Sorularla Genel İthalat Prosedürleri
Soru: Kimler ithalat yapabilir?
Cevap: İthalat Rejimi Kararının 8 inci maddesinde belirtildiği üzere, Vergi Usul Kanunu hükümleri uyarınca vergi numarası verilen her gerçek ve tüzel kişi ve yürürlükteki mevzuat hükümlerine istinaden hukuki tasarruf yapma yetkisi tanınan kişiler ortaklıkları ithalat işlemlerini yürütebilirler. Ancak, özel anlaşmalara dayanan ithalatta, kitap ve diğer yayınların ithalatında ve ülkemizde açılan uluslararası fuar ve sergilerde Ekonomi Bakanlığınca perakende satışına izin verilen malların ithalatında vergi numarasına sahip olma şartı aranmaz.
Soru: “Serbest Dolaşıma Giriş Rejimi” nedir?
Cevap: Türkiye Gümrük Bölgesine gelen eşyanın serbest dolaşıma girişi; ticaret politikası önlemlerinin uygulanması, eşyanın ithali için öngörülen diğer işlemlerin tamamlanması ve kanunen ödenmesi gereken vergilerin tahsili ile mümkündür.
Soru: İthalat prosedürü genel olarak nedir?
Cevap: Türkiye Gümrük Bölgesinin kara suları veya hava sahasından gümrük bölgesi içinde durmaksızın geçen taşıt araçları ile taşınan eşya hariç olmak üzere, Türkiye Gümrük Bölgesine getirilen eşya için özet beyan verilir. Özet beyan, eşyanın Türkiye Gümrük Bölgesine getirilmesinden önce verilir. Türkiye Gümrük Bölgesine gelen eşya, getiren kişi ya da duruma göre eşyanın gelişinden sonra taşıma sorumluluğunu üstlenen kişi tarafından gümrüğe sunulur. Gümrüğe sunan kişi, eşyayı daha önce ibraz olunan özet beyan ya da gümrük beyannamesi ile ilişkilendirir. Gümrüğe sunulan eşyaya, gümrükçe onaylanmış bir işlem veya kullanım tayin edilir. Özet beyan kapsamındaki eşyaya, gümrükçe onaylanmış bir işlem veya kullanım belirlenerek, buna ilişkin işlemler; denizyolu ile gelen eşya için, özet beyan verildiği tarihten itibaren 45 gün, diğer bir yolla gelen eşya için, özet beyanın verildiği tarihten itibaren 20 gün, içinde tamamlanır. Eşya, gümrüğe sunulmasından sonra gümrükçe onaylanmış bir işlem veya kullanıma tabi tutuluncaya kadar geçici depolanan eşya statüsünde bulunur ve bu şekilde adlandırılır ve geçici depolanan eşya, sadece gümrük idarelerinin uygun gördüğü yerlerde ve bu idarelerin belirlediği koşullarda depolanabilir. Eşyanın, bir gümrük rejimine tabi tutulması, bir serbest bölgeye girmesi, Türkiye Gümrük Bölgesi dışına yeniden ihracı, imhası, gümrüğe terk edilmesi işlemlerinden herhangi birisine gümrükçe onaylanmış bir işlem veya kullanıma tabi tutulması denir. Bir gümrük rejimine tabi tutulmak istenen eşya, bu rejime uygun şekilde yetkili gümrük idaresine beyan edilir. Gümrük beyanı; yazılı olarak, bilgisayar veri işleme tekniği yoluyla, sözlü olarak veya eşya sahibinin bu eşyayı bir gümrük rejimine tabi tutma isteğini ifade ettiği herhangi bir tasarruf yoluyla yapılabilir. Normal usulde yazılı beyan gümrük beyannamesi ile yapılır, ticari bir eşyanın kati ithalini gerçekleştirecek kişi tarafından verilen söz konusu beyannameden kasıt serbest dolaşıma giriş beyannamesidir. Bununla birlikte beyanın, bilgisayar veri işleme tekniği yoluyla yapılması esastır. Eşyanın ithalinden doğan gümrük vergileri serbest dolaşıma giriş beyannamesi üzerinde yükümlüye tebliğ edilir ve tabi tutulacağı ticaret politikası önlemleri kapsamında sair dış ticaret mevzuatı gereğince aranan izin ve uygunluk belgelerinin serbest dolaşıma giriş beyannamesine eklenmesi gerekmektedir.
Soru: İthal edilmek istenilen eşyanın vergileri nasıl öğrenilebilir?
