İtilaf Devletleri, I. Dünya Savaşı nedeniyle istedikleri savaş tazminatlarından vazgeçmiş, Türkiye, tamirat
bedeli olarak Yunanistan'dan 4 milyon altın talep etmiş ancak bu istek kabul edilmemiştir.. Bunun üzerine 59.
maddeyle Yunanistan savaş suçu işlediğini kabul etti ve Türkiye tazminat hakkından feragat etti. Savaş tazminatı
olarak Yunanistan, Karaağaç bölgesini verdi. Osmanlı borçları ise Osmanlı İmparatorluğu'ndan ayrılan devletler
arasında paylaştırılmıştır.
Lozan Antlaşmasıyla ilgili en çok eleştirilen konuların başında 12 ada olayı gelmektedir.
Şunu bilmenizi isterizki 12 ada lozan antlaşmasıyla değil, 1912'de imzalanan Uşi Antlaşmasıyla
kaybedilmiştir. Lozan görüşmelerinde bu 12 ada yeniden Türk topraklarına katılması için yoğun
çaba sarfedilmiş fakat başarılı olunamamıştır. Bir diğer konu ise Musul meselesidir. Atatürk
Musul için milis kuvvetler göndermiş ve ingiliz ordusuyla mücadele etmeye çalışmış Fakat başarılı
olamamıştır. Yani sanıldığı gibi masa başında toprak kaybedilmemiş, tam aksine
her bir karış toprak için savaş verilmiştir. Bir de Lozan'ın 100 yıl sonra sona ereceği iddiası var
tabi ki. Lozan Antlaşmasının 143 maddesinin hiç birinde antlaşmanın süreli olduğuna dair
hiçbir bilgi bulunmaz. Zaten barış antlaşmaları süreli yapılmaz. Barış antlaşmaları taraflardan biri antlaşmayı bozana kadar devam eder.
Sonuç olarak Lozan Antlaşması savaşı kaybeden tarafın Osmanlı İmparatorluğu olduğunu hatırlarsak, eldeki imkanlarla imzalanabilecek en karlı antlaşmadır. Lozan Türk milletinin varoluş belgesidir.
Gökbörü Türkçüler Derneği Genel Merkezi