8 Solunumun amacı... Dokulara oksijen sağlamak ve karbondioksiti uzaklaştırmak. Kan asiditesinin kontrolü Ağız yoluyla iletişim
9 Solunum Pulmoner ventilasyon-alveoler ventilasyon Akciğerlerde ve dokularda solunum gazlarının değişimi ve kanda taşınması Solunumun kontrolü
10 Pulmoner ventilasyon Havanın pulmoner yani akciğer sistemine alınıp verilmesine ventilasyon denir İnspirasyon-nefes alma Ekspirasyon nefes verme
11 Solunum dakika hacmi dakika ventilasyon Bir dakikada solunum yollarına giren yeni hava miktarıdır(ve). Soluk hacmi (TV)ile soluk frekansının (f)çarpımıyla bulunur. VE=TV X f
12 Dinlenimde ventilasyon Solunum hacmi 500 ml, Soluk frekansı dakikada 12 Solumun dakika hacmi=500*12=6lt/dk
13 Egzersizde ventilasyon artar Egzersizde ventilasyon artışı çalışan kaslarda O2 tüketimi ve CO2 üretiminin artması ile orantılıdır. Artış O2 kullanımından ziyade CO2 üretimi tarafından düzenlenir. Antrene bireyler aynı iş yükü yada oksijen kullanımındaki egzersizler sırasında antrenmansız bireylere göre daha düşük dakika ventilasyona gereksinim duyarlar. Bu düşük ventilatuvar yanıt özellikle dayanıklılık sporcularında gözlenmektedir. Nedeni periferik kemoreseptörler ve genetik faktörler olduğu düşünülmektedir.
14 Şiddetli egzersizde solunum frekansı e ulaşır, olimpiyat sporcularında yükseldiği saptanmıştır. Soluk volümü 2 lt nin üzerine çıkabilir. Sonuç olarak ventilasyon bir egzersizde 100 lt nin üzerine kolaylıkla çıkabilir. Bu dinlenim değerlerinin 17 katıdır İyi kondüsyonlu dayanıklılık sporcularında bu rakam erkeklerde 180, kadınlarda 130 litreye çıkabilir. Bu değerler dinlenim değerlerinin katıdır.
15
16 Egzersizde ventilasyon artışı Ventilasyon değişiklikleri yalnızca egzersiz sırasında değil, egzersizin başlamasından önce ve bitiminden sonra da farklılıklar gösterir.
17 Ventilasyon artışı; Egzersizden önce Ventilasyon artışı egzersizden hemen önce başlar. Bu artışın nedeninin serebral korteksten yani beyin kabuğundan çıkan uyarılar olduğu sanılmaktadır.
18 Egzersizin başlamasıyla ventilasyonda iki ana değişiklik oluşur. İlk birkaç sn de hızlı artış gözlenir (kas ve eklem reseptörlerinden gelen uyarılar), Bu hızlı artışı yavaş artış takip eder Eğer yüklenme maksimal şiddetin altında ise(submaksimal) artış kararlı düzeye (steady state) ulaşana dek devam eder. Maksimal egzersizlerde kararlı düzey oluşmayıp ventilasyon artışı egzersiz sonlandırılıncaya kadar devam eder. Bu değişikliklerden başlıca egzersiz sırasında üretilen CO2 olmak üzere kimyasal uyarılar sorumludur. Ventilasyon artışı; Egzersiz sırasında
19 Ventilasyon artışı; Egzersiz sonrasında Egzersiz bitirilince ventilasyonda da hızlı bir düşüş görülür, Bu kas ve eklem reseptörlerindeki motor aktivitelerin kesilmesi nedeniyledir. Ani düşüşün ardından yavaş ve dereceli bir düşüş olur.
20
21 Sıcak ortamda uzun süreli egzersiz Submaksimal iş yüklerinde (laktat eşiğinin altında); Ortam ısısının ve neminin düşük olduğu koşullarda dakika ventilasyonu sabit kalırken, Sıcak ve nemli ortamda egzersiz süresiyle ilişkili olarak giderek yükselir. Nedeni ısı kaybının zorlaşması nedeniyle vücut ısısının yükselmesi, bununda doğrudan solunum kontrol merkezini uyarmasıdır.
22 Alveoler ventilasyon Akciğerlerde gaz değişimin gerçekleştiği bölgelere yeni havanın ulaşma hızına alveoler ventilasyon denir. Gaz değişimi; alveoller, alveol keseleri, alveol kanalları ve respiratuvar bronşiyollerdir. İnspire edilen soluk hacmindeki hava terminal bronşiyollere kadar solunum yollarını doldurur. İnspire edilen havanın çok küçük bir bölümü alveollere ulaştırılır.
23 Ölü boşluk Solunum havasının bir kısmı gaz değişiminin yapıldığı bölgeler ulaşmaz, burun, farinks, trakea, bronş ve bronşiyoller gibi gaz değişiminin olmadığı bölgelerde kalır. Bu bölgelerde kalan havaya gaz değişimine katılmadığı için ölü boşluk havası denir. Ölü boşluk hacmi 150 ml kadardır.
24 Alveoler ventilasyon hızı Dakikada alveollere ve öteki bitişik gaz değişim alanlarına giren yeni hava miktarıdır. Soluk hacminden ölü boşluk hacminin çıkartılmasından bulunur. ( )*12=4200 ml dir. Dinlenimde alınan havanın % 70 i alveoler ventilasyona katılırken % 30 u ölü boşluktadır. Alveoler ventilasyon akciğerlerde CO2 ve O2 konsantrasyonlarını belirleyen önemli bir faktördür.
25 Alveoler ventilasyon ve egzersiz Orta şiddetteki bir egzersizde ölü boşluk hacmi 2 katına çıksa dahi soluk hacminde artma olacağından solunum pek fazla etkilenmez. Örn: SH=1,6 lt, ÖB=0,3 lt, f=25 ise Alveolar ventilasyon = (1,6 0,3) x 25 = 32,5 lt/dk Bu 40 litrelik havanın yaklaşık % 80 inin alveolar ventilasyona katıldığını göstermektedir.
26
27 Akciğer hacim ve kapasiteleri Spirometri? Akciğer ventilasyonunun incelenmesinde akciğerlere giren ve çıkan hava miktarlarının kaydedilmesidir. Spirometre? Spirometri işlemini yapan cihazlar. Spirogram? Spirometre ile elde edilen akciğer hacim ve değişikliklerini gösteren diyagram.
28
29 Akciğer hacimleri.. Statik akciğer hacimleri Soluk hacmi (tidal volüm) İnspirasyon yedek hacmi Ekspirasyon yedek hacmi Artık (rezidüel) volüm Dinamik akciğer hacimleri Zorlu ekspirasyon hacmi 1 Maksimum istemli ventilasyon
30 Soluk hacmi (tidal volüm) Her normal solunum hareketi ile akciğerlere alınan veya akciğerlerden çıkarılan hava miktarıdır. Miktarı ortalama genç insanlarda 500 ml kadardır.
31 İnspirasyon yedek hacmi Normal soluk hacminin üzerine alınabilen fazladan soluk hacmidir. Genel olarak 3000 ml civarındadır.
