Ferhan Şensoy'un Podcast Yayınındaki Soru-Cevap Etkinliğinin Ayrıntılı Metni
öyle hasret kalmışım ki ferhan abi'nin podcast yayınlarını defalarca büyük bir keyifle dinledim. mest olup kendimden geçip dökümünü çıkarmışım.
soru cevap 1
merhaba, alışık olmadığım bir platformdayım, çok fazla soru gelmiş. ilginize teşekkür ederim. 5 köpek var evimizde. ne zaman havlayacakları belli değil. sorularınıza peyderpey yanıt vermeye çalışacağım.
tiyatromuzun bulunduğu yer, geçmişte bir sanat mozaiği idi şimdi ise çok farklı... ses 1885, 135 yaşında. beyoğlu çok bozuldu, artık beyoğlu'nun son tiyatrosu. izleyicilerimiz bozulmadı.
- varsayalım hüseyin (bir twitter kullanıcısı) soru bombardımanına tutmuş: kavuğu devrettiğinize pişman mısınız? korkusuzca ben komünistim diyebiliyorsunuz ama bir komünist olarak neden örgütsüzsünüz, konfüçyanizmin kısa tanımını yapar mısınız?
kavuğun devredilmemesi geleneğe uymaz. komünizm dünya görüşü, örgütsüz değiliz. ortaoyuncular sıkı bir örgüt. konfüçyüs'ü boş ver komünizmleyiz.
- varsayalım hüseyin'in soru bombardımanı, yıpratıcı olmaya başladı: şahları da vururlar'ın yeni baskısı olacak mı? ikinci el sıfırdan pahalı.
oyunların yeni baskısı olmayacak. kitabı alan bize sormadan oynuyor. 2019'un fransızcaya çevrildi, paris'te oynanacak fransızca öğrenin.
- köksal thomas soruyor: yeni bir dizi ya da film projeniz var mı?
böyle bir projem yok. masamda kitap olmayı bekleyen dosyalardan masa görünmüyor.
- köksal thomas diyor ki, ferhan şensoy'un güncel komedyenler arasında kendi tarzına yakın gördüğü komedyen var mı?
tarzıma yakın oyuncular nöbetçi tiyatro'da yetişti.
- köksal thomas'ın soru bombardımanı sürüyor: kendisi oyun yazarken bir otosansür uyguluyor mu?
otosansür kullanmam, alerji yapar!
- dazlak adam sormuş: ortaoyuncular'ın perdesini yüzyıllar boyunca açabilmek gibi bir hedef ve istek mevcut mudur?
ortaoyuncular 41 yaşında, 100 yaşına çok az kaldı.
- çok tuhaf soruşturma oyununun günümüz şartlarında her geçen gün daha da gerçekçi bir hal alması ile ilgili görüşlerinizi bizlerle paylaşır mısınız?
çok tuhaf soruşturma'nın oynandığı yıllardan çok daha berbat durumdayız. önce içeri hapse atıyorlar sonra suç yaratıyorlar. mesela selahattin demirtaş neden içeride? osman kavala neden içeride? yine de çok tuhaf soruşturma'yı tekrar oynamayı düşünmüyorum; çok oynadık, oynanmayı bekleyen yeni oyunlar var.
- yaşar'ın sorusu çok uzun, okursam hepinizin uykusu gelebilir; cevaba geçelim: nöbetçi tiyatro bir eğitim kurumudur, ortaoyuncular'da oynayanların hepsi nöbetçi tiyatro'da yetişti. bu konuda elimden geleni yaptığımı sanıyorum.
- rasim öztekin kavuğu devredecek, adaya karar vermiş. fikrimi sordu, uygun buldum.
- ferhan şensoy'u tekrar senaryosunu kendi yazdığı bir filmde görebilecek miyiz?
şimdilik böyle bir proje yok.
- ferhan şensoy'un hayat hikayesinin devamını ne zaman okuyabileceğiz?
nezle olmuş dolma kalem dosyası masamda. zamandan zaman çalabildiğim zaman kalınlaşmayı sürdürüyor.
- ümit alan soruyor: sizin kitaplardan hayvan lakabı ile bildiğimiz engin ardıç'ın son durumu hakkında ne düşünüyorsunuz, ferhangi şeyler'in gazete okuma kısmında konu olabilir mi?
galatasaray lisesi'nde hiç kimseye yanlış isim takılmamıştır.