Cevap: Öncelikle, ithal edilmek istenilen eşyalara ilişkin işlemlere başlayabilmek için (örneğin vergilerini öğrenmek veya gümrük idaresine ibraz edilmesi gereken belgeleri öğrenmek için) söz konusu eşyanın gümrük tarife istatistik pozisyonunun (GTİP) bilinmesi gerekmektedir. İthalatta ödenecek vergiler herhangi bir mevzuatta topluca yer almamakta olup aşağıda yer alan linklerden ithalatta alınan başlıca vergilerin öğrenilmesi mümkündür. Gümrük vergisi: Ekonomi Bakanlığınca yayımlanan İthalat Rejim Kararı ile belirlenmekte olup, söz konusu karara aşağıdaki linkten ulaşılabilir. İthalat Rejim Kararındaki: I Sayılı Liste; tarım ürünlerini II Sayılı Liste; sanayi ürünlerini III Sayılı Liste; işlenmiş tarım ürünlerini IV Sayılı Liste; balık ve diğer su ürünlerini V Sayılı Liste; Avrupa Birliğinde yürürlükte bulunan Askıya Alma Listesi kapsamı, AB'de üretimi bulunmayan bazı sanayi hammaddesi veya ara malı niteliğindeki eşyayı (bazı kimyasallar, mikro elektronik eşya vb.) VI Sayılı Liste: Bu listede yer alan eşyanın, sadece madde ismi sütununda tanımlanan ürünler için, sivil hava taşıtlarında kullanılmak kaydıyla yapılan ithalatında, gümrük vergisi %0 olarak uygulanır ve bu halde gümrük mevzuatının nihai kullanıma ilişkin hükümleri tatbik edilir, kapsamaktadır. Toplu Konut Fonu: İthalat Rejim Kararı eki III Sayılı Liste (işlenmiş tarım ürünleri) ve IV Sayılı Liste (balık ve diğer su ürünleri) için geçerli olabilecek Toplu Konut Fonunun miktarı/yüzdesi yine yukarıdaki linklerden öğrenilebilir. Katma Değer Vergisi: İthalatta ödenecek KDV'ye ilişkin bilgi için tıklayınız. Söz konusu mevzuat eki: I sayılı listede yer alan eşya %1, II sayılı listede yer alan eşya %8, Listelerde yer almayan eşya ise genel oranda (%18) KDV'ye tabidir. Özel Tüketim Vergisi: İthalatta ödenecek ÖTV, Özel Tüketim Vergisi Kanunu eki listeler ile belirlenmiştir. Söz konusu listeler için tıklayınız. I sayılı liste yakıtlar ve yağları II sayılı liste taşıtları, III sayılı liste alkollü içkiler ve tütün ürünlerini, IV sayılı liste ise elektronik eşya, kozmetikler ve muhtelif ürünleri kapsamaktadır. Dampinge karşı vergi: İthal edilmek istenilen eşyaya ilişkin anti-damping vergisine buradan ulaşılabilir. Ek mali yükümlülük: İthal edilmek istenilen eşyaya ilişkin ek mali yükümlülüğe buradan ulaşılabilir. Kaynak Kullanımını Destekleme Fonu: Kabul kredili, vadeli akreditif ve mal mukabili ödeme şekillerinde yapılan ithalatta % 6 oranında fon alınmaktadır. Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu Kesintisi: Söz konusu kesintiye tabi eşya ve kesinti oranına buradan ulaşılabilir. TRT Bandrolü: Radyo, televizyon, video ve birleşik cihazlar ile bunların dışında kalan radyo ve televizyon yayınlarını almaya yarayan her türlü cihazdan alınacak bandrol ücretlerine buradan erişilebilir. Ticari mahiyet arz etmeyen yurt dışından getirilecek renkli televizyon, siyah-beyaz televizyon, radyo, video, televizyon uydu alıcıları, birleşik cihazlar ile bunların dışında kalan radyo televizyon yayını almaya yarayan her türlü cihazlar için bir defaya mahsus tahsil edilecek bandrol ücretlerine ise buradan erişmek mümkündür. İthalatta alınan vergilerin hiçbiri Gümrük ve Ticaret Bakanlığınca belirlenmemekte olup, gümrük vergisi, toplu konut fonu, dampinge karşı vergi, sübvansiyon ve ek mali yükümlülük ile ilgili soruların söz konusu mevzuatı düzenleyen Ekonomi Bakanlığına, KDV ve ÖTV ile ilgili soruların Gelir İdaresi Başkanlığına, fikir ve sanat eserleri kesintisi ile ilgili soruların Kültür ve Turizm Bakanlığına, TRT Bandrolü ile ilgili soruların ise TRT'ye yöneltilmesi gerekmektedir.
Soru: İthal etmek istediğim eşyanın mevzuatı nedir?
Cevap: İthal edilmek istenen eşyanın mevzuatı söz konusu eşyanın niteliğine göre değişmekte olup, bununla birlikte genel çerçeve olarak Ekonomi Bakanlığının mevzuat sayfasından eşya ile ilgili ithalata ilişkin genel bilgilere ulaşmak mümkündür. Örneğin, ithal edilmek istenen eşyanın elektronik bir ürün olması durumunda ayrıca Bilim Sanayi ve Teknoloji Bakanlığına da başvurarak bilgi alınması yerinde olacaktır. Bilinmelidir ki ithal edilmek istenen eşyanın niteliğine göre birden fazla Bakanlığın görev alanına giren mevzuat uygulamaları ile karşılaşmak da mümkündür.
Soru: İthal edilmek istenilen eşyaya ilişkin gümrük idaresine ibraz edilmesi gereken belgeler nelerdir? İthal edilmek istenilen eşya herhangi bir kota veya kısıtlamaya tabi midir?
