Şiir "Şiir, dilin doğusuyla oluşmaya başlayan, bütün edebiyat türlerine kaynaklık eden en eski edebi*yat türüdür." Başlangıçta büyülü, gizemli bir an*lam yüklenmiş, özellikle sözlü edebiyat dönemle*rinde iletişimin en güçlü yolu olmuştur. 1. ŞİİRİN TANIMI Şimdiye dek yüzlerce şiir tanımı yapılmasına kar*şın bunların hiçbiri genel bir kabul görmemiş; an*cak şiir gerçeğinin farklı boyutlarına açıklık getiril*miştir. Sözgelimi, şiirin ritme dayanması, imgeler*le düşünmeyi gerektirmesi, dinleyende ya da oku*yanda estetik bir haz uyandırması, kendine özgü nitelikler taşıyan bir dil olması... bu tanımlarda en çok öne çıkan belirlemeler olarak görülür. 2. ŞİİR - NAZIM FARKI Nazım; duyguları, düşünceleri, hayalleri, istekleri ölçülü ve uyaklı olarak dizelerle anlatma yoludur. Şiirin ölçülü ve uyaklı yazıldığı geçmiş yüzyıllarda nazım ve şiir, anlamdaş sözcükler olarak kullanıl*mıştır. Ne var ki, dizelerle ve ölçülü, uyaklı yazıl*mış her sözün şiir sayılamayacağı görüşünün egemen olmasıyla şiir ve nazım kavramları farklı düşünülmeye başlanmıştır. Buna göre, her nazım şiir olamayacağı gibi, her şiir de ölçü, uyak gibi nazım öğelerini taşımayabilir. 3. MANZUM - MENSUR Manzum; nazımla yazılmış, şiir biçiminde anla*mındadır. Mensur ise nesirle yazılmış, düzyazı biçiminde demektir. Örneğin manzum hikâye dendiğinde bundan nazım biçiminde yazılmış hi*kâye anlaşılır. 4. MANZUME Nazım yoluyla yazılan eserlere "manzume" denir. Eskiden "şiir"le anlamdaş olarak kullanılan bu sözcük, sonradan, edebi değer taşımayan ama nazım biçiminde yazılmış ürünler için kullanılır ol*muştur. 5. NAZIM BİÇİMİ (NAZIM ŞEKLİ) * Dize sayısı ve dizelerin kümeleniş özelliğiyle bir*likte uyak düzeninin ortaya çıkardığı şiir formuna nazım biçimi denir. * Dizeler bir şiirde en az ikili olmak üzere üçlü, dört*lü, beşli, altılı, yedili, sekizli... olarak kümelenir. * Divan şiirinde gazel, kaside, mesnevi, müstezat, rubai, şarkı; halk şiirinde koşma, semai, varsağı, destan, mani, türkü en çok kullanılan nazım bi*çimleridir. 6. NAZIM BİRİMİ * Nazım biçimlerini belirlemede ölçü olarak kullanı*lan parçaya nazım birimi denir. * Divan şiirinde nazım birimi beyit, halk şiirin*de dörtlüktür. Cumhuriyet döneminde nazım biri*mi çoğu zaman dize olmuştur. 7. NAZIM TÜRÜ * Şiirlerin içeriklerine, konu veya temalarına göre sınıflandırılması nazım türlerini ortaya çıkarır. * Nazım biçimleriyle nazım türleri arasında kesin bir bağ aranmaz; yani şu konu şu nazım biçimiy*le işlenir diye bir kural yoktur. Nazım türü incele*nirken şiirin dize sayısı, nazım birimi, uyak düze*nine bakılmaz. Aynı şekilde nazım biçimi incele*nirken de şiirin konusu, teması dikkate alınmaz. * Divan şiirinde mersiye, hicviye, medhiye, tevhit, münacat, naat; halk şiirinde güzelleme koçakla*ma, taşlama, ağıt başlıca nazım türleridir.