Yıllardır, Katalan okul çocuklarının savaşın dehşetiyle ve insanlığın zulmünün tarihsel yaralarıyla kurduğu ilk ‘sanatsal’ temaslardan biri, ‘Montserrat’ın en ezici enkarnasyonlarından biridir. Julio González: Katalonya Ulusal Sanat Müzesi’nin (MNAC) odalarında görülen, acıdan parçalanmış bir kadının bronzdan yapılmış kafası.
Açık elle atılan bir tokat, hüzünlü bir uluma, ki bu da ruhu mükemmel bir şekilde özetliyor (ve ne yazık ki buna da eklenebilir). ‘Hangi insanlık? Savaş sonrası insan figürü (1940-1966)’, Montjuïc müzesinde “İkinci Dünya Savaşı ve İspanya İç Savaşı’nın neden olduğu belirsizlik, mutasyonlar, başarısızlıklar ve umutlarla karşı karşıya kalan insanlığın durumu, çağdaş tarihi alt üst eden çatışmalar” ele alınan heyecan verici panorama.
Çok eksiksiz bir katalog fiziksel ve duygusal yaralar, Slovenyalı’nın çizdiği dört asılmış ceset gibi açık dehşetler Zoran Müzik Dachau imha kampının kurtarılması sırasında, figüratif ve soyut sanatın “yaralı, acı çeken ve yok edilmiş bir insanlığın imajını, aynı zamanda yeniden keşfedilmiş bir insanlığın imajını” temsil etme zorluğunu nasıl üstlendiğini gösteriyor. Joan Miró, Henry Moore, Francis Bacon, Alberto Giacometti, Inge Morath, Joan Ponç, Lasar Segall, Manolo Millares, Francis Gruber, Josep Maria Subirachs, Josep Guinovart ve Germaine Richier gibi sanatçıların toplamda 120’den fazla eseri yer alıyor. Nükleeri klasik hümanizmin parçalanması ve yeni bir öznelliğin inşası olarak ele alıyor. acı ve umut.
“Garip derecede güzel”
Küratör Alex Mitrani, sonucun “korkunç, haberlerde gördüğümüzden daha kötü olmayan” ama yine de “tuhaf derecede güzel” bir sergi olduğu konusunda uyarıyor. “Savaş ve şiddete maruz kalan insanlıkla empati kurmamızı sağlayan bir yakınlık sunuyor ve çağdaş dünyanın karmaşıklığıyla yüzleşebilecek estetik bir mesafeye sahip olmamızı sağlıyor” diyor. İşte oradalar, midedeki düğümü sıkılaştırıyorlar, Anton Prinner’ın ‘Tıraşlı Kadınlar’ı; Francis Gruber’ın yazdığı ‘Rehineler’; ve hangi çizimlerle Lazer Segall Brezilya’daki sürgününden Nazi imha kamplarının ilk yayınlanan fotoğraflarını bekliyordu.
Küratör, “Her sanatçı bir hikaye, farklı bir deneyimdir” diye savunuyor. Ve her eser, azap çeken, acı çeken bir ruhun yansımasıdır; ‘Düşen Savaşçı’nın neredeyse fiziksel spazmlarına dönüşen derin yaralar Henry Moore, ve sanki başka bir gezegenden geliyormuşçasına acı çekerken Francis Bacon ve serginin mücevherlerinden biri olan ‘Çarmıha Gerilme Parçası’.
Çok uzakta olmayan bir şeyin şematik çizimi Mercè Rodoreda İç Savaşın yazma arzusunu çaldığı kişi, Guinovart’ın korkutucu ve grotesk insanlığı ile Saura veya Bacon’un trajik ve şiddetli dindarlığını birbirine bağlayan bir travmayı araştırıyor. İnsanlığın çözülmesi, içsel sürgünler ve avangardın şiirsel iyimserliği, insanlığın yaşadığı ve çizdiği dehşetlerin içinden geçen bir sergide incelenen temalardan bazıları. Josep Bartoli Bram ve Argelés tarlalarında insanların Hitler, Mussolini, Himmler, Goebbels ve Goering’in karikatürlerini vurmasına olanak tanıyan isimsiz bir atış oyununa; Picasso’nun ‘Savaş ve Barış İçin Çalışmalar, 1 Mayıs 1952’den Miró’nun ‘Sabah Yıldızı’na kadar.
Mitrani, aynı zamanda az bilinen sanatçıların da seslendirdiği bir sergiyi özetlerken, “Bu, bizi eyleme ve kurbanlar için empatiye yönelten duyguyu harekete geçirmek, kışkırtmakla ilgili” diye savunuyor. Gonçal Sobrer, Sansürcülerin 1966’da nasıl kabul ettiklerinden emin olmadıkları bir ‘İdam Dansı’ndan sorumlu olan bu kişi, geleceğin MNAC’ının tohumu ya da en azından onlardan biri olmak istiyor. Kurum, “Bu proje, müzenin yürüttüğü dönüşüm çalışmasının anahtarlarının çoğunu ansiklopedik müze modelinden uzakta yoğunlaştırıyor” diye belirtiyor. Dolayısıyla anlatı akışı müzenin geleneksel kronolojik sınırlarının ötesine geçiyor ve Lluís Güell’in ‘Kurşunla yaralanan zenci’ gibi parçaları veya Niki de Saint-Phalle’nin sessiz ve boğuk çekimlerini içeriyor.