Cevap: Bir eşyanın ithalatında gümrük idaresine ibraz edilmesi gereken belgelerin öğrenilebilmesi için vergisini öğrenme aşamasında olduğu gibi eşyanın GTİP' inin bilinmesine ihtiyaç duyulmaktadır. İthal eşyasının yurda girişi konusunda yasak, izin, kota, ihtisas gümrüğü uygulaması vb. kısıtlamalar ile tabi olduğu standartlar, garanti belgesi, gözetim belgesi, kontrol belgesi, sağlık sertifikası, analiz raporu, CE belgesi gibi belgelerin gümrük idaresi tarafından talep edilip edilmediğini araştırmak, varsa bu çerçevede ön hazırlık yapmak gereklidir. Bu bilgilere Ekonomi Bakanlığı (www.ekonomi.gov.tr) ve/veya ilgili Kurumların web sayfalarından ulaşılması mümkündür.
Soru: İthali yasak eşya nedir?
Cevap: Türkiye Gümrük Bölgesine ithali yasak eşyayı belirleme yetkisi, birincil olarak Ekonomi Bakanlığına aittir. Bu çerçevede, çevrenin korunması yönünden belirli atıklar (2014/3 sayılı Ürün Güvenliği ve Denetimi Tebliği), kimyasal maddeler (2014/6 sayılı Ürün Güvenliği ve Denetimi Tebliği) ve hurdaların (2014/23 sayılı Ürün Güvenliği ve Denetimi Tebliği) ithali yasaktır. Diğer taraftan, doğrudan bir ithalat yasağına tabi olmayan ancak, insan, hayvan ve çevre sağlığının korunması bakımından belirli eşyanın ithali izne bağlı olup, şartları karşılamayan eşyanın ithaline izin verilmemektedir. Örneğin elektronik eşya ithali serbesttir ancak, CE mevzuatı çerçevesinde TSE'nin uygunluk değerlendirmesinde gerekli teknik koşulları karşılamayan eşyanın ithaline izin verilmemektedir. Benzer şekilde Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığının denetimine tabi tutularak gerekli şartları taşımadığı görülen gıda ürünlerinin ithaline izin verilmez. Bazı eşya ise, arz ettiği özellikler itibariyle, ancak belirli kurum ve kişilerce ithal edilebilmektedir. Örneğin, işlenmemiş kıymetli madenler ilgili borsa üyesi kuruluşlarca, metal hurdaları Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca yetkilendirilen sanayiciler tarafından, akaryakıt ve madeni yağlar ise yine Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu tarafından lisanslanan firmalarca yapılabilmektedir.
Soru: İthali izne bağlı eşya nedir?
Cevap: İthalat rejimi çerçevesinde gerçekleştirilecek işlemlerde, uygulanacak prosedür ve ilgili kurumlardan alınması gereken izinler Ekonomi Bakanlığı tarafından yayımlanan İthalat Tebliğleri ve Ürün Güvenliği ve Denetimi Tebliğleri kapsamında düzenlenmektedir. Söz konusu tebliğler kapsamında ithalinde izin alınması gereken eşya ve ilgili Bakanlıkların bilgileri aşağıda sıralanmıştır:
- İthali uygunluk denetimine tabi atıklar, kontrole tabi katı yakıtlar, bazı atık pil ve akümülatörler, çevrenin korunması yönünden kontrol altında tutulan metal hurdalar, Çevre ve Şehircilik Bakanlığının izin ve denetimine tabidir.
- Kullanılmış veya yenileştirilmiş eşya, “CE” işareti taşıyan bazı ürünler, banknot ve benzeri kıymetli evraka mahsus kâğıtlar, Kimyasal Silahlar Sözleşmesi ekinde yer alan kimyasal maddeler, bazı oyuncaklar, bazı frekans ve/veya lisans kısıtlaması olan ürünler, bazı kişisel koruyucu ürünler, bazı tekstil ve konfeksiyon ürünleri, bazı tıbbi cihazlar, bazı tarım ürünleri Ekonomi Bakanlığının izin ve denetimine tabidir.
- İthali özel izne tabi maddeler ve müstahzarlar ve Sağlık Bakanlığınca denetlenen ürünler, Sağlık Bakanlığının iznine tabidir.
- Veteriner Kontrollerine Tabî Olan Hayvan ve Ürünler, Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığının kontrolüne tabidir.
- Ozon tabakasını incelten maddeler ve bazı orman yetiştirme materyalleri; Çevre ve Şehircilik Bakanlığı ve Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığının gerekli izinlerine tabidir.
- Bazı tütün, tütün mamulleri, alkol ve alkollü içkiler, Tütün ve Alkol Piyasası Düzenleme Kurumunca uygunluk belgesi düzenlenir.
- Bazı patlayıcı maddeler, ateşli silahlar, bıçaklar ve benzeri aletler, bazı harp silahları ve bunların aksam ve parçaları, Milli Savunma Bakanlığının iznine tabidir.
- Radyoaktif maddeler ile bunların kullanıldığı cihazlar, Türkiye Atom Enerjisi Kurumunun uygunluk yazısına tabidir.
- Yüksek yoğunluklu tatlandırıcılar, Şeker Kurumunun uygunluk yazısına tabidir.
- Haritalar ve harita bilgisi içeren eşya, Milli Savunma Bakanlığı ve Deniz Kuvvetleri Komutanlığının uygunluk yazılarına tabidir.
- İthalinde garanti belgesi aranacak maddeler, Gümrük ve Ticaret Bakanlığının onaylayacağı garanti belgesine tabidir.
