Kadınlarda kemik erimesine karşı yapılabilecekler
Uzmanlar, osteoporoz yani kemik erimesi hastalığının erkeklere nazaran kadınlarda daha çok görülmesinin en büyük nedeninin menopoz sonrası koruyucu hormonların azalması ve böylece kemiklerin korunmasız kalması olduğunu belirtiyor.
Prof. Dr. Hidayet Sarı, kemik erimeleriyle ilgili olarak şunları söyledi:
“Osteoporoz (kemik erimesi) daha çok kadınlarda görülüyordu. Artık erkeklerde de görülmeye başlandı. 9- 10 kadına karşın 1 erkekte görülüyor. Niye kadınlarda osteoporoz daha sık, çünkü kadınların hormonları, kadınları menopoza kadar koruyor.
Menopoza girince hormon kesiliyor, kesilince de kemikleri uyarıcı madde ortadan kalktığı için kemik zayıflamaya başlıyor. Erkeklerin böyle bir hormon kesilmesi yok. Yavaş yavaş azalıyor ama öyle kadınlarda olduğu gibi kesilmiyor.
Erkeklik hormonu, kemik üzerinde uyarıcı bir etki yapıyor. Kaslarının güçlü olması da, kemiklere canlı bir etki yaratıyor. Ama erkekler bu korumadan mahrum kalırsa; alkol kullanırsa, iyi beslenmezse, spor yapmazsa, sigara gibi başka faktörler varsa ve hormonları erken çökerse, erkekler de osteoporoza yakalanabiliyor.”
Eksilen hormon nasıl geri kazanılabilir?
“Eskiden bu görüş şöyleydi; ‘Madem bu hormon kadını koruyor. Biz hormonu dışarıdan verelim, kişilerin kemikleri erimesin.’ Fakat vücut o hormonla ilişkili reseptör algılayıcıları kapattığı için, siz dışarıdan verdiğiniz zaman, bu sefer yanlış uyarı anlamına geliyor. Memede, rahimde kanserler oluşmaya başlıyor. Yağlanma ile damarları tıkanmaya başlıyor. Ters etki yapıyor.”
Ne tür önlemler alınabilir?
Prof. Sarı, bu sorunlara karşı yapılabilecekleri şöyle sıraladı:
“Kişiyi sporla, risk faktörü olan hareketsizlikten kurtaracağız. Kalsiyumlu gıda almıyor ise aldıracağız. Alkol alıyor, sigara içiyor ise bıraktıracağız. Kişiyi bu ek tedbirleri alarak, düzeltelim.
Bir de kemik yapısını uyarıcı ilaçlar verelim. Ama şu gerçek ki, osteoporoz başladı mı, biz ilaçlarla bunu sıfırlayamıyoruz. Şeker hastalığı gibi, kalp hastalığı gibi, ancak yerinde tutabiliyoruz.
Bir şu yapılabiliyor; kadın erken yaşta menopoza giriyor, 30-40 yaşında korkudan, üzüntüden girebiliyor veya kadının hastalığı var, ameliyatla rahmi alınıyor. İşte onlarda kontrollü hormon verilebilir. Ama Türk kadını 40-50 yaşında menopoza giriyor. O halde pek fazla hormonlarla oynamamak önem taşıyor.”