Laringomalazi, konjenital oalrak, larinks (gırtlak) kıkırdaklarının anormal yumşak olmasına bağlı olarak nefes alındığında, gırtlağın üt kısmının (supraglottis), kollapsı (çökerek kapanması) durumudur. Laringomalazi, en sık görülen larenks anomalisidir. Erkeklerde iki kat daha sık görülür. Nefes alırken gırtlaktaki kollapsa bağlı olarak solunum esnasında zorlanmaya bğlı ses çıkar, “stridor” olarak adlandırılan bu durum genellikle 6 aylık çocuklarda en belirgindir ve çocuklar 18-24 aylık olduklarında, çoğunlukla ortadan kaybolur.
Stridor beslenme ve ağlama esnasında artar. Sırtüstü yatıldığında stridorun artması da patognomonik (tanı koydurucudur). Suprasternal çekilme, solunum esnasında karın kaslarınında zorla kasılması durumun ciddi olduğunun göstergesidir.
Laringomalazi için, hasta uyanıkken havayollarının endoskopik muayenesi yapılmalıdır. Laringomalazi ile diğer havayolu anomalileri de birlikte görülebilir.
Laringomalazi tedvisi genellikle (hastaların yaklaşık %90′ ında) “beklemek” ve “takip” şeklindedir. Çocukların çoğu, büyüdüğünde havayollarındaki kollaps azalır ve bulgular kendiliğinden ortadan kalkar. Çocuğun yüzüstü yatırılması, beslenme önemlidir.
Şikayetleri azalmayan ve ciddi solunum sıkıntısı olan vakalarda, gırtlağın üst kısmına yönelik çeşitli müdahaleler (supraglottoplasti) ve trakeotomi ameliyatı yapılabilmektedir. Lazer epiglottoplasti ameliyatının bu hastalarda başarılı bir şekilde uygulanabildiği bildirilmiştir.
Trakeomalazi, laringomalazi ile benzer şekilde ancak, daha alt bölümlerdeki trakea (nefes borusu) kıkırdaklarındaki anormal yumuşaklık ve gevşekliğe bağlı nefes alma esnasında kollaps olması durumudur. Trakeomalazi, nedenlerine, patoojinin durumuna ve yapısına göre 3 gruba ayrılır:
Tip I: Bir trakeoözofageal fistül veya özofagus atrezisi ile ilişkili birliktedir, doğumsal veya trakea iç anomalileri ile birliktedir
Tip II: trakea üzerinde aşırı baskı neden bir vasküler halka gibi dış bası oluşturabilen nedenlere bağlıdır
Tip III: Uzun süreli entübasyon, kronik trakeal enfeksiyonlar veya tekrarlayan polikondrit gibi inflamatuvar koşullara bağlı sonradan kazanılmış trakeomalazi durumudur
En sık çocuklarda (4 yaşta pik yapar) görülür.
Tedavide solunum desteği ve takip genellikle yeterlidir. Şiddetli solunum sıkıntısı görülen ve trakeomalaziye neden olabilen (damarsal bası gibi) ciddi bir durum varlığında cerrahi tedavi gerekebilmektedir.
Kaynaklar: