Başlıklar
- - Deniz Börülcesi Nedir?
- - Deniz Börülcesinin Özellikleri
- - Deniz Börülcesi Nasıl Yetiştirilir?
- - Deniz Börülcesinin Faydaları Nelerdir?
Deniz Börülcesi Nedir?
Deniz börülcesi, diğer adıyla Salicornia europaea, ıspanakgiller familyasından bir bitki türüdür ve birbirine çok benzeyen, zor ayırt edilebilir alt türleri bulunur. Geçmişte batı ülkelerindeki fakir insanların yemeği olarak bilinen deniz börülcesi, günümüzde gurme restoranları tarafından aranan şifalı bir bitki haline gelmiştir. Ülkemizde en fazla Gökova’da yetişen bu bitki, ayrıca Tuz Gölü ve çevresinde, Aksaray’da, Burdur’da, Ereğli’de ve Tarsus kıyılarında da yetişmektedir. Deniz kıyısına yakın yerleri seven deniz börülcesi, suyun gel-git oluşturduğu yerlerde suların çekilmesinden sonra yetişmektedir. Tadı ekşi ve tuzludur ama oldukça lezzetlidir. Genel olarak ilkbaharda tüketilen bir bitkidir, çünkü sonbahar yaklaştıkça deniz tuzunu fazlasıyla içine çeker.
Deniz Börülcesinin Özellikleri
- Haşlanarak salatası yapılabilir.
- Çiğ olarak tüketilecekse, mutlaka sirke kullanılması gerekir.
- Limon, zeytinyağı ve sarımsak karıştırılarak hazırlanan soslarla birlikte tüketilebilir.
- Deniz börülcesi, çiçekli bitkiler arasında tuza en dayanıklı olan bitkidir.
- Tuz oranı deniz börülcesinin dayanabileceği miktardan fazla olursa, bitki kırmızı bir renge dönüşür ve sonunda da ölür.
Bunların dışında, köklerinin su altında kalmasına dayanabildiği için, deniz kıyılarında ve deniz suyunun nüfuz ettiği topraklarda yetişir. Bu tür bölgelerde kök salarak suda bulunan taneciklerin akıntıyla taşınmasını önledikleri için sedimantasyona yardımcı olmaktadırlar. Deniz börülcesinin etli yani sukkulent olmasının sebebi, tuza dayanıklı olmasıyla ilişkilidir. Hücrelerin içinde yer alan büyük koful hücredeki tuzlu suyu depolar ve sitoplazmadaki tuz konsantrasyonunun aşırı yükselmesine engel olur. Salicornia europaea kökleri suyun altında kalmaya dayanıklı oldukları için, gövdeden köklere doğru oksijen taşıma yetenekleri vardır. Ancak bütünüyle su altında kalırlarsa ölürler.
Deniz börülcesinin tohumları, filizlenmek için tatlı suya gereksinim duyar. Yağmur veya sellerin arkasından filizlenebilirler. Filizlenmeden sonra genç bitki normal bir deniz suyundaki tuza dayanıklıdır. Bitki öldükten sonra yaklaşık 10.000 kadar tohum salınmaktadır. Tohumlar tatlı su bulamadıkları zaman, toprağın içinde çok uzun bir süre (50 yıl kadar) filizlenme yeteneklerini sürdürürler.
Deniz Börülcesi Nasıl Yetiştirilir?
Deniz börülcesinin yetiştirilmesi ve toplanması süreçlerinde en çok dikkat edilmesi gereken şey, bitkinin özellikle yaz sonrasında ve sonbahar zamanında aşırı tuz depolaması sebebiyle tadının çok tuzlu olabileceği durumudur. Bundan dolayı deniz börülcesi tüketebilmek için en iyi hasat zamanı, ilkbahar aylarıdır. Eğer sonbahar döneminde toplanacaksa, yaklaşık 24 saat kadar tatlı suda bekletmek gerekir. Hem tuzlu topraklarda hem de deniz suyunda yetişebildiğinden, deniz suyundaki birçok minerali de içinde barındırır.
Bu nedenle potasyum, sodyum, kükürt, iyot, magnezyum, fosfor, demir, kalsiyum, çinko, bakır ve manganez içerir. Deniz börülcesinin eski dönemlerde cam ve sabun yapımında kullanılmasının nedeni de, içeriğinde olan bu minerallerdir. Bitkinin yakılmasından sonra elde edilen küldeki sodyum karbonat, camın ergime ısısını düşürmeye yaramaktadır. Sodyum karbonatın ısıtılmasıyla ortaya çıkan sodyum hidroksit de sabun yapımında kullanılır.
Deniz Börülcesinin Faydaları Nelerdir?
- İyotlu yerlerde yetiştiğinden dolayı, iyot eksikliğine bağlı olarak ortaya çıkan guatr hastalığına iyi gelmektedir.
- Kuvvet verici ve idrar arttırıcı bir özelliği vardır.
- Vücuttaki kalıcı ödemlerin atılmasına yardımcı olur.
- Metabolizmanın hızlı çalışmasına katkı sağlar ve düzenli olarak zayıflamaya yardımcı olur.
- Tiroid hormonlarının dengeli olmasını sağlar.
- İçeriğindeki C vitamini sayesinde vücuda bağışıklık kazandırır.
- Cildin daha verimli ve güçlü olmasına katkı sağlar.
- İştah açıcı bir özelliği vardır.
- Meshane iltihaplanmalarını önler ve idrara çıkmayı düzene sokar.
- Sporla uğraşan ve ergenlik dönemindeki kişilerin enerji dolu hissetmesine yardımcı olur.
- İçerdiği birçok mineral sayesinde vücutta bulunan tuz oranının dengede kalmasına katkı sağlar.
Yorumlar - Yorum yapmak için tiklayin