Ünlü yazarların nerede gözlerini kapatıp kendilerini hayallere bıraktıklarını , nelerden ilham aldıklarını , düşüncelerinin hayal güçlerinden ne gibi sebeplerle taştığını ve o harikulade düşüncelerinin nasıl bir yerde , bize ulaşmak için sayfalara aktığını hiç düşünmediniz mi? Biz düşündük ve ünlü yazarlar hakkında kısa bilgileri ve evlerini sizin için derledik…
ERNEST HEMINGWAY Key West-Florida/ABD
Beş çocuklu ailesinin iki erkek çocuğundan birisi olan Hemingway liseyi bitirdiği sene I. Dünya Savaşının başlaması ile Ordu’ya başvurdu fakat gözleri bozuk olduğu için kabul edilmemesi sebebiyle rotasını Kızılhaç a çevirdi ve kabul edilip ambulans şöförü olarak çalışmaya başladı. 8 Haziran 1918 de birkaç adım ilerisinde patlayan bir Avusturya topu yüzünden ağır şekilde yaralandı. Yardım etmeye çalıştığı İtalyanlardan bir tanesi ölürken diğeri bacaklarını kaybetti. Aynı olay esnasında başka yaralı bir İtalyan askerini cepheye taşımaya çalışırken bacaklarından yaralandı. Yaşananların ardından İtalyan gazetelerinde kahraman olarak ilan edilip, İtalyan hükümeti tarafından Gümüş Onur Madalyası ile ödüllendirildi. Hemingway bu olayı bir mektubunda arkadaşına şu şekilde anlatıyordu: “Bazen savaşta ön saflarda büyük bir gürültü duyarsın, ben de aynı gürültüyü duydum; ardından ruhumun sanki bir mendilin cepten çekilişi gibi benden çekildiğini hissettim. Son olarak ise ruhumun bir bütün halinde tekrar bedenime döndüğünü fark ettim ve de o andan itibaren benim için ölüm yoktu. Hemingway bu olayların ardından Milan’da bir hastanede tedavisini tamamlarken hemşire Agnes von Kurawsky ile tanıştı. Bu da onun ölümsüz eserlerinden olan ve yaralı bir askerin savaşta bir hemşireye duyduğu aşkı dile getiren “Silahlara Veda” adlı eserini yazmasını sağladı.
“Pulitzer ödülünü aldığı gerçek bir başyapıt olan “Yaşlı Adam ve Deniz“ adlı kitabında insanın yaşama nasıl bağlanması gerektiği ve de aslında insan yaşamında her şeyin boş olduğuna dair olan fikirlerini belirtti. Ertesi sene Nobel Edebiyat Ödülü‘ne layık görüldü. Hemingway tutkulu bir yaşamın ardından 1961 yılında Ketchum/Idaho’da kendini av tüfeği ile vurarak yaşamına son verdi.
REŞAT NURİ GÜNTEKİN Büyükada/TÜRKİYE
‘’Çalıkuşu’’ , ‘’Dudaktan Kalbe’’ , ‘’Yaprak Dönümü’’ eserlerinin yazarı Reşat Nuri Güntekin’in Büyükada Maden sokaktaki bu evi hep kalabalık zamanlarıyla hatırlanır. Yazar-çizer takımı , akrabalar misafir olur köşke. Evi ne kadar kalabalık olursa olsun, Reşat Nuri disiplininden hiç taviz vermeyen bir yapıya sahiptir. Misafirlerle biraz oturup, sohbet etmesi yeterli olur akabinde odasına kapanıp yazılarını yazmaya devam ederdi. Genelde gündüz saatlerini değilde geç saatleri daha çok seven yazar akşam 21.30 gibi odasına çekilirdi ve daktilo sesleri sabah saatlerine kadar duyulurdu.