- Karayolu taşıt araçları, Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığınca düzenlenecek uygunluk yazısına tabidir.
- Sivil hava taşıtları ve bunlarda kullanılmaya mahsus maddeler, Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığının uygunluk yazısına tabidir.
- İş sağlığı ve güvenliğini etkileyen bazı maddeler, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından düzenlenen kontrol belgesine tabidir.
- Gübre, Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığının uygunluk yazısına tabidir.
Soru: İthal edilecek eşyaya uygulanacak kontroller nelerdir?
Cevap: İthal edilmek istenen eşyaya uygulanacak kontroller eşyanın niteliğine göre farklılık arz etmektedir. Bu kontrollere ilişkin mevzuata yine Ekonomi Bakanlığının (burayı tıklayınız) web adresinden ulaşmak mümkündür. Bununla birlikte, yapılan kontroller eşyanın niteliğine göre birden fazla Bakanlığın görev alanına girebilmektedir. Örneğin Sağlık Bakanlığı veya Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı tarafından çok sayıda eşya için ithalat aşamasında kontrol uygulanmaktadır. Bu konuda ürün güvenliği ve denetimi ile teknik düzenlemelere ilişkin mevzuata yine Ekonomi Bakanlığının (burayı tıklayınız) web adresinden ulaşılması mümkündür.
Soru: Kullanılmış eşya ithal edilebilir mi?
Cevap: İthalat Rejimi Kararının 7'nci maddesine göre her türlü eski, kullanılmış, yenileştirilmiş, kusurlu (defolu) ve yatık (zamanla dayanıklılığını yitirmiş) eşya ithali Ekonomi Bakanlığının iznine tabidir. Yalnızca “Kullanılmış veya Yenileştirilmiş Olarak İthal Edilebilecek Bazı Maddelere İlişkin Tebliğ” ekindeki listeler kapsamı eşya için Ekonomi Bakanlığına başvurulması gerekmemektedir. Bu tebliğde yer almayan eşya için Ekonomi Bakanlığı İthalat Genel Müdürlüğüne başvurularak düzenlenen izin belgesinin ithalat işlemleri sırasında gümrük idaresine sunulması gerekmektedir.
Soru: Paralel ithalat nedir? Serbest midir?
Cevap: Paralel ithalat, orijinal bir ürünün, o ülkedeki distribütörü haricinde başka bir kişi/firma tarafından yasal olarak ithal edilmesi olarak adlandırılmaktadır. Paralel ithalat; Yargıtay ve Rekabet Kurulu Kararları çerçevesinde serbest olup orijinal olan bir ürünün serbest dolaşıma girmesine engel olabilecek bir mevzuat ya da kontrol bulunmamakla birlikte ithali yapılan ürünün sahte olması durumunda ise Gümrük Kanunu'nun 57 inci maddesi çerçevesinde işlem yapılmaktadır.
Soru: İthalata ilişkin istatistiki bilgiler nasıl temin edilebilir?
Cevap: Dış ticaret verileri Bakanlığımızca Türkiye İstatistik Kurumu ile paylaşılmaktadır. Bu verilerden kamuya açık olanlara TÜİK ve Bakanlığımız Risk Yönetimi ve Kontrol Genel Müdürlüğü (burayı tıklayınız) internet sayfalarından ulaşılabilmektedir. Ticari verilerin korunmasını teminen, Bakanlığımız Mahkemeler ve yetkili kamu kurumları dışındaki kişilerle veri paylaşmamaktadır.
Soru: İthalatta Garanti Belgesi uygulaması nasıldır?
Cevap: Konuya ilişkin detaylı bilgiye Bakanlığımız Tüketicinin Korunması ve Piyasa Gözetimi Genel Müdürlüğü (burayı tıklayınız) internet sayfasından ulaşılabilir. Özet olarak ise; 2014/6 Sayılı İthalinde Garanti Belgesi Aranacak Maddelere İlişkin Tebliğ'de yer alan eşyalara ait serbest dolaşıma giriş beyannamesinin tescilinde Bakanlığımız Tüketicinin Korunması ve Piyasa Gözetimi Genel Müdürlüğünce onaylanacak garanti belgesinin bir örneğinin gümrük idaresine sunulması gerekmektedir. Garanti Belgesine yönelik başvurular, Bakanlığımız internet sayfasından, elektronik imza ile yapılmakta ve yine elektronik imza ile onaylanmaktadır. Bu onaya ait referans numarasının ise serbest dolaşıma giriş beyannamesinde belirtilmesi gerekmektedir.
Soru: Gümrük vergisi askıya alınacak ürünlere ilişkin uygulama nasıldır?
Cevap: Avrupa Birliği, “Askıya Alma Rejimi” çerçevesinde sanayicilerinin üretim maliyetini düşürmek amacıyla, kendi gümrük bölgesinde üretilmeyen hammadde ve ara mamul niteliğindeki belirli ürünlerin gümrük vergilerini askıya almakta ve bu ürünlerin üçüncü ülkelerden ithalatında Ortak Gümrük Tarifesinin altında vergi tahsil etmektedir. Avrupa Birliğinde bu çerçevede oluşturulan eşyaya ilişkin liste, ulusal mevzuatımıza İthalat Rejimi Kararına V sayılı listenin eklenmesi ile yansıtılmıştır. Söz konusu listede yer alan eşya, yine Rejim Kararına ekli II sayılı listede yer alan eşya ile aynı tarifede sınıflandırılsa da, V sayılı listede yer alan eşya kullanım amacı ve ilave teknik özellikleri ile II sayılı listede yer alan aynı tarifedeki eşyadan faklıdır. V sayılı listede yer alan eşyanın kullanım amacı ve özellikleri detaylı olarak tanımlanmaktadır. Bir eşya hem II sayılı listede hem de V sayılı listede yer alıyorsa hangi listedeki gümrük vergisi oranı düşükse o oran uygulanmaktadır.
