MANTARLAR ALEMİ
Mantarlar, genellikle çok hücreli canlılardır.
Kök, yaprak, iletim demeti ve kloroplast taşımazlar.
Çok hücreli olanlarında, rizoid adı verilen kök benzeri emeçler bulunur.
Kitin yapılı hücre çeperleri vardır.
Çok çekirdeklidirler.
Yedek besinlerini glikojen şeklinde depolarlar.
Mantar hücreleri, uç uca dizilerek hif adı verilen ipliksi
yapıları oluşturur.
Hiflerin bir araya gelmesi ile oluşan yapıya miselyum adı verilir.
Genellikle oksijenli solunum yaparlar.
Bazı türleri hem oksijenli hem de oksijensiz solunum yapar.
Örnek: bira mayası
Bazılarında zoospor adı verilen, kamçılı sporlar bulunur.
Bazı türlerinde kapsül bulunur.
Not: Maya mantarlarında; hif, miselyum ve rizoid yapısı bulunmaz.
Mantarların beslenmesi:
Mantarların hepsi heterotrof olarak beslenir.
Bunlardan bazıları; saprofit, bazıları parazit, bazıları da
mutaalist (karşılıklı yarar) olarak beslenir.
Saprofit mantarların sindirim enzimleri çok gelişmiştir.
Bunlar ölü canlıları ve canlıların organik atıklarını çürüterek
beslenirler.
Parazit mantarların, sindirim enzimleri gelişmemiştir.
Bunlar emeçlerini konak hücrenin içine uzatarak, konak hücreden
aldıkları sindirilmiş besinlerle beslenirler.
Mutaalist mantarlar, başka canlıları ile birlikte karşılıklı yarar
ilişkisine dayalı bir yaşam sürer.
Örnek: Mikoriza mantarları ve likenler
Mikoriza mantarları, bitkilerin köklerinde yaşar.
Mantar, topraktan aldığı su ve mineralleri bitkiye verir.
Bunun karşılığında bitkiden organik besin alır.
Likenlerdeki mantarlar, algler ile birlikte yaşar.
Mantar solunum sonucu oluşturduğu karbondioksit ve
suyu alge verir.
Bunun karşılığında algden organik besin alır.
Mantarların üremeleri:
Mantarlar; eşeysiz ve eşeyli olmak üzere iki farklı şekilde çoğalır.
Eşeysiz üremeleri daha çok; sporla ve tomurcuklanarak olur.
Aynı zamanda birçok mantar türünde, kopan hif ve miselyum
parçaları uygun koşullarda gelişerek yeni bireyleri oluşturur.
Eşeyli üremeleri ise döl almaşı (metagenez) ile olur.
Mantarlarda haploit (n) evre hakimdir.
Diploit evre (2n) sadece zigot ile sınırlıdır.
Mantarların sınıflandırılması:
Mantarlar; küf, maya, şapkalı ve pas mantarları olmak üzere
4 gruba ayrılır.
1. Küf mantarları:
Bunlar saprofit ya da parazit olarak beslenirler.
Bazılarından, antibiyotikler elde edilir.
Bazı küf mantarı türleri, aflatoksin adı verilen zehirli maddeler üretir.
2. Maya mantarları:
Bunlar tek hücreli olup, saprofit olarak beslenirler.
Bira mayası, hamur mayası ve şarap mayası bunlara örnek
olarak verilebilir.
3. Şapkalı mantarlar:
Saprofit ya da parazit olarak beslenirler.
Bazı türleri zehirlidir.
Bazı türleri de besin olarak kullanılır.
4. Pas mantarları:
Çoğu parazit olup, tahıllarda hastalığa yol açar.