1- Abhazya'nın İlk Pilotu Mary Avidzba'nın 100. Doğum Yılı (24 Ocak 1917)
Mary Avidzba 1917 yılında doğdu. İkinci Dünya Savaşı sırasında 1941 yılında Perm Savaş Pilotu Okulu'na gönderildi ve 1945 yılına kadar Leningrad savunmasında yer aldı. Kendi inisiyatifiyle saldırı grubunda yer aldı. Aralık 1942'de Kuzey Kafkasya cephelerine rütbeli navigator olarak atandı.
Almanlara karşı 46. Muhafız Alayı'nın kadınlardan oluşan ve "Gece Cadıları" denilen gece uçuşu bombardıman ekibinde yer aldı. Kafkasya savunmasına katılarak, Alman Nazi askerlerinin yenilgisi ile Kırım, Beyaz Rusya ve Polonya'nın kurtuluşunda görev yaptı. Vatan korumasında gösterdiği kahramanlıklardan dolayı 1. ve 2. derece "Kafkasya Savunması" ve "Almanya Zaferi" madalyasına layık görüldü. Savaştan sonra kendisini gençliğin yurtsever eğitim çalışmalarına adadı. Sovyet Sosyalist Özerk Abhazya Cumhuriyeti Yüksek Konseyi milletvekili seçildi.
2- Abhazya Ulusal Yazarı Aleks Gogua'nın 85. Doğum Yılı (15 Mart 1932)
Ünlü Abhaz yazar Aleks Gogua'nın adı son yıllarda ulusal edebiyatın önemli başarılarıyla birlikte anılıyor. Yazarın beş romanı, çok sayıda hikayeleri ve değişik konularda birkaç okuma kitabı bulunuyor. 15 Mart 1932 tarihinde Oçamçıra'nın Gup (Acampazra) köyünde doğan Abhazya halk yazarı Aleks Gogua Noçeviç, Dirmit Gulia Devlet ödülü, Abhazya Kültür Emekçisi ödülü sahibi ve Adıgey Uluslararası Akademisi Onursal Akademisyeni unvanına sahip.
3- Abhazya Kahramanı Sultan Sosnaliev'in 75. Doğum Yılı (23 Nisan 1942)
Abhazya kahramanı Sultan Sosnaliev 23 Nisan 1942 yılında Nalçik'te doğdu. Kabardey asıllı Sultan Aslambekovich Sosnaliev, Abhazya ordusu komutanı, Abhazya kahramanı, Korgeneral, 1. derece "Akhdz-Apsha (Abhazya Kahramanı)" madalyası sahibi bir komutandı. Kafkasya'nın sosyal ve politik yaşamda aktif rol aldı. Kafkasya Dağlı Halklar Konfederasyonu askeri departmanının başkanlığını yaptı.
Gürcistan'la savaş başladığında, Kuzey Kafkasya'dan gelen ilk gönüllülerden biriydi. Gudauta'daki işgal kordonunu kırarak otobüsle Gagra'ya ulaştı ve ülke savunmasına katıldı. Halk milis karargahının başında oldu, Devlet Savunma Komitesi'nce Genelkurmay Başkanı olarak atandı. Hemen askeri birlikleri oluşturma, geliştirme, yerleştirme ve personel eğitimi çalışmalarına yöneldi. Abhazya Savunma Bakanlığı oluşturulması ile Savunma bakan yardımcısı ve daha sonra Savunma Bakanlığı görevlerine getirildi. Gagra, Oçamçira, Koçara ve 1. Şroma Ocak, Mart ve Eylül saldırılarının düzenlenmesi ve geliştirilmesinde aktif rol oynadı. Lata saldırısını başarıyla yönetti.
Savaştan sonra, Moskova'da hayatını kaybettiği 22 Kasım 2008 tarihine kadar Abhazya Cumhuriyeti Savunma Bakanı olarak hizmet vermeye devam etti.
4- Abhazya Devlet Radyosu 85 Yaşında (30 Nisan 1932)
16 Ağustos 1931 tarihinde SSCB Halk Komiserliği, tüm ülke çapında özerk cumhuriyetlerin kendi radyo istasyonlarını kurmalarına imkan sağlayan "Radyo şebekeleri alıcı-vericilerinin geliştirilmesi" konulu bir kararnameyi imzaladı. 30 Nisan 1932 tarihinde Abhazyalıların radyodan duydukları ilk söz, spiker Sandro Sangulia'nın söylediği "Itsәazhәoit Aҟәa - Sohum konuşuyor" sözleri oldu. Radyo şebekesi daha sonra Abhazya lideri Nestor Lakoba’nın girişimleriyle genişletildi, artık ülkenin en uzak dağlık bölgelerinde dahi dinlenebiliyordu. 1992-1993 Gürcü-Abhaz savaşı sırasında Abhazya radyosu, Gürcü askerleri tarafından işgal edilen kasaba ve köylerin sakinleri için tek bilgi kaynağı oldu. Bugün Abhazya radyosu dijital ekipman ile donatılmıştır ve otuz kişi çalışmaktadır.