En büyük zevklerinden biri kızı Ela ile yürüyüş yapmak olan Güntekin bu günlük yürüyüşlerde kızıyla uzun uzadıya muhabbet ederdi. Bunlar sanki kaçamak saatleriydi onlar için. Yürüyüşlerde genelde Reşat Nuri konuşurdu ve bunlar didaktik konuşmalar değil, hayatın farklı noktalarına değinen, insanın içini ısıtan, yine de kimi zaman kuşkuya düşüren, düşündüren konuşmalardı…
LEO TOLSTOY Tula/RUSYA
Zengin bir ailenin çocuğu olarak Rusya’nın Tula şehrindeki Yasnaya Polyana adlı konakta doğan Lev Nikolayeviç Tolstoy çok küçük yaşta anne ve babasını kaybetti ve yakınları tarafından büyütüldü. Çocukluğundan beri gerçekleri incelemeye karşı büyük bir ilgisi olan ve tamamlamak için Moskova‘ya giden Leo Fransızcasını ilerleterek Voltaire‘i ve J. J. Rousseau‘yu okudu ve bu iki yazarın kuvvetli etkisinde kalıp Yasnaya-Polyana’ya dönerek yoksul köylüler arasına katıldı. İlk eseri olan “Çocukluk“u bu sıralarda yazdı. Bir süre sonra orduya girdi;Subay olarak gittiği Kırım Savaşı’nda Kafkas halkının yoksulluk dolu yaşayışlarını ele aldığı izlenimlerle ilk gerçekçi hikâyelerini yazdı.
Bir süre sonra evlendiği Sophie Behrs ile 12 çocukları oldu; bu çocuklardan 5’i öldü. Eserlerinden en kuvvetli olan iki romanı “Savaş ve Barış” ile “Anna Karenina‘yı” bu dönemde yazdı. Karısı Sophie genç yaşına rağmen en büyük yardımcısıydı. Hatta “Savaş ve Barış”ın düzeltmelerini 12 kez yapıp tekrar yazmıştır.
Aradan bir süre geçince Tolstoy yine ve bu sefer eskilerden daha şiddetli bir moral çöküntüsüne uğradı. Geniş halk yığınlarının, özelikle Rus köylüsünün yoksul, perişan durumu onu çok üzüyordu. Bütün servetini köylülere dağıttı, ve tamamen onlar gibi yaşamaya başladı. Onlar gibi basit giyiniyor , elbiselerini kendisi dikiyordu. Değişmeyen tek şey durmadan yazmaya devam etmesiydi. “Kroyçer Sonat“, “Efendi ile Uşak“, “Karanlıkların Gücü”, “İnciler”, “Kilise ve Devlet“, “İtiraflarım” hep bu yılların eserleridir.
Tolstoy 82 yaşındayken, kış ortasında evini terk etti ve kısa bir süre sonra Astapovo’da tren istasyonunda zatürre‘den öldü. Polis, cenazesine katılmak isteyenlere ulaşımı sınırlandırmak için çalıştı, ama binlerce köylü cenazesinde sokakları doldurdular.
GEORGE SAND Nohant/FRANSA
Asıl adı Amandine Aurore Lucile Dupin olan ve Lanetli Göl , Köyün İkizleri gibi eserleriyle tanınan Fransız kadın yazar George Sand ilk izlenimlerini edindiği köy ve kır yaşamından sonra üç yıl bir manastırda eğitildi. Eline ne geçerse okudu, özellikle J. J. Rousseau’nun etkisinde kaldı. Hem doğal ve kırsal yaşamdan esinlenerek hem Rousseau’nun eşitlik ilkelerine dayanarak ömrü boyunca uğrunda savaşacağı ülküyü, kadın özgürlüğüyle bağımsızlığının değerlerine ulaşmayı amaç edindi.
Polonyalı besteci Frédéric Chopin ile Mallorca adasında rastlaşmaları ile başlayan aşklarının 9 sene sonra son bulması üzerine bir de 1848 devrim olaylarının yarattığı küskünlük eklenince George Sand kırsal yaşama dönme gereğini duydu, babaannesinden kalan Nohant’taki yazlığa çekildi ve yazarlığını orada sürdürdü.
