... konulu sunumlar: "TARİH NEDİR: Tarih, insanların geçmişteki her türlü faaliyetini, olayların birbirleriyle olan ilişkilerini, sebep-sonuç belirterek, yer ve zaman göstererek."— Sunum transkripti:
1 TARİH NEDİR:Tarih, insanların geçmişteki her türlü faaliyetini, olayların birbirleriyle olan ilişkilerini, sebep-sonuç belirterek, yer ve zaman göstererek belgelere dayalı olarak inceleyen bir bilim dalıdır.
2 Bu tanıma göre; bir olayın tarih bilimi kapsamına alınması için; *Olayın üzerinden belli bir zaman geçmiş olması,*Olayın geçtiği yerin belirtilmesi*Olayın geçtiği zamanın bilinmesi gerekir.
3 Tarihi Olay: Geçmişte meydana gelen, toplumu tümüyle etkileyen ve etkisi uzun süren olaylara tarihi olay denir.Tarihi Olgu: Benzer özellikler gösteren tarihi olayların bir bütün olarak değerlendirmesine tarihi olgu denir. Örnek: Malazgirt savaşı bir olay; Anadolu’nun Türkleşmesi bir olgudur.
4 Objektifliğin sağlanması için aşağıdaki şartlara uyulmalıdır: -Olayın üzerinden belli bir süre geçmelidir.-Olay, meydana geldiği zamanın değer yargıları göz önüne alınarak incelenmeli, günümüzün değer yargıları ile yorumlanmamalıdır.-İncelenen olay ile ilgili kaynak taraması yapılmalıdır.
5 SEBEP-SONUÇ İLİŞKİSİNİN ÖNEMİ NEDİR? Tarihî olaylar süreklilik gösterdiği için olaylar arasında neden-sonuç ilişkisi vardır; bir olay kendinden önceki bir olayın sonucu ve kendisinden sonraki bir olayın sebebini oluşturabilir. Önceki olayı bilmezsek, sonraki olayı kavrayamayız.
6 YER ZAMAN İLİŞKİSİNİN ÖNEMİ NEDİR? Bir olayın tarihî olay kapsamı içerisinde değerlendirilebilmesi için olayın yeri ve zamanı bilinmeli ve olayın üzerinden belli bir zaman geçmiş olmalıdır. Tarihî olaylar belirli bir coğrafyada gerçekleşir ve bu coğrafyanın olayın oluşumu ve gelişiminde etkisi vardır.
7 Tarih Öncesi Devirlerİnsanların yeryüzünde faaliyet göstermeye başlamasından M.Ö yıllarında Sümerler tarafından yazının bulunmasına kadar geçen döneme Tarih Öncesi Devirler denir.Yazının bilinmediği döneme tarih öncesi(Prehistorik) çağlar denir.
8 Tarih öncesi devirlerle ilgili bilinmesi gereken bazı özellikler şunlardır: -Tarih öncesi devirlerle ilgili yazılı belgeler olmadığından insan topluluklarının bıraktığı kalıntılar kullanılarak bilgi toplanabilmiştir.
9 -Tarih öncesi devirler, insanların kullandıkları araç ve gereçlere göre dönemlere ayrılmıştır. -Tarih öncesi devirlerin başlama ve bitişleri bölgelere göre farklılıklar göstermiştir.-Tarih öncesi devirler Mısır hariç normal seyrini izlememiştir. Bunun nedeni göçler sonucunda uygarlık alanında ileri toplumların diğer toplulukları etkilemesidir.
11 Tarih yada Tarih Çağları’nın başlama zamanı: Yazının icadı, Kil tabletler, Yazılı belgelerin bulunması ile, Sümerlerin yazıyı bulması.* Tarih Öncesi medeniyetler, devirleri aynı anda yaşamamışlardır. Örnek: Mısır medeniyeti Maden devirlerini yaşarken, Anadolu medeniyetleri Cilalıtaş devrini yaşayabiliyordu.
12 İki medeniyetin aynı devirleri yaşaması; 1.İhtiyaçların aynı olması ile,2.Etkileşim (göç, ticaret, savaş) olması ile olabilirdi.* Tarih Öncesi devirleri aydınlatmada kullanılan tarihe yardımcı en önemli bilim ARKEOLİJİ.Tarih öncesi devirleri aydınlatmada kullanılmayan tarihe yardımcı bilimler:Paleografya (Eski yazı bilimi)Diplomatika (yazışma ve antlaşma)Epigrafya (Anıt, kitabe bilimi)Nümizmatik (eski paraları inceler)
13 Tarih öncesi devirlerde toplumlar arası iletişim yolları: •Ticaret •Göç •SavaşTarih öncesi devirlerin dünyanın her yerinde aynı anda yaşanmamasının en önemli nedeni:•Toplumlar arası iletişimin yavaş olması.
14 TAŞ DEVİRLERİ 1.Eski Taş Devri(Paleolitik) İnsanlık tarihinin en uzun dönemidir.Paleolitik Devir’de insanlar;-Küçük gruplar halinde avcılık ve toplayıcılıkla hayatlarını devam ettirmişlerdir. Üretim faaliyetleri başlamamıştır.-Taştan, ağaçtan ve kemikten ilk araç-gereçlerin yapımına başlamışlardır.-Mağaralarda yaşamışlar ve duvarlara çeşitli resimler yapmışlardır.
