Kar Altında Mülteci Hayatlar (FOTO)
İstanbul'daki Suriyeli ailelerin ne şartlarda yaşadığını, beyaza bürünen şehirde kışı nasıl geçirdiklerini araştırıyorum.
Gayrettepe metro durağından bir yolculuğa çıkıyor, Suriyeli ailelerin yaşantılarına yer altında kulak veriyorum.
'Eminönü'nde parkta yaşıyoruz'
Metroda yanına düştüğüm 16 yaşındaki Ali ve 10 yaşındaki kardeşi Muhammed, aileleriyle Suriye'nin Humus kentinden İstanbul'a göç etmek zorunda kaldıklarını anlatıyor.
Buradaki yaşantılarını sorduğumda Muhammed'in ayaklarını işaret ediyorlar; dışarıda kar olmasına rağmen ayakları çıplak, yazlık bir terlikle dolaşıyor.
İki kardeş için savaşın izleri henüz çok taze.
11 gün önce Kilis'e kaçmışlar, ardından İstanbul'a sığınmışlar. "Babamı ve iki kardeşimi savaşta kaybettim, üç kişi kaldık" diye anlatıyor Ali.
Bacağını kaybeden anneleri ve bir yaşındaki kız kardeşleriyle Eminönü'nde parkta yaşadıklarını, hiç tanıdıkları olmadığını söylüyorlar.
"Paramız yok ev bulmak için, ne yapalım abla" diyor Ali, sık sık gözlerini kaçırarak.
"Bizim orada bakkalımız vardı, öküzlerimiz, ineklerimiz vardı…" diye anlatıyor yarım kalmış bir başka yaşamı.
İki kardeş de Suriye'de savaşın ortasında kalmadan önce okula gidiyormuş. "Burada nasıl okuyacağız, annemin bacağı yok, kim para kazanacak?" diyor Ali.
Sakalı, bıyığı yeni yeni terlemeye başlamış, ama ailenin yükünün omuzlarında olduğunun bilincinde.
Metroda barınmadıklarını söyleseler de yolculuklarının aslında ısınmak için olduğunu anlıyorum; durakta inip bir diğer vagona göç ediyorlar.
'Perişanız'
Bir başka trende tanıştığım ailede, baba Muhammed henüz 19 yaşında. Dokuz gün önce eşi, annesi ve iki kızıyla Halep'ten kaçıp Türkiye'ye sığınmışlar.
Barınma şartlarını sormaya hazırlanırken, daha cümlem bitmeden "Perişanız" diye özetliyor içinde bulundukları koşulları Muhammed.
Aile, tanımadıkları birinin yardımıyla bir otelde kalmaya başlamış.
"Otel çok pis, yatak yok, battaniye yok, soğukta yerlerde yatıyoruz" diyor.
Buna rağmen odaya günde 60 TL veriyorlarmış. "Tuvalet içeride, sıcak su, ısınma yok" diye anlatıyor soluk almadan.
"Dünden beri açız" diyor; üstünü başını, yerlerde oynayan çocuklarını gösteriyor.
Muhammed "Suriye'deyken bakkalda çalışıyorduk" diyor yüzünde buruk bir ifadeyle. Sonra yüzü düşüyor, şimdi ailesini geçindirmek için simit, mendil sattığını anlatıyor.
Günde 15-20 TL kazandığını söylerken, "Geceye kadar çalışıyorum inan, bu kadar çıkıyor, o da otel odasına gidiyor" diyor. Sık sık "Paramız olsa da kiraya girsek" diye yineliyor.
'Türkler çok iyi'
Şehrin büyüklüğü ve hayat şartlarının zorluğu Suriyeli ailelerin Türkiye'ye dair olumlu izlenimlerine yansımamış görünüyor.
Baba Muhammed barınma, yemek, kıyafet konusunda en büyük desteği komşularından, çevresinden gördüğünü ifade ediyor ve "Türkiye'de gelen geçen yardımcı oluyor. İnsanlar çok iyiler, merhametliler. Fukaraya bakıyor bu insanlar, valla…" diyor.
AFAD verilerine göre, Türkiye'de 1 milyon 600 bin Suriyeli sığınmacı var ve bunların yüzde 85'i kampların dışında yaşıyor, yoğun olarak da büyük kentlere göç etmiş durumdalar.
Sığınmacılarla çalışan dernekler, ailelerin özellikle kış aylarındaki barınma sorunlarına dikkat çekiyor.
Sığınmacı ve Göçmenlerle Dayanışma Derneği (SGDD), bölgeden bölgeye ve ev sahibine göre değişmekle beraber; evlerin yıkık dökük, rutubetli, izbe olmalarına rağmen 300-700 TL gibi yüksek kiralara Suriyelilere verildiğinin altını çiziyor.
SGDD Proje Koordinatörü Gizem Demirci, kamp dışındaki Suriyeli sığınmacıların ne kadarının hangi şartlarda barındığına dair verilere ulaşmanın zor olduğunu kaydediyor.
'Statü kaybı söz konusu'
Gizem Demirci, ev ziyaretleri sırasında Suriye'deki şartlarla karşılaştırıldığında bu aileler için bir statü kaybı olduğunu da gözlemlediklerini de aktarıyor.
