Flashcards in 10 Sinyalizasyon ve Tren Kontrolü Deck (25):
1
Neden sinyalizasyon gerekir?
Raylı sistemlerin işletilmeye başlandığı ilk zamanlarda, kazaların olmaması için tren hareket ve hızlarının kontrol edilmesi gerektiği ve bunun için bir sinyal sistemi gerektiği anlaşıldı
2
İlk sinyalizasyon?
İlk zamanlarda, her bir raylı sistem şirketi tren hareketlerini kontrol için istasyonlarda,
makaslarda ve hemzemin geçitler gibi diğer önemli yerlerde polis adı verilen kişileri çalıştırdı.
Bu kişiler başlangıçta el işaretleri kullanarak makinistleri bilgilendiriyorlardı. Güvenlik de sağlıyorlardı.
3
Sinyalizasyon yapan polis nasıl çalışırdı?
Trenlerin hareketine izin veren görevliler arasında herhangi bir haberleşme yoktu. Bir önceki
tren hareket ettikten sonra yeteri kadar süre geçtiyse, yolun serbest olduğu varsayılırdı
4
İlk sinyal kutusu ne zaman, ne yapardı?
1860. Bu sistemde kumanda kolları arasında emniyet kilidi
(anklaşman) vardı. Makaslar uygun bir şekilde değiştirilmeden “yol açık” sinyali vermek
mümkün değildi. Böyle bir emniyet kilidi sistemi o zamandan beri raylı sistemlerde kullanılan
sinyalizasyon ve tren kontrol mekanizmasının temel taşlarındandır.
5
Fail safe sistemler neden gerekmiştir?
Bazen sinyal yol kapalı olsa da arıza yaptığı için yol açıkta kalıyordu. Onun için arıza durumunda yolu kapatacak bir sinyal sistemi geliştirildi.
6
Trenin yolda olduğu nasıl anlaşılırdı?
1860 yılı civarında trenin yolda olup olmadığını gösteren
bir sistem geliştirildi. Bu sistemde içinden küçük miktarda akım geçen elektromıknatıslar ve bir ibre kullanıldı. İbrenin konumuna göre trenin sinyal kutuları arasındaki hatta olup olmadığı veya diğer hat kesimine geçip geçmediği anlaşılıyordu
7
Modern sinyalleşmenin altı amacı
• Önündeki şartlara göre trenleri kontrol etmek.
• Öndeki trenle veya çıkmaz yol sonuyla güvenli bir mesafeyi korumak.
• Çelişen hareketlere zemin hazırlanmasına engel olmak
• Makasların doğru konumda kilitlenmesini sağlamak
• Trenlerin belirli sefer aralıklarına göre çalışmasını sağlamak
• En az sapma ile trenlerin planlanan hızlarında güvenli bir şekilde çalışmalarına imkan sağlamak.
8
Headway nedir?
Trenler arasındaki gerekli en az süreye (mesafeye?) sefer aralığı (headway denir.
9
Blok sistemi nasıl çalışıyor
Bir blokta birden çok tren olmaması prensibine göre çalışıyor. Bloklar işaret kutuları, sinyaller ve kavşaklar arası bölüm.
10
Röleli basit bir yol devresi anlat
Raya aküden elektrik verilir bu da röleyi enerjilendirip ışığı yeşil yapar. Tren yola girip devreyi kısa devre yapınca röle bırakır ve ışık kırmızı olur.
11
Makasda nasıl bir güvenlik alınıyor?
Makasta ökçeden çıkışta makas yanlış yöndeyse makas açılır. Bunu önlemek için iğne ucundan girişte makas dili olması gereken konuma kilitlenir ve güvenli bir geçiş imkanı sağlanıncaya kadar trenin makasa girmesine izin verilmez. Dil konumu sezicilerle sezilir ve kilitlenir
Makas dili mekanizması da tren makasdan çıkıncaya kadar makası kitler.