32 Ekspirasyon yedek hacmi Normal bir ekspirasyon hareketinden sonra, zorlu bir ekspirasyonla fazladan çıkarılabilen hava miktarıdır. Değeri yaklaşık 1100 ml civarındadır.
33 Artık (rezidüel) volüm En zorlu bir ekspirasyondan sonra bile akciğerlerde kalan hava hacmidir Değeri yaklaşık 1200 ml kadardır.
34 Akciğer kapasiteleri Solunum döngüsündeki olaylar tanımlanırken bazen akciğer hacimlerinin iki yada daha fazlasının bir arada ifade edilmesi gerekebilir. Bu tür kombinasyonlar akciğer kapasiteleri olarak tanımlanır.
35 Akciğer kapasiteleri İnspirasyon kapasitesi Fonksiyonel artık kapasite Vital kapasite Total akciğer kapasitesi
36 İnspirasyon kapasitesi Soluk hacmi ile isnpirasyon yedek hacminin toplamına eşittir Değeri yaklaşık =3500 ml dir.
37 Fonksiyonel artık kapasite Ekspirasyon yedek hacmi ile artık hacmin toplamına eşittir. Bu normal bir ekspirasyondan sonra akciğerlerde kalan hava miktarıdır. Değeri yaklaşık =3100 ml dir.
38 Vital kapasite İnspirasyon yedek hacmi, soluk hacmi ve ekspirasyon yedek hacimlerinin toplamına eşittir. Akciğerlere girip çıkan maksimum hava miktarının göstergesidir. Değeri =4600 ml
39 Total akciğer kapasitesi Akciğerlerin mümkün olan en büyük inspirasyon hareketi sonrasında akciğerlerde bulunan maksimum hava miktarıdır. Vital kapasiteye artık volümün ilavesiyle bulunur. Değeri =5800 ml dir.
40
41 Sporcu-akciğer kapasiteleri? Bazı sporcular daha büyük akciğer kapasitelerine sahiptir. Bunun genetik bir özellik olduğu ve vücut boyutundan kaynaklandığı düşünülür. Bir maratoncu aynı boyutlardaki normal bir insana göre benzer vital kapasiteye sahiptir. Yüzme, su topu ve dalma ile uğraşan sporcularda torasik kafese suyun baskısı nedeniyle ek bir dirençle karşılaştıklarından vital kapasiteleri artmıştır. Bu inspirasyon kapasitesinin artması ve artık volümün azalmasındandır.
42
43 Cinsiyet farkı? Tüm akciğer hacim ve kapasiteleri, kadınlarda erkeklerinkinden % daha düşüktür. İri ve atletik kişilerde küçük ve zayıf kişilerden daha yüksektir. Sonuç olarak akciğer kapasite ve hacimlerindeki farklılıklar vücut yapısıyla ilgili olup sporcu olan ve olmayanlar arasında genel bir fark yoktur.
44 Zorlu vital kapasitesi ve zorlu ekspirasyon hacmi Dinamik akciğer volümleridir. Akciğer fonksiyonlarının değerlendirilmesinde kullanılan testlerden birsidir. Zamana karşı akciğerlerden çıkartılan hava miktarını tanımlamak için kullanılır. Bunun için ekspirasyonun birinci saniyesinde çıkartılan hava miktarını ölçülür ve buna FEV1 denir. FEV1 in zorlu vital kapasiteye (FEV1/FVC) oranı yaklaşık % 80 kadardır. Solunum yolunda herhangi bir obstruksiyon olduğunda bu değer düşer.
45
46 Maksimum istemli ventilasyon Bir dakikada alınabilecek maksimum hava miktarıdır. Kişi 15 sn süresince hızlı ve derin soluk alıp verir. Bu süre içerisinde alabildiği hava miktarı 4 ile çarpılarak maksimum hava miktarı saptanır.
47 Egzersiz sırasında akciğer hacim ve kapasiteleri Egzersiz sırasında dakika ventilasyondaki artışları sağlamak için soluk volümü artar. Buna bağlı olarak ta inspirasyon yedek hacmi ve ekspirasyon yedek hacminde azalmalar olur. Artan akciğer kan akımı nedeniyle total akciğer kapasitesi ve vital kapasitede azalma olur. Sonuç olarak artık hacim ve fonksiyonel artık kapasite bir miktar artar.
48 Ventilasyon için oksijen kullanımı Dinlenimde ekspirasyon pasiftir, bu nedenle gerekli oksijen miktarı minimaldir (total oksijenin % 1-2 sinden az) Egzersizde soluk hacmi ve frekansı artar. Şiddetli egzersizler sırasında solunum kasları vücudun total oksijen gereksiniminin % 8-10 unu alırlar.
49 Sigara-ventilasyon-performans Kronik sigara içenlerde artan hava yolu direnci nedeniyle solunum kaslarının gereksinim duyduğu oksijen miktarı artar. Şiddetli bir egzersiz esnasında sigara içenlerde ventilasyonun oksijen maliyeti içmeyenlere göre iki kat daha fazladır. Bu egzersizden 1 saat önce birkaç sigara içilmesi halinde de geçerlidir. Günde sigara içenlerde bu farklılık yaklaşık 4 katıdır.
50 Sigara içen birisi egzersizden 24 saat öncesine kadar hiç içmemişse, ventilasyonun oksijen maliyeti %25 düşer, ancak içmeyenlere göre hala % 60 fazlalık vardır. Sonuç olarak sigara performansı olumsuz etkiler, her şeye rağmen içiliyorsa da egzersiz öncesi içilmemelidir.
51 Ventilasyon aerobik performansı sınırlar mı? Yaşlı bireylerde düşük akciğer ventilasyon oranının maksimal oksijen alımını sınırlayabilmektedir. Ancak üst düzey dayanıklılık sporcuları dışında sağlıklı genç bireylerde deniz seviyesindeki egzersizlerde ventilasyon aerobik performansı sınırlamaz Neden?
52 Ventilasyon aerobik performans ilişkisi-1 Ventilasyon artışı kardiyak output artışından daha fazladır. KO 5-6 kat artarken ( 5 lt/dk dan lt/dkya), VE 32 kez (6 lt/dk dan 190 lt/dk ya)artar. Ventilasyondaki artma yeteneği kalbin kan pompalamasındaki artış yeteneğinden daha fazladır.
53 Ventilasyon aerobik performans ilişkisi-2 Egzersiz sırasında ventilasyonun oksijen kullanıma oranı da artar. Şöyle ki dinlenimde ventilasyon 6 lt iken dokuların kullandığı oksijen 0,25 lt dir. Dinlenimde VE/VO2 =6/0,25=24. Maksimal bir egzersizde bu değer 190/5 ile 38 e yükselir. O halde ventilasyondaki artma yeteneği oksidadif metabolizmadaki artma yeteneğinden daha büyüktür.
