

Paylaş
Tavsiye et
Meslek:
Yazarlar - Şairler


|Necip Asım


29 Aralık 1861'de (h. 1277) Kilis'te doğdu. Babası Balhasanoğlu diye tanınan bir sipahi ailesinden Hacı Asım Bey, annesi ise Gülşah Hanım'dır. Türk bilgini, dilcisi ve milliyetçisi olan Asım Bey ilk ve orta tahsilini memleketinde tamamladı. Daha sonra 1875 yılında Şam Askerî İdadisine kaydoldu, buradan da Kuleli Askerî Lisesine geçti. Eğitimine devam ederken meşhur matematikçi ile tanıştı ve ondan çeşitli konularda dersler aldı. Yine dönemin ünlü şahsiyetlerinden Ahmet Mithat Efendi'nin takdirlerini kazandı ve onun teşvikiyle Tercüman-ı Hakikat gazetesine imzasız bilimsel yazılar yazdı. Asım Bey 1879'da Harbiye'ye girdi ve 1881 yılında piyade teğmeni rütbesiyle mezun oldu. Mezuniyetinin ardından önceUmum-i Harbiye 5. Şubesi'ne, sonra Koca Mustafa Paşa Askerî Rüştiyesi Fransızcaöğretmenliğine tayin olundu. Bir sene sonra da Üsküdar Toptaşı Askerî Rüştiyesine atandı. Buradaki görevinden sonra bilimsel eserler yayımlamaya başladı. 1884 yılında üsteğmenliğe yükselmesiyle Maarif Nezareti tarafından Fatih ve Galata rüştiyeleriFransızca öğretmenliğine tayin edildi. Öğretmenliğe devam ederken Maarif ve Mektep dergilerinde dil üzerine ve çeşitli konularda yazıları yayımlandı. 1895 yılında da İkdam gazetesinde yazmaya başladı. Bu dönemde Türkçülüğün önemli temsilcilerinden kabul edilen Veled Çelebi ile tanıştı. Veled Çelebi ile beraber İkdam gazetesini Türkçülüğün merkezi hâline getirdi. 1895'te merkeziParis'te bulunan Asya Cemiyetine (La SociétéAsiatique) üye oldu. 1896'dan sonra Malumat gazetesinde de yazıları yayımlandı. 1899'daKuşdiliRüştiyesine nakledildi.1901'debinbaşı ve Harbiye öğretmeni oldu. Tarihe ve dile ait birçok eseryayımlayan NecipAsım Bey, 1908'deyarbaylığa yükseldi.Vatan hizmeti için müfreze komutanı olarak Balkan Harbi'ne katıldı. Bu harpte birtakım kumandanların kötü tedbirleri ve hainlikleri sebebiyle birçok zabitler beraber esir edildi. Askerlik hayatı boyunca çeşitli askerî ve mülki okullarda Fransızca, Türkçe ve tarih hocalığı yaptı ve albay rütbesine yükseldikten sonra, 1913 yılında emekli oldu.
Paris'te faaliyet gösteren Asya Cemiyetindeki bilimsel çalışmalarınatakdir nişanesi olarak1892'de Chicago'da açılan sergide kendisine bir madalya vediploma takdim edilmiştir. Bu özellikleriyle Türkiye ile Avrupa bilim dünyası arasında birköprü oluşturan NecipAsım Bey'e ayrıca 1925'te ilk, orta ve yüksek öğretimemensup hocalar arasında fazilet mükâfatı verilmiştir. Meşrutiyet Dönemi'nden sonraİstanbul Üniversitesinde Türk tarihi ve Türk dili dersleri vermeye başlayanNecip Asım Bey, 1927 yılında yapılan seçimlerde Erzurum milletvekili olarak Türkiye Büyük Millet Meclisine girdi. Siyasi faaliyetlerinin yanı sıra Türk Dil Kurumunun çalışmalarına da katıldı. 1934'te Soyadı Kanunu'ndan sonra Yazıksız soyadını aldı. 13 Aralık 1935'te Kadıköy'deki evinde vefat eden NecipAsımYazıksız, Sahra-yı Cedit Mezarlığı'na defnedilmiştir. Vasiyeti üzerine mezar taşına'NecipAsım, Türk Tarihi Müellifi, 1861-1935' ibaresi yazılmıştır.
Türkçülüğü
Necip Asım, daha Şam İdadisindeokuduğu sırada Suriye'de bazı çevrelerde Türklere karşı takınılan menfi tavırlar yüzünden erken yaşlarında kendisinde millî şuur uyanmıştır. Mektep dergisindeki bir makalesindeArapların, Türkleri memlekette yabancı gibi gördüklerini, kır kahvelerinde Arapça bilenlerin beş, bilmeyenlerin on paraya kahve içtiklerini, Arap hocalarının kendisine zulmettiğini ifade etmiştir. Bu gibi durumlar Necip Asım'ın Türkçülük üzerine daha titizlikle eğilmesini sağlamıştır. Türkçülüğünbilinçli bir anlayışhâline gelmesinde dil, edebiyat ve tarih sahalarını içine alan bilimsel ve büyük bir görüşolarak meydana çıkmasında Necip Asım'ın çok önemli bir rolü olmuştur. Tanzimat edebiyatı devrinde Ahmet Vefik Paşa, Süleyman Paşa ve Şemsettin Sami ile dil ve tarih konularında başlayan bu akımı, NecipAsım ve arkadaşlarıyoğunlaştırmış ve yaygınlaştırmışlardır. Dahasonraları Ziya Gökalp tarafından sistemli bir ideoloji ve heyecanlı bir ülkü şeklinde ortaya konan Türkçülük akımının, Servet-i Fünun edebiyatı zamanında en büyük temsilcileri NecipAsım, Veled Çelebi ve Emrullah Efendi olmuştur. Bu isimler Ahmet Cevdet'in çıkardığıİkdam gazetesi etrafında toplanmıştır; bunun tesiriyle gazete isminin altında 'Türk Gazetesidir' ibaresi düşülmüştür. NecipAsım ve arkadaşları bu minvalde millî ruhun canlanması için gayretler göstermişler, Türk diline ve tarihine karşı ilgi ve sevgi uyandırmak maksadıyla çalışmalar yapmışlardır. Osmanlı Devleti bünyesindeki Türk olmayan unsurlarda, milliyetçilik hareketlerinin çok öncedenuyanmışolduğu bir devirdeTürkler arasında, milliyetçilik fikrî akımının kuvvetlenmesine NecipAsım ve arkadaşlarının önemli katkılar sağlamıştır ve bu katkılarıyla söz konusu şahsiyetler daha sonraları büyük bir fikir hareketi ve bilinçli bir ülkü hâline gelen Türk milliyetçiliğinin öncüsü olmuşlardır. NecipAsım'ınŞam'da görevli bulunduğu sırada Araplara bir tepki olarak doğmuşolan millî duyguları, daha sonra bir önceki nesilden Ahmet Vefik Paşa ve Şemsettin Sami'nin eserlerinden aldığı feyiz ve Avrupalı Türkologların kitaplarıyla temas, onda bu duygunun şuurlu bir fikir ve ilmi bir görüşolarak gelişmesinisağladı. Ahmet Mithat, Veled Çelebi ve Emrullah Efendi'yi tanıması daNecipAsım Bey'in hayatına önemli tesirleri olmuştur. NecipAsımTürk Tarihi adlı eseri ileülkemizde ilk defa olarak bir tarih kitabı isminde Türk kelimesini kullanmıştır; ona gelinceye kadar bunun yerine hep Osmanlı tabiri kullanılmıştır. Necip Asım Türk dili ve tarihini bir bütün olarak ele almış, Osmanlıları başlangıçkabul etmemiştir. Türk tarihinin çok eski devirlere uzandığını ve çok genişbir coğrafyayayayıldığınıgörmüş,çalışmalarında bu gerçeklikten ayrılmayarak dışTürklerin dili ve kültürü ile de ilgilenmiştir. Ona ve arkadaşlarına Türk kelimesini eski harflerle -vav harfi ile- yazdıklarından dolayı 'Vavlı Türkler' denilmiştir. Necip Asım, Türk kelimesini 'vav' ile yazmalarının sebebinin ise 'etrakıbi idrak' (idraksiz, anlayışsız Türkler) terkibine meydan vermemek olduğunu ifade etmiştir. NecipAsım, sade Türkçeyi ve hece veznini müdafaa etmiş, musiki bahsinde de Türkçü bir görüşileri sürmüştür. Ona göre, millî musiki olan halk musikisinin Batıtekniği ilebirleştirilmesi gerekliliğini savunmuştur. Resim konusunda da millî ruha önem verilmesini, halk motiflerinin esas alınmasını, nakışların canlandırılmasını istemiştir. NecipAsım bütün faaliyetlerinde daima Türkçülük prensibinden hareket etmiştir.
Tarihçiliği
NecipAsım Bey, tarihî eserleriyle, milliyet duygularının yerleşmesineçalışmıştır. Millîbilincin uyanması ve millî ruhun canlanmasında ön planda tutulan tarih çalışmalarındaNecipAsımBey'in eserlerinin dili sadedir; sanatlı ve külfetli değildir. Eserlerinde Batı'nın bilimsel yöntemlerini kullanmıştır vebaşvurduğu kaynakları da göstermiştir. Eserlerinin başka bir özelliği de sadece vakalardan ve padişahların hayatından bahsedilmeyip millî hayatın anlatılması, medeniyet ve kültür tarihine de yer verilmesidir.
NecipAsım'ın tarih konusundaki en mühim kitabı, LeonCahun'unAsya Tarihine Giriş adlı eserinden alınan Türk Tarihi'dir. Bu eser, Ziya Gökalp'in dediği gibi her tarafta Türkçülüğe karşı bir ilgi uyandırmıştır. Mehmet Arif'le yazdıkları Osmanlı Tarihi, Orhan Bey devri sonuna kadar gelebilmiştir. Tamamlanamayan bu kitapta da girişolarak eski Türklerden bahsedilmiştir. NecipAsım'ın tarihe dair başka eserleri, Fransız tarihçisi S. Julien'dençevirdiğiTukyular (Türkler) hakkında tarihî vesikalar ile Herodot'tannaklettiğiSitler adlı kitap ve SahabeddinAhmed'den tercüme ettiği CelaleddinHarzemşah'tır. Ayrıca ilk Osmanlı tarihçileri ve eserleri hakkında araştırmaları da bulunmaktadır. Necip Asım'ınTürk tarihine ilgi uyandırmakamacıylahazırladığıbaşka bir kitap da yine LeonCahun'dan biraz değişikliklerle çevirdiği Gök Sancak adlı romandır. Bu romanda Cengiz devri anlatılmakta ve Türk Birliği fikri üzerinde durulmaktadır. Bu eserler bugün bilimsel değerlerini yitirmiş olsalar da yayımlandıkları dönemde millî duyguların doğmasında ve kuvvetlenmesinde payları büyüktür.
