"Dünya korkunçlaştıkça, sanat da soyutlaşmış"
Bir çok soyutçu ressam, materyalist dünyada Platoncu bir ideal, bir tinsellik arayışına yönelmişti. Bu dönemde ressamlar, mutlak ve sonsuz olanı soyut sanatta aramaya başlamışlardı. Böylece bu dönemde klasizmden gelen ve aydınlanmacı tüm gerçeklik algıları kırılmış, materyalist dünyada algılanan tüm gerçeklik(!) dışlanmıştır.
İsviçreli ressam Paul Klee'nin altını çizdiği, doğaya hükmedemediğinin farkına varan insan, özellikle Birinci Dünya Savaşı'nın ardından doğal süreçte kendine yer bulamamış, doğa korkusunu ilk insanların/toplumların yaptığı gibi soyutlamaya yönelerek aşmaya çalışmıştı. Klee, sanatçıyı bir ağacın gövdesine benzetti. Hatta Platon'a bir atıf olarak görülebilecek şekilde ağacın dalları ile kökü arasında aynadaki yansıma olmadığını ve kimi zaman sanatçının yetersizlik ve kasıtlı çarpıtma ile suçlandığını dile getirdi. Ona göre sanatçı, kendisine ayrılmış yerde durur ve ağaç gövdesi, derinlerden kendisine geleni toplamak ve aktarmaktan başka iş yapmaz. Ya da kendi deyimiyle "Ne hizmet eder ne de yönetir, sadece geçmesine izin verir."
Klee için yaptığı Tunus ziyareti çok önemlidir. Bu deneyim onun kariyerinin dönüm noktası oldu. Hammamet Camii'nin görünümü Klee'yi o kadar etkilemişti ki, o anı sanatının olgunlaştığı yer olarak kabul etti. Soyutlanmış formlar ve neşeli semboller artık onun en önemli çizgisiydi.
"Sanat görüneni yinelemek değil, görünebilirlik sağlamaktır." Paul Klee, önyargısızlığın ve arayışın zaferiydi. Kimileri onu modern anlamda ‘oryantalist' olarak nitelese de, dediği gibi "Dünya korkunçlaştıkça, sanat da soyutlaşmış" fakat onun çizgileri karanlık dünyanın çıkış yollarını ardına kadar açarak göstermişti. Dışavurumcu, kübist ve gerçeküstücü bir İsviçreliydi. Klee, Müzisyen ailenin "Müzikal başarılarla dolu tarihi yok sayarak müziğe yaratıcı ve detaylı bir şekilde girmek için bir sebep bulamadım." Diyen küçük oğluydu.
insanvesanat.com
Mustafa Göksu
Yorum Bulunamadı...
İlk yorum yapan siz olun.