Praksiteles’in Knidos halkı için yaptığı, Çıplak Afrodit olarak da bilinen Knidos heykeli (tahmini M.Ö 4.yy), dünyadaki ilk anıtsal nü olması bakımından önemlidir. Praksiteles’e kadar Tanrıça heykelleri sadece gerdan ve göğüs kısmı açık olacak şekilde işlenirdi. Toplumsal mekanizmanın eril tahakkümle ilerlediği dönemde, Tanrı figürü ise tamamen çıplaktı.
Knidos Heykeli’nin ilk anıtsal nü olmasının yanı sıra başka bir özelliği daha vardı: kasık bölgesini kapatan ilk nüydü. Bu duruş edepliliğin, iffetin işareti olarak yorumlandı. Antik dönemde buna pudica deniyordu. Latince pudendustan gelen kelime; utanç ya da cinsel organ anlamına gelir. Söz konusu duruş, izleyicinin bakışlarını tam olarak gizlenen noktaya çeker. Afrodit sol eliyle kıyafetini tutarken sağ eliyle de kasık bölgesini kapatıyordu bu da izleyicide arzu ve röntgencilik refleksi yaratır. Bu heykel Batı sanatında Afrodit/Venüs’ü tasvir eden çok sayıda eserin de kaynağı oldu. (1)
Nitekim Knidos halkı heykeli almak istemez, heykel daha sonra alınır ve şehrin en yüksek noktasına yerleştirilir. Vatikan müzesinde bir kopyası bulunan heykel, Datça yarımadasının batı ucunda yer alan antik Knidos şehrindedir.
(1) Ahu Antmen – Sanat Cinsiyet s.179
MSGSÜ Sanat Tarihi bölümü mezunu.
Kültür sanat editörlüğü ve yazarlığı yapıyor. Tiyatro ve performatif sanatlar ile uğraşıyor.
Sanat Karavanı Yazarı.