Hristiyanlar, bugünlerde en önemli bayramları olarak kabul ettikleri “Paskalya Yortusu“nu kutluyor. Peki, Paskalya neyi sembolize ediyor? Kökeni hangi olaya dayanıyor? Paskalya günlerini Hristiyanlar nasıl geçiyor?
Paskalya'da yumurta, yeniden doğuşu sembolize ediyor...
“Diriliş“ anlamına gelen ve Hristiyanlar’ın en önemli yortusu olarak kabul edilen Paskalya, “Büyük Perhiz“ adı verilen oruç günlerinden sonra geliyor. Paskalya haftası, İsa Peygamber'in çarmıha gerilişi ve ölümü haftasını sembolize ediyor. Batı kiliselerinde Paskalya, ilkbahar gündönümünde ya da o günün ertesinde dolunayın görülmesinden sonraki ilk pazar günü kutlanıyor. Ortodoks kilisesinde ise yortu tarihleri, Jülyen takvime göre belirlendiği için bazen Batı'daki takvimle çakışmakla birlikte bir, dört ya da beş hafta sonraya da rastlayabiliyor.
Dini ayinler Paskalya Pazarı'ndan bir hafta önce başlayıp, “Büyük Cumartesi“ adı verilen günde doruğa ulaşıyor. Çarşamba günü İsa Peygamber’in ele verilişi, Perşembe günü son akşam yemeği, ayak yıkanması ve tutuklanması, Cuma sabah çarmıha gerilişi, akşam üzeri de gömülüş töreni gerçekleşirken, Cumartesi akşam üzeri de arife törenleri başlıyor. Bu hafta içinde perşembe günü zeytinyağlı mercimek yeniyor. Bu gelenek halk arasında “Meryem Ana'nın gözyaşı“ olarak nitelendiriliyor.
Pekçok Hristiyan, İsa Peygamber’in çarmıhta can verdiğine inanılan Cuma günü perhiz ederek bir nevi “oruç” tutuyor. Bu perhizde et ve hayvansal gıda yenilmiyor. Cumartesi gecesi ise inananlar kiliseleri dolduruyor ve saatler tam geceyarısını gösterdiğinde herkes bir mum yakarak Hz. İsa'nın dirilişini kutlamaya başlıyor. Paskalya Pazarı’nda ise öğle yemeği için zengin bir sofra kuruluyor. Saç örgüsü biçiminde yapılan Paskalya çöreği ise günün vazgeçilmez yiyeceği olarak kabul ediliyor. Paskalya Pazartesi’nde ise genellikle mezarlıklar ziyaret edilerek ölüler için dua ediliyor.
Paskalya sembolleri
Paskalya ateşi ve Paskalya mumu paskalya yortusunun özelliklerinden. Bunlar ölümü yenen ve yeniden dirildiğine inanılan Hz. İsa’yı sembolize ediyor. Paskalya Yortusu ile ilgili halk arasında yaygın olan geleneklerin çoğu, Hristiyanlık öncesi efsaneler kadar uzanıyor. Bu gelenekler, zamanla Hristiyanlığın simgeleriyle birleşmiş. Paskalya tavşanı ve paskalya yumurtası da bu dönemden kalma iki temel sembol.
Çok eski Germen inançlarına göre yumurta hayat kaynağını temsil ederken, tavşam ise doğurganlığın sembolü olarak biliniyor. Paskalya yumurtaları çeşitli renklere boyanıyor. Çocuklar, anne ve babaları tarafından evin içine veya bahçeye saklanan paskalya yumurtaları ile çikolatadan yapılan paskalya tavşanları ve diğer şekerlemeleri, Paskalya Pazarı’nda arayıp bulmaya çalışıyorlar. Böylece çocukların da oyun ve eğlence yoluyla bu yortuyu benimsemeleri amaçlanıyor.