Galileo ABD'ye takıldı
20 Aralık 2001 22:00
Galileo ABD'ye takıldıABD'nin, Avrupa Birliği tarafından hayata geçirilmek istenen bir yön bulma sistemini, "güvenlik" gerekçesiyle önlediği ortaya çıktı. Avrupa Komisyonu, ABD yönetiminin, Galileo adı verilen sisteme "savaş halinde düşmanın aynı sistemi Batı'ya karşı bir silah olarak kullanabileceğini" öne sürerek muhalefet ettiğini bildirdi.Galileo, Avrupa devletleri tarafından, önemli bir teknoloji sektöründe ABD'yi yakalamak için bir fırsat olarak görülüyor. Ancak kimi AB üyeleri, sistemin maliyetinin fazlalığından yakınarak, projeye destek vermek istemiyorlar. Geçtiğimiz hafta Belçika'nın başkenti Brüksel'de yapılan zirveye katılan AB liderleri, bakanlarından, Galileo'nun finansman sorunlarını mart ayına kadar çözmelerini talep etti. Bir Avrupa Komisyonu (AK) sözcüsünün salı günü yaptığı açıklamaya göre, ABD Savunma Bakanlığı, 15 AB üyesinin savunma bakanlarına bir mektup yazarak, Galileo'nun "düşman tarafından kullanılabileceğini" bildirdi. Bakanlık, Avrupa hükümetlerinden projeyi rafa kaldırmalarını talep etti.
Avrupa Birliği'nin büyük umutlar bağladığı Galileo projesi, Washington'un tepkisiyle karşı karşıya. Proje, alternatif bir elektronik yön bulma sistemi olarak, ABD'nin GPS'sine rakip olacaktı.
Fransa'dan sert yanıtBu isteğe en sert yanıt, her zamanki gibi Fransa'dan geldi. Fransa Cumhurbaşkanı Jacques Chirac, Avrupa'nın bu ve benzer uzay projelerinden vazgeçmesi durumunda "bağımlı statüsünü" sürdüreceğini kaydetti. Chirac, merkezi Paris'te bulunan Uzay Çalışmaları Ulusal Merkezi'nde yaptığı konuşmada, uydu yön sisteminin hayati ticari ve sanayi öneme sahip olduğunu belirtti. Chirac, AB'nin kendi "acil müdahale gücü"nü oluşturmak için adımlar attığı böylesi bir dönemde, Galileo'nun ayrıca, "bağımsız bir güvenlik kapasitesi oluşturmak" için şart olduğunu vurguladı. Fransa Cumhurbaşkanı, ABD'nin, uzay girişimlerine AB'den altı kat fazla para harcadığını da hatırlatarak ekledi: "ABD'nin uzay fetihlerine yanıt vermemek, ülkemizi kaçınılmaz olarak bağımlı bir konuma itecektir; önce bilimsel ve teknik, ardından sınai ve ekonomik alanlarda."
GPS'ye rakipFransa başta olmak üzere önde gelen AB ülkeleri ve Avrupa Komisyonu, Galileo'yu, ABD'nin Küresel Konumlama Sistemi'ne (GPS) alternatif olarak görüyor. Dünya standartı olan GPS; akıllı füzelerden kamyon filolarına dek, askeri ve sivil pek çok alanda kullanılıyor. ABD, bu alandaki tekelini yitirmemek için AB ülkelerine ücretsiz GPS kullanımı teklif etti. Ancak Avrupa Komisyonu Sözcüsü Gilles Gantelet, "On yıl sonra da ücretsiz olacağının bir garantisi yok" diyor. Galileo projesinden sorumlu Komisyon üyesi Loyola de Palacio ise, ABD baskısı nedeniyle projenin daha da ertelenmesi fikrine ateş püskürüyor. Palacio, "Zaten tutarlılığın sınırındayız. Yeni bir erteleme, projenin kârlılığını tehdit eder" diyerek tepkisini ifade ediyor. ABD, daha önce Galileo'yu destekleyebileceğini bildirmişti. Ancak şimdi, projeye muhalefet ediyor. Palacio, bu muhalefetin, 11 Eylül'den bu yana daha da arttığına dikkat çekiyor.
En geç 2008'deAvrupa Komisyonu tahminlerine göre, Galileo, kârlı olabilmesi için en geç 2008'de hayata geçirilmiş olmalı. Çünkü Dünya Telekomünikasyon Birliği, sadece bu tarihe kadar radyo frekansı garantisi veriyor. Ayrıca Avrupa Birliği; ABD, Kanada, Rusya ve Çin gibi ülkeler nezdinde, Galileo ile ilgili taahhütlere girmiş durumda.Uzmanlar, en kötü olasılıkla, Galileo'nun maliyetinin 3.6 milyar Euro (3.2 milyar dolar) olacağını söylüyorlar. Ancak ulaşım, kişisel iletişim, polis, itfaiye ve sağlık gibi hizmetlerde kullanılmasıyla birlikte, bunun dört katı gelir sağlayacak.
Düşman kim?AK Sözcüsü Gilles Gantelet, ABD'nin kendilerine gönderdiği 4 Aralık tarihli mektupla ilgili ayrıntıları da dile getirdi. Buna göre mektup, Savunma Bakan Yardımcısı Paul Wolfowitz'in imzasını taşıyordu. Mektupta, "savaş durumunda Galileo'nun sorun çıkaracağı, çünkü 'düşman'ın, bazı Galileo projelerini kullanabileceği" öne sürülüyordu. Yine aynı mektuba göre ABD, GPS'nin askeri ve sivil kullanımını birbirinden ayırmak üzere. Bu durum karşısında, mektupta dile getirilen "düşman"ın Çin veya Rusya olup olmadığı tartışılıyor. Wolfowitz, örtülü bir tehdit de savurarak, "muhtemel ciddi sonuçlardan sakınmak için, ortak bir çözüm bulma isteğini" dile getiriyor.Amerikan itirazları, AB içindeki çatlakları da açığa çıkarabilir. Gözlemciler; İngiltere, Hollanda ve Almanya'nın projeye karşı olduğunu hatırlatıyorlar. Bu ülkeler, ABD'den ücretsiz alınan bir hizmet için milyarlarca dolar harcamaya gerek olmadığını ifade ediyorlar. Bu bölünme nedeniyle AB ulaştırma bakanları, 7 Aralık'ta yaptıkları son toplantıda, projenin bir sonraki aşamasını karşılamak üzere para tahsis etmeyi reddettiler.
www.evrensel.net