Lefkoşa, 6 Nisan 13 (T.A.K. - Fezile Atüf Öksüz): Kuzey Kıbrıs'ta bulunan mallarla ilgili Rumların taleplerine etkin bir iç hukuk yolu oluşturup, Kıbrıs sorununa kapsamlı bir çözüm bulunmasına katkıda bulunmak amacıyla kurulan Taşınmaz Mal Komisyonu'na Rumların başvuruları sürüyor. Komisyona son üç ayda 399 başvuru yapıldı.
Kurulduğu 2006'da 100 kişinin başvuruda bulunduğu Komisyon'a, 7 yılda toplam 4 bin 759 başvurunun yapıldı. Komisyon, 119 tanesi geri çekilen başvuruların 471 tanesini sonuçlandırdı ve bugüne kadar 105 milyon 268 bin 533 Sterlin tazminat ödedi.
Komisyon, sonuçlanan başvuruların 339 tanesi için "tazminat", 5 başvuru için "tazminat ve iade", 2 başvuru için "tazminat ve takas", 1 başvuru için "çözümden sonra iade", 1 başvuru için "iade", 1 başvuru için "kısmi iade" kararı aldı. 2 başvuruyu reddeden Komisyon, 1 başvuru için de "13/2008 Sayılı Yasa tahtında satış"ı uygun gördü.
Taşınmaz Mal Komisyonu, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'nin Xenides-Arestis v. Turkey davasında vermiş olduğu hükümler uyarınca "Kuzey Kıbrıs'ta terk edilmiş yabancı mallarla ilgili talepleri değerlendirmek" amacıyla 2006'da kuruldu. Özellikle mülkiyet taleplerine adil, hızlı ve etkin bir çare bulabilmek hedefiyle çalışan komisyon "iade", "tazminat" ve "takas"la ilgili talepleri inceliyor.
BU YIL İLK 3 AYDA 399 BAŞVURU
Başvuru sayısında her yıl artış gözlemlenen Komisyona 2007'de 197, 2008'de 76, 2009'da 70, 2010'da ise 397 başvuruda bulunuldu.
Taşınmaz Mal Komisyonu'na başvurular 2011'de neredeyse 5 kat artarak, 1926'ya ulaştı. Haziran 2012'de 663 olan başvuru sayısı, yılın ikinci yarısında artış gösterdi ve ekonomik krizin iyice hissedilmeye başladığı Aralık 2012 sonunda 1601'e yükseldi
Komisyona, 2013'ün ilk 3 ayında ise 399 başvuru yapıldı.
"BAŞVURULAR ARTARAK DEVAM EDİYOR"
TAK muhabirinin konuyla ilgili sorularını yanıtlayan Taşınmaz Mal Komisyonu Başkanı Güngör Günkan, Komisyonun faaliyete başladığı 17 Mart 2006'da tek tük olan başvuruların yavaş yavaş arttığını ve bu artışın devam ettiğini söyledi. Günkan, Güney Kıbrıs'taki yetkililerin tüm engelleme girişim ve propagandasına rağmen Rum halkının, ihtiyaçlarından dolayı Komisyona başvurduğunu kaydetti.
Toplam başvuru sayısının, yıl sonuna kadar 5 bini geçmesinin beklendiğini söyleyen Günkan, başvuruların, özellikle Troykanın yaptırımları sonrasında Güney Kıbrıs ekonomisinin alacağı şekle bağlı olarak daha da artabileceğini belirtti. Günkan, "Tedbirler onları rahatlatacak değil, bilakis kemerleri sıkma politikalarıdır. Dolayısıyla bunların neticesinde bize olan müracaatların artmasını bekliyoruz" dedi.
Günkan, özellikle, çocukları ya da torunları Güney Kıbrıs'ta doğup, Kuzey Kıbrıs'ı bilmeden büyüyen belli bir yaşın üstüne gelen Rumların malını satmaya daha meyilli olduğunu söyledi.
"KOMİSYONUN YAVAŞ OLDUĞUNU SÖYLEMEK DOĞRU DEĞİL"
Taşınmaz Mal Komisyonu Başkanı Güngör Günkan, sonuçlanan başvuru sayısına bakarak Komisyonun yavaş bir tempoda çalıştığını söylemenin doğru olmayacağını belirtti.
Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'ne yapılan başvurular arasında 19 yılda neticelenenler bulunduğunu kaydeden Günkan, Komisyonun ise birçok başvuruyu 2-3 yılda sonuçlandırdığını söyledi. Günkan, başvuru sahiplerinin talep edilen belgeleri getirmemesinin, işlemleri yavaşlatan faktörlerden biri olduğunu kaydetti. Ayrıca başvuruların Rumca yapılması ve bunların Türkçe'ye çevrilmesinin de zaman aldığına işaret eden Günkan, genel olarak bürokratik işlemlerden dolayı yavaş ilerlediklerini ancak bunun "Komisyon yavaş" şeklinde değerlendirilmemesi gerektiğini belirtti.
Mevcut binanın yetersiz kaldığını ve personelin biraz sıkışık olduğunu kaydeden Günkan, bina sorununun yeni binayla aşılması halinde komisyonun daha randımanlı çalışacağından emin olduğunu söyledi.
Günkan, Komisyonda, 2'si yabancı, 7 üyesinin yanı sıra 3 hukukçu, 5 Yunanca çevirmen, 4 tane de İngilizce çevirmenin görev yaptığına işaret ederek, bekledikleri gibi başvurularda artış olması halinde personeli de artırmak gerekebileceğini belirtti.
GÜNÜMÜZ KOŞULLARINDA İADE
Güngör Günkan, 3 Nisan 2013 itibariyle sonuçlanan başvuruların büyük çoğunluğunda "tazminat" kararı alındığına işaret ederek, çok az sayıda olsa da iade kararı aldığını söyledi. Günkan, kağıt üzerinde iade edilen ve tapusu verilen malların, istenilmesi halinde değerlendirilip, yatırım yapılabileceğine işaret etti.
Günkan, şu an yerleşime açık olmayan bir arazi için ise "çözümden sonra iade" kararı alındığını belirtti.
Başvuruların çok az bir kısmının ise, başvuru belgelerinin yeterli bulunmaması ya da belgelerin uyuşmaması nedeniyle "ret" edildiğini kaydeden Günkan, işlemlerin uzun sürmesi ve Güney Kıbrıs'taki baskılardan dolayı 7 yılda 119 başvurunun geri çekildiğini söyledi.
"KENDİ ARALARINDA ALIP-VERDİLER... DEVLETİN CEBİNDEN PARA ÇIKMADI"
Güngör Günkan, Komisyonun ayrıca Kuzey Kıbrıs'taki bir malın, şimdiki kullanıcısı Kıbrıslı Türk tarafından eski sahibi Kıbrıslı Rum'dan alınmasına da yardımcı olduğunu söyledi.
Günkan, "İkisi kendi aralarında anlaşıp, alıp-veriyorlar, biz de onaylıyoruz. Ona göre de koçan dönüyor ve Bakanlar Kurulu'na gidiyor. Devletin cebinden para çıkmıyor" dedi. Günkan, bu gibi birkaç girişim daha olduğu yönünde duyumları olduğunu da belirtti.