Fotoğrafını gördüğünüz bronz büst, Thames nehrinden çıkarılmış, British Museum da sergileniyor. Roma İmparatorluk döneminde ‘Beş İyi İmparator’ olarak adlandırılan dönemin üçüncü imparatoru Hadrian. Kendisinden önce gelen İmparator Troyan’ın üvey oğlu, bir kan bağı yok ama Senato onu İmparator seçiyor. M. S. 177 yılında başa geçiyor ve 21 yıl İmparatorluğu yönetiyor.
En üstte gördüğünüz yer İngiltere’de Newcastle şehri. Tyne nehri kenarlarında kurulmuş. Kömür maden yatakları ile ünlüydü bir zamanlar. Şehrin içinde sizi bir ‘Bira’ kokusu karşılar. Ünlü ‘Brown Ale’ Esmer bira Fabrikası merkezdedir. Adaya özgün sert arpadan yapılır. 1977 yılının sonbaharında görevli gittiğim bu şehirde beni, tarihi bir yapıya götürmek istediler, sonunda kabul etmek zorunda kaldım ve kısa bir yolculuktan sonra aşağıdaki fotoğrafta gördüğünüz yere geldik.
Britanya adasını doğudan batıya ayıran ‘Roma Duvarı’ Hadrian döneminde yapılmış. Yüz on yedi kilometre uzunluğundaki bu yapının yüksekliği beş metre ve genişliği altı metreymiş. Yukarıdaki fotoğraf sizi yanıltmasın, bugün bu duvarın sadece bazı bölümleri sağlam kalmış, çoğu yerde sadece temel taşlarını görebiliyorsunuz, benim gördüğüm gibi.
Bu duvarın ‘Yerli halk’ tarafından adayı savunmak için yapıldığını düşünmüştüm, oysa duvarı Romalılar kendilerini savunmak için inşa etmişler, üstelik bununla da yetinmeyerek Hadrian’dan sonra İmparator olan Antonin de ikinci bir duvar yaptırmış.
Yapımı 20 sene süren Antonin ve Hadrian duvarları 2. yüzyılın en uzun duvarları olarak biliniyor. Bölümler halinde yapılan Çin Seddi’nin 13 üncü yüzyılda tamamlanmasından neredeyse bin sene önce yapılmış bu iki duvardan, geriye kalanlar 1987 yılında Unesco Kültür Mirası olarak kaydedilmiş.
M. Meran Pakel
Dalyan, 28.10.2021
211 (33/21)