İkinci fırsat ikinci Pesah: Pesah Şeni
Mısırdan çıkıştan bir yıl sonra, Tanrı, Moşe Peygambere seslenerek, İsrailoğullarının, yılın ilk ayı olan Nisan ayının 14ünde Pesah Kurbanı getirmelerini istedi. Fakat bir grup Yahudi, 14 Nisan tarihinde tame durumları yüzünden bu kurbanı getiremiyorlardı. Bu mitzvadan mahrum kalmak istemeyen bu kişiler için Moşe Peygamber Tanrı ile konuştu. Tanrı, onlara bu mitzvayı yerine getirebilmeleri için ikinci bir fırsat verdi. İkinci fırsat günü, Pesahtan tam bir ay sonra, 14 İyar (bu yıl 18 Mayıs Çarşamba) günüdür.
PESAH KORBANI
Tanrı, Yahudileri Mısırdan çıkarırken, Paro ve halkının başına gelen son felaket, behorların (ilk doğan erkek çocuk) ölümüydü. Yahudiler ise, Tanrının emriyle, 14 Nisan günü Korban Pesah-Pesah Kurbanı yaparak bu felaketten zarar görmemişlerdi. Mısırdan çıkıştan bir yıl sonra Tanrı, Moşe Peygambere seslenerek, İsrailoğullarının yılın ilk ayı olan Nisan ayının 14ünde Pesah Kurbanını, tam olarak o günde Bet-Amikdaşa getirmelerini söyledi. (Bene Yisraelin) Mısırdan çıkışının ikinci yılında, ilk ayda Tanrı Moşeye Sina çölünde konuşarak(şöyle) dedi: Bene Yisrael Pesah-korbanını zamanında yapsınlar. Onu bu ayın on dördüncü gününde öğleden sonra, vaktinde yapın(IV. Kitap-Bamidbar 9:1-3)
Fakat bir grup Yahudi, 14 Nisan tarihinde ölüyle temas yüzünden tame-saf olmama durumundan dolayı bu kurbanı getiremiyorlardı. Bunun üzüntüsü ile Moşe Peygambere giderek, Tanrının Korban Pesah emrini yerine getirmek istediklerini, fakat onların ellerinde olmayan sebeplerden dolayı bunu yapamayacaklarını, ama bu sevaptan mahrum kalmak da istemediklerini dile getirdiler. Moşe Peygamber bu isteklerini Tanrıya iletti. Tanrı, tame oldukları veya Bet-Amikdaşa ulaşamayacak kadar uzakta olduklarından dolayı sunuyu gününde gerçekleştiremeyenlere ikinci bir şans vererek, Pesah Korbanını ikinci ay- 14 İyarda getirebileceklerini söyledi. Sizden ya da (sonraki tüm) nesillerinizden herhangi bir kişi ölü nedeniyle tame ise veya uzak yoldaysa; Tanrı adına Pesah-korbanını (şu şekilde) yapacaktır: (Böyle kişiler, bu korbanı),ikinci ayda on dördüncü günde öğleden sonra yapacaklar, onu matsa ve acı otlarla yiyeceklerdir (Bamidbar-9:10-11)l
14 NİSANDA KORBAN GETİREMEYENLER KİMLERDİ
Pesah Korbanı, kaderimizin ve her şeyin, Tanrının elinde olduğuna dair inancı temsil eder. Tanrının emri ile Pesah Korbanının Kutsal Tapınaka getirilip sunakta kurban edilmesi gereken gün, 14 Nisandı. Akşam da, bu korban yenilecek, bu şekilde Tanrıya olan inanç yinelenecekti.
Bu korbanı Mişkana (çöldeki geçici Tapınak) getirebilmek ve korban edebilmek, ayrıca akşam onun etini yiyebilmek için, ritüel olarak temiz, arınmış durumda olmak gerekiyordu.14 Nisanda ölüyle temas edip tame durumda olanlar, bu mitzvayı o gün, yerine getiremediler. Bu kişilerin, kimler olduklarına dair farklı açıklamalar vardır:
1-Bunlar, Yosefin vasiyeti üzerine, Yosefin naaşını taşımakla görevli kişilerdi.
