Hemoliz Nedir
Hemoliz (hemolitik anemi) normal yaşamları bitmeden önce kırmızı kan hücrelerinin yok edildiği ve kan dolaşımından uzaklaştırıldığı bir durumdur. Hemoliz sonucu, hemolitik anemi oluşur. Kırmızı kan hücreleri disk şeklindedir. Bu hücreler vücudunuza oksijen taşır. Ayrıca, karbon dioksiti vücudunuzdan uzaklaştırırlar. Kan akışında yaklaşık yüz yirmi gün yaşarlar ve ölürler.
Beyaz kan hücreleri ve trombositler de kemik iliğinde yapılır. Beyaz kan hücreleri enfeksiyonlarla savaşmaya yardımcı olur. Trombositler kan damarı duvarlarındaki küçük kesikleri veya kırıkları kapatmak ve kanamayı durdurmak için birbirine yapışır. Kan hücreleri öldüğünde, vücudun kemik iliği bunları değiştirmek için daha fazla kan hücresi yapar. Bununla birlikte, hemolitik anemide, kemik iliği vücudun ihtiyaçlarını karşılamak için yeterince hızlı alyuvar yapamaz.
Hemolitik anemi, yorgunluk, ağrı, aritmiler denilen düzensiz kalp atışı, genişlemiş bir kalp ve kalp yetmezliği gibi birçok sağlık sorunlarına yol açabilir. Eğer kırmızı kan hücreleriniz yeterli miktarda hemoglobin içermiyorsa anemi oluşabilir. Hemoglobin, oksijeni akciğerlerden vücudun geri kalanına taşıyan, demir açısından zengin bir proteindir.
Hemoliz (Hemolitik Anemi ) Neden Olur?
Anemi üç ana nedenle olabilir; kan kaybı, kırmızı kan hücresi üretimi eksikliği veya yüksek oranda alyuvar yıkımı. Hemolitik anemi yüksek oranda kırmızı kan hücresi tahribatından kaynaklanır. Birçok hastalık, durum ve faktör vücudun kırmızı kan hücrelerini yok etmesine neden olabilir. Bazen, hemolitik aneminin nedeni bilinmemektedir.
Kalıtsal Hemolitik Anemi
Kalıtsal hemolitik anemilerde, kırmızı kan hücrelerinin nasıl yapıldığını kontrol eden genler arızalıdır. Anne veya babanızın birinden ya da her ikisinden de hatalı bir kırmızı kan hücresi geni alabilirsiniz. Farklı tipte hatalı genler, farklı tiplerde kalıtsal hemolitik anemiye neden olur.
Edinilmiş Hemolitik Anemi
Edinilmiş hemolitik anemilerde vücut normal kırmızı kan hücrelerini yapar. Bununla birlikte, bir hastalık, durum veya başka bir faktör hücreleri yok eder. Kırmızı kan hücrelerini yok edebilecek koşullar şunlar olabilir; bağışıklık hastalıkları, enfeksiyonlar, ilaçlara veya kan nakillerine reaksiyonlar ,hipersplenizm (hı-spleen-izm; genişlemiş dalak)
Hemoliz (Hemolitik Anemi ) Tedavisi
Hemolitik anemi tedavisi, kan transfüzyonları, ilaçlar, plazmaferez (PLAZ-meh-feh-RE-sis), cerrahi, kan ve kemik iliği kök hücre transplantları şeklinde sıralanabilir.
Hafif hemolitik anemisi olan kişiler, durum kötüleşmediği sürece tedaviye ihtiyaç duymayabilir. Ağır hemolitik anemisi olan kişiler genellikle devam eden tedaviye ihtiyaç duyarlar. Düzgün tedavi edilmezse, hemolitik anemi ölümcül olabilir.
Kan Nakilleri
Kan transfüzyonu, ciddi veya yaşamı tehdit eden hemolitik anemi tedavisinde kullanılır. Kan transfüzyonu, kan damarlarınızdan biri üzerinden kan verilen yaygın bir işlemdir. Transfüzyon yaparken, alıcının kanıyla bağışlanan kanın dikkatli bir şekilde eşleştirilmesi gerekir.
Plazmaferez
Plazmaferez, antikorları kandan uzaklaştıran bir prosedürdür. Bu prosedür için, damar içine sokulmuş bir iğne kullanılarak vücudunuzdan kan alınır. Antikorları içeren plazma, kanın geri kalanından ayrılır. Ardından, bir vericiden gelen plazma ve kanın geri kalanı vücudunuza geri konur.
Cerrahlık
Hemolitik anemisi olan bazı kişilerin dalaklarını almak için ameliyat gerekebilir. Sağlıklı bir dalak enfeksiyonla savaşmaya ve eski veya hasarlı kan hücrelerini filtrelemeye yardımcı olur. Genişlemiş veya hastalıklı bir dalak normalden daha fazla kırmızı kan hücresi çıkarabilir ve anemiye neden olabilir. Dalağın çıkarılması, yüksek oranda kırmızı kan hücresi yıkımını durdurabilir veya azaltabilir.
Kan Ve İlik Kök Hücre Nakli
Talasemi gibi bazı hemolitik anemilerde, kemik iliği yeterince sağlıklı kırmızı kan hücresi yapmaz. Yaptığı kırmızı kan hücreleri normal ömürleri bitmeden yok olabilir. Bu tip hemolitik anemiyi tedavi etmek için kan ve kemik iliği kök hücre transplantasyonu kullanılabilir. Bir kan ve kemik iliği kök hücre nakli, hasarlı kök hücrelerini (bir vericiden) sağlıklı olanlarla değiştirme işlemidir. Bir kan transfüzyonu gibi olan nakil sırasında, damar içine yerleştirilmiş bir tüpten kök hücreler alınır. Kök hücreler vücudunuzdayken, kemik iliğinize gider ve yeni kan hücreleri yapmaya başlar.