Sargı Nedir? Çeşitleri Nelerdir (sarmak’tan sar-gı). Esnek bir maddeden yapılmış uzun, dar ve ince parça; sağlamlaştırılması veya bir tarafının örtülmesi istenen bir şeyin etrafına dolanır.
—Cerr. Vücudun bir kısmını yerinde tutmak, baskı altında tutmak veya korumak amacıyla uygun biçimde sarılmış şerit.
Çene sargısı, alt çene kemiği kırık ve çıkıklarında çeneyi tespit etmeye yarayan sargı.
—Denizcilik. Çeşitli nesneleri bağlamak ya, da bir yere tespit etmek için kullanılan kalçete veya birkaç burgatalık yoma bükümü kaba halat. (Kullanıldığı yere göre kuşak, polat, köstek gibi adlar alır.)
—Elektrik. Bir elektrik makinesinde veya âletinde aynı devreyi meydana getiren iletkenlerin tümü.
Çubuk sargı.
Denkleştirme sargısı, bir makine veya elektromagnetik âlet üzerine yerleştirilen ve diğer sargılardan geçecek akımın yol açacağı tepkimenin etkilerini azaltmaya yarayan ek sargı.
Disk sargı.
Doldurulmuş sargı, bir yalıtkan madde (emaye tel gibi) ile kaplı olmasına rağmen, iletkenleri arasına, hava boşluğu bırakacak şekilde bir bağlayıcı madde konarak yapılan sargı. (Lifli bir yalıtkan, lifler içindeki hava yerine uygun bir madde doldurulduğu zaman, bu madde yalıtılmış iletkenlerin arasındaki boşluğu tamamen kaplamasa bile, doldurulmuş olarak kabul edilir. Doldurma, yalıtılmış iletkenler arasında hiç bir hava boşluğu bırakmayacak şekilde yapılmışsa sargıya «tamamen doldurulmuş» denir.)
Halka sargı, halka biçiminde magnetik bi: çekirdek etrafına, bir uçları halkanın içinden geçecek şekilde sarılan sarımlardan meydana gelmiş sargı.
îndükleyici sargı, bir uyarma akımını iletmeye yarayan sargı.
İndükleme makinesinin primer sargısı, şebeke tarafından beslenen sargı,
indükleme makinesinin sekonder sargısı, şebekeye bağlı olmayan sargı.
Komütasyon sargısı, kolektörlü bir makinede, komütasyon halindeki iletkenlerde elektromotor kuvvetleri nötrleştiren sargı.
Kör sargı, elektrik makinelerinin bobinlerinde, bir devreye bağlı olmayan ve sadece bir boşluğu doldurmaya yarayan sargı.
Tambur sargı, silindir şeklinde magnetik bir çekirdeğin gerek iç, gerek dış yüzeyine yerleştirilmiş bobinlerden meydana gelen sargı.
—Tekstil. Sargı çubuğu, arabalı iplik eğirme makinelerinde bükülmüş iplik sapını yönelterek masuralar üzerine sarılmasını sağlayan enine yerleştirilmiş hareketli çubuk. (Bu çubuk, karşı çubuk ile birlikte arabanın girişi sırasında iplik sapının sarılmasına kumanda eder.)
—Veterinerlik. Atın tabanına veya taban çatalına yerleştirilen pansumanı tutmak için atın ayağı altına konan, genellikle ince bir saç veya deriden yapılan cebire.
—Cerrahi. Cerrahîde kullanüan sargılar bir pansumanı yerinde tutmaya, bir yarayı korumaya, bir uzvu veya uzuv parçasını yerinde tutmağa, belirli bir vücut kısmına gereken baskıyı yapmaya yarar. Çok zaman bu üç istek değişik oranlarda bir arada bulunur; bu ise sargı yapılırken ne kadar dikkatli davranılması gerektiğini gösterir.
Sargılar, vücutta konduğu yere göre ayarlanır: kol, bacak, boyun, göğüste daire şeklinde veya çapraz, kol ve bacağın kökleri (omuz, kasık) hizasına kondukları zaman T veya X biçiminde, başa kondukları zaman ise kese şeklindedirler. Sargıların bazı hareketleri sınırlandırması istenebilir fakat hiç bir zaman toplardamar dolaşımını engellememelidirler.
Fıtık sargıları, organları yerlerinde tutmaya yarar; sargı yerleştirilmeden önce fıtık küçültülür, yani dikkatle karın boşluğuna geri itilir. Fıtık tiplerine göre «yastıklı» veya «yastıksız» sargı kullanılır. Sargıya en uygun fıtık göbek ve kasık fıtıklarıdır; ancak, fıtığın kesin tedavisi cerrahî müdahaledir. Sadece hastanın genel (yaş, kalp, atardamarlar, böbrekler) veya lokal (zayıf çeperler, deri lezyonları) durumuyla ilgili sakıncalar bulunursa cerrahî tedavi geciktirilir veya hiç yapılmaz; bu hallerde bütün görev sargıya düşer.
—Cerr. ve Eczc. Devamlı, fakat esnek olmayan bir baskı istendiği zaman tercihen, kenarlı gazlı bezden veya tülden sargılar kullanılır, esnekliğin yararlı olacağı zamanlarda elastik krep (pamuk ve yün) veya kauçukla dokunmuş sargılar kullanılır.
Sargılar kullanılmadan önce kendi üzerlerine sarılı haldedir; gereken bölgeye, birinci dönme hareketi bitinceye kadar ucu bir elle tutularak sarılır, sargı sarıldıkça çözülür. Sıkılık, özellikle elastik sargılarda dolaşıma engel olmadan, istenen basıncı elde etmek üzere dikkatle ayar edilmelidir. Kabarık olan kısımlarda (kaslar v.b.) çukurluklara engel olmak için sargı her bir veya iki dönüşte kıvrımlar meydana getirecek şekilde kendi üzerine katlanır. Sargıları yerlerinde tutturmak için genellikle çengelli iğneler kullanılır.