Kendinizi çok empatik biri olarak düşünebilirsiniz. Bir “kalbiniz” var ve talihsizlik yaşadıklarında başkalarını önemsiyorsunuz. Ancak empati, başkaları hakkında endişelenmekten daha karmaşıktır. Araştırmalar, empatinin farklı biçimler alabileceğini ve üç önemli türü olduğunu öne sürdü. Bakalım hangi tipe sahipsin.
Aşağıdaki soruları bu ölçeği kullanarak 1’den 5’e kadar sayılarla cevaplayınız: 1 = “Beni İyi Tanımlamıyor” 5 = “Beni Çok İyi Tanımlıyor”
1.Bazen işlerin onların bakış açısından nasıl göründüğünü hayal ederek arkadaşlarımı daha iyi anlamaya çalışırım.
2.Birini eleştirmeden önce, onun yerinde olsaydım nasıl hissedeceğimi hayal etmeye çalışırım.
3.Birine üzüldüğümde genellikle bir süre “kendimi onun yerine koymaya” çalışırım.
4.Acil durumlarda, endişeli ve huzursuz hissediyorum.
5.Acil bir durumda yardıma çok ihtiyacı olan birini gördüğümde paramparça oluyorum.
6.Duygusal bir durumun ortasındayken bazen kendimi çaresiz hissederim.
7.Biri üzgün veya kızgın olduğunda, bunun beni de üzdüğünü veya kızdırdığını görüyorum.
8.Benden daha az şanslı olan insanlara karşı genellikle şefkatli, endişeli hisler beslerim.
9.Kendimi oldukça yumuşak kalpli biri olarak tanımlayabilirim.
10.Çoğu zaman gördüğüm şeylerden çok etkilenirim.
Mantıklı Empatik: Bazen “bilişsel empati” olarak adlandırılan bu empati türü, diğer insanların ne hissettiğini anladığınız ve kendinizi onların durumunda görerek duygularını deşifre ettiğiniz entelektüel bir empati biçimidir. Yukarıdaki 1’den 3’e kadar olan maddeler empatinin bu rasyonel biçimini ölçmektedir. Yüksek puanlar, olayları başkalarının bakış açısından görmede iyi olduğunuzu gösterir, ancak bu daha bilişsel/entelektüel bir empati şeklidir: “ Acınızı görüyorum.” Her ne kadar bu önemli bir özellik olsa da – olaylara başkalarının bakış açısından bakmak – bu, duygusal açıdan sıkıntılı bir bireyin aradığı şey değildir.
Duygusal Olarak Savunmasız: Bu empati türü, “Acını hissediyorum” ifadesi ile karakterize edilen empati türüdür. Bu empati biçimine bazen “kişisel sıkıntı” denir ve iyi belgelenmiş “duygusal bulaşma” sürecini içerir. Bazı insanlar bu duygusal bulaşma sürecine daha yatkındır ve bir arkadaş veya sevilen biri acı, üzüntü veya başka bir duygu (hatta mutluluk ) yaşadığında, duygusal olarak savunmasız olan bir kişi aynı duyguyu dolaylı olarak yaşar. Yukarıdaki 4’ten 7’ye kadar olan maddeler bu tür empatiyi ölçmektedir.
Duygusal kırılganlıkla ilgili sorun, diğerinin duygusal durumunu paylaşabilmenize rağmen, onu çözmeye yardımcı olamayabilmenizdir (eğer bu olumsuz bir duyguysa). Bunun yerine, iki birey sadece negatif (veya pozitif) durumu paylaşır.
Empatik Olarak Endişeli: 8’den 10’a kadar olan maddeler empatik endişeyi değerlendirir; bu, empatik, destekleyici ve zor duygularla başa çıkmamıza yardımcı olan bir kişiyi hayal ettiğimizde en sık düşündüğümüz şeydir. Bu “ideal” empati türü hem aklı hem de kalbi içerir: Bir başkasının sıkıntısını görürüz, onun için endişeleniriz ve yardım etmek isteriz.
Ölümcül hastalara bakan darülaceze hemşireleri ile bir çalışma yapıldı. Bulunan şey, üçüncü tür empatiye sahip olmanın -empatik kaygının- hemşirelerin performansıyla olumlu yönde ilişkili olduğu, ancak ikinci türün -duygusal olarak savunmasız olmanın- olumsuz yönde ilişkili olduğuydu. Darülaceze hemşirelerinin hastalarının acısını (ve aile üyelerinin de sıkıntısını) hissetmelerinin, onların da başa çıkmaları gereken kendi duyguları olduğundan, hasta ve aileye rahatlık sağlama işlerini yapamadıklarını tahmin edildi
Hepimizde empati türlerinin her birinin bir seviyesi vardır. Anahtar nokta, başkalarıyla nasıl empati kurduğumuzu anlayarak her bir empati türünün güçlü yanlarını ve sınırlarını belirlemektir.
Keyifli ve enerji dolu bir gün dilerim.
Dr. Yasemin GEÇERLER