Diyabet ve egzersiz: Kan şekerinizi ne zaman kontrol etmelisiniz
Diyabet ve egzersiz : Egzersiz öncesi, egzersiz sırasında ve egzersiz sonrasında kan şekerini kontrol ederek oluşabilecek problemleri önleyin.
Diyabeti yönetebilmeniz için diyabet ve egzersizi bir arada yürütmelisiniz. Egzersiz yapmak, genel vücut sağlığınızı arttırıp, kalp ve sinir hastalıkları riskini azalttığı gibi kan şekerinizi düzenlemeye de yardımcı olmaktadır.
Ancak diyabet ve egzersizi bir arada yürütmek ciddi zorluklara da yol açabilir. Egzersiz sırasında ve sonrasında kan şeker takiplerinizi yapmayı unutmayın. Tuttuğunuz kayıtlar vücudunuzun egzersize nasıl tepki vereceğini gösterecek ve tehlikeli kan şekeri dalgalanmalarını önleyecektir.
Egzersizden önce: Egzersiz öncesinde kan şekerinizi kontrol edin
Herhangi bir fitness programına başlamadan önce özellikle sürekli olarak yapmıyorsanız doktorunuz onayını almalısınız. Doktorunuzla bu kontrollerle sizin düzeyinize göre en iyi faaliyetleri ve egzersiz zamanlarını belirleyin, aktiviteler arttıkça ilaçların kan şekeriniz üzerindeki etkisini tartışın.
En iyi sağlık yararları için, uzmanlar aşağıda belirtildiği gibi haftalık 150 dakika orta derecede fiziksel aktivite önermektedir:
- Hızlı yürüyüş
- Tur atarak Yüzme
- Bisiklet sürmek
İnsülin veya kan şekerinizi düşürebilecek ilaçlar alıyorsanız (hipoglisemi) egzersizden 30 dakika önce ve egzersizden hemen sonra kan şekerinizi test etmelisiniz. Bu ölçümler yaptığınız egzersiz sebebiyle kan şekerinizde düşme veya yükselme olup olmadığını anlamanız konusunda yardımcı olacaktır.
Kan şekeri her desilitre (mg/dl) de miligram olarak veya her litrede miligram (mmol/l) olarak ölçülür. Kan şekeri seviyenize göre aşağıdaki genel kuralları göz önünde bulundurun;
- 100 mg/dl (5,6 mol) den düşük . Kan şekeriniz güvenli bir şekilde egzersiz yapabilmek için oldukça düşüktür. Egzersize başlamadan önce küçük bir meyve veya kraker gibi karbonhidrat içeren yiyecekler yiyin.
- 100-250 mg/dl (5,6-13,9 mg/l). Egzersize gidebilirsiniz. Birçok insan için egzersiz öncesi güvenli bir kan şekeri değer aralığıdır.
- 250 mg/dl (13,9 mmol/l) ya da daha yüksek. Uyarı alanıdır. Egzersiz öncesi ketonlar için idrar testi yapılmalıdır (vücudunuz yağ yakması için harcadığı enejide oluşan madde). Yüksek keton düzeyi vücudunuzda kan şekerini kontrol edecek kadar insülin olmadığını göstermektedir. Ketonlar yüksek düzeyde olduğunda egzersiz programına devam ediyorsanız ketoasidoz (Ciddi bir komplikasyona neden olabilir ve acil tedavi gerektiren diyabettir) riskiniz vardır. Bu yüzden idrar testinizde keton düzeyi düşünceye kadar egzersize ara vermeniz gerekmektedir.
- 300 mg/dl (16.7 mmol/l) yada daha yüksek. Kan şekeri ketoasidoz riskine bağlı olarak güvenli bir şekilde egzersiz için çok yüksek olabilir. Kan şekeri seviyeniz düzenli bir aralığa gelinceye kadar egzersize ara vermelisiniz.
Egzersiz sırasında: Düşük kan şekerinin belirtileri için takip edin
Egzersiz sırasında kan şekerinin düşmesi zaman zaman yaşanabilen bir konudur. 30 dakikadan fazla egzersiz yapacaksanız kan şekerinizi kontrol altında tutmalısınız (özellikle yeni bir spor, yoğun egzersiz ve süresi artan faaliyetler yapacaksanız).
Açık hava etkinliklerine katılmak ya da açık havada spor yapmak konusunda zorlanabilirsiniz. Ancak kan şekerinizin egzersize bağlı olarak oluşabilecek değişimleri için tedbir gereklidir.
Egzersizi şu hallerde durdurun;
- Kan şekeri 70 mg/dl(3,9 mmol/l) veya daha düşükse
- Sinir, titreme veya zihin bulanıklığı hissi varsa
Kan şekeri düzeyini yükseltmek için yiyip içebileceğiniz birkaç örnek;
- İki ile beş glikoz tableti
- ½ bardak (118ml) neyve suyu
- ½ bardak (118 mililitre) soda (diyet soda değil)
- Beş ile altı adet akide şekeri (sert şeker)
Bu işlemlerden yaklaşık 15 dakika sonra kan şekerinizi tekrar kontrol edin. Yine çok düşük çıkarsa, farklı bir şeyler yapın ve 15 dakika sonra tekrar test edin. Kan şekeriniz en az 70 mg/dl (3,9 mmol/l) olasıya kadar bu şekilde tekrarlayın. Egzersizinizi tamamlamadıysanız kan şekeriniz güvenli bir düzeye gelince tekrar devam edebilirsiniz.
Egzersizden Sonra: Kan şekerinizi tekrar kontrol edin
Egzersizden sonraki birkaç saat içerisinde kan şekerinizi bir iki defa daha kontrol etmelisiniz. Egzersiz karaciğerde ve kaslarda depolanan şeker rezervini azaltır. Vücudunuzda bu depoları yeniden düzenlemek için şeker kandan alınır. Ne kadar yoğun tempo ile egzersiz yaparsanız, kan şekerinizi o kadar etkilenecektir. Düşük kan şekeri egzersiz sonrası saatler sonra bile olması muhtemeldir.
Egzersiz sonrası kan şekeriniz düşükse, az miktarda karbonhidrat içeren aperatif bir yiyebilir, meyve, kraker ya da küçük bir bardak meyve suyu içebilirsiniz.
Egzersiz sağlığınız için birçok yönden faydalıdır. Ancak diyabet hastası iseniz, egzersiz kadar o süreçte ve öncesinde ki kan şekerinizi takip etmeniz de önemlidir.