54 Ventilasyon aerobik performans ilişkisi-3 Egzersiz sırasında ventilasyonda gözlenen artış hiçbir zaman maksimum istemli ventilasyonda gözlenen artışın üzerine çıkmaz. Bir sporcu zorlu bir egzersizin sonunda maksimum istemli ventilasyon testi yapacak olursa MVV her zaman daha yüksek değerdedir. Bu bize maksimal bir egzersizde bile akciğerlerin bir miktar daha ventilasyon yapabileceklerini gösterir.
55 Ventilasyon aerobik performans ilişkisi-4 Akciğerlerdeki alveollerin gaz değişim yüzeyi çok büyüktür, yaklaşık m2 dir. Şiddetli bir egzersizde kalbin pompaladığı kanın yalnızca 0,5 litrelik bir kısmı solunum sistemindedir. Yarım litrelik bir sıvının tenis kortunun bir yarısı genişliğindeki yüzeye yayıldığını varsayarsak akciğerlerin difüzyon yüzeyinin ne denli büyük olduğunu anlayabiliriz.
58 Çok yüksek egzersiz şiddetlerinde solunum sisteminin kanı yeterince oksijenize edemediği gösterilmiştir. Üst düzey dayanıklılık sporcularının % sinde gözlenen bu duruma egzersizle oluşan hipoksemi denir. Yüksek egzersiz şiddetlerinde artan dakika kalp atımı nedeniyle kanın akciğerlerden geçiş süresi kısalmasına bağlı olduğu düşünülmektedir.
59 Gaz değişimi; Solunum membranlarında Oksijen ve Karbondioksit değişimi Gaz değişimi basınç/konsantrasyon farkına ve gazların eriyebilirlik derecelerine göre difüzyon ile gerçekleşir. Atmosfer havasından alveollere Oksijen Alveollerden atmosfere ise CO2 geçer.
60 Parsiyel basınç-difüzyon hızı Bir hava karışımı oluşturan gazların her birinin tek başına oluşturdukları basınca parsiyel basınç denir ve gazın difüzyonu parsiyel basınç ile doğru orantılıdır.
61 Gazların parsiyel basınçları Atmosfer havası Gazın adı Yüzdesi Basıncı Oksijen Nitrojen (azot) Karbondioksit Ve diğerleri Su Toplam % 20.8 % 79 % 0.04 % mmhg 597 mmhg 0.3 mmhg 3.7 mmhg 760
62 Solunum yollarındaki havanın parsiyel basıncı Solunum yollarına giren kuru hava alveollere ulaşmadan önce nemlendirilir. 37 C de su buharı basıncı 47 mmhg dır. Alveollerdeki basınç 760 mmhg dan daha yüksek olamayacağı için su buharı, isnpirasyon yollarındaki diğer tüm gazları seyreltir.
63 Solunum Yollarındaki Gazların Parsiyel Basınçları Gazın adı Yüzdesi Basıncı Oksijen Nitrojen (azot) Karbondioksit Ve diğerleri Su Toplam % 19,67 % 74 % 0.03 % 6, mmhg 564 mmhg 0.4 mmhg 47 mmhg 760
64 Alveol havasındaki gazların basınçları Alveollerdeki artık volüm nedeniyle her soluk alışverişte yeni gelen hava ile alveolde bulunan eski hava karışır. Özelliklede CO2 miktarının artması diğer gazları seyreltir. Yer değiştiren eski alveol havasının miktarı total alveol havasının 1/7 si kadardır. Bu nedenle tüm alveol havasının yenilenmesi için bir çok soluğa ihtiyaç vardır. Alveol havasının bu şekilde yavaş değişimi solunumun kontrolünde önemlidir.
65 Alveol havasındaki gazların parsiyel basınçları Gazın adı Yüzdesi Basıncı Oksijen Nitrojen (azot) Karbondioksit Ve diğerleri Su Toplam % 13,6 % 79.4 % 5,3 % 6, mmhg 596 mmhg 40 mmhg 47 mmhg 760
66 Eskpirasyon havası Alveol havası ile ölü boşluk havasının karışımıdır. Ölü boşluk havasının oranı ile alveolar havanın oranı eskpirasyon havasındaki gazların miktarını belirler.
67 Ekspirasyon havasındaki gazların parsiyel basınçları Gazın adı Yüzdesi Basıncı Oksijen Nitrojen (azot) Karbondioksit Ve diğerleri Su Toplam % 15,7 % 74.5 % 3,6 % 6, mmhg 566 mmhg 27 mmhg 47 mmhg 760
68 Akciğer ve dokularda gaz değiştokuşu O2 ve CO2 basın farklarına bağlı olarak yer değiştirirler Difüzyon...
69 Alveol,kan ve dokulardaki oksijen ve karbondioksit basınçları Alveolü çevereleyen venöz kanda; PO2 40 mmhg, PCO2 45 mmhg
70 Oksijen difüzyonu akciğerlerde 104 mmhg dan 40 mmhg ya doğru gaz difüzyonu olur. Fark 64 mmhg dır
72 Oksijenin kapillerlerden dokuya geçişi Kanın bir bölümü alveoler kapillerleden geçmez ve akciğerlerden gelen temiz kan ile karışır. Böylece arteriyel kanın PO2 si 104 den 95 mmhg ya düşer Oksijen doku hücreleri tarafından sürekli kullanılmaktadır. Bu nedenle dokuda hücre içi O2 si kapillerdeki O2 den düşüktür. Hücre içi PO2 si 5-40 mmhg arasında değişir, ortalama 23 mmhg dır. Kan PO2 si kapillerlere geldiğinde hızla 40 mmhg ya düşer. Kapillerin girişi ile çıkışı arasındaki bu farka arteriyovenöz oksijen farkı denir
74 Karbondioksitin difüzyonu Oksijen dokular tarafından kullanılır, sonuçta hücre içi CO2 miktarı artar. Böylece CO2 dokudan kapillerlere difüze olur. Hücre içi PCO2 45, arteriyel kan PCO2 si ise 40 mmhg dır. 5 mmhg lık farkla difüzyon olur. Pulmoner kapillerlere giren kanda PCO2 45 mmhg, alveol havasında PCO2 40 mmhg dır. 5 mmhg lık farkla difüzyon olur.
78 Egzersiz sırasında difüzyon kapasitesi Şiddetli egzersizlerde kas dokusunda PO2 3 mmhg ya kadar düşerken, PCO2 90 mmhg ya kadar yükselebilir. Egzersiz sırasında akciğerlerde ve dokuda gaz değiş tokuşu genişleyen geçiş yüzeyi nedeniyle artar. Difüzyon kapasitesi, 1 dk da 1 mmhg farkında difüzyona uğrayan gaz volümüdür. Sporcular antrene olmayanlara göre hem egzersiz hem de dinlenimde daha yüksek difüzyon kapasitesine sahiptirler. Bu özellikle dayanıklılık sporcuları için geçerlidir.
79
80 Gazların taşınması O2 nin taşınması CO2 nin taşınması
81 Kanda oksijenin taşınması Akciğerden kana geçen oksijenin % 97 si hemoglobine bağlı olarak taşınır. % 3 ise plazmada ve hücrede (eritrositlerde) çözünmüş durumda taşınır
82 Oksijenin hemoglobinle bağlanması Oksijenin hemoglobinle bağlanması geri dönüşümlü bir bağlanmadır. Akciğer de yüksek bir afinite ile birbirlerine bağlanırken, dokuda ise birbirlerinden ayrışırlar.
