DOLAR
EURO
ALTIN
BİST 100
İkinci Dünya Savaşı sırasında silah üreten ülkeler genç ve üretken nüfus savaşta olduğu için savunma sanayinde üretimi devam ettirme noktasında değişik tercihler kullandı. Almanlar ve Japonlar ağırlıklı olarak savaş esirlerini tercih ederken, Amerika değişik bir modeli hayata geçirdi. Bu noktada öncelikle Amerikan Savunma Bakanlığı'na sanayinin içinden yüksek düzeyde deneyime sahip yöneticiler getirildi.
Bunlar Training within Industry/Sanayi içinde eğitim(TWI) adı verilen bir programı hayata geçirdiler. Bu kavram OJT iş başında eğitim olarak ifade ediliyor. Burada savaş yüzünden sanayi üretiminin içinde azalan veya yok olan nitelikli eleman ihtiyacı yaşları, sağlık sorunları nedeniyle savaşa katılamayan insanlar, çiftçiler, emekliler, ev kadınları, gençler bir dizi özel eğitimden geçirildi. Bu eğitim sonucunda bu daha önce endüstriyel deneyimi olmayan insanlar süratle savaş sanayinin gerektirdiği hassas seviyede üretim yapabilen nitelikli elemana dönüştüler.
Savaş sonrası Amerika tarafından bu program iptal edilirken, buna sarılan Japonya'da tek bir kuruluş oldu. O da Toyota'ydı. Toyota bu prosedürleri, kendi üretim modeli içine entegre/adapte ederek yarattığı üretim ve yönetim modeli ile günümüzde Yalın adını verdiğimiz düşünce, yönetim ve üretim modelinin temellerini attı.
1980 yıllara gelindiğinde Toyota, Amerika'da en çok satan araba olduğunda, diğer büyük ana sanayiler bunun nedeninin araştırılması için MIT'de(Massachusetts Institute of Technology- Massachusetts Teknoloji Enstitüsü) Jim Womack ve Daniel Jones'a başvurur. Bu iki kişinin ve ekibinin bir yılı aşkın süren çalışması neticesinde ortaya diğer 4 büyük ana sanayinin üretim modelinin aynı olduğu ama Toyota'nın farklı bir modelle üretim yaptığı ortaya çıkar.
Bunun üzerine Womack ve Jones bu modeli araştırıp, ortaya çıkartır ve sonunda bu iki kişiden Jim Womack, Amerika Yalın Enstitüsü'nü (LEI), Daniel Jones ise (LEA) İngiliz Yalın Akademisini kurdu. Bu arada da Dünyayı Değiştiren Makine(The Machine that change of the world) kitabını yazarlar.
Yalın ile ülkemizin ilk buluşması o dönem Koç Holding'in eğitim ve araştırma şirketi olan ve Yalçın İpbüken'in kurucu genel müdürlüğünü yaptığı İDEA şirketinin önerisi ile bu kitap OSD(Otomobil Sanayicileri Derneği) tarafından Türkçeye çevrilir. 1998 yılında yine Yalçın İpbüken ve İDEA organizasyonuyla İstanbul'da, Tofaş'tan Jan Nahum ve Arçelik'ten Mehmet Ali Berkman'ın destekleri ile ilk Yalın Buluşma/Zirve gerçekleştirilir.
Daha sonra Yalçın İpbüken yaş nedeniyle Koç Grubu'ndan emekli olunca 2001'de Daniel Jones ve Jim Womack ona Türkiye'de Yalın Enstitü'yü kurmasını önerirler. Bunun üzerine İpbüken, önce Amerika, sonra Brezilya'ya gider. Orada zirveye katılır, fabrika ziyaretleri yapar. 2002 yılında İpbüken ve bir grup arkadaşı Yalın Enstitü'yü kurar. Benim de üyesi olduğum enstitü ilk zirvelerini dönemin BTSO Başkanı Celal Sönmez'in katkılarıyla BTSO'da yapar.
YALIN MODEL FABRİKA SİMÜLASYONU
Geçtiğimiz hafta başında Yalın Enstitü, Gebze TÜBİTAK TÜSSİDE'de bir Yalın Montaj Hattı Model Fabrika Simülasyonu Eğitimi düzenledi. İş sahipleri, profesyoneller ve akademisyenlerin katıldığı eğitimde iki gün için gözlerimizle bir mucizenin nasıl yaratılacağına tanık olduk. Değerli eğitmenimiz Erol Yakut'a buradan teşekkür ediyorum.
Orada kurulan bir üretim hattındaki 4 kişilik operatörlerden 20 dakikada 18 adet kilit ürtemeleri istenir. Kısa bir eğitimden sonra ilk deneyimde sadece 10 kilit üretilir.
Daha sonra arada yapılan eğitimler ve denemeler ile geçen iki gün sonunda 4 kişi değil, 2 kişi 20 dakikada değil, 14 dakikada 18 kiliti üretmeyi başarır. Bu yaşayarak öğrenilen deneyim verimlilik dediğimiz sanayimizin büyük gereksinim duyduğu konunun bizzat kendisidir. Yalın Enstitü'ye teşekkür ediyorum. İyi ki varlar.