Yumurta Bağışı ile Tüp Bebek Tedavisi
Yumurta bağışı ile tüp bebek tedavisi, kendi yumurtaları ile bebek sahibi olamayan kadınlar için önemli bir avantajdır. Donör yumurtaları kullanılarak uygulanan prosedür, klasik tüp bebek tedavisi ile benzer işlemlere sahiptir.
Yumurta donasyonu nedir?
Yumurta bağışı prosedürü, yumurta donasyonu olarak da bilinir. Anonim veya bilinen bir vericiden alınan yumurtaların embriyoya dönüştürülmesi, embriyonun alıcı kadının rahmine aktarılmasıyla oluşan doğurganlık tedavisidir. Yüksek başarı oranları nedeniyle, kendi yumurtalarıyla hamile kalma şansı bulunmayan kadınlar tarafından tercih edilmektedir.
Yumurta bağışı, güvenilir bir tedavi türüdür. Bağışçılar dikkatle seçilir, genetik ve tıbbi taramalara tabi tutulur. Ayrıca, bir tüp bebek döngüsü esnasında oluşan ancak kullanılmayan embriyolar saklanılabilir.
Okuyun: Yumurta Donasyonu Nedir?
Yumurta bağışı neden yapılır?
Aşağıda belirtilen durumlar dahilinde, bir kadının anne olabilme ve sağlıklı bir bebek dünyaya getirebilme şansı yalnızca yumurta bağışı ile mümkündür:
- Üreme organları ile ilgili bazı cerrahi operasyonlar, kadının yumurta üretme yeteneğini etkileyebilir.
- Kemoterapi veya radyoterapi gibi kanser tedavileri yumurtalıklara zarar vererek yumurta üretimini engelleyebilir.
- Düşük kaliteli yumurtalarla oluşturulan embriyolarla sağlıklı ve sürdürülebilir bir hamilelik oluşamamaktadır.
- Yumurtalıklarının, yumurtalıkları uyarma aşamasına cevap vermediği durumlarda tekrarlayan tüp bebek tedavisi başarısızlığı meydana gelebilir.
- Bir kadının doğumdan itibaren az gelişmiş veya hiç gelişemeyen yumurtalıkları mevcut olduğunda, yumurta hücresi üretemeyecektir.
- Bir kadının 40 yaşından önce menopoza girmesi erken menopoz olarak adlandırılır ve böylece üreme yeteneği son bulur.
- Menopoz oluşmasa dahi, ilerleyen yaş nedeniyle yumurtalık fonksiyonlarında azalma olduğunda kadının hamile kalması zor veya imkansız hale gelebilir.
- Kadının genetik bozukluğu mevcutsa ve anormalliği çocuğuna aktarmak istemiyorsa bağışçı yumurtası kullanabilir.
Yumurta donörü nasıl seçilir, türleri nelerdir?
Yumurta donörü seçimi incelikle yürütülür ve yumurta donörü olmak isteyen kişilerin belirli kriterlere sahip olması gerekmektedir. Yumurta donörü olmak isteyen kadınlarda aranan koşullar ülkelere veya sağlık merkezlerine göre değişken olmakla birlikte, genel hususlar şöyledir:
- Donörler belirli yaş aralığında olmalıdır.
- Vücut kitle indeksi normal aralıkta olmalı, aşırı zayıf veya aşırı kilolu olunmamalıdır.
- Donör, tüm bulaşıcı hastalık testlerinden negatif sonuç almalıdır.
- Hormon seviyeleri optimal doğurganlık aralığında olmalıdır.
- Sigara, alkol gibi zararlı maddeler kullanmamalıdır.
- Ailesinde ve kendisinde hiçbir genetik rahatsızlık bulunmamalıdır.
- Psikolojik değerlendirme testlerinden olumlu sonuçlar alınmalıdır.
Kriterlere uyan kadınlar, kişisel tercihlere bağlı olarak farklı türde donör olabilmektedir:
- Anonim bağışçı: Alıcı çift ve ile verici kadın birbirleri hakkında hiçbir isim veya iletişim gibi kişisel bilgileri öğrenmemekte, tanımlanabilir bilgi alamamaktadır. Alıcı kadına yalnızca donör hakkında fiziksel özellikler, eğitim ve mesleki geçmiş, tıbbi geçmiş gibi profil bilgilerine sahip bir belge verilebilir.
- Açık bağışçı: Bağışçı, bağış sırasında anonimdir ancak doğan çocuk 18 yaşına geldiğinde istediği takdirde bağışçı ile iletişim kurabilir. Alıcı çift, bağışçı hakkında; bağışçı ise çocuk alıcı çift veya çocuk hakkında hiçbir bilgi alamaz.