CHARLES DICKENS Londra/İNGİLTERE
‘’Oliver Twist’’ ve ‘’David Copperfield’’ın yazarı ve Victoria devrinin en iyi romancısı kabul edilen Dickens İngiltere‘nin Portsmouth şehrinde doğdu. Babasının borçları yüzünden hapisaneye düşmesi sonrasında fabrikada çalışabilmek için okuldan ayrıldı. Düzgün bir eğitim almamış olsa da erkenden yoksullaşması ona başarıya giden yolda yardım etti.
Kariyeri boyunca 20 yıllık bir süre içerisinde haftalık olarak çıkan bir gazeteyi yönetti, 15 roman, 5 uzun öykü, yüzlerce kısa öykü ve kurgu dışı makale yayınlayıp yorulmak nedir bilmeden çalıştı ve çocuk hakları, eğitim ve diğer toplumsal konularda yenilikler için mücadele verdi.
Gerçekçiliği, mizahı, yazım şekli, benzersiz karakterleri ve toplumsal eleştirileri sayesinde yaratıcı dehası Leo Tolstoy‘tan G. K. Chesterton ve George Orwell‘a kadar pek çok yazar tarafından takdir edilmiştir. 1870’te de şöhretinin zirvesindeyken ölen Dickens’ın Mezarı Londra’daki Westminster Kilisesi’nde bulunmaktadır.
VICTOR HUGO Guernsey/MANŞ ADALARI
1802’de Besançon‘da doğan Victor Marie Hugo’nun babası subay olduğu için aile sık sık taşındı ve bu yolculuklar sırasında Hugo pek çok şey öğrendi. Askeri hayatın getirdiği yorucu yolculuklar ve kocasının inancının zayıflığı nedeniyle ters düşmelerinden dolayı annesi Sophie 1803’te babası Leopold’dan bir süreliğine ayrılıp üç çocuğuyla Paris’e yerleşti. Bundan sonra Hugo’nun eğitimi ve yetişmesi üzerine eğildi. Bu sebeple Hugo’nun kariyerinin ilk dönemindeki şiir ve kurgu çalışmaları annesinin inancının ve krala bağlılığının yansımasıydı. Gençliğinde şiddetli bir kral yanlısı olsa da, görüşü yıllar içinde değişti ve tutkulu bir cumhuriyet destekçisi oldu ve Eserleriyle zamanının politik ve sosyal sorunlarına değindi.
Hugo’nun ilk romanı Notre Dame’ın Kamburu basıldığı1831 yılında inanılmaz bir başarı kazanarak çabucak Avrupa’daki diğer dillere çevrildi. Eser sayesinde binlerce turistin görmeye geldiği uzun süredir ihmal edilen Notre Dame Katedrali restore edildi. Roman ayrıca Rönesans öncesi yapıların da bakıma girmesi konusunda etki etti.
Hugo’nun 1830’ların başında toplumsal sefalet ve adaletsizlik hakkında yazmaya başladığı Sefiller‘i tamamlaması tam 17 yıl sürdü ve roman nihayet 1862’de yayınlandı. Teslim edilen kitaplar bir saat içinde tükendi ve Fransız halkında büyük etki yarattı. Tarihin en kısa mektuplaşmasının Hugo ve yayıncısı Hurst and Blackett arasında geçtiği söylenir. Sefiller yayınlandığında Hugo tatildeydi. Kitabın aldığı reaksiyonu merak ederek yayıncısına sadece “?” yazarak bir telegraf gönderdi. Yayıncısı da ona sadece “!” yazarak romanın ne kadar başarılı olduğunu belirtti.
Hugo’nun en büyük ve en sevdiği kızı Léopoldine, 19 yaşındayken Seine nehrinde boğuldu. Fransa’da tatilde olan Hugo kızının ölümünü oturduğu cafede okuduğu bir gazeteden öğrendi ve cenazesine katılamadı. Kızının ölümü Hugo’yu oldukça harap etti. Sonraları da kızının yaşamı ve ölümüyle ilgili birçok şiir yazdı. En ünlü şiiri ‘’Yarın , Şafak saatinde’ kızının mezarına yaptığı bir ziyareti anlatır.
