İçerik mi, biçim mi?
Akademi dünyasında, ileri sürdüğünüz fikirler kadar bilgiyi teknik olarak nasıl sunduğunuz da önemlidir. Akademik yazımda, uyulması gereken bazı kurallar vardır. Bu seviyede kaleme alınan her konuda, belli beklentiler ve talep edilen biçimsel tutarlılıklar söz konusudur. Düzgün alıntılama yapılmaması ve kullanılan kaynakların referanslarının uygun şekilde belirtilmemesi, çalışmanız üzerinde olumsuz bir etki yaratacaktır. Makaleniz veya teziniz içerik olarak ne kadar güçlü olursa olsun biçim bakımından yeterli değilse, değerlendirme sırasında ve diğer çalışmalarla karşılaştırıldığında bu teknik yetersizlikler hakemlerin içeriğe odaklanmasına engel olacaktır.
Üç büyükler: APA, MLA VE CMOS
Akademik bir makalede veya tezde kullanılan üç temel stil vardır:
APA: Sosyoloji, psikoloji ve tıp gibi bilimlerde sıkça kullanılan bir yöntemdir. APA yönteminde kaynak gösterilirken, yazarların soyadları, yapıtın yayın tarihi ve alıntı yapılan sayfanın veya sayfaların numaraları belirtilir. Alıntı yapılan tüm kaynaklar, eksiksiz ve doğru olarak “Kaynakça” sayfasında listelenir.
Bu yöntemin diğer kaynak gösterme yöntemlerinden farkı, temelde yazar soyadlarını ve yayın yılını ön planda tutmasıdır.
APA’de ayrıca:
- Metindeki satır aralarında 2 satır boşluk verilmelidir.
- Paragraflar soldan girintili olmalıdır.
- İlk sayfa kapak sayfasıdır.
- Makale içinde, kitap, film gibi eser isimleri italik yazılmalıdır.
- Sayısal ifadeler rakamla değil, yazıyla belirtilmelidir.
- Makale içindeki başlık ve alt başlıklar 5 düzeyde olmalıdır.
- Makale uzun ve karmaşık değilse, numaralandırmaya gerek yoktur.
APA yöntemi kullanılırken yapılan en yaygın hatalar, sürümler arası güncellemelerin takip edilmemesinden kaynaklanır.
MLA: Dil, edebiyat ve sanat alanında yaygın olarak kullanılır. Bu yöntemde, APA yönteminde olduğu gibi kullanılan tüm kaynaklar “Kaynakça” kısmında gösterilir. Bu yöntemde, yazar ve yapıt isimleri öne çıkar. Kaynaklar, yazarların soyadına göre alfabetik olarak sıralanır. Eğer yazar adı bilinmiyorsa ya da kurumsal dokümanlardan yararlanılıyorsa, yapıtın adı baz alınır. Bir yazarın birden çok eserinden alıntı varsa, bunlar da alfabetik sırayla yazılır.
MLA kullanılırken en sık rastlanan hata, genelde en temel ve en kolay kural olan alfabetik sıralamaya dikkat edilmemesidir. Bu yöntem, isimlerin yazılması konusunda bazen APA ile karıştırılmaktadır. APA’de ilk isimlerin baş harfleri kullanılırken, MLA’de ilk ismin tamamı ve ikinci ismin baş harfi kullanılır. Aslında MLA’in el kitabına daha sık başvurulursa, bu yanlışlıklar en aza indirilebilir.
CMOS: Ağırlıklı olarak beşeri, sosyal bilimler ve tarihi bültenlerde kullanılır. Bu stilin iki çeşidi vardır; Not-Bibliyografya Sistemi ve Yazar-Tarih Sistemi.
Chicago Not-Bibliyografya sistemi, genellikle edebiyat, tarih ve sanat alanlarında kullanılır. Cilt, baskı kaydı, basıldığı yer, yıl ve yayıncı ve sayfa gibi bilgiler, kaynağa atıfta bulunulan kısımlarda dipnot olarak verilir. Bazen bu bilgilerin bir kısmı dipnotta yer alır. Diğer tüm bibliyografik bilgiler ise ilgili sayfanın sonunda belirtilir.
Yazar-Tarih Sistemi ise genel olarak sosyal bilimlerde kullanılır. Bu yöntemde alıntılanan kelime veya cümlelerin yazarı ve tarihi bilgileri sayfada verilir.
Güncellemelere dikkat!
Genellikle bu üç yöntemden biri kullanılır. Ancak bazı durumlarda, üç yöntemin de bilinmesi gerekebilir. Hangi metodu kullanırsanız kullanın, tezinizin veya makalenizin biçim bakımından uygun olduğundan emin olmak için, seçtiğiniz yöntemin en güncel sürümünü kullanmalısınız zira her üçü de yıllar içinde güncellenmiştir. APA, MLA ve CMOS kurallarında yapılan değişiklikleri sırasıyla aşağıdaki web sitelerinde bulabilirsiniz: