istanbul
'u fetheden türk padişah. mehmedisani, bir rönesans hükümdarı.
bunun dışında döneminde mora, sinop, trabzon, bosna, arnavutluk, bazı ege adaları da zaman zaman savaşla bazen de diplomasi yoluyla alınmıştır.
pek çok dil bilen entelektüel bir padişahtı.
dönemine göre şu bakımdan gerekeni yapmıştır: türk imparatorluğu her yönden sıkıştırılıyor, bir yandan arnavutlar, macarlar, eflak, bizans, venedik diğer yandan akkoyunlu uzun hasan tehdit oluyordu. dolayısıyla yaptığı fetihler hırs ve açgözlülük sonucu değil de daha çok gereklilik haline gelmişti.
şu açıdan bakarsak
doğu roma'nın balkanlar ve yakındoğuda erimesi sonucu oluşan güç vakumunu osmanlılar isteyerek veya istemeyerek doldurmuşlardır. dolayısıyla osmanlı ailesi türk-müslüman bir doğu roma'yı kurmuş oldu. bir bakıma roma yıkılmadı ve osmanlı hanedanı altında devam etti. zaten fatih'in kendini "cæsar" ilan etmesi bunun göstergesidir.
yaşadığı ortaçağda avrupa'da insanlar birbirlerini kesip biçiyor, cadı diye yakıyorlardı. (şimdiki ortadoğu-arap dünyası gibi) hatta dracula önüne geleni kazığa oturtuyordu. dolayısıyla fatih devrindeki brütal güç kullanmalara dönemin şartları çerçevesinde normal denebilir.
bilime de önem vermiştir. pek çok antik kaynağı türkçe'ye çevirtmiştir.
imrozlu kritovulos
'un 1451-1467 arasındaki devri anlattığı bir eseri mevcuttur.