Demirci "Bu, Suriye'ye göre Türkiye'nin, özellikle İstanbul'un pahalılığıyla da ilgili" diyor ve ekliyor:
"Suriye'de bir kişi çalışır üç kişiye bakardı; şimdi üç kişi çalışıyor, beş kişiye bakamıyor. Sadece aile reisinin çalıştığı bir kültürden, eş ve çocukların da çalıştığı bir kültüre geçiş de var."
Bu statü kaybının yanında sığınmacıların büyük kentin zorlu yaşam şartlarında bir yandan hayatta kalmaya çalışırken bir yandan da savaş travmalarını atlatmaları zaman alacak gibi görünüyor.
Ertesi güne uyandığımda hava biraz daha aydınlık; karlar erimiş, soğuk etkisini kaybetmiş gibi.
Notlarımı gözden geçirirken, gözüm gazeteye takılıyor. Zeytinburnu'nda bir otomobil tramvay yolunda karşıdan karşıya geçmeye çalışan Suriyeli bir aileye çarpmış.
Suriye'de savaştan kurtulan anne hayatını kaybetmiş, savaştan İstanbul'a kaçırdığı iki çocuğu ise hastanede.
Suriyeli sığınmacılar için acı, ızdırap ve ölüm yaz, kış, savaş bölgesi ya da büyükşehir dinlemiyor.
Öykü Altuntaş/ BBC Türkçe
- "AK Parti Sistemi Tartıştırırsa Referandumdan Evet Çıkabilir"Andy-Ar araştırma şirketinin sahibi Faruk Acar, 15 Temmuz sonrasında, başkanlık sistemi yanlılarının ilk kez karşıtlarının önüne geçtiğini söyledi.
- David Hearst: Halep Düşerse Felluce OlurDavid Hearst, Suriye ve Irak özelinde Ortadoğu’nun güncel meselelerini değerlendirdi.
- Çöpten Çıkan Eşyalarla Suriyeli Muhacirlere Evler Kuruyor!Çöpten çıkan eşyalarla Suriyeli ailelere evler kuran Tolga Dalel ile neyin çöp olup olmadığıyla ilgili çarpıcı bir röportaj...
- 'Topraksız' IŞİD Ne Yapar?IŞİD üzerine çalışmalar yapan Doç. Dr. Haldun Yalçınkaya, Musul ve Rakka'dan çıkarılması durumunda topraksız kalacak örgütün, Türkiye ve dünya için gelecekte de tehdit olacağını savundu.
- Cihada Herkesin Katılması Zorunlu mudur?Abdülhakim Beyazyüz, Cihad ve kıtal/savaş ile bağlantısı üzerine kaleme aldığı yazı dizisinin bu bölümünde "Cihad herkese zorunlu mudur?" sorusuna cevap arıyor.
- Vahye Uy ve Aklını KullanAkla sunulan bilgiler beşerden ise onun ilk adımı “şüphe ve araştırma” olacaktır; bu yüzden Allah Teâlâ yanılan kullarına “akıllarını niçin kullanmadıklarını, niçin şüphe edip araştırma yapmadıklarını soruyor, bunu yapmayanları kınıyor.
- Kur'an-ı Kerim’in Zahir ve Batın Anlamı Olabilir mi?Faruk Beşer, bugünkü yazısında Kur'an'ı Kerim'in ya zahir ya da batın anlama indirgendiğinde ortaya çıkabilecek tehlikelere dikkat çekmiş.
- Kurbanın Tarihçesi, Anlamı ve Bazı Hükümleriİbrâhim (a.s.), yakılmayı göze alacak derecede tehlikelere göğüs gererek putperestlere karşı mücadele verdiği gibi evladını kurban etme buyruğuna da tereddütsüz boyun eğmiş.
- 15 Temmuz; Nedenleri, Getirdikleri, Götürdükleri ve Sonrası…
- Sınırların Yeniden Çizilmesi Bahsi
- Gülen'in Iki Yeğeni İzmir’de Gözaltına Alındı
- Venezuela'da Maduro Destekçileri Meclisi Bastı
- Suriye’de Mezarlıklar Yetersiz Kaldı!
- Mehmet Görmez: “İslam Hocaların Tartıştığı Kadar Zor Değil”
- Musul’dan Kaçan Çocuklara Şii Milislerden İşkence
- Bursa’da ''15 Temmuz Direnişi ve Sorumluluklarımız'' Konuşuldu
- IŞİD Hiç Beklenmedik Bölgeden Saldırdı
- Sivas Özgür-Der'de "Direniş ve Sabır" Konusu İşlendi
- Esed Ordusunun Halep'teki Üssü Geri Aldığı İddia Ediliyor
- Dünyadaki Tüm Evleri Çadır Sanıyorlar!
- Musul’dan Kaçan Çocuklara Şii Milislerden İşkence
- Sivas Özgür-Der'de "Direniş ve Sabır" Konusu İşlendi
- Darbe Geleneğinin Yeni Halkası 15 Temmuz
- İtalya İsrail'den Özür Diledi: Bir Daha Tekrarlanmayacak
- Halep Katliamı Londra'da Protesto Edildi
- Mehmet Görmez: “İslam Hocaların Tartıştığı Kadar Zor Değil”
- HDP'li Vekillere Cenaze Soruşturması
- Tuğba Denizhan ve Ahmet Yasir Gökçe Kardeşlerimiz Evlendi
- ETKİNLİK TAKVİMİ
- Musul Tiyatrosu
- HDP Sarıkamış İlçe Başkanı Seyat Dere Tutuklandı
- Irak'tan Musul Konusunda Türkiye Anlaşmasına Yalanlama