- önce pandemi, ardından levent ünsal'ın kaybı. şahları da vururlar'ı tekrar sahnede görebilecek miyiz? yoksa şimdilik ertelendi mi?
levent ünsal tiyatromuzun çok değerli bir oyuncusu, çok değerli bir oyuncuyu kaybettik. ama tabii ki şahları da vurur tekrar oynanacak; sokağa çıkma izni olunca tekrar provaya gireceğiz.
soru cevap 2
5 köpekli geriş'ten tekrar merhaba. bizim köpekler yayın konusunda biraz tecrübesizler, havlayabilirler endişe etmeyin. dvd'ler ve youtube hakkında çok soru gelmiş.öncelikle bu nevi teknolojik zımbırtılardan hiç anlamıyorum anlama ihtiyacı da duymuyorum. ey-cızgı-mail hesabım yok. sosyal medya hesabım zaten yok. gazeteyi açıyorum, bakıyorum ki fotoğrafım gazetede. bilmemne hakkında beyanatta bulunmuşum, haberim yok.
beyanat bana ait değil tabii ki. twitter'da mivitırda densizin biri benim adıma hesap açmış. hiç benim üslubum olmayan abuk subuk şeyler zırvalamış. kendine gazeteci diyen o salak da yememiş içmemiş bunu gazeteye basmış. benim bunlarla ilgilenecek vaktim yok. ben yazmakla meşgulüm. youtube mutub işlerini ortaoyuncular'ın genç takımına bıraktım. üstünde çalışıyoruz diyorlar bana, çalışıp çalışmadıklarını bilemiyorum. benim bu konuda başka bir sıkıntım var: dvd'yi alan, internetten izleyen oyunu oynama hakkına sahip olduğunu sanıyor. böyle bir şey yok! izin alacaksın, bilet satıyorsan telif ödeyeceksin.
yine bir mehmet sorusu: üstadı beyazperdede veya televizyonlarda görecek miyiz, ufukta proje var mı?
televizyon düşünmüyorum. film projeleri var; ne zaman gerçekleşir, bilmiyorum.
- yaşadığımız dünya hakkında ne düşünüyorsunuz?
dünyadan çok sıkıldım, gidebileceğim gezegen arıyorum.
- volkan eren sormuş: tiyatro oyunlarınızı niye kitaplaştırmıyorsunuz?
oyunları kitaplaştırmayı düşünmüyorum; kitabı alan bana sormadan oynamak hakkına sahip olduğunu sanıyor.
- usta'dan başucu kitabı olarak 3 kitap önerisi alabilir miyiz?
3 yazar önerisi verebilirim: haldun taner, nazım hikmet ve boris vian kitapları.
- fatih soruyor: tuncel kurtiz ile karşılıklı imzaladıkları anlaşmazlık halinde dövüşecekleri hatırayı duymak isteriz.
tuncel kurtiz, hayran olduğum bir aktör. tanışıklığımız çok eski yıllara dayanır. bir gün tiyatroya geldi, ses tiyatrosu'nda şeyh bedreddin oyununu oynamak istediğini söyledi. buyur oyna abi tabi dedim. kaç para kira ödeyeceğini sordu. ne kirası? burası senin tiyatron, dedim, öpüşüp ayrıldık. birkaç gün tekrar geldi tuncel kurtiz, biz yine de bir anlaşma yapalım, dedi. peki abi dedim o gece oturdum iki maddelik bir sözleşme yazdım:
madde 1, tuncel kurtiz tiyatrosunda şeyh bedrettin oyununu oynayacaktır.
madde 2, anlaşmazlık halinde ferhan şensoy ve tuncel kurtiz dövüşürler.
- ahmet gökçe soruyor: karagöz ile boşverin beni tekrar basılacak mı?
basılmayı bekleyen yeni kitaplar var. karagöz ile boşverin beni daha sonra basılacak.
- sol tarih soruyor: şahları da vururlar, biz gençler için sürpriz oldu. oyunun içerisinde ne gibi güncellemeler ile karşılaşacağız? yani günümüz türkiye'sinin siyasi taşlamalarını görebilecek miyiz?
şahları da vururlar 14 mart'ta başlayacaktı. araya koronavirüs girdi, tiyatrolar kapandı. levent ünsal 21 mart'ta vefat etti. onun yerine başka bir oyuncuyla, sonbaharda oynayacağız. şahları da vururlar'ın güncelleştirilmesine gerek yok, bugün daha da gerçek.
- nasıl bıkmadan usanmadan umudunu kesmemeyi başarıyorsunuz, ülkenin sürekli geriye gittiği düşünülünce?
yanlış bir gözlem. ülkenin sürekli geriye gidişi çok hızlandı. bıkmadan usanmadan direnmek zorundayız!
- son olarak, bu konu hakkında soru gelmemiş ancak iki kelam etmek isterim:
grup yorum şarkılarını özgürce söylemek istiyor. helin bölek'i kaybettik, büyük trajedi. aynı acıyı tekrar yaşamayalım. ibrahim gökçek konser vermek istiyorum diyor, ibrahim'in sesine ses olalım, ibrahim'i yaşatalım.
