Menopoz, adet dönemi durduğunda başlayan, bir kadının “yaşam değişimi” olarak da adlandırılan bir dönemdir. Menopoza girdim demek için en az bir yıl boyunca adet dönemi geçirmemeniz gerekir.
Pek çok yetişkin kadın yaşamlarının yaklaşık yüzde 50’sini post menopozal kadın olarak geçirmektedir.
Menopoz, yumurtalıklarınız östrojen ve progesteron hormonlarını üretmeyi bıraktığı için olur. Estrojen ve progesteron üretiminin azalması, vücudunuzda çeşitli değişikliklere neden olabilir.
Yaygın belirtileri arasında sıcak basmaları, ruh hali değişimleri, uyku güçlüğü, kilo alımı, saç uzamasında değişiklikler ve vajinal kuruluk bulunur.
Menopoz hayatı değiştiren bir süreçtir ve farkında olmanız gereken birçok şey vardır. Bu dönem hakkında bilgi edinmek, menopozun zorluklarının üstesinden gelmenize ve sağlıklı ve mutlu bir yaşam sürmenize yardımcı olacaktır.
Her kadının bilmesi gereken menopoz hakkında bazı önemli şeyler.
İçindekiler
1. Menopozun Ortaya Çıktığı Yaş
Kadınlarının menopoza girdiği ortalama yaş 52’dir, ancak Sağlık ve İnsani Hizmetler Bakanlığı’na göre, 45 ila 58 yaşları arasında herhangi bir zamanda da ortaya çıkabilir.
Çoğu kadın, son adet dönemlerini bazen 45 ve 55 yaşları arasında geçirir.
Menopoz yaşının genetik olarak belirlendiği düşünülürken, sigara veya kemoterapi gibi faktörler, yumurtalıkların işleyişindeki azalmayı hızlandırarak daha erken menopoza girebilir.
Kuzey Amerika Kadın Hastalıkları ve Doğum Kliniği’nde yayınlanan bir 2011 çalışmasında, bir takım faktörlerin, doğal menopozun meydana geldiği yaşın önemli belirleyicileri olduğu belirtilmektedir:
- Eğitim, istihdam ve ırk / etnisite gibi demografik özellikler.
- Parite ve oral kontraseptif kullanım gibi adet ve üreme faktörleri.
- Ailesel ve genetik faktörler.
- Sigara, kilo, fiziksel aktivite ve diyet gibi yaşam tarzı faktörleri.
2. Erken Menopoz Olabilir
Menopozun ortalama yaşı 52 olsa da, bazı kadınlar erken yaşta bu döneme girebilir.
Uzmanlar, menopozu 40 yaşından önce erken menopoz olarak kabul ederler. Erken menopoza neden olan faktörler hem genetik hem de anormal tiroid veya lupus gibi romatizmal bir hastalık gibi tıbbi durumları içerir.
Kemoterapi ve radyasyon da yumurtalıklara zarar verebilir ve erken menopoza yol açabilir.
Yumurtalıkları bir tıbbi tedavi kapsamında alınan kadınlar da erken menopoza girer.
Sigara erken menopozun ardındaki diğer bir nedendir.
BMJ’de yayınlanan bir 2015 araştırması, ağır veya alışılmış sigara içen kadınların daha erken menopoz yaşama ihtimalinin daha yüksek olduğunu bildirmektedir.
3. Perimenopoz Menopoz Değildir
Menopoz ile perimenopoz karıştırmayın. Bunlar iki farklı şeydir.
Perimenopoz menopoz başlamadan hemen önce geçen süreye karşılık gelirken, menopoz dönemine 12 ay üst üste adet döngüsü tamamen bırakıldıktan sonra resmen girilir.
Perimenopoz sırasında vücudunuz menopoza geçişe başlar. Bu aşamada, vücudunuz, östrojeni ve progesteronu kontrol eden hormonları çok azaltır. Hormon üretimindeki bu değişimlere bağlı olarak, adet döngünüz düzensiz olabilir, ancak bitmez.
