NAFİLE NAMAZLAR VE DERSİMİZ BAHSİ - (Zuhurâtı Izhârı'l-Vakf-ı Güneş 2.cilt)
|NAFİLE NAMAZLAR VE DERSİMİZ BAHSİ|
Nafile Namazlar Hakkında:
İŞRAK NAMAZI: İlk vakti güneş doğduktan kırk beş elli dakika sonra ilk vakti girer. Sonu güneş doğduktan iki saat sonraya kadar kılınır. Aşağısı iki, yukarısı on iki rekattır. Her kim gücünün miktarı en az iki kılsa, bir hac, bir de umre sevabı alır, buyuruyorlar.
DUHA NAMAZI: Yani kuşluk namazı vakti, güneş doğduktan iki saat sonra ilk vakti girer, öğle namazına bir saat kalasıya kadar kılınır. Aşağısı iki, yukarısı on iki rekattır. Kuşluk namazı, her kim en az iki rekat kılarsa, gafillerden yazılmaz. Dört kılarsa, muhsinlerden yazılırsın. Altı rekat kılarsan, itaat edenlerden yazılırsın. Sekiz kılarsan kurtulmuşlardan yazılırsın. On kılarsan, o gün günahın kayıt edilmez. On iki kılarsan, Allah senin için cennette bir köşk yapar. O gün günahın kayıt edilmez. Dediğimiz iki katip melaikemiz sağdaki hayra müvekkel hayrı yazar, soldaki günah yazar. Soldaki melaike sağdaki melaikenin emrindedir. Bir günah işleyince, sağdaki melaike bir müd-det bekletir, yazdırmaz.
Hadis-i Şerif:
مَنْ حَافَظَ عَلٰى شَفْعَةِ الضُّحٰى غُفِرَتْ لَهُ ذُ نُوبُهُ وَاِنْ كَانَتْ مِثْلَ ذَبَدِ الْبَحْرِ
Yani, “salat-ı duhaya, yani kuşluk namazına devam ede-nin günah-ı sağıresi mağfur olur, velev ki, deniz köpüğü ka-dar çok olsun.”[1]
EVVABİN NAMAZI:
Akşam namazından sonra iki de bir selamla altı rekat kılınır.
Yine Hadis-i Şerif:
مَنْ صَلَّى سِتَّ رَكْعَاتِ بَعْدَ الْمَغْرِبِ قَبْلَ اَنْ يَتَكَلَّمَ غُفِرَ لَهُ بِهَا ذُ نُوبُ خَمْس۪ينَ سَنَةً
“Akşam namazından sonra altı rekat nafile evvabin na-mazı kılmaya devam edenlerin elli senelik günahı mağfur olur.”[2]
“On iki senelik ibadet yerine geçer.”[3]
TEHECCÜD NAMAZI ( GECE NAMAZI )
Ayet-i Kerime’de buyuruluyor ki;
وَمِنَ الَّيْلِ فَتَهَجَّدْ بِه۪ نَافِلَةً لَكَۗ عَسٰىٓ اَنْ يَبْعَثَكَ رَبُّكَ مَقَامًا مَحْمُودًا
“Ya Habibim, Rabbinin indinde şeref ve derecenin daha ziyade olmasını istersen, gece nafile olarak teheccüd nama-zına devam et ki, Rabbin seni makam-ı Mahmuda verecek-tir.”[4]
Makam-ı Mahmud’da evvelin ve ahirinin hepsine şefaat ma-kamıdır. Yani ya Habibim, Rabbine daha yakın olmak ve sevabının daha ziyade olmasını istersen, gece teheccüd namazına devam et. Hülasa, teheccüd namazı ümmet hakkında nafile ve Resulullah hakkında farz. Peygamber Efendimiz sallallahu aleyhi ve sellem teheccüd namazını dört rekattan az kılmaz idi. On iki rekattan da fazla kılmazlar idi. Yani azı dört rekat, yukarısı on iki kılmışlardır. Hadisi şerif
رَكْعَتَانِ ف۪ى جَوْفِ اللَّيْلِ خَيْرٌ مِنَ الدُّنْيَا وَ مَا ف۪يهَا
Yani, “Gece ihlaslı en az iki rekat nafile namaz kılmak, dünya malının hepsi senin olup, hepsini Allah yolunda tasadduk etmeden daha hayırlıdır,”[5] buyuruyorlar.
