Altmışlı yılların başında, Amerikan savunma endüstrisi, silahlı kuvvetlerin emriyle, dikey veya kısaltılmış kalkış ve iniş ile yeni uçak modelleri geliştirdi. Yarışmaya sunulan çeşitli gelişmelerin karşılaştırmasına dayanarak en başarılı olan seçildi. Aynı zamanda, orijinal örneklerden biri programa katılamadı, çünkü yaratıcıları uygulamaya geç kaldı. Sonuç olarak, proje ordunun yeniden silahlanmasını etkileme şansını kaybetti. Bununla birlikte, bu kadar üzücü bir sonuçla bile, Verticraft Verticar projesi geliştirme bağlamında büyük ilgi görüyor. havacılık teknolojisi.
1961’te ABD Ordusu, Hava Kuvvetleri ve Donanması’nın, Üç Hizmet Astarı Ulaştırma programı kapsamında teklifleri incelemeye devam ettiğini hatırlayın. Bu projenin amacı, askerleri ve hafif silahları taşımaya uygun, dikey / kısa kalkışlarla birkaç uçak örneği oluşturmaktı. Sonunda yarışmanın galibi Tiltwing şemasına göre inşa edilmiş ve yatay bir eksen etrafında sallanan kanatlı bir uçak olan Ling-Temco-Vought XC-142 oldu.
Tri-Service Assault Transport programına katılanlardan biri tasarımcı Alexander Krivka'nın başkanlığında küçük bir Verticraft Corporation of Northridge (California) olabilir. En önemli programa katılımı, en fazla banal sebepten dolayı dışlandı - gerekli işi yürütecek zamanın yetersiz olması nedeniyle. Anlaşıldığı üzere, Vytikraft yeni 10 March 1961 teknolojisi için teknik bir görev aldı ve açık nedenlerden dolayı bitmiş projeyi zamanında teslim etmek için zaman yoktu.
30 Mart A. Krivka, ABD Deniz Kuvvetleri Deniz Kuvvetleri Bürosu başkanına, durumu tarif ettiği ve yardım istediği bir mektup gönderdi. Bu mektubun kopyaları kara kuvvetlerinin ve hava kuvvetlerinin uygun yapılarına gitti. Mektubunda, küçük bir şirketin başkanı teknik şartnamelerin çok geç alınmasının sonuçlarına dikkat çekti ve yardım istedi. İstisna yapmayı teklif etti ve şirketinin son teslim tarihinden sonra yeni bir uçak taslak sunmasını sağladı. Böyle bir talebe olumlu bir cevap lehine argüman zaten prototip uçak inşa edildi.
Asker tarafından onaylandığı takdirde, geliştirme şirketi gerekli tüm belgeleri sağlamanın yanı sıra müşterinin tüm çalışma aşamalarına erişmesine izin vermeye hazırdı. Bu hem finansal hem de teknik nitelikte bir miktar yardım gerektiriyordu. Özellikle, deney uçağı, o zamana kadar zemin testleri için türetilmiş, daha güçlü bir motora ihtiyaç duyuyordu.
Bilindiği kadarıyla, dikey kalkış uçağının gelişimini başlatan “üç hizmetin” hiçbiri Voykraft'a cevap vermedi. Talepleri karşılanmadı ve sonuç olarak, orijinal projenin Tri-Service Assault Transport programına katılmasına izin verilmedi. Bununla birlikte, şirket, kendi inisiyatifiyle çalışmaya devam etti ve bazı sonuçlar aldı. Gerekli testlerin bir kısmını yapmayı başardı, ancak potansiyel müşterilerin ilgisini çekmemesi projenin daha da gelişmesini engelledi.
Yeni projenin yaratıcısı ve amacına göre, yeni proje resmi atama Verticraft Verticar'ı aldı. Verticar adı “Dikey kalkış araçları” olarak özgürce çevrilebilir. Bilindiği kadarıyla diğer gösterimler projeye atanmamıştır. Projeyi “üç hizmet” programına bağlamanın bir sonucu olarak bir isim görülebilir, ancak bu olmadı.