- Bilinen bağış: Bağışçının bir arkadaş ya da aile üyesi olmasıdır. Bilinen donörler de diğer donörler gibi tüm taramalara tabidir ve kriterlere uygun olmalıdır.
- Çifte bağış: Tüp bebek tedavisi için hem yumurta hem de spermin donörlerden elde edilmesidir. Bu yöntem, kendi yumurtalarını ve spermlerini gebelik için kullanamayan çiftler için bir seçenektir.
Yumurta bağışı ile tüp bebek tedavisi nasıl yapılır?
Anonim bir bağışçı tercih edilmesi halinde, sağlık merkezi tarafından en iyi eşleştirme yapılacaktır. Alıcı çift ile bebek arasında benzerlik oluşması için etnik köken, boy, yapı, ten rengi, saç rengi ve göz rengi gibi fiziksel özellikler göz önünde bulundurulmalı; eşleştirme süreci dikkatlice yönetilmelidir.
Yumurta bağışı ile tüp bebek tedavisi birkaç aşamadan oluşmaktadır:
-
Donör yumurtalıklarının uyarılması:
Taze donör yumurtaları tercih ediliyorsa, seçilen donör yumurtalık stimülasyonu aşamasına tabi tutulur. Yumurtalık stimülasyonu, yeterli sayıda yumurta hücresi elde etmek ve hamilelik olasılığını arttırmak için kişiselleştirilmiş protokollere göre gerçekleştirilir. Donörün verilen doğurganlık işaretlerine nasıl yanıt verdiğini ve foliküllerin hangi boyutta olduğunu öğrenmek için düzenli aralıklarla ultrason muayenesi ve kan tetkikleri yapılır.
Embriyo oluşturmak için donmuş donör yumurtaları kullanılacaksa, seçilen yumurtaların yalnızca çözülme işleminden geçmesi yeterlidir.
-
Alıcının rahminin hazırlanması:
Endometriyum, rahmin içini kaplayan mukoza tabakasıdır. Kalınlığı, adet döngüsü boyunca değişir. En kalın olduğu dönemde embriyoyu almaya hazırdır. Donör yumurtaları geliştirilirken, embriyonun alıcının rahmine yerleşmesini sağlamak için rahim iç duvarını geliştiren hormonlar reçete edilir. Taze donör yumurtaları kullanılacaksa, alıcı ile bağışçı arasındaki senkronizasyonun dikkatli bir şekilde ayarlanması gerekir.
-
Yumurta toplama:
Foliküllerin yeterli boyuta ulaştığı tespit edildiğinde yumurta çatlatma iğnesi olarak bilinen hormon enjeksiyonu uygulanır. Enjeksiyondan yaklaşık 36 saat sonra vajinal ultrason eşliğinde foliküller tek tek toplanır. Bu prosedür, hastanın herhangi bir rahatsızlık yaşamamasını sağlamak için hafif sedasyon ile gerçekleştirilir.
-
Döllenme:
Alıcı çiftten veya başka bir donörden alınan spermler hazırlanır. Donör yumurtaları, tüp bebek laboratuvarında embriyologlar tarafından döllenir. Her yumurtanın içine tek bir sağlıklı spermin enjekte edilmesini içeren mikroenjeksiyon yöntemi, döllenme için kullanılan en başarılı prosedürdür. Donör yumurtaları, döllenmenin meydana gelip gelmediğini gözlemlemek için düzenli olarak incelenir.
-
Embriyo kültürü:
Oluşturulan embriyolar, 2 ile 5 gün boyunca laboratuvar ortamında bir inkübatöre yerleştirilir. Embriyologlar, embriyoların gelişimini takip eder ve buna göre transfer aşamasının tarihi planlanır. Transfer için en iyi potansiyele sahip olan embriyoyu seçmek çok önemlidir.
-
Embriyo transferi:
Embriyo transferi, hızlı ve basit bir prosedürdür. Doktor, embriyo yüklü bir kateteri rahim ağzından rahime doğru ilerletir ve rahime ulaşıldığında embriyo bırakılır. Bir ultrason yardımıyla prosedür doğrulanır. İstisnai durumlar dışında, çoğul gebelik oluşmaması için tek bir embriyonun transfer edilmesi önerilir. Birden fazla sağlıklı embriyo mevcutsa, transfer edilmeyen embriyolar gelecek tüp bebek döngülerinde kullanılmak üzere dondurularak saklanabilir. Embriyoların dondurulması stimülasyon ve yumurta toplama aşamasının tekrarlanması ihtiyacını ortadan kaldırır.