Kardiyopulmoner resüsitasyon (CPR): ilk yardım
Kardiyopulmoner resüsitasyon (CPR) için ilk yardım talimatları.
Kardiyopulmoner resüsitasyon (CPR) kalp krizi, boğulma gibi kişinin kalbinin durduğu veya nefesinin kesildiği acil durumlarda kullanılan hayat kurtarıcı bir tekniktir. Amerikan Kalp Derneği, eğitimsiz görgü tanıkları ve medikal personel dahil herkese kalp masajına göğüs kompresyonu ile başlamalarını tavsiye eder.
Bilgi ve becerilerinizin %100 doğru olmadıklarından kuşkulanarak hiçbir şey yapmamak yerine herhangi bir şey yapmak çok daha doğrudur. Hatırlayın ki hiçbir şey yapmamak yerine bir şey yapmak bir kişinin hayatını kurtarabilir.
Amerikan Kalp Derneği’nin önerileri:
- Eğitimsiz. Eğer CPR konusunda eğitimli değilseniz sadece el kullanılan CPR uygulayınız. Bu, acil durum ekibi gelene kadar hastanın göğsüne dakikada 100 göğüs kompresyonu demektir (detaylar için aşağıya bakınız). Suni solunum zorunda değilsiniz.
- Eğitimli ve hazır. Eğer iyi eğitimli ve beceriniz açısından kendinize güveniyorsanız ilk önce solunumu kontrol edip suni solunum yapmak yerine, göğüs kompresyonu ile başlayınız. CPR’a, solunumu kontrol etmeden ve suni solunum yapmadan 30 göğüs kompresyonu ile başlayınız.
- Eğitimli fakat körelmiş. Eğer CPR eğitimi almış fakat becerilerinize güvenmiyorsanız, sadece dakikada 100 göğüs kompresyonu yapınız (detaylar için aşağıya bakınız)
Yukarıdaki tavsiyeleri gerektiğinde yetişkinlere, çocuklara ve bebeklere uygulayın fakat yeni doğanlara uygulamayınız.
CPR, normal bir kalp ritminin tekrar sağlanması için daha belirli bir medikal tedavinin uygulanmasına kadar, beyine ve hayati organlara oksijen taşıyan kanın taşınmasının devam etmesini sağlar.
Kalp durduğu zaman, oksijen taşıyan kanın beyine birkaç dakika gitmemesi, kalıcı hasar için yeterlidir. Bir insan 8 – 10 dakika arasında ölebilir.
CPR’ı doğru bir şekilde öğrenmek için, CPR ve otomatik eksternal defibrilatör (OED) kullanımını da öğreten hızlandırılmış bir ilk yardımcı kursu alın.
Başlamadan önce
CPR’a başlamadan önce, şunları kontrol edin:
- Kişinin bilinci yerinde mi değil mi
- Eğer kişinin bilinci yerinde gözükmüyorsa, omzunu vurun veya sallayın ve “İyi misin?” diye sorun.
- Eğer kişi cevap vermiyorsa ve iki kişi mevcutsa, biri 911’i veya yerel acil servis numarasını aramalı ve diğeri de CPR’a başlamalıdır. Eğer tek başınızaysanız ve telefona anında ulaşımınız varsa, kişinin boğulmadan dolayı cevap verdiğini düşünmüyorsanız, CPR’dan önce 911’i arayın. Eğer boğulmadan dolayı cevap vermediğini düşünüyorsanız, 1 dakika için CPR’a başlayın ve daha sonra 911’i ya da yerel acil servis numaranızı arayınız.
- Eğer bir OED o an mevcutsa, verilen tavsiyelere göre hastaya bir şok verin ve sonra CPR’a başlayın.
Remember to spell C-A-B
Amerikan Kalp Derneği SHS akronimini, sirkülasyon, havayolu, solunum, insanların CPR’ın uygulanma sırasını hatırlamaları için .kullanmaktadır.
Sirkülasyon: Göğüs Kompresyonu ile Kan Sirkülasyonunu Düzeltin
- Kişiyi sert bir yüzeye sırt üstü olarak yatırın.
- Kişinin omuz veya boynunun yanına diz çökün.
