Dörtyol ovasının güneyi ve batısında tarihi yerleşmeler ve kalıntıları bulunmaktadır. Bunlardan en eski döneme ait olanı şehrin kuzeybatısında Yeşilköy mahallesinde (Eski adı Yeşilköy Kasabası) deniz kıyısında yer alan Kinet Höyük'tür. Kinet Höyük, şehrin kuzey sınırını oluşturan Deliçay'ın 3 km kadar kuzeyinde kurulmuş antik bir yerleşim alanıdır. Marie-Henriette Gates'in başkanlığında Kinet Höyük'te yapmış olduğu kazıların sonuçlarına göre Kinet, Geç Neolitik dönemden Helenistik döneme kadar yerleşmeye sahne olmuştur. Başka bir ifade ile MÖ 5000 ile MÖ 50 yılları arasında aktif bir yerleşim yeri olan Kinet, Ortaçağ'da Haçlı Seferleri'ne kadar kullanılmamıştır(1). Haçlı Seferleri'nden sonra ise kullanılmadığı kanaatindeyiz. Kinet'in kıyıdan yaklaşık 500 metre kadar içeride yer almasına rağmen eski bir liman şehri olduğu kabul edilmektedir(2). Kıyı çizgisindeki değişme ile kara içinde kaldığı anlaşılmaktadır. Hatta Deliçay'ın buradan denize dökülmesi nedeniyle bir haliç limanı olduğu da belirtilmektedir(3). Ayrıca kuzeyde doğal koy sahasında da bir limandan daha bahsedilmektedir. Burası da muhtemelen ya antik İssos yakınlarındaki Burnaz kıyıları ya da Yumurtalık yakınlarındaki tarihi bir limana sahip Ayas kıyıları olmalıdır.
Marie-Henriette Gates
Dörtyol şehir merkezine çok yakın olan Kinet Höyük, doğu Kilikya veya Kizzuwatna(4)'daki en büyük antik yerleşmedir. Yerleşme, büyüklük veya görünüm açısından pek dikkati çekmez. Ancak kuzeyindeki Erzin ovası, Büyük İskender'in M.Ö. 333 yılında Pers Kralı Darius'u burada yenmesiyle tanınmaktadır. Yaklaşık 5000 yıl önemini dönem dönem de olsa koruyan Kinet Höyük'ü, görüldüğünden çok daha geniş bir alana yayılmış olup alanının 3.3 hektardan daha büyük olduğu ifade edilmektedir. Yirmi yerleşme katı tespit edilen höyüğün yükseltisi 26 metredir. Erken Tunç Çağı'ndan (M.Ö. 3000) Orta Demir Çağı'na (M.Ö. 800) kadar yerleşme, höyüğün kuzeyindeki alçak arazide kurulmuş olup, antik bir şehir özelliği de taşır. Geç Demir Çağı'ndan Helenistik çağlara kadar (M.Ö. 700 ile 100 arası) ve Ortaçağ'da (M.S. 1100-1400 arası) ise, yalnızca höyük üzerinde yerleşme söz konusudur. Ayrıca, Pers döneminden erken Helenistik döneme (M.Ö. 350) döneme kadarki çağlara ve Ortaçağ kalesine ait istihkam duvarlarının günümüze kadar geldiği görülmektedir.
Kaynakça
(1)Gates M.H., 2005, Kinet Höyük, Antik İssos, Türkiye Arkeolojisi, Sayfa 144 (Bilkent Üniversitesi internet sitesi).
(2)Gates M.H. (a.g.k.).
(3)Ozaner, F.S., 1994, a.g.m. sayfa 221.
(4) M.Ö. 1500 yıllarında Hititlere ait bir krallık.
Kinet Höyük ulaşım için fotoğrafı inceleyiniz: