Rosenberg Benlik Saygısı Ölçeği
En çok bilinen ve en yaygın olarak kullanılan öz saygı testi, hiç şüphesiz ki, Rosenberg ölçeği. Testin ortaya çıkışından bugüne yirmi yıldan daha fazla zaman geçmiş olsa da, basitliği (sadece on sorudan ibaret olmasından dolayı) ve güvenilirliği, bu testin yıllar boyunca popülaritesini korumasına yardımcı oldu.
Benlik saygısından bahsettiğimizde, aslında, çoğu insanın bunun ne anlama geldiğine dair az veya çok bir fikri olacağını biliriz. Temel olarak, bu kavram kendiniz ile ve kendinizi nasıl değerlendirdiğinizle ilgili. Benlik saygısının, benzersiz tonlar, şekiller ve perspektiflerle dolu psikolojik bir tuval oluşturan üç daha karmaşık yönü olduğunu da tabii burada belirtmek gerekiyor.
Benlik saygısı, kendinizle ilgili günlük düşüncelerinizle alakalı bir kavram. Aynı zamanda, diğer insanların sizi nasıl gördüğü ile ilgili algılarınızı da içeriyor. Çocukluğunuz, eğitiminiz, ailenizle, arkadaşlarınızla ve eşiniz gibi sizin için önemli diğer kişilerle olan ilişkileriniz de benlik saygınızın seviyesini belirlemek konusunda önemli rol oynar. Benlik saygısı, diğer konseptler arasında en çok kimlik, kendini tanıma ve öz yeterlilik gibi kavramları kapsar.
Benlik saygısı kavramı ile ilgili daha derin bilgi edinmek istiyorsanız, Maryland Üniversitesindeki Morris Rosenberg"in çalışması, bu konuyla ilgili araştırma yapmaya başlamak açısından oldukça güzel bir seçenek. Bir sosyoloji profesörü olan Rosenberg, alanında bir öncü bir bilim insanı. Kitaplarından biri olan Toplum ve Ergenlik Döneminde Özsaygı (Society and Adolescent Self Image – 1965) adlı çalışmasında, ilk kez benlik saygısı ölçeğini paylaştı.
“Bir insan kendisini onaylamıyorsa rahat edemez.”
– Mark Twain
Rosenberg Benlik Saygısı Ölçeği
Benlik saygısı öznel bir psikolojik yapı. Deneyimlerinizin, bu deneyimleri nasıl değerlendirdiğinizin, kendinize ne tür telkinlerde bulunduğunuzun, kendinize nasıl davrandığınızın ve yaşamın hemen hemen her alanında kendinize ne kadar değer verdiğinizin öz saygıyı oluşturan alt bileşenler olduğunu biliyoruz.
Bununla birlikte, benlik saygısının duygusal bir kavram olduğunu hatırlamak da önemli. Yaşamınızdaki olayları nasıl yorumladığınıza ve bunlarla nasıl başa çıktığınıza bağlı olarak herhangi bir zamanda öz saygınız doğal bir biçimde dalgalanabilir. Başka bir deyişle, kimse hayata yüksek bir benlik saygısı ile başlayıp ölene kadar böyle kalamaz.
Benlik saygısı da aslında kaslar gibi. Eğer öz saygınızı ihmal ederseniz, zayıflayabilir. Her gün bu konuyla ilgili yeterli egzersiz yaparsanız, hayat akıp gidecek, her şeyin ağırlığı biraz daha üzerinizden kalkacak ve herhangi bir durumla yüzleşmek üzere yeterli enerjiniz her zaman var olacaktır. Bu nedenle, bu “psikolojik kas”ın durumunu anlamak için güzel bir başlangıç noktası Rosenberg Benlik Saygısı Ölçeğidir diyebiliriz.
Rosenberg ölçeğinin tarihçesi
Morris Rosenberg, ölçeği ABD"deki okullarda eğitim gören 5,024 ergenden topladığı verilere dayanarak geliştirdi. Onun bu konuyla ilgili ana fikri, insanların özgüvenlerinin sosyal bağlamını anlamaya çalışmaktı. Eğitim, çevre ve aile gibi faktörlerin söz konusu psikolojik yapıyı artırma veya etkileme potansiyeline sahip olduğunu düşünüyordu.
Bu çalışma sırasında, Rosenberg, Amerika Birleşik Devletlerindeki ergenlerin ne durumda olduklarını değerlendirmek üzere bir özsaygı testi geliştirmek istiyordu. Çalışmasını 1960 yılında gerçekleştirdiğinde, bu çalışma, bilim insanlarından oluşan topluluğun ilgisini hemen çekti, çünkü ölçek oldukça yüksek bir güvenilirlik seviyesine sahipti. Ölçek, günümüzde de, hala aynı derecede geçerlilik sahibi.
Rosenberg Benlik Saygısı Ölçeği nasıl uygulanıyor?
Bu testin en dikkat çekici taraflarından biri, uygulamanın çok basit olması. Ölçek, ankete katılanların Likert ölçeğini kullanarak cevapladığı ve “kesinlikle katılıyorum"dan “kesinlikle katılmıyorum"a kadar derecelendirme yaptıkları 10 ifadeden oluşuyor. Böyle kısa bir testin nasıl etkili olabileceğini merak ediyorsanız, aşağıda anlatacaklarımıza da bir göz atın:
2001 yılında, Dr. Richard W. Robbins, aslında, sadece bir soruyla, yani “Yeterli bir benlik saygım var mı?” şeklinde kendine sormanın benlik saygısını değerlendirmek için yeterli olduğunu iddia ediyordu. Yani, aslında, Dr. Robbins de, Tek Maddeli Benlik Saygısı Ölçeği"ni (Single-Item Self-Esteem Scale – SISE) ortaya koydu ve Rosenberg ölçeği kadar etkili bir çalışma yaptı.
Rosenberg Benlik Saygısı ölçeği nasıl değerlendiriliyor?
Rosenberg testinde derecelendirilen maddeler şunlar:
- En azından başkalarıyla eşit bir düzlemde, değerli bir insan olduğumu hissediyorum.
- Bir takım iyi niteliklerim olduğunu hissediyorum.
- Bir bütün olarak düşününce, kendimi bir başarısızlık olarak görmeye meyilliyim.
- Diğer insanların yaptığı kadar işleri ben de yapabiliyorum.
- Gurur duyulacak çok şeyim olmadığını hissediyorum.
- Kendime karşı olumlu bir tutuma sahibim.
- Genel olarak kendimden memnunum.
- Keşke kendime daha fazla saygı duysaydım.
- Zaman zaman kesinlikle yararsız hissediyorum.
- Zaman zaman hiç iyi olmadığımı düşünüyorum.
Katılımcı her soruyu aşağıdakilerden biriyle cevaplar:
- A. Kesinlikle katılıyorum
- B. Katılıyorum
- C. Katılmıyorum
- D. Kesinlikle katılmıyorum
Testin yorumlanması
Her bir yanıtı değerlendirme yöntemi ise şöyle:
- Sorular 1-5: A 4 puan, B 3 puan, C 2 puan ve D 1 puan,
- Soru 6-10: A 1 puan, B 2 puan, C 3 puan ve D 4 puan değerinde.
Dolayısıyla, 30 ila 40 puan arasında almışsanız, iyi seviyede bir öz saygınız olduğunu söyleyebiliriz. Eğer 26 ila 29 puan arasında almışsanız, benlik saygınızın biraz gelişmesi gerekiyor. 25 veya daha az puan almışsanız ise, benlik saygınız düşük demek.
Sonuç olarak, Rosenberg benlik saygısı ölçeği klinik ortamda ve genel halk arasında da benlik saygısı seviyesini ölçmek için yararlı ve basit bir araç. Ve bu araç, hala geçerli bir psikolojik test olmaya da devam ediyor.İlgini çekebilir ...