Özel şirketler Afrika kıtasının mücevherleri olabilirken, Agence Universitaire de la Francophonie ve Fransız Kalkınma Ajansı'ndan üç uzman, yeterince yardım almadıklarına inanıyor.
Afrika'da girişimcilik, çalışma çağındaki nüfusun büyümesinin ana faktör olacağı kıtada iş yaratma açısından önemli bir sorundur. daha yüksek önümüzdeki otuz yıl boyunca.
Ancak halihazırda Afrika ekonomileri yeterli sayıda istihdam sağlayamıyor. Bir tek 3 milyon iş Kıtada her yıl 10 ila 12 milyon genç aynı anda işgücü piyasasına girerken yaratılıyor.
İstihdam yaratmak yalnızca yoksulluğun azaltılmasını sağlamak için değil, aynı zamanda sosyo-politik gerilimlerin artmasını (hatta en istikrarlı ülkelerde ortaya çıkmasını) önlemek için de çok önemlidir.
Özel sektör gelişimi, Afrika'da istihdam yaratılması için önemli bir konudur. Kayıt dışı sektör temsil eder toplam işlerin %80'inden fazlası Uluslararası Çalışma Ofisi'nin tahminlerine göre. Kayıt dışı işletmeler çok sayıda iş sağlamayı mümkün kılarken, çoğu zaman çok kazançlı ve çok istikrarlı değildirler.
Bu nedenle, üretken sektörün gelişimi, kayıtlı işletmelerin gelişmesini gerektirir. Afrika'daki bu işletmelerin dokusu kırılgandır. Bunlar sayıca azdır ve büyümek ve üretkenliklerini artırmak için mücadele etmektedirler. Bu üretken kumaşın gelişimi, özellikle gezegendeki en az elverişli olan bir iş ortamından muzdariptir.
Kalkınmaya elverişli olmayan bir iklim
Afrika'daki özel şirketler, büyümelerine elverişli olmayan bir iş ortamından muzdariptir. Devletler, ekonomik oyunun kurallarını belirlemekten sorumludur. Bununla birlikte, Afrika'da oyun bazen bazılarının yararına olacak şekilde önyargılıdır. Düzenlemeler çoktur ve maliyetlidir. Bu nedenle, Afrika'da bir iş kurmanın maliyeti OECD ülkelerine göre on kat daha fazladır.
Ek olarak, kurallar bazen kolektif refahtan çok özel çıkarları desteklemek için oluşturulur. Örneğin, Tunus'ta Bin Ali'nin başkanlığında düzenleyici çerçeve, Trabelsi klanına ait şirketlerin çıkarlarını desteklemek, başkanın kayınvalidesi. Son olarak, kurallar adil ve hakkaniyetli olsa da, kamu idarelerine yeterli kaynak sağlanmadığı için kuralların uygulanması genellikle karmaşıktır.
Okunabilirliği olmayan, uygulanması zor ve hatta belirli oyuncular tarafından genel ilgiden saptırılan düzenleyici bir çerçeveyle karşı karşıya kalan şirketler, gelişmek için mücadele ediyor. Kısa vadede, mevcut kurallara uyum, işletmeler için ek maliyetler oluşturur.
Bu ek maliyet, faaliyetleri için gerekli belgeleri elde etmek için resmi olmayan kanallara başvurmak gibi “kaçınma stratejileri” benimseyen şirketleri de ilgilendirmektedir. Örneğin, Sudan'da, şirketlerin %90'ı iki haftadan daha kısa sürede yapı ruhsatı alabileceklerini, “resmi” sürenin ise 250 gün olduğunu belirtiyor.
Bu durum, adaletsiz (tüm şirketler bu alternatif kanallara aynı erişime sahip değildir) ve devletin otoritesini baltalayan yaygın bir yolsuzluk sisteminin varlığını yansıtmaktadır. Uzun vadede, yolsuzluk veya yetersiz düzenleyici çerçeve nedeniyle elverişsiz bir iş ortamı, şirketleri yatırım yapmaktan caydırır.
Bu nedenle, uygun olmayan bir düzenleyici çerçevenin yarattığı bazı ek maliyetlerden kaçınmak veya yetkililer gözünde biraz fazla görünür olmak için bir şirketin optimal seviyesinin altında veya kayıt dışı ekonomide kalması mantıklı görünebilir. .
Mevcut eylemlerin sınırları
Özel sektör gelişimini desteklemek için birçok Afrika ülkesi (genellikle uluslararası kurumların baskısı altında) iş ortamlarını iyileştirmeyi amaçlayan reformlar uygulamıştır. Bu nedenle, birçok ülke gerekli idari prosedürlerin sayısını azaltarak işletme kaydını kolaylaştırmaya çalışmıştır.
