Gelir akışı, yani fiyatlama, bir şirketin her bir müşteri segmentinden elde ettiği nakdi (ürün karı) temsil eder. Bir iş modelinin kalbi müşteriyse, gelir akışı da onun ana arteridir. Şirket kendisine şu soruyu sormalıdır: Her bir müşteri segmentinin samimiyetle para ödemeye hazır olduğu değer hangisidir?” Bu soruyu doğru bir şekilde cevaplayan şirket, her müşteri segmentinden bir veya birden fazla gelirakışı yaratabilir. Her gelir akışının, kendine has fiyatlandırma mekanizması (örnek; sabit liste fiyatı, pazarlığa bağlı fiyat, açık artırma, pazara veya hacme göre değişkenlik gösteren fiyat) veya getiri yöntemi olabilir.
Bir iş modeline göre iki farklı gelir akışı bulunabilir:
- Bir kereye mahsus alışveriş yapan müşterinin harcamalarından kaynaklanan işlem gelirleri.
- Müşteriye bir değer önerisi sunmak veya satın alma sonrası destek vermek için süregelen ödemelerden kaynaklanan ve tekrarlanan gelirler.
Bir gelir akışı yapı taşının aşağıdaki sorulara yanıt vermesi beklenir:
- Müşterilerimizin para ödemeye istekli olduğu değer hangisidir?
- Şu anda hangisi için para ödüyorlar?
- Ne şekilde ödüyorlar?
- Ne şekilde ödemeyi tercih ederler?
- Her bir gelir akışı, toplam gelirlere ne kadar katkı sağlıyor?
Gelir akışı yaratmanın çeşitli yolları bulunmaktadır:
Varlık Satışı: En geniş anlamda gelir akışı, mülkiyet haklarının fiziksel bir ürün üzerinden satışıyla gerçekleşir. Örneğin www.tozlumikrofon.com, internet üzerinden kitap, müzik, tüketici elektroniği gibi ürünler satar. Fiat otomobil satar gibi.
Kullanım Bedeli: Bu gelir akışı, belli bir hizmetin kullanımından kaynaklanır. O hizmet ne kadar çok kullanılırsa müşteri o kadar çok para öder. Bir GSM operatörü, müşterisinin telefonda harcadığı dakikalar ve internet kullanımı üzerinden fatura keser. Bir otel, müşterisinin konakladığı gece adedince ücret tahsil eder. Bir kargo şirketi, bir yerden bir yere götürdüğü paket sayısınca ücret alır.
Abonelik Ücretleri: Bu gelir akışı, bir hizmete sürekli erişim sağlamak suretiyle yaratılır. Bir spor salonu, üyelerine aylık veya yıllık aboneler satar ve karşılığında onlara spor aletlerini kullanma imkanı verir. Vimeo, ücretsiz abonelik hizmeti yanı sıra daha fazla hizmet tanımladığı VimeoPro aboneliğini ise ücretli sağlamaktadır.
Kiralama-Ödünç Verme-Leasing: Bu gelir akışı türünde, şirket müşterisine bir ücret karşılığında belli bir varlığı belirli bir süre için ve geçici olarak kullanma hakkı verir. Kiralayan için bu, sürekli gelir elde etme avantajı demektir. Kiracı için ise bir malın mülkiyetinin getirdiği tüm bedelleri üstlenmeksizin belli bir süre için aza bedelle malı kullanma hakkı verir. Araç kiralama iyi bir örnektir.
Lisanslı Kullanım: Bu gelir akışı, müşteriye koruma altındaki fikri mülkiyet hakkını belli bir ücret karşılığında kullanma izni vermek suretiyle yaratılır.
Aracılık Hizmeti: İki veya daha fazla taraf adına sunulan aracılık hizmetinden kaynaklanır. Örneğin kredi kartı veren şirketler, şirket ile müşteri arasındaki her işlemden bir yüzde alarak gelir elde eder.
Reklam: Belirli bir ürün, hizmet veya marka için yapılan reklam faaliyeti için alınan ücretlerden kaynaklanır.