2-Bunlar, birkaç gün önce Nadav ve Aviunun cesetlerini tapınaktan çıkaran Mişael ve Eltsafandı.
3-Bunlar, önceki hafta yakınlarının cenazelerine katılmış olan sıradan kişilerdi.
4-Bunlar, yolda buldukları sahipsiz cesede sahip çıkıp meit mitzvah-gömme mitzvası, ölüye saygı-yapan kişilerdi.
Bu kişilerin tame olmalarının sebebi, bir mitzvayı yerine getirmeleriydi. Bir mitzva yapmak, kişiyi başka bir mitzvayı yerine getirmekten mahrum bırakmamalıydı. Tam tersine, yapılan bir mitzvanın, başka bir mitzvayı da beraberinde getirmesi gerekir.
Bu kişilerin tame olmayı kendilerinin seçmemiş olması, sadece yerine getirmeleri gereken yükümlülüklerinin bir sonucu olmasıydı. Bu yüzden, başka bir mitzva yapmaktan mahrum kalmak istemediler. Onların mitzva yapma konusundaki bu heves ve şevkleri sayesinde Tanrı, normal komuta zincirini (Tanrı-Moşe-İsrailoğulları) değiştirdi. Ve böylece Tanrı, hak yolunda gitmekte azimli olan kişilere ikinci bir şans vermek için Toraya yeni bir Mitzva(emir)ekledi.
PESAH RİŞON (1. PESAH) İLE PESAH ŞENİ (2. PESAH)
Birincisi, İsrailde 7, İsrail dışında 8 gün kutlanan bir bayramdır. İkincisi, Bet-Amikdaş zamanında bayram olarak kutlanmasına rağmen, günümüzde 14 İyarda yapılan bir kutlama yok.
Birincisinde evde hamets (Pesah süresince yenmesi ve sahip olunması yasak olan yiyecekler) bulundurmak yasaktır. İkincisinde ise böyle bir yasak yoktur. Sadece Korban Pesah yenileceği zaman hamets ile değil, matza ile yenilir.
Birincisinde her gün Allel duası okunur, ikincisinde okunmaz.
İkisinde de Korban Pesah, kurallarına göre pişirilip yenir.
İkisinde de korban, Matza ve Maror(acı otlar) ile yenir.
İkisinde de Tahanunim (Tanrıdan af dilemek için yapılan yakarış duaları) yapılmaz.
Pesah Şeni, Bet-Amikdaş zamanında matza ile birlikte yenen Korban Pesahı hatırlamak amacıyla, Pesahtan artmış olan matzalar yenir.
PESAH ŞENİNİN ANLATMAK İSTEDİKLERİ
Pesah Şeninin anlatmak istediği en önemli öğreti; kişi ne kadar dibe vurmuş olursa olsun, teşuva-Tanrıya dönüş için hiçbir zaman geç değildir. Teşuva geçmişte yapılan bir hatanın düzeltilmesi veya silinmesi değildir. Teşuva geçmişin değiştirilmesidir. Geriye, hatanın yapıldığı ana dönüp, olaylara bakış açısını ve anlamını öyle bir şekilde değiştirmektir ki, sonunda varılan nokta, o hata eğer işlenmemiş olsaydı varılacak olan noktadan kat kat daha ileri bir yere gelir.
Herkes (spiritüel olarak) Mısırdaki esaretten kurtuldu. Kendilerini günbegün geliştirip Torayı alma yolunda adım adım ilerliyorlar, ben daha spiritüel yolculuğuma başlamadım bile şeklinde düşünüp umutsuzluğa kapılmamak gerekir. Herkes çaba göstererek büyük bir atak yapabilir ve kurtuluş yolunda diğerlerine katılıp, Şavuotta Torayı almaya layık olabilir. Pesah Şeninin anlatmak istediği, Tanrı huzurunda Hiçbir zaman çok geç değildir ve ikinci bir fırsat, daima mümkündür.