“Ey insanlar! Bugünleriniz nasıl mukaddes bir gün ise, bu aylarınız nasıl mukaddes bir ay ise, bu şehriniz (Mekke) nasıl mukaddes bir şehir ise canlarınız, mallarınız, namuslarınız da öyle mukaddestir, her türlü tecavüzden korunmuştur...”
“Ey insanlar! Rabbiniz birdir. Babanız da birdir. Hepiniz Adem´in çocuklarısınız, Adem ise topraktandır. Arabın Arap olmayana, Arap olmayanın da Arap üzerine üstünlüğü olmadığı gibi; kırmızı tenlinin siyah üzerine, siyahın da kırmızı tenli üzerinde bir üstünlüğü yoktur. Üstünlük ancak takvada, Allah´tan korkmaktadır. Allah yanında en kıymetli olanınız O´ndan en çok korkanınızdır…”
“Ey insanlar! Kadınların haklarını gözetmenizi ve bu hususta Allah´tan korkmanızı tavsiye ederim…”
Bu sözler, zamanımızdan sekiz asır önce dile getirilmiş ve uygarlık tarihinde oldukça önemli bir yer işgal eden, insan haklarının başlangıcı olarak kabul edilen ve büyük barış anlamına gelen İngilizlerin Magna Carta´sında yer alan maddelerden değil.
Bu sözler, 18. Yüzyılın ikinci yarısında ilan edilen ve birçok yönü ile insan hakları bağlamında büyük bir ilerlemeyi simgeleyen, insanların hür olduklarını, eşit olduklarını ve doğuştan bir takım haklara sahip olduklarını beyan eden Amerikalıların Virjinya İnsan Hakları Bildirisi´nde de yer almıyor.
Bu cümleler, on binlerce insanın ölümüyle, idamıyla sonuçlanan, bununla birlikte "Aydınlanma Dönemi" diye tarihe damgasını vuran 1789´daki Fransız Büyük İhtilali´nin ardından yayınlanan Fransızların İnsan Hakları Beyannamesi´ne de ait değil.
Bu sözler, bundan tam 14 asır önce dünyaya İslâm güneşinin doğduğu yıllarda, âlemlere rahmet olarak gönderilen Hz. Muhammed´in, yüz bini aşkın sahabeye irad ettiği, insan hak ve hürriyetleri bağlamında aslında bir ilki oluşturan veda hutbesinden.
Geçmiş asırlarda birçok ülkede görülen insan hak ve hürriyetlerine ait gelişmeler, hatta Magna Carta Belgesi, Fransa´da ilan edilen İnsan Hak ve Hürriyetleri Beyannamesi; 1400 yıl öncesinde İslâm´ın doğuşuyla insanlığın onuruna yakışır haklara kavuşması göz önüne alındığında, insan hak ve hürriyetlerinin bugünkü anlamda başlangıcını gözler önüne serer. Zira hemen hemen bütün ülkelerde, medeniyetlerde elde edilmeye çalışılan ve de oldukça zor şartlar altında kazanılan, aslında insanın yaratılıştan gelen isteklerine, ihtiyaçlarına uygun hak ve hürriyetlerin, başlangıçtan beri İslâm medeniyetinde var olduğu görülür.
İslâm, insanı Allah´ın mükerrem ve şerefli bir mahlûku, bugünkü manada insana tanınan hak ve hürriyetleri ise Allah´ın ihsanı ve insanın tabii hakkı olarak kabul ettiğinden, insan haklarını da 1400 sene öncesinden kabul ve ilan etmiştir.
Aslında İslâm nazarında insan hakları insanın yaratılışıyla, belki yaratılmadan önce başlar. Kur´an-ı Kerim´de belirtildiği şekliyle Cenab-ı Hak insanı yaratmayı murad ettiğinde bunu meleklerine “Ben yeryüzünde bir halife yaratacağım” (Bakara, 30) diye haber verir.
Allah (cc), ilk insan ve ilk peygamberle insan haklarını tespit ettiği halde; bugün o haklar ihlal edilmiş durumda. İnsan hakları içinde en önemlisi yaşama hakkı ilen, bugün dünyanın muhtelif yerlerinde birçok ülke savaş halinde. Bu savaşlarda binlerce kişi ölüyor. Birçok ülke açlık tehlikesi ile karşı karşıya ve binlerce insan açlıktan hayatlarını kaybediyor. Uyuşturucu, kumar, fuhuş insanlığın geleceğini adeta tehdit eder bir durumda ve binlerce insan bu batakta yok olup gidiyor. Toplumlar sevgiden uzak, hoşgörüsüz, gergin, kimsenin kimseye tahammül edemediği bir durumda.
Görünen o ki insanlık yıllar öncesinden değil, çağlar öncesinden gelen, hatta onun yaratılışı ile başlayan bir çağrıya, ilahi vahye kulak vermek mecburiyetinde. İnsanlık tüm yaratılmışları kucaklayan, ona barış içinde yaşama sırrını öğreten, haklara saygılı İslâm´ın evrensel çağrısına muhtaç.
Dünya topyekün bir barışa muhtaç. İnsanların hiçbir ayırım gözetilmeksizin eşit olarak kabul edildiği bir anlayışın, İslâm´ın çağrısına muhtaç.