Devrimci ağabeyimiz, emekli Kurmay Albay Suphi Karaman’ın anısına…
Gazeteci sorar: “İhtilal yapmak için birikiminiz var mı?”
Cemal Madanoğlu yanıt verir: “İhtilal için birikim değil t..ak gerekir. O da ben de var!”
Çankaya tepelerinde tanyeri ağarıyor. 60 yıl önce, 27 Mayıs 1960 sabahındayız. Saat 03.45'te Tümgeneral Cemal Madanoğlu komutasındaki dört kişilik ekip, arkası açık bir pikapla Kara Harh Okulu'ndan hareket ediyor. Devrim, on dakika önce bir baskınla ele geçirilen Sıkıyönetim Karargahı'ndan yönetilecekti. Komuta merkezini teslim alan genç yarbay ise Suphi Karaman'dır. Meclis'in Dikmen kapısının karşısında, şimdi Askeri Tarih ve Stratejik Etüdler Komutanlığı (ATESE) olarak kullanılan bina, 60 yıl önce Ankara Sıkıyönetim Komutanlığı'ydı. Devrimin parolası "İnkılap", işareti "el kaldırma" idi.
VE DEVRİM ŞEHİDİNİ VERİYOR
Genç subaylar yaydan boşalmış birer ok gibi önceden planlanan hedeflerine koştular. Orduevi, Radyoevi, Büyük Postane, Çankaya Köşkü vb. birer birer ele geçirildi. Askeri harekâtın başlamasından 45 dakika sonra Ankara’da bulunan bütün birlikler devrim karargâhının emir ve komutası altına girdiler.
PTT ve Radyoevi önünde çatışma çıktı. Harp Okulu öğrencisi Teğmen Ali İhsan Kalmaz burada şehit düştü.
Aynı saatlerde İstanbul'daki Kemalist subaylar da görevlerini yerine getiriyorlardı.
Bundan 60 yıl önce Türkiye büyük bir devrim yaşadı. Meşruiyetini kaybetmiş Demokrat Parti iktidarı Türk Silahlı Kuvvetleri tarafından yıkıldı. Tarihimizin 150 yıllık kısa zaman diliminde dördüncü büyük devrim (1876, 1908, 1920, 1960) gerçekleşti.
"KOMİTE"
27 Mayıs'ın ilk örgütlenmesi Mayıs 1959'da dört kişi ile başladı. Bu kişiler hiyerarşik sıra ile Kurmay Albay Osman Köksal, Kurmay Yarbay Sadi Koçaş, Kurmay Yarbay Sezai Okan ve Kurmay Binbaşı Suphi Karaman'dı.
Ankara'daki ilk gizli toplantı Sadi Koçaş'ın evinde yapıldı. Koçaş'ın kiracısı olduğu evin sahibi, daha sonra komiteye katılacak olan Kurmay Yarbay Sami Küçük'tü. Bir yıl sonra, 27 Mayıs Devrimi'ni gerçekleştirecek olan Komite'nin çekirdeğini bu isimler oluşturuyordu.
KADRO BÜYÜYOR
1959 yılının Eylül ayında ihtilalciler, dört kişiden oluşan çekirdek kadro 8'e çıktı. Komite'ye Kurmay Yarbay Alpaslan Türkeş, Kurmay Yarbay Orhan Kabibay, Kurmay Binbaşı Mustafa Kaplan ve kurmay olmayan fakat gözükara bir ihtilalci olan Yüzbaşı Rıfat Baykal dahil edildi.
Toplantılar Kurmay Binbaşı Mustafa Kaplan'ın Ankara Maltepe semtindeki evinde yapılıyordu. Bu arada komite genişlemesini sürdürdü.
Dokuzuncu kişi Kurmay Binbaşı Vehbi Ersü, onuncu subay ise Kurmay Yarbay Rafet Aksoyoğlu oldu. Bu dönemde devrimin yönetici çekirdeğine İstanbul'dan ilk subay dahil edildi: Kurmay Binbaşı Orhan Erkanlı. 1960 yılı ocak ayının ortalarına doğru bir dış ülkeden görevden dönen Kurmay Yarbay Sami Küçük de Komite'ye dahil oldu.
Suya atılan bir taşın yarattığı dalgalar gibi büyüdüler. Kurmay Albay Ekrem Acuner ve Kurmay Albay Fikret Kuytak ve daha sonra sırasıyla Ankara'da Kurmay Albay Muzaffer Yurdakuler, Kurmay Binbaşı Kadri Kaplan ve Tümgeneral Cemal Madanoğlu ve İstanbul'dan Kurmay Albay Mucip Ataklı ve Kurmay Binbaşı Ahmet Yıldız da gizli örgüte katıldılar.
VE BİTMEK BİLMEYEN SAATLER...
Kuvvetler gözden geçirildi, irtibatlar tazelendi, 25 Mayıs'ta herekete geçmeye karar verildi. Harekat tarihi bir kurye ile İstanbul'a bildirildi. Fakat kurye daha İstanbul'dan geri dönmeden harekat iki gün sonraya ertelendi. Karar şifreli bir mesajla İstanbul'daki ihtilalcilere şöyle bildirildi:
"Dündar Seyhan'ın oğlu ikmale kaldı. Emekli sandığından istediği 2 bin 750 lira borç parayı aldık, 20 lirasını posta parası olarak kestik, 2 bin 730 lirayı gönderiyoruz."
Harekat 27 Mayıs gününe ertelenmişti. Mesajın anlamı buydu.
Suphi Karaman ağabeyo günü şöyle anlatıyordu:
"Ankara Radyosu saat 5.30'a doğru anonos yapmaya, ihtilalin olduğunu halka bildirmeye başladı. Ve kıtalarla telefon temasları hemen kuruldu. İzmir'le temas kuruldu, oradaki komutana 'İhtilal oldu, bu ihtilalin başı Cemal Gürsel'dir. İzmir'de şu anda, derhal onun evinin etrafını çevirin, güvenlik altına alın ve kendisine duyurun' denildi. İstanbul'a açıyoruz haberi veriyor, oradaki arkadaşlarla irtibat kuruyoruz. Erzurum'a açıyoruz, Ragıp Gümüşpala Erzurum'da ordu komutanı. Onu ayarlamaya çalışıyoruz. Derken yarım içinde her tarafta irtibat ayarlandı. Bütün her yerde Silahlı Kuvvetler duruma egemen oldu."
6 Ocak 1961 günü Kurucu Meclis açılırken Milli Birlik Komitesi adına 5 kişilik bir heyet Anıtkabir'e giderek çelenk koydu. Heyetin başında Karaman vardı. Anıtkabir defterini o imzaladı. Yılnızca son cümlesi hatırında kalmış: "Atam izindeyiz!"
Hikmet Çiçek
Odatv.com
Tag