Türk Diline Katkıları
Daha harp okulunda öğrenci iken Ahmet Mithat Efendi'nin çıkardığı Tercüman-ı Hakikat gazetesinde bilimsel yazıları yayımlanan Necip Asım'ın yazılarının Türkçülük alanına yönelmesinde, Ahmet Cevdet'in çıkardığı İkdam gazetesi etkili oldu. Türkçülük çizgisi belirgin olan ve isminin altında 'Türk Gazetesidir' bulunan bu gazetede yazmaya başlayan Necip Asım, gittikçe Türk tarihine, diline, etnografyasına yönelmiş ve etkili olmuştur. Hatta şöhreti Avrupa'ya kadar yayılmıştır. Dile ait iddiaları dikkatleri çekmiştir. Türkçenin sadeleşmesinisavunsa da tam bir tasfiyeci kimliğe bürünmemiştir. Bu konudaşunları dile getirmiştir:
'Yazmak istediğim, özendiğimşey, Türkçemizin mütemeddin bir kavim lisanı olduğunu ve terakkiyyatına himmet olunursa bugünkü Avrupa lisanlarından aşağıkalmayacağını ispattı. Hatta safi Türkçe birkaç makale yazışım da o maksada mebni idi. Bunu görenler, lisanımızdan bütün Arabiden, Farisiden, Avrupa dillerinden aldığımız kelimeleri çıkarıp yerine Çağataycadan, Kıpçakçadan, Özbekçeden, Azerbaycancadanvesaireden kelime koymak istiyorum sandılar... Yine tekrar ederim, fikr ü nazarım hiç de öyle değildir. Özendiğimşey bugün Osmanlıların, ammahani ya terbiye ve malumatı orta hâlli olanlarının hepsine yazdığımızı anlatacak bir lisan kullanmaktır. Arabi ve Farisidenaldığımızkelimelerin lüzumlularını, taammüm edenlerini çıkarmak lisanı züğürtleştirir. Bunlardan fakat makul bir surette iktibas etmemek öyledir. Hatta Avrupa lisanlarından da almamakta taassup göstermek yine öyledir.'
Avrupa üniversitelerinde filoloji incelemeleri ve mukayeseli dil araştırmaları, XIX. yüzyılın sonlarına doğru, ciddi, gerçek ve müstakil bir bilim dalı olarak yer bulmuştur. Ülkemizde ise dil bilimine ilk olarak Şemsettin Sami ilgi göstermiştir. Ondan sonra da Necip Asım Yazıksız bu alana yönelmiştir. Meşrutiyetin ilanından sonra 1909'daDarülfünun'a Türk lisanı hocası tayin edilmiştir. Üniversitelerimizde ilk olarak lengüistiğe yer vermiştir ve bu bilimin yerleşipgelişmesinisağlamıştır. İstanbul Darülfünununda Türkoloji bölümünü kurmuş ve Türk dili tarihi kürsüsünün ilk profesörü olmuştur. Türk Yurdu, sonra Türk Tarih Encümeni Mecmuası adını almışolan Tarih-i Osmanî Encümeni Mecmuası, Darülfünun Edebiyat Fakültesi Mecmuası, İkdam, Musavver, Malumat, Servet-i Fünun, Bilgi, Millî Tetebbular Mecmuası ve Türkiyat da dâhil olmak üzere birçok dergi ve gazetede bilimsel yazılar ve makaleler yayımlamıştır.Ayrıca kitaplar yazmış, çeviriler yapmıştır. Avrupa'daki bilimsel değeri olan dergilerde yazıları çıkmıştır. Veled Çelebi ile birlikte Ali ŞirNevai'ninMuhakemetü'l-Lugateyn adlı ünlü eserini yayımlamış, esere şairin bir biyografisini de eklemiştir.Ayrıca ön sözünü de yazmıştır. NecipAsımYazıksız'ın Macarların Peşte'deçıkardıkları KeletiSzemleadlı dergide Balhasanoglu ve Balkanoglu imzasıyla yazıları yayımlanmıştır. Fransızca yayımlanan bu yazılarda Anadolu ağızlarıyla ilgili araştırmaları bulunmaktadır: Ayrıca Paris'te çıkan JournalAsiatique adlı dergide LaVersifcationNationalTurqueadlı bir makalesine yer verilmiştir. Kaynaklara göre, onun teşvikleriyle İkdam Kütüphanesi adı altında pek çok faydalı eseri bastıran Ahmet Cevdet, Evliya Çelebi'nin 'Seyahatname'sini ve Kamus-ı Türkî'yi yayımlamıştır.