83 Hb nin % saturasyonu Hemoglobinin oksijenle bağlanan yüzdesi hemoglobinin % saturasyonu olarak adlandırılır. Normalde 100 mmhg lık PO2 de hemoglobinin oksijen saturasyonu % 98 dir.
84 Oksijen hemoglobin ayrışma eğrisi Oksijenle hemoglobin arasındaki ilişki oksijen hemoglobin ayrışma eğrisi ile ifade edilir. Eğri sağa kaydığında oksijen hemoglobinden ayrılırken, sola kaydığında ise bağlanma artar. Oksijen parsiyel basıncının düşmesi halinde hemoglobin saturasyonu da düşer. Ancak PO2 nin 60 mmhg nın altına düşene kadar hemohlobin % saturasyonunda ciddi bir azalma olmaz. Alveoler PO2 60 mmhg iken Hb % saturasyonu 90 dır.
85 Hemoglobinle birleşen maksimum oksijen miktarı ml kan 15 gr hb içerir 1 gr hb 1,34 ml oksijen bağlayabilir. Hb O2 ile % 100 doyduğunda 20 ml oksijen bağlar. Ancak Hb % 97 doyduğundan 100 ml kan 19,4 ml oksijen bağlar. İlaveten 0,3 ml de kanda çözünmüş halde taşınır. Sonuçta 100 ml kanda taşınan O2 miktarı yaklaşık 20 ml kabul edilir. Doku kapillerlerinden geçerken bu miktar azalır ortalama 15 ml ye düşer (PO2 40 mmhg, Hb % 75 doymuş) Normal koşullarda 100 ml kan ile dokulara yaklaşık 5 ml oksijen taşınır. Buna arteriyo venöz oksijen farkı denir. Şiddetli egzersizler sırasında dokuda PO2 15 mmhg ya düşer. Bu sırada 100 ml venöz kan yalnızca 5 ml O2 içerir. Bu arteriyovenöz O2 farkının 15 ml ye çıktığını gösterir
86
87
88 Oksijen hemoglobin ayrışma eğrisini etkileyen faktörler ve oksijen taşınmasındaki önemleri Eğriyi sağa kaydıran faktörler; Hidrojen iyon artışı CO2 artışı Isı artışı DPG artışı(anaerobik glikoliz sırasında artar)
89
90
91 Egzersizde eğri... Egzersizde eğri birkaç faktörün etkisiyle sağa kayar ve sonuçta dokuya daha fazla oksijen bırakılır. Bunlar; CO2 üretiminin artması, Ortamın asitleşmesi Isı artışı,
92 Akciğerlerde eğri.. Dokuda eğriyi sağa kaydıran faktörlerin tam tersi akciğerlerde etkilidir. Sonuçta akciğerlerde hemoglobin ile oksijen birbirine bağlanır.
93 Karbondioksitin kanda taşınması 1. Karbondioksitin çözünmüş olarak taşınması 2. Bikarbonat iyonu şeklinde taşınması 3. Hemoglobin ve plazma proteinlerine bağlı olarak karbomino bileşikleri halinde taşınması
94 CO2 taşınması 100 ml kanda ortalama 4 ml karbondioksit dokulardan akciğerlere taşınır. Bunun büyük bir bölümü bikarbonat iyonu halinde taşınr- % 70 Yaklaşık % 5-7 lik bir bölümde kanda çözünmüş olarak taşınır. CO2 de hemoglobine bağlanabilir, hem de çok daha hızlı bir şekilde, oksijenden 250 kat daha hızlı. Ancak CO2 nin basıncının düşük olması Hb bağlı CO2 miktarını çok sınırlandırır. Yaklaşık olarak CO2 nin % 23 bu şekilde taşınır.
95 CO2 nin bikarbonat iyonu (HCO3) şeklinde taşınması Kanda çözünen CO2 eritrositlerin içine difüze olur ve orada su ile reaksiyona girerek karbonik asiti oluşturur. Bu reaksiyonu karbonik anhidraz enzimi katalizler. Karbonik asit bikarbonat ve hidrojen iyonlarına ayrılır. Hidrojen iyonlarının çoğunluğu hemoglobinle birleşir. Bikarbonat iyonları da eritrositlerden plazmaya geçerek klor iyonları ile yer değiştirir. Akciğerlerde bu reksiyonların tersi işlemlerle tekrar CO2 ve su oluşur.
96
97 Solunumun kontrolü Solunumun hızı ve derinliği vücudun metabolik gereksinimlerine göre ayarlanır Solunum, sinir sitemi tarafından alveoler ventilasyon hızı ayarlanarak PO2 ve PCO2 basınçları çok değişse bile sabit tutulur. Bu işlevler merkezi sinir siteminde bulunan solunum merkezi tarafından yapılır.
98 Solunum merkezi Solunum merkezi beyin sapında bulunur. Burada soluk alma (isnpirasyon) ve verme (ekspirasyon) ile ilgili solunum merkezleri bulunmaktadır.
99 Solunumun düzenlenmesi Solunum merkezlerine direkt ve indirekt olarak kimyasal ve sinirsel yollarla uyarılar gelmektedir. Solunum merkezini etkileyen faktörler şunlardır; Akciğerlerdeki gerilme reseptörlerinden gelen uyarılar, Eklem kas ve tendonlardaki proprioreseptörlerden gelen uyarılar, Kandaki H iyonu ve CO2 artışı, Aort kavsi ve karotid arterlerde bulunan kimyasal reseptörlerden (bu reseptörler kandaki PCO2, PO2 ve PH değişikliklerine duyarlıdır) gelen uyarılar. Deri ve vücut ısısında meydana gelen değişiklikler, Hormonal (örneğin epinefrin) ve sinirsel faktörler Üst beyin merkezlerinden gelen uyarılar
100
101 Asit-baz dengesinin sağlanmasında solunumun rolü Yoğun kas aktivitesi laktat ve H iyon konsantrasyonu üretiminde ve birikmesinde artışa yol açar. Asidozis Bu artış kas enerji metabolizmasını bozar. Solunum sistemi bu asidozis oluşumunu engelleyen birkaç tampon sisteminden birisidir ve özellikle egzersizde ve hemen sonrasında kritik önemi vardır.
102 Laktik asit ve karbonik asit gibi asitler ortama hidrojen iyonu (H + ) salarlar. H + iyonlarının birikmesine izin verilmez. Tampon sistemi-tamponlama H + + tampon -----> H-tampon Dinlenim koşullarında vücut sıvıları bikarbonat, fosfat ve protein gibi bazlara daha fazla oranda sahiptir ph Kasta 7,1, arter kanında 7,4 arasında değişir. Kan ph sınırları 6,9-7,5 tir
103 H + normalin üzerine çıkarsa ki bu düşük ph dır ve asidoz olarak isimlendirilir, H + normalin altına inerse alkaloz olarak isimlendirilir. ph çok dar sınırlar içinde tutulur. Kimyasal tamponlar, Solunum sistemi Börekler
105 HCO 3- + H+-- > karbonik asit-- > CO2 + su Laktik asit ph yı 7,4 ten 7 ye düşürdüğünde mevcut bikarbonatın % 60 kullanılır. Bu kimyasal tamponlar oluşan asitlerin oluştukları bölgeden dışarı atılacakları bölgelere (akciğerler ve böbrekler) taşıma işlevi yaparlar. Kanda serbest H+ artışı solunum merkezlerini uyarır.
