Migren Krizini Başlatan Faktörler
Migreni Tetikleyen 13 Faktör — Multi Yaşam
- Stres
- Uyku eksikliği veya jet lag
- Açlık ya da dehidrasyon
- Yiyecekler
- Katkı maddeleri
- Alkol
- Kafein
- Aşırı ilaç kullanımı
- Koku
- Işık ve ses
- Hava
- Kadınlık hormonları
- Fiziksel aktivite
Migren için herhangi bir tedavinin asla aşırı kullanılmaması çok önemlidir. İlaçların yanlış kullanımı migren ataklarının artmasına ve kronik migren belirtilerine yol açabilir.
Fiziksel veya psikolojik streste bir artış olması migreni tetikleyebilir.
Danimarkalı araştırmacılar migreni olan kişilerde migren ataklarının stresle bağlantılı olduğunu buldular. Diğer araştırmacılarsa, migreni olan kişilerin yüzde 50 ila 80’inde stresin migren baş ağrısını tetiklediğini belirtmişlerdir. Bazı insanlar stresli bir olayın ardından migren atağı yaşamaktayken diğerleri ise stresli bir olayın ortasında migren atağı yaşamaktadır.
2) Uyku Eksikliği veya Jet Lag
Uyku bozukluğu, migreni en yaygın olarak tetikleyen faktörlerden biridir. Yetersiz uykunun genellikle akut migren ataklarını tetiklediği belirtilmektedir. Aşırı uyumak da migren ataklarına neden olmaktadır.
Jet lag ve çalışma programındaki değişiklikler de migren ataklarını başlatabilir. Uykusuzluk, kronik migren ile en çok ilişkilendirilen uyku bozukluğudur. Kronik migren ve uykusuzluk yaşayan kişilerde anksiyete ya da depresyon riski artmaktadır.
Bu iki durumun da ortak noktası uyku bozukluğu olmalarıdır. Birçok insan, uykunun migren ataklarını hafiflettiğini bildirmektedir.
3) Açlık ve Dehidrasyon
Migren ağrısı çeken kişiler yemek yemekten kaçınırlar. Araştırmalar, sürekli öğün atlamanın sık sık migren ataklarına neden olduğunu göstermektedir. Ancak bu durumun tam olarak nasıl ortaya çıktığı henüz bilinmemektedir. Bu durumun kan şekerinin düşmesiyle ilgili olduğu düşünülmektedir.
Dehidrasyon da migren ataklarını tetikleyen etkenlerden biridir. Yeterli su içilmemesi baş ağrısına neden olabilir.
Migrenli kişiler üzerinde yapılan küçük bir araştırma, yetersiz sıvı alımının baş ağrısına neden olduğunu ve araştırmaya katılan kişilerin yaklaşık yüzde 40’ında bu durumun yaşandığını ortaya koymuştur.
4) Yiyecekler
Bazı yiyeceklerin yenmesi ya da bazı yiyecek gruplarının tüketilmemesi migren atağını tetikleyebilir. Migreni olan kişilerin %12 ila %60’ı, bazı yiyeceklerin migren ataklarını tetiklediğini söylüyor.
2008 yılında Brezilya’da yapılan bir çalışmada, migrenli kişilerin çoğunda migren ataklarını tetikleyen en az bir tetikleyicinin olduğu ortaya çıkmıştır. Diyet, migren atağını tetiklediği en çok belirtilen faktörlerdendir. Oruç tutmak da migren ataklarını tetikleyen, beslenmeyle alakalı durumlar arasındadır.
Alkol, çikolata ve kafein migren ataklarıyla en çok ilişkilendirilen maddeler arasındadır.
Migren ataklarıyla ilişkilendirilen diğer yiyecekler:
- Peynir
- Salam
- Bol miktarda amino asit tiramin içeren fermente edilmiş, konserve ve salamura yiyecekler
5) Katkı Maddeleri
Migren, yapay tatlandırıcı aspartam ve aroma arttırıcı monosodyum glutamat (MSG) tarafından da tetiklenebilir.
Aspartam ile yapılan deneyler çelişkili sonuçlar vermiştir. Migrenli kişilerde aspartamın muhtemel etkileriyle ilgili sorunlar hala çözülememiştir. Bilimsel çalışmalar, klinik depresyonu olan kişilerin aspartam tükettikten sonra belirtilerinin kötüşeyebileceğini belirtmektedir.Monosodyum glutamat ya da çin tuzu, çeşitli yiyeceklere lezzet vermek için kullanılır. Pek çok kişi monosodyum glutamatın baş ağrılarını tetikleyebileceğine inanmaktadır.
Kontrollü çalışmaların çoğu, normal bireylerde monosodyum glutamatın baş ağrısı ve diğer sağlık sorunlarıyla arasındaki ilişkiyi belirleyememiştir. Ancak 2009 yılında yapılan bir çalışmada, monosodyum glutamatın yüz ve baş ağrısını tetikleyebileceği sonucuna varılmıştır. Bu yüzden, migreniniz varsa monosodyum glutamattan uzak durmanız akıllıca olabilir.
6) Alkol
Alkol, migreni tetiklediği en sık belirtilen bir başka faktördür. 2008 yılında Brezilya’da yapılan bir çalışma, alkolün migreni olan kişilerin yaklaşık üçte birinde migren ataklarını tetiklediğini ortaya çıkarmıştır.
