İŞ MODELİ TASARIMI
Profesyonelce İşletmenizin Yapısını Belirleyin
İş Modeli; 2008 yılında Alex Osterwalder tarafından geliştirilmiştir. Girişimcilere, işletme sahiplerine, bir işletmenin vazgeçilmez 9 temel yapısını doğru şekilde bir araya getirmesini sağlar.
Eğer işletmenizi daha verimli hale getirmek, tasarruf sağlamak, geliştirmek, büyütmek ve bunu deneme yanılma yöntemi yerine, etkin bir modelle yapmak isterseniz İş Modeli Kanvası size zaman kazandırır.
Müşteri Kesitleri
Herkes müşteriniz olamaz. Müşterinizi çok doğru tanımlamanız gerekir. Profesyonel işletmelerin müşterilerini hassas bir şekilde tanımladığını görüyoruz. Eğer sizde müşteri profilinizi ne kadar iyi tarif ederseniz o derecede başarılı olursunuz.
Müşteri Kesitleri sizin müşteri tarifinizi netleştirir. En önemli müşterinizi tanımanızı sağlar. Kimin veya kimler için değer ürettiğinizi ortaya koyar. Müşteri kitleniz hangisi?
1) Kitlesel Pazar mı?
2) Niş Pazar mı?
3) Kesitlere ayrılmış Pazar mı?
4) Çeşitlilik sunan Pazar mı?
5) Çok yanlı bir Platform mu?
Sunulan Değerler
Sunduğunuz değer belli bir müşteri kitleniz için değer yaratan ürün veya hizmettir. Müşteriye fayda sunar. Müşterinin sorununu çözer. Müşterinin ihtiyacını karşılar ve fark yaratır.
Siz müşterinize hangi değeri sunuyorsunuz?
Müşterinizin hangi sorununu çözüyorsunuz?
Müşterinizin hangi ihtiyaçlarını karşılıyorsunuz?
Hangi müşteri kesitine hangi hizmet/çözüm paketini sağlıyorsunuz?
Yenilik mi? Performans mı? Kişiselleştirme mi? Tasarım mı? Marka / Statü mü? Fiyat mı? Düşük Maliyet mi? Düşük Risk mi? Erişim Kolaylığı mı?
Acaba hangisi veya hangilerini kullanıyorsunuz?
Kanallar
Belli bir müşteri kesitiniz ile nasıl iletişim kuracağınızı ve o kitleye nasıl, nerede, ne zaman, hangi koşullarda ulaşacağınızı ortaya koyar.
Müşterinize hangi kanallarla ulaşmalısınız?
Müşterinize şu anda hangi kanallarla ulaşıyorsunuz?
Kanallarınız arasında ki etkileşim ne düzeyde?
Hangi kanalınız daha iyi işliyor?
Kanallarınızın maliyeti ve verimlilikleri ne durumda?
Müşterinizle ilişkinizde kanallarınızı etkin ve verimli kullanıyor musuz?
Müşteri İlişkileri
Belli bir müşteri kesitiyle kurduğunuz ilişkinin türlerini ortaya koyar. Yüz yüze mi, internette mi, Telefonda mı, sezondan sezona mı, ürünü bozulduğunda mı, başı derde girdiğin de mi?
Müşteriniz sizden ne tür bir ilişki kurmanızı ve sürdürmenizi bekliyor hiç düşündünüz mü?
Sahip olduğumuz ilişki türleri neler? Bu ilişkilerin maliyetleri nedir? Attığınız taş ürküttüğünüz kurbağaya değiyor mu?
Bu ilişki bir;
1) Kişisel yardım mı?
2) Kendin yap modeli mi?
3) Otomasyon mu?
4) Topluluk etkinliği mi?
5) Ortak yaratım mı?
Ne dersiniz sizinki hangisi olabilir? Bir fikriniz var mı?