106 Antrenman ile Solunum (Respiratuar) Sisteminde Oluşan Adaptasyonlar Solunum sistemi fonksiyonları genellikle performansı sınırlamaz, çünkü egzersiz sırasında ventilasyon, kardiyovasküler sistem fonksiyonlarından çok daha fazla artar. Bu nedenle solunum sistemi de dayanıklılık antrenmanı sonrası bazı adaptasyonlar geliştirir. Genel olarak, akciğer volüm ve kapasiteleri antrenman ile çok az değişir.
107 Dayanıklılık antrenmanı sonrası vital kapasite (maksimal bir inspirasyon sonrası ekspire edilen hava miktarı miktarı) çok az artar, rezidüel volüm (maksimal bir ekspirasyondan sonra akciğerlerde kalan hava) çok az azalır, ve total akciğer kapasitesi genel olarak değişmez. Tidal volüm (solunum hacmi) ise istirahat ve submaksimal egzersiz sırasında fazla değişmez, ancak maksimal egzersizler sırasında artar.
108 Maksimal dakika ventilasyonu-1 Antrenman sonucunda istirahatte çok az azalır veya hiç değişmez. Submaksimal egzersizler sırasında ise bir miktar azalır. Bu azalma solunum sisteminin daha verimli çalıştığını ifade eder. Maksimal dakika ventilasyonu, maksimal egzersizler sırasında önemli ölçüde artar. İstirahat sırasında yaklaşık 6 L/dak olan hava miktarı, maksimal egzersizler sırasında L/dak ve hatta 180 L/dak kadar yüksek olabilir.
109 Maksimal dakika ventilasyonu-2 Antrenman sonucu oluşan maksimal dakika ventilasyonundaki bu artış, maksimal egzersiz sırasında tidal volüm ve solunum sıklığında meydana gelen artışdan kaynaklanır. Ventilasyon egzersiz için sınırlayıcı bir faktör değildir. Ventilasyon ancak belli bir noktadan sonra vücuda gerekli olan O 2 'ni sağlamada zorlanabilir, ancak bu çok olası bir durum değildir.
110 Pulmoner difizyon hızı-1 Dayanıklılık antrenmanları sonrası pulmoner diffüzyon (alveollerde gerçekleşen gaz değişimi) istirahat ve submaksimal egzersizler sırasında fazla değişiklik gösterımez. Ancak maksimal egzersizler sırasında artar. Antrenman sonucunda, maksimal kardiyak debinin artması ile akciğerlere gelen kan miktarı da artar. Akciğerlere gelen kan miktarı artınca, daha fazla diffüzyonun gerçekleşmesi için akciğerlere daha çok hava alınır. Akciğerlerdeki kılcal damar yoğunluğu da antrenman ile arttığından, maksimal egzersizler sırasında daha fazla gaz değişimi oluşur. Bu nedenle de maksimal dakika ventilasyonu artar.
111 Pulmoner difüzyon hızı-2 Sporcular, spor yapmayanlara oranla istirahat ve egzersiz sırasında daha fazla diffüzyon kapasitesine sahiptirler. Sporculardaki diffüzyon kapasitesi, maksimal egzersiz sırasında istirahate oranla yaklaşık üç kat artar. Çünkü istirahat sırasında pulmoner kapillerlerin çoğunda kan akımı çok yavaş, hatta durgundur. Egzersiz sırasında ise akciğerlerde artan kan akımı, kapillerlerin maksimal düzeyde perfüzyonuna neden olarak, oksijenin pulmoner kapillerlerde diffüzyonu için çok daha büyük bir alan sağlar. Bu durum özellikle dayanıklılık sporu yapanlar için geçerlidir
112 Arteriyo-venöz O2 farkı Antrenman ile arterial-venöz O 2 farkı (a-v O 2 farkı) özellikle maksimal egzersiz sırasında artar. Arterial kanın O 2 konsantrasyonu antrenman sonucunda fazla değişmez, ancak venöz kanda bulunan O 2 miktarı azalır. Bu nedenle vücutta kullanılan ve kalbin sağ bölümüne geri dönen kanda (venöz kanda) daha az O 2 kalır. Bu nedenle maksimal egzersiz sırasında a- v O 2 farkı artar.
113 Solunum verimliliği Antrenman solunum verimliliğini de artırır. Solunum verimliliğinin artması, aynı miktarda oksijen tüketimi için solunan hava miktarının antrenmanlı kişilerde daha az olduğu anlamına gelir. Solunumun artması durumunda oksijen tüketimi de artacağı için, solunum verimliliğinin artmasıyla, özellikle uzun süreli egzersizlerde, solunum kaslarının oksijen tüketimi azalır ve bu şekilde çalışan iskelet kaslarına daha fazla oksijen gönderilir.
Solunum Sistemi Fizyolojisi 1 2 3 4 5 6 7 Solunum Sistemini Oluşturan Yapılar Solunum sistemi burun, agız, farinks (yutak), larinks (gırtlak), trakea (soluk borusu), bronslar, bronsioller, ve alveollerden
SOLUNUM SİSTEMİ FİZYOLOJİSİ DOÇ.DR.MİTAT KOZ Solunum Solunum kelimesi iki anlamda kullanılır. Hücresel düzeyde ve Organizma düzeyinde. Hücresel düzeyde hücresel oksidatif metabolizma anlamında kullanılmaktadır.
SOLUNUM SİSTEMİ VE EGZERSİZ Egzersiz sırasında çalışan kaslar, ihtiyaç duydukları enerji için oksijen (O 2 ) kullanır ve karbondioksit (CO 2 ) üretir. Akciğerler, hava ile kanın karşılaştığı ı organlardır.
