-
Alışveriş sepetiniz boş!
Montessori Yöntemi ve Öğretim Kademeleri
Montessori yönteminin temeli 1898-1900 yılları arasında zihinsel engelli çocuklarla yaptığı çalışmalara dayanmaktadır. Montessori, engelli çocuklara gerekli yardımlar yapıldığında onların da normal çocuklar kadar başarılı olduklarını gözlemiştir. Buradan edindiği deneyimlerden hareketle okulöncesi normal çocuklar için alıştırmalar tasarlayıp uygulamaya koymuştur. Öğrenmeye ve zihinsel gelişmeye yönelik olarak hazırlanan alıştırmalar sayesinde çocukların kısa sürede okumayı başardıkları görülmüştür.
Montessori yönteminde "özgürlük" ve "disiplin" iki temel kavram olarak öne çıkmaktadır. Özgürlük ve disiplin birbirlerini dengelemekte ve biri olmazsa diğeri de olmamaktadır. Bu nedenle disiplin dışsal olmamalıdır. Disiplin, bir anlamda, daha çok özgürlüğü hak etmenin önkoşuludur. Montessori bu konuda "kendisinin efendisi olan, kendisini düzene sokabilen veya bir hayat kuralını takip edebilen bir kişiye disiplinli kişi diyoruz" diye yazmaktadır.
Ağırlıklı olarak okulöncesi eğitimde kullanılan bu yöntem gereğince çocuklar diledikleri işi kendi başlarına yapmaktadırlar. Sınıf ortamında "günlük hayat çerçevesinde etkinlikler" bulunmaktadır. Bunlardan sabır alıştırmaları, titizlik alıştırmaları, tekrar alıştırmaları temel etkinlikleri oluşturmaktadır. Sınıf ortamındaki tüm alışürmalar yoğunlaşma gücünü güçlendirmeye yönelik etkinliklerdir. Bu alıştırmaların her gün gerçek bir "iş" gibi yapılmasına özen göstermek gerekmektedir. Sıradan bir oyun gibi düşünülmemelidir. Her etkili çalışma bireye bir tavır (duruş) kazandırmaktadır.
Montessori yönteminde, bireyin sosyal eğitimi de dikkate alınmaktadır. İlk çocukluk yılları bu çerçevede önemli bir dönem oluşturmaktadır. Bir boyutu ile sosyal bir varlık olan bireyin sosyal yönden olgunlaşması ancak diğer bireylerle birlikte olması ve onlarla etkileşimde bulunması ile gerçekleşmektedir. Montessori sınıfında farklı yaş gruplarından öğrenciler gerektiğinde birbirlerinden yardım alarak hep birlikte öğrenmelerini gerçekleştirmektedirler. Bu şekilde yürütülen çalışma sürecinde her hangi bir huzursuzluk meydana gelmemektedir. Bu sınıf ortamı Montessori tarafından şöyle tasvir edilmektedir: "Hiç kimsenin kalbi başkasının iyi olmasından dolayı üzüntü duymaz, aksine onlardan birinin zaferi diğerleri için hayranlık ve mutluluk kaynağı olur. Herkes, birbirleriyle korkunç bir rekabete girmeden "elinden geleni" yapmaktan mutlu olurlar. Üç yaşında bir çocuk altı yaşında bir çocuğun yanında her hangi bir zorlanma ile karşılaşmadan çalışır; küçük sakindir ve büyük olanın statüsünü arzulamaz. Hepsi barış içinde büyürler.“
Montessori'ye göre, kişiliğin inşası, iç hayatın doğal ihtiyaçlarına uygun serbest çalışmalarla gerçekleşmektedir. Serbest zihinsel çalışma iç disiplinin temelini oluşturmaktadır. Çocuk sınıf ortamında bu şekilde çalışarak girişimci bir ruh kazanmakta, disiplinli ve kendi ayakları üzerinde durabilen aktif bir birey olarak yetişmektedir. Bireyde kendi yaşantısı yoluyla davranış değişikliği oluşturma süreci olan eğitimin amacı zaten bir anlamda kendi ayakları üzerinde durabilen aktif bireyler yetiştirmek değil midir?
Yöntem yalnızca okulöncesi eğitimde kullanılmaz, Medici' nin de belirttiği gibi, "başlangıçta okulöncesi çocukların eğitiminde kullanılan yöntem daha sonra ilk ve ortaöğretimde de kullanılmaya başlamıştır."