Diğer alkol türlerine göre kırmızı şarabın migren ataklarını tetiklemesi, özellikle kadınlarda daha muhtemel görünmektedir. Çalışmanın sonucunda kırmızı şarabın erkek ve kadınların %19,5’inde migren ataklarını tetiklediği ortaya çıkmıştır. Beyaz şarap ise, insanların sadece yüzde 10,5’inde migren ataklarını tetiklemiştir.
Çalışmanın sonuçlarına daha yakından bakıldığında, kırmızı şarabın daha çok kadınları etkilediği görülmektedir. Kırmızı şarap, erkeklerin sadece yüzde 8’inde migren ataklarını tetiklerken bu değer kadınların arasında yüzde 22’ye kadar çıktı.
7) Kafein
Bazı uzmanlar aşırı kafein tüketiminin migreni tetikleyebileceğini bildirmişlerdir. Bu yüzden kahve, çay, meşrubat ve enerji içecekleriyle kafein alımınızı takip etmeniz akıllıca olacaktır. Enerji içeceklerinde şaşırtıcı derecede yüksek seviyelerde kafein bulunabilir.
Bazı araştırmacılar, kafein yoksunluğunun da baş ağrısını tetikleyebileceğini belirtmişlerdir. Diğer uzmanlar ise migreni olan kişileri aşırı kafein tüketimine karşı uyarıyor.
Reçetesiz olarak satılan pek çok ağrı kesici ilaçın da önemli oranda kafein içerdiğini unutmayın.
Kontrollü bir çalışma, asetaminofen (Tylenol), aspirin (Bayer) ve kafeini birleştiren bir ilacın, migren ağrısının belirtilerini hafifletmek için ibuprofen içeren ilaçlara göre daha iyi olduğu sonucuna varmıştır.
8) Aşırı İlaç Kullanımı
İlaçların aşırı kullanımı da migreni tetikleyen faktörler arasındadır.
Özellikle analjezikleri ve ağrı kesicileri aşırı kullanan kişilerde, migren ara sıra görülmekten kronik bir hale ilerlemiş olabilir. Migrenli kişiler genellikle opioidleri ve butalbital gibi ilaçları aşırı kullanırlar.
Reçetesiz alınabilecek nonsteroidal antienflamatuar ilaçların da aşırı kullanımı, daha sık baş ağrısı yaşanmasına neden olabilir. Bu durum, ağrının şiddetinin de büyümesine neden olabilir.
Opioid sınıfındaki ilaçların, özellikle kronik migrenin gelişmesine sebep olma olasılığı daha yüksektir.Çok fazla analjezik kullanmanın migren belirtilerini neden daha çok kötüleştirdiği tam olarak belli değildir. Ancak, analjeziklerin aşırı kullanımının da baş ağrısı yapabileceği göz önünde bulundurulmalıdır.
Migren belirtilerinin kontrol altına alınabilmesinden önce, bu tür ilaçların kullanımının bırakılması gerekebilir.
9) Güçlü Kokular
Migreni olan kişiler sıklıkla, güçlü kokuların da baş ağrılarını tetiklediğini belirtmekteler. Genellikle, parfümlerin migren ataklarını tetiklediği belirtilmektedir.
Ayrıca, migreni olan kişilerin yaklaşık yarısında, ataklar sırasında kokulara karşı toleransın azaldığı belirtilmektedir. Bu fenomene, osmofobi de denilir ve migren baş ağrısına sahip insanlara özgü bir durumdur.
Sigara dumanı, yiyeceklerin kokuları ve parfüm gibi kokular atakları en sık artıran kokular olarak belirtilmiştir.
Yapılan bir çalışma, migreni ve osmofobisi olan kişilerin anksiyete ve depresyon belirtileri gösterme olasılığının daha yüksek olduğunu da ortaya çıkmıştır.
10) Parlak Işıklar ve Yüksek Sesler
Bazı insanlar, parlak veya titreyen ışıkların veya yüksek seslerin, migren ataklarını tetiklediğini belirtmektedir.
European Neurology dergisinde yapılan küçük bir çalışma, güneş ışığına kısa süre maruz kalmanın bile migreni tetikleyebileceğini ortaya çıkardı.
Çalışmaya katılanlar migreni azaltmak için şunlardan faydalandıklarını belirttiler:
- Şapka takmak
- Güneş gözlüğü takmak
- Güneşli yerlerden uzak durmak
- Daha fazla uyumak
Ancak, bu çalışmayla ilgili bir nörolog güneş ışığının migren için birincil tetikleyici olmayabileceğini belirtmiştir. Güneş ışığının, önceki gece şarap içildiyse migreni tetikleyebileceğini de yazdığı yazıya eklemiştir.
Ayrıca zaten uykusuz, stresli, susuz kalmış ve öğün atladığı için kan şekeri düşen kişilerde güneş ışığının etkili olabileceğini de belirtmiştir. Nöroloğun vardığı sonuç, parlak ışığın migreni tetikleyen ikincil faktörler arasında olabileceğidir.
Migren ataklarının parlak ışıkla tetiklendiğini düşünen kişiler, bu diğer faktörlerin migren ataklarını etkileyip etkilemediğini göz önünde bulundurmalıdırlar.
11) Havadaki Değişiklikler
Hava değişiklikler, migren ataklarıyla ilişkilendirilmektedir. Migreni olan Brezilyalı ergenlik çağındaki kişiler üzerinde yapılan bir çalışma, güneşli ve açık havanın ya da soğuk havanın migreni tetikleyebileceğini ortaya çıkarmıştır.
