Amaç: Koronavirüs hastalığı (COVID-19) sonrası dönemde görülen sekel lezyonlar ile ilişkili faktörlerin ortaya konulması hasta takibi açısından önemlidir. Bu çalışma, COVID-19 pnömonisi nedeniyle servise yatırılan entübe olmayan hastalarda radyolojik gerileme ile ilişkili parametreleri belirlemek amacıyla yapıldı.
Gereç ve Yöntemler: Çalışmada, Ağustos 2020 tarihinde hastaneye yatırılan COVID-19 pnömonisi hastalarının demografik ve klinik özellikleri retrospektif olarak incelendi. Akciğer grafisi ve/veya bilgisayarlı toraks tomografisine göre birinci ayda radyolojik olarak tam gerileme olan hastaların verileri diğer hastalarla karşılaştırıldı.
Bulgular: 01 Ağustos 202001 Eylül 2020 tarihleri arasında kliniğimizde COVID-19 pnömonisi nedeniyle takip edilen en az dört hafta sonraya ait kontrol radyolojik tetkikleri olan 42 hasta çalışmaya alındı. Tam radyolojik cevabın birinci ayda hastaların %38inde (n=16) sağlanamadığı görüldü. Radyolojik olarak tam gerileme olan hastaların verileri diğerleri ile karşılaştırıldığında ortalama yaş, cinsiyet dağılımı, ek hastalıklar, sigara içme oranı, hastanede kalış süresi, radyolojik izlem süresi ve başvuru anındaki oksijen değerleri açısından benzer bulundu. Hastanede yatış sırasında hidroksiklorokin, inhale kortikosteroid, spesifik olmayan antibiyotik ve C vitamini kullanım oranları da her iki grupta aynı bulundu. Ancak tam radyolojik cevabı olan grupta intravenöz steroid uygulama ve antipsödomonal antibiyotik kullanma oranı daha düşüktü (sırasıyla p=0,021 ve p=0,038) ve C-reaktif protein (CRP) değeri tam radyolojik cevap göstermeyen grupta istatistiksel olarak yüksek bulundu (33,2mg/L78,9 mg/L, p=0,020). Regresyon analizi başvuru anındaki CRP değerinin gecikmiş radyolojik regresyon ile bağımsız olarak ilişkili olduğunu gösterdi (p=0,011, RR=1,02, CI=1,0041,033).
Sonuç: CRP düzeyi ≥60 mg/L olan, intravenöz steroid ve antipsödomonal antibiyotik tedavisi alan hastalarda COVID-19 sonrası dönemde uzamış radyolojik cevap olduğu tespit edildi.
Objective: The factors associated with post-COVID sequela need to be revealed for a better follow-up. This study is conducted to reveal the parameters associated with radiological regression in non-intubated patients hospitalized for COVID pneumonia.
Material and Methods: The demographic and clinical characteristics of the coronavirus disease 2019 (COVID-19) pneumonia patients hospitalized in August 2020 were reviewed retrospectively. The data of patients who had radiological complete regression in the 1st month according to chest X-ray and/or computed tomography of the thorax were compared with the others.
Results: The patients (n=42) who were followed up in our clinic for COVID-19 pneumonia between August 1 and September 1, 2020, and had undergone radiological control examinations at least 4 weeks after discharge, were included in the study. It was observed that a complete radiological response could not be achieved in 38% (n=16) of the patients in the 1st month. The data of patients with and without complete radiological regression were found to be similar in terms of mean age, gender distribution, comorbidities, smoking rate, length of hospital stay, duration of radiological follow-up, and oxygen values at admission. The rates of use of hydroxychloroquine, inhaled corticosteroid, non-specific antibiotics, and vitamin C during hospitalization were the same in both groups. However, the rate of IV steroid administration and antipseudomonal antibiotic use was lower in the group with complete radiological response (p=0.021 and p=0.038, respectively), and the C-reactive protein (CRP) value was statistically higher in the group without complete radiological response (33.2 mg/L78.9 mg/L, p=0.020). Regression analysis showed that CRP at admission was independently as-sociated with delayed radiological regression (p=0.011, RR: 1.02, CI: 1.0041.033).
Conclusion: Our results revealed that patients with CRP ≥60 mg/L and who had received IV steroids and antipseudomonal antibiotic therapy can be regarded as candidates for prolonged radiological response in the post-COVID period.