YANLIŞ
Balıkların hafızasının 2-3 saniye olduğuna dair inanç, uzun yıllardır konuşulan ve yaygın olarak kabul gören bir efsane.
Akvaryum balıklarına ilişkin klasik koşullandırmayla yapılan iki ayrı araştırma, balıkların hafızalarının 3 saniyeden daha fazla olduğunu gösterdi.
İsrail’deki Technion Teknoloji Enstitüsü’ndeki bilim insanları akvaryuma, yem veren bir kol ekledi. Balıklar bir kez kola basmayı öğrendiğinde, daha fazla yem almak için düzenli olarak geri dönecekti. Gerçekten de akvaryum balıkları günün doğru zamanında kola basmayı öğrendi. Araştırmacılar, kolu yalnızca bir saatlik bir sürede yem vermesi için ayarladı ve balıklar her gün o süre içinde geri geldi.
Plymouth Üniversitesi’ndeki araştırmada ise balıkları eğitmek için ses kullanıldı. Balıklara her yem verildiğinde belirli bir ses çalındı. Bu da balıkların, çalınan sesi yemle ilişkilendirmelerine neden oldu. Daha sonra balıklar beş ay boyunca doğal ortamlarına bırakıldı. Beş ay geçtikten sonra, ses tekrar çalındı ve balıklar ilk beslendikleri yere geri döndü.
Balıklar üzerine başka bir araştırma da İskoçya’nın St. Andrews Üniversitesi’nde yapıldı. Araştırmanın yürütücüsü Dr. Mike Webster bulgularını şöyle açıkladı:
“Çoğu insanda balıkların üç saniyelik hafızası olduğu düşüncesi vardır, ancak böyle bir şey yok. Balıkların kuşlardan ya da memelilerden daha aptal olmadığı hatta birçok durumda daha akıllı olduklarına dair pek çok kanıt bulunuyor. Golyan balığı, dikenli balık ya da süs balıkları fareler kadar zihinsel beceriye sahiptir. Onlar labirentlerin etrafında yollarını öğrenip bulabilir, diğer balıkları tanımayı öğrenebilir ve hangilerinin daha iyi rakip olduklarını hatırlayabilirler.”
Peter Rees tarafından hazırlanıp Beyond Television Productions tarafından üretilen bilim-eğlence programı Efsane Avcıları’nın (MythBusters) akvaryum balıklarının hafızaları üzerine klasik koşullandırmayla yaptığı bir labirent deneyi de mevcut. Dört aşamalı bu labirent deneyinde, balıklar yeme ulaşmak için ilk aşamadan dördüncü aşamaya geçmek zorunda. Kırk beş günlük zaman diliminde balıklar labirenti çözerek, başlarda 1 dakikada tamamladıkları labirenti 40 saniyede tamamlayarak yeme ulaşmayı başarıyorlar.
Balıklar insan yüzünü tanıyor
Oxford Üniversitesi ve Queensland Üniversitesi bilim adamlarından oluşan bir ekip tarafından yapılan araştırmada, okçu balığının yüzleri öğrenip algılayabildiği keşfedildi.
Av için mükemmel bir görüşe sahip olmaları gereken balıklara, ilk olarak iki ayrı insan yüzü gösterildi. Balıklar, gelişmiş görsel korteks yoksunluğuna rağmen 44 yeni insan yüzünü tanıyabildi.
Bu araştırma, balıkların etkileyici görsel ayrım yeteneklerine sahip olduğunu kanıtlıyor. Araştırmanın detaylarına ise buradan ulaşabilirsiniz.