Son günlerde neredeyse her yerde farkındalık/mindfulness hakkında konuşulduğunu fark etmişsinizdir. Peki farkındalık nedir? Farkındalık Odaklı Stres Azaltımı (MBSR) programı kurucusu Jon Kabat-Zinn farkındalığı şu sözlerle açıklıyor:
“Bulunduğu ana dikkatini farklı bir yoldan vermek: Kendi isteğiyle, o anda olduğunu bilerek ve hiçbir şeyi yargılamayarak”.
Araştırmalar gösteriyor ki farkındalığı yüksek olan insanlar daha az stres altında hissediyor, daha kolay odaklanıyor ve duygularını kontrol etmede daha yetenekli.
Peki ya çalışan bir anne ya da babaysanız? Planlarla dolu olan gününüzde farkındalık adına ne yapabilirsiniz? Hem çalışan hem de çocuk sahibi olan kişiler kendilerini daha sık yorgun ve sıkışmış hissediyor. İş ve kişisel sorumlulukları arasında gidip geldikleri için yapamadıkları şeyler hakkında strese giriyorlar. Araştırma sonuçlarına göre çalışan ebeveynlerin %56'sı aile ve iş yaşamlarını dengelemekte zorlandıklarını söylüyor.
Twitter yöneticisi Michelle Gale bu konu hakkında şunları söylüyor: “Yıllar önce Twitter'ın öğrenme ve gelişim departmanının başındayken şirket yıldan yıla %350 büyüyordu. Bu çok büyük bir sorumluluktu fakat işimi seviyordum. Aynı zamanda kendimi ailemle ilgilenme konusunda zorlanırken bulunuyordum. Birinci sınıfta okuyan oğlumun okulundan arandığımda ve oğlumu kimsenin almaya gelmediğini söylediklerinde gözyaşlarına boğulduğumu çok net hatırlıyorum.”
Gale, o zamanlar farkındalık pratiklerine başlamış olduğunu belirtse bile anda kalmakta ve farkındalığını gün içinde artırmakta zorlandığını belirtiyor. Bu sorunun üstesinden nasıl geldiğini ve bu yolu herkese önerdiğini ise şu sözlerle belirtiyor:
“Her gün birkaç dakikanızı o gün içinde ne yaptığınızı not almaya ayırın. Örneğin: kalk, kahve, ailece kahvaltı, çocukların beslenme çantasını hazırlama, çocukları okul için giydirme, köpeği gezdirme, duş, araba kullanma, trene binme, ofise yürüme, tüm gün iş, trene yürüme, arabayla eve dönme, akşam yemeği, duş, ailece okuma veya oyun ve uyku.”
Gale sözlerine şöyle devam ediyor: “Şimdi farkındalık için günün hangi zamanında vakit ayırabilirsiniz onu düşünün”.
“Örneğin kahvenizi içmeden önce bir süre duraksayıp aromasını iyice içinize çekip, kupanın sıcaklığını avcunuzun içinde hissederek üç kere derin nefes alabilirsiniz.
Veya işe giderken trene veya otobüse -artık hangi toplu taşıma aracını kullanıyorsanız- bindiğinizde koltuğunuza yerleşin, alarmınızı 5-10 dakika meditasyon yapmak için ayarlayın. Sessizlik içinde nefesinize odaklanarak oturun. İsterseniz bir rehber eşliğinde meditasyon yapmak için telefonunuza bir uygulama da indirebilirsiniz. Kendinizi nasıl rahat hissediyorsanız, gözleriniz açık veya kapalı, öyle durmaya devam edebilirsiniz.
İşe gittiğinizde ise bilgisayar başından kalkıp tekrar oturduğunuz her an bir mola verebilirsiniz. Gözlerinizi kapatın, ayak tabanlarınızın zemini kavradığını, vücudunuzun sandalyede olduğunu ve bedeninize girip çıkan soluğu hissedin ve gününüze devam edin.
Akşam eve döndüğünüzde ise yemeği hazırlarken, hazırladığınız şeyin nereden geldiğini düşünün: Onu kimin ektiğini, topladığını, markete gönderdiğini ve nereden satın aldığınızı. Ailenizle beraber yediğiniz zamanlarda ise olduğunuz ana şükretmek için bir dakika ayırın.
Yatma vaktiniz geldiğinde uygulamak için bir ritüel edinin. Küçük çocuklarınız için şunu deneyebilirsiniz: Karınlarına sevdikleri peluş bir oyuncak koyup peluşun kaç kere inip kalktığını saydırarak onların nefeslerinin farkına varmalarını sağlayabilirsiniz. Eğer çocuğunuz daha büyükse yatma vakitleri geldiğinde onlara zihinlerini ve kalplerini kontrol etmelerini söyleyebilirsiniz. Zihinleri sakin mi yoksa bir şeylerle mi meşgul? Sizinle paylaşmak isteyip paylaşamadıkları bir şey var mı?”
Farkındalık yaratmak şimdi daha mümkün geliyor değil mi? Araştırmalara göre beyinde olumlu değişimler yapmak için yaklaşık sekiz hafta düzenli egzersizler yapılması gerekli. Bunun için doğru anı kovalamayı bırakın ve hemen başlayın. Çalışan ebeveynler için ise gününüz ne kadar zor, meşgul ve kaos içinde geçerse geçsin farkındalığınızı artırmak adına en azından birkaç dakika ayırın.