Veritable Operasyonu savaşını ve planlamasını burada ne kadar detaylı anlatırsam anlatayım, bunu hak ettiği biçimde yapmaya yetecek yeri bulamam. Ancak daha fazla bilgi sahibi olmak isteyenler, bu konuda bol miktarda bilgi kaynağı bulabilir.
Bugün, çok kısaca sadece Zırh veÖzel Donanıma odaklanacağız; çünkü bu operasyon, her Tankçının korkulu rüyasını gözler önüne seriyor: Bozuk arazi ve hava koşullarının bir Operasyon üzerinde yapabileceği büyük etki. Çamura saplanmış bir tank, makineli tüfek kulesinden başka bir şey değildir ve kolay bir hedeftir.
Veritable Operasyonu, 8 Şubat 1945 tarihinde başladı ve aşağıdaki yorumlar, 21. Ordu Grubu, İngiliz Silahlı Kuvvetleri ve 9. Kraliyet Tank Alayı (9RTR) Komutanı MC Albay P.N. Veale'nin yazdığı savaş sonrası değerlendirmelerini temel alıyor.
Bu operasyon, Müttefiklerin Batıdan Almanya'ya giriş yapmasını ve karşı koyan Alman ordularının yok edilmesini sağlamak üzere tasarlanan bir dizi harekâttan sadece biriydi. En önemli hedefi, Maas Nehri ile Ren Nehri arasındaki Alman mevzilerini imha etmek ve bu iki nehrin arasından güney yönünde ilerlemekti. Bu görev tamamlandığında, 21. Ordu Grubu bir sonraki aşamaya hazır hale gelecek ve Ren Nehri boyunca bir cephe açılacaktı.
Plan, yerleşik Alman kuvvetlerini çembere alacak iki saldırı kolu oluşturmaktı. El Bombası Harekâtı adındaki bir harekât çerçevesinde İngiliz ve Kanada kuvvetleri kuzey kolunu, Amerikan kuvvetleri ise güney kolunu oluşturacaktı. Ancak Alman kuvvetleri, Roer nehrinde büyük bir taşkın oluşturmayı başarınca Amerikan kuvvetleri saldırıyı ertelemek zorunda kaldı.
Günlük tutulan bir raporda şunlar yazıyordu: "Solda 53 (W) PİY Böl istikrarlı bir biçimde ilerledi ve Reichswald'ın kuzeybatı köşesindeki yüksek rakımlı araziyi ele geçirdi, 200 Savaş Esiri ele geçirildi. Zeminin durumu, büyük sorunlara yol açtı… Churchill Tankları ve köprü kurucular, askerlerle birlikte ilerlemeyi başardı ama Flail'ler ve Crocodile'lar başlangıç çizgisini geçtikten hemen sonra çamura saplandı.”
Komutan General Dwight D Eisenhower, bir yorumunda "Veritable Operasyonu'nun Müttefikler ve Alman kuvvetleri arasında tüm savaş boyunca gerçekleşen en sert çatışmalardan biri, son derece sert bir maç" olduğunu belirtti.
İçeri bir kere sızıldıktan sonra, Zırhlıların savunmayı büyük oranda yaracağı umuluyordu ancak hava ve zemin şartları bunu imkansız hale getirdi. Su taşkını ve arazinin son derece kötü durumu, ilerlemenin yollar ve raylarla sınırlı kalmasına neden oldu. Bu, büyük bir tıkanıklığa yol açtı ve bunu fark eden Alman Ordusu, tüm küçük köylerini ve kasabalarını mukavemet noktalarına dönüştürdü, tanksavar hendekleri inşa etti ve yollarda çukurlar açtı. Bunun neticesinde, bu engellerin hiçbiri Zırhlılar tarafından geçilemedi ve piyadelerin devreye girmesi gerekti. Zırhlıların bağımsız bir biçimde hareket etmeye çalıştığı anlarda yaşanan kayıplar ağır oldu.
O nedenle, Zırhlıların en etkin kullanılış biçimi yakın destek sağlamaktı. Bu rol, bugün bile yüksek miktarda ateş gücü sağlamak açısından son derece önemlidir ama aynı zamanda piyadelerin moralini yüksek tutmaya da büyük katkı sağlar. Bu savaş, büyük oranda bir piyade savaşıydı. Hava üstünlüğüne rağmen, savaşın neticesini piyadelerin birbiriyle yapacağı sert çatışmalar belirleyecekti. Cephedeki komutanlardan biri, bu durumu "Spandau ve Bren arasındaki mücadele, tüm gün sürdü" şeklinde özetledi.
"Tankların ormanlarda görüş mesafesinin iyice düşmesi nedeniyle, hem gündüz hem de gece vakti sürdürülen tüm ilerleyişlerde, tanklar ister bayır aşağı ister ormanın içinde ilerlesin, savaşa hazır piyadelerin tankların önünden gitmesi gerekiyor. Devrilen ağaçların piyadelerin üzerine düşmesini önlemek için, piyadelerle tanklar arasında yaklaşık 27 metre mesafe olmalı. Bundan emin olmak için, gece sürdürülen ilerleyişler belirli sınırlarla yapılmalı ve hareket ışığı kullanılmalı. Piyadeler, sırtlarında kolayca görülebilen bir işaret taşımalı ve piyade ile tank komutanları birbirine yakın durmalı. Bir seferinde, sırtında beyaz kulplu bardak taşıyan askerler her defasında 72 metre ilerliyor ve durduklarında da arkalarındaki tanklara kırmızı ışıklarla sinyal gönderiyorlardı. Bu sistem, oldukça tatmin edici bir biçimde işliyordu. Ön taraf kadar kanat korunması da sağlanmalı.”
