Solucanlar – Üremeleri – Yaşamları I
Solucanlar – Üremeleri – Yaşamları I
Merak Ettikleriniz:
Solucanlar yumurtlar mı? Kaç tane ve ne sıklıkla yumurtlarlar? Bir kompost solucanının ömrü ne kadardır? Solucanlarım öldüklerinde onlara ne olur?
Duymak İstedikleriniz:
Solucanlar bir tür “yumurta” üretirler ama esasen bunlara “kokon” denir ve potansiyel olarak her bir kokon birçok döllenmiş yumurta içerir. Solucanlar
Yetişkinler solucanlar hem erkek hem de dişi üreme organlarına sahiptirler, yani çift cinsiyetlidirler. Bununla birlikte, hemen hemen tüm türler çapraz döllenme (yani iki kişinin çiftleşmesi) yoluyla ürerler. Solucanlarda iki ayrı birey birleşerek birbirlerine karşılıklı olarak sperm transfer ederler. Solucanların baş kısmına yakın olan ve kalın bir halka şeklinde görünen Clitellum bölgesi kalın bir mukus halkası üretir. Ardından salgılanan bir başka madde ise bu mukus halkasının sertleşmesini sağlar. Solucanlar
Daha sonraki aşamada solucanlar, oluşan bu mukus halkasının içine kendi yumurtalarını ve eşinden aldığı spermleri doldurur. Sertleşmiş olan bu mukus halkası solucanın vücudundan ayrıldığı sırada her iki ucu büzülerek kapanır. İşte bu şeye kokon denir. Bir solucan eşinden aldığı ve vücudunda depoladığı spermler bitene kadar kokon üretmeye devam eder.
Kırmızı solucan örneğinde (Eisenia fetida), her bir kokon tipik olarak 2 veya 3 yavru solucan üretir (fakat bu rakam çeşitli çalışmalara göre 0-20 arası değişebilmektedir). Bu yavru solucanlar, eğer koşullar uygunsa genel olarak 2-6 hafta içinde kokondan çıkarlar. Ancak unutmamak gerekir ki, bu belirtilen veriler herhangi bir koşulda değiştirilemez değildir.
Bir kokondan yavru bir solucanın çıkması sürecini etkileyen birçok farklı ve önemli etmen vardır, ki bu etmenler hep söylendiği gibi sadece ısı ve nemden ibaret değildir. Kötü koşulların geçerli olduğunu varsayacak olursak, kokonlar aylar ve hatta yıllar boyunca uyku durumunda beklemede kalabilirler, ta ki koşullar iyileşinceye kadar.
Kokon üretimi esasen, normal toprak solucanlarının tersine, kompost solucanları için oldukça değerli bir mekanizmadır; çünkü kompost solucanları mevcut organik atıkları tükettikleri için içinde bulundukları habitatları oldukça hızlı bir şekilde ayrışmaktadır. Koşullar kötüye gittiği için de, solucan ölümlerinin bertarafı için kokon üretimi artacaktır. Bazı üreticiler, solucanların bulundukları ortamı bilinçli olarak kuru tutarak kokon sayısının artmasını sağlıyorlar. Daha sonra ortam koşullarını iyileştirerek bu kokonlardan öncekine göre daha fazla yavru çıkmasını sağlıyorlar. (Not: Eğer elinizde yeterli sayıda solucanınız yoksa bu deneyi yapmayınız. Aksi halde eldekinden de olabilirsiniz.)
Erişkin bir solucan bir kez kokon üretmeye başladığında sürekli olarak üretmeye devam eder. Ancak tekrar belirtmek gerekirse, üretim oranı oldukça değişkendir ve ayrıca birçok farklı etmene bağlı olarak da değişmektedir.
Neuhauser ve arkadaşları (1988), kanalizasyon çamuruyla beslenen farklı kompost solucanlarının üreme verimliliğini ölçmüştür: Buldukları sonuca göre ortalama olarak , E. fetida türündeki her bir erişkin solucan 25 C’de haftada 6 kokon üretmektedir; bu da sisteme ortalama olarak 19 yeni yavrunun (kokon başına 1 yavru) katılıyor demektir.
Kompost solucanlarının kesin ömür süreleri üzerine henüz yapılmış ciddi bir çalışma bulunmamaktadır. Bu nedenle bir rakam vermek mümkün olmamaktadır. Bazı kaynaklar toprak solucanlarının daha uzun ömürlü olduklarını belirtmektedir. Ancak bu tespit tam olarak bizim aradığımız yanıt değildir.
Solucanlar öldüğü zaman diğer herhangi bir canlı organizma gibi temel yapı taşlarına ayrışırlar. Solucanların ölü vücutları çok büyük bir hızla çürüyüp ayrışırlar, çünkü mikroorganizmalar için iyi birer besin kaynağı olurlar. Eğer solucan kabınızda kitlesel bir ölüm olmamışsa, neredeyse hiçbir zaman ölü bir solucan göremezsiniz. O denli hızlı ayrışırlar.
Saygılarımla.