1890'dan sonra Necip Asım'ın Türkçülük yönü daha da belirginleşmiştir. İkinci Meşrutiyet'in ilanından sonra, Türk Derneğinin kurucularından biri olmuşturve derneğin başkanlığınagetirilmiştir.Bu yıllarda, Türk Yurdu dergisinde de yazılar yazmaya başlamıştır.
ESERLERİ
Orhun Abideleri:
Bu eserde Orhun Abideleri'niincelemiştir. Kitabeleri ilk defa okuyan W. Thomsen'in eserini esas almıştır.Thomsen ve Radloff'un açıklamalarını göz önünde tutmuştur.Ayrıca Şemsettin Sami'nin daha önce hazırladığı ancakbasılmamışOrhun Abideleri adlı eserden de faydalanmıştır.
Necip Asımiki Orhun yazıtını tercüme etmiş, daha önce de En Eski Türk Yazısı adlı risaleyle Göktürk alfabesini tanıtmıştır. Ancak bu eserde Z harfi ile N harfi birbirine karıştırılmış, İile P yanlışyazılmışve metin naklolunurken birçok isimbozulmuştur.Yine de ilk defa olarak Göktürk alfabesini tanıtmasıhasebiyle oldukça önemlidir. Necip Asım, Orhun Abideleri'nin ilk bölümüneOrhun Mahkûkâtı ve Eski Türkler başlığını atmıştır. Bu başlık altında dünya milletleri arasında bazen dostluklar, bazen de anlaşmazlıklar meydana çıktığı, birbiriyle uyuşamayan milletlerin birçok kusur isnat ettiği üzerinde durulmuş; Türklerin de harp ettikleri ülkeleraynı medeniyet, mezhep ve lisanda bulunmadıkları için birçok millet tarafından böyle bir muameleye maruz kaldığını belirtmiştir. Giriş niteliğindeki bu bölüm Türklerin medeniyetten yoksun, yerleşim alanlarını tahrip eden bir kavim olduğu iddialarını bertaraf etmek, aksine Türk milletinin ilk asırlardan beri medeni bir millet olduğunu ispat edecek tarihî abidelerden bahsetmek amacıyla yazılmıştır. Bu bahisten sonra ilerleyen kısımlarda abidelerin bulunuşu ve abideler üzerinde yapılan ilk yayınlar hakkında bilgiler verilmiştir. Bundan sonra gelen başlık 'Orhun Abideleri' başlığıdır. Bu başlık altında da abidelerin bulunduğu yer ve abidelerin yazıldığı tasların seklî özellikleri anlatılmıştır. Sonraki'Orhun Türkçesinin Sarf ve Nahvi' başlığı altına yazılanlar ile de Doğu Türklerinde galip unsur Oğuzlar olduğu için Oğuzların en bariz numunesi olan abidelerin diline Orhun dili dediğini belirtilmiştir, ardından Orhun Türkçesinin ses bilgisi hakkında bilgiler verilmiştir. Kitaptaki diğer başlıklar ve bu başlıklar altında anlatılanlar ise şu şekildedir:
Orhun Alfabesi: Orhun alfabesini oluşturan harfler tanıtılır.
Orhun Harflerinin Mevridi: Orhun harflerinin menşesi hakkında bilgiler verilir.
Eski Türk Kitabelerinin Ehemmiyyet-i Tarihiyyesi: NecipAsım Yazıksız'ın W. Barthold'dan alıntılayarak eserine koyduğu bölümdür.
Kitabınikinci kısmındaOrhun Abideleri'nin metin ve tercümesine yer verilmiştirve dipnotlarla çeşitli açıklamalarda bulunulmuştur.