Soru: İthalatta gerekli izinlerin alınmaması halinde nasıl işlem yapılır?
Cevap: Gümrük Yönetmeliğinin 181 inci maddesi gereğince; muayene işlemleri sırasında veya eşyanın tesliminden sonra yapılan kontrollerde eşyanın diğer kurumlarca gerçekleştirilecek denetimlere tabi iken değilmiş gibi beyan edildiğinin tespit edilmesi üzerine gerekli kontrollerin yapılmasını teminen yükümlü ilgili kuruma yönlendirilir. İlgili kuruma yapılan yönlendirme veya bilgilendirme neticesinde olumsuz denetim sonucu alınması veya eşyanın tabi olması gereken ithalat kontrolleri yapılmadığı halde yapılmış gibi gösterilmesi halinde ise Gümrük Kanununun 235 inci maddesi gereğince; eşyanın kamu mülkiyetine geçirilmesinin yanı sıra eşyanın gümrüklenmiş değerinin iki katı tutarında ceza uygulanır.
Soru: Mahrece İade nedir?
Cevap: Mahreç kelimesinin sözlük anlamı “çıkış yeri”dir. Kabaca bir tanımlama ile gümrük işlemlerinde sıkça kullanılan mahrece iade, “bir eşyanın geldiği yere (çıkış ülkesine/ticaretin yapıldığı ülkeye) geri gönderilmesi”ni ifade etmektedir. Eşyanın mahrece iade işlemleri Gümrük Genel Tebliği (Seri No:2) (Seri No:3) (Seri No:4) çerçevesinde yürütülmektedir. Bu kapsamda, ithal edilen eşyanın mahrece iadesi ancak aşağıdaki koşullardan herhangi birini taşıması halinde gerçekleştirilebilir; - Eşyanın gümrüğe sunulmuş ve henüz rejim beyanında bulunulmamış olması halinde, - Antrepo rejimi hükümlerine göre antrepo beyannamesi tescil edilmiş olması halinde, - Eşyanın serbest dolaşıma giriş beyannamesinin tescil edilmiş olmasıyla birlikte eşyanın serbest dolaşıma girmemiş olması halinde, - Eşyanın serbest dolaşımda olduğu; ancak, serbest dolaşıma giriş işlemleri yapılmasına karşın geçici depolama yerinden veya antrepodan çekilmediği hallerde. Bu hallerden hiçbirine uygun olmayan eşyanın geri gönderilmesi ihracat veya yeniden ihracat hükümlerine göre tamamlanır. Eşyanın mahrece iade edilmesine ilişkin talep ilgili gümrük idaresine yapılmalıdır.
Soru: Taşıt ithalatına ilişkin özet bilgiler nelerdir?
Cevap: Bakanlığımıza intikal eden taşıt ithalatına ilişkin bilgi talepleri hususunda aşağıdaki açıklamaların yapılmasında fayda görülmektedir. Eski/Kullanılmış Taşıt İthali: İthalat Rejimi Kararının 7'nci maddesine göre eski, kullanılmış, yenileştirilmiş, kusurlu (defolu) ve yatık (zamanla dayanıklılığını yitirmiş) malların ithali Ekonomi Bakanlığının iznine tabidir. Buna göre kullanılmış/ikinci el taşıt ithalinde de söz konusu iznin alınması gerekmektedir. Bu konudaki soruların/başvuruların Ekonomi Bakanlığına (İthalat Genel Müdürlüğü) yöneltilmesi gerekmektedir. Eski/kullanılmış taşıt ithalinde Ekonomi Bakanlığının düzenleyeceği izin belgesi gümrük beyannamesine eklenerek işlem tesis edilmektedir. Taşıtlara İlişkin Vergiler: Taşıtlara ilişkin gümrük vergilerinin tespiti için öncelikle bu eşyanın sınıflandırıldığı 12 haneli gümrük tarife istatistik pozisyonunun (GTİP) bilinmesi gerekmektedir. Binek taşıtlar 87.03 tarife pozisyonunda, ticari taşıtlar ise 87.04 tarife pozisyonunda yer almaktadır. Vergilerin tespiti için eşyanın sınıflandırıldığı alt açılımların da bilinmesi gerekmektedir. 2014 yılı tarife cetvelinin 87'nci faslına "Bilgi Bankası" bölümünden erişilebilir. Türk Gümrük Tarife Cetvelinin 87'nci faslında sınıflandırılan taşıtların gümrük vergilerine buradan erişilebilir. Taşıtlar genel oranda KDV'ye (%18) tabidir. Taşıtlara ilişkin ÖTV'nin tespit edilmesi için taşıtın sınıflandırıldığı GTİP'in (gümrük tarife istatistik pozisyonu) yanı sıra motor hacminin de bilinmesi gerekmektedir. Maliye Bakanlığınca belirlenen ÖTV oranlarına buradan ulaşılabilir. Taşıtların gümrük vergilerine ilişkin soruların Ekonomi Bakanlığına, KDV ve ÖTV'ye ilişkin soruların ise Gelir İdaresi Başkanlığına yöneltilmesi gerekmektedir. İthalat Kontrolleri: Taşıtların ithalinde Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığınca veya yetki verdiği kurum veya kuruluşça yapılan kontrollere istinaden düzenlenen uygunluk yazısı ve Bakanlığımız Tüketicinin Korunması ve Piyasa