Verticraft projesinin merkezinde, Verticar, tasarımcıların dikey kalkış ve iniş olasılığını mümkün olan en yüksek uçuş özellikleriyle bir araya getirme ve maksimum kapasiteyi sağlama isteği idi. Bu tür problemleri çözmek için çok özgün bir tasarım önerildi. Yeni uçak, “uçan kanat” planına dayanarak inşa edilecek ve mantıklı bir şekilde sona erecekti. Dikey kalkışların, yakın zamanda başka bir kuruluşun tasarımcıları tarafından önerilen ve test edilen Lift fan sistemi (“kaldırma fanı”) yardımı ile sağlanması planlandı.
Yeni tip uçağın ayrı uçaklara veya gövdeye sahip olması gerekmiyordu - kaldırma kuvvetinin gövdenin kendisi tarafından yaratılması gerekiyordu. "Vytikar" projesi, dikdörtgen şeklindeki büyük bir gövdenin kullanılmasını içeriyordu. Yan görünümde, kanat taşıyıcı profil şeklinde olmalıdır. Böylece, gövdenin burnu daha büyük bir üst eleman ile yuvarlanmış, alt kısmı hafifçe kıvrılmış olabilir ve üst yüzey önemli ölçüde kavisli paneller tarafından oluşturulmuştur. Böyle bir gövde kanadının kuyruk ucu, tavanın ve tabanın dar bir açısında birleşerek oluşmuştur. Yeterli hızda yatay bir uçuşla, bu tür bir gövdenin gerekli kaldırma kuvveti oluşturmanıza ve ayrı yatak düzlemleri kullanmadan aracı havada tutmanıza izin vereceği varsayılmıştır.
Çok amaçlı bir uçağın temel tasarımı, iç hacimlerin oldukça karmaşık bir düzenlemesini öngörmüştü. Gövdenin burnu, gerekli tüm ekipman ve pilot koltukları ile kokpitin altına verildi. Kabinin hemen arkasında, 8 ayağı (2,44 m) çapında bir kaldırma fanı bulunan ön dikey halka şeklinde bir kanal yerleştirildi. Bu kanal, çatıdaki büyük yuvarlak delikler ile tabanın arasına yerleştirilmiş ve istenen parametrelere sahip pervaneler yerleştirilmiştir. Yatay uçuşa geçiş sırasında giriş ve çıkış açıklıkları hareketli kapaklarla kapatıldı.
Teknenin merkezine, insanları veya diğer yükleri taşımak için bir kargo hacmi verilmesi planlandı. İniş veya yükleme için, belirli bir konfigürasyonun yan kapılarının kullanılması önerildi. Kargo bölmesinin arkasına vidalı başka bir kanal yerleştirilmelidir. Motorların montajında alçak yüksekliği ile ayırt edilen kuyruk bölümü kullanılmalıdır.
Kuyruk bölümünde, yanlarda, kendi dümenleriyle donatılmış, uzun gargotlu iki geniş süpürülmüş omurga olmalıydı. Yukarıdan, iki kaldırıcılı geniş bir dengeleyici ile birbirine bağlandılar.
Olağandışı uçak Verticraft Verticar'ın eşit derecede orijinal bir elektrik santrali alması gerekiyordu. Arka gövdede, doğrudan yanlarda, her biri 12 kgf itme gücüne sahip iki Pratt & Whitney JFTD3A-1490 turboşaft motor yerleştirilmesi planlandı. Kavisli kanallara sahip hava girişleri, gövdenin yanlarına, kuyruktaki nozullara yerleştirildi. Ön millerin yardımıyla motorların kaldırma fanlarının dişli kutularına bağlanması önerildi. A. Krivka tarafından açıklanan proje, değişken kanat aralıklı bir çam tasarımına sahip iki vidanın kullanılmasını sağladı. Bu tür ürünlerin her biri kendi dairesel kanalına yerleştirildi ve motorlardan birine bağlandı.