Pek Eski Türk Yazısı:
NecipAsımYazıksız'ın Orhun alfabesiyle ilgili eseridir.Giriş bölümünde içeriği'Bu kitabın mündericatı, Orhun Vadisi'ndeiktidarlı bir hükûmet teşkil eden Şark Türklerinin 1300 bu kadar yıl evvel rekzeyledikleri bir abide üzerindeki yazılarının elifbasından ibarettir.'şeklinde ifade edilmiştir. İlk olarak En EskiTürk Yazısı adıyla basılmıştır. Orhun Abidelerieserindeki Orhun harfleriyle ilgili bölümde bu kitaptan yararlanılmıştır.
Ural ve Altay Lisanları:
Bu eserin giriş bölümünde dil bilimi,sonrasında dil aileleri ve yapı bakımından diller konuları işlenmiştir. Ayrıca Ural-Altay dilleri arasındaki bağ incelenmiştir. Özellikle ünlü uyumu üzerinde durulmuş; 'Ünlü uyumu nedir?','Ünlü uyumunun aslı ve önemi nedir?','Ural-Altay dilleri arasında ünlü uyumu bulunmasından nasıl bir sonuç çıkarılabilir?','Ural-Altay dillerindeki bu uyum eski mi yoksa yeni midir?' sorularına cevaplar aranmıştır. Bundan sonra da Ural-Altay dillerinin özelliklerinden biri olan kelime çekimi konusu ele alınmıştır. Sonraki bölümlerde ise Ural-Altay dilleri hakkında (Samoyed takımı, Fin-Ogur takımı, Türk takımı, Tunguz takımı, Moğol takımı) ayrıntılı bilgiler verilmiştir. Bu kısımlarda Avrupalı Türkologların yaptıkları tasniflerden ve açıklamalardan yararlanılmıştır. NecipAsımYazıksızeserinin sonundaTürkçenin en önemli Ural-Altay dillerindenolduğunu, fakat bu konunun çok büyük bir öneme sahip olmasından dolayı ayrıbir kitapta değerlendirileceğini belirtmiştir.
Hibetü'l-Hakayık:
NecipAsımYazıksız, Edip Ahmet Yükneki'ninAyasofya Kütüphanesinde bulduğu Atebetü'l-Hakayık adlı eserini, Hibetü'l-Hakayık adıyla neşretmiştir. Kitap iki bölüm olarak hazırlanmıştır. Birinci bölümde eserin tenkitli metni,günümüz Türkçesiyle ifadesi ve açıklamalar bulunmaktadır. Bölümün sonundaki ekte Necip Asım Yazıksız, açıklama ve çevirisini verdiğimetnin burada şekil bilgisi üzerinde duracağını ifade etmiştir. Ayrıca bundan sonra yayımlamayı düşündüğü muhtelif lehçelere ait eserlerde de bu yönteme göre hareket edeceğini belirtmiştir.NecipAsımbu gibi çalışmaların, ileride meydana getirilmesi arzuedilen Türkçenin Mukayeseli ve Tarihî Sarf ve Nahvi'ne esas teşkiledeceği fikrindedir.
Ayrıca şunları ifade etmektedir: 'Bizim burada göstereceğimiz sarf ancak Hibetü'l-Hakayık'tagördüğümüz kelimelerin şekline aittir.Bu eserin mevzusu pek dar olduğundan Uygurcanın hâline dair bize tam bir fikirveremez. O eksikleri ileride neşrine çalışacağımız diğer eserler ve bilhassa KutadguBilig tamamlayacaktır.' Birincibölümünün sonuna bir de lügatçe konmuştur. İkinci bölümdeise Ayasofya Kütüphanesinde yer alan metnin tıpkıbasımı bulunmaktadır.
