Elektrik Motoru nasıl yapılır, Elektrik Motoru çalışma prensibi hakkında bilgi.
Elektrik motoru veya motorları akımın mıknatıslık etkisiyle çalışır. Elektrik motoru elektrik enerjisini işe çevirir, (mekanik enerji).
Elektrik motorlarında, başlıca iki kısım vardır:
1) Stator, 2) Rotor.
Stator Nedir: Yerinde duran kısmıdır. Mıknatıs alan elde etmeye yarayan “M” şeklinde bir mıknatıstır. Motorların çoğunda bu kısım bir elektron mıknatıstır. Bu elektromıknatıstan akım geçirilince, kutupların arasında mıknatıs kuvvet çizgileri (manyetik alan) meydana gelir.
Rotor Nedir: Mıknatısın kutuplarının arasında dönebilen bir makara sistemidir. Makarayı teşkil eden tellerin uçları T, ve T2 toplaçlarına bağlıdır. Bu toplaçlara, bir elektrik devresine bağlanan F, ve F2 fırçaları değer. Toplaçlar rotorun mili üzerine yaktırılarak mil boyunca yapıştırılmış bakır veya pirinçten şeritlerdir.
Rotora F,, F2 fırçaları vasıtasıyla akım verilince rotorun nasıl döndüğünü yani motorun nasıl işlediğini (çalıştığını) inceleyelim;
Motorun çalışması:
Fırçaların uçları bir bataryaya (pil veya akümülatör bataryası) bağlansın. Geçen akım ile magnetik alanın karşılıklı etkisinden hareket doğar. Bu durumda mıknatısın N adlı kutbu, rotorun N1 adlı kutbunu iter. S de S1 nü iter. Bu nedenle N nin karşısına gelinceye kadar rotor döner. Rotor bu durumu alınca fırçalara değer toplaçlar değişir. Bununla beraber sarımlardaki akımın yönü ve rotorun kutupları değişir. Bu halde gene N nin karşısında N1 ve S nin karşısında S1 meydana geldiğinden, ayna adlı kutuplar, gene birbirini iterler. Bu suretle dönme devam eder.
Akımın ve magnetik alanın yönü bilindiğine göre rotorun (makaranın veya çerçevenin) dönme yönü sağ el kaidesiyle bulunur. Bunun için, sağ elin avuç içi S kutbuna bakacak şekilde parmaklar akım yönünde tutulursa yana açılan baş parmak dönme yönünü gösterir. Basit bir elektrik motoru yapılması:
5 cm kadar boyunda, 3 cm kadar çapında bir mantar alıp üzerine çerçeve şeklindedir.