9RTR (MC Albay P.N. Veale) Eylem raporunda şunlar yazıyordu:
Rapora göre " Crocodile'ların kullanımı, makineli tüfek kulelerine karşı çok başarılı oldu. Ormanlık arazideki siperler ve güçlendirilmiş bölgeler, ciddi ve inatçı direniş noktaları, düşmanı dehşete düşürmeye devam eden alevlerin kullanımıyla aşıldı." "Taarruz, saat 10:30 sularında başladı ama zemin çok kötü bir durumdaydı ve Flail'ler ile Croc'lar hiç ilerleme kaydedemedi, Başlangıç Çizgisinin bulunduğu bölge kısa sürede çamura saplanan araçlarla tıkandı. Ancak normal Churchill'ler, ağır arazide yavaş ama istikrarlı bir şekilde ilerledi. İlk 914 metrede hiçbir direnişle karşılaşılmadı, ancak emin olmak için ön tarafta ve kanatlarda serbest Besa ateşi açıldı."
Çok nadir kullanılabilen Flail'ler, yolda kurtarılamayacak bir biçimde bataklığa saplandı.
Raporda "WASP'ların çoğu harekâtta crocodile'ların yerine kullanıldığı" açık bir biçimde belirtiliyor. "WASP, doğrudan Tabur komutanının emri altında bulunma avantajına sahip ve bu nedenle her zaman göreve hazır. Bu birim, düşmanı ormanlık araziden, köylerden ve çiftlik evlerinden püskürtmede son derece faydalı oldu. BADGER (RAM) alev makineleri, bu Operasyonda ilk defa kullanıldı." BADGER RAM, Kanada’nın RAM Cruiser Tankını temel alan bir araçtı. Ram'in gövdesi, özellikle de tankın taretinin WASP yakıt tanklarına yer açmak için çıkarılması ile ideal bir hal aldı.
WASP (solda) ve Badger RAM Flame (sağda)
Badger'lar olarak adlandırılan bu dönüştürülmüş Ram'lerin çoğunda, ön taraftaki .30 kalibrelik makineli tüfeğin olduğu yere Wasp’ın alev fırlatıcısı takılarak geniş bir ateş açısı elde edildi. Her ne kadar fırlatıcı, baş aşağı monte edilmiş olsa da, silahın isabet oranında herhangi bir değişiklik olmadı. Aracın arka tarafına alev silahının yakıtı yerleştirildi ancak tüm Badger'ların açık tareti, zırhlı plaka ile kapatılmadı. Sonraki versiyonlarda zırhlı plakanın üzerine tank komutanının bir kupolaya sahip olmasını sağlayan yardımcı bir taret ve tanka fazla yaklaşan Alman piyadelerini püskürtmek için .30 kalibrelik bir makineli tüfek eklendi.
Alev makinelerinden söz ediyorken, Veritable Operasyonu sırasında LIFEBUOY donanımı (elde taşınan bir alev silahı) da kullanıldı ama rapora göre “kullanıcıları bu silaha hiç güvenmiyordu, çünkü mekanik anlamda kararsızdı ve son derece ağırdı”.
AVsRE (Kraliyet Zırhlı Araç Mühendisleri), makineli tüfek kulelerine ve Crocodile'ların etkisiz kaldığı mukavemet noktalarına karşı kale duvarı yıkma aletleri (patlayıcı güdümlü) kullandı.
Bir seferinde, içinde 40 Alman askerinin bulunduğu güçlendirilmiş beton bir makineli tüfek kulesi, salvolarla 24 mermi ateşleyerek 48 santimetrelik bir delik açan üç AVsRE sayesinde imha edildi ve 30 Almanın teslim olması sağlandı. Uzun direkler taşıyan AVsRE, yoldaki çukurları ve tanksavar hendeklerini aşma konusunda başarılı oldu.
AVRE 290mm Duvar Yıkıcı Havan Topu ve mühimmatı (solda) ve Direk yüklenmiş bir AVRE (sağda).
Kaptan J.B Conacher R.Sigs tarafından hazırlanan bir rapordan alıntı
Veritable Operasyonu, askeri anlamda başarılı oldu ve Almanya'ya yapılacak son saldırının önü açıldı. O zamanlar öğrenilen bazı kritik bilgiler, şu an içinde bulunduğum tank birliğinde bile geçerliliğini koruyor.
"Ormanlık arazide tanklar ve piyadelerin yakın işbirliği ile yürütülen bir harekât, normal bir Avrupa şehrinde yürütülen bir harekâttan tamamen farklıymış gibi görülmemelidir.Aynı prensipler ve kurallar burada da geçerlidir, sadece pek çok durumda bu kurallar, sınırlı görüş alanı ve kısıtlı manevra olanağı gibi alışılmadık koşullara uyarlanmalıdır. Bu iki faktörle birlikte cephede savaşan birliklerin karşılaştığı pek çok kısıtlama ve zorluk, komutanların birliklerini saldırıya geçirdikten sonra savaşta etkili olmasını son derece güç bir hale getirir.” (9RTR Komutanı)
Kaynaklar
Fotoğraflar, IWM London ve LIFE Dergisi arşivlerinden alınmıştır
Veritable Operasyonu: 21. Ordu Grubu Raporu (1946)
9 RTR AA İncelemesi (1945)