METABOLİK DEĞİŞİKLİKLER VE FİZİKSEL PERFORMANS Aerobik Antrenmanlar Sonucu Kasta Oluşan Adaptasyonlar Miyoglobin Miktarında oluşan Değişiklikler Hayvan deneylerinden elde edilen sonuçlar dayanıklılık antrenmanları
VE FİZYOLOJİSİ FİZYOLOJİSİ Müge BULAKBAŞI Yüksek Hemşire Canlılığın sürdürülebilmesi için vücuda oksijen alınması gerekir. Solunumla alınan oksijen, kullanılarak metabolizma sonucunda karbondioksit açığa
ANTRENMANA UYUM DOÇ.DR. MİTAT KOZ Ankara Üniversitesi Beden Eğitimi ve Spor Yüksekokulu Aerobik - Anaerobik Düzenli antrenmanların organizma üzerinde çeşitli etkileri olduğu bilinmektedir. Düzenli yapılan
AKCİĞER HACİM VE KAPASİTELERİ Prof. Dr. H. Oktay SEYMEN 2006 Genel çerçeve Ölü boşluk tayinleri a)anatomik b) Fizyolojik ölü boşluk Akciğer hacim ve kapasiteleri Fonksiyonel rezidüel kapasite tayini a)açık
Akciğer ve Dokularda Gazların Değişimi ve Taşınması Prof.Dr.Fadıl ÖZYENER Fizyoloji Anabilim Dalı Tartışma konuları: Eksternal ve internal solunum Oksijenin kanda taşınması Karbondioksidin kanda taşınması
Solunum Fizyolojisi ve PAP Uygulaması Dr. Ahmet U. Demir Solunum fizyolojisi Bronş Ağacı Bronş sistemi İleti havayolları: trakea (1) bronşlar (2-7) non respiratuar bronşioller (8-19) Gaz değişimi: respiratuar
Solunum Sistemi Dicle Aras Solunum sistemi, solunum yolları anatomisi, akciğerlerin temel anatomisi, akciğer hacim ve kapasiteleri, akciğerlerde gaz değişimi, gazların kısmi basınçları 3.9.2015 1 Solunum
Öğr. Gör. Ahmet Emre AZAKLI İKBÜ Sağlık Hizmetleri M.Y.O. Kan Gazı Nedir? Kanın a s i t ve b a z d u r u m u n u b e l i r l e m e a m a c ı y l a kan gazı değerlerinin belirlenmesi gerekir. Ortaya çıkan
EGZERSİZ SONRASI TOPARLAMA Normale dönüş-performans ilişkisi Ne kadar hızlı? Egzersiz sonu toparlanmanın amacı... Tüm vücudu ve kasları dinlendirmek, egzersiz öncesi şartları yeniden hazırlamaktır. Kısa
GAZ ALIŞVERİŞİ O2'li solunum yapan canlıların bazılarında O2'in alınıp CO2'in atılmasını sağlayan yapılar bulunur.bu yapı ve organlar solunum sistemini oluşturur. solunum ------>solunum organlarıyla dış
DÖNEM 2- I. DERS KURULU AMAÇ VE HEDEFLERİ Kan, kalp, dolaşım ve solunum sistemine ait normal yapı ve fonksiyonların öğrenilmesi 1. Kanın bileşenlerini, fiziksel ve fonksiyonel özelliklerini sayar, plazmanın
Solunum Sisteminde Ventilasyon, Difüzyon ve Perfüzyon Prof Dr.Fadıl ÖZYENER Fizyoloji AD Tartışma konuları: Akciğer hacim ve kapasiteleri Solunum zarı ve özellikleri Pulmoner basınç ve dolaşım Pulmoner
Solunum Sistemi Dicle Aras Alveollerde gaz değişimi, O 2 ve CO 2 nin kanda taşınması, kaslarda gaz değişimi, pulmoner ventilasyonun düzenlenmesi, solunum enerji metabolizması, performansı kısıtlayan solunum
Başkent Üniversitesi Tıp Fakültesi Fizyoloji Anabilim Dalı EGZERSİZ Fizyolojisi Dr. Sinan Canan firstname.lastname@example.org Kaslarda güç, kuvvet ve dayanıklılık Maksimum kasılma kuvveti 3-4 kg/cm2 kesit alanı
Antrenman ile anaerobik sistemde oluşan değişiklikler ve ölçülmesi: DAYANIKLILIK ANTRENMANINA UYUM PROF.DR. MİTAT KOZ Dayanıklılık - Endurans Dayanıklılık bir işi veya aktiviteyi uzun süre yapabilmektir.
Yüzmenin Faydaları \ Kas-İskelet Sistemi \ Kas-İskelet Sistemi YÜZMENİN KAS-İSKELET SİSTEMLERİ ÜZERİNE ETKİLERİ Kas gerilebilme ve kasılabilme yeteneğine sahip liflerden oluşur. Kas dokusu üçe ayrılır.
A. GAZ ALIŞ VERİŞİ Gaz Alışverişi, İnsanda Solunum Sistemi Canlılarda hayatsal olayların sürdürülebilmesi için gerekli olan enerji hücresel solunumla elde edilir. Genellikle oksijenli olarak gerçekleşen
Dolaşım Sistemi Dicle Aras Kalbin temel anatomisi, dolaşım sistemleri, kalbin uyarlaması, kardiyak döngü, debi, kalp atım hacmi ve hızı 3.9.2015 1 Kalbin Temel Anatomisi Kalp sağ ve sol olmak üzere ikiye
Asid-baz dengesi ph Başlıca organizma sıvılarının ve salgılarının ortalama ph değerleri. Organizma sıvıları, salgıları Ortalama ph Kan 7.4 Süt 6.7 Safra 7.8 İdrar 6.0 Pankreas özsuyu 8.0 Bağırsak özsuyu
Dolaşımın Sinirsel Düzenlenmesi ve Arteryel Basıncın Hızlı Kontrolü Prof.Dr.Mitat KOZ DOLAŞIMIN SİNİRSEL KONTROLÜ Doku kan akımının her dokuda ayrı ayrı ayarlanmasında lokal doku kan akımı kontrol mekanizmaları
ARTER KAN GAZI ANALİZİNİN ORGANİZMAYA AİT YANSITTIKLARI; Klinikte AKG ne işe yarar? AKCİĞERLERİN PRİMER GÖREVİ GAZ ALIŞVERİŞİNİ SAĞLAMAKTIR. AKG analizi ile Asit Baz dengesi Oksijenizasyon Gaz alışverişi
ÜNİTE 7 Solunum Sistemi Fizyolojisi Bu üniteyi çalıştıktan sonra, Amaçlar Solunum sisteminin temel fonksiyonlarını, Solunum sisteminin fizyolojik anatomisini, Kanda oksijen ve karbondioksit taşınmasını,
ASİT- BAZ DENGESİ VE DENGESİZLİKLERİ Prof. Dr. Tülin BEDÜK 2016 Herhangi bir çözeltinin asitliği veya bazlığı içindeki hidrojen iyonunun (H + ) konsantrasyonuna bağlıdır. Beden sıvılarının asit-baz dengesi
Kan Gazı Dr.Kenan Ahmet TÜRKDOĞAN Isparta Devlet Hastanesi II. Isparta Acil Günleri Solunum Acilleri, 19 Ocak 2013 Isparta Normal Değerler ph 7.35-7.45 (ort. 7.40) ph 7.35 ise Asidoz 7.45 ise Alkaloz ph
YÜKSEK İRTİFADA EGZERSİZ DOÇ.DR.MİTAT KOZ Yüksek İrtifa ve Performans İlişkisi Ne zaman incelenmeye başlanmıştır Yüksek irtifanın organizma üzerindeki etkilerine yönelik çalışmalara 1878 yılında başlanılmış
