın annüler bağlantılarına göre yukarı hareketini doğru değerlendiremediğini bildirdiler. Bu yöntemle yapılan değerlendirmelerin, prob yerleşimine bağlı olarak da değişkenlik gösterdiği ifade edildi. Aynı yazarlar, Framingham Kalp Calışmasına katılan 3491 kişinin EKG muayenelerine dayanarak prevalansı 2.4 olarak bildirdiler.
Mitral prolapsı, genellikle iyi huylu bir hastalık olarak nitelenir. Birçok çalışmada bildirilen yüksek komplikasyon ve ölüm oranlarının, örnek popülasyonların, hastaneye başvuran ya da gönderilen kişilerden oluşmasına bağlı olduğu bildiriliyor.
Hastalık aritmilere neden olabilir. Bunların çoğu atriyal kaynaklıdır ve hayatı tehdit etmez. MP ile ani ölümlerin birlikteliği seyrektir. Aritmiler de şiddetli kaçak ya da kapak deformasyonu bulunan kişilerde daha sık görülür.
Belirtiler, ritm bozuklukları, baş dönmesi ya da başta hafiflik hissi, yorgunluk, yatar durumda veya egzersiz esnasında nefes darlığı ve kalp krizi bulunamayan göğüs ağrısıdır. Muayenede dinlemekle mitral odakta sistolik “klik”ve bunu izleyen üfürüm duyulur. Belirti gösteren hastalarda teşhis eko ile konfirme edilir.
Miyokardit
Miyokardit, çoğunlukla sessiz seyreder. İltihabın belirli bir nedeni yoktur. Enterovirus, kızamıkcık, polio ve başka virusler, brucella, difteri basili ve spiroketler vb bakteriler ve riketsiyalara bağlı enfeksiyonlar; protozoon ve helmintlere bağlı parazitozlar; çeşitli sistemik hastalıklar, ilaçlar ve toksinlerle birliktelik gösterebilir. Miyokardit, doğrudan enfeksiyona bağlı ya da hastalığın kalp kas dokusunda yarattığı zaafa bağlı belirtilerle kendini gösterebilir. Belirtiler ateş ve kas ağrıları, batıcı tarzda göğüs ağrısı, aritmiye bağlı çarpıntılar, nefes darlığı, ödem ile karaciğer konjesyonu gibi kalp yetmezliği bulguları olabilir. %8.6-12 vakada ani ölüme neden olabilir. Hastanın yakın geçmişinde viral enfeksiyon, özellikle ishal bulunabilir. Miyokardit, sıklıkla perikarditle birlikte görülebilir.
Klinik belirtilerin yanı sıra EKG değişimleri miyokardit düşündürebilir. Bunlar diffüz T inversiyonları, eyer şeklinde ST elevasyonları olup perikarditte de görülür. EKG’de ventriküler aritmiler, bloklar, AMI düşündüren bulgular da görülebilir. Miyokardiyal hasar göstergesi olan troponin ve kreatin kinaz yükselmiş olabilir. Kesin tanı biyopsi ile konur. MRG tetkiki tanıda çok yarar sağlayabilir.
Wolfe – Parkinson – White Sendromu
Wolfe-Parkinson-White (WPW) hastalarında, sinüs düğümünden ventriküllere geçen, konjenital bir veya birkaç aksesuar yol söz konusudur. Bu yol ile atriyal uyaranlar ventriküle, His demetinde geciktirilmeden iletilir (pre-eksitasyon – erken eksitasyon).
Hasta sporcu asemptomatik olup, preeksitasyon rutin EKG muayenesinde görülebilir. Ancak hastalık, kardiyak arest ve ani ölümle de kendini gösterebilir. Bazan paroksismal taşikardi atakları ile ortaya çıkar. Ventriküler taşikardi atakları bayılmalara yol açar. Bayılmalar, yüksek öldürücü aritmi riskinin göstergesi olarak kabul edilir.
Tanı
EKG’de PR aralığı 0.12 saniyenin altındadır. QRS kompleksleri, aksesuar yoldan ulaşan erken eksitasyonu gösteren delta dalgaları ile hörgüçlenmiştir. Normal QRS kompleksleri, önlerine eklenen delta dalgası nedeni ile 0.12 saniyeden uzundur.
Yüksek yoğunlukta egzersiz, adrenerjik aktiviteyi arttırır ve kalpte aritmiye yatkınlık yaratır. Bu nedenle asemptomatik WPW sendromlu hastalarda, egzersiz sırasında ölümcül aritmi ihtimalinin yükselmesi beklenir. Bu durumun, yaşlı ve KAH mevcut hastalarda geçerli olmakla beraber, sağlıklı bir kalbe sahip, genç, asemptomatik sporcular için de geçerli olduğu konusunda yeterli delil olmadığı bildiriliyor. Genellikle, asemptomatik kişilerde hastalığın seyrinin iyi olduğu söylenirken, bununla çelişen bildiriler de bulunuyor. Bir çalışmada, ortalama 21.8 yıl izlenen 228 kişilik bir grup hava askerinde, %20.6 oranında supraventriküler taşikardi görüldüğü ve gruptan sadece bir kişinin kaybedildiği bildirildi. Grubun %17.6’sının semptomatik, %82.4’unun ise sadece WPW EKG’si gösterdiği ifade edildi.
Asemptomatik iken WPW tanısı konan sporcuların spora devamına ya da menedilmesine hangi ölçüye dayanarak karar verileceği konusunda net bir yol gösterilmiş değildir, ancak düşük ve yüksek riskli kişileri ayırmak için bazı kriterler bulunuyor. (Devam edecek)
Kaynaklar
Freed L A, Levy D, Levine R A, Larson M A, Evans J C, Fuller D L, Lehman B, Benjamin E J. Prevalence and clinical outcome of mitral valve prolapse. N Engl J Med 1999;341:1-7.
Feldman A M, McNamara D. Myocarditis. N Engl J Med 2000:343:1388-1398.
Magnani J W, Dec G W. Myocarditis. Current trends in diagnosis and treatment. Circulation 2006;113:876-890.
Provenzano D L, Findley B W. A review of Wolff-Parkinson-White syndrome in athletes. ACSM’s Certified News. 13:1-4.
Fitzsimmons P J, McWhirtwer P D, Peterson D W, Kruyer W B. The natural history of Wolff-Parkinson-White syndrome in 228 military aviators: A long term follow-up of 22 years. Am Heart J 2001;142:530-536.
Leitch J W, Klein G J, Yee R, Murdock C. Prognostic value of electrophysiology testing in asymptomatic patients with WPW pattern. Circulation 1990;82:1718-1723.
Pappone C, Santinelli V, Rosanio S, Vicedomini G, Nardi S, Pappone A, Tortoriello V, Manguso F, Mazzone P, Gulletta S, Oreto G, Alfieri O. Usefulness of invasive electrophysiologic testing to stratify the risk of arrhythmic events in asymptomatic patients with the Wolff-Parkinson-White pattern: results from a large prospective long-term follow-up study. J Am Coll Cardiol 2003;41:239-244.