İki büyük güç 17. yüzyılın ikinci yarısında sadece komşular haline gelse de, Ruslar ve Çinliler bundan önce birbirleriyle ilgili bazı fikirlere sahiptiler. XIII-XIV yüzyıllarında, bir büyük Moğol imparatorluğuna maruz kaldılar. Yakalanan Rus düzinelerce yüzlerce kişi Çin'e gitti. Vladimir bölgesinden, Ryazan bölgesinden ve Kiev bölgesinden gelen zanaatkarlar yetenekli ellerinde Pekin ve Şanghay bölgelerinde kullanım bulmuşlardır. Rus Prensi'nin sarı nehrin kıyısındaki kadrolarının savaşçıları yeni ustalara hizmet etti. 1331'de Çin'de, görkemli bir isim alan ayrı bir Slav Gentiles birimi bile yaratıldı: “Sadakati ile ünlü bir Rus alayı”. Rus evli Çinli kadınlar, yavaş yavaş özümseyip, Göksel İmparatorluğu'nun geniş nüfusunda çözüldü.
Rusya'da Çin hakkında çok daha az şey biliniyordu. Buhara tüccarları uzak bir ülkeden garip ürünler getirdiler ve Çin hakkındaki hikayeleri ağızdan ağıza geçti, tanınmayacak kadar çarpıtıldı.
Tobolchanin Semyon Remezov, 17. yüzyılın sonunda benzer hikayeler yazdı: “Çin krallığının on üç köşesi var ve her köşesinde on üç bin şehir var. Orada dizlerin bastonu günde bir arshina boyunca büyür, aslanlar ve “oblezyanslar” orada yaşar, fırınlar siyah taşlarla boğulur ve kibritle tabaklardan darı alınır. Orada Tanrı kukla bir Barahman ve ayın yanında yaşayan bir Dalai var: bir ay - o bir çocuk, dolunay - o bir koca, ay kaybedecek - o öldü ve sonra yeniden dirildi. ”
O zamana kadar, Rus kaşifler çoktan Sibirya'da ustalaşmıştı ve Amur kıyılarında göründüler. Kürkler bakımından zengin, gümüş ve altın rengi olan Dauria topraklarının varlığı, ilk olarak 1641'de Enalay Bakhteyarov Yakut ofisinin Tungus yazılı başkanından duyuldu. Kendisi bu topraklara ulaşamadı, ancak üç yıl sonra Vasily Poyarkov, Amur'a Kazaklarla birlikte yelken açtı. Daura bilmeden, haraç-yasak talebinde bulunan anlaşılmaz Ruslarla bir araya geldi. 1645 kışında Ostrozhek'i Kazaklarla birlikte kışı geçirdiler. Poyarkovsk müfrezesinde açlık ve kötülük başladı. Çaresiz Kazaklar, yerel halk arasındaki popülerliklerine katkıda bulunmayan düşman cesetlerini yemeye başladı. Ancak, daha sonra Poyarkov, çok sayıda yerel prensin Rus Çar'a bağlılık sözü vermeye zorladığını ve onlardan bir haraç olarak kürk aldığını açıkladı. Daurov ve Gilyaks liderlerinin kendilerinin tam olarak neyi imzalamak zorunda kaldıklarını ve niçin üretilen kürkleri çıkardıklarını anlamadıkları bilinmemektedir.
1650'de Amur hakkında Yerofey Habarov komutasındaki yeni Rusların ortaya çıkması konusunda bir söylenti olduğunda, Daurs kasabalarını terk edip çevredeki ormanlara kaçtı. Habarov üç yıl boyunca Amur'da yürüdü ve kaçtığınız yerlilerin rezervlerini yağmaladı. Sonunda o kadar ayrıldı ki, kendi Kazaklarına baskı yapmaya başladı. Onu tutukladılar, önce Yakutsk'a sonra da Moskova'ya zincirlerle yolladılar.
Dauri'nin daha medeni davranan Çinlilere karşı daha saygılı olması şaşırtıcı değil. İmparatorun savaşçıları Amur kıyılarında neredeyse Ruslarla aynı anda ortaya çıktılar. 1640'ta, Daurian ve Evenk direnişini bastırdılar, lider Bombogor'larını yürüttüler ve Kara Ejder Nehri kıyılarını (Çin'deki Amur olarak adlandırıldılar) İmparatorluğun bir parçası olarak kabul ettiler. Katılım, tüm Çin törenlerine uygun olarak gerçekleştirildi; Dauri, kimin için, ne kadar ödemek zorunda olduklarını anladı. Amur’un Çin’e girmesinden sonra, Rus Kazakları’nın yeni baskınları yardım edemedi ancak devletlerarası bir çatışmaya yol açtı. Bundan kaçınmak için Rusya, Çin ile diplomatik ilişkiler kurmaya çalıştı.