Ancak ex post analizler Bu politikaların çoğu, bu reformların etkisini çok az gösteriyor veya hiç göstermiyor. Gerçekten de, ikincisi nadiren gerekli siyasi desteği aldı. Liderler, yasayı değiştirerek reform yapmayı kabul edebildiler, ancak yönetimlere bunları uygulama araçlarını vermeden fiili zaman aşımına uğradı.
Ek olarak, bu reformlar genellikle sorunun yalnızca bir yönüne odaklanır ve bu nedenle etkinlikleri, süreçteki diğer darboğazların varlığı ile sınırlıdır. Sri Lanka'da resmileştirme politikasının başarısız olmasının ardından araştırmacılar, nedenleri analiz etti. Görünen o ki, girişimciler tescil için gerekli olan bir tapu senedine erişememişlerdir. Benzer durumların Afrika'da da olması muhtemeldir.
Bu örnek, iş ortamını iyileştirmek için sistemik bir soruna kapsamlı bir yanıt verme ihtiyacının altını çizmektedir. Kısa vadede, bu strateji şirket düzeyinde tamamlayıcı eylemlerle birleştirilmelidir. Elverişsiz bir iş ortamına sahip bir sektörde faaliyet gösteren şirketler, alternatif yokluğu veya tasarım yoluyla sürdürmelerine yardımcı olabilecek yolsuzluk mekanizmalarıyla karşı karşıya kalmaktadır.
Durumun paydaşları olduklarının farkında olan bazı şirketler, bu yolsuzluğun faaliyetleri üzerindeki etkisini sınırlamak için (itibarını artırmak ve yasal riskleri en aza indirmek için) dahili davranış kurallarını (veya etik tüzüğü) uyguluyor ve özel yönetişimlerini güçlendiriyor. .
Ancak, bir şirketin bu sorunlarla mücadele çabaları, ancak sektöründeki diğer önemli oyuncular arasında bir dalgalanma etkisi yaratmayı başarırsa etkili olacaktır. Gerçekten de erdemli bir yaklaşımı başlatan şirketin ek bir maliyeti vardır ve bu da rekabet gücü kaybına neden olur.
Mezoekonomik düzeyde hareket etmek
Makroekonomik ve mikroekonomik düzeyde eylemlerin sınırları ile karşı karşıya kalan, fikri ilerletiyoruz mezoekonomik düzeyde hareket ederek eylem yelpazesini tamamlamak. Bu yaklaşım, işverenler veya meslekler arası kuruluşlar, üretici birlikleri veya ticaret veya ticaret ve sanayi odaları gibi aracı kuruluşlara güvenmeyi gerektirir.
Bu aracı kurumlar hem makroekonomik hem de mikroekonomik düzeyde hareket edebilirler. Bir yandan meslek örgütleri devletle diyaloğu kolaylaştırabilir. “Kamu-özel diyaloğunun” kalitesi, Devletin özel sektörün kısıtlamaları hakkında ayrıntılı bilgi sahibi olması ve böylece iş ortamını iyileştirebilmesi için esastır.
Profesyonel kuruluşlar ayrıca, bir sektör veya değer zinciri içindeki aktörler arasında koordinasyonu kolaylaştırarak ve değişimin maliyetlerinin bir kısmını üstlenerek şirket içi reformları desteklemeyi mümkün kılar.
İyi yapılandırılmış meslek kuruluşları, iş ortamını iyileştirmek ve böylece Afrika'da özel işletmelerin gelişmesini sağlamak için gereklidir. Bu konudaki uluslararası yardım öncelikle işletmelere ve hükümetlere dayanmaktadır.
Bağışçılar ve aracı kurumlar arasında bir yakınlaşmayı teşvik etmek, kuşkusuz, derinleştirilmesi gereken mevcut araçları tamamlayan bir yanıt aracıdır. Örneğin bağışçılar, mali ve insan kaynaklarını kullanılabilir hale getirerek profesyonel organizasyonların yapılandırılmasına yardımcı olabilir.
Florian Leon, Uluslararası Kalkınma Çalışmaları ve Araştırmaları Vakfı'nda araştırma görevlisi, AUF (La Francophonie Üniversite Ajansı); pierrick baraton, garantiler bölümünde hesap yöneticisi, Agence française de développement (AFD) et sebastien fleury, Operasyon Direktör Yardımcısı, Proparco, Agence française de développement (AFD)