Savoie Hanedanı
|Savoya Hanedanı|
|Ülke||Savoy, İtalya, İspanya|
|Ünvanlar||Kont, Dük, Kral|
|Kurucu||I. Humbert|
|Son Hükümdar||II. Umberto|
|Kuruluş tarihi||1003|
|Yıkılış tarihi||1946|
|Milliyet||İtalyanlar, Franklar|
|Bağlı hanedanlar||Cenova Dükü, Aosta Dükü|
Savoya Hanedanı 11. yüzyılın ortalarında, Savoya Kontluğu'nun yanı sıra Rhone Irmağının doğusuyla Cenevre Gölünün güneyinde kalan topraklara da egemen olan I. Umberto ile başladı. Burgonya kökenli olduğu sanılan Umberto'nun ardılları bugün Fransa, İtalya ve İsviçre sınırlarının birleştiği bölgede geniş topraklar ele geçirdi. Önde gelen Savoya kontlarından VII. Amadeo (hd. 1383-1391) Nice limanını aldı. VIII. Amadeo da (hd. 1391-1440) yaklaşık iki yüzyıldır hanedanın bir kolunca yönetilen Piemonte'yi ilhak etti. Savoy kontları VIII. Amadeo'dan sonra dük ünvanı taşımaya başladılar.
15. yüzyıl sonu ve 16. yüzyıl başında bir dizi güçsüz dükün yönetiminde hanedan zayıfladı ve sonunda toprakları Fransızlarca işgal edildi (1536-1539). 17. yüzyıl boyunca sürekli bir genişleme politikası izleyen Savoya dükleri Fransa'yla Habsburglar arasında sık sık taraf değiştirerek dışişlerinde bağımsızlıklarını korumayı ve bütün Avrupa'yı saran İspanya Veraset Savaşından önemli kazanımlarla çıkmayı başardılar. Utrecht Barışı'yla (1713) Sicilya kralı olan Dük II. Vittorio Amedeo (hd 1675-1730), 1720'de Sicilya tahtından vazgeçerek karşılığında Sardinya'yı aldı. Ardılları ise İtalya'nın kuzeydoğusunda önemli topraklar ele geçirdi. Fransız Devrimi ve Napolyon Savaşları (1792-1815) sırasında Sardinya dışında bütün Savoya toprakları Fransızların denetimi altına girdi. I. Vittorio Emanuele (hd. 1802-1821) Cenova'yı Savoya topraklarına kattı (1815).
Merkezi Piemonte olan Savoya toprakları Risorgimento hareketinin başlangıcında bağımsızlık ve göreli askeri güç bakımından İtalyan devletleri arasında ilk sırada yer alıyordu.I. Vittorio Emanuele 1821'deki liberal devrim sonucu kardeşi Carlo Felice lehine tahttan çekilmek zorunda kaldı. Felice 1831'de ölünce ailenin Carignano kolundan Carlo Alberto tahta çıktı. 1848'de anayasal monarşi yönetimini benimseyen Carlo Alberto 1848-1849 yıllarında Avusturya'ya karşı verilen bağımsızlık mücadelesine katılarak, İtalya'nın birleşmesinin Piemonte önderliğinde gerçekleşmesine önemli katkıda bulundu. Oğlu II. Vittorio Emanuele'nin hükümdarlığı sırasında (1849-1878) Savoya hanedanının yönetiminde İtalya Krallığı kuruldu (1861) ve Vittorio Emanuele ilk İtalya kralı oldu.
İtalya'da parlamenter sistem yerleştikçe kralın yönetimdeki etkisi azalmaya başladı. Faşist rejim sırasında kukla bir hükümdar olarak kalan III. Vittorio Emanuele (hd 1900-1946) II. Dünya Savaşı'nın sonunda oğlu II. Umberto lehine tahttan çekildi (1946). Monarşi yönetiminin sürmesini sağlamaya yönelik bu girişim, 2 Haziran 1946'da yapılan halk oylamasında cumhuriyet yönetimini destekleyenlerin çoğunluğu kazanmasıyla sonuçsuz kaldı ve Savoya hanedanı sona erdi.