Bilanço küçültme beklentisi henüz fiyatlara yansımadı!
Ekonomiyi beklentiler yönetir. 1900 yılında "Spekülasyon Teorisi" üzerine yazdığı tezinde, Louis Bachelier, "piyasa dalgalanmasının olasılığını açıklayan bir formül" aradı.
Brownian Hareketi'ni (Brownian motion) tanımlayan matematiksel bir formül elde etti. Finans dünyasında, Brownian Hareketi, gece yarısı bir sarhoşun takip ettiği lamba direkleri olarak tanımlanan rassal yürüyüş olarak adlandırılır.
Peki spekülasyon nedir? Piyasada gerçekleşmesi muhtemel görülen fiyat değişikliklerinden faydalanmak gayesiyle yapılan muameledir. Spekülatif işlemler başlıca fiyatların artacağı beklentisine dayanır. Bu gayeyle fiyat yükselmesi neticesi, değerini koruyan varlıkların fiyatı yükseldiğinde satımı yoluna gidilir.
FED'in faiz artış kararları da piyasada benzer etkiler yaratıyor. Her FED toplantısından önce "faiz artış" kararı verileceği beklentisiyle ya da tam tersi ile Dolar iniyor veyahut çıkıyor. İşlem gerçekleştikten sonraysa Dolar ters hareket yapıyor ama hiçbir zaman eski seviyesine dönmüyor.
Şimdi gelelim FED'in bilanço küçültme kararına… Piyasadaki birçok ekonomist FED'in Ekim itibariyle bilanço küçülteceğini yani elindeki varlıkları likit çevirerek piyasadan para çekeceğini biliyor. Peki, bu beklenti ile Dolar yükseldi mi? Yani bu beklenti satın alındı mı? Hayır!! Çünkü bilanço küçültmenin parasal bir hamle olmadığı Doları etkilemeyeceği düşünülüyor.
Ama öyle değil. Uluslararası Finans Enstitüsü'nün (IIF) hazırladığı çalışmaya göre FED'in 4,5 trilyon Dolarlık bilançosunu küçültme planı, Türkiye gibi ülkelerden para çıkışına sebep olacak. Hesaba göre, önümüzdeki yıl 200 milyar Dolarlık bir daralma olacak. Her 65 milyar Dolarlık daralmanın gelişen piyasalara yönelik sermaye akışında 6,5-7 milyar Dolarlık kayba yol açacağını belirtiliyor. IIF'nin raporunda; bu boyuttaki daralmanın 25 baz puanlık yani %0,25 oranında faiz artışı ile aynı etkide olduğu söyleniyor.