EGZERSİZ ENERJİ KAYNAKLARI DOÇ.DR.MİTAT KOZ 3 farklı enerji sistemi Acil enerji sistemi Kısa süreli enerji sistemi Uzun süreli enerji sistemi Acil enerji ATP -------------> ADP Creatine + ADP ------------>
EGZERSİZ ENERJİ KAYNAKLARI DOÇ.DR.MİTAT KOZ 3 farklı enerji sistemi Acil enerji sistemi Kısa süreli enerji sistemi Uzun süreli enerji sistemi Acil enerji ATP -------------> ADP Creatine + ADP ------------>
KARDİYOVASKÜLER SİSTEMİN EGZERSİZE UYMU GİRİŞ Aerobik yolla enerji üretiminde besin maddelerinden ATP resentezi için ortamda yeterli miktarda oksijen bulunması gereklidir. Oksijen akciğerler yoluyla kana
EGZERSİZ VE TOPARLANMA SÜRECİ 1 Oksijen Borçlanması (Egzersiz Sonrası Fazla Oksijen Tüketimi) Toparlanma sırasındaki enerji ihtiyacı, egzersiz sırasındaki enerji ihtiyacından daha azdır Toparlanma sırasında
ENERJİ KULLANIMI VE BESİN MADDELERİ ENERJININ SÜREKLILIĞI Egzersizin özelliğine bağlıdır 100 m ATP-CP Maraton aerobik sistem 400-800 m laktik asit sistemi 1500 m ATP-CP, laktik asit sistem ve aerobik sistem
SOLUNUM SİSTEMLERİ Solunum, genel anlamda canlı organizmada gaz değişimini ifade etmek için kullanılır. 1. Dış Solunum Solunum organlarıyla dış ortamdan hava alınması ve verilmesi, yani soluk alıp vermeye
FİZYOLOJİ LABORATUVAR BİLGİSİ VEYSEL TAHİROĞLU Fizyolojiye Giriş Temel Kavramlar Fizyolojiye Giriş Canlıda meydana gelen fiziksel ve kimyasal değişikliklerin tümüne birden yaşam denir. İşte canlı organizmadaki
Yrd. Doç. Dr. Murat Sarıtemur Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesi Acil Tıp AD 2014 Neden kan gazı analizi? Oksijenizasyon ve ventilasyonun değerlendirilmesi Asit-baz dengesini değerlendirmek ph / P a CO
Su Kimyası Tüm yaşayan organizmalar suya ihtiyaç duyarlar Çoğu hücre suyla çevrilidir ve hücrelerin yaklaşık %70 95 kadarı sudan oluşur. Yerküre içerdiği su ile canlılık için gerekli ortamı sunar. Canlıların
1 «uzun süreli spor çalışmaları sırasında organizmanın yorgunluğa karşı gösterdiği yüksek direnç yeteneği» «sporcunun psiko-fiziki yorgunluğa karşı direnç yeteneği» 2 Dayanıklılık antrenmanlarının temel
METABOLİZMA ve ENZİMLER METABOLİZMA Hücrelerde gerçekleşen yapım, yıkım ve dönüşüm olaylarının bütününe metabolizma denir. A. ÖZÜMLEME (ANABOLİZMA) Metabolizmanın yapım reaksiyonlarıdır. Bu tür olaylara
SOLUNUM SİSTEMİ HASTALIKLARI Müge BULAKBAŞI Yüksek Hemşire ÜST SOLUNUM YOLU Farenjit :Farenks mukozasının iltihabi bir hastalığıdır. Akut ve kronik olarak seyreder. Larenjit :Üst solunum yolunun bir parçası
SPOR TERİMLERİ SÖZLÜĞÜ A ADAPTASYON : Uyum. AEROBİK : Oksijenli. AFFERENT : Duyu. AGRESİF : Saldırgan. AKLİMATİZASYON : İklime (yüksekliğe) uyum. AKTİN : Kas kasılmasında rol oynayan bir protein çeşidi.
ÇOCUKLARDA FİZİKSEL AKTİVİTE VE FİZİKSEL UYGUNLUK PROF. DR. ERDAL ZORBA Vücut Kompozisyonu Çocukluk ve gençlik dönemi boyunca beden kompozisyonu sürekli değişkenlik göstermektedir. Bu değişimler; kemik
Egzersiz sırasında kasların enerji üretimi için daha fazla oksijene ihtiyaç duymaktadır Egzersiz sırasında kaslara daha çok oksijen sağlanması ve oksijen kullanımı sonucu oluşan atık maddelerin kaslardan
KAN GAZI Hedefler asit-baz dengesini tanımlamakta kullanılan bazı temel terimler hangi bozukluğun mevcut olduğunu hızlıca belirleme uygun kompanzasyon var mı ayırıcı tanıyı yapmak Asit Baz Dengesi Tanımlar
GENEL KİMYA 1 LABORATUARI ÇALIŞMA NOTLARI DENEY: 8 ÇÖZELTİLER Dr. Bahadır KESKİN, 2011 @ YTÜ Fiziksel özellikleri her yerde aynı olan (homojen) karışımlara çözelti denir. Bir çözeltiyi oluşturan her bir
ÜRİNER SİSTEM ANATOMİ ve FİZYOLOJİSİ İdrar oluşturmak... Üriner sistemin ana görevi vücutta oluşan metabolik artıkları idrar yoluyla vücuttan uzaklaştırmak ve sıvı elektrolit dengesini korumaktır. Üriner
T.C AFYONKARAHİSAR KOCATEPE ÜNİVERSİTESİ SAĞIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ 10-12 YAŞ GRUBU ERKEK FUTBOLCULARLA AYNI YAŞ GRUBU SEDANTER ÇOCUKLARIN SOLUNUM FONKSİYONLARININ KARŞILAŞTIRILMASI (AFYONKARAHİSAR ÖRNEĞİ)
Uzm. Fzt. Kağan Yücel - Ufuk Üni. SHMYO Öğrt. Gör. Egzersize Giriş ve Egzersiz Fizyolojisi Hareket sisteminin temel yapı taşları iskelet ve kaslardır. Kaslar; çizgili kaslar ve düz kaslardan oluşur. Kalp
FİZİKSEL UYGUNLUK VE ENERJİ HARCAMASININ ÖLÇÜLMESİ ÖLÇÜ BİRİMLERİ Metrik sistem SI birimi (system international) İş: Kuvvet ve mesafenin çarpımının bir ürünü olarak ifade edilir. İş = Kuvvet x Mesafe Örn:
Oksijen tedavisi Prof Dr Mert ŞENTÜRK İstanbul Tıp Fakültesi Anesteziyoloji ve Reanimasyon Anabilimdalı OKSİJEN TEDAVİSİ Kime uygulanmalı? Endikasyonlar? Kaç litre? Ne şekilde? Kime uygulanmalı? Gereksinimi
KAN VE EGZERSİZ KAN VE EGZERSİZ ASİT-BAZ DENGESİ VE EGZERSİZ - Damarlarda dolaşan kırmızı renkli sıvıya kan adı verilir. - Vikoz bir sıvıdır. - Sudan daha koyu ve yoğundur. - Suyun vizkositesi 1.0 - Kanın
Maddenin Halleri 3 1 YKS BİYOLOJİ Hücre Zarı ve Madde Geçişleri Testi 1 Soru 01 Aşağıdaki ifadelerden hangisi canlı bir hücrenin zarında gerçekleşen difüzyon olayı ile ilgili yanlış bir açıklamadır? A)
Çocuk ve adolesanlarla çalışma Çocuklarda çalışma(antrenman) çocuğun kuvvetini, anaerobik ve aerobik kapasitesini iyileştirebilir. Ancak çocuklar yetişkinlerin küçük birer kopyası (minyatürü) değildir.
