Dünyayı kısa sürede etkisi altına alan ve küresel salgın haline dönüşen koronavirüsü belirtileri ve koronavirüsü testi gündemde yer almaya devam ediyor. koronavirüs belirtileri neler? koronavirüs nasıl bulaşır, koronavirüsten nasıl korunuruz, koronavirüs bulaştığını nasıl anlarız?
COVID-19 Nedir ?
Yeni Koronavirüs Hastalığı (COVID-19), ilk olarak Çin’in Vuhan Eyaleti’nde Aralık ayının sonlarında solunum yolu belirtileri (ateş, öksürük, nefes darlığı) gelişen bir grup hastada yapılan araştırmalar sonucunda 13 Ocak 2020’de tanımlanan bir virüstür.
Salgın başlangıçta bu bölgedeki deniz ürünleri ve hayvan pazarında bulunanlarda tespit edilmiştir. Daha sonra insandan insana bulaşarak Vuhan başta olmak üzere Hubei eyaletindeki diğer şehirlere ve Çin Halk Cumhuriyeti’nin diğer eyaletlerine ve diğer dünya ülkelerine yayılmıştır.
Koronavirüsler, hayvanlarda veya insanlarda hastalığa neden olabilecek büyük bir virüs ailesidir. İnsanlarda, birkaç koronavirüsün soğuk algınlığından Orta Doğu Solunum Sendromu (MERS) ve Şiddetli Akut Solunum Sendromu (SARS) gibi daha şiddetli hastalıklara kadar solunum yolu enfeksiyonlarına neden olduğu bilinmektedir. Yeni Koronavirüs Hastalığına SAR-CoV-2 virüsü neden olur.
Belirtileri Nelerdir?
Belirtisiz olgular olabileceği bildirilmekle birlikte, bunların oranı bilinmemektedir. En çok karşılaşılan belirtiler ateş, öksürük ve nefes darlığıdır. Şiddetli olgularda zatürre, ağır solunum yetmezliği, böbrek yetmezliği ve ölüm gelişebilmektedir.
daha seyrek görülen semptomlar:
- ağrı ve sızı
- boğaz ağrısı
- ishal
- konjunktivit
- baş ağrısı
- tat alma veya koku duyusunun kaybı
- ciltte döküntü ya da el veya ayak parmaklarında renk değişimi
Ciddi semptomlar:
- solunum güçlüğü veya nefes darlığı
- göğüs ağrısı veya göğüste baskı
- konuşma veya hareket kaybı
Nasıl Bulaşır?
Hasta bireylerin öksürmeleri aksırmaları ile ortama saçılan damlacıkların solunması ile bulaşır. Hastaların solunum parçacıkları ile kirlenmiş yüzeylere dokunulduktan sonra ellerin yıkanmadan yüz, göz, burun veya ağıza götürülmesi ile de virüs alınabilir. Kirli ellerle göz, burun veya ağıza temas etmek risklidir.
Kimler Daha Fazla Risk Altında?
COVID-19 enfeksiyonu ile ilgili şimdiye kadar edinilen bilgiler, bazı insanların daha fazla hastalanma ve ciddi semptomlar geliştirme riski altında olduğunu göstermiştir.
– Vakaların yüzde 80’i hastalığı hafif geçirmektedir.
– Vakaların %20’si hastane koşullarında tedavi edilmektedir.
– Hastalık, genellikle 60 yaş ve üzerindeki kişileri daha fazla etkilemektedir.
Hastalıktan En Çok Etkilenen Kişiler:
– 60 yaş üstü olanlar
– Ciddi kronik tıbbi rahatsızlıkları olan insanlar:
– Kalp hastalığı
– Hipertansiyon
– Diyabet
– Kronik Solunum yolu hastalığı
– Kanser gibi
– Sağlık Çalışanları
Tanı Nasıl Konur?
Yeni Koronavirüs tanısı için gerekli moleküler testler ülkemizde mevcuttur. Tanı testi sadece Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü Ulusal Viroloji Referans Laboratuvarında ve belirlenmiş Halk Sağlığı Laboratuvarlarında yapılmaktadır.
Koronavirüsü Hafif Geçirdiğimiz Nasıl Anlaşılır?
Hastalığı hafif belirtiler veya tamamen belirtisiz geçirenlerde bir hafta sonra antikor çıkmaya başlıyor ve 2 hafta sonra tespit edilebiliyor. Belirtisiz geçirenler, evinde pozitif çıkan bir hasta olduğu zaman yapılan taramalarda tespit ediliyor. Bu hastalarda antikor gelişip bağışıklık oluyor. Bu kişilerdeki en önemli belirti halsizlik ve sırt ağrısı oluyor. Bununla birlikte daha az olmakla birlikte, öksürük ve üşüme, karın ağrısı ve ishal gibi şikayetler yaşanabiliyor.
Koronavirüsü Bir Kez Atlatan Tekrar Geçirebilir mi?
Virüste mutasyonun etkisi gözlenmeye başladı. Koronavirüs geçirip atlatanlar için de tehlike geçmiş değil. Prof. Dr. Kara, “Çin’in Wuhan kentinden çıkan virüsün yapısında ara ara değişiklikler oldu, küçük mutasyonlar geçirdi. İlk baştaki virüsün türevi olan mutasyon, geçirmişi olan ikinci başka virüslere tekrar enfekte olunduğu görüldü. Hastalığı geçirmiş de olsak iyileşmiş de olsak karşılaşmamış da olsak mutlaka mesafe ve maskeye her halükarda dikkat etmemiz gerekiyor. Hastalığı geçirdim bana tekrar virüs gelmez demememiz gerekiyor” diye konuştu.
Korunma Yolları Nelerdir?
- Ellerinizi sık sık temizleyin. Sabun, su veya alkol bazlı dezenfektan kullanın.
- Öksüren veya hapşıran kişilerle aranızda güvenli mesafeyi koruyun.
- Fiziksel mesafeyi koruyamadığınız durumlarda maske takın.
- Gözlerinize, burnunuza veya ağzınıza dokunmayın.
- Öksürürken veya hapşırırken burnunuzu ve ağzınızı dirseğinizin iç kısmıyla veya bir mendille kapatın.
- Kendinizi iyi hissetmiyorsanız evde kalın.
- Ateş, öksürük ve solunum güçlüğü şikayetleriniz varsa tıbbi yardım alın.