Altın Yıllarımızda Egzersizin Faydaları
Egzersizin bize ne kadar iyi geldiğini biliyoruz. Peki egzersiz yapmanın özellikle ileri yaşlarda faydalı olduğunu biliyor muydunuz?
Alzheimer’s & Dementia: The Journal of Alzheimer’s Association’da San Francisco, California Üniversitesi’nden nöropsikolog Kaitlin Casaletto ve meslektaşları tarafından yayımlanan bir çalışmaya göre egzersizin ileri yaşlarda Alzheimer hastalığından koruyucu bir etkisi var.
Bu çalışma için Dr. Casaletto ve meslektaşları hayatını kaybetmiş olan 404 kişinin verilerini Rush Üniversitesi Hafıza ve Yaşlanma Projesinden alıp analiz etmek amacıyla kullandı. Bu proje araştırmacıların, bireylerin yaşlarının ileri dönemlerinde yaptıkları fiziksel aktiviteyi takip etmelerini sağladı. Ayrıca projenin bir parçası olarak katılımcılar öldüklerinde beyinlerini bağışlamayı kabul etmişlerdi. Bu da araştırmacıların otopsi (post-mortem) analizleri yapabilmelerini sağladı.
Çalışma bulguları, altın yıllarında aktif kalan kişilerde sinir hücreleri arasındaki iletişimi destekleyen proteinlerden daha fazla olduğunu ortaya çıkardı. British Columbia Üniversitesi’nde psikiyatri alanında çalışan Prof. Dr. William Honer, bu proteinlerin beynin genelinde sinaptik transmisyonu kolaylaştırdığını ileri sürüyor.
Sinir hücreleri birbirleriyle sinaptik transmisyon yoluyla “konuşurlar.” Sinaptik transmisyon kimyasal sinyallerin bir sinir hücresinden diğerlerine ulaştırıldığı sinapslarda meydana gelen bir süreçtir. Bu sinyaller (transmiterler), hücredeki aktivitelerin ayarını yaparak hedeflenen hücrelerde uyarıcı (aktivite artıran) ya da önleyici (aktivite azaltan ya da durduran) reaksiyonlara sebep olurlar.
Yaşlandıkça çoğu insanda amiloid ve tau proteinleri birikmeye başlar. Bu proteinlerin Alzheimer ve diğer nörodejeneratif (beyindeki nöron kaybı ile ilişkili demans) hastalıklarla ilgili olduğu bilinmektedir. Ancak Dr. Casaletto ve Dr. Honer’ın çalışmaları “sinaptik bütünlüğe” sahip olan ileri yaştaki bireylerin tau ve amiloid proteinlerinin yarattığı etkiyi hafifletebildiklerini gösteriyor.
Basitçe, sinaptik bütünlük sinapsların ne kadar iyi işlediği ile ilgilidir. Çalışmaları sonucunda Dr. Casaletto ve meslektaşları fiziksel aktivitenin sinaptik sağlığı destekleyerek ileri yaşlarındaki yetişkinleri nörodejeneratif hastalıklara karşı koruduğunu ortaya koyuyor.
REFERENCES
- 1. Casaletto, K., Ramos‐Miguel, A., VandeBunte, A., Memel, M., Buchman, A., Bennett, D., & Honer, W. (2022). Late‐life physical activity relates to brain tissue synaptic integrity markers in older adults. Alzheimer's & Dementia. DOI: 10.1002/alz.12530
- 2. Cotman, C. W., & McGaugh, J. L. (1980). Behavioral Neuroscience.
- 3. https://www.sciencedaily.com/releases/2022/01/220107100955.htm