Ayrıca sensörler makasın kapatmasını engelleyen bir cisim varsa bunu fark ediyor.
12
Makaslar nasıl kontrol edilirdi, ediliyor?
Önce kolla, sonra çelik halatlarla şimdilerde motorlu sistemler ve pnömatik sistemlerle.
13
Emniyet kilidi (anklaşman) ne?
Makas uygun konuma gelmeden veya bir yolun iki tarafına birden yol açık sinyali verilmesin diye kurulan bir sistem.
14
Emniyetli demiryolu için hangi 3 sistem tam çalışmalı?
• Yol devreleri.
• Makas kilit tertibatı ve konum sezme.
• Emniyet kilidi.
15
Sefer araları hesaplanırken en önemli unsur nedir?
İstasyonlar en önemlisidir. İstasyonda durma süreleri değişkendir ve hesaba katılmalıdır.
Sefer arası süre makinistin ilk sinyali görme noktasına gelmesinden trenin son vagonunun bir
sonraki sinyalin örtüşme mesafesini geçmesi arasındaki süredir.
16
Neden yakın, uzak sinyal gereklidir?
Eğer tren hızlı ise Makinist sinyali gördükten sonra durmak için zamanı kalmayabilir. O yüzden yakındaki sinyalin yanı sıra uzaktaki blokun durumunu da makiniste anlatmak gerekir.
17
Yakın, uzak sinyal kaç metreye konur
Yakın 800??? UZak 1200
18
Makaslarda nasıl sinyal verilir?
İki uzak, iki yakın ile hangi yönün uygun olduğu belirtilir.
19
İkincil sinyaller nedir, nerede kullanılır?
İkincil sinyaller an ana hatlarda, depo ve yan yollarda alçak hızlı manevra veya diğer kısa mesafeler için kullanılır. Bu tür sinyal aygıtları yere yakındır ve ana hat üzerinde manevra yapılmasına, lokomotiflerin trene bağlanmasına, lokomotifin bir uçtan diğer uca alınması için gereken manevraya izin verirler.
20
Renkli ışık sistemi pahalıdır peki avantajı nedir?
Sinyal ve makas kumanda kollarını elle hareket ettirmek önemli beceri ve kas gücü gerektiriyordu ve sinyal kutu veya kulelerinin aralarındaki mesafenin küçük tutulmasını gerektiriyordu. Sinyal ve makasların elektrikle hareket ettirilmesine başlanmasından sonra, sinyal kulelerinin sayısında önemli azalmalar oldu. Çok daha uzun yol kesimleri tek yerden kontrol edilebilir hale geldi.
21
Üç renkli ışık sistemi nedir, nerede kullanılır?
Tren hızlarının yüksek, trenler arası sürenin kısa olduğu yerlerde üç-renk işaretleşme kullanılabilir. Bu sistem trenlerin birbirine yakın olmasını sağlar ve bir sonraki yakın sinyale ait uzak sinyali ile mevcut yakın sinyali birleştirir.
22
Dört renk ışık sistemi neden gerekir?
Dört-renk sistemiyle yüksek hızlı trenlerin daha erken yavaşlamalarına ve öndeki trene kontrollü bir şekilde daha yakın olmalarına imkân verir. Sinyal direğinde yukarıdan aşağıya sarı, yeşil, sarı ve kırmızı renkler bulunur. Kırmızı makinistin göz hizası ve karda kapanmasın diye en altta.
23
Dört renk işaretlemede anlam
• Yeşil — tam hız devam et.
• Çift Sarı — gücü azalt, dikkatle devam et.
• Tek Sarı — gücü kes, kontrollü fren yaparak durmaya hazırlan.
• Kırmızı — dur
24
Çok renkli sinyal nerede verimlidir?
çok renkli sinyaller hem yoğun trafiği olan düz hatlarda hem de makaslarda ve terminallerde tren kontrolünde çok etkili olurlar
25