mal bedeli ve navlun
(varış yeri ... olarak belirtilmek süretiyle)
"mal bedeli ve navlun", işleme konu olan malların belirtilen varış yerine kadar taşınması için gerekli olan masrafları ve navlun bedelini satıcının ödemesi anlamına gelir. ancak, mallara ilişkin kayıp ve hasar riski ile birlikte, malların gemi bordasına aktarılmasından itibaren meydana gelebilecek olaylardan kaynaklanan bütün ek masraflar, mallar yükleme limanında gemi bordasına geçtiği andan itibaren satıcıdan alıcıya devrolur.
cfr terimi, malların ihraç işlemlerinin satıcı tarafından yapılmasını öngörür.
bu terim yalnızca deniz ya da nehir taşımacılığında kullanılabilir. eğer taşıma işleminde, örneğin roll-on/roll-off ya da konteyner trafiğinde olduğu gibi "gemi bordası"nın herhangi bir pratik anlamı kalmamışsa, bu durumda cpt teriminin kullanılması daha uygun olacaktır.
a saticinin yapmasi gerekenler
a 1 malların sözleşme hükümlerine uygun olarak sağlanması malları ve faturayı ya da ona eşdeğer bir elektronik mesajı satış sözleşmesi uyarınca sağlamak; yine sözleşme tarafından gerekli görülen başka herhangi bir belgeyi hazır bulundurmak.
a 2 lisans, yetki ve formaliteler
kendi risk ve masraf alanına dahil olmak üzere, malların ihracı için gerekli herhangi bir izni ya da yetkiyi almak; yine malların ihracı için bütün formaliteleri tamamlamak.
a 3 taşıma ve sigorta sözleşmesi
a) taşıma sözleşmesi
masrafları kendisine ait olmak üzere, malların sözleşmede tanımlanan türde mallar için normal olarak kullanılan bir deniz (ya da duruma göre nehir) taşıma aracı ile belirtilen varış limanına olağan bir rota izlenerek taşınması amacıyla, yine olağan koşullar içeren bir sözleşme akdetmek.
b) sigorta sözleşmesi
yükümlülüğü yok.
a 4 malların teslimi
malları, belirtilen tarihte ya da öngörülen süre içerisinden yükleme limanında gemi bordasına teslim etmek.
a 5 risk devri
b.5. hükümlerine tabi olmak üzere, malların yükleme limanında gemiye aktarıldığı ana kadar olan bütün kayıp ve hasar risklerini üstlenmek.
a 6 masrafların bölüşümü
b.6. hükümlerine tabi olmak üzere;
. mallar a.4. uyarınca teslim edilinceye kadar bunlarla ilgili bütün masrafları, ayrıca, taşıma sözleşmesi sırasında taşımacı kuruluşların malların gemiye yüklenmesi ve boşaltma limanın da gemiden indirilmesi çerçevesinde talep edecekleri de dahil olmak üzere a.3.a'dan kaynaklanan bütün masraflarla birlikte navlun bedelini ödemek.
. ihracat işlemlerinde geçerli vergi, resim ve her türden resmi ödemelerle birlikte, malların gümrük çıkış işlemleriyle ilgili bütün masrafları üstlenmek.
a 7 alıcıya duyuru
alıcıya, gerek malların gemi bordasına aktarıldığını bildirmek, gerekse de malları teslim alma yönünde normal olarak gerekli hazırlıkları yapabilmesine olanak tanıyacak duyuruları yapmak.
a 8 teslimin yapıldığına dair kanıt, taşıma belgesi ya da eşdeğer elektronik mesaj
eğer başka türlü bir anlaşmaya varılmamışsa, masrafları kendisine ait olmak üzere, alıcıya, belirlenen varış limanı için gerekli mutad taşıma belgesini gecikmeksizin sağlamak.
sözü edilen bu belge (örneğin devri kabil bir konişmento, devri gayrı kabil bir deniz ya da nehir taşıma senedi) satış işlemine tabi olan malları kapsamalı, yükleme için üzerinde anlaşmaya varılan tarihi taşımalı, alıcının varış noktasın da mallar üzerinde hak iddia edilebilmesine olanak tanımalı ve eğer başka türlü bir anlaşma yapılmamışsa da, alıcıya, transit halindeki mallarını, taşıma belgesini (devri kabil konişmento) bir başka alıcıya devir yoluyla ya da taşıyıcıya talimat vererek satma imkanı vermelidir.
eğer bu türden bir taşıma belgesi birden çok orijinal kopya halinde hazırlanmışsa, bunların tamamı alıcıya teslim edilmelidir. eğer taşıma belgesinde mal sahibi ile taşımacı arasında yapılan bir sözleşmeye atıfta bulunuluyorsa, satıcı aynı zamanda bu sözleşmenin bir kopyasını da sağlamalıdır.
satıcı ile alıcının birbirleriyle elektronik iletişim araçları kullanarak haberleşme kararı aldıkları durumlarda, daha önceki paragraflarda sözü edilen belgenin yerini, onunla eş geçerlilikte bir elektronik bilgi değişim (edi) mesajı alabilir.
