Kek ya da pasta hamurunda neden kabartma tozu kullanıldığını hiç düşündünüz mü? Kabartma tozu, fırında pişme esnasında kek hamurunu kabarık ve yumuşak hale getirir. Bunun sebebi ise, kabartma tozunun fırında pişme esnasında bir gazı açığa çıkarmasıdır: Karbondioksit. Bu deney bize, kabartma tozunun bir sıvıyla bir araya gelmesi sonucunda nasıl şiddetli bir tepkime ortaya çıktığını gösteriyor. Deneyde özellikle sirke benzeri bir asit kullanarak iyi bir sonuç alabilirsiniz. Kendiniz görün!
Yapay lav nasıl gerçekleşir?
Gerekli malzemeler:
- 3 paket kabartma tozu
- Yarım bardak sirke
- Su
- Makas
- 3 adet bardak
- Tabak
- Alüminyum folyo
- Yapışkan bant
- Su geçirmeyen geniş bir zemin (örn. tepsi)
- (Gıda boyası)
Haydi başlayalım
1. Kurulum
Tabağı tepsinin üzerine koyun. Büyük bir bardağı yapışkan bant kullanarak tabağın üzerine bantlayın. Tabak ve bardağın üzerini iki kat alüminyum folyo ile kapatın. Alüminyum folyoyu tabağın alt yüzüne bantlayın.
2. "Krater"i hazırlayın
Makas kullanarak, bardağın ağız kısmında olan boşluk üzerindeki alüminyum folyo katmanın merkezinde küçük bir delik açın. O noktadan başlayan şekilde, bardağın iç yüzeyine kadar X şeklinde bir kesik oluşturun. Alüminyum folyonun dört köşesini de içe doğru katlayın ve bardağın iç yüzeyine bantlayın.
3. Kimyasal maddeleri ekleyin
Büyük bardağa kabartma tozunu ekleyin. İkinci bir bardağı yarısına kadar sirke ile doldurun ve bardak neredeyse tam dolana kadar üzerine su ekleyin. Eğer evinizde varsa, sirke-su karışımını kırmızı gıda boyası ile renklendirebilirsiniz. Şimdi bu karışımı, içinde kabartma tozu bulunan ve alüminyum folyo ile sarılı durumdaki büyük bardağa dikkatli bir şekilde boşaltın.
4. Gözlemleyin
"Volkan"ın içinde ne oluyor?
Sıvı, kabartma tozu ile çok hızlı bir şekilde tepkimeye giriyor. Kabartma tozunda bulunan maddeler karbondioksit gazını açığa çıkarıyor. Karışım şiddetli bir şekilde köpürmeye başlıyor ve köpük halinde yükselerek bardaktan taşıyor.