Gözetimi Genel Müdürlüğünce onaylanacak garanti belgesi gümrük beyannamelerinin tescilinde gümrük idarelerince aranmaktadır. Gümrük Vergisinden Muaf Olarak Taşıt İthali: Vergilerden muaf bir şekilde taşıt ithal etme hakkı; yurtdışındaki yerleşim yerini Türkiye'ye nakleden kişilere, yurtdışındaki yerleşik kişinin ölümü ile miras yoluyla taşıt edinen Türkiye'de yerleşik kişilere, Türkiye'de yerleşik malul ve sakat kişilere belirli şartlar çerçevesinde tanınmaktadır. Bu şartlara ve daha detaylı bilgi için "Sıkça Sorulan Sorular" "Bireysel" Bölümünün "Bedelsiz Nakil Vasıtası İthali" ve "Engelli Kişilere Tanınan Muafiyetler" linkine tıklayınız. Muafiyet kapsamında getirilecek kullanılmış taşıt için İthalat Rejimi Kararının 7'nci maddesi çerçevesinde Ekonomi Bakanlığından izin alınması gerekmemektedir.
Soru: Kullanılmış iş makinası ithalatı nasıl yapılır?
Cevap: Her türlü kullanılmış eşya ithalinde olduğu gibi kullanılmış iş makinesi ithalatı da Ekonomi Bakanlığı'nın iznine tabidir. İzne ilişkin koşulların öğrenilmesi için öncelikle getirilmek istenen makinenin GTİP'inin bilinmesi gerekmektedir. Ekonomi Bakanlığınca düzenlenen “Kullanılmış veya Yenileştirilmiş Olarak İthal Edilebilecek Bazı Maddelere İlişkin Tebliğ” in 3'üncü, 4'üncü ve 5'inci maddelerinde, ithalinde izin belgesi alınacak eşya ve izin belgesi alınmayacak eşyaya ilişkin hükümlere yer verilmiş olup söz konusu Tebliğ'in 3'üncü maddesi uyarınca Ek-1/A'da yer alan liste kapsamı kullanılmış veya yenileştirilmiş eşyanın ithalatında İthalat Rejimi Kararı'nın 7'nci maddesi çerçevesinde Ekonomi Bakanlığından izin alınmasına gerek bulunmamaktadır. Bu tebliğde yer almayan eşya için İthalat Rejim Kararı çerçevesinde Ekonomi Bakanlığına başvurularak bu Bakanlığın düzenlediği izin ithalat işlemleri sırasında gümrük idaresine sunulmalıdır.
Soru: Posta yoluyla ticari eşya nasıl getirilir?
Cevap: Türkiye Gümrük Bölgesine gelen bütün posta çantaları ve koliler ilk girdiği andan itibaren gümrük gözetimi altında posta idarelerine sevk edilmekte ve buralarda gümrük muayenesine tabi tutulmaktadır. Türkiye Gümrük Bölgesindeki bir kişiye posta ya da hızlı kargo taşımacılığı yoluyla gelen, gümrük kıymeti gönderim başına toplam 75 Avro'yu geçmeyen eşya “önemli değeri olmayan eşya” olarak kabul edilmekte ve bu eşyaya yönelik muafiyet tanınmaktadır. Yolcu beraberi gelen eşyaya yönelik 430 Avro'luk hediyelik eşya limiti ise, posta ve hızlı kargo yolu ile getirilen eşyaya uygulanmamaktadır. Posta yoluyla gelen her bir eşya sevkiyatı için, değeri 1500 Avro'yu aşmayan eşyaya geldiği ülkeye göre tek ve maktu vergi oranı uygulanmaktadır. Söz konusu vergi oranları eşyanın; -AB ülkelerinden doğrudan gelmesi durumunda %18, -Diğer ülkelerden gelmesi durumunda %20 olarak uygulanmaktadır. Posta ve hızlı kargo yoluyla gelen eşyanın vergilendirilmesinde, kargo ücreti dikkate alınmamakta, aynı gönderici tarafından Türkiye'deki bir alıcı adına gönderilen aynı konşimento muhteviyatı gönderiler bir bütün teşkil ederek tamamının kıymeti birlikte dikkate alınmaktadır. Bu kapsam dahilinde sayılacak eşyanın; -yabancı bir ülkeden posta veya hızlı kargo taşımacılığı yoluyla gelmesi, -kişinin şahsına ya da ailesinin kullanımına mahsus olması ve -posta veya hızlı kargo taşımacılığı yoluyla gelenlerde brüt 30 kilogramı geçmemesi şartı aranmaktadır. Ayrıca, posta/hızlı kargo yoluyla gelen ve değeri 150 Avroya kadar olan eşya için uygulanan muafiyet bir takvim yılında en fazla beş kere kullanılabilmektedir. Ticari nitelik arz etmeyen CD, VCD, DVD, doküman ile kitap, dergi vb. basılı yayımlar için ise bu sınırlama uygulanmamaktadır. Cep telefonlarının, takviye edici gıdaların, sporcu gıdaları ile kozmetik ürünlerinin posta ve hızlı kargo yoluyla getirilmeleri ise mümkün bulunmamaktadır. Yukarıda özetlenen bilgiler ve daha fazlası için 2009/15481 sayılı “4458 Sayılı Gümrük Kanununun Bazı Maddelerinin Uygulanması Hakkında Karar”, Gümrük Genel Tebliği (Posta Ve Hızlı Kargo Taşımacılığı) (Seri No: 4)'ün incelenmesi gerekmektedir.
