Türkiye'nin madden ve ahlaken geriye gittiği çoğumuzun ortak fikridir diye düşünüyorum. Bunun nedenini insanların bireysel psikolojilerinde aradım ve bir sonuca vardım. Aşağıdaki iki psikolojik durum insanlarımızın neden doğru seçimler yapamadığını ve neden sabit fikirli olduğunu gösteriyor.
Utanma Sebebiyle Bilişsel Çelişki (Shame-based Cognitive Dissonance)
Bir kişinin düşünceleriyle davranışları çelişkili olduğunda, utanma hissi nedeniyle oluşan bir bilişsel çelişkidir. Kişi, bir davranışı gerçekleştirdiğinde veya bir inanca sahip olduğunda, bu davranış veya inanç hakkında olumsuz bir görüşe sahip olmaya başlayınca utanç duyar. Bu durumda, kişi, inancını veya davranışını değiştirmek yerine utanç sebebiyle iyice bağlanabilir.
Örneğin, Bir kişi inandığı değerleri temsil ettiğini düşündüğü için bir partiye oy verebilir. Ancak daha sonra bu parti hakkında olumsuz bir şeyler öğrenir veya gözlemleyebilir. Bu durumda kişi, partiye verdiği desteği sorgulayabilir ve utanç hissi nedeniyle aynı partiye oy vermeye devam edebilir.
"Kendini değiştirmeyen, dünyayı değiştiremez." - George Bernard Shaw
Batık Maliyet Yanılgısı (Sunk Cost Fallacy)
Önceden yapılan yatırımların veya harcamaların boşa gitmesini engellemek için, bir karar verme durumunda önceki kararlara bağlı kalınması durumudur. Bu durumda, geçmişte yapılan yatırımların veya harcamaların etkisiyle, doğru karar verme becerisi zayıflayabilir ve yanlış kararlar alınabilir.
Örneğin, bir seçmen bir siyasi partiye veya adaya yatırım yapmaya karar vermiş olabilir ve daha sonra adayın veya partinin politikalarının yanlış olduğunu veya beklenen sonuçları vermediğini fark etmiş olabilir. Seçmen önceki yatırımı boşa gitmesin diye tekrar aynı partiye oy verebilir.
Sabit fikirlerin çoğu, doğru oldukları için değil, sadece alışkanlık olduğu için savunulur." - Bertrand Russell
En İyi Cevaplar
Güzel bir bence olmuş. bilişsel çelişki özellikle araştırdığım bir konu
Psikoloji alanında bilişsel uyumsuzluk, bir kişi çelişkili inançlara, fikirlere veya değerlere sahip olduğunda ortaya çıkar ve bunlardan birine veya daha fazlasına karşı çıkan bir eyleme katıldıklarında tipik olarak psikolojik stres olarak deneyimlenir. Bu teoriye göre, iki eylem veya fikir birbiriyle psikolojik olarak tutarlı olmadığında, insanlar tutarlı hale gelene kadar onları değiştirmek için ellerinden geleni yaparlar. Rahatsızlık, kişinin inancının algılanan yeni bilgilerle çatışmasıyla tetiklenir, burada rahatsızlıklarını azaltmak için çelişkiyi çözmenin bir yolunu bulmaya çalışırlar.
A Theory of Cognitive Dissonance'da (1957) Leon Festinger, insanların gerçek dünyada zihinsel olarak işlev görmek için içsel psikolojik tutarlılık için çabaladığını öne sürdü. İç tutarsızlık yaşayan bir kişi psikolojik olarak rahatsız olma eğilimindedir ve bilişsel uyumsuzluğu azaltmak için motive olur. Ya psikolojik uyumsuzluğa neden olan bilişe yeni parçalar ekleyerek (rasyonalizasyon) ya da bilişsel uyumsuzluğun büyüklüğünü artırması muhtemel koşullardan ve çelişkili bilgilerden kaçınarak (doğrulama yanlılığı) stresli davranışı haklı çıkarmak için değişiklikler yapma eğilimindedirler.
Çelişkili fikirlerin veya deneyimlerin nüanslarıyla baş etmek zihinsel olarak streslidir. Hepsi doğru gibi görünen zıt görünen şeylerle oturmak enerji ve çaba gerektirir. Festinger, bazı insanların inanmak istedikleri her şeye körü körüne inanarak kaçınılmaz olarak uyumsuzluğu çözmüş gibi olacaklarını savundu.