a 9 kontrol-ambalajlama-işaretleme
malların a.4.uyarınca teslimi açısından gerekli olan kontrol işlemleriyle (örneğin kalite kontrolü, ölçüm ,tartım, sayım) ilgili masrafları karşılamak.
malların, kendisi tarafından düzenlenen taşıma işlemi açısından gerekli biçimde ambalajlanmasını kendi hesabından karşılamak (söz konusu alanda, sözleşmede tanımlanan malların ambalajsız olarak yüklenmesi söz konusu değilse). ambalajlar, gerektiği biçimde işaretlenecektir.
a 10 diğer yükümlülükler
alıcının talebi üzerine, risk ve masrafları da alıcıya ait olmak koşuluyla, malların ithal işlemleri açısından, bazı durumlarda da bu malların bir başka ülkeden transit geçişi için gerekli olan, ancak, malların sevke tabi tutulduğu ve/veya asıl çıkış kaynağı olan ülkede çıkarılan belgeleri, bunlara eşdeğer olan elektronik mesajları edinmesinde (a.8.'dekiler hariç) alıcıya yardımcı olmak, talep üzerine, alıcıya, siğorta işlemleriyle ilgili gerekli bilgileri sağlamak.
b alicinin yapmasi gerekenler
b 1 mal bedelinin ödenmesi
mal bedelini, satış sözleşmesinde öngörüldüğü şekilde ödemek.
b 2 lisans, yetki ve formaliteler
risk ve masrafları kendisine ait olmak üzere, gerekli ithal iznini ya da diğer resmi yetki belgelerini almak; malların ithali için zorunlu bütün gümrük işlemleriyle birlikte, eğer gerekli ise, bu malların bir başka ülkeden transit geçişini sağlayacak işlemleri tamamlamak.
b 3 taşıma sözleşmesi
yükümlülüğü yok.
b 4 malların teslim alınışı
teslim işlemi a.4. uyarınca yapılmışsa malları kabul etmek ve belirlenen varış limanında bulunan taşıyıcıdan teslim almak.
b 5 risk devri
mallar yükleme limanında gemiye aktarıdığı andan itibaren bu mallarla ilgili her tür kayıp ve hasar riskini üstlenmek.
b.7. uyarınca gerekli duyuruyu yapmaması durumunda, yükleme için tesbit edilen tarihten ya da aynı işlem için tesbit edilen sürenin bitiminden itibaren mallarla ilgili bütün kayıp ve hasar riskini üstlenmek. ancak, bunun için, söz konusu malların özel olarak sözleşme çerçevesinde ve o amaçla tahsis edilen, başka deyişle bu amaçla bir kenara ayrılan mallar olduğunun teşhis edilebilmesi gerekir.
b 6 masrafların bölüşümü
a.3. hükümlerine tabi olmak üzere, malların a.4.uyarınca tesliminden itibaren bu mallarla ilgili her türlü masrafı üstlenmek; ayrıca, eğer bu tür masraflar normal olarak taşıma sözleşmesi yapan taşıyıcı firmalarca karşılanmıyorsa, gerek malların varış limanı öncesi transit geçişleri, gerekse de mavna ve iskele masrafları da dahil olmak üzere boşaltma işlemleri sırasında ortaya çıkan masrafları karşılamak.
eğer alıcı b.7. uyarınca duyuruda bulunmamışsa, belirlenen tarihten ya da yükleme için tesbit edilen sürenin bitiminden itibaren bu nedenle doğacak bütün ek masrafları yüklenir. ancak, bunun için, söz konusu malların özel olarak sözleşme çerçevesinde ve o amaçla tahsis edilen, başka bir deyişle, bu amaçla bir kenara ayrılmış mallar olduğunun teşhis edilebilmesi gerekir.
ithalat işlemlerinde geçerli vergi, resim ve her türden resmi ödeme ile birlikte, gümrük giriş işlemleriyle ilgili olan ve gerekliyse, bu malların bir başka ülkeden transit geçişiyle ortaya çıkan bütün masrafları üstlenmek.
b 7 satıcıya duyuru
malların yükleme zamanını ve /veya varış limanını belirleme hakkına sahip olduğu durumlarda, satıcıya bu hususlarla ilgili gerekli duyuruları yapmak.
b 8 teslimin yapıldığına dair kanıt, taşıma belgesi ya da eşdeğer elektronik mesaj
eğer sözleşme ile uyum halindeyse, a.8. uyarınca taşıma belgesini kabul etmek.
b 9 malların denetimi
başka türlü bir anlaşmaya varılmadığı taktirde ve işlem ihracatın gerçekleştirildiği ülkenin resmi görevlilerince zorunlu olarak yapılmıyorsa, yükleme öncesi denetim işlemlerinin masrafının karşılamak.
b 10 diğer yükümlülükler
a.10. da sözü edilen belgelerin ya da bunlara eşdeğer elektronik mesajların sağlanması sırasında ortaya çıkan bütün masraf ve ödemeleri üstlenmek; satıcının bu konuda kendisine yardım amacıyla yaptığı bütün masrafları tazmin etmek.