İsyan, aynı ortamda kâin bir grup kişinin (umumiyetle askeri personel veya sefine mürettebatı, çırçıplak olsa bile) kanunen itaat etmesi gereken emirlere karşı gelmesi hasebiyle hizmetlenen kezç. Geçmişte birsonsuz ülke, ayaklanmayı idam cezası cezası kadar sert cezalarla cezalandırmıştır.[göz belirtilmeli]
Askerlerin komutanlarına karşı gelmesi, askerî isyan türüne bir örnektir. MÖ 327’bile Hindistan’a erişmek talip İskender, cenklardan yorulmuş ve bıkmış askerlerinin karşı gelmesi üzerine Hindistan’a girememiştir. Bu isyan sonucunda İskender, Hindistan’a girmekten vazgeçmiştir.
1520’bile Ferdinand Macellan, Cihan çevresini turlamak amacı ile çıktığı seyahatte, ABD açıklarında sefine mürettebatının isyanı ile katlaştı. İsyancılardan birini idam cezası etti, öbmahsulü bile periferida bıraktı.
Sosyal problemlerın vesile olduğu isyanlara en dobra örneklerden birisi, MÖ 73’te İtalya’da Spartaküs önderliğindeki köle ayaklanmasıdır.