Not: İbrahim Gökçek 7 Mayıs 2020'de yaşamını yitirdi.
soru cevap 3
tekrar merhabalar, bizim köpekler bu yayın işine alıştılar. ben kayda girince havlamayı kesiyorlar. onlara bir sürü kemik aldım, şu an ziyafet çekiyorlar. oyun müzikleri ile ilgili çok soru gelmiş. tüm sorulara toptan cevap vereyim: müzikleri bir albümde toplamak gibi bir niyetimiz var. projeyi cem öğet yönetiyor. projenin ayrıntılarını sormuyorum, sorsam da verdiği cevapları anlamıyorum. onu mix'leriz, bunu fix'leriz o iş bende gibi cevapları var. cem benim damadım, ona güveniyorum. yine de damadımı bir şey bakanı yapmayı düşünmüyorum.
- çok tuhaf soruşturma'nın pardon filmine nasıl evrildiğini merak etmişler.
çok tuhaf soruşturmalar'ı uzun yıllar oynadık çok turne yaptık. sinan çetin oyunu filmleştirmeyi önerdi kabul ettim. filmde oynayan hemen herkes ortaoyuncular takımından. herkes ne yapması gerektiği biliyordu. yüzlerce kez oynamıştık, ezberdik zaten. çok kısa sürede çekildi. filmi de mert baykal yönetti onun da ilk filmiydi çok başarılı oldu. oyunlara her yere turneye gidemiyorum. pardon filmini tüm türkiye izledi. ara sıra taksiye biniyorum, taksiciler beni pardon'dan tanıyor. amma yaşlanmışsın abi diyenler çıkıyor. sen de amma göçmüşsün lan diye yanıt veriyorum. taksici kalakalıyor. lan aradan 1000 yıl geçmiş yaşlanacağım tabii ajda pekkan mıyım ben. pardon ile ilgili tek üzüntüm filmde tuncel kurtiz'in oynamamış olması.
- hayatının en güzel dönemi hangisiydi diye sormuş.
hayatımın en güzel dönemi çocukluğum. ben büyüdükçe türkiye geri gidiyor, herhalde artık büyümemem gerekiyor.
- beni ben mi delirttim oyunumu tekrar sahnelemek ister misiniz?
oynanmamış bir sürü oyunum var. bazılarını radyo tiyatrosu olarak çalışıyoruz. arkadaşlar zoom'dan mumdan gece yarısı provaları yapıyorlar. yakında yayınlanacak eski oyunlarımızı yeninden sahnelemeyi düşünmüyoruz. yeni oyunlarımı oynayacağız.
- ekin eryılmaz bir soruya 3 soru sıkıştırmış: ferhangi şeyler'i hala dinamik tutan şey nedir diye soruyor.
ferhangi şeyler, ana iskeleti dışında her gün yenilenen bir oyun. her oyunda günün gazetelerini okuyorum. ferhangi yorumlar yapıyorum bazen turnelerde oyundan önce polis geliyor. oyunun tekstini istiyor. oyunun teksti yok efendim, diyorum. sahnede aklıma ne gelirse onu söylüyorum, meddahım ben. meddahın teksti olmaz. şaşırıyor polis, çaresiz boyun büküyor. onun suçu yok. onu görevlendiren sansürcünün denyoluğu! perde açılıyor bakıyorum polise sağ kulvardan sandalye atmışlar. o zaman ben de polise sataşıyorum, oyun daha eğlenceli geçiyor.
- ekin eryılmaz sorusu yine okunamayacak kadar uzun. selim ileri'nin anlattığı hikayeyi hatırlamıyorum, tahir alangu ile ilgili bir anım var. tahir alangu müfredat dışına çıkıp bize sait faik, nazım hikmet okuttuğu için işgüzar bir veli onu şikayet etti. soruşturma açıldı, galatasaray'a (gs lisesi) müfettiş gönderildi. dersteyiz müfettiş kapıyı çalıyor sınıfa dalıyor. buyurun kime bakmıştınız diye soruyor tahir alangu. şikayet var teftişe geldim deyince müfettiş; biz arkadaşlarla edebiyat konuşuyoruz edebiyatın teftişi olmaz efendim diyerek, onu kibarca yol etti tahir alangu, soruşturma rafa kalktı.
- bu ülkede padişahın dokunmaması için illa kavuklu mu olmak gerekir?
bildiğim kadarıyla bu ülkede somut olarak bir padişah yok. kendini soyut padişah sanan var. soyut padişahsa ne zaman ne halt edeceği belli olmaz.