Kalkış ve iniş, dört destek şasesi kullanılarak gerçekleştirildi. Dikey halka şeklindeki kanalların yanlarına iki adet raf yerleştirilmelidir. Havaalanındaki veya iniş operasyonlarındaki hareketliliği artırmak için, uçak ön tekerlek kontrolleri ve arka tekerlekleri sürmek için ayrı bir benzinli motorla donatılabilir. Bu tür cihazlarda, makine yalnızca havada uçmakla kalmayıp, aynı zamanda bağımsız olarak zeminde de sürülebilir.
Önerilen uçak "Vytikar" farklı kalkış, iniş ve uçuş yöntemlerini ve ek olarak uygun kontrol sistemlerini alabilir. Makinenin boyuna eksenine yerleştirilmiş bir çift kaldırma fanı yardımıyla kalkış yapılması önerildi. Turboprop motorların ve nozüllerin çalışma modunu değiştirerek, istenen baskıyı oluşturmak ve yatay uçuşa geçmek mümkündü. Belli bir hız aralığında, gerekli tüm kaldırma kuvveti, yalnızca taşıyıcı profilli, gövde tarafından yaratılmıştır. Bu, vidaları kapatmayı ve pencerelerini hareketli kapılarla kapatmayı mümkün kılmıştır.
Kalkış sırasında, iniş veya vurgulu kontrolü özel yöntemlerle yapılmalıdır. Böylece, perde kontrolü, iki fanın itme kordonlarının yardımıyla değiştirilerek yapıldı. Yaw kontrolü, jet motor gazları ile yapılabilir. Makinenin tam olarak bir yuvarlağa sürülmesi gerekiyordu - bilinmiyor. Yatay uçuşta kuyruk dümenlerinin kullanılması önerildi: dikey düzlemler esnemeden sorumluydu ve zift ve yuvarlanmayı kontrol etmek için yükselticilere ihtiyaç vardı.
Askere sunulan uçak yeterince kompaktdı ancak gemide önemli bir yük alabildiği ve yüksek uçuş özellikleri gösterebileceği söylendi. Verticraft makinesinin uzunluğu Verticar, 48 ayaklar (14,6 m), genişlik - 10 ayaklar (3 m'nin biraz üzerinde), park yerinde yükseklik - 13 ayaklar (4 m'den az) seviyesine ayarlandı. Kargo bölmesinin uzunluğu 15 ayağı (4,57 m), eni 10 ayağı ve 7 ayağı (2,13 m) kadardı. Büyük menteşeli yan kapılar kullanıldığında, yükleme veya iniş için maksimum kolaylık elde edilebilir.
Hesaplamalara göre uçağın kendi ağırlığı, 10500 fit (4,76 t) idi. 12 bin liraya kadar kargo (5,44 ton) ve 7200 lira (3,26 ton) yakıt taşıyabiliyordu. Normal kalkış ağırlığı, 29,7 bin pound (13,47 ton), maksimum - 35 bin pound (15,9 ton) seviyelerinde belirlendi.
Özel nozüllerle donatılmış iki turboşarjlı motor sayesinde, tasarımcıların hesapladığı gibi Vytikar, 420 düğümlerine kadar (778 km / s) maksimum hıza ulaşabildi. Seyir hızı 375 knot veya 695 km / s idi. Uçuş aralığı belirtilmedi.
Çok bilinen bir projenin alışılmadık bir özelliği, uçakları ortak bir sisteme bağlama araçlarını kullanma yeteneği idi. Böylece, birkaç uçak gemiye konulabilir ve özel kilitler kullanılarak bağlanabilir. Aynı zamanda, tüm yerleşik kontrol sistemleri bir pilot tarafından kontrol edilen bir ağda birleştirildi. Bu nedenle, iki veya daha fazla araba daha büyük ve daha güçlü bir araç olarak kullanılabilir.
