TEKNİK RESİM ÇİZİM KAĞITLARI
1.STANDART A-SERİSİ KAĞIT ÖLÇÜLERİ Teknik çizimlerin baskılarında standart A serisi kağıtlar kullanılmaktadır. Bu kağıtlar piyasada hazır olarak satılmaktadır. Baskı makineleri fotokopi makineleri dahil bu kağıtları kullanmaktadır. Resim kağıtlarının ölçüleri TS EN ISO 216 'ya göre standart hale getirilmiştir. En büyük standart resim kağıdının alanı 1 m2 dir ve A0 olarak adlandırılır. Dikdörtgen şeklindeki A0 resim kağıdının eni X , boyu ise Y ile ifade edilir. XxY = 1 m2 dir. Resim kağıdının eni ile boyu arasındaki oran Y = Xx1,4142’ dir. Bu formüle göre yapılan hesapla A0 resim kağıdında X = 841 mm , Y =1189 mm bulunur. Genellikle uzun kenar yatay olarak kullanılır. AutoCAD çizim programında yatay eksen X, dikey eksen Y olarak kullanılır. AutoCAD çizim programına göre X=1189 ve Y=841’ dir. 2. A-SERİSİ KAĞIT ÖLÇÜLERİ A0 kağıdı uzun kenarından ikiye bölünürse A1 kağıdı elde edilir. A2, A3, A4 ve A5 kağıtları da uzun kenarlar ikiye bölünerek elde edilir (Şekil 1).
Şekil 1: A serisi kağıtların oluşması A4=210x297 mm (Dik) A4=297x210 mm (Yatay) A3=420x297 mm A2=594x420 mm A1=841x594 mm A0=1189x841 mm Not: A4 haricindeki resim kağıtları aksi belirtilmedikçe yatay kullanılırlar. Not: Pratik olarak bir üst kağıdın ölçülerini bulmak için kısa kenar 2 ile çarpılır. Uzun kenar aynen alınır. Örneğin A3 kağıdının ölçülerini bulmak için A4 kağıdının kısa kenarı 2 ile çarpılır ve 210x2=420 bulunur. A4 kağıdının uzun kenarı 297 aynen alınır. A3 kağıdının ölçüsü 420x297 mm olur. 3. ÇİZİM KAĞIDI ÇERÇEVE ÇİZGİLERİ Çizim kağıtlarında iç çerçeve çizilir ve bu çizgilerin kalınlığı en az 0.5 mm olur. Tüm standart çizim kağıtları dosyada saklanacaksa A4 büyüklüğünde katlanırlar ve sol tarafında 20 mm dosya payı bırakılır. Dosyaya takılmadan saklanacaksa bu boşluk bırakılmaz. Diğer kenarlarda A4 kağıdı için 5-7 mm, A3 ve A2 kağıtları için 10 mm. A1 ve A0 kağıtları için 15-20 mm boşluk bırakılır. Aydınger gibi kolay yırtılan kağıtların kenarlarına özel bant çekilir. Bu bant için bant genişliğinde boşluk bırakılır. A4 kağıdı hem dik hem yatay olarak kullanılır. Diğer tüm kağıtlar yatay kullanılır. Yazı alanı dediğimiz Antet daima resim kağıtlarının sağ alt köşesine yerleştirilir. Şekil 2’ de A4 çizim kağıdının dik ve yatay kullanım şekli görülmektedir.