III. Napolyon‘un 1851 yılının sonundaki askeri darbesi sebebiyle sürgüne çıktı. 1855’te 15 yıl yaşayacağı Guernsey‘e taşındı. III. Napolyon 1859’da genel af ilan ettiğinde ülkesine dönme fırsatı elde ettiyse de sürgünde kalmayı tercih etti.
Hugo’nun son sözleri
“Fakirlere 50.000 frank bırakıyorum. Mezarlığa onlara mahsus cenaze aracı ile nakledilmek istiyorum. Hiçbir kilisenin benim için ayin yapmasını istemiyorum. Bütün ruhlardan benim için dua etmelerini rica ediyorum. Tanrı’ya inanıyorum.” oldu…
GEORGE BERNARD SHAW Hertfordshire/İNGİLTERE
1856 yılında Dublin’de doğan Shaw hicivli, nükteli tarzıyla tanınan bir yazardı. Babası adliye memuru olan Shaw’un sanatla ilk ilişkisi müzik dersleri veren annesi sayesinden başladı.Bir yandan da Dublin müzesinde, resim sanatı, sanat tarihi üzerine incelemeler, araştırmalar yapıyordu.
İş hayatına “Corno di Bassetto Mancare” mahlasıyla müzik, sanat ve tiyatro eleştirmeni olarak başladı ama eleştirmen olarak aldığı maaş, ancak geçinebilmesini sağlıyordu aynı zamanda yazarlık yapmaya da başlamıştı. 1879-1883 yılları arasında beş roman yazdı. Hiçbirini yayınlatamadı.
1882’den sonra, iktisat okumaya başladı. İngiltere’deki sosyalist partisinin ilk şekli olan Fabian Derneği’ne girdi. 25 yıl bu dernekte önemli bir rol oynadı, özellikle 1885-1895 arasında, nükteli, hicivli konuşmalarıyla en aranan konferansçı oldu. Kapalı salon toplantılarında, açık oturumlarda sosyalizmi anlatan nutuklar veriyordu.
Bütün dünyanın , yaşadığı çağda , İngiliz edebiyatının en kudretli adamı olarak kabul ettiği Shaw altmıştan fazla oyuna imza atmıştır. En bilinen eseri 1913’te yazdigi Pygmalion‘ dur ve bu oyun daha sonra ‘’My Fair Lady’’ adıyla sahnelenmiştir. Hem 1925‘te Nobel Edebiyat Ödülü’nü hem de 1938‘de Pygmalion ile Oscar’ı alarak, bu iki ödülü de alabilen ilk ve tek insan olmuştur. 94 yaşında ağaç budarken merdivenden düşmesi sonucunda ölmüştür.
ANTON ÇEHOV Taganrog/RUSYA
Rusya’nın güneyinde Azak Denizi kıyılarındaki Taganrog’da bakkal bir babanın oğlu olarak doğan Anton Pavlovich Chekhov dört çocuklu bir ailenin ortanca çocuğudur. Babası, ticaretten çok dini konulara eğilimleri olan sert ve otoriter bir adamdı.
1876’da yanında çıraklık yaptığı babasının iflas etmesi üzerine ailesi Moskova‘ya göçtüğünde, kendisi bir ağabeyi ile birlikte Tagangrog’da kalarak liseye devam etti. Üç yıl boyunca, henüz çok genç olmasına karşın kendi hayatını kendi kazandı. Zor koşullar altında geçen çocukluk yılları, hikâyelerinde çocuklara geniş yer vermesine ve hep hüzünlü, incinmiş çocukları anlatmasına neden oldu.
‘’Vişne Bahçesi’’ , ‘’Üç Kız Kardeş’’ gibi pek çok eseri ile tanınan Çehov’un bütün yapıtları ölümünden 40 yıl sonra 20 cilt halinde yayımlandı. Bu yayının 8. cildinde Çehov’un sayısı birkaç bine ulaşan mektupları yer alır.
İyi haftalar&Sevgiler…