Hollanda, Srebrenitsa Kurbanları İçin Tazminat Sürecini Başlattı
1995 yılında Srebrenitsa yakınlarındaki Hollandalı askerlerden oluşan bir BM üssünden Bosnalı Sırp güçleri tarafından alındıktan sonra öldürülen insanların akrabaları şimdi tazminat başvurusunda bulunmaya başlayabiliyor. Ancak bazı kurbanların aileleri, teklif edilen anlaşmanın adil olmadığı konusunda ısrar ediyor.
Hollanda Tazminat Komisyonu Potoçari, Saraybosna ofisinin kapılarını 15 Haziran 2021’de Hollanda BM barış gücü birliklerinin Srebrenitsa yakınlarındaki Potoçari’deki üssünden alındıktan sonra öldürülen kişilerin akrabalarından potansiyel tazminat talep edecek kişilere açtı. Başvurular, kurumun internet sitesi üzerinden de gerçekleştirilebilecek.
Ancak bazı kurbanların akrabaları, dayatılan şartlardan memnun değil ve tazminat başvurusunda bulunmayı reddediyorlar: Mevcut şartlarda Hollanda, tazminat talebinde bulunan ailelerin avukatlık ücreti gibi hukuki süreç masraflarını geri ödeme yükümlülüğünde olmayacak.
Davayı Hollanda yargısına taşıyan Srebrenitsa Anneleri ve Jepa Enklavları derneklerinin başkanı Munira Subasic, “taleplerimiz karşılanana kadar” oğlu Nermin’in ölümü için tazminat başvurusunda bulunmayacağını söyledi. 15 gün içinde bu taleplerine olumlu yanıt alamazlarsa mevcut işbirliklerini sonlandırıp yeniden mahmkemeye gideceklerini belirtti.
Srebrenitsa Soykırımı’nın Yargı Süreci
11 Temmuz 1995’te Bosnalı Sırp Ordusu Srebrenitsa’yı ele geçirdiğinde, BM tarafından ilan edilen ‘güvenli bölge’de güvenlikten sorumlu Hollandalı askerler 8.000’den fazla Boşnak erkek ve çocuğun öldürülmesini engelleyemedi. 2019’da Hollanda Yüksek Mahkemesi, BM Hollanda Taburu’nun Potocari’deki üssünden 13 Temmuz’da sığınak aradıktan sonra alınan yaklaşık 350 kurbanın ölümünden çok sınırlı bir ölçüde Hollanda’nın sorumlu olduğuna karar verdi.
Karara göre, bu 350 mağdurun en yakın akrabaları artık uğradıkları zararın yüzde onu için Hollanda devletinden tazminat talep edebilecek. Lahey’deki Temyiz Mahkemesi daha önce Hollanda devletinin yüzde 30 sorumlu olduğuna karar verdi ve Srebrenitsa Anneleri o zamandan beri davayı Strazburg’daki Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’ne taşıdı.
Srebrenitsa Anneleri, avukatları Simon van der Sluijs bunun olası olmadığını düşündüğünü söylese de, AİHM’nin sorumluluk seviyesini yüzde 30’a geri getireceğini umuyor. Balkan Insgiht’a (BIRN) konuşan van der Sluijs, “Hollanda’nın neden Srebrenitsa’nın bu bölümünü güzel bir şekilde kapatmak istemediğini anlamıyorum. Sırf hakim kararıyla bu işlemi ve ödemeyi yapıyorlar. Hayırseverliğin, şefkatin hiçbir şekli gösterilmemiştir” dedi.
Tazminatın İçeriği ve Kapsamı
Kurbanların ebeveynleri, eşleri ve kardeşleri tazminat hakkına sahip. Hayatta kalanların dulları veya birinci derece akrabaları da birden fazla talepte bulunabiliyor. Örneğin bir kadının hem kocasını hem de oğlunu kaybetmiş olması, birden fazla tazminat hakkını oluşturuyor. Dul kadınlara 15 bin avro tazminat verilecek ve hayatta kalan diğer akrabalara 10 bin avro verilecek.
Ancak van der Sluijs, yasal masraflar için teklif edilen paranın yetersiz olduğunu savundu. “Hayatta kalan tüm akrabalar için masraflar için 200 bin avro teklif ediyorlar. Ancak bu tüm masrafları karşılamaya yetmiyor” dedi.
BIRN’ye konuşan bir bakanlık sözcüsü, düzenlemelerde yapılan değişikliklerin teklifi eskisinden daha cömert hale getirdiğini ve Hollanda’nın yasal yükümlülüklerini aştığını söyledi. Bir başka kurban annesi olan Mirsada Malagic, BIRN’e tazminat başvurusunda bulunma niyetinde olduğunu söyledi. Oğlu Elvir, Bosnalı Sırp güçleri tarafından götürülüp öldürüldüğünde 22 yaşındaydı.
Malagic, “Miktar umurumda değil. Mühim olan, Hollanda hükümetinin çocuğumun başına gelenlerden sorumlu olduğunu kabul etmesidir.” dedi: “Srebrenitsa korunan bir bölgebydi. Tüm dünyanın gözü bize çevrildi. Hollanda bizi korumalıydı ama bize ihanet ettiler.”
Srebrenitsa anlaşmasının bağımsız yöneticisi olan Hollanda Tazminat Komisyonu Potoçari‘nin sözcüsü, prosedürün basit ve hızlı olacağını söyledi: “Komisyon, talebin onaylanıp onaylanmadığını, talebi izleyen üç ay içinde [başvuru sahiplerini] bilgilendirmelidir. Uzlaşma sözleşmesinin imzalanmasından sonra tazminat tutarı birkaç saat içinde akrabanın hesabına aktarılacak” denildi. (P)