Korkunç İvan tarafından da benzer girişimlerde bulunuldu, ancak elçilikleri bunu Orta Krallığın sınırlarına getirmedi. Pekin'e ulaşan ilk kişi, Çar Alexei Mihayloviç Fyodor Baykov'un elçisi oldu. 1656'da, İmparator Shunzhi ile seyirci kazanmaya çalıştı, ancak beklenmeyen bir diplomatik sorunla karşılaştı. Göksel İmparatorluğun yöneticileri, dünyanın tüm sakinlerini özneleri olarak görüyorlardı ve yabancı büyükelçilerden, imparatorun tahtına dizlerinin üstünde sürünmelerini ve efendilerin ayaklarında üç kez kafalarını atmalarını istediler. Gururlu Rus haklı, böyle bir törenin devleti ve kralı için aşağılanacağını düşündü ve karnına bogdihananın önünde sürünmeyi reddetti. Çinliler, barbarın kouou'nun ilk törenini gerçekleştirme konusundaki isteksizlikleri karşısında çok şaşırdılar, Baikov'u birkaç ay hapse attılar ve oradaki fikrini hiç değiştirmediği zaman, onu hiçbir şey olmadan Moskova'ya geri gönderdiler. 1675’te Nikolay Spafarii’nin öncülüğünde Çin’e yapılan Rusya Büyükelçiliği aynı acınasız sonuçla sona erdi.
Amur bölgesindeki olayların gelişimi diplomatik protokolün inceliklerini durduramadı. O zamana kadar, üstelik Rus rengarenk insanların Amur yerlileri üzerine yasaknye baskınları düzenlediği üsler ortaya çıkmıştı. 1653 yılında Nelyutsky hapishanesi kuruldu ve bir süre sonra Amur'daki Kumara Nehri'nin birleştiği adada, Kumar hapishanesi büyüdü. Daur ve Gilyaks'ın yıkımı daha planlı hale geldi. Fakat o zamana kadar imparatorluğun özneleriydi, ki geri tepmesi yavaş değildi. İlk başta Çinliler, kuzey barbarlarla kavga ederken ellerini kirletmek istemediler. Bu kirli işler için Tungus prensi Gantymur'a bir mahkeme görevlendirdiler. Nelyutsky hapishanesini yaktı ve Daur'un komşu çiftçilerini Çin kalesi Ninguta'nın koruması altında güneye sürdü.
Ruslar ipucunu anlamadı ve sakinleşmedi. Yanmış hapishaneyi canlandırdılar, Nerchensky'ye yeni bir isim verdiler ve hatta Çin kalesini ele geçirmeye çalıştılar. Başarısız bir kuşatma ile, birçok Kazak Çin top ateşinin altına düştü, ancak kuzeylerin küstahlığı hantal imparatorluğu onlara daha yakından bakmaya zorladı.
1655 yılında, Pyong Gypa komutasındaki on bininci Çin ordusu Kumar ostrog'u kuşattı. Kazaklar, surları ile daha uzun oturabilecekti, yiyecek sıkıntısı çekmeyen insanlar ekmeğini ekmese bile, büyük stoklar yapmadan yerlilerinden yiyecek aldılar. Açlıktan, Kazaklar hapishaneyi attı ve Yakutsk'a gitti. Çinliler, Rusların topraklarındaki izlerini yok etti ve Amur'dan da uzaklaştı.
Ruslar Yakutsk'ta uzun süre oturmadı. Kısa süre sonra Amur'a döndü ve Erofey Habarov tarafından kurulan küçük bir Albazinsky kalesini yeniden inşa ettiler. Acı deneyimlerle öğretilen Kazaklar, daha önce olduğu gibi kötülük yapmadılar ve Çinli deneklerle barış içinde bir arada yaşadılar. Zaman geçtikçe, Rus yerleşimciler Albazin'e uzandı. 1660'ların sonunda, iki düzine yerleşim ve hapishanenin etrafında bir manastır ortaya çıktı. Aynı zamanda, Rus makamları Amur bölgesindeki Kazak karakolunu fark etmediler. Albazinianlar düzenli olarak Yakutsk'a kürklü haraç gönderdiler ancak karşılığında teşekkür bile alamadılar. Rus makamları yalnızca 1682’de Albazin’i kendileri olarak tanıdı ve Alexey Tolbuzin’i valiye gönderdi. O zamandan beri, Amur bölgesi resmen Çin ve Rusya devletinin tartışmalı bir bölgesi haline geldi. 17. yüzyılda, bu tür anlaşmazlıklar silah yardımı ile çözüldü.
