A.Coşkunüzer: Bize kısaca kendinizden ve birliğinizden söz eder misiniz?
Stefan Gsaenger: Benim adım Stefan Gsaenger. Dünya rüzgar enerjisi birliği genel sekreteriyim. Birlik, dünya çapında rüzgar enerjisi kullanımını arttırmayı amaçlamaktadır.
Birlik 7 yıl önce, 2001 yılında kuruldu ve şu anda 90 ülkede 400 üyesi var. Kısa sürede, WWEA dünya çapında büyük bir birlik oldu. Dünyanın her yerinden, endüstriyel ve gelişmekte olan ülkeleri kapsayan tüm kıtalarından üyelere sahibiz. Türkiye buna bir örnektir, ayrıca Çin, Hindistan, Avrupa ülkeleri, Latin Amerika ve Afrika bunlardan bazıları. Bu, dünyada rüzgar enerjisinin durumunu göstermektedir. Birliğimiz, rüzgar enerjisini ticari amaçla kullanan ülkelerden daha fazla ülkeyi temsil etmektedir. O nedenle, bunun çok dinamik ve birçok insanı ve ülkeyi ilgilendiren bir gelişme olduğunu görebilirsiniz.
Dünyanın her yerinden, onlar için önemli bilgileri alan üyelere sahibiz ve başlangıçta iletişim platformu önererek rüzgar enerjisini destekliyoruz. Teknik ve politik çalışmalar için görüşmeler yapan (hükümete ve uluslar arası organizasyonlara tavsiyeler veren) bir birliğiz. Birleşmiş Milletlerde özel danışma statüsüne sahibiz. Poznan'da, aralık ayındaki Birleşmiş Milletlerin iklim konferansının parçası olacağız.İklim değişikliğini azaltmada, rüzgar enerjisinin anahtar rol oynadığının açığa çıkması için, buradaki görüşmeler çok önemlidir.
Son Dünya Rüzgar Enerjisi Konferansı’mız, Kanada’da, Ontario'daydı ve hükümetle yoğun görüşmelerimiz oldu. Onlar şimdi, rüzgar enerjisini kanunla destekleyen tanıtım hazırlıyorlar. Bu büyük bir başarı olacaktır. Politik görüşmelerin yanında, bilgi ve teknoloji transferi, rüzgar teknolojisinin yayılmasında bir anahtardır. Çünkü şu anda, rüzgar enerjisi kapasitesinin %75'i, dünya çapında sadece 6 ülkede yerleştirilmiştir; Almanya, Amerika Birleşik Devletleri, İspanya, Çin, Hindistan ve Danimarka. 200 civarında ya da daha fazla ülke rüzgar enerjisini kullanmayı isteyebilir, bu yüzden öncü ülkelerden diğer yeni başlayanlara, teknik, politik ve ekonomik bilgi transferini arttırmak bizim görevimizdir.
Onların deneyimini sadece kopyalayıp yapıştırmak istemeyebilirsiniz. Birbirinizden öğreneceğiniz çok şey vardır. Bilgi transferini geliştirmenin bir yolu, dünyanın değişik yerlerinde, her yıl Dünya Rüzgar Enerjisi Konferansı düzenlemektir. Konferans 2010'da Türkiye'de olacaktır.
A.Coşkunüzer: Enerjinin tüm dünya için önemli olduğu bir zamandayız. Buna dayanarak, siz rüzgar enerjisinin önemini nasıl tanımlıyorsunuz?
Stefan Gsaenger: Bugünlerde global olarak enerji krizi içindeyiz. Enerji krizine bağlı olduğu görülen apaçık gıda krizi var. Buna ilave olarak, insanoğlunun geleceğini tehdit eden çevