Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) ile birlikte yürütülen çalışmaya göre, obezite salgını özellikle yoksul ülkeleri vuruyor. Obezite oranı çocuklar ve ergenler arasında yetişkinlerden daha hızlı artıyor.
Dünya Obezite Günü (DSÖ) öncesinde, 4 Mart'ta yayımlanan çalışmada, 1990 yılında dünyada yaklaşık 226 milyon obez yetişkin, ergen ve çocuk olduğu ifade edildi. Bu rakam 2022 yılında 1,038 milyona yükseldi.
DSÖ'nün sağlık için beslenme direktörü Francesco Branca, obez insan sayısının 1 milyara beklenenden çok daha erken ulaştığını söyledi. Doktorlar obezite rakamlarının hızla arttığını bilseler de, 1 milyarlık sembolik eşiğin ancak 2030 yılında gerçekleşmesi bekleniyordu.
Veriler 190’dan fazla ülkeden toplandı
Lancet, araştırmacıların tahminlere ulaşmak için 190'dan fazla ülkede 220 milyondan fazla insanın kilo ve boy ölçümlerini analiz ettiğini söyledi. Araştırmacılar 2022 yılında 504 milyon yetişkin kadın ve 374 milyon erkeğin obez durumda olduğunu tahmin ediyor. Çalışmada, obezite oranının 1990'dan bu yana erkekler için neredeyse üç katına çıktığı (%14) ve kadınlar için iki katından fazla arttığı (%18,5) belirtildi.
Araştırmaya göre 1990 yılında yaklaşık 31 milyon olan çocuk ve ergen sayısı 2022 yılında 159 milyona ulaştı. Bu kronik ve karmaşık hastalığa; kalp hastalığı, diyabet ve bazı kanser türlerinden ölüm riski de eşlik etmektedir. Aşırı kilolu olmanın koronavirüs pandemisi sırasında ölüm riskini arttırdığı da biliniyor.
Obezitenin en fazla etkilediği ülkeler
Bu artıştan daha fazla zarar gören ülkeler, Polinezya ve Mikronezya, Karayipler, Orta Doğu ve Kuzey Afrika'dakiler. Çalışmada, "Bu ülkelerde obezite oranları, başta Avrupa'dakiler olmak üzere birçok yüksek gelirli sanayileşmiş ülkeden daha yüksek" ifadeleri kullanıldı.
Düşük ve orta gelirli ülkelerdeki hızlı yaşam tarzı değişikliklerinin altını çizen Branca, "Geçmişte obeziteyi zenginlerin bir sorunu olarak düşünme eğilimindeydik, şimdi ise dünyanın bir sorunu" dedi.
Kötü beslenmek obeziteye yardımcı oluyor
Uzmanlar, gıda sistemlerinin çok hızlı dönüşümü iyi yönde olmadığına işaret ediyor. Çalışmanın başındaki isim olan, Imperial College London'dan Majid Ezzati, Fransa ve İspanya gibi bazı güney Avrupa ülkelerinde "özellikle kadınlar için" obezitenin dengelenmekte olduğuna dair işaretler olduğunu söyledi.
Ancak çoğu ülkede obeziteden mustarip insanların sayısının düşük kilolu olanlardan daha fazla olduğunu ve bu oranın 1990'dan bu yana düştüğünü ekledi. Yeterince yemek yememek düşük kilolu olmanın başlıca nedeniyken, obezite için başlıca faktör kötü beslenmek.
DSÖ Genel Direktörü Tedros Adhanom Ghebreyesus, "Bu yeni çalışma, diyet, fiziksel aktivite ve gerektiğinde yeterli bakım yoluyla obezitenin erken yaşamdan yetişkinliğe kadar önlenmesi ve yönetilmesinin önemini vurgulamaktadır" diye konuştu.
Araştırmadan elde edilen sonuçlar Lancet dergisinde yayınlandı.