Ne zaman oto koltuğu kullanımı ile ilgili bir yazı yazsam devamında ‘Bu konu çok önemli, lütfen yazmaya devam et’ gibi mesajlar alıyorum. Bir de sorular: ‘Benim bebeğim üç/beş/dokuz… aylık ya da bir/üç/beş yaşında. Oto koltuğunda çok ağlıyor, oturtamıyoruz. Ne yapacağımı bilemiyorum.’
Böyle sorulara şu şekilde cevap vermek istiyorum aslında: ”Doğru mu anladım? Çocuğunuzu oturtamıyor musunuz? Emin misiniz? Bir kendi cüssenize bakın, bir çocuğunuzun cüssesine… Belki de oturtmak istemiyorsunuz, belki de yeterince kararlı değilsiniz!”
Oto koltuğu konusunda çok şey konuşulabilir: hangi marka oto koltuğunu tercih etmeli, nasıl bir model almalı, oto koltuğu seçimi nasıl olmalı, arabada en güvenli yer neresi… Ama bizler dönüp dolaşıp aynı yere geliyoruz: Çocuğum oto koltuğuna oturmuyor.
Öncelikle size bir haberim var: İsterseniz çocuğunuzu oto koltuğuna oturtabilirsiniz. Bunun için tek yapmanız gereken çocuğunuzu oto koltuğuna OTURTMAK ve kemerini BAĞLAMAK. Sorun, çocuğunuzun oto koltuğuna oturduğunda AĞLAMASI ise o zaman soruyu şöyle sormak gerekir: ‘Çocuğum oto koltuğuna oturmaktan hiç hoşlanmıyor, sürekli ağlıyor, ne yapabilirim?’
Çocuğun ağlaması her ortamda yeterince sinir bozucu ve endişe vericiyken bunun bir de arabanın içinde gerçekleşmesi hem fazlasıyla yıpratıcı, hem de tehlikeli. Sürekli ağlayan bir bebekle, durmadan tepinen bir çocukla trafiğe konsantre olabilmek çok zor.
O halde sorun çocuğumuzun oturmaması değil, oturduğunda ağlaması… Peki bunun nasıl önüne geçebiliriz?
Ebeveyn koçu Janet Lansbury, Car Seat Struggles başlıklı yazısında, oto koltuğuna oturmakta direnen çocuklarla ilgili şöyle önerilerde bulunuyor (dikkatinizi çekerim, bu yazıyı yazmasına sebep olan ebeveyn çocuğunun oto koltuğuna OTURMAMASINDAN değil, OTURUNCA AĞLAMASINDAN şikayet ediyor. Yani ne yapıp, ne edip oturtuyor çocuğunu)
- Kendisi konuşamasa bile, bebeğiniz sözlerinizi anlıyor. Onun duygularının farkında olduğunuzu hissettirin (Biliyorum, bu koltukta oturmak istemiyorsun) ve kısa ve öz bir şekilde durumu açıklayın (Ancak güvenliğin için oturmak zorundasın)
- Bebeğinizle iletişimde kalın. Oturmak istemiyorsun, biliyorum. Seni buraya oturtmak zorunda olduğum için üzgünüm. Çok sinirlendin, anlıyorum.
- Yaşına göre, ona alternatif sunabilirsiniz: Koltuğuna sen mi oturmak istersin, ben mi seni oturtayım? (Biz bunu yapardık Derin’de… İlkini tercih eder, kendi çıkıp otururdu. Böylece o sürecin hiç olmazsa bir kısmının kendi kontrolünde olduğunu düşünüp tatmin olurdu)
- Bebeğinizin ağlaması çok normal. Hele de hareketlendiği dönemlerde bir yere bağlı kalmaktan hoşlanmaması oldukça anlaşılır. Henüz size ‘Buraya bağlanmak istemiyorum’ diyebilecek yaşta olmadığına göre sıkıntısını ağlayarak dile getiriyor.
- Sorun, çocuğumuzun ağlamasını önlemeye çalıştığımızda ortaya çıkıyor. Siz ne kadar sakin ve kararlı olursanız o da yapmak istemediği -ancak zorunda olduğu- bir şeyi yapmayı o kadar kolay kabul edecektir.
Çocukların -seyahat güvenliğinden de fazla- ihtiyacı olan şey ne, biliyor musunuz? Tutarlılık. Anne-baba arasındaki tutarlılık, bir. Ve ebeveynlerin kendi içlerindeki tutarlılık, iki. Annenin A dediğine baba B diyor, ya da anne (ya da baba) bugün A dediğine yarın B diyorsa çocuğun kafası karışıyor, en nihayetinde kendi kafasına göre hareket ediyor. ‘Aaa, niye yaa, geçen gün ne güzel annemin kucağında gidiyordum, hem bi yandan meme emiyordum, dışarı seyrediyordum falan, şimdi niye bu koltuğa bağlanıyoruuuooooooaaaaaaaamm!’
Biz ‘büyükler konuşurken küçükler susar’ diyerek büyütülen bir nesiliz. Aynısını çocuklarımıza yapmamak için çabalıyoruz şimdi. Fena da değiliz bu konuda, çocuklarımızın fikirlerini soruyor, onları ilgilendiren kararlara ortak etmeye çalışıyoruz.
Ancak tartışmaya açık olmayan konular var. Güvenlik bunlardan biri… Çocuğunuzun güvenliğinden siz sorumlusunuz, nokta. Ona bu konuda tercih hakkı veremezsiniz, bitti. Çocuğunuzu oto koltuğuna oturtmamak gibi bir alternatifi sunamazsınız, konu kapandı.
Bebeğiniz oto koltuğunda oturmaya direniyorsa, çocuğunuz ağlıyorsa deneyebileceğiniz çok şey var. Onunla konuşun, ninni söyleyin, emzik verin, müzik çalın, kendini görebileceği bir ayna koyun. Çıngırağını sallayın, dikkatini dağıtın, komiklik yapın, eline oyuncak tutuşturun. Ağlama krizine mi girdi? Sağa çekip, kucağınıza alıp sakinleştirin. Ama ne yapın, ne edin, çocuğunuzu oto koltuğuna oturtmadan arabayı hareket ettirmeyin.
Çocuğunuzun oto koltuğuna oturmak istememesi anlaşılır. Çocuğunuz oto koltuğuna oturmak istemiyor diye sizin onu oturtmamamız anlaşılamaz ve kabul edilemez. Eğer çocuğunuz koltuğa oturmak istememesine boyun eğiyorsanız lütfen alıcılarınızın ayarlarıyla oynayın. Ve kendinize şunu hatırlatın: Oto koltuğuna oturtuldu diye ağlamaktan ölen çocuk yok. Ama oto koltuğuna oturtulmadığı için hayatta olmayan çocuklar var.
O yüzden, bir dahaki sefere çocuğunuz oturmamak için direndiğinde kendinize sorun: O oturmak mı istemiyor, siz ağlamasını mı istemiyorsunuz?
•