Verticraft Verticar projesi, bazı sıra dışı tekliflere ve çözümlere dayanıyordu; çünkü yazarları, ilk önce basitleştirilmiş ve azaltılmış bir prototip teknolojisi göstericisinin yardımıyla yeni fikirleri denemeye karar verdi. Temel bir projenin tüm temel özelliklerine sahip olmalı ancak küçültülmüş boyutlarda, diğer özelliklerde vb. Farklı olmalıdır. Özellikle, yeni şemayı sadece bir “asansör fanı” ile incelemek önerildi. Santral da yarıya indi.
Zaten 1961'te, doğrulama için havaalanında deneysel bir Verticar çıktı. Bu makine sadece birkaç metre uzunluğa ve buna bağlı olarak azaltılmış bir kesite sahipti. Tüm merkezi bölmeye bir kaldırma fanı için tek bir halka şeklinde kanal verildi. Kuyruk bölümünde, 200 beygir gücüne sahip bir turbo motorunu yerleştirdiler. Yalnızca bir fanla ilişkilendirildi ve kabul edilebilir yatay itme gücü sağlayamadı.
Prototip kalkış ağırlığı sadece 1 bin kilo - 454 kg. Mevcut motor azaltılmış itme performansı için izin verdi. 1 HP olduğu not edildi santral kapasitesi, 5 pound kütle için sorumludur. Daha güçlü motorların kullanılması, güç yoğunluğunu arttırmayı ve buna göre temel özellikleri geliştirmeyi mümkün kılmıştır.
Aynı yıl, 1961'in aynı yıl içerisinde Verticraft Corporation'ın prototip teknolojisi göstericisinin bazı temel testlerini yaptığı bilinmektedir. Araba park yerinde kontrol edildi ve güvenlik kabloları kullanılarak havaya kaldırıldı. Bir tasma kullanırken, uçak küçük bir yüksekliğe yükseldi ve toprağa battı. Kabul edilebilir göstergeler elde edildiğine dair veriler olmasına rağmen, bu tür testlerin ilerlemesiyle ilgili detaylar mevcut değildir. Ek olarak, kontroller önerilen olağandışı programın kullanılmasının temel olasılığını açıkça göstermiştir.
Özellikle, kütle / güç oranı 5 hp başına 1 pound seviyesinde elde edildiğinde Uçak bağımsız olarak havaya uçabilir ve bazı kargolara binebilir. Bu göstergelerin daha da artması, 6 hp başına en küçük 1 pound bile olsa, kalkış ağırlığının planlanan 35 bin pound'a getirilmesine izin verdi.
Teknoloji göstericisinin sadece dikey uçuş yapabildiğine ve “uçakla” uçmaya gitme şansının bulunmadığına inanmak için sebep var. Bu nedenle, modlar arasındaki geçiş işlenmedi ve makinenin yatay uçuştaki gerçek yetenekleri kontrol edilmedi. Görünüşe göre, bu tür testleri yapmak için uygun konfigürasyona sahip yeni bir prototip gerekliydi.
Sınırlı yeteneklere sahip olan geliştirici firma, proje tarafından gerekli ekipmanın bileşimi ile birlikte tam teşekküllü bir prototipin yapımını bağımsız olarak gerçekleştiremedi. Yeni Verticraft Verticar, yalnızca silahlı kuvvetlerin yardımı ile inşa edilebilir. Bu tür bir desteğin alınması amacıyla, Mart 1961'in sonunda A. Krivka, Askeri Silahlar Bürosu'na ve gelecek vaat eden ekipman modelleri oluşturmaktan sorumlu diğer kuruluşlara başvurdu.