Aynı zamanda, sıcak basması, göğüs hassasiyeti, kilo artışı, kalp hızında artış, gece terlemeleri, uykusuzluk, yorgunluk, anksiyete, ruh hali değişimleri, sinirlilik ve depresyon gibi başka belirtileri de geçiriyor olabilirsiniz.
4. Sıcak Basması Ortak Belirtidir
Menopoz çeşitli belirtilere yol açarken, en yaygın olanı sıcak basmasıdır. Aslında, kadınların yaklaşık yüzde 75’i menopoz sırasında sıcak basması yaşar.
Ateş basması sırasında (vazomotor semptomu), muhtemelen vücut ısınız yükselebilir, bu da terleme, kalp çarpıntısı ve baş dönmesi hissine neden olabilir.
Günün herhangi bir zamanında sıcak basmaları yaşanabilir, ancak geceleri çok yaygındır. Bu rahatsız uyku ve diğer sağlık sorunlarına yol açar.
JAMA Internal Medicine’de yayınlanan 2015 tarihli bir çalışmada, menopoz dönemindeki ateş basması belirtilerinin, kadınların yarısından fazlasında menopoz geçişinde yedi yıldan fazla sürdüğü ve menopozdan dört buçuk yıl sonra da devam ettiği bildirilmektedir.
Sıcak basmasını azaltmak için, alkol veya kafein tüketmekten kaçının, baharatlı yiyecekler yemeyin, stres düzeyinizi düşürün, mümkün olduğunca serin bir yerde kalın ve ince giyinin.
5. Menopoz Kemik Sağlığını Etkiler
Menopoza girdikten sonra, kemik sağlığınıza dikkat etmelisiniz.
Estrojen üretiminin azalması kemiklerinizdeki kalsiyum miktarını etkileyebilir, bu da düşük kemik yoğunluğuna ve hatta kemik erimesine (osteoporoza) neden olabilir.
Ayrıca, menopoz aşamasındaki kadınlar kemik kırıkları riski altında olabilir.
Klinik Endokrinoloji ve Metabolizma Dergisi’nde yayınlanan 2008 tarihli bir çalışma, perimenopozun geç dönemlerinde kemik kaybının büyük ölçüde hızlandığını ve ilk postmenopozal yıllarda benzer bir hızda devam ettiğini bildirmektedir.
Ayrıca, vücut ağırlığınız yani kilonuz menopoz sırasında kemik kütle yoğunluk kaybı oranının önemli bir belirleyicisidir.
2011 yılında Midlife Sağlık Dergisinde yayınlanan bir başka çalışmada, menopozun yanı sıra yaş, egzersiz ve kalsiyumu düşük diyetin Hintli kadınlarda düşük kemik yoğunluğunun anlamlı nedeni olduğu gösterilmiştir.
Kemik sağlığını iyileştirmek 20’li yıllardan başlayarak süt ürünleri veya koyu yeşil yapraklı sebzeler ve kalsiyum açısından zengin gıdalarla beslenin.
Ayrıca vücudun kalsiyum emilimine yardımcı olmak için D vitamini takviyeleri alabilirsiniz, ancak önce doktorunuza danışabilirsiniz.
6. Menopoz, Kalp Hastalığı Riskini Arttırır
Menopoz kalp hastalığı riskinizi artırabilir.
Östrojen hormonundaki doğal düşüş, postmenopozal kadınlarda görülen kalp hastalığının nedeni olabilir.
Estrojenin, arteryel duvarların iç tabakası üzerinde olumlu bir etkisi vardır ve kan damarlarının esnek kalmasına yardımcı olur. Amerikan Kalp Organizasyonu’na göre, kan akışını sağlamak için rahatlayıp gevşeyebilecekleri anlamına gelir.
Ayrıca, Kuzey Amerika Menopoz Derneği’nin 2015 yıllık toplantısında sunulan bir çalışma, menopozun, iyi kolesterolün etkisini azalttığını ve böylelikle menopoz sırasında kadınları arter sertleşmesine karşı daha savunmasız hale getirdiğini ortaya koymuştur.
Kalbinizi korumak için, kilonuza dikkat edin, sağlıklı ve dengeli beslenin, günlük egzersiz yapın, sigara içmeyin ve içilen yerlerde durmayın.