Ohio ve Missouri’de genellikle kadınlar üzerinde yapılan bir çalışma, yıldırımla birlikte gök gürültülü fırtınanın baş ağrısıyla ilişkili olduğu sonucuna varmıştır.
Araştırmacılar, yıldırımın migreni nasıl tetikleyebileceğini anlayamamalarına rağmen, yıldırımın migreni tetiklediği sonucuna varmışlardır.
12) Kadınlık Hormonları
Migren Araştırma Vakfı’na göre, kadınlar migren ağrısını erkeklerden üç kat daha fazla çekmektedirler. Bulunan kanıtlar, kadınlardaki cinsiyet hormonlarındaki dalgalanmaların baş ağrısında ve ağrıların şiddetinde büyük rol oynadığını göstermektedir.
2012 yılında yapılan bir araştırmaya katılan kadınların yarısından fazlası, regl dönemi sırasında ciddi migren ağrıları yaşadıklarını belirtmişlerdir. Bu kadınların küçük bir kısmı, yalnızca regl dönemleri sırasında migren atağı yaşamıştır.
Doğum kontrol hapı kullanımı migrenle ilgili belirtileri daha da kötüleştirebilir. Hamilelik, bazı kadınlarda migren belirtilerini hafifletirken bazılarında ise şiddetlendirmektedir. Menopozdan sonra baş ağrılarının ciddiyetinde hafifleme görülebilir.
13) Fiziksel Aktivite
Yoğun egzersizler migreni tetikleyebilir. 2013 yılında yapılan bir çalışmada, migreni olan kişilerin yüzde 38’inde egzersizle birlikte migren ataklarının tetiklendiği ortaya çıkmıştır.
Egzersizin migren ataklarını tetiklediği pek çok kişide baş ağrıları, boyun ağrısıyla başlar. Migren ataklarını egzersizlerin tetiklediğini keşfeden kişilerin yarısından çoğu sevdikleri sporları ya da egzersizleri yapmayı bırakmıştır.
Bazı kişilerse migren ataklarını tetikleyebilecek yüksek yoğunluklu egzersizler yerine düşük yoğunluklu egzersizler yapmaya başlamışlardır.Sık sık ya da ara sıra migren ağrısı yaşayan milyonlarca kişiden biriyseniz, migreninizi tetikleyen faktörleri bulmanız ve onlardan uzak durmanız önemlidir. Migren ilaçlarının aşırı kullanımının belirtilerinizi şiddetlendirebileceğini de aklınızdan çıkarmamalısınız.
Migreninizi etkileyen faktörleri bulmak için günlük tutabilirsiniz. Günlük tutmanız ileride migren krizi yaşamanızı engellemeye yardımcı olabilir.
Kaynak: Healthline
Источник:
https://multiyasam.com/migreni-tetikleyen-13-faktor/
Migreni tetikleyen faktörler
Migrenli hastaların düzenli olarak şikayetleri ve neler yiyip içtikleri gibi notlar düştükleri ' migren günlüğü ' tutmaları çok önemi. Çünkü kişiye göre değişen migren tetikleyici etkenlerin bilinmesi ve buna karşı önlem alınması ağrı sıklığı ile şiddetini azaltmada ilaç kadar etkili olabilir.
Migreni tetikleyen faktörlerin iyi tanınması ağrı sıklığı ile şiddetini azaltmada en etkili yöntemlerden biri. Ancak her migren hastasının ağrıyı tetikleyen faktörleri farklı olabilir.
Bu nedenle migren hastalarının ne yiyip ne içtiklerini not düştükleri ” migren günlüğü ” tutmaları ve ağrıdan önceki 12 gün süresince stres, koku, alkol veya kafein gibi tetikleyici faktörlere maruz kalıp kalmadıklarını not etmeleri çok önemlidir.
Çünkü migreni tetikleyen faktörlerini iyi bilen ve onları engellemeye yönelik tedbirler alan migren hastalarının ilaç kullanmadan ağrıların sıklığı ile şiddetini azaltmaları mümkün olabilir.
AĞRI GÜNLÜĞÜ TEDAVİYE IŞIK TUTUYOR
Migren tanısı için öncelikle hastanın yakınmaları detaylı olarak dinlenir. Hastanın ağrı özellikleri hakkında yeterli bilgi edinildikten sonra fizik ve nörolojik muayene bulgularına göre ileri tetkiklere gerek duyulup duyulmadığına karar verilir.
Bazı hastalarda kan tahlilleri veya beyin tomografisi ya da manyetik rezonans görüntüleme gibi görüntüleme incelemelerinden faydalanılır. Ardından hastadan migren günlüğü tutması istenir.
Bu günlükte ağrının sıklığı, süresi, yeri, karakteri ( zonklayıcı, yanıcı, batıcı vs ) , ağrıyı arttıran ve azaltan faktörler ile kullanılan ilaçlar yer alır.
Günlük takipler tedaviyi düzenleme açısından önemli olduğu gibi, hastanın da kendi ağrısını daha iyi tanımasına yardımcı olur. Bu şekilde daha sonra ortaya çıkan farklı baş ağrıları daha iyi ayırt edebilir.
MİGRENİ NELER TETİKLİYOR
Migreni tetikleyen faktörler:
Stres: En iyi bilinen migren tetikleyicilerinden birini oluşturur. Yapılan farklı çalışmalarda, yüzde 60-80 gibi yüksek bir oranda migren tetikleyicisi olarak tanımlanır ve en sık migren tetikleyicisi olarak yerini korur.
Kafein/nikotin fazlalığı: Fazla kafein ve nikotin tüketimi migren ağrısını tetikleyebilir. Ancak bunun tersi de olabilir. Örneğin her gün belli bir miktarda kafein alan bir kişi aniden düzenli kafein alımını durdurursa ağrılar benzer şekilde tetiklenebilir.
Kokular: Bazı parfümler, sigara, tiner veya boya kokusu migren tetikleyicisi olabilir.
Uyku düzeninde değişiklikler: Hem uykusuzluk hem de fazla uyumak migreni tetikleyebilir.
Geç yatılan bir gecenin sabahında ağrı olabileceği gibi, hafta içi her gün belli bir saatte uyanan kişi, hafta sonu 12 saat fazla uyuduğunda migren tipi baş ağrısı ile uyanabilir.
Hormonlar: En iyi bilinen migren tetikleyicilerinden biri de, adet dönemidir. Adet başlamadan 12 gün önce, adet ortasında veya adet sonlandıktan 12 gün sonra ağrı ortaya çıkabilir. Ağrı özellikle kandaki östrojen seviyesindeki ani azalmalar ile tetiklenir. Bazı migrenlilerde ağrılar sadece adet döneminde ortaya çıkar.
Parlak ışıklar ve yüksek ses: Parlak ışıklar ve yüksek ses migren ağrısını tetikleyebilir. Ayrıca migren ağrısı sırasında parlak ışıklara ve yüksek seslere karşı duyarlılık ortaya çıkar.
Besin ve içecekler: Kuruyemiş, turşu, kurutulmuş meyveler, sosis vb. et ürünlerinde bulunan sodyum nitrat, eski peynirlerde bulunan tiramin, soya ve hazır çorbalar migreni tetikleyebilir.
Bu besinlerin tüm migren hastalarına yasaklanmasına ise gerek yok. Sadece ağrıları bunlarla tetiklendiği net olarak gösterilen kişilerin ilgili besinlerden kaçınmaları önerilir.
Daha önceleri çikolatanın da bir tetikleyici olduğu düşünülüyordu, ancak son yapılan çalışmalarda böyle bir ilişki kanıtlanamadı.
Alkol: Alkol en iyi bilinen tetikleyicilerden biridir. Kırmızı şarap ise migreni tetiklediği en net bilinen içecek.
Hava değişiklikleri: Hava basıncında, ısısında veya nem oranında ani değişiklikler migreni tetikleyebilir. Migren hastaları özellikle havanın lodoslu olduğu zamanlarda ağrı sıklığında artış tarif edilir.
Ani ve yoğun fiziksel aktivite: Aniden ve yoğun fiziksel aktivite migreni tetikleyebilir. Çünkü ani ve hazırlıksız akitivite ile vücudun oksijen ihtiyacı hızla ve net olmayan mekanizmalar sonucunda migreni tetikleyebilir.
Spor: Fiziksel aktivite konusunda da düzen önemlidir. Daha önce hiç yapılmamış bir fiziksel aktiviteye başlarken vücudun yavaş yavaş hazırlanması gerekir. Aşırı zorlamalarla tetiklenebilen migren ağrısını, aktivite öncesi 10 dakikalık bir ısınma süresi, yavaş yavaş artırılan bir egzersiz programı ve spor sırasında yeterli sıvı alımı ile engellemek mümkün olabilir.
İlaçlar: Doğum kontrol hapları veya damar genişletici özelliğe sahip ilaçlar, migren hastalarında ağrıya sebep olabilir.
Doç.Dr. Geysu Karlıkaya
Bu reklam google tarafından sağlanıyor?
Источник:
https://www.ensonhaber.com/migreni-tetikleyen-faktorler-2012-05-16.html
Migren
Migren, çoğunlukla ataklar halinde gelen bir baş ağrısı tipidir. Ataklar 4 saatten 72 saate kadar değişen uzunluklarda olabilir. Kişi ataklar arasında kendini tamamıyla normal hisseder.
Eskiden “sadece bir baş ağrısı tipi” olarak görülen migren, artık başlı başına bir nörolojik hastalık olarak kabul edilmektedir. Migren baş ağrısının bir diğer ismi de damarsal baş ağrısıdır. Bu damarlar kalpten beyine kan taşıyan ana damarlar ile bunların dallarını kapsar.
Beyne giden damarlarda önce bir daralma olur. Bu daralma döneminde haberci belirtiler olur. Bu daralmadan sonra damarlar genişler .
Damarların duvarı gerilir ve bu sırada salınan bazı kimyasal maddeler sinirleri uyarır ve ağrı oluşur. Ancak günümüzde migreni başlatan faktörün kesin olarak ne olduğu bilinmemektedir. Bazı kimyasal maddelerin bu işte önemli rol aldığı kabul edilmektedir.
Bu kimyasal maddeler arasındaki çok ince dengenin bozulması migrende önemli rol oynamaktadır.Ancak bu dengenin neden bozulduğu henüz bulunamamıştır.Bu kimyasal maddelerden özellikle serotonin isimli madde önemli olup damarlar üzerindeki etkide önemli görevi vardır.
Migren kadınlarda erkeklerden daha sık görülür.
Migrenin Nedeni Nedir?
Migrenin neden ortaya çıktığı tam olarak bilinmemektedir. Migrenin beyindeki kan damarları ve elektriksel sinir uyarısını ileten kimyasal maddelerdeki değişikliklere bağlı olduğu düşünülmektedir, ancak bu değişikliklerin neden oluştuğu konusunda araştırmalar halen sürmektedir.