Hadis-i Şerif:
اَفْضَلُ الصَّلٰوةِ بَعْدَ الْمَكْتُوبَةِ الصَّلٰوةَ ف۪ى جَوْفِ اللَّيْلِ
“Feraizden sonra namazların efdalı geceleri kılınan teheccüd namazıdır.”[6]
İşte bu müjde ve mükafattan başka da bu akşam namazından sonra bu altı rekat nafile evvabin namazına ihlaslı devam, bir de gece nafile teheccüd namazına devam edenler, bu mükafatlara nail olduk-ları gibi, bir bu, iki gece namazlarına devam edenlerin vücuduna gelen emraz hastalıkları da giderir. Yani ölüm derdinden başka gelen hastalıkları vücutlarında yerleşip kalmaz gider; İnşaallahu Teala. Gündüz yüzleride nurlu olur.
Bu ibadet, bu namaz, bu zikirlerde bu kadar mükafatlar acaba olur mu, diyenlere cevap: Allah bir şeye murad ederse, yapar, verir, alır. Az verir, çok verir, memnun olursa, hiç kimse karışamaz.
Bir delil; Bir gün Peygamber Efendimiz sallallahu aleyhi ve sellem ashaplarıyla oturuyorlar idi. Peygamber Efendimiz sallallahu aleyhi ve sellem buyurdular ki,
Beni İsrail’den dört kişi var idi ki, ikisi seksen sene göz açıp yumuncaya kadar Allah’a isyanda bulunmadılar. Yine beni İsrail’de iki kişi var idi ki, o iki kişi de seksen sene gece ve gündüz üzerlerinden silah çıkarmayıp, Allah için cihad, (harp) ettiler. Deyince, sahabeler müteessir oldular, dediler ki;
Ya Resulallah, Senin ümmetinden yaşları yetmiş; sekse-ne ulaşan azdır. Beni İsrail’deki bu kişilerin derece, mertebe-lerine senin ümmetiyin ulaşma imkanı yok ya Resulallah, deyip müteessir olup sahebeler onların derecelerine gıpta edince Cebrail aleyhisselam müjde ve beşaretle geldi;
Ya Muhammed, Rabbin sana ve senin ümmetine Leyle-i Kadir gecesini verdi, ihsan etti ki, leyle-i kadir gecesini ihlaslı ihya edilmesini bin ay ibadetten hayırlı kıldı. Bin ay da sek-sen üç sene, dört ay eder.[7] Yeter ki, bir kul O’na sevilsin. O, sev-diğinden hiçbir şey esirgemez. Kimse karışamaz. İstediğini verir. Allah bir kulu severde hoşlanırsa ona yapacağı ihsanın ölçüsü sınırı olmaz.
Yine gece namazı hakkında Ayet-i Kerime’de buyuruluyor ki;
اَمَّنْ هُوَ قَانِتٌ اٰنَآءَ الَّيْلِ سَاجِدًا وَقَآئِمًا يَحْذَرُ الْاٰخِرَةَ وَيَرْجُوا رَحْمَةَ رَبِّه۪ۜ
Yani, Küfr üzere maişet eden kafir mi hayırlıdır, yoksa Allah’tan korkar ve Rabbisinin rahmetini ümid eder olduğu halde, geceleri Allah için kalkar, abdestle kıyamla ve secde edici ve namazla ibadet eden mü’min mi hayırlıdır?[8] Yani geceleri kalkıp namazla, kıyamla, secde ile ibadet edenle gecelerini bütün uyku ile geçirenler beraber mi olur?
