KAMAN (KIRŞEHİR) BÖLGESİNDEKİ FLUORİT CEVHERLEŞMELERİNİN ÇEVRE KİRLİLİĞİ ÜZERİNE ETKİLERİ
Abstract
Bu çalışmada, Kaman (Kırşehir) bölgesindeki fluorit cevherleşmelerinin jeokimyası ve çevre kirliliği üzerine etkileri araştırılmıştır. Bunun için inceleme alanından toprak, yeraltı suyu ve bitki örnekleri toplanmış ve kirliliğin boyutları 'Kirlilik İndisi' hesaplaması yapılarak ortaya konmuştur. Toprak örneklerinde yapılan jeokimyasal incelemelerde, inceleme alanındaki alkali kayaçlarla ve fluorit cevherleşmeleriyle ilişkili, fluorür başta olmak üzere uranyum, krom, nikel, arsenik ve baryum kirliliği belirlenmiştir. Toprakta özellikle fluorür ve uranyum konsantrasyonlarının fluorit cevherleşme alanlarında daha yüksek değerlere ulaştığı görülmüştür. Elementlerde toprak derinliğine bağlı düzenli bir artış veya azalış tespit edilmemiştir. Yeraltı sularındaki incelemelerde fluorür, uranyum, sülfat, kalsiyum, magnezyum, sodyum ve klorür konsantrasyonlarının TSE-266 (1997) standartlarının çok üstünde olduğu tespit edilmiştir. Bilhassa fluorür ve uranyum elementlerinin konsantrasyonlarının fluorit cevherleşme alanlarında arttığı ve daha fazla kirliliğe neden olduğu gözlenmiştir. Yeraltı sularındaki yüksek flurür konsantrasyonuna bağlı olarak inceleme alanında dişsel fluorozisin yaygın olduğu tespit edilmiştir. Bitkilerde yapılan jeokimyasal incelemelerde ana kirleticinin flurür olduğunu görülmüştür. Bitkilerde kirliliğe sebep olan diğer element konsantrasyonlarının yüksekten düşüğe doğru mangan, çinko, bakır ve kadmiyum şeklinde olduğu belirlenmiştir.