"Bir sineğin hakk-ı hayatını rahîmane muhafaza eden bir rahmet, bir hikmet..." Her sineğe hakk-ı hayat verilmiyor, burayı nasıl anlayabiliriz?
Değerli Kardeşimiz;
“Her sineğe hakk-ı hayat verilmiyor.” hükmünüzü tam anlayamadık. Bu cümleden kastettiğiniz "bazı sineklerin çok kısa yaşaması" ise, Allah açısından zaman kısalığının bir önemi bulunmuyor. İlahi nazara bir an görülmesi yeterlidir.
Burada "hakk-ı hayat", "hayat için gerekli olan bütün şartların ve zeminin ihzar edilmesi" anlamındadır. Yani hayatın oluşabilmesi için gerekli ne kadar hak ve şartşlar varsa, rahmet ve hikmet bunu ihzar ve tanzim ediyor, demektir.
Mesela, bir sinek beş on saniye de yaşasa, hayatın bütün levazımatı onun için tahsis edilmiş demektir. Çünkü bir şey velev ki bir an da olsa, sabit olduğu zaman levazımatı ile sabit olur. Bu levazımattan bir şey noksan olsa hayat varlık kazanamaz. Mesela, güneşin ısı ve ışığı olmasa sinek canlanamaz.
Bir sineğin beş on saniye de olsa yaşayabilmesi için, bütün kainatın bir sistem ve bir düzen içinde işlemesi gerekiyor. Şayet kainat sistemi bir bütün halinde işlemese, çalışmasa sinek hayat bulamaz.
Olaya bu açıdan bakıldığında, Allah sadece sineğin değil her canlının hayat hakkını (hayat için lazım olan şartları ve sistemi) gözetip hazırlıyor. Allah sineğe göz verdiğinde, gözün göreceği manzarayı ve manzarayı gösterecek güneş ışığını da veriyor...
Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editörü