Bolometre ne demektir? Nasıl bir aygıttır? Bolometre ne işe yarar, nasıl çalışır? Bolometre hakkında bilgi.
Bolometre; metallerin elektrik akımına karşı gösterdikleri direncin, ısı etkisiyle değişmesinden yararlanarak ışık şiddetlerini ölçen aygıttır.
Gözün duyarlılık alanı dışında kalan zayıf ışınımların ayırt edilmesinde ve ölçülmesinde, kızılötesi ışınların araştırılmasında kullanılır. Metallerin dirençleri sıcaklıkla çok yavaş değiştiğinden, bolometreler genellikle bir Wheatstone köprüsüyle birlikte kullanılır. Böylece aygıtın duyarlılığı ve doğruluğu yükseltilir. Langley’in yaptığı ilk bolometre, bu biçimde çalışıyordu. Işınımın şiddeti, köprü devresine bağlanan bir galvanometreyle ölçülen elektrik akımından saptanır. Galvanometre göstergesinin sapma oranı, ışınım şiddetiyle orantılıdır. Bolometrenin ışınımlara olan duyarlılığı direnç olarak kullanılan metalin cinsine yakından bağlıdır. Bu amaçla direnç sıcaklık katsayısı daha yüksek olan saf metaller seçilir. Metal alaşımları, dirençleri sıcaklıkla çok daha yavaş değiştiğinden bu iş için uygun değildir^ Özel yöntemlerle çok ince tel ya da şerit biçimine*getiri-len metal (genellikle platin), bir mika, haç ya da çubuk üzerine sarılır. Birtakım bolometre tiplerinde metal bir kuvars cam içine eritilerek yerleştirilir. G. Leimbach’ın yaptığı bolometrede platin şeridin genişliği 25 mikron, kalınlığıysa 0.28 mikrondu. Başka bir tip bolometredeyse, bir yüzü isli ince metal levha kullanılır. Ölçülecek olan ışınım, levhanın isli yüzüne düşürülür. İs, metalin çok zayıf olan ışınımı tümüyle soğurmasını sağlar. Güneş ve yıldızlardan yerküreye ulaşan zayıf ışınımların araştırılmasında da kullanılan bolometreler, kimi zaman çalışma ilkesine bağlı olarak “dirençli termometre” olarak da anılır.