1655 Haziran'ında Lantanya tarafından komuta edilen üç bininci bir ordu Amur'daki Albazin'e gitti. Çinliler, çevresindeki banliyölerin köylülerinin kalenin kütük duvarlarının koruması altında acele ettikleri birkaç sal sallamadılar. İnerek İmparatorluğun askerleri Albazin duvarlarının çevresine ağır toplar yerleştirdi ve ateş etmeye başladı. Ostrog, yerlilere karşı savunma, yaylarla donanmış ve sistematik bir kuşatma için hazır değildi. Ağır çekirdekler içinden geçerek iki duvarı deldi. Ahır ahırları, çan kulesi olan bir kilise ve Albazin evleri ateşe verildi. Bununla birlikte, hapishanenin dört yüz savunucusu teslim olmayacaktı. Çin’e yapılan ilk saldırıyı yüzlerce kişiden fazla kaybeterek uzaklaştırdılar. Lantan, ikinci saldırı için hazırlık yapmaya başladı ve Tolbuzin, tekrar savaşamayacağını biliyordu: barut bitti. Voevoda, Çin komutanıyla müzakerelere girdi ve Amur’u Nerchinsk’e serbestçe kaldırma hakkı için pazarlık yaptı.
Haziran ayının sonunda Çinliler ıssız Albazin'i yıktılar ve görevlerini tamamladılar, kasabadaki bitkileri bile mahvetmeden güneye gittiler. Ruslar derhal küllerine geri döndü. Soğuk havalardan önce bile Albazin'i yeniden inşa etmeyi başardılar. Garnizonu, aynı Tolbuzin'in emriyle 514 kişiye yükseldi. Hapishanenin ateş gücü şimdi 12 farklı silah oldu. Vali yardımcısı, eski Alman subayı Athanasius Bayton’un önderliğinde, en son Avrupa askeri bilimine göre toprak duvarları burç duvarlarıyla birlikte burçlarla doldurulmuştu.
Bütün bunlar öfkeli Çinlilerin dikkatinden saklanmadı. 1656 yılının Nisan ayında, imparator Kangxi, Lantanya'yı kabul etti ve Albazin'i yeniden ele geçirmesini emretti, ama onu yok etmemesini, ancak Doğu Sibirya'nın bir sonraki fethi için Çin kalesine dönüştürmesini emretti. Yeni kampanyada, beş nehir ordusu 150 nehir gemisine donatıldı. Bu ordu yaklaşırken, çevre köylerin tüm köylüleri ve en yakın uğrak alanlarından gelen balıkçılar Albazin’de toplandı. Sekiz yüz savunma görevlisi burgayı mümkün olan en yüksek seviyeye getirmeye yemin etti.
Kuşatmanın başlangıcını beklemeden, Ruslar ilk baskını başlattı. Üç yüz Kazak'ın başında bulunan Beyton, gemilerden inen Çinlilere saldırdı ve Albazin duvarlarından toplar birkaç gemiye ateş açtı. Mızrakların kalıcı sortileri savunucuları daha sonra yapıldı. Çinliler kalenin çevresine birkaç höyük döktüler ve yüksekliklerinden Albazin'i ateşlediler. 16 Haziran'daki ilk bombardıman sırasında vali Tolbuzin ölümcül şekilde yaralandı. Savunma Komutanlığı Beyton'u aldı.
Kuşatma bir yıl boyunca devam etti. Savunmacılar, kendilerini alaycı çekirdekten fena saklayan çukurlardaki ateşten sakladılar. Yangında sarf malzemesi olan birkaç ahır yandı, ancak Rus açlığı tehdit etmedi. Fakat birçoğu isabetsiz öldü. İlkbahar itibariyle, yalnızca bir buçuk yüz Albazinyalı kurtuldu. Zordu ve kuşatıldı. Lantan bu kadar uzun bir kuşatmaya güvenmedi ve gıda kaynaklarına bakmadı. Açlık ordusunda başladı. Çinliler ağır çatışmalarda acı çekti, Ruslar kuşatıcı birliklerin yarısına kadar yok etmeyi başardı. Ne bombardıman, hendek açma, ne de kuşatma birimleri Uzakdoğu nutletini almaya yardımcı olmadı. 1697 Ağustos'unda Lantan geri çekildi, o zamana kadar sadece 25 kişinin harabelerin içinde silah tutabildiğini ve duvarları yaktığını bilmiyordu.
