İlk görülen adetten menopoza kadar üremeye yönelik her ay tekrarlayan hormonal değişiklik ve adet kanaması ile karakterize, özellikle genital sistem olmak üzere tüm organizmayı etkileyen periyodik değişikliklere mensturel siklus adı verilir. Mensturel siklusun 1. günü olarak adet kanamasının başlangıç günü kabul edilir. Mensturel siklus 28+/-7 gündür. Ortalama kanama süresi 5+/-3 gün kadar olup, bir dönem boyunca kaybedilen kan miktarı 30 ml. (20-80 ml.) civarındadır.
İlk menstürasyon kanaması 13 (8-16) yaş civarında görülür. Menarştan (ilk adet) sonraki 12-18 aylık dönemdeki adetler genellikle düzensiz ve yumurtlamasızdır. Normal bir adeti oluşturan 4 faktör vardır;
Hipotalamus
Hipofiz
Yumurtalık
Rahim
Bu faktörlerden herhangi bir aşamada oluşabilecek sorun karşımıza adet düzensizliği olarak çıkar.
Mensturel siklus bozukluklarını tanımlamak istersek;
Oligomenore; 35 günden uzun aralıklarla oluşan düzensiz kanamalardır.
Polimenore; 21 günden kısa aralıklarla oluşan düzenli kanamalardır.
Hipomenore; Menstürel kanama miktarının az olmasıdır.
Hipermenore; Menstürel kanama miktarının fazla olması, ancak süresinin normal olmasıdır.
Menoraji; Menstürel kanamanın uzamasıdır.
Metroraji; Düzensiz aralıklarla oluşan kanamalardır.
Menometroraji; Düzensiz aralıklarla oluşan bol kanamalardır.
Ovulasyon kanaması; İki adet ortasında görülen hafif kanamadır.
Premenstürel kanama; İki adet kanamasının öncesinde görülen hafif kanamadır.
Spotting; Lekelenme şeklinde kanamalardır. Sıklıkla rahim içi araç veya hormonal bozukluklara bağlıdır.
Jüvenil kanama; Menarş veya hemen sonrasında görülen çoğunlukla yumurtlama sorunununa bağlı kanamadır.
Anormal vajinal kanamaları ikiye ayırmak mümkündür;
Organik nedenler; RIA (rahim içi araç, spiral) kullanımı, ilaçlar, abortus (düşük), ektopik gebelik (dış gebelik), trofoblastik hastalık, karaciğer yetmezliği, böbrek yetmezliği, kan, tiroit hastalıkları, vajina, dış genital, rahim ağzı ve rahimin kendisinden kaynaklanan kanamalardır. Rahim ağzından veya rahim içinden kaynaklı bir polip yapısı adet düzensizliğine neden olabilir. Yine rahimden kaynaklı myom yapısı da kanama yaratır, travmaya bağlı yırtıklar da bir diğer anormal kanama nedenidir. Tedavileri genellikle sebebe yöneliktir ve tanıları basit bir jinekolojik muayene ve ultrasonografi ile konulabilir.
Disfonksiyonel kanamalar organik bir nedene bağlı olmayan, normal dışı rahim kanaması olarak tanımlanabilir. Bu nedenle disfonksiyonel kanama tanısı, diğer kanama nedenleri dışlandıktan sonra konan bir tanıdır.
Adet düzensizliklerinin %90 kadarı anovulatuvar (yumurtlama fonksiyon bozukluğu) disfonksiyonel kanamalar olup bu tip kanamalar daha çok menarş sonrası ve menopoz öncesi görülürken, %10’u yumurtlamalı disfonksiyonel kanamalardır ve 30-40’lı yaşlarda görülür.Disfonksiyonel kanamalar adet kanamalarının ya da miktarının veya her ikisinin birden bozulması ile ortaya
. Tanı lokal veya genel anestezi uygulayarak probe küretaj yapılarak konur. Kürtaj ile alınan dokular patolojil tetkike tabii tutulur. Patolojik tanı sonucuna göre tedavi planlanır.