Gece namazı hakkında Ayeti kerime:
فَلَا تَعْلَمُ نَفْسٌ مَآ اُخْفِيَ لَهُمْ مِنْ قُرَّةِ اَعْيُنٍۚ جَزَآءً بِمَا كَانُوا يَعْمَلُونَ
Allahu Teala hazretleri buyurmuştur ki, “Gece zamanlarında benim için yataklarını terkle, namazla, zikirle ibadet eden-lerin sevap ve mükafatlarını benden gayrı hiçbir melek ve nebi bilmez.”[9] Çünkü kimse görmediğinden gece ibadetine riya karışmıyor. Allah riyadan ümmeti Muhammedi korusun. Hadis-i Şerif:
Muaz bin Cebel radıyallahu anh hazretlerinden rivayet olun-duğuna göre; bir sabah Resulullah sallallahu aleyhi ve sellem sabah namazında uykuya kalıp güneş doğmasına yakın çıktılar ve ikâmet olunup namaz kılındıktan sonra saflarınızdan ayrılmayın deyu bu-yurdular. Daha sonra namaza geç çıkmasının sebebini anlatıp buyur-dular ki;
— Ey ashabım! Bu gecenin bir vaktinde kıyam edip namaz içindeyken uyku gibi bir hal vâki oldu. Rabbimi güzel surette gördüm, Rabbim buyurdu ki;
— Ya Muhammed! Ben de;
— Lebbeyk Ya Rabbi, diye cevab verdim. Rabbim buyurdu ki;
ف۪يمَ يَخْتَصِمُ الْمَلَأَ الْأَعْلٰى
— Melâike-i mukarrebun ne gibi amel yapanı sevmez ve hangi amel afzaldır diye birbirleriyle konuşurken. Bana sual ettiklerinde ben dedim ki;
لٰاأَدْر۪ى
— Yani bilmem. Cenab-ı Hak buyurdu ki;
— Kefarete sebeb olan amellerde idare-i kelâm ederler. Ben dedim ki;
— Ya Rabbi! Kefaret nedir? Cenab-ı Hak buyurdu ki;
مَشَى الْاَقْدَامُ إِلَى الْجَمَاعَاتِ، وَالْجُلُوسُ فِى الْمَسَاجِدِ بَعْدَ الصَّلٰاةِ، وَاَسْبَاغَ الْوُضُٓوءَ عَلٰى الْمَكْرُوهَاتِ
Ayağı ile yürüyüp cemaatle namaz için çıkmak. Zira yürüyerek cemaate çıkmak sevâb-ı faziletlidir.
Farzın edâsından sonra mescidde oturup zikir ve tesbih etmek yahut Kur’an okumak. Zira mescidde zikirsiz boş oturmak mekruhtur.
Soğuk sıcak demeyip abdestin şanına ihtimam ve dikkatle güzel abdest almak.
İşte bunlar günahlara kefarettir. Gerçi günahlara kefaret olacak amel çoktur, ama şu üç amel afzaldır Sonra dedim;
— Ya Rabbi deracât nedir? Cenab-ı Hak buyurdu ki;
اِطْعَامَ الطَّعَامْ وَ ل۪ينَ الْكَلٰامْ وَالصَّلاَةُ بِاللَّيْـلِ وَلنَّاسِ نِيَامٌ
Yani
Allah rızası için aç olan kimselere yemek yedirmek.
Allah’ın kullarını ikaz irşad etmek için onlara yumu-şaklık ile mülayimlikle konuşmak. Çok şiddetli ve hızlı konuş-mamak lazım.
Nas gece uykuda iken kalkıp abdestle, namazla, zikire devam. Onun için Cenab-ı Hak buyurdu ki; Yani bunlar ile a-mel et ve ümmetine emret! Bu sebeble gece namazını Aley-his-salâtu ves-selâm efendimiz çok severlerdi.[10]
Yine gece namazı hakkında Ayet-i Kerime’de buyuruluyor ki;
وَالَّذ۪ينَ يَب۪يتُونَ لِرَبِّهِمْ سُجَّدًا وَقِيَامًا
“Allah’ın halis kulları şu kimseler ki, onlar gece ile bey-tutet ettiklerinden, Rablerine secde ve huzur-ı ilahide kıyamla vakit geçirirler.”[11]
Yani Cenab-ı Hak’kın sevip, medh ve sena ettiği sultan kullarının vasıflarını beyan ediyor ki, onlar gecenin hepsini uykuya harç etmez-ler. Kifayet miktarı biraz uyuduktan sonra kalkarlar, gecenin bir kıs-mında namazla, zikirle, ibadetle geçirirler. Çünkü gece ibadetlerinde riya karışmıyor, kimse görmüyor. Halkın gördüğü ibadetlere riya ka-rışma tehlikesi olduğundan, gece ibadetine riya karışmaz, dolayısıyla gece ibadetleri daha efdal oluyor. Yapılan ibadeti, riyadan korumak da zor oluyor. Allah’ım korusun.