- Bir elinizin tabanını kişinin göğsüne, meme uçlarının arasına koyun. Diğer elinizi ilk elinizin üstüne koyun. Bileklerinizi düz ve omuzlarınızı direk ellerinizin üstünde pozisyonlandırın.
- Üst vücut ağırlığınızı (sadece kollarınızı değil) aşağıya doğru en az 2 inç (hemen hemen 5 santimetre) bastırırken kullanın (baskı yaparken). Dakika 100 kere sert bir şekilde bastırın.
- Eğer CPR koşundan eğitimli değilseniz herhangi bir hareket görene kadar veya acil durum ekibi gelene kadar devam edin. Eğer CPR konusunda eğitimli iseniz, solunumu kontrol ederek ve suni solunum yaparak devam edin.
Havayolu: Havayolunu Temizleyin
- Eğer CPR konusunda eğitimliyseniz ve 30 göğüs kompresyonunu tamamladıysanız, kişinin havayolunu baş çene pozisyonu kullanarak açınız. Avcunuzu kişinin alnına koyunuz ve hafifçe başı arkaya doğru eğiniz. Sonra diğer elinizle hafifçe çeneyi, havayolunu açmak için öne doğru kaldırınız.
- Normal solunumu, 10 saniyeden az bir sürede kontrol ediniz. Göğüs inip çıkmalarına bakınız, normal nefes alma sesleriniz dinleyiniz ve kişinin nefesini yanağınız ve kulağınızla kontrol ediniz. Solunum yetmezliği normal nefes almak olarak sayılamaz. Eğer kişi normal olarak nefes almıyorsa ve CPR konusunda eğitimli iseniz, suni solunuma başlayınız. Eğer kişinin kalp krizinden bilincinin yerinde olmadığını düşünüyorsanız ya da acil durum prosedürleri konusunda eğitimli değilseniz, suni solunumu atlayıp göğüs kompresyonuna devam ediniz.
Solunum: Kişi için solunum yapın
Suni solunum ağızdan ağıza ya da ağzın ciddi bir şekilde yaralandığı durumlarda veya ağız açılmadığında ağızdan buruna olarak yapılabilir.
- Havayolunun açık olduğu durumlarda (baş çene pozisyonu kullanarak), burun deliklerini ağızdan ağıza solunum için kapatın ve kişinin ağzını sizinkiyle kapatacak bir şekilde örtün.
- İki suni solunum yapmaya hazır olur. İlk suni solunum bir saniye boyunca yapın ve göğsün şişip şişmediğini kontrol edin. Eğer şişerse ikinci soluğu verin. Eğer göğüs şişmezse, baş çene pozisyonunu tekrarlayın ve ikinci soluğu verin. 30 göğüs kompresyonunu izleyen 2 suni solunum bir tekrar olarak sayılır.
- Göğüs kompresyonuna sirkülasyonu tekrar sağlamak için devam edin.
- Eğer kişi 5 tekrardan sonra (yaklaşık 20 dakika) hareket etmeye başlamadıysa ve otomatik eksternal defibrilatör (OED) mevcutsa, kullanın ve yönlendirmelere uyun. Bir şok uygulayın ve ikinci şoku vermeden 2 dakika önce CPR’a, göğüs kompresyonu ile başlayarak devam edin. Eğer OED kullanımı konusunda eğitimli değilseniz, bir 911 veya acil servis operatörü size nasıl kullanacağınız konusunda bilgi verebilir. 1’den 8 yaşa kadar çocuklar için eğer mevcutsa pediatrik pedleri kullanın. 1 yaşından küçük bebekler için OED kullanmayınız. Eğer OED mevcut değilse aşağıdaki 5. kısma geçiniz.
- Herhangi bir hareket veya medikal personeli devralana kadar CPR’a devam ediniz.
To perform CPR on a child
Çocuklara CPR Uygulamak
1 ile 8 yaş arasındaki çocuklara CPR uygulama prosedürleri temel olarak yetişkinlerle aynıdır. Farklılıklar aşağıdaki gibidir:
- Eğer yalnızsanız, 911 veya yerel acil servis numaranızı aramadan ve OED kullanmadan önce 5 tekrardan oluşan kompresyon ve solunumu çocuğa uygulayınız. Bu hemen hemen 2 dakika sürecektir.
- Kalp kompresyonları için sadece bir el kullanınız.
