Abbasağa, Beşiktaş-Yıldız'da bir mahalle. Balkonlarda özel bir bayrak: Üstünde İstanbul silüetli, domates, havuç, sarımsak çizimleri olan yeşil bayraklar.
Yıldız Üniversitesi'nin Sanat Tasarım Fakültesi sanat yönetimi öğretim üyesi Zerrin İren Boynudelik anlatıyor:
'Üniversitenin sağı solu, çevresi mahalleler. Üniversitenin ilişkisi ne bu mahallelerle?'
Yanıtını veriyor:
'Öğrencilerin talebi nedeniyle kiralar yüksek. 12 Eylül öncesi mahalleli nefret ederdi üniversiteden çünkü olay çıktığında mutlaka bu mahallelere de yansıması olurdu. Bugün de üniversite içindeki öğrenci etkinlikleri nedeniyle gürültüyü çeken yine mahalleler.'
'Sanat Tasarım' bölümüyle balkonlardaki bayrakların ne ilgisi var?
Söz yine Zerrin İren Boynudelik'te:
'Sanatta da şunu tartışıyoruz: Sanat nasıl olmalı? 'Anlayan anlar, anlamayana yapacak bir şey yok' mu diyelim? Sanat birtakım galerilere, müzelere hapsolmuş bir olgu mudur?'
Bu arada fakültede 'kamusal pratikler' adlı bir ders açıyorlar. Amaç, öğrenciler dışarıyla ilişki kursun ve süreçten bir sonuç çıksın.
Öğrenciler ders vesilesiyle 'sahaya' çıkıyor ve sanatçı adayları birer sosyolog gözüyle mahallelilerin gündemini öğreniyor. Bir bakıma 'katılımcı sanat' ifa ediliyor. Mahallelinin gündeminde de tabela kirliliği var, park alanının yetersizliği ve balkonların çiçeksiz olması var.
Öğretim üyeleri balkon sorununu ele almaya karar veriyor.
Yeryüzü Derneği'nden uzmanlar çağrılıyor, öğrencilere 'kent tarımı, balkon tarımı' anlatıyorlar. Organik tarım nedir, sürdürülebilir tarım nedir gibi.
4 kişilik aile 30 metrekareden gıdasını çıkarır
Yeryüzü Derneği uzmanları anlatmış. Bir aile sadece 30 metrekarelik toprak alandan tüm sebze ihtiyacını karşılayabilirmiş. Yeter ki çoklu tarım kültürünü benimsemiş olsun. Bu arada öğrencilerden sonra ben de yeni bir şeyler öğrendim: 'Kırmızı sebzeler kuruşunu tutarmış. Domates, kurşun sebzeler arasında en az kurşun tutanıymış.' Dolayısıyla kentlerde, balkonlarda sebze yetiştirirken trafik yoğunluğunu da göz önüne almak gerekiyor.
Mahalleli kuyruk oldu, balkonunda sebze yetiştiriyor
Yıldız Üniversitesi Sanat Tasarım Fakültesi öğrencileri, Abbasağa'da kahvehanede duyuru yapıyor, 'Balkonlarınızda sebze yetiştirmek ister misiniz?' diye. Projenin adı, 'Abbasağa Çiftçileri'.
Üniversitenin bütçesinden tüm proje için toplam 2 bin 500 TL harcanıyor. Yeryüzü Derneği fideleri veriyor, öğrenciler Eminönü'nden saksılar alıyor ve nisan ayında mahalleli kuyruğa girip saksılarını, fidelerini teslim alıyor. Dileyen soğan ekiyor, dileyen domates. Balkonda sebze yetiştirmeye başlayanlar, balkonlarına da bayrağı asıyor.
Sonuç mu? Mahallelinin balkonunda sebze yetiştirmenin keyfine varması. Üniversitede haziran ayında sergi düzenlendi. Saksılar dizildi. Sergiden sonra saksılar sahiplerine iade edildi ve hala Abbasağa çiftçileri, çiftçiliğe devam ediyor.