Migren bir baş ağrısı çeşididir.
Kadınların %20’sinde, erkeklerin %10’unda görülür.
Ailevi geçiş gösterir, migrenlilerin %75’inin ailesinde migreni olan kişiler yer alır. Bu anne baba olabildiği gibi kuzen veya büyük hala gibi üçüncü derece akrabalar da olabilir.
Migren ağrıları
Migren ağrılarının seyri 4 evreden oluşur; prodrom, aura, ağrı ve ağrı sonrası.
Prodrom
Ağrılardan önce bazı hastalarda önce prodrom dönemi (hastalık erken belirtisi) görülebilir. Ağrı öncesinde en sık görülen yakınma yorgunluk ve buna bağlı uyuma isteği ve esnemedir. Ses ve kokuya duyarlılık, duygu durum değişiklikleri, anksiyete, sinirlilik, neşelilik hali, yemek yeme isteği, baş dönmesi, ishal, kabızlık, artmış idrara çıkma gibi yakınmalar görülebilir. Çoğu hastada boyun kaslarında tutulma ve sertleşme olabilir.
Aura
Prodrom ile eş zamanlı veya sonrasında hastaların üçte birinde aura görülebilir. Auralar nadiren ağrı olmadan tek başına da görülebilir (sessiz migren). Auralar, damar yatağında meydana gelen değişikliklerin, beynin kan akımını etkilemesi sonucu, beyin dokusunda, hücresel düzeyde elektrik iletimindeki aksama nedeniyle ortaya çıkan geçici nörolojik defisitlerdir (bulgulardır). Bir hastada ilk olarak olarak görüldüklerinde hastanın felç veya benzeri nörolojik bir hastalık geçirmekte olduğu düşünülebilir.
Pek çok farklı aura bulgusu vardır:
Bu bulgular 10 ila 40 dakika içerisinde geriler ve sonrasında ağrı başlar. Bir aura 60 dakikadan fazla sürmez.
Aurasız migren hastalarında prodrom sonrası veya prodrom yaşanmadan direkt olarak migren ağrısı başlayabilir.
Ağrı
Ağrı sonrası
Ağrı geçtikten sonra halsizlik, bitkinlik, kafa derisinde yanma gibi yakınmalar olabilir.
Migren tetikleyicileri (ağrının artmasına veya ortaya çıkmasına neden olan etmenler)
Migrenle beraber görülen hastalıklar:
Migren, beyindeki damar ve sinir hücrelerindeki değişiklikler sonucu oluşan nörovasküler bir baş ağrısıdır. Genetik alt yapısı uygun kimselerde, beynin merkezinde, hayati fonksiyonları kontrol eden hipotalamus bezi kaynaklı uyaranların, beyin sapındaki ağrı merkezlerini tetiklemesiyle ağrıların oluştuğu düşünülmektedir. Ağrı merkezlerinin uyarılması ile, yüzün ve beyin zarlarının hissini sağlayan trigeminal sinirden enflamatuar nöropeptidler (beyinde kimyasal değişikliklere neden olan madde) salgılanması sonucu beynin bazı bölgelerinde kanlanma artışı/azalması meydana gelir. Salgılanan kimyasal maddeler nedeniyle beyin zarlarında, nadiren de beyinin kendisinde, damarlardan sızan protein, iltihap ve alerji hücreleri (mast hücreleri) toplanır; yangı (enflamasyon) oluşur ve ağrı ortaya çıkar.
Migren ağrıları çoğunlukla ergenlikte başlar. Hormonal değişiklikler, kilo alma ve stresli yaşam, erişkin yaşta migren ağrılarının başlamasına neden olabilir.
Tanı-Tetkik
Tanı, bir nöroloji uzmanının muayenesi sonrasında hastanın hikayesi ile konur. Migrene neden olan ikincil bir sebep yoksa tanı konmasını sağlayan belli bir test yoktur. Muayenede problem saptanması durumunda, hekim gerekli görürse, ileri görüntüleme tetkikleri ve B12 vitamini, folik asit, D vitamini, demir ve biyotin eksikliği, tiroid fonksiyon bozukluğu yönünden ileri tetkik istenebilir.