- Daha hafifçe üfleyiniz.
- Yetişkinlerle aynı kompresyon-soluk oranını kullanın: 30 kompresyonu takip eden 2 soluk. Bu, bir tekrar olarak kabul edilir. Hemen sonra iki soluk ve ardından peşine gelen kompresyon ve soluktan oluşan yeni tekrar.
- 5 tekrar CPR’dan sonra (2 dakika civarı), eğer herhangi bir cevap yoksa ve OED mevcutsa, kullanın ve yönlendirmelere uyun. Eğer mevcutsa pediatrik pedleri kullanın. Eğer pediatrik pedler mevcut değilse yetişkin pedleri kullanınız.
Çocuk hareket edene ya da yardım gelene kadar devam ediniz.
To perform CPR on a baby
Bebeklere CPR Uygulama
Bebeklerde görülen çoğu kalp durması, boğulma ve boğaza bir şey kaçması gibi oksijen eksikliklerinden meydana gelmektedir. Eğer bebeğin havayolu sorunu olduğunu biliyorsanız, boğulmaya karşı ilk yardım uygulayınız. Eğer bebeğin neden soluğunun kesildiğini bilmiyorsanız CPR’a başlayın.
Başlamak için durumu inceleyin. Bebeğe hafif vurun ve hareket gibi bir cevap gözleyin fakat sallamayın.
Eğer herhangi bir cevap yoksa aşağıdaki SHS prosedürlerine başlayın ve yardım isteyin:
- Eğer tek kurtarıcı sizseniz, CPR’ye ihtiyaç vardır, 911 ya da yerel acil servis numaranızı aramadan iki dakika boyunca, yaklaşık 5 tekrar CPR yapınız.
- Eğer başka bir kişi mevcutsa, siz bebekle ilgilenirken onun acil yardım çağırmasını sağlayınız.
Sirkülasyon: Kan Sirkülasyonunu Sağlayın
- Bebeği sırtı üstü yatırarak sert düz bir yüzeye yatırın. Yer olabilir.
- Bebeğin meme uçlarının arasında yatay bir çizgi hayal edin. Bire elinizin iki parmağınızı, göğüs üzerindeki bu çizginin hemen üzerine koyun.
- Hafifçe göğsü 1,5 inç (yaklaşık 4 santimetre) kadar bastırın.
- Düzgün bir ritimde bastırırken sesli olarak sayın. Bir dakikada 100 kere baskı uygulamanız gerekmektedir.
Havayolu: Havayolunu Temizleyin
- 1. 30 kompresyondan sonra, bir elinizle hafifçe çeneyi kaldırarak başının arkasını yana eğerken diğer elinizle alnını aşağıya doğru itin.
- 2. 10 saniyeden az bir sürede, kulaklarınızı bebeğin ağzının yanına koyun ve solunumunu kontrol edin. Göğüs hareketlerini kontrol edin, soluk sesine dinleyin ve soluğunu yanak ve kulağınızla hissedin.
Solunum: Bebek için solunum yapın
- Bebeğin ağzını ve burnunu ağzınızla kapatın.
- İki soluk vermeye hazırlanın. Yanaklarınızın gücünü kullanarak 1 saniye boyunca hafif hava nefesleri vermek için (güçlü ciğerden gelen nefes yerine) yavaşça bebeğin ağzının içine bir kere üfleyiniz. Bebeğin göğsünün hareket edip etmediğiniz kontrol ediniz. Eğer ederse ikinci suni solunumu yapınız. Eğer hareket etmezse, baş çene manevrasını uygulayın ve ikinci oluğu verin.
- Eğer bebeğin göğsü hala hareket etmiyorsa, ağzının içinde herhangi bir yabancı metal olup olmadığını kontrol edin. Eğer cisim görülüyorsa parmağınızla alınız. Eğer havayolu tıkalı olarak görülüyorsa, boğulan bebeklere karşı ilk yardım uygulayınız.
- Her 30 göğüs kompresyonundan sonra 2 soluk veriniz.
- Eğer siz bebekle ilgilenirken yardım çağırabilecek biri yoksa, yardım çağırmadan önce CPR’ı iki dakika boyunca uygulayın.
- Medikal personel gelene kadar CPR’ı herhangi bir cevap görene kadar uygulamaya devam ediniz.