Bilimsel Araştırmanın Türleri
Bilimsel araştırmalar “temel” ve “uygulamalı” araştırmalar olarak iki genel türe ayrılır. Temel Araştırmalar, var olan bilgilere yenilerini katmayı amaçlayan, araştırma kavramının en yalın biçimde temsil edildiği çalışmalardır. Uygulamalı Araştırmalar ise üretilen bilgileri değerlendirerek problemlerin fiilen çözülmesini, bilimin olayları denetim altına almasını sağlayan çalışmalardır. Bu tür araştırmalarda önemli olan, mevcut uygulamaların iyileştirilmesine somut katkıda bulunmasıdır.
Bilimsel araştırmalarda kullanılan pozitivist metodolojide en yaygın görülen gruplandırma türleri ise “niteliksel” ve “niceliksel” araştırmalardır. Niteliksel Araştırma, bir araştırma konusunu veya sorunu incelemek için, herhangi bir hipoteze veya istatistiksel teste ihtiyaç duyulmadan hazırlanır. Niteliksel araştırma tasarımı, bir makale yazmak için yapılan araştırma gibidir. Girişte araştırmanın amacı, önemi, incelemesi, kuramsal çerçevesi, yöntemi, sorun veya konunun sunumu yapılır. Ardından bu sorun veya konuyu analiz eden, nedensellik bağları kuran ve sonuç çıkartan bölümler gelir. Bu bağlamda Niteliksel Araştırma’nın temel aşamaları şunlardır:
1. Araştırma konusunu belirlemek
2. Kuram inşa etmek
3. Verilerin nereden toplanacağına karar vermek
4. Araştırmanın aşamalarını belirlemek
5. Araştırmacının kullanacağı bilimsel araçları belirlemek
6. Veri toplama tarzını planlamak
7. Veri kayıt tarzını planlamak
8. Veri analiz sürecini planlamak
9. Bütçe dahil veri toplama lojistiğini planlamak
10. Güvenilirliği belirleyecek teknikleri planlamak
Niteliksel Araştırma; tarihsel araştırma, fenomenolojik tasarım, niteliksel saha araştırması, niteliksel etnografya ve kültürel incelemeler tasarımı olmak üzere 5 türde tasarlanabilir.
Niceliksel Araştırma, verilerin nicel olarak toplanması, nicel olmayanların nicel değerlere dönüştürülmesi ve nicel istatistiksel analizler yapılmasıyla gerçekleştirilir. Niceliksel tasarımın genel karakteri, teorik olarak tümevarıma dayanır. Mantıksal pozitivizm, varsayılan genelleştirmeleri test etmek için, deneysel yöntemleri ve niceliksel araştırmayı kullanır.
Araştırma tasarımının nitel veya nicel olması, sorunun sunumuyla, soruların veya hipotezlerin biçimlenmesiyle şekil alır. Sorunun sunumu bir hipotezle bitiyorsa, bu durumda niceliksel bir araştırma tasarlanmalıdır. Sorunun sunumu araştırma sorularıyla bitiyorsa, soruların karakterine göre nitel veya nicel araştırma tasarlanabilir. Niteliksel araştırmada ise sonucun anlamlı olup olmadığını test etmek için istatistiki verilere gerek yoktur.
Nicel araştırmaların tersine, nitel araştırmalarda amaç ölçmekten çok, değişkenlerin derinlemesine incelenmesi ve üzerinde çalışılmasıdır. Nicel araştırmalar değişkenler arasındaki ilişkinin varlığı ve ilişkinin ne kadar kuvvetli olduğu ile ilgilenirken, nitel araştırmalar bu değişkenler arasındaki ilişkinin neden ve nasıl kurulduğunu anlamaya çalışır.