15 2.Orta Taş Devri (Mezolitik) -İnsanlar, Eski Taş Devri’nde olduğu gibi hayatlarını avcılık ve toplayıcılıkla sürdürmüşlerdir.-Dönemin sonlarına doğru ateş bulunmuştur-Ölü gömme geleneği bu dönemde ortaya çıkmıştır..( Isınma, pişirme ve aydınlanmada kullanılmıştır.)-“Mikrolit” adı verilen ve günlük hayatta kullanılan aletler yapmışlardır.
16 3.Yeni Taş Devri(Neolitik) Cilalı Taş Devri diye de adlandırılan Neolitik Devirde tarımsal faaliyetler başlamıştır. Bu gelişme sonucunda insanlar;-Üretici duruma geçmişler, toplayıcılıktan kurtulmuşlardır.(Bu durum mülkiyet, miras ve sınıf farklılaşması gibi gelişmeleri ortaya çıkarmıştır).-Göçebelikten yerleşik hayata geçmişlerdir. Su kenarlarında ilk kez köyler kurarak toplumsal hayatı başlatmışlardır.-Ticaret faaliyetlerini başlatmışlardır.
17 -Hayvanları evcilleştirmişlerdir. -Keten, kenevir gibi bitkiler yetiştirmişler ve dokumacılık faaliyetlerini başlatmışlardır.-Yiyecek ve içeceklerini korumak için topraktan kaplar yapmışlardır. Topraktan ev eşyası yapmışlar ve seramikçilik faaliyetlerini başlatmışlardır.
18 MADEN DEVİRLERİMaden Devirleri Bakır, Tunç ve Demir Devirleri şeklinde üçe ayrılır. Ateşin bulunması madenlerin kullanılmasına ortam hazırlamıştır. Demirin bulunması ve işlenmesi, insanlık tarihinde çok önemli gelişmelere ortam hazırlamıştır.Demirin yüksek ısıda işlenmesi sanayinin gelişmesine neden olmuştur. Tunç Devri’nde önce şehir devletleri sonra da büyük devletler kurulmuş, Demir Devri’nde ticaret hızlanmış ve toplumların birbirleriyle ilişkileri artmıştır.
19 TÜRKİYENİN TARİH ÖNCESİ DEVİRLERİNİ AYDINLATAN MERKEZLER: *ESKİ TAŞ- Antalya çevresinde Karain ,Beldibi , Belbaşı, mağaraları. Adıyaman palanlı mağarasıdır.*ORTA (YONTMA) TAŞ-Antalya çevresinde Beldibi, Göller bölgesinde Baradız ,Ankara çevresinde Macunçay ,Samsun yakınlarında Tekkeköy, Ankara çevresinde Macunçay.
20 *YENİ (CİLALI) TAŞ-Diyarbakır- Çayönü(Türkiye’de ve Güneydoğu Avrupa’da ilk üretimle ilgili bugüne kadar bulunmuş en eski yerleşim yeri-burada orak ve bıçaklar, tahıl öğütme taşları bulunmuştur), Gaziantep – Sakçagözü, Konya-Çatalhöyük(insanlık tarihinin ilk kent yerleşmesi).*KALKOLİTİK DEVİR:Çanakkale -Truva, Denizli – Beycesultan,Burdur-Hacılar,Yozgat- Alişar, Çorum – Alacahöyük,Van -Tilkitepe.
21 TARİH ÇAĞLARININ GENEL ÖZELLİKLERİ *İLKÇAĞ(M.Ö.3200-M.S.375):Yazının icadı ile kavimler göçü arası dönemdir. Çok tanrılı dinler yaygın. Köleci toplum vardır. Tarım ve hayvancılık yapılır.
22 *ORTAÇAĞ( ):Merkezi krallıklar yıkılmış, feodalite dönemi başlamıştır. İslamiyet doğmuştur. Avrupa’da karanlık çağ yaşanır. “Skolastik düşünce” çağa egemen olmuştur.*YENİÇAĞ( ):Merkezi krallıklar yeniden güçlenmiştir. Avrupa’da bilimsel gelişmeler hızlanmış. Sömürgecilik artmıştır.
23 *YAKINÇAĞ(1789-….):Merkezi krallıklar ve çok uluslu imparatorluklar yıkıldı. Milli devletler kuruldu. Demokrasi, eşitlik ve ulusçuluk yayıldı. Liberalizm ve sosyalizm akımları sistemleşmiş, işçi sınıfı ortaya çıkmıştır.
24 Daha çok tarıma dayalı üretim vardır. İLK ÇAĞ MEDENİYETLERİ GENEL ÖZELLİKLERİ:Genellikle iklim ve yer şekillerinin uygun olduğu su kenarlarında kurulmuşlardır.Daha çok tarıma dayalı üretim vardır.Genellikle site (kent) devleti biçiminde oluşmuşlardır.(Polis, Nom, Site)Çok tanrılı din yaygındır.(ilk tek tanrılı din İbranilerdedir)Yönetim anlayışları tanrısaldır:Bütünüyle tanrısal: Mısır(tanrı kral)Yarı tanrısal: Mezopotamya (rahip kral)
25 Anadolu’da tarihi devirler MÖ:2000- 1800 yılında başlamıştır. İlk yazıyı Asur’lu tüccarlar getirmişlerdir. Kayseri Kültepe’de Karum denilen Asur’lu tüccarlara ait Pazar yeri bulunmuştur. Karum’da bulunan bu yazılar ticari ve hukuki tabletlerdir.
26 ALİ ÖZ İSMAİL SAFA ÖZLER ANADOLU LİSESİ-Çukurova/ADANA Tarih Öğretmeni