Şekil 2:A4 çizim kağıdının dik ve yatay kullanımı Şekil 3’ de A3 çizim kağıdının çerçeve çizgileri görülmektedir. Şekil 3:A3 çizim kağıdının çerçevesi ve ölçüleri A2, A1 ve A0 çizim kağıtları da aynı konumda tutulur. Zımba delikleri sol alt taraftadır. Biz burada A2 çizim kağıdının çerçevelerini göstereceğiz (Şekil 4). Dikkat ettiyseniz yazı alanının uzunluğu tüm kağıtlarda 190 mm’ dir. Bu ölçü en dıştan alınan ölçüdür. Ayrıca sol taraftaki 148.5 ölçüsü delik zımbasını hizalama ölçüsüdür. Şekil 4: A2 çizim kağıdının çerçevesi ve ölçüleri 4. ÇİZİM KAĞITLARININ KATLANMASI Büyük çizim kağıtları usulüne uygun olarak katlanarak A4 ölçüsüne getirilirler. Katlanan kağıtlar zarfa veya poşet içine konulabilir, Sol tarafındaki boşluktan delinerek dosyaya da takılabilirler. Eskiden büyük resimler kendilerine uygun yapılmış çekmeceli dolaplarda katlanmadan saklanabildiği gibi dosyaya takılarak veya rulo yapılarak da saklanırdı. Hemen şunu hatırlatalım aydınger kağıtları rulo yapılarak saklanırlar. Günümüzde kapaklı dosyalarda, zarflarda veya poşetlerde saklanmaktadır. Özellikle kapaklı dosyalar büyük resimlerin yıpranmadan saklanmasını sağlamaktadırlar. Biz de buna göre katlamanın nasıl yapıldığını göstereceğiz. Tüm çizim kağıtları sağdan sola doğru 210 mm, aşağıdan yukarı doğru 297 mm ölçülerinde aşağıdaki şekillerde görüldüğü gibi bölümlere ayrılır. Antet kısmı en üst tarafa getirilerek körük şeklinde katlanırlar. Bir ucundan tutulup çekildiğinde kolayca açılır. Kağıdın tamamını açmadan istenilen yere de bakılabilir. Şekil 5’ de A3 kağıdının katlanması, Şekil 6’ da A2 kağıdının katlanması görülmektedir.
Şekil 5:A3 kağıdının katlanması Şekil 6:A2 çizim kağıdının katlanması Şekil 7’ de A1 kağıdının katlanması görülmektedir. Şekil 7:A1 çizim kağıdının katlanması Şekil 8’ de A0 kağıdın ın katlanması görülmektedir. Şekil 8:A0 kağıdının katlanması 5. ÇİZİM KAĞIDI ÇEŞİTLERİ Resim çizmek için kullanılacak kağıtlar resmin cinsine ve kullanılacağı yere göre seçilir. Genel olarak kopyalarının alınmasına lüzum olmayan resimler şeffaf olmayan beyaz veya sarımtırak selülozdan imal edilmiş kağıtlara çizilir. Mümkün olduğu kadar bu kağıtların silinmeğe elverişli olmalıdır. Kopyaları çıkarılarak çoğaltılması gereken ana resimler şeffaf kağıtlara çizilirler. Değişik şeffaf kağıtlar vardır. 1. Aydınger kağıtları: Gri renklidir. Yarı saydam kağıtlardır. Ucuz olduğu için çok kullanılırlar. Önceden çizilen resimlerin üzerine konularak kolayca kopya edilir. Rutubetten etkilenerek buruşurlar. Sıcak havada kırılganlaşır. Bu bakımdan uygun ortamda muhafaza edilmelidir. Bu kağıtlara kurşun kalemle veya mürekkepli kalemle rahat çizim yapılabilir. Kazımaya elverişlidir. 2. Yağlı şeffaf kağıtlar: Nebati yağlara batırılarak elde edilir ve havada kurutulurlar. Nemden etkilenmeyen şeffaf kağıtlardır. 3. Muşamba kağıt: İçerisine bez konularak üretilmiş kağıtlardır. Yırtılmaya ve kazımaya karşı dayanıklı şeffaf kağıtlardır. 4. Çizim folyeleri: Cam gibi veya mat olarak plastikten yapılmış kağıtlardır. Piyasada asetat, sert pvc filmi, polyester gibi çeşitleri vardır. Sıcak hava, rutubet ve sudan etkilenmezler. Pahalıdır. Özel durumlarda harita vb. yerlerde kullanılır. 5.Basılı kağıtlar: Üzerine baskı yapılmış kağıtlardır. Işık geçiren veya geçirmeyen kağıtlar kullanılır. Basılı kağıtlar milimetrik veya kareli çizgilerden yararlanılarak düzgün ve orantılı resim çizmeye yararlar. 6.Milimetrik kağıtlar: Üzerlerinde 1 mm aralıklı yatay ve dikey çizgiler bulunur. Çizgiler açık renkte ve ince çizilmiştir. Grafik, diyagram gibi özel çizimler için kullanılır. Ayrıca kroki resim çiziminde kullanılır ve kolay ölçü alınır. 7.Kareli kağıtlar: Üzerinde 5 mm aralıkta açık renkte yatay ve dikey çizgiler bulunur. Kroki resim çiziminde kullanılır. Milimetrik kağıtlara göre daha ucuzdur.