Silahlar sessizdi, diplomatik müzakerelerin zamanı gelmişti. Tsarevna Sophia, 1686'da Çin'e bir elçilik gönderdi. Bununla birlikte, onu yöneten boyar Fedor Golovin, ayrılıkçı bir kafanda yeryüzünün uçlarına acele etmedi. Yolda babası Tobolsk voevoda ile birlikte uzun süre boyunca geçen kasabaların her birinde kaldı, böylece büyükelçilik Amur'a sadece üç yıl sonra ulaştı. Müzakereler Ağustos 1689'da Nerchinsk'te başladı. Cezaevinin kütük duvarlarından birkaç kısaca, iki çadır kuruldu ve Rus açıkça daha zengin görünüyordu. Fakat İmparator delegasyonu çok daha fazla temsili idi, Bogdykhan Amca Prens Songgot başkanlık etti. Arkasında büyük ölçüde sinirlenmiş Golovin olan yirmi bin orduydu.
Müzakereler dil sorununu karmaşıklaştırdı: Rusça-Çince tercüman yoktu. Ne Çince ne de Rus büyükelçilerine ait olmayan Latince iletişim kurmak zorunda kaldım. Golovin'in konuşması Latin Kutbu'na Kutup Andrei Belobotsky ve iki Cizvit rahip, İspanyol Thomas Pereiro ve bir Fransız Jean-François Gerbillon tarafından Latince'yi Çince olarak yeniden yorumladı. Ardından işlem ters sırada tekrar edildi. Her şeyden önce, Ruslar birkaç pahalı sabunu Cizvitlerin pençesine soktu ve bundan sonra "doğru şekilde" çevireceklerini umuyorlardı. Ama biraz yardımcı oldu. Müzakereler sürükledi. İki taraf da Priamurye'ye komşu vermek istemedi. Sonra Songhotu bir güç gösterisi verdi. Ordusu sessizce Nerchinsk'i çevreledi ve hapishaneye ve Rus büyükelçisinin çadırına çok sayıda silah gönderdi. Korkak Golovin bozuldu ve Çinlilere taviz verdi.
İki devlet arasındaki sınır, Argun Nehri ve Stanovoi Polisinin zirveleri boyunca çizildi. Amur’un sağ yakası Çin’de kaldı ve sol çekilişe geçti. Golovin ayrıca inatçı Albazin'in tamamen yıkılmasını da kabul etti. Nerchinsk Antlaşması üç dilde düzenlenmiş ve iki devlet tarafından mühürlenmiştir. Daha sonra, Uzak Doğu topraklarının yetersiz keşfedilmesi nedeniyle, Ruslar ve Çinlilerin Stanovy Range'in farklı dağlar olduğu, yani sınırı farklı bir şekilde temsil ettikleri ortaya çıktı. Hem Moskova'da hem de Pekin'de yapılan anlaşmadan memnun değildi. Bununla birlikte, Nerchinsk Antlaşması, 1858'de daha detaylı bir Aigun Antlaşması yapılmadan önce 170 yıl boyunca yürürlükte kaldı.
16. yüzyıl anlaşmasının 20. yüzyılda nasıl değerlendirildiği ilginç. Değerlendirmeleri, Sovyet-Çin ilişkilerinde yaşanan değişikliklerle senkronize olarak değişti. SSCB ve PRC kesin olarak arkadaşken, her iki ülkenin de tarihçileri Nerchinsk Antlaşması'nın adil ve makul olduğunu yazdı. Sovyet-Çin ilişkileri sertleştikten hemen sonra, aynı tarihçiler, XVII. Ancak Golovin ve Songgot’nun diplomatik başarılarına ilişkin değerlendirmeler ne olursa olsun, minik Albazin kalesinin savunucularının kahramanlığı kimse tarafından tartışılmadı.
- Ivanov A. Zaitseva Yu. "Enkaz", 2016
- Alekseev A. "Rus halkı, Uzak Doğu ve Rus Amerika'da ustalaşıyor. XIX yüzyılın sonuna kadar". 1982.
- Ana sayfada malzemenin duyurulması için görüntü: blaginform.ru
- Kurşun için resim: warhead.su