Sovyetler Birliği’nin dağılmasına öncülük eden Mihail Gorbaçov, 91 yaşında hayatını kaybetti.
Haziran ayında Gorbaçov Vakfı sözcüsü Vladimir Polyakov, Mikhail Gorbaçov’un böbrek hastalığından muzdarip olduğunu ve hemodiyaliz de dahil olmak üzere tedavi gördüğünü söylemişti.
Gorbaçov, başlattığı perestroika (yeniden yapılanma) ve glasnost (açıklık) reformlarıyla Sovyetler Birliği’nin dağılmasının önünü açmıştı.
MİHAİL GORBAÇOV KİMDİR?
Gorbaçov, 2 Mart 1931 tarihinde Kuzey Kafkasya’nın Stavropol bölgesinde Privolnoye köyünde dünyaya geldi. İlk öğrenimini köyünde tamamladı ve 1952 senesinde Sovyetler Birliği Komünist Partisi’ne katıldı. 1955’te Moskova Üniversitesi Hukuk Fakültesini bitirdi. Stavropol, Genç Komünistler Birliğinde görev almaya başladı. 1970’te Stavropol teşkilatı birinci sekreteri olan Gorbaçov, 1971’de SBKP Merkez Komitesi üyeliğine seçildi. 1978’de tarım sorumlusu olarak sekretaryaya girdi.
Gorbaçov, 1979’da politbüro yedek üyesi, 1980’de de asil üyesi seçildi. 1985’te SBKP Genel Sekreteri oldu. Glasnost (açıklık) ve perestroika (yeniden yapılanma) politikalarıyla dünya gündeminde yer etti. Ekim 1988’de devlet başkanlığı görevini de üstlendi.Çin’i 30 yıl sonra ziyaret eden ilk Sovyet lideri oldu. 1987’de iktisadi reformlardan ve dış siyasette izlenecek politikalardan söz etti. Glasnost ve perestroika adı verilen reformlar Yüksek Sovyet meclisinde oy birliğiyle kabul edildi. Temmuz 1987’de Avrupa ve Asya’da yerleştirilmiş olan orta ve kısa menzilli füzelerin imha edilmesini kabul etti. 1987’de kitap yayımladı. 8 Aralık 1987 tarihinde ABD Başkanı Reagan ile orta menzilli füzelerin imhası anlaşmasını imzaladı.
Aralık 1990’da Nobel Barış Ödülü’nü kazandı. 1990 yılının sonlarında Sovyetler Birliği’nin tüm Cumhuriyetlerine ‘Yenilenmiş Birlik Federasyonu’ için referandum çağrısında bulundu.
19 Ağustos 1991 tarihinde Birliğin dağılmasına karşı KGB ve ordunun desteğini alan en yakın arkadaşı olan Gennadi Yanayev ve 8 arkadaşından meydana gelen İhtilal Komitesi, Gorbaçov’a karşı darbe yaptı ancak darbe başarısız oldu. Darbe girişimi Mart 1991’de yapılan referanduma göre, 20 Ağustos’ta yapılması planlanan Yenilenmiş Birlik Anlaşmasının iptal edilmesine neden oldu. 22 Ağustos 1991 tarihinde Gorbaçov, Devlet Başkanlığını tekrar elde etti. Sovyetlerden ayrılan 11 devlet, 8 Aralık’ta bir araya gelerek Bağımsız Devletler Topluluğu’nu (BDT) oluşturdu. Bu durum Gorbaçov’u tamamen yetkisiz bıraktı. Bunun üzerine 25 Aralık 1991 tarihinde televizyona çıkarak; ”Görevimi kaygı içinde ama umutla bırakıyorum. Herkese iyi şanslar diliyorum.” diyerek istifa etti. Bundan sonra emekliye ayrılarak çeşitli basın yayın organlarında yorumculukla ilgilendi.
Sosyal-Demokrat Parti’yi kurarak birkaç kez parlamento seçimleri ile devlet başkanlığı seçimlerine katıldıysa da başarılı olamadı. Novaya Gazeta adlı gazetenin sahibi olduğu biliniyor.
Gorbaçov, 30 Ağustos 2022 tarihinde tedavi gördüğü hastanede yaşamını yitirdi.
Add Comment