Peygamberimiz sallallahu aleyhi ve sellem buyurduki;
عَنْ أَبِي هُرَيْرَة رَضِيَ اللّٰهُ عَنْه، أَنَّ رَسُولُ اللّٰهِ صَلَّى اللّٰهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: قَالَ يَعْقِدُ الشَّيْطَانُ عَلٰى قَافِيَةِ رَأْسِ أَحَدِكُمْ إِذًا هُوَ نَامَ ثَلٰاثَ عُقَدٍ يُضْرَبُ كُلِّ عُقْدَةٍ عَلَيْكَ فَاَرْقَدَ فَإِنَّ اسْتَيْقَظَ فَذْكُرُ اللّٰهَ اِنْحَلَّتْ عُقْدَةٌ فَإِنَّ تَوَّضَّأَ اِنْحَلَّتْ عُقْدَةٌ فَإِنَّ صَلّٰى اِنْحَلَّتْ عُقْدَةٌ فَأَصْبَحَ نَش۪يطًا طَيِّبَ النَّفْسُ وَإِلّٰا أَصْبَحَ خَب۪يثَ النَّفْسُ كَسَلٰانِ
“Bir kimse uyuduğu vakitte, şeytan onun başına üç düğüm atar. Eğer o kimse uyanınca, Allah’ı zikir ederse, o düğümün birisi çözülür ve eğer kalkar, abdest alır ise, ikincisi çözülür ve eğer iki rekat namaz kılar ise, düğümlerin hepsi çözülür. O kimse mesrur ve neşeli olarak sabahlar ve eğer bu minval üzere bulunmaz ise, o kimse kesalet ve tembellikle sabahlar.[12]
Peygamber Efendimiz sallallahu aleyhi ve sellem’e Cenab-ı Hak’kın kelamları:
اِطْعَامَ الطَّعَام وَ ل۪ينَ الْكَلٰام وَالصَّلاَةُ بِاللَّيْـلِ وَلنَّاسِ نِيَامٌ
“Rıza-i ilahiyi kastederek, taam yedirmek ve herkese güzel, hoş söz söylemek ve herkes uyurken, gecelerde namaz kılmak.”[13] Yani bunlar ile amel et ve ümmetine de emret, diye buyurmuşlar. İşte bu sebeple gece namazlarını Peygamber Efendimiz çok severler idi.
Peygamber Efendimiz sallallahu aleyhi ve sellem’in Gündüz nafileleri dört rekatta bir selam ile gece kıldığı nafile namazları ikide bir selam iledir. Teravihte de, ikide bir selam ile kılar idi.
Bir kimse Yatsı namazından sonra “Amenerresulü” okusa gece sabaha kadar namaz kılmış gibi olur. Her kim sabah namazından son-ra (Lâyestevi) okursa şeytandan muhafaza olur. 3 kerre:
أَسْتَع۪يذُ بِاللّٰهِ السَّم۪يعِ الْعَل۪يمِ مِنَ الشَّيْطَانِ الرَّج۪يمِ
Esteîzü Billâhissemîu-l-Alîmi mine-ş-Şeytânirraciym” dese büyük sevab eder.
[1] Kenzü-l-İrfan 1001 Hadis S.15/67.
[2] Kenzü-l-İrfan 1001 Hadis S.15/67.
[3] Hazinet’ul-Esrar s.30 (Arab’ça baskı)
[4] İsra suresi 17/79.
[5] Müzekki-n-nüfus s.202 (Osmanlıca baskı).
[6] Kenzü-l-İrfan 1001 Hadis s.15/66.
[7] Gunyetu-t-Talibin.
[8] Zümer Suresi, 39/9.
[9] Secde Suresi, 32/17.
[10] İmdadul müslimin ve Gülzarı medinetül Münevvere. C. 1. s. 40-41 (Osmanlıca baskı)
[11] Furkan Suresi, 25/64.
[12] Ramuze-l-Ehadis c.2. s.512/7, Sahihi Buhari c.1. s.383/1091 (Beyrut), Sahihi Müslim c.1. s.538/776 (Beyrut), Sahihi İbni Hıbban c.6. s./293/2553 (Beyrut).
[13] İmdadul müslimin ve Gülzarı medinetül Münevvere. C.1. s.40-41 (Osmanlıca baskı).