- emre öz soruyor: geçmişi iyi bilen biri olarak geleceğini nasıl görüyorsunuz? gelecek nesillerde politik hiciv yapacak kimse olmayacak gibi bir endişeniz var mı?
ülkenin her gün daha geriye gittiği bir dönemdeyiz. tiyatroları takip etmeyi oyun izlemeye vakit bulamıyorum. bu cevabı ahmet teerrrrlik de üstüne alınabilir hemen hemen aynı şeyi sormuş. 13-14 yaşında çocukların bizim oyunlarımızı izlemesi, oyun sonunda gelip kitap imzalatmaları, yorumları ve soruları; gençlere dair umutlanma mı sağlıyor. bir de tabii, ortaoyuncular benden sonra da devam edecek; biz politik bir tiyatroyuz. benden sonra da öyle olacak.
- tiyatroda pişmek için mutlaka istanbul-ankara'yı mı denemek lazım diye sormuş? taşrada tiyatro olmaz diye bir şey yok, olur çok da güzel olur.
- umut vııçç, yeni oyun yazarlarına tavsiyelerimi sormuş.
oyun yazmak isteyenler ustaları okumalılar, çok oyun okumalılar. haldun taner'in bir lafı var: ilk perdeyi herkes yazar, 2. perdeyi yazar yazar. bu lafı akıllarından çıkarmasınlar.
- yeni kitaplarım için biraz daha gaza basıp basamayacağımı sormuşlar.
tiyatronun yaşayabilmesi için düzenli olarak turneye gidiyorum. hafta başı basıyorum gaza, hafta sonu dönüyorum istanbul'a. benim bahsettiğim gaz, sizin sorduğunuz gaz değil tabii. ben de oturup yazmak istiyorum ama tiyatro izin vermiyor.
- mazhar suat özkan soruyor. mazhar özkan'ı anladık, suat kim? yine kavuk ile ilgili sormuş.
bu soruya daha önce yanıt verdim. tekrar ediyorum: kavuk rasim öztekin'de, beni aradı rasim, doktoru sahneye çıkmasına izin vermediği için kavuğu devretmek istediğini söyledi. kavuklu adayını söyledi. ben de ona verdim. yeni kavukluyu açıklamak rasim'e düşer.
- parasız yaşamak pahalı'yı ilk olarak bülent kayabaş ve hümeyra ile bir film olarak yazıp yönettiniz. filmin oluşum süreci nasıl gelişti?
parasız yaşamak pahalı'yı ilk olarak sadri alışık için yazmıştım. hatırladığım kadarıyla, oğlu kerem o sıralar futbola merak salmıştı. oyun fikri de böyle gelişti. sonra sadri abi, şakir rolünü ben oynayamam bunu sen oynamalısın dedi. belki de kibarlık yaptı. filmde ayrıca suna pekuysal da oynuyordu. ben geçmişe dönüp baktığımda kendimi hep çok şanslı buluyorum. "ferhan" şanslı, talihli demek zaten. suna abla ile oynamak büyük şanstı.
- çınar değişici, çok değişik bir soru sormuş: sizce en güzel hangi dil?
bence en güzel dil, henüz icat edilmemiş olan.
- sinema ile aranız nasıldır? sevdiğiniz yönetmenleri ve filmleri öğrenmeyi çok isterim.
yeni filmleri takip edemiyorum. oyuncu olarak ise her zaman söylüyorum: tiyatro karım, sinema metresim.
pardon'un devamı "çok pardon"u çekmek istiyorum. karım tiyatro izni vermiyor.
fellini ve woody allen filmlerini seviyorum. fellini'den amarcord, woody allen kahire'nin mor gülü (the purple rose of cairo) en sevdiklerim. nöbetçi'den (nöbetçi tiyatro) aydın, size nasıl ulaşabiliriz hocam demiş. nöbetçi tiyatro, ortaoyuncular ailesindendir. oğlum sende cep telefonum yok mu? niye buradan soruyorsun?
- oyun sonunda bir şişe şarap götürmek isterim. acaba tersler mi? diye sormuş.
benim şarabı terslediğim nerede görülmüş? deli miyim ben bre!
- ismini vermek istemeyen sormuş: 5 kişi ile yemek yeme şansınız olsa, bunlar kimler olurdu?
ismini vermek istemeyenin sorusu, acil cevap gerektiriyor: trump, putin, çorumlu boris, tosuncuk, kim jong-un ve ismini vermek istemediğim bir şahıs. ilk 5 tercihim bu olurdu. hesabı trump'a yıkardım, ödesin pezemenk! sonra da restoranı yakardım. kaçabilirsem ne ala, kaçamazsam hadi bana eyvallah...