Gelir Akışı
İşletmenizin belli bir müşteri kesitinden elde ettiği geliri ifade eder. Müşterinizin para ödemeye istekli olduğu değer hangisi? Şu an bu değer için ne ödüyorlar, ne şekilde ödüyorlar, ne şekilde ödemeyi tercih ederler? Her bir gelir akışınızın toplam gelire ne kadar katkı sağlayıp sağlamadığını hiç hesapladınız mı? Analizleriniz neyi gösteriyor?
Gelir akışınızı nereden sağlıyorsunuz?
1) Ürün veya hizmet satışı mı?
2) Kullanım bedeli mi?
3) Abonelik ücretleri mi?
4) Kiralama ücreti mi?
5) Lisanslı kullanım mı?
6) Aracılık hizmet bedeli mi?
7) Reklam mı?
Bunları gözden geçirmeniz maliyetlerinizi planlarken yararlı olacaktır.
Temel Kaynaklar
İşletmenizin iş modelini yürütmesi için gereken en önemli varlıklarını ifade eder. Bunlar olmadan iş modelinizi sağlıklı bir şekilde yürütemezsiniz. Taşıma suyla değirmen dönmez. İş görebilmeniz ve gelir akışı yaratabilmeniz için temel kaynaklarınızı doğru tanımlamanız gerekir.
Değer önerileriniz hangi temel kaynaklara ihtiyaç duyuyor?
Peki ya satış kanallarınız? Müşteri ilişkileriniz? Gelir akışınız ?
Bu temal kaynaklar aşağıdakilerden hangileri olabilir?
1) Fiziksel; bina, mağaza, fabrika
2) Fikir; yaratıcı iş gücü
3) İnsan Kaynağı; iş görecek çalışanlar
4) Finansal; sermaye veya kredi
Temel Etkinlikler
İşletmenizin iş modelini yürütmesi için gereken en önemli etkinlik ve süreçleri ifade eder. Yıllık, dönemlik, aylık ve haftalık bazda değer üretmek için hangi temel etkinlikleri yapıyorsunuz?
Değer öneriniz hangi temel etkinlikleri gerektiriyor?
Satış kanallarınız hangi temel etkinlikleri gerektiriyor?
Müşteri ilişkileriniz hangi temel etkinlikleri gerektiriyor?
Gelir akışınız hangi temel etkinlikleri gerektiriyor?
Üretiyor musunuz yoksa problem mi çözüyorsunuz? Ağ bağlantısı mı kuruyorsunuz yoksa eğitime mi başvuruyorsunuz?
Tüm bu temel etkinlikleri ortaya koyarak kayıplarınızın neler olduğunu kolayca bulabilirsiniz.
Temel Ortaklıklar
İşletmenizin iş modelini yürütmesi için gereken en önemli tedarikçi ve ortakları ifade eder. Hiç düşündünüz mü; Temel Ortaklarınız kimler? Temel Tedarikçileriniz kimler?
Onlarla hangi koşullarda ve neden çalışıyorsunuz? Sizinle aynı etik değerlere, vizyona ve misyona sahipler mi? Size yeterli ve kaliteli hizmet veriyorlar mı? Yoksa mecbur musunuz?
Ortaklarınızdan hangi kaynakları alıyorsunuz veya sağlıyorsunuz?
Ortaklarınız hangi temel etkinlikleri yerine getiriyor ?
Maliyet Yapısı
İşletmenizin iş modelini yürütürken ortaya çıkacak olan tüm maliyetleri ifade eder.
En önemli maliyetleriniz neler? En yüksek maliyetli temel kaynaklar ve etkinlikleriniz neler?
1) Maliyet güdümlü olanlar
2) Değer güdümlü olanlar
3) Belirli kaynak ve etkinliklerin edinilmesi
A- Sabit Maliyetleriniz neler?
B- Değişken Maliyetleriniz neler?
İş yerinizi açık tutmanın aylık ve yıllık maliyetini ön görebiliyor musunuz? Peki kendi kazancınıza ne olacak?