Soru: Hayvan, hayvansal ürünler ve bitki ithalatına ilişkin prosedür nedir?
Cevap: İthal edilmek istenen tarım ürünlerinin insan sağlığı ve güvenliği, hayvan ve bitki varlığı ve sağlığı yönünden denetimleri ilgili mevzuat çerçevesinde Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığınca yapılmaktadır. Bu kapsamda belirli hayvan ve ürünler, ilgili mevzuata uygun olarak veteriner sınır kontrol noktalarında veteriner kontrollerine tabidirler. Veteriner kontrollerine tabi olan hayvan ve ürünler için hayvan ve ürünlerin ülkeye girişinde 2014/5 sayılı Ürün Güvenliği ve Denetimi Tebliği, Ek-1/A ve Veteriner Kontrollerine Tabi Olan Hayvan ve Ürünler için Hayvan ve Ürünlerin Ülkeye Girişinde Ön Bildirim ve Veteriner Kontrollerine Dair Yönetmelik gereğince Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığına ön bildirim yapılması ve Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığınca düzenlenecek uygunluk yazısının eşyanın serbest dolaşıma giriş rejimine tabi tutulması sırasında gümrük idarelerine ibraz edilmesi gerekmektedir. Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığının iznine tabî olması ve uygunluk yazısı düzenlenmesi kaydıyla, yarış ve gösteri amacıyla belirli bir süre kalmak üzere getirilen, üst düzey mülkî ve askeri erkâna hediye edilen, özel ve resmî hayvanat bahçelerinde sergilenmek amacıyla getirilen ve ülkemize bağış niteliğinde gelen hayvanlar ile üniversitelerin, bilimsel ve diğer araştırma kurumlarının bilimsel araştırmalarda kullanacağı hayvanlar için Kontrol Belgesi düzenlenmemektedir.
Soru: Hurda ve atık ithaline ilişkin uygulama nedir?
Cevap: İthali yasak ve izne bağlı olan hurdalar 2014/23 sayılı Ürün Güvenliği ve Denetimi Tebliği ve atıklar ise 2014/3 sayılı Ürün Güvenliği ve Denetimi Tebliği ekinde tarife bazında belirlenmiştir. 2014/23 sayılı ÜGD Tebliği kapsamında, metal hurdalarını Çevre ve Şehircilik Bakanlığından Metal Hurda İthalatçı Belgesi alan sanayiciler belirli amaçlar için ithal edebilmektedir. Atıkların ithalinde ise, 2014/3 sayılı ÜGD Tebliği kapsamında Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğünün uygunluk yazısı aranmaktadır. İthali uygun bulunmayan atıkların, ithalatçısı tarafından mahrecine iade edilmesi veya üçüncü bir ülkeye transit edilmesi gerekmektedir. Gümrük işlemleri sırasında ithalinin yasak olduğu anlaşılan atıklar hakkında, cezai işlemin yanı sıra ülkemizin uluslararası sözleşmelerden kaynaklanan hakları doğrultusunda Çevre ve Şehircilik Bakanlığının gözetim ve denetiminde gerekli işlemler yapılmaktadır.
Soru: Kıymetli maden, taş ve eşya ithalinde uygulama nasıldır?
