Avrupa Konseyi ve Avrupa Birliği [Siyasi Örgütler (Hükümetler Arası Uluslararası Örgütler)]10 Şubat 2018
1949 yılında Belçika, Danimarka, İtalya, Lüksemburg, Hollanda, Norveç, İsveç, İngiltere, Fransa ve İrlanda tarafından kurulmuştur. İnsan hakları, demokrasi ve hukukun üstünlüğünü savunmak amacıyla Avrupa çapında kurulmuş hükûmetler arası bir kuruluştur.
Kurucu devletlerin çağrısı ile Türkiye ve Yunanistan, Ağustos 1949’da örgüte üye olmuştur. Kanada, İsrail ve Meksika, gözlemci statüsünde bulunmaktadır. Avrupa Konseyinin merkezi, Fransa’nın Strazburg kentindedir.
Avrupa Konseyi Sözleşmeleri Çerçevesindeki Mekanizmalar:
Bu Yazıda Bulabilecekleriniz
a. Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi (AİHS) ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM):
AİHS, 4 Kasım 1950’de aralarında Türkiye’nin de bulunduğu 15 ülke tarafından imzalanmış ve 3 Eylül 1953’te yürürlüğe girmiştir. Sözleşme, temel insan hak ve özgürlüklerinin güvence altına alınmasını sağlamak amacıyla oluşturulmuştur. AİHM, uluslararası bir örgüt olup Avrupa Konseyine bağlı olarak kurulmuş uluslararası bir mahkemedir.
Merkezi, Fransa’nın Strazburg kentindedir. Mahkeme, AİHS ile güvence altına alınmış olan temel hakların ihlali durumunda bireylerin, toplulukların, tüzel kişiliklerin ve diğer devletlerin belirli kurallara göre başvurabileceği bir yargı organıdır. Avrupa Konseyine üye olan ve aralarında Türkiye’nin de bulunduğu ülkeler, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin yargı yetkisini tanımaktadır.
b. İşkencenin ve Gayriinsani ya da Küçültücü Ceza veya Muamelelerin Önlenmesine Dair Avrupa Sözleşmesi:
Bu sözleşme, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin 3. maddesinde yer alan “Hiç kimse işkence veya insanlık dışı veya küçültücü ceza veya muameleye tabi tutulmayacaktır.” hükmüne dayanmaktadır.
c. Avrupa Sosyal Şartı:
Avrupa Sosyal Şartı, demokratik sistemlere tam işlerlik kazandırılması amacıyla özellikle ekonomik ve sosyal hakların güvence altına alınması için oluşturulmuş bir mekanizmadır. Burada insan haklarının korunması ile denetim mekanizmalarının genişletilmesi ve yaygınlaştırılması hedeflenmiştir. 1961 yılında imzaya açılan Sosyal Şart’ta ekonomik ve sosyal içerikli haklar, bu çerçevede sağlık, işsizlik sigortaları ile aile ve emeklilik yardımları gibi çeşitli konular yer almaktadır.
AB (Avrupa Birliği)
Avrupa Birliği, nüfus ve ekonomik potansiyeli yüksek olan ekonomik ve siyasi bir örgütlenmedir. AB’nin temeli, II. Dünya Savaşı sonrası, kömür ve çelik sektörünü güçlendirmek amacıyla kurulan Avrupa Kömür ve Çelik Topluluğuna dayanır. Bu Topluluk, 18 Nisan 1951’de Belçika, Almanya, Fransa, Hollanda, Lüksemburg ve İtalya arasında imzalanan Paris Antlaşması ile kurulmuştur.
Bundan sonra aynı ülkeler, 1957 yılında imzalanan Roma Antlaşması ile Avrupa Ekonomik Topluluğu (AET) ve Avrupa Atom Enerjisi Topluluğunu (EURATOM) kurmuştur. 1967 Brüksel Antlaşması’yla bu üç örgüt birleştirilerek Avrupa Toplulukları adını almıştır. 1992 yılında ise Maastricht Antlaşması ile birliğin adı Avrupa Birliği (AB) olarak değiştirilmiştir. AB’nin genel merkezi,
Belçika’nın başkenti Brüksel’dedir. Maastricht Antlaşması’yla üye devletler, aralarındaki bütünleşmenin derecesini artırmıştır.
Buna göre üye devletler, aralarında ortak dış politika ve güvenlik politikası ile adalet ve iç işleri konularında iş birliğini derinleştirmiştir.
Örgüt’e, 1 Mayıs 2004 tarihinde 10 yeni üye ülkenin katılması sonucunda AB’nin sosyal, kültürel ve ekonomik iç dengelerinin yanı sıra kurumsal yapısı da büyük ölçüde değişmiştir.
Birlik’e 1987 yılında üyelik başvurusunda bulunan Türkiye, 3 Ekim 2005 tarihli müzakere çerçeve belgesinin kabulü ile müzakere sürecine başlamaya hak kazanmıştır.
AB’de dönem başkanları altı ay süre ile değişir, kararlar oy birliği ile alınır. AB üyeliğinin temel şartı, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’ni (AİHS) imzalamış olmaktır
Avrupa Birliği ile Avrupa Konseyinin herhangi bir organik bağı yoktur. Ancak günümüzde Avrupa Birliği, Avrupa Konseyine ait bayrağı kullanmaktadır. Birçok ülkede Avrupa Birliği ve Avrupa Konseyinin ortaklaşa yürüttüğü projeler vardır. Avrupa Konseyi, AB Bakanlar Konseyi ile karıştırılmamalıdır.
FARKLILIK İÇİNDE BİRLİK
AB’nin “farklılık içinde birlik” politikası, AB içinde barındırdığı kültürlerin farklılığını korurken ortak değerler ve politikalar geliştirmek suretiyle üye ülkelerin birlikte hareket etmelerini sağlamayı, yaşam standartlarını ve refah düzeylerini yükseltmeyi hedeflemektedir.