Silahlı kuvvetlerin çeşitli birimlerine gönderilen her üç mektup da cevapsız kaldı. Teste hazır bir test örneğinin mevcut olmasına ve projenin daha da geliştirilmesi için gelişmelerin varlığına rağmen, ordunun orjinal uçakla ilgisi yoktu. Tri-Service Assault Transport programı kapsamında daha önce çalışma, ona zaten katılan şirketler tarafından gerçekleştirildi. Verticraft Corporation işsizken.
Ana potansiyel müşteriden gelen ilgi eksikliği, beklenen sonuçlara yol açtı. Alexander Krivka ve meslektaşları, gerekli yeteneklere sahip değil, "Vytikaru" üzerinde çalışmaya devam edemedi. Yeni prototip asla inşa edilmedi ve ilk deneysel uçak daha sonra işe yaramaz şekilde elden çıkarıldı. Projenin böyle bir sonucunun, şirket geliştiricinin ilerideki kaderi üzerinde olumsuz bir etkisi oldu. Birkaç yıl sonra Verticraft Şirketi var olmaktan çıktı.
Gelişmiş üretim tesislerinin yetersizliği ve devlet desteği nedeniyle, A. Krivki şirketi çok amaçlı bir aracın sıradışı ve ilginç bir projesinin geliştirilmesine devam edemedi. Sonuç olarak, orijinal tekliflerin beklentilerini sadece bazı modlarda değerlendirmek mümkünken, olağandışı makinelerin diğer özellikleri çalışılmamıştı. Bu nedenle, Verticraft Verticar cihazının gerçek yetenekleri, eğer yapılmışsa, yalnızca tahmin edilebilir.
Dikey kalkış ve iniş ihtimalinin yeni uçağın mutlak bir avantajı olacağı varsayılabilir. Bu fırsatı kullanarak, makine küçük alanlardan, kara birliklerinden ayrılabilir. silah ve diğer ulaştırma problemlerini çözebilir. Kendi tahrikleriyle tekerlekli bir şasiye sahip olmak, ek bir olumlu özellik olacaktır. Uygulamada onaylanan ve yüksek bir yük taşıma kapasitesi elde edilmesini sağlayan tasarım potansiyeli, yeni proje umutlarını çeşitli alanlarda ortaya koydu.
Bununla birlikte, projenin bazı belirsiz özellikleri vardı. Her şeyden önce, yalnızca “helikopter” modunda uçarken kullanılan kaldırma fanlarına dikkat etmek gerekir. Yatay uçuş sırasında, "ölü ağırlık" olduğu ortaya çıktı ve olası taşıma kapasitesini azalttı. Ayrıca, gerekli kaldırma kuvvetinin oluşturulmasını sağlamak için tasarlanmış gövdenin şeklinden de bazı şüpheler ortaya çıkar. Böyle bir tasarımın istenen özellikleri gösterip gösteremeyeceği bilinmemektedir. Özel profil gövdesinin yalnızca çok yüksek bir hızda hareket ederken kaldırma kuvveti yaratabileceğine inanmak için sebepler vardır.
Açık nedenlerden dolayı, bunlar yalnızca tahminlerdir, oysa sıra dışı bir uçağın gerçek olasılıkları henüz belirlenmemiştir. Güvenle yalnızca A. Krivka ve meslektaşlarının uçağın en özgün ve sıradışı planlarından birini sunmayı başardıklarını söyleyebiliriz. Ek olarak, Mart 30’taki 1961’in mektubuna olumlu bir cevap gelmesi durumunda “üç servis” yarışmasının daha da ilginç olacağı varsayılabilir. Ancak, özgün ve cesur tasarımlarda sık sık olduğu gibi, proje potansiyel müşteriyi ilgilendirmedi ve gelişme görmedi, bu yüzden şimdi sadece meraklı bir teknik merak olarak kabul edilebilir.
Sitelerin malzemelerinde:
http://retromechanix.com/
http://secretprojects.co.uk/
https://warbirdsforum.com/
Verticraft Verticar Deneysel Uçaklar (ABD)
- Yazar:
- Ryabov Kirill
- Kullanılan fotoğraflar:
- Retromechanix.com