Kuzey Yarım Küre'de gündüzlerin kısalmaya başladığı yaz gündönümü hakkında araştırmalar hız kazandı. 21 Haziran kuzey yarım kürede en uzun gündüzün yaşandığı gündür. Peki 21 Haziran 2022 Yaz gün dönümü nedir? 21 Haziran'da ne olur? İşte konu hakkında merak edilenler...
YAZ GÜN DÖNÜMÜ NEDİR?
Yaz gün dönümü her yıl 21 Haziran'da gerçekleşiyor.
Güneş, Dünya'nın eğik ekseni nedeniyle yıl boyunca gökyüzünde en düşük veya en yüksek noktaya ulaştığında bir gündönümü oluşur.
Dünya üzerinde herhangi bir noktadan, kuzeye doğru gidildikçe gündüzler uzamaya, güneye doğru gidildikçe geceler uzun olmaya başlar.
Kuzey yarımkürede en uzun gündüz, en kısa gece yaşanır. Bu duruma yaz gündönümü adı verilir. Bu tarihten sonra kuzey yarımkürede gündüzler kısalmaya, geceler ise uzamaya başlar.
21 HAZİRAN'DA NE OLUR?
21 Haziran'da kuzey yarım kürede yaz mevsimi başlar.
Güneş ışınları Kuzey Yarımküre'ye en dik, Güney Yarımküre'ye en eğik açılarla gelir. Bu tarihte en uzun gündüz, en kısa gece yaşanır.
Bu tarihten sonra Kuzey Yarımküre'de gündüzler kısalmaya (yaz gündönümü), Güney Yarımküre'de ise uzamaya (kış gündönümü) başlar.
Aydınlanma çizgisinin sınırları kutup dairelerinden geçer. Kuzey Kutup Dairesi'nde 24 saat süreyle gündüz, Güney Kutup Dairesi'nde 24 saat süreyle gece yaşanır.
Kuzey Kutup Kuşağı aydınlık, Güney Kutup Kuşağı karanlık daire içindedir.
Gündüz süresi kuzeye gidildikçe uzar. Bu nedenle, ülkemizde en uzun gündüz Sinop'ta, en kısa gündüz Hatay'da yaşanır.
Güneş ışınlarının atmosferde katettiği yolun en kısa olduğu yer Yengeç Dönencesi'dir.
Öğlen saat 12.00'de Yengeç Dönencesi'nde yataya dik duran cisimlerin gölgesi oluşmaz.
21 HAZİRAN YENGEÇ DÖNENCESİ
- Kuzey yarımkürede yaz mevsimi, güney yarımkürede ise kış mevsimi başlamaktadır.
-Yengeç dönencesinden kuzeye gidildikçe gündüz süreleri daha fazla uzar. Güneye gidildikçe gece süreleri uzar.
- Dünya üzerinde herhangi bir noktadan, kuzeye doğru gidildikçe gündüzler uzamaya, güneye doğru gidildikçe geceler uzun olmaya başlar.
- Kuzey yarımkürede en uzun gündüz, en kısa gece yaşanır. Bu duruma yaz gündönümü adı verilir. Güney yarımkürede ise bunun tam tersidir.
- Yengeç dönencesine güneş ışınları dik açıyla geldiği için gölge boyu sıfırdır.
- Bu tarihten sonra güneşin dik açı ile geldiği yerler güneye doğru kaymaya başlar.
- Bu tarihten sonra kuzey yarımkürede gündüzler kısalmaya, geceler ise uzamaya başlar. Fakat 23 Eylül'de gece-gündüz eşitliği (12 saat gündüz-12 saat gece) yaşanır.
- 23 Eylül günü ise güneş ışınlarının dik açı ile geldiği yer 0° enlemi olan Ekvatordur.
GÜNDÖNÜMLERİ VE EKİNOKS TARİHLERİ
21 Aralık tarihi ile beraber Dünya'nın Güneş etrafında dönmesi ve eksen eğikliğine bağlı olarak dört önemli gün ortaya çıkar.
21 Mart (ekinoks) : Gece ve gündüz eşit olur, bizim bulunduğumuz kuzey yarım kürede ilkbahar başlarken güney yarımküre sonbahara girer.
21 Haziran (Yaz gündönümü): Yılın en uzun gündüzü ve en kısa gecesinin yaşandığı zamandır. Bir diğer adı da Yaz gündönümüdür. Kuzey yarım kürede yaz başlarken güney yarım kürede kış başlar.
23 Eylül (ekinoks): Gece ve gündüz eşit olur. Kuzey yarımkürede yaz biter, sonbahar başlar. Güney yarımkürede ise bahara geçiş olur.