Migren gelişme eğiliminin kalıtımla geçip geçmediğini bilmiyoruz. Çalışmalara göre, eğer anne-babadan birinde migren varsa, çocukta da olma olasılığı %40'tır. Eğer her ikisinde de migren varsa, çocukta da %75 olasılıkla migren görülecektir.Tek yumurta ikizlerinde çift yumurta ikizlerine göre migrene yatkınlık daha fazladır. Birçok kadında adet kanamasından hemen önce östrojen hormonu düzeylerinin azalması migren ağrısına yol açabilir. Birçok faktör migreni başlatabilir.
Bu tetikleyici faktörlere karşı duyarlı olan kişiler, bu faktörlerden uzak durarak migrenin getirdiği kısıtlamalardan büyük ölçüde kurtulabilirler.
Migren Tipleri Var Mıdır?
Değişik migren tipleri vardır. Haberci belirtili migren ve haberci belirtisiz migren en sık rastlanan tiplerdir. Haberci belirtisiz olan daha sık görülür. Haberci belirtili olanda (auralı migren) baş ağrısı öncesinde bazı belirtiler olur. Bunlar daha çok görme ile ilgilidir.
Karanlık nokta, görme alanında zikzaklar veya parlayan ışıklar olabilir. Bazı migrenliler baş ağrısı öncesinde sanki bir tül perde oluştuğundan veya dış aleme buzlu cam arkasından bakar gibi bir duruma girdiklerini ifade ederler.
Daha seyrek olarak vücudun bir tarafında uyuşma veya güçsüzlük bazen de konuşma bozukluğu olur. Bu haberci belirtilerden sonra baş ağrısı başlar. Migren hastalarının büyük çoğunluğunda ise bu haberci belirtiler olmadan baş ağrısı ve diğer buna eşlik eden belirtiler başlar.
Bu örnek migren haberci belirtisiz migren olarak adlandırılır (aurasız migren).
Migreni Tetikleyen Faktörler Nelerdir?
Migren değişik kimyasal maddelerin açığa çıkması ve birçok sistemin yer aldığı bir rahatsızlık olması özelliği ile birçok faktör tarafından başlatılabilir. Ancak bir hastada etkili olan bazı faktörler diğer hastalarda başlatıcı olmayabilir.
Hastalar bu gibi faktörlere durumlarına bağlı olarak değişken derecelerde hassasiyet gösterirler. Bu faktörlere cevap aynı hastada değişiklikler gösterebilir. Yani migreni başlatabilen bir faktör aynı kişide o kişinin o anki durumuna bağlı olarak migren ağrısını başlatırken yine aynı hastada başka zaman başlatmayabilir.
Tetikleyici faktörlerin etkili olabilmesi için hastanın buna hazırlıklı olması gerekir.
Bütün bu değişkenliklere rağmen herhangi bir hastada tetikleyici faktörlerin ortaya konması ve mümkün olduğunca bunlardan sakınılması önemlidir. Bu faktörler iyi kontrol edilirse tedavi daha da kolaylaşır.Migreni tetikleyen, bir başka deyişle migrenin başlamasına sebep olabilen başlıca faktörler; stres, hormonal değişiklikler, diyet faktörleri, uyku düzeni, iklimsel değişiklikler ve kişisel bazı alışkanlıklardır.
Stres ve duygular: Emosyonel olaylar migrenin başlamasında önemli role sahiptirler. Uzamış stres, bastırılmış veya içe atılmış düşmanlık duyguları ve birçok duygusal ve kişisel faktörler birçok migren hastasında önemlidir. Özellikle öfke ve üzüntü gibi duygular ifade edilmeleri veya dışavurumları mümkün olmazsa birikerek bir migren atağını başlatabilirler.
Stres önemli olmakla beraber bir kısım hastada stres geçtikten veya hafiflerken migrenin başladığını ifade ederler. Mesela tatilin ilk günü(tatil baş ağrısı) veya yoğun bir haftanın sonunda baş ağrısı başlayabilir.
Bu durumun muhtemelen stres ortamında devamlı bir vazokonstriksiyon (damarlarda sıkışma, daralma) olması ve bunu damar tonusun da bir gevşemenin izlemesi ilgili olduğu kabul edilmektedir.
Damarların gevşemesi bir diğer deyişle genişlemesi sonucu baş ağrısı başlamaktadır. Netice olarak stres, depresyon, sıkıntı, öfke ve aynı zamanda ağır streslerden sonra rahatlama migren ağrılarını başlatabilir.
Hormonal değişikliler: Migrenli bayanların yaklaşık %70 inde ataklar adet döneminde sıklaşır ve şiddetleri artar. Bazı bayanlarda ise migren krizleri sadece adet dönemlerinde olur. Bir kısım bayan hastalarda özellikle menstruasyon sırasında olan ağrılarının daha şiddetli olduğunu ifade ederler. Birçok bayan hastada özellikle gebeliğin ilk 3 ayında ağrı çekmez.
Östrojen hormonu seviyelerindeki oynamaların tetikleyici faktör olabileceği kabul edilmektedir. Doğum kontrol haplarındaki veya menopoz için kullanılan hormonlardaki östrojen tetikleyici olabilir. Menopoza girmiş migrenli hastalarda mecbur olunmadıkça hormonal ilaçlardan kaçınılmalı kullanılacaksa östrojen mümkün olan en az seviyede tutulmalıdır.
