Kalın bağırsağın son kısmı olan rektum, anüs (makat) ile sona erer. Bu iki bölgenin (anorektal) selim hastalıkları kabızlık, kanama, ağrı, kaşıntı ve dışkı tutamama gibi yaşam kalitesini bozan sorunlara yol açar.
Hemoroidal hastalık (basur) nedir?
Hemoroidler, anal kanal içerisinde yer alan damarsal yastıklardır ve her insanda bulunan, normal anatomik yapılardır. Büyüyüp, makat dışına doğru çıkmaya başladıklarında hastalık belirtileri artar.
Belirtileri nelerdir?
Kaşıntı, makatta şişlik, kanama, ağrı gibi belirtiler görülür. Kanama genellikle dışkılama sırasında ve parlak kırmızı renktedir.
Tanısı nasıl konulur?
Muayene genellikle tanı koymayı sağlar, ancak gerekirse kalın bağırsağın görüntülenmesini sağlayan endoskopi işlemleri (rektosigmoidoskopi veya kolonoskopi) yapılmalıdır.
Tedavi:
En çok kullandığımız tedavi yöntemi lazer ile cerrahidir. Bu yöntemde eski geleneksel yöntemlere göre ağrı çok daha azdır ve iyileşme süresi çok daha kısa olduğu için işe dönüş çok hızlıdır.
Anal fissür (çatlak), makatın çıkışında, çatlak şeklinde oluşan bir yara sonucu dışkılama sırasında ve sonrasında şiddetli ağrıya ve bazen kanamaya neden olan hastalıktır. Görünüş olarak küçük olmasına karşın verdiği rahatsızlık çok belirgindir. Çatlak en çok arka orta hatta oluşur. Kadın ve erkekte aynı oranlarda ve her yaş grubunda görülebilir.
Hastaların çoğunda şikayetlerin başlamasından önce büyük ve sert bir dışkılama hikayesi veya ishal sırasında sık bağırsak hareketlerinin oluşu hastalığı başlatan olaydır.
Hastaların çoğunda makatta ağrı ve özellikle ağrılı dışkılama görülür. Ağrı, dışkının çıkışı sırasında genellikle yırtılır, kesilir gibi veya yanma şeklinde hissedilir. Ağrı, anal kanaldaki lezyonun büyüklüğü ile orantılı değildir. Çatlak küçük; ama ağrısı şiddetli olabilir. Ağrı dışkılamadan hemen sonra kısa sürede bitebilir veya devamlı olabilir. Bazen dışkılama işlevini başlatmayı durduracak kadar kabızlık oluşturabilir. Büyük, sert dışkının geçişi çatlağın daha da ilerlemesine veya devam etmesine neden olur.
Anal fissür nasıl tedavi edilir?
Anal fissürün tedavisinde kabızlıktan korunma çok önemlidir. Bunun için bol meyve, sebze tüketilmelidir.. Anal fissür oluşmuşsa diyet, dışkı yumuşatıcı ilaçlar, kısa süreli topikal kremler ile medikal tedavi denenir. Medikal tedavi ile iyileşme sağlanamazsa makata uygulanan botulinum toksin (botoks) ile veya cerrahi olarak tedavi edilir.
Anal fistül makat iç yüzü ile makatın dışındaki cilt arasında iltihaplı kanal şeklinde anormal bir bağlantıdır. Tek bir kanal şeklinde olabileceği gibi ağaç dalı şeklinde birkaç kanaldan oluşabilir. Köstebeğin toprak altında yaptığı yolları da andırır. Ancak burada bu yolların geçtiği yerler çok önemlidir, çünkü bu bölgede fonksiyonları açısından insan yaşamında çok önemli kaslar vardır. Fistül bir kere meydana gelmişse, artık sürekli iltihap akacak demektir. Kendiliğinden düzelmesi çok nadirdir, mutlaka tedavi gerektirir.
Anal fistüllerde kendi kendine iyileşme gibi bir durum söz konusu değildir. Bu düşünce ancak hastaya zaman kaybettirip durumun kötüleşmesine yol açacaktır. Ayrıca ilerlemiş fistül oluşumunun o bölgede cilt kanserini tetiklediği de ileri sürülmektedir.
Anal fistülün tedavisi için mutlaka müdahale gerekmektedir. Günümüzde iyileşme kolaylığı ve komplikasyon oranının düşük olması nedeniyle lazer ile tedavi en çok tercih ettiğimiz yöntemdir. Antibiyotik tedavisi ancak destek amaçlı kullanılabilir, iyileştirici etkisi yoktur.
Lazer tedavisi, anal fistüllerin tedavisinde son 10 yılda çok yoğun kullanılan ve fistül tedavisi sonrası gaz ve dışkı kaçırma riskini en aza indiren, yüz güldürücü sonuçları olan bir tedavidir. Ayrıca daha az ağrı çabuk iyileşme ve enfeksiyon riskinin az olması gibi, bilimsel yönden ispatlanmış avantajları vardır. Anal fistülde lazer tedavisi yapılan hastalar genellikle ertesi gün eve gönderilmekte ve bir iki gün içinde normal hayatına dönebilmektedir.