Yetişkin ve yavru köpekler kanlı ishale karşı bağışıklığı nasıl geliştirirler?
Pasif bağışıklık
Bağışık dişiden doğan yavrular başlangıçta pasif bir bağışıklıkla korunurlar. Gebeliğin son döneminde dişinin sütünde ve kolostrumunda antikor konsantrasyonu söz konusudur. Yavrular kolostrumu alır ve matemal antikorlar barsak lumeninden direkt olarak kana geçer. Bu transfer doğumdan sonraki ilk 48-72 saat içinde olur. Bundan sonra kolostrum absorbsiyonu durur veyavru barsak yoluyla daha fazla maternal antikor absorbe edemez. Yavruların pasif bağışıklığa ihtiyaçları vardır, çünkü insandaki bağışıklık sisteminin tersine yavru köpeklerin bağışıklık sistemleri, pek hızlı yanıt oluşturmazlar. Maternal antikorlar, yavruyu enfeksiyona karşı, yeterince gelişip kendi bağışıklık yanıtını oluşturana kadar ya da hastalıkla savaşacak hale gelene kadar korur. Ancak maternal antikorlar yavrulan bir süre enfeksiyondan korudukları gibi, koruyucu olmadıkları halde yavruların aşıya yanıt oluşturmasını engelledikleri bir dönem daha vardır. Bu nedenle modifiye canlı aşı protokolleri 2- 3 enjeksiyon (2-3 hafta aralalıkla içermektedir. Temel olarak, geleneksel aşılarla aşılanmış yavrunun maternal antikor seviyesinin aşılamaya cevap oluşmasına imkan verecek düzeylere ne zaman düştüğünü bilemeyiz.
Aktif bağışıklık
Köpekler CPV’ye karşı ya hastalık geçirerek ya da aşılanarak aktif bağışık olurlar. Aşılama yoluyla ya da enfeksiyon sonucu olsun, virüs mak-rofajlar ya da diğer antijen bulunduran hücreler tarafından yakalanır, parçalara ayrılır ve viral antijenler majör histo-compatibility c.omplex (MHC)molekül-leri yoluyla diğer immun sistem hücrelerine sunulur. Bu immun sistemi harekete geçirir. Stimüie olan T helper hücreleri B hücrelerini; istilacı virusu nötralize eden antikorları üretmeleri için (hu-moral bağışıklık) uyarır. T helper hücreleri aynı zamanda diğer T hücrelerini de uyararak bunların virüs replikasyonunu inhibe (CMI – celi mediated immunity) etmelerini sağlar.
T hücreleri CMI yanıtın pritner medya türleridir (tablol). Her bir T hücresi sadece belli bir antijene yanıt verir. Bu nedenle, virusa ilk kez maruz kalındığında yaıut oluşturabilecek az sayıda T hücresi vardır ve hayvanın etkili bir CMI yanıtı oluşturması 7-14 gün kadar sürebilmektedir. Ancak, eğer hayvan daha önce aşılama ya da hastalığa yakalanma yoluyla bu spesifik antijene maruz kaldıysa, immun sistemin yanıtı çok daha çabuk olacaktır.
Modifiye canlı aşılar veya hastalığın atlatılması ölü aşılara göre daha güçlü bir CMI yanıt oluşturur.
SORU: Yavruda aktif bağışıklı-ğı mümkün olduğu kadar erken oluşturmak neden önemlidir?
Aktif bağışıklığın mümkün olduğu kadar erken oluşmasını istememizin sebebi pasif bağışıklığın azalmasıdır. Maternal antikorların 9 gün gibi bir yanlanma süreleri vardır ve aynı zamanda etki süreleri sınırlıdır.* Bunun yanışını, yavrunun pasif bağışıklığı ebeveyninin aktif bağışıklığından elde edilmiş olmasına rağmen, yavrunun pasif bağışıklığının seviyesi, annenin yavruya bakımı ve doğum şartlarına bağlı olarak büyük değişiklikler gösterebilir. Bir başka deyişle, ilk doğan yavru son doğan yavruya göre daha çok miktarda kolostrum alma olanağına sahiptir. Bu durum yavruların annelerini emmek için gösterdikleri çaba ve güçlerine göre değişebilir. Bu nedenle, bir batında doğan yavrularda maternal antikor miktarları büyük çaplarda farklılık gösterebilir.
Aktif bağışıklık, pasif bağışıklığa göre daha uzun sürelidir ve daha yüksek miktarda virüs seviyelerine karşı koruma sağlar. Yavrudaki pasif antikorların seviyelerini, aktif antikor seviyeleri ile eşit saymak yanlıştır. Örneğin: 1:64 titreli pasif antikora sahip yavru aynı titredeki aktif antikor ile eşit korunmaya sahip değildir. Aktif bağışıklık, CM1 ve humo-rai yanıtı stimüle eder ve pritner bellek hücreleri aynı antijenle karşılaştıkların’ da yavruda hızlı bir iııınıun yanıt oluşumunu sağlarlar. Bizim bilgimize göre pasif bağışıklıkta lıern bu birincil mekanizma hem de CM1, söz konusu değildir. Aktif bağışıklıkta uygulanan türeler çok düşük olduğunda bile hastalığa karşı tamamen koruyucu olabilirler, çünkü bellek hücreleri enfeksiyona karşı ilk yanıtı oluşturmak üzere hazırdılar.
Yorumlar
Henüz yorum yapılmamış.