Diyet faktörleri ve bazı ilaçlar: Yiyecek ve içeceklerde bulunan bazı maddeler damarlar üzerine direkt etki ederek onları genişletir ve böylece migreni başlatabilirken bir kısım maddelerde daha ziyade dolaylı yoldan etki ederek bazı refleks yollar ile ağrıyı başlatabilirler. Mesela alkol direkt etki ederken kafein ve nikotin gibi maddeler dolaylı yoldan etki etmektedirler.
Migrenin Belirtileri Nelerdir?
Başlangıçta bir baş ağrısının migren mi, yoksa “sıradan” bir baş ağrısı mı olduğunu söylemek zor olabilir. Migren ataklarını diğer baş ağrılarından ayırabilen özellikleri şunlardır:
- Orta şiddette ya da şiddetli ağrı
- Bulantının eşlik etmesi
- Kusmanın eşlik etmesi
- Işığa ve sese duyarlılık (bazen kokuya duyarlılık)
- Zonklayıcı, nabız gibi atan ağrı
- Ağrı asıl olarak tek taraflıdır
- Ağrı hareketle artar.
Bazı kişilerde migren ağrısından önce 10-30 dakika sürebilen bir aura dönemi olur. Aura parlak ışık çakmaları, titrek, renkli zikzak çizgiler, kör noktalar ya da bir tarafta görme kaybı gibi görsel değişiklikleri içerebilir. Aura ayrıca kollar veya bacaklarda karıncalanma ya da uyuşmayı veya baş dönmesini de içerebilir.
Auranın nedeni hala bilinmemektedir. Belirtilerinizin başka bir fiziksel sorundan değil migrenden kaynaklandığından emin olmak için, doktora gitmelisiniz.
Belirtilerinizi gözden geçirdikten ve sizi muayene ettikten sonra doktorunuz migren olduğunuzu söyleyecek ya da diğer olasılıkları ekarte etmek için ileri testler isteyecektir.
Migren Nasıl Tedavi Edilir?
Migren genellikle 16-35 yaş arası başlar.50 yaş civarında sıklığı azalmaya başlar. Kadınlarda menstruasyonla ilgili migren menopozda kaybolur. Bazı istisnalar hariç migren ileri yaşlarda problem olmaz. Migren tanısı mutlaka ilgili uzman hekim tarafından konur.
Baş ağrısına sebep olabilecek birçok faktör olabileceği bunların bir kısmının tehli olabileceği unutulmamalı ve teşhis için mutlaka konunun uzmanına başvurulmalıdır.
Migren ağrısını taklit edebilen bazı ciddi durumların olabileceği ve bunların ayırımının ancak uzman hekim tarafından yapılabileceği unutulmamalıdır. Migren tedavisi olan bir hastalıktır.
Tehli, insan hayatını riske sokan bir hastalık değildir. Çeşitli formlarda birçok ilaç başarı ile migren tedavisinde kullanılmaktadır. İlaçların bir kısmı başlamakta olan veya başlamış olan migreni sona erdirmeye yöneliktir. Bu tedaviye atak tedavisi adı verilmektedir. Bu amaçla birçok ilaç kullanılmaktadır.
Özellikle son yıllarda Triptan denen ilaçlar atakları sona erdirmede oldukça başarılı olmaktadır. Bir diğer grup ise tedaviye yöneliktir. Yani krizleri tamamen kesmeye veya bu krizleri şiddet, süre ve sıklığını azaltmaya yöneliktir. Bu uzun süreli bir tedavidir.
Unutulmaması gereken bir noktada verilen bir ilaçtan yararlanılmaması tedavi olunamadı anlamına gelmez. Zira bu amaçla kullanılan birçok ilaç mevcuttur. Bir migren ilacından yararlanmayan hasta başka bir migren ilacına çok iyi cevap verebilir. Hangi hastaya ne tip tedavi uygulanabileceği ve ne tip ilaçlar verilebileceği uzmanlığı gerektirir konulardır.
İlaçlar doktorun verdiği şekilde ve onun direktifleri yönünde kullanılmalıdır. Uzman hekim tavsiyesi dışında gelişigüzel ilaç kullanılmamalıdır.
Özellikle ağrı kesicilerin gereksiz yere uzun süre kullanılmaları hastalarda günlük başağrısı [daily headache] denen ve hemen her gün gelen bir baş ağrısına sebep olabilmektedir.
Migrenli hastalar;
- Doktorunuzun önerilerini içtenlikle uygulayınız. Tedavi migreninizi bazen tam geçiremezse bile migren ataklarınızı hayatınızın önemli bir problemi olmaktan çıkaracaktır.
- Sadece konunun uzmanı doktorun verdiği ilaçları ve onun verdiği dozda kullanınız. Kesinlikle konu komşudan veya konunun uzmanı olmayan kişilerden öğrendiğiniz, tavsiye edilen ilaçları almayınız. Her migrenli hasta her ilacı alamaz. Kişiye verilecek ilaçlar kişinin durumu ve varsa diğer hastalıkları ile uyumlu olmalıdır. Bazı hastaların kullanmalarının yasak olabileceği ilaçlar olabileceği unutulmamalıdır. Ayrıca her ilacın bir kullanım şekli ve süresi vardır.
- Migren tedavisinde kullanılan birçok ilaç vardır. Bir ilaçtan istifade etmezseniz başka bir ilaçtan istifade edebilirsiniz. Doktorunuzun tayin ettiği sürelerde kontrole gitmek ve onunla işbirliği yapmak sorununuzu çözecektir.