Eski Savlar:
Bu eserde Divan-ü Lügati't-Türk'te geçen 290 atasözü ve bu mahiyetteki diğer sözlerle bunların şerhleri ve bazılarının bugünkü karşılıkları bir araya getirilmiştir. Ayrıcakimi yerlerde savlarda yer alan kelimelerle ilgiliaçıklamalarda da bulunulmuştur.Eski Savlar, Edebiyat Fakültesi Mecmuası'nda yayımlandıktan sonra kitap hâlinde basılmıştır. Savlar, Divan-ü Lügati't-Türk'te bulundukları sayfaların sırasına göre tasnifedildikleri için eserde alfabetik sıralamaya riayet edilmemiştir. Ayrıca savlarınimlaları da Divan-ü Lügati't-Türk'tekinden farklıdır.
NecipAsımYazıksızeserine nedenEski Savlarismini verdiğinikitabın başında örneklerle açıklamıştır. Buna göre öteden beri Arapça veFarsçadan birçok kelime alınmıştır. Fakat bu kelimelerin birçoğunun manası, bu iki milletteki ediplerin kullandıkları manadan daha başkadır;aslında bu durum bütün dünyadillerinde böyledir. Ancak bunlar içinde göze batacak kadar çirkin, büyük hatalarımız davardır ki bunları düzeltmemiz gerekir. Atasözü anlamında kullandığımız darbımesel buna örnektir. Bu terkipteki mesel 'atalar sözü' ve darb 'irat etmek' demektir. Bunun çirkinliği ise meydandadır; hâlbuki eski Türklerde buna bir tek kelime olarak sav denmektedir.
Yeni Usul Osmanlı Sarfı:
Bu eser soru cevap şeklinde düzenlenmişbir ders kitabıdır. Kitaptadipnot şeklinde verilen temrin adlı alıştırmalarla öğretmenlere kılavuzluk edilmiştir.
NecipAsımYazıksız'ındiğer eserleri:
Ziyâ ve Harâret(İstanbul 1304); Güvercin Postası (İstanbul 1305, askerlikle ilgili); Ferîd(İstanbul 1306,Fransızcadan çeviri); Yeni Tertip Muhtasar Osmanlı Sarfı (İstanbul 1306, 1308); EvKızı (İstanbul 1307, çocuklar için faydalı bilgiler); Muhtasar Osmanlı Nahvi (İstanbul1308); Lugat-ı İlmiyye ve Fenniyye (İstanbul 1308, Hasan Tahsin'le birlikte); OsmanlıSarfı (İstanbul 1310, 1313); Sitler (İstanbul 1310; İskitler'le ilgili); Mükemmel Sarf veNahv-i Osmânî(İstanbul 1311); Ural ve Altay Lisanları (İstanbul 1311); Lugat-ıMusâhabet (İstanbul 1311); Kitap(İstanbul 1311; kitap sevgisinden, kitabın meydanagelmesi için gerekli olan şeylerden, yazı, kâğıt, kitapçılık ve kütüphane gibi konulardanbahseder; haz. Türker Acaroğlu, İstanbul 1992 [sadeleştirilmiş]); En Eski Türk Yazısı(İstanbul 1315; Wilhelm Thomsen ve F. W. Radloff'un jübileleri şerefine, Pek Eski TürkYazısı adıyla 2. bsk. 1327); Türk Tarihi (İstanbul 1316); İlm-i Lisan (İstanbul 1327); GökSancak (İstanbul 1327, L. Cahun'dan çeviri); Millî Aruz (İstanbul 1329); Hibetü'l-Hakåyık(İstanbul 1334); Osmanlı Tarihi (İstanbul 1335, MehmedÂrif'le birlikte); EskiSavlar (İstanbul 1338); Orhun Abideleri (İstanbul 1340); Bektaşiİlmihâli (İstanbul1343); Celâleddîn-i Harzemşah (İstanbul 1934, A. Nesevî'ninMoğol istilasına daireserinin çevirisi)
NOT: Bu biyografinin yazımında Murathan Mezgitli'nin 'Necip Asım Yazıksız'ınTürklerin Tarihi Umumisi' Adlı Eserinin Transkripsiyon ve Değerlendirmesi' adlı yüksek lisans tezinden yararlanılmıştır.