YAŞLILARDA FİZİKSEL AKTİVİTE VE FİZİKSEL UYGUNLUK PROF. DR. ERDAL ZORBA Yaşlılara yönelik egzersiz programları hazırlarken Genetik özelliklerine, Hastalık durumuna, Daha önceden sporla ilişkisine, Ne kadar
DEĞİŞİK KOŞULLARDA SOLUNUM (İRTİFA VE SUALTI) Prof. Dr. Fadıl ÖZYENER Fizyoloji Anabilim Dalı Yüksek irtifa fizyolojisi İrtifa (metre) Atm.P (mmhg) At.PO 2 (mmhg) P A CO 2 (mmhg) P A O 2 (mmhg) Art.O 2
Genel tanımlamalar TAMPONLAR-pH ve pk HESAPLAMALARI YRD. DOÇ.DR SEDAT MOTOR Tamponlarla ilgili açıklamalara geçmeden önce asit, baz, ph ve pk kavramlarını hatırlayalım. Suda çözündügü zaman (H + ) iyonu
ADIM ADIM YGS LYS 184. Adım BOŞALTIM SİSTEMİ 3 2) Geri Emilim (Reabsorpsiyon) Bowman kapsülüne gelen süzüntü geri emilim olmadan dışarı atılsaydı zararlı maddelerle birlikte yararlı maddelerde kaybedilirdi.
Anestezi Esnasında ve Kritik Hastalıklarda Ortaya Çıkan Hipoksinin Tedavisinde Normobarik/Hiperbarik Ek Oksijen Tedavisinin Kullanımı FAYDALIDIR Prof. Dr. A. Necati GÖKMEN DEÜ Tıp Fakültesi Anesteziyoloji
PROF. DR. ERDAL ZORBA Vücut Kompozisyonu Çocukluk ve gençlik dönemi boyunca beden kompozisyonu sürekli değişkenlik göstermektedir. Bu değişimler, kemik mineral yoğunluğundaki artış, beden suyundaki değişimler,
12. SINIF KONU ANLATIMI 24 STOMA VE TERLEME (TRANSPİRASYON) STOMA Genellikle yaprakta bulunan bitkide gaz alışverişini sağlayan küçük gözeneklerdir. Bitkinin yaşadığı iklim koşuluna bağlı olarak konumu
ÇÖZELTİLERİN KOLİGATİF ÖZELLİKLERİ Çözeltilerin sadece derişimine bağlı olarak değişen özelliklerine koligatif özellikler denir. Buhar basıncı düşmesi, Kaynama noktası yükselmesi, Donma noktası azalması
ISI VE SICAKLIK ISI Isı ve sıcaklık farklı şeylerdir. Bir maddeyi oluşturan bütün taneciklerin sahip olduğu kinetik enerjilerin toplamına ISI denir. Isı bir enerji türüdür. Isı birimleri joule ( j ) ve
Yükseltide ne değişir? YÜKSELTİ ANTRENMANLARINA GİRİŞ Yaşanılan yükseklik arttıkça ortam havası incelir. Yükselti antrenmanı ve sentetik dopingi genellikle dayanıklılık sporcuları tarafından yapılır. Yükselti
SOLUNUM SİSTEMİ VE EGZERSİZ Solunum canlı varlık ile onun dış ortamı arasındaki gaz değişimidir. Genel olarak solunum iki olayı kapsar. - Dış (eksternal) solunum - Pulmoner ventilasyon da denir - Atmosferden
Asit-Baz Dengesi Yrd.Doç.Dr.Filiz Bakar ph Kavramı Asit-Baz Ê İlk modern tanım, İsveç'li bilim adamı Svonte ARHENİUS (1884) tarafından yapıldı Ê Sudaki çözeltilerine H+ iyonu veren maddeler "asit" Ê Sudaki
ESNEKLİK 1 ESNEKLİK Hareketleri büyük bir genlikte uygulama yetisi Hareketlilik olarak da bilinmektedir Bir sporcunun becerileri büyük açılarda ve kolay olarak gerçekleştirmesinde önde gelen temel gerekliliktir
EGZERSİZDE VE SONRASINDA ATP - CP Tüm vücut hücrelerinde enerji oluşumu adenozin trifosfat (ATP) molekülü vasıtasıyla gerçekleşir. Hücre içinde ATP depo halde bulunur ve sınırlı miktardadır. Ancak, yapılan
1. Giriş 2. Yayınma Mekanizmaları 3. Kararlı Karasız Yayınma 4. Yayınmayı etkileyen faktörler 5. Yarı iletkenlerde yayınma 6. Diğer yayınma yolları Sol üstte yüzey seftleştirme işlemi uygulanmış bir çelik
ASİT-BAZ DENGESİ Asit-baz dengesi tanımı Biyolojik reaksiyonların hepsi optimum bir ph ortamında normal olarak cereyan ederler; ortamın ph değerinin değişmesi, önemli bozukluklara neden olur. Organizmada
11. SINIF KONU ANLATIMI 48 DOLAŞIM SİSTEMİ 1 KALP KALBİN ÇALIŞMASI DOLAŞIM SİSTEMİ İki kulakçık ve iki karıncık olmak üzere kalpler dört odacıktır. Temiz kan ve kirli kan birbirine karışmaz. Vücuda temiz
Kalbin Kendi Damarları ve Kan kaynakları; Koroner Damarlar Kalp kası beyinden sonra en fazla kana gereksinim duyan organdır. Kalp kendini besleyen kanı aortadan ayrılan arterlerden alır. Bu arterlere koroner
SPOR FİZYOLOJİSİ I. KADEME Doç.Dr.Mitat KOZ Ankara Üniversitesi Beden Eğitimi ve Spor Yüksekokulu Ders İçeriği Enerji Sistemleri (2 saat) İş, güç, enerji tanımları ve ilişkileri Aerobik enerji yolu Anaerobik
ESNEKLİK GELİŞTİRME VE PROGRAMLAMA 1 ESNEKLİK Tanımlar Esneklik Bir eklem ya da bir dizi eklemin kendi hareket genişliğinde tamamen hareket edebilmesi Ya da bir eklemin ya da eklem dizisinin hareket genişliği
- Azotlu bileşikler Su ürünleri yetiştiricilik sistemlerinde oksijen gereksinimi karşılandığı takdirde üretimi sınırlayan ikinci faktör azotlu bileşiklerin birikimidir. Ana azotlu bileşikler; azot gazı
Performans Testleri Antrenör Nihan DÖNMEZ Yetenek seçimi Vücut yapısı Reaksiyon zamanı Güç ve kuvvet testi Anaerobik kapasite Dayanıklılık Sağlık testleri gibi konu başlıkları altında farklı birçok testi