Yangın cıvayı açığa çıkıyor
Yunanistan ve diğer Akdeniz ülkesi İspanyadaki yangınlarda da binlerce hektar ormanlık alan yok olmuştu. Orman yangınlarının ekosisteme zararları ancak aylar sonra anlaşılabiliyor. Alaska ve Kanadanın batısında 2004 ve 2005te meydana gelen tarihin en büyük orman yangınlarını mercek altına alan ABDli ve Kanadalı bilim insanları, son yıllarda artan yangınların daha çok cıvanın atmosfere karışmasına neden olacağını belirtiyor.
Atmosferde artan cıva oranı insan beynine zarar verebiliyor ve doğumda çeşitli biyolojik bozukluklara neden oluyor. Cıva, özellikle kömür veya yakılmasıyla açığa çıkıyor ve atmosferi kirleten ve insan sağlığına direkt zehirleyici etkisi olan bir element. Tıbbi ve diğer birçok üründe 1990lı yıllara kadar kullanılan cıvanın yerine artık insan sağlığına zararı olmayan alternatif maddeler konuyor.
SAKLI CIVA AÇIĞA ÇIKTI
Sanayi Devriminin başlangıcı sayılan 1750den bu yana insanoğlunun ürettiği cıva miktarında belirgin bir artış var. Bu civa, atmosferik akımlarla kuzeye yöneliyor ve daha çok Alaska ve Kanadadaki sulak bataklık bölgelerdeki toprak tarafından emiliyor. Uzmanlar, endüstriyel faaliyetlerle açığa çıkan cıvanın nüfus yoğunluğu düşük kutba yakın bölgelere çökelmesinin bir anlamda bu zehirli maddeyi insanlardan uzak tuttuğunu belirtiyor. Ancak, yeni bir araştırma kuzey ormanlarındaki yangınların, topraktaki bu cıvayı yeniden atmosfere karıştırdığını ortaya koyuyor.
Merritt Turetsky.
Araştırmayı yapan Michigan State University profesörü Merritt Turetsky, kuzey bölgelerde artan orman yangınlarının cıva oranında ne kadar artışa neden olduğunu ölçümledi. Bunun için Kanada hükümetiyle ortaklaşa çalışan Turetsky, son 5 yıllık sürede meydana gelen yangınları, yangın şiddetini, yanan ağaç ve duman hacmini modelleyerek, atmosfere çıkan cıva miktarını hesapladı.
ALASKA VE KUZEY KANADADAKİ YANGINLARA DİKKAT
Turetsky, büyük alanlara yayılan orman yangınlarının sanılandan çok daha fazla cıva açığa çıkardığını ortaya çıkardı. Turetsky, Alaska ve Kuzey Kanadadaki yangınların bu bölgelerde toprakta saklı duran cıvayı açığa çıkardığını vurguluyor. Turetskyye göre, bu cıvanın atmosfere karışması önemli oranda kirliliğe neden olacak. Açığa çıkan cıvanın tahminlerin 15 katı olduğu belirtiliyor.
Turetsky, orman yangınlarından sonra ortaya çıkan cıvanın önce tatlı sulara ve dolayısıyla da besin zincirine karıştığını belirtiyor. Özellikle tatlı ve tuzlu sulara karışan cıvanın balıklar tarafından emildiğini hatırlatan Turetsky, cıvanın geri yerleşmesinin zaman alacağını da vurguluyor. Turetskynin araştırması, Kuzey Amerikanın karbon deposu olan kuzel bataklık bölgelerinin orman yangınları nedeniyle bu karbonu atmosfere bıraktığının altını çiziyor. Turetsky, ayrıca küresel ısınma nedeniyle ormanların ve sulak bölgelerin eskiye göre daha kuru olmaya başladığını ve bu sürecin ormanları yangınlara daha zayıf hale getirdiği yönünde uyarıyor.