- Migren atağı sırasında mümkünse sessiz ve hafif karanlık bir odada başınız hafif yüksekte yatınız. Gevşek olmaya çalışın ve kendinizi sıkmayın. Sevdiğiniz dinlendirici bir müzik dinlemek faydalı olabilir.
- Ataklarınızı kaydediniz. Ayrıca atak başlamadan önce yediğiniz yiyecekleri veya yaptıklarınızı kaydetmek, müteakip migren ataklarını önlemede yardımcı olabilir. Migreninizin bir paterni olduğunu yani migreninizi harekete geçiren bazı faktörler olduğunu bulabilir ve bunu değiştirmekle migreninizi önleyebilirsiniz.
- Yukarda yazılı migreni tetikleyen faktörler arasında sizin migreninizi harekete geçirenlerden uzak durmaya çalışın.
- Öğün atlamadan, düzenli beslenmeye çalışın.
- Mümkün olduğu kadar düzenli bir yatma ve kalkma düzenine sahip olun. Bunu hafta sonları da uygulayın.
- Düzenli eksersiz yapın. Bu migren sıklığını azaltabilir.
* Sadece bilgilendirme amaçlıdır, tanı ve tedavi için mutlaka doktorunuza başvurunuz
Источник:
https://ethica.com.tr/migren
Migren Belirtileri Nelerdir Migreni Tetikleyen Faktörler
migren belirtileri nelerdir,migreni tetikleyen faktörler
Migren milyonlarca kişinin şikayeti olan çok şiddetli bir baş ağrısıdır. Her şiddetli baş ağrısı migren olmayabilir. Migren baş ağrısı ile birlikte, sese, kokuya, ışığa karşı hassasiyet, görme bozuklukları, kusma gibi belirtileri de gösterebilir. Baş ağrısı ve migren arasındaki farkı da görmek için baş ağrısına ne iyi gelir yazımızı da okumanızı tavsiye ederiz.
Migren belirtilerini, tedavisini ve çeşitlerini detaylı bir şekilde anlatmadan gelin önce migreni biraz tanıyalım.
Migren : Otonom sinir sisteminde görülen, birkaç belirtiyle bağlantılı olan tekrarlayıcı orta şiddette ve şiddetli baş ağrısı ile karakterize olan bir hastalıktır.
Tekrarlayıcı baş ağrısı ataklarından oluşan ve her 100 kişiden 16’sında görülen migren özellikle Kasım-Aralık aylarında artış gösteriyor. Bu artışın nedeni ise mevsim geçişlerindeki basınç değişikliklerinin oluşturduğu halsizlik ve yorgunluğun migren ataklarını tetiklemesidir.
Migren ağrısı yaşayan kişiler günlük işlerini yapamaz hale gelip, ağrının geçmesi için karanlık ve sessiz bir odaya kapanabilirler.
Migren Kimlerde Görülür
Migrenin kadınlarda erkeklere göre görülme sıklığı daha fazladır. Ülkemizde yapılan araştırmalara göre migren prevelansı erkeklerde %6-8 kadınlarda kadınlarda %12-14 civarındadır. Migrenin kadınlarda erkeklerden fazla görünmesinin en önemli sebebi hormonal değişimlerdir.
Yine hormonal değişimlere bağlı olarak migrenin adet dönemlerinde görülme olasılığı daha yüksektir. Migren her yaşta ortaya çıkabilir en sık ortaya çıktığı yaş aralığı 20-40 yaştır. Migren genetik faktörlere bağlı olarak da ortaya çıkabilir ve ailesel bir geçiş gösterebilir.
Annesi ya da babası migren hastası olan birinin migren olma ihtimali %40’tır. Hem annesi hem de babası migren olan birinin migren olma ihtimali ise %70’tir. Migren tanısı için özel bir test ve radyolojik inceleme yoktur.
Migrenin beyin kimyasallarındaki değişimlerden ortaya çıktığı düşünülür.
Migren Belirtileri Nelerdir
migren belirtileri nelerdir
Migren atakları yaşanması, kişiden kişiye değişiklik gösterir. Bazı kişilerde ayda 1 ya da 2, bazı kişilerde ise haftada 1 ya da 2 kez görülebilir. Migren yaşadıktan sonra bazen uzun bir dönem migren atağı yaşanmayabilir. Migren atağı her gün gelmez.
Aşağıdaki durumlardan bir ya da birkaçıyla sık sık karşılaşıyorsanız bunlar migren belirtisi olabilir:
- Migren ataklar halinde oluşan bir hastalıktır. Ataklar 4-72 saat sürer
- Hasta migren esnasında bir süre kendini soyutlamak, dinlenmek ister.
- Zonklayıcı ve tek taraflı olabilir.
- Migren esnasında gözlerde de şişme gözlemlenir.
- Susuzluk ve sık idrara çıkma
- Işıktan ve sesten rahatsız olma
- Kokulara karşı aşırı duyarlılık
- Üzüntü ve huzursuzluk hali
Bir de migrenin başlamadan önce ve sonrasında 3 farklı belirtisi vardır. Gelin şimdi bir de onları görelim:
“Ön belirtiler”:Migren öncesinde kabızlık, depresyon, sinirlilik gibi öncü belirtiler görülebilir. Birkaç gün öncesinde başlar. Ancak bu belirtiler herkeste aynı şekilde görülmeyebilir. Bazen bu ön belirtilerin hiç görülmediği de olur.
