

|←EÇS/11/88|| Evliya Çelebi Seyahatnamesi 11.Cilt |
Evliya Çelebi
|EÇS/11/90→|
dan Menûcehire, ondan Nûşirevan dadyana, ondan gürcü açıkbaşan eline geçip, ondan Menûcehir evlâtlarından Yejdeban adlı namlı pehlivan Guroneyi Gürcü Açıkbaştan alınca başı açık kaldığından hâlâ (Açıkbaş) derler. Sonra Menûcehir evlâtlarından Nekban Yejder Eğri taraflarında yerleşip ürediklerinden fars diline göre bunlara Mençar demişler, bundan bozma Macar kavmi derler. Macarların elinde bu tac yüzyıllarca durup .nihayet Süleyman Han 951 de Vişgrad kalesini zabteder. Meğer bu tac bu şehirde imiş, Süleyman Han bu tacı Budini, Erdel kralı Yanoş îpala ihsan edince bu iskender tacını da ona verip, o da istolni-Belgrad'a başına giyer. Şikloş kalesi Hersek! Pirin Petre tacı zabteder. Tac, kâh Vişgrad, kâh Ertergon, kâh Şiklos kalesine götürülürken bir gün Peçuy kapudanı Peşyuk adlı mel'un, tac elinde olan Pirin Peter'yi basıp tacı Sobran kalesine koyar sonra Süleyman Han 938'de bu kaleyi zabtedip tacı hazineye koyar. Sonra atçı Engerus kralına verip kâfirlerden intikam alır. Süleyman Han Sigetvar altında vefat edince hâlen tac Nemse çasarlarının elinde kaldı. Evvelce bu tac Pojon kalesinde dururdu. 1073'de Sultan Dördüncü Mehmed zamanında Fâzıl Ahmed Paşa Uyvan zabtetti. Düşman korkusundan tacı Pojon kalesinden alıp Bec şehrtaden altı konak içeride Prak kalesine götürdüler. Şimdi elçi divanı olunca tacı Prak'tan getirtip divanhanesinin tahtının üstünde bir kemercik altında onsekiz adet cevahirli altın zincirle asılı durur şekildedir. Divanhaneden içerilere girenler, kral tacı giymiş zannederler.
Krune tacının şekilleri: Her dilde bir adı vardır. Hakir de nice kere seyrettim. Rumun buğday kilesi kadar, yuvarllk, edhemî külahı gibi bir şey... Safî murassa ve cevahirden üstü olduğundan içerisinde ne olduğu malûm değildir. Ancak mukavvalı gibi taktak eder durur. Vaktiyle böyle mücevherli değil imiş.. Her gelen kral cevahirle süslemiş.. Bin Mısır hazinesi değer derler. Onsekiz kral, onsekiz zincir yapıp tepesinde bir cevahir halkaya zincirleri bağlamışlar. Ama bu zincirlerin her birine para yetişmez. Elçi divanından sonra yine Praka gönderirlermiş. Sıra sıra Lâal, yakut, elmas, zümrüt, incisi çoktur. Ağzının kenarları altı sıra fındık Müftülüğünde incidir, aralarına yeşil damle zümrüd dizilmişi. Bakılınca insanın gözleri kamaşır.