Kyoto protokolü sera gazı salınım emisyonlarını azaltmayı hedefliyor.
Kyoto Protokolü 3 yaşında
Bugün Kyoto Protokolü'nün hayata geçirilmesinin birinci yıldönümü. Küresel ısınmaya yol açtığı düşünülen sera gazlarının atmosfere salımının azaltılmasını amaçlayan protokol, şu ana kadar 161 ülke tarafından onaylanmış durumda.
Ancak, Amerika Birleşik Devletleri ve Avustralya gibi sanayileşmiş ülkeler Kyoto'nun dışında kalmaya karar verdi. ABD atmosfere en fazla sera gazı salan ülke.
Kyoto Protokolü'nün birinci yıldönümü nedeniyle dün Brüksel'de birbasın toplantısı düzenleyen Avrupa Komisyonu'nun çevreden sorumlu üyesi Stavros Dimas, bu ülkeleri, Kyoto'yu izleyecek bir anlaşma için başlayan yeni müzakerelere katılmaya çağırdı.
Dimas ayrıca, Avrupa ülkelerinin, sera gazı emisyonlarını azaltma hedeflerini tutturacaklarına, hatta aşacaklarına inancının tam olduğunu söyledi. Ama pek çok çevreci, Avrupa ülkelerinin kabul ettikleri hedeflere ulaşabileceğinden kuşkulu.
1997 yılında kabul edilen Kyoto Protokolü, ancak geçen yıl Şubat ayında yürürlüğe girebildi, çünkü Protokol, 1990 yılı itibariyle, sera gazı emisyonlarının en az yüzde 55'inden sorumlu olan 55 ülkenin onayını gerektiriyordu.
Rusya'nın gecikmeli onaylı ardından bu rakamlara ulaşıldı ve protokol yasal açıdan bağlayıcılık kazandı.
Atmosfere en fazla sera gazı salan Amerika Birleşik Devletleri, Kyoto protokolü'ne onay vermediğini çok önceden açıklamıştı. ABD'nin ardından ikinci sırada olan Çin'in de aralarında olduğu kalkınmakta olan ülkelerden ise, sera gazı emisyonlarında azaltmaya gitmeleri için herhangi bir hedef tutturmaları istenmiyor.
Bu durumda, iklim değişikliğiyle mücadelede, sera gazı emisyon hedeflerini tutturma çabalarının başını Avrupa ülkeleri çekiyor.
Tüm Avrupa çapında 2008- 2012 dönemi içinde, 1990 yılındaki sera gazı salımı düzeyinden yüzde 8'lik bir kesintiye gidilmesi hedefleniyor. 2003 yılı rakamlarına göre, Avrupa'da 1990 yılına kıyasla, bu gazlarda yüzde 1.7 kesintiye gidilmiş durumda.
Çevreciler, şu ana dek yapılan kesintileri yetersiz bularak 2012 yılına kadar hedeflere ulaşılacağı yolunda garanti verilmesini talep ediyor.
Onlara göre, bu süre zarfında Avrupa'nın eski 15 üyesinden sadece İngiltere, Almanya ve İsveç yükümlülüklerini yerine getirebilecek.
Buna karşılık, Orta ve Doğu Avrupa'dan 8 yeni üye yükümlülüklerini çoktan yerine getirmiş durumda. Bunun bir nedeni, Doğu Bloğundaki eski ağır sanayi tesislerinin 1990'larda çökmesi.
Öte yandan ABD'deki sera gazı emisyonlarının, 2012 yılına kadar yüzde 30'dan daha aşağı olmayacak şekilde artırması bekleniyor.
Amerikan yönetimi, küresel ısınma tehdidi karşısında teknolojik bir çözüm bulunacağına inanıyor. Avrupa Birliği ise teknolojinin tek başına yeterli olmadığı, bunun ülke bazında hedeflenen kesintiler, sanayi emisyonlarına getirilen sınırlamalar ve çevre koruma yöntemleriyle desteklenmesi gerektiği inancında.
Çevre kuruluşları ise Avrupa'nın Kyoto hedeflerine ulaşmada başarılı olduğu görüşüne katılmıyor
Bu kuruluşlar, Kyoto hedeflerinin ancak, geleceğe ilişkin yeni anlaşmalar üzerinde fikir birliği sağlanabildiği ölçüde yerine getirilebileceğine dikkat çekiyorlar.
Geleceğe ilişkin yeni anlaşmalar ise, Kyoto Protokolü tarafından belirlenen sera gazı emisyonlarını azaltma rejiminin 2012 yılında sona ermesi ardından gündeme gelecek.
Fakat Avrupa Birliği bu konuda kaybedecek zaman olmadığını düşünüyor. Çünkü, Kyoto Protokolü 13 yıl süren pazarlıkların ardından hayata geçebildi.(bbc/16.02.2008)