“Aura” dönemi: Aura,migren öncesinde ya da sonrasında ortaya çıkabilir.Bu dönemde ışığa ve sese karşı duyarlılık artar.
Bunun yanında görüntü bulanık olabilir ya da görüntü üzerinde noktalar görülür.Ancak bu dönem de her migren hastasında görülmeyebilir. Bu dönem kendi içinde ikiye ayrılır ; auralı ve aurasız dönem olarak.
Bazı migren hastalarında sadece aura dönemi görülebilir.
Migrenli hastaların %10’unda ağrı öncesinde 5-60 dakika süren aura denilen geçici nörolojik belirtiler görülür. Aura dönemi ; migren başlamadan 20 dakika önce görülen dönemdir. Aura döneminde dil, yüz ve konuşmada uyuşma, baş dönmesi, ışık çakması görülebilir.
“Atak” ağrının görüldüğü dönem: Bu dönem ağrının yaşandığı dönem olarak da adlandırılabilir. Başın tek tarafında zonklama ya da çift taraflı ağrı şeklinde görülür.Atak döneminde sese,ışığa,kokuya karşı hassasiyet görülür. Mide bulantısı,kusma gibi durumlar da görülebilir.
Migren Tedavisi
Migren tedavisinde en önemli koşul, tetikleyici faktörleri tanımak ve bunlardan kaçınmaktır.
Kişi migrenin tetikleyici faktörlerini bildiği ve bunlardan kaçındığı zaman migren ataklarını önemli ölçüde azaltabilir.
Migren hastalığı yaşadığını düşünen kişinin yapması gerekenlerden birisi de öncelikle bir nöroloji uzmanına başvurmak ve doktorunun önerdiği tedavi şeklini benimsemektir.
Migreni Tetikleyen Faktörler
Migreni çoğu zaman tek bir sebep tetiklemez. Üst üste gelen etmenler atağın başlamasına neden olur. Stres, yeterince beslenememe, uzun süre aç kalma gibi bir çok etmen bir araya geldiğinde migreni tetikleyebilir.
Yiyecek ve içecekler ;Bazı yiyecek ve içeceklerin içerisinde bulunan maddeler, damarlarda genişlemeye neden olur ya da direkt etki ederek migrene neden olabilir. Eski peyniri, çikolatayı, çerezi, kafeinli yiyecek ve içecekleri, alkollü içecekleri fazlaca tüketmek migreni tetikleyen faktörlerdir.
Uyku düzeni: Uyku düzeninin bozulması, günlük rutinin dışına çıkılması, sık seyahat migren ataklarını etkileyebilir
Kadınlarda hormonal değişimler ; Migren kadınlarda genellikle ergenlikle başlayan ve regl döneminde ya da menopoz dönemlerinde sıklaşır ve şiddeti artabilir..
Sık İlaç Kullanımı ; Doğum kontrol hapları, uyku hapları ve bazı hormon ilaçları migreni tetikleyebilir.
Alkol ve Sigara ; Alkol ve sigara kullanımını azaltmak ya da bırakmak migren ataklarını azaltmaya yardımcı olacaktır
Bunların dışında migreni tetikleyen faktörler, Baş, göz ve boyun ağrıları yaşamak migrene zemin hazırlayabilir. Aşırı stres migreni tetikleyen faktörler arasındadır. Aşırı kaygı, şok, heyecan durumları migren atağını tetikler.
Uzun süreli bilgisayar ekranına bakarak çalışmak migreni tetikler. Migren hastaları uzun süreli parlayan ekranlara bakmamalı ve çalışma ortamlarını iyi ışıklandırmalılardır. Aşırı parlak ya da tam tersi loş dumanlı ortamlarda migreni tetikleyebilir.
Migren Ağrılarına Ne İyi Gelir
Günlük yaşantınıza dikkat edeceğiniz ve uygulayacağınız birkaç hareketle migren ataklarınızı kontrol altına alabilirsiniz.
Migren Günlüğü tutmak ; Atakların hangi sıklıkla geldiğini, hangi yiyecekleri tükettiğinizde ya da neler yaşadığınızda migren atağı yaşadığınızı not ederseniz migreni tetikleyen faktörleri belirlemiş olursunuz.Böylece tedavinizde bu tetikleyici faktörlerden uzak durarak migren ataklarını azaltabilirsiniz.
Dinlenmek : Migren atakları esnasında oturmak ya da uzanarak dinlenmek, sessiz bir ortamda bulunmak ve gözleri ışığa maruz bırakmamak migren ağrısını azaltabilir.
Spor Yapmak : Yürüyüş yapın, bisiklete binin bedeninizi ve ruhunuzu dinlendirecek spor ve egzersiz yapmaya özen gösterin. Ancak vücudunuzu yoracak ağır antrenmanlardan kaçınmalısınız. Aksi takdirde migren ağrıları tekrar tetiklenebilir.
Zencefil Çayı İçin : Migren esnasında ortaya çıkan bulantı ve kusma hissine iyi gelen zencefil çayı içebilirsiniz.
Vicks : Ağrı esnasında alın, şakak ve ense bölgesine vicks kremini masaj yaparak uygulayabilirsiniz. Vicks içinde bulunan kafur ve mentol sayesinde ağrıyı hafifletir
Источник:
https://www.faydaloji.com/migren-belirtileri-nelerdir-migreni-tetikleyen-faktorler/