Cevap: Kıymetli maden, taş ve eşya Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 Sayılı Karar'ın 2'nci maddesinde tanımlanmış olup bunların serbest dolaşıma giriş işlemleri yine bu Karar ve bu Karar'a istinaden düzenlenen Tebliğler kapsamında yapılmaktadır. Kıymetli madenler, taşlar ve eşyaların Dış Ticaret Rejimi esasları dahilinde Türkiye'ye ithali serbesttir. Ancak, standart ve standart dışı işlenmemiş kıymetli madenlerin, ithalinde gümrük idarelerine beyan verilmesi esas olup, İthalat Rejim Karar ve Yönetmelikleri uygulanmaz. Standart işlenmemiş kıymetli madenlerin ithali yalnızca, Merkez Bankası ile kendi mevzuatlarındaki hükümler saklı kalmak kaydıyla Kıymetli Madenler Borsası üyesi Kıymetli Maden Aracı Kuruluşları tarafından yapılır. Ancak, Kıymetli Madenler Borsası üyesi aracı kuruluşlar ithal ettikleri standart ve standart dışı işlenmemiş kıymetli madenleri üç iş günü içinde Borsaya teslim etmek zorundadır. Bununla birlikte, ithal edilen kıymetli madenler ayar evlerine analize gönderilerek analiz sonucu düzenlenen ekspertiz raporunun da beyannameye eklenmesi gerekmektedir. Diğer taraftan, ham elmasın ithalat işlemleri Ham Elmas Dış Ticaretinin Düzenlenmesine Ve Denetlenmesine Dair Karar ve bu Karar'a istinaden düzenlenen Tebliğ kapsamında Kimberley Süreci Sertifika Sistemi dahilinde yapılmaktadır. Ham elmasın ithal edilebilmesi için; ihracat ülkesi otoritesi tarafından Kimberley Süreci Sertifika Sistemine uygun şekilde düzenlenmiş sertifika ibraz edilmesi; dışarıdan müdahale edilemeyecek şekilde hazırlanan, kurcalamaya dayanıklı ve mühürlü özel paketlerle sevk edilmiş olması ve paketin sevkiyat esnasında açılmamış olması ve sertifika üzerinde kayıtlı bilgilerin tam ve doğru olması zorunludur. İthal edilen ham elmasların kontrolü, ilgili gümrük idaresinde orijinal sertifikaları ile birlikte İstanbul Altın Borsası tarafından yapılmakta olup gerekli görülen hallerde İstanbul Altın Borsası, ithal edilen ham elmasların karat ve değeri ile ilgili olarak ekspertiz raporu isteyebilir. 32 sayılı Karar'ın 7'nci maddesi c bendi gereğince; yolcular beraberlerindeki kendilerine ait değeri 15.000.- ABD Dolarını aşmayan ve ticari amaç taşımayan ziynet eşyası niteliğinde kıymetli madenlerden ve taşlardan yapılmış eşyaları yurda getirebilirler. Ancak, daha fazla değerdeki ziynet eşyalarının yurt dışına çıkarılması, girişte beyan edilmiş olmasına veya Türkiye'de satın alındığını tevsik etme şartına bağlıdır.
Soru: Yolcu beraberi eşya ticari olarak değerlendirilirse nasıl işlem yapılır?
Cevap: Ticari mahiyet arz etmeyen yolcu beraberi eşya, yolcu beraberi hediyelik eşya ile 18 ve daha yukarı yaştaki her bir yolcu için kıymeti 1500 Avro'yu geçmeyen eşyanın vergileri ödenmek suretiyle yolcu beraberinde serbest dolaşıma giriş rejimine tabi tutulmasında ilişkin izlenecek prosedür Karar” da anlatılmıştır. Bununla birlikte, ister yolcunun şahsına ve ailesinin kullanımına yönelik olarak ister hediyelik olarak beraberinde getirdiği eşyanın tek başına kıymetinin 1500 Avro'yu aşması halinde, söz konusu eşyaya yürürlükte olan ithalat vergilerine ilişkin oranlar ve ticaret politikası önlemleri uygulanarak eşyanın serbest dolaşıma giriş işlemleri tamamlanır. Bir kez daha vurgulanması gereken; anılan eşyanın tek başına kıymetinin 1500 Avro'yu aşması halinde ticari miktar ve mahiyet arz edip etmediğine bakılmaksızın gümrüğe beyan edilmesinin zorunlu olduğudur. Gümrük Kanununun 235 inci maddesi üçüncü fıkrası gereğince; yolcuların, gümrük mevzuatına göre kişisel ve hediyelik eşya kapsamı dışında olup beyanlarına aykırı olarak üzerlerinde, eşyası arasında veya taşıma araçlarında çıkan ya da başkasına ait olduğu halde kendi eşyasıymış gibi gösterdikleri eşyanın gümrük vergileri iki kat olarak alınır ve eşya sahibine teslim edilir. Gümrük vergileri ödenmediği takdirde, eşya gümrüğe terk edilmiş sayılır.
Soru: Cep telefonu ithalinde özel bir uygulama var mıdır?
Cevap: Ticari miktar ve mahiyet arz eden kullanılmamış cep telefonunun Dış Ticaret Rejimi esasları dahilinde Türkiye'ye ithali serbesttir. Söz konusu eşyanın serbest dolaşıma giriş rejimine tabi tutulmasına ilişkin olarak öncelikle eşyanın Türk Gümrük Tarife Cetvelinde (TGTC) sınıflandırıldığı 12 haneli gümrük tarife istatistik pozisyonunun (GTİP) tespit edilmesi gerekmektedir. Cep telefonunun sınıflandırıldığı GTİP numarasının belirlenmesini müteakiben eşyaya yürürlükte olan ithalat vergilerine ilişkin oranlar ve ticaret politikası önlemleri uygulanarak eşyanın serbest dolaşıma giriş işlemleri tamamlanır. Bununla birlikte; eski, kullanılmış, yenileştirilmiş, kusurlu (defolu) ve yatık (zamanla dayanıklılığını yitirmiş) cep telefonlarının ithali Ekonomi Bakanlığının iznine tabidir. Son olarak, ithal edilen cep telefonlarının ithalatçılar tarafından Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumuna beyan edilmesi zorunludur. Diğer taraftan, posta/hızlı kargo taşımacılığı yoluyla muaf olarak veya vergileri ödenerek Türkiye'ye cep telefonu getirilmesi mümkün bulunmamaktadır.