Sistit nedir?
Sistit, genellikle bir enfeksiyon sonucunda idrar kesesi (mesane) nin iltihaplanmasıdır. Terim, Yunanca cyst: Mesane kelimesinden gelmektedir. İdrar yolları ve üreme sisteminde en sık görülen hastalıklardan biridir. Zamanında tedavi edilmezse hastalık böbrekleri de etkileyecek biçimde yayılabilir ve mesane ve böbreklerde kalıcı hasarlar oluşturabilir.
Sistit belirtileri nelerdir?
1- Sık idrara çıkma,
2- İdrar yaparken yanma,sızlama,
3- Gece idrara kalkmak,
4- İdrardan sonra tam rahatlayamama,
5- Acil idrara çıkma isteği,
6- İdrardan kanama,
7- Hafif ateş,
8- Küçük karın bölgesinde ağrı,
9- Kasıklarda ağrı,
10- Kadın yolundan(vajinal) akıntı görülebilmektir.
Sistit'den korunma yolları nelerdir?
Yeterli sıvı alınması gerekir. Menopozdaki kadınların, östrojen kremleri kullanmaları tavsiye edilir. Cinsel ilişki sonrası, idrar yapma veya bazı kadınlarda tek doz antibiyotik kullanılması yararlı olabilir. Prezervatif, diyafram veya sperm öldürücü jel gibi doğum kontrol yöntemlerinden bazı kadınların kaçınması yararlıdır.
İdrarı çok biriktirmemek veya idrar yaparken sakince mesanenin boşalmasını beklemek gerekir. Tuvalet sonrası temizlikse, önden arkaya doğru yapılmalıdır. Tüm bunlar genel önlemler olarak düşünülebilir fakat yapılması gerekenler kişinin cinsine, anatomik yapısına ve mesane iltihabının durumuna göre farklılıklar gösterebilir. Bu nedenle durumu doktorunuzla paylaşıp onun önerileri doğrultusunda gerekli önlemleri almak yarar sağlayacaktır.
Sistit'in görülme sıklığı
Kadınlarda siyek daha kısa akut ve kronik üreme sistemi iltihapları daha sık olduğundan akut subakut ve kronik sistit daha yaygın görülür. Kadınların en az yüzde 20’si yaşamlan boyunca en az bir kez sistite yakalanır. Çocukluğun ilk döneminde ve sonrasında dış cinsel organ enfeksiyonları (vulva ve dölyolu iltihaplan) sonucunda akut sistit ya da piyelonefrit gelişebilir. Yaş ve cinsiyet hazırlayıcı etkenlerdir; idrar kesesinde prostat büyümesine bağlı olarak idrar göllenmesi erişkin ve ilerlemiş yaştaki erkeklerde sistit gelişimine neden olur. Kadınlarda ise hastalık gebelikte daha sık görülür.
Sistit nasıl tedavi edilir?
Sistit çoğu zaman antibiyotiklerle tedavi edilir. Enfeksiyon etkenli olmayan sistitlerde,sebebe yönelik tedavi yapılır.
Bakteriyel sistit tedavisi: Sistit tedavisi, antibiyotikle yapılır. Tedavinin süresi, kullanılan antibiyotiğe ve tedaviye verilen cevaba göre değişir. Tek kullanımlık antibiyotikler olduğu gibi, 3 gün veya 7-10 gün sürecek antibiyotik tedavileri de olabilir. Burada seçim, enfeksiyonun şiddetine, ilaca verilen cevaba, sistit yanında başka enfeksiyon olup olmadığına göre değişir. Buna doktorunuz karar verecektir.
Enfeksiyon tamamen geçinceye kadar tedavi devam edecektir. Tekrarlayan enfeksiyonlarda, tedavi daha uzun sürecektir. Tedavi sonrası idrar tetkikinin tekrarlanması önerilir.
Bakteriyel olmayan sistitte, etken maddenin uzaklaştırılması gerekir. Diafram kullanmamak, spermisid kullanmamak gibi.
Menapoza bağlı gelişen sistitte, östrojen içeren vajinal fitiller kullanılır.
Sistit için evde yapabileceğiniz tedavi şekilleri
1- Isıtılmış bir havluyu karnınızın alt kısmına koymanız, ağrınızı, rahatsızlığınızı azaltacaktır,
2- Bol sıvı almanız önerilir. Tedavi süresince çay, kahve, alkolden uzak durun. Bu maddeler mesaneyi rahatsız eder ve sık idrara çıkmaya sebep olur,
3- Ilık oturma banyosu önerilebilir. Günde 2-3 kez, 15-20 dakika çok sıcak olmayan suya oturulabilir.
Sistit oluşmaması için alınması gereken önlemler
1- Bol sıvı tüketin. İdrara çıktıkça, idrar yollarınız temizlenecektir,
2- Sık sık tuvalete gidin. Her 3 saatte bir idrarın boşaltılması iyi olur. Mesanenizin çok fazla dolmasını beklemeyin,
3- İdrar yaparken, dik pozisyonda oturun . Bu şekilde mesanenin daha fazla boşalması sağlanır.
4- İdrar kesesinde sarkma olduğu durumlarda ( sistocell ), elle yardımcı olunarak, mesanenin daha fazla boşaltılması sağlanabilir,
5- Tuvalet temizliğinizi önden arkaya doğru yapın. Bu şekilde anüsden, ön tarafa bakteri taşınmasını önlemiş olursunuz,
6- Sık sık sistit oluyorsanız, küvette oturarak banyo yapmak yerine, ayakta dus alın,
8- Cinsel ilişkiden hemen sonra idrarınızı yapın.
Sözlükte sistit ne anlama gelmektedir?
Genellikle bakterilerin sebep olduğu sidik torbası iltihabı.