Oligarşi Nedir, Ne Demektir?
Oligarşi, devlet yönetiminin bir zümrenin veya bir grubun elinde olduğu yönetim biçimidir. Oligarşide egemenlik az sayıda kişinin ya da birkaç ailenin elinde bulunur. Fiili egemenliğin küçük bir zümre tarafından kullanıldığı yönetim biçimine oligarşi denir.
Oligarşilerde devlet baştaki grubun istek ve doğrularıyla yönetilir. Bu zümre soylu ve zengin kişilerden oluşuyorsa oligarşi, aristokrasi olarak adlandırılır. Dinî emir ve yasaklara dayalı oligarşik yönetim biçimine de teokrasi denir.
Oligarşi, azınlığın kötü yönetimi anlamına da gelen bir kavramdır. Aristoteles oligarşiyi kötü insanların haksız yönetimi anlamında kullanmıştır. Esas itibarıyla aristokrasinin bozulmuş bir şeklidir. Varlıklı ve sayıca küçük bir topluluğun siyasal iktidarı elinde tuttuğu bir yönetim biçimidir.
İlgili konu: Aristoteles’in yönetim biçimleri anlayışı
OLİGARŞİ DİĞER YÖNETİM BİÇİMLERİNDEN NASIL AYRILIR?
Monarşilerde ve aristokrasilerdeki kan bağı ve asalet şartı vardır; oligarşik topluluk için bu tip şartlar geçerli değildir. Çoğunlukla iktidar güç ve servetin bir aracıdır. Bütün siyasal sistemler güçlerini kaybettikleri ölçüde oligarşik bir tehlikeyle yüz yüze gelirler.
Otoriter devlet güçlü bir kişi ya da grubun yönetimi olarak tanımlanabilir. Genellikle toplumsal meşruiyetten yoksun diktatörlükler / oligarşiler şeklinde ortaya çıkmaktadır. Çoğunlukla baskı aracılığı ile toplumsal düzen sağlanmaya çalışılır. Otoriter devlet tipinde her türlü muhalefet yasaklanmış ve bastırılmıştır. Oligarşi, modernleşme yolunda geride kalmış ülkelerde askeri diktatörlükler şeklinde görülmektedir (Bozkurt, 2006: 223-224).
Hazırlayan: Sosyolog Ömer Yıldırım