Nedir
Nedir?
Dissosyatif amnezinin esas özelliği genellikle stresli nitelikteki önemli kişisel anıları normal unutkanlıkla açıklanmayacak kadar büyük oranda hatırlayamamadır. Amnezi yalnız başına gerçekleştiği gibi diğer dissosiyatif bozuklukların seyri sırasında ve travma sonrası stres bozukluğunda, akut stres bozukluğunda ve somatizasyon bozukluğunda gerçekleşebilir. Teşhis ancak bu diğer durumlar mevcut değilse yapılabilir.
Dissosiyatif amnezi tıbbi bir sebebi olan amneziden ayırt edilmelidir. İki biçimde açıklanmıştır:
- Yakın tarihli tek bir travmatik olay için sınırlı amnezi;
- Çocukluğun uzun dönemlerini hatırlayamama.
Bu şekilde gösteren hastalardan bazılarında eş zamanlı organik bir hastalık vardır.
Kasıtlı amneziyi gerçek amneziden ayırt etmek aşırı derecede zordur.
Dissosiyatif amnezi genellikle travmatik veya stresli özellikteki önemli kişisel bilgileri sıradan unutkanlıkla açıklanamayacak kadar kapsamlı hatırlayamamakla tanımlanır.
Dissosiyatif amneziyi incelemiş çoğu önemli profesyonel organizasyon, istismarın gerçek anılarının tamamen veya kısmen hatırlanmamasının gerçekleşebildiğini kabul eder.
Bu rahatsızlık sadece dissosiyatif kişilik bozukluğu, dissosiyatif füg, travma sonrası stres bozukluğu, akut stres bozukluğu veya somatizasyon bozukluğu sırasında gerçekleşmez ve bir maddenin (uyuşturucu, bir ilaç), nörolojik veya diğer genel tıbbi durumların (kafa travmasına bağlı amnestik bozukluk) doğrudan fizyolojik etkilerine bağlı değildir.
Belirtiler klinik olarak stres veya sosyal, mesleki veya diğer önemli yaşam alanlarında önemli bozulmaya neden olur.
Dissosiyatif amnezi tipleri
- Lokalize amnezi
- Seçici amnezi
- Genelleşmiş amnezi
- Sistemli amnezi
Sebepler
Sebepler
Dissosiyatif amneziye, maruz kalınan veya tanık olunan travmatik deneyimlerle (örneğin fiziksel veya cinsel istismar, tecavüz, savaş, doğal afetler); önemli yaşam stresleri (örneğin terk edilme, sevilen birisinin ölümü, mali sorunlar) veya büyük içsel çatışma (suçluluk dolu dürtülerle ilgili çalkantı, görünürde çözülemez kişiler arası güçlükler, suçlu davranışları) ilişkili stres neden oluyor gibidir. Ayrıca bazı insanların amneziye daha yatkın olduklarına inanılır, örneğin kolayca hipnotize olanlar.
Tedavi
Tedavi
Dissosiyatif amnezinin tedavisi kişiye mümkün olduğunca kısa zamanda kaybedilen anıları yerine koymasında yardım etmeyi hedefleyen terapidir. Kişi anılarını hatırlayamıyorsa hipnoz veya pentotal etken maddesi bazen anıların restore edilmesine yardım edebilir. Psikoterapi, kişinin hatırlanan anılara ilişkin travmayla başa çıkmasına yardım edebilir.
Hipnoz çoğunlukla dissosiyatif fügün tedavisinde kullanılır. Hipnoz müşterinin/hastanın gerçek kimliğini anımsamasına ve geçmiş olayları hatırlamasına yardım edebilir. Psikoterapi çözümlemesi gereken travmatik, geçmiş olayları olan insanlara yardımcı olabilir.
İpuçları
Gerçekler ve İpuçları
- Genellikle psikojenik olarak bilinen dissosiyatif amnezi önemli kişisel bilgilere ait hafızanın yaygın kaybıdır.
- Dissosiyatif bozukluklar hafızanın, bilincin veya farkındalığın, kimliğin ve/veya algının aksama veya bozulmalarını içeren akıl hastalıklarına yol açarlar.
- Diğer amnezi tiplerinden farklı olarak dissosiyatif amnezi kafaya darbe gibi diğer tıbbi travmadan kaynaklanmaz.
- Dissosiyatif amnezinin belirtileri hafıza kaybı, depresyon ve anksiyete gibi akıl sağlığı sorunları, kişinin kendisinden kopuk gibi hissetmesi, bulanık kimlik algısı, çevreye yabancılıktır.
- Dissosiyatif amnezi kişinin genelde stresli veya travmatik belirli bilgileri bloke etmesidir ve kişinin önemli kişisel bilgileri aklında tutması imkansızlaşır.
- Dissosiyatif bozukluklar genellikle çocuklarda daha sık olarak kronik fiziksel, cinsel veya duygusal istismarla ya da daha az sıklıkta ev ortamıyla ilişkili travmayla başa çıkma yolu olarak gerçekleşir.