5- Abhazya Halk Şairi Bagrat Şinkuba’nın 100. Doğum Yılı (17 Mayıs 1917)
Abhazya Halk şairi Bagrat Sinkuba "Песньоскале" ve "Рассеченныйкамень" gibi çok sayıda şiir ve romanın yazarıdır. En tanınmış eseri, “Son Ubıkh” adıyla Türkçeye de çevirilmiş olan “Последний из ушедших” adlı tarihi romandır. Roman, XIX. yüzyılın ikinci yarısında Abaza ve Adigelerin ülkelerinden çıkarılmalarıyla sonuçlanan büyük sürgünü anlatır. Bilindiği gibi bu dönemde Gudauta ve Oçamçira bölgelerinin bazı kısımları haricinde tüm Abhazya tamamen boşaltılmıştı.
Bagrat Şinkuba 2004 yılında, 88 yaşında hayatını kaybetti.
6- Abhazya Müzesi 100 Yaşında (17 Mayıs 1917)
Abhazya Devlet Müzesi Abhazya’nın başkenti Sohum’da şehir merkezinde yer almaktadır. 1960’lı yıllarda oluşturulmaya başlanan müze, 1917 yılı Mayıs ayında ziyaretçilere açıldı. Günümüze kadar çok miktarda tarihi değeri olan eser toplamayı başaran müzenin salonlarında ve deposunda 100 binden fazla seramik, metal ve kumaş eşya ile yazılı değerli belgenin bulunduğu biliniyor.
Müzede Abhaz halkının tarih ve kültürünün yanı sıra, diğer Kafkas halklarına, eski Mısır, Yunan, Roma, Bizans, İran Sasanilere ait eserler ile Ekim Devrimi'nin belgeleri ve Büyük Vatanseverlik Savaşı olarak bilinen II. Dünya Savaşı’na Abhaz halkının katılımını anlatan yazılı malzeme bulunmaktadır.
Abhazya Devlet Müzesi, kuruluşunun 100. yıldönümü nedeniyle bugüne kadar yapılan ilginç sergiler, etkinlikler ve anlatımların yer aldığı bir hatıra kitap hazırlıyor.
7- "Apsnı-67" Vokal ve Enstrümantal Müzik Topluluğu 50 Yaşında (30 Haziran 1967)
Apsnı-67, 1967 yılında kurulmuş bir müzik topluluğudur. Topluluğun kurucusu Abhazya Halk Sanatçısı, Ş. A. Vardania’dır.
Topluluğun popülaritesi yaptıkları müziğin profesyonel olmasına karşın basit, sade ve samimi olmasıdır. Repertuarlarında 100’den fazla şarkı vardır. Bunlara 30 şarkıdan oluşan “Altın Koleksiyon Apsnı-67” isimli ilk albümleri de dahildir. Topluluk bugün şu isimlerden oluşuyor: Nodar Sagaria, Rafael Gagulia, Genadi Bebia ve Lyudmila Gumba.
8- Abhazya Bilim Akademisi 20 Yaşında (30 Ekim 1997)
26 Mart Abhazya V. Ardzınba Cumhuriyeti 1997 Cumhurbaşkanı "Abhazya Cumhuriyeti Bilimler Akademisi oluşumu üzerinde" bir kararname yayınladı. Bir organizasyon komitesi kuruldu ve çalışmalara başladı. 30 Ekim 1997’de Rusya Federasyonu Bilim Akademilerinin üyeleri ile birlikte kurucu meclis ortak konseyi gerçekleştirildi ve gizli oylamayla Abhazya Bilimler Akademisi’nin üyesi ilk bilim insanları seçildi: Givi Aiba, Vladislav Ardzınba, Şota Aristava, Hut Bgajba, Bacgur Sagar ve Abhazya, Kabardey Balkar ve Adigey halk yazarı Bagrat Şinkuba. Akademinin başkanlığına ise Şota Aristava seçildi.
9- “Gunda” Vokal ve Enstrümantal Müzik Topluluğu 40 Yaşında (30 Ekim 1977)
Abhaz halk enstrümanlarıyla müzik yapan "Gunda" müzik topluluğu 1977 yılında Abhazya Devlet Filarmonisi bünyesinde oluşturuldu. Bugüne kadar pgösterdikleri performansla, Abhazya’da ve ülke dışında birçok izleyiciyi büyülediler. Rusya’nın değişik şehirlerlerine olduğu gibi, Ukrayna, Orta Asya ve Türkiye’ye de sayısız turne gerçekleştirdiler.
Abhaz halk çalgılarını çalan ve halk şarkıları söyleyen 13 kadın müzisyenden oluşan topluluğun geleneksel çalgıları şunlar: Aphyartsa, ayumaa, ahımaa, açamgur bas aphyartsa, adaul, akyap-kyap.
Repertuarları çeşitlidir. Orijinal Abaza şarkılarının yanı sıra Kuzey Kafkasya halklarının ve Rusya’nın halk şarkılarını da seslendirirler. Gunda müzik topluluğunun sanat yönetmeni Abhazya Halk Sanatçısı Roza Çamagua’dır.
10- İlk Profesyonel Abhaz Sanatçısı Aleksander Şervaşidze’nin 150. Doğum Yılı (24 Aralık 1867)
Abhazya Prensliği’nin hükümdarı Keleşbey Çaçba’nın torununun torunu olan Prens Aleksander Şervaşidze 24 Aralık 1867’de doğdu. Abhazya’nın ilk profesyonel sanatçısı olan prens Şervaşidze grafik sanatçısı, ressam, set tasarımcısı, sanat tarihçisi ve sanat eleştirmeniydi.
Kaynak: Sputnik Apsny