Menopoz sonrası kadınlardaki sosyal uyum bozuklukları ve kemik yoğunluğundaki azalma birbiri ile paralel gelişen ve kadınların hayatını ciddi bir şekilde etkileyen sağlık sorunlarıdır. Bu durumun bireysel etkisinin yanında post-menopozal kemik kaybı, osteoporotik kırıkları olan yaşlı kadınlarda büyük oranda görülen önemli bir halk sağlığı sorunudur. Önceki araştırmalar psikososyal stres ve kırıklar arasında bir ilişki kurmuştur. Ancak, az sayıda çalışma bu iki durumun arasındaki ilişkide aracı olarak kemik kaybını araştırmıştır. Geçtiğimiz günlerde yapılan yeni bir çalışma, menopoz sonrası kadınlarda 6 yıl boyunca sosyal stresin kemik kaybı ile ilişkili olup olmadığını araştırmayı amaçladı.
Çalışma kapsamında ABD'li 1120 post-menopozal kadından elde edilen veriler, femur boynu, lomber omurga ve total kalçada ölçülen kemik mineral yoğunluğundaki (BMD) değişim ile ilişkili olarak kendiliğinden bildirilen psikososyal stresin incelenmesi için kullanıldı. Sonuç analizlerindeki psikososyal stresin sosyal ölçütleri (sosyal zorlanma, sosyal işlevsellik ve sosyal destek) ile BMD'deki 6 yıllık değişim yüzdesi arasındaki ilişkileri incelemek için doğrusal regresyon modellerinden yararlanıldı.
Kötü Sosyal İlişkiler Kemik Kaybını Hızlandırıyor
Sonuçlar incelendiğinde araştırmacılar, yüksek sosyal stresin, 6 yıl boyunca azalmış BMD ile ilişkili olduğunu gördüler. Elde edilen bulgular eşlik eden faktörler açısından ayarlama yapıldıktan sonra, sosyal zorlamada daha yüksek olan her nokta, %0.082 daha fazla femur boynu BMD kaybı, %0.108 daha fazla toplam kalça BMD kaybı ve %0.069 daha fazla lomber omurga BMD kaybı ile ilişkiliydi (p <0.05). Düşük sosyal işlevsellik ve düşük sosyal destek, femur boynu BMD'deki daha büyük düşüşlerle, düşük sosyal işlevsellik ise toplam kalça BMD'sinde daha büyük düşüşlerle ilişkiliydi.
Araştırmacılar elde ettikleri bulguların, yüksek sosyal stres ile 6 yıllık takip süresinde daha fazla kemik kaybı arasındaki ilişki için kanıt sağladığını ileri sürdüler. Bu alanda yapılan önceki çalışmalar ile uyumlu olarak, sosyal zorlanma ve sosyal işlevsellik bulguları, postmenopozal kadınlarda sosyal ilişkilerin kalitesinin düşük kalmasının kemik kaybı ile ilişkili olabileceğini göstermektedir. Araştırmacılar yaptıkları çalışmanın bir kısıtlaması olarak çalışma kapsamında 6. yılın sonunda kadınlara tekrar sosyal stres ile ilişkili bir test yapılmadığını, bu yüzden kadınlardaki stres seviyesi yıllar içinde değişmişse bile çalışmalarında bu durum ile ilgili bir veri toplanmadığına dikkat çektiler.
Follis SL, Bea J, Klimentidis Y, et al Psychosocial stress and bone loss among postmenopausal women: results from the Women’s Health InitiativeJ Epidemiol Community Health 2019;73:888-892.+ Tüm Referansları Göster