Latin Amerika'nın usta kalemlerinden Jorge Amado, Alınteri adlı romanında, tek göz odalarında aynı yokluğu paylaşanların ortak yaşam alanı Pelourinho Yokuşu 68 numaranın sakinleri üzerinden uzunca bir dönemin ve koca bir coğrafyanın röntgenini çekiyor.
Sömürge döneminden kalma eski binanın çinko damlarını, kırık dökük kiremitlerini kızdıran güneş, içerideki pis havayı daha da yoğunlaştırıyor; ter, kan ve sidiğin ağır kokusu sıcak havada nefes almayı dahi güçleştiriyor... Bir parça ekmeğe ulaşmak için gün boyu çamaşır kolalamak, dikiş dikmek, gemilere yük taşımak, dilenmek, bedenlerini satmak zorunda olanlar; yarınsız ve mülksüzler, karınlarını doyurabilmek için her gün yeniden dalıyorlar hayat kavgasına... Açlığın, çaresizliğin, bitin pirenin farenin, hastalık ve sefaletin eksik olmadığı bu kavgaya, elbette insanın olduğu her yerdeki gibi şarkılar, danslar, aşklar ve mavralar eşlik ediyor.
Boş kaynayan tencerelerin tıkırtılarına ve veremli öksürüklere patlamakta olan grevlerin sloganları, zengin nişanlı düşleri kurduran ucuz melodramlara anarşistlerin bildirileri karışıyor. Böylelikle bu ortak geleceksizlikten kurtuluşun yol haritası da giderek şekilleniyor. Sınıflar ortadan kalkmadığı sürece güncelliğini yitirmeyecek Alınteri, ilk kez Türkçede.
Jorge Amado 1912’de Brezilya'da doğdu. Bir kakao plantasyonunda büyüdü, Salvador’da bir Cizvit okulunda okudu. Kakao plantasyonlarını konu alan ilk üç yapıtında, göçmen siyahlar, melezler ve yoksul beyazların yaşadığı sömürü ve sefaleti yansıttı. Halk destanlarının ilkel görkemini taşıyan Kızgın Toprak (1942) bu yapıtlarının en iyisiydi. 1930’da gazeteciliğe başlayan Amado, edebiyatın yanı sıra radikal siyasetle de doğrudan ilgilendi. 1935’te tutuklandı ve siyasi etkinlikleri yüzünden sık sık ülkeden sürüldü; yapıtlarının çoğu Brezilya ve Portekiz’de yasaklandı. 1946’da Brezilya Komünist Partisi milletvekili olarak Kurucu Meclis’e seçildi. Romanlarında çoğunlukla Bahia kent yaşamını, özellikle de çeşitli etnik gruplardan oluşan yoksul sınıfları betimledi. Tarçın Kokulu Kız (1958) ve Dona Flor ve İki Kocası (1966) adlı yapıtlarındaki yergi, Amado’nun siyasal tutumunu ortaya koyar. Diğer önemli yapıtları arasında Mucizeler Dükkânı, Sonsuz Topraklar, Gecenin Çobanları, Ölü Deniz ve Tereza Batista sayılabilir. Amado, 2001’de Brezilya’nın Salvador kentinde öldü.
ALINTERİ
Jorge Amado
Sel Yayınları, 2023
Çeviri: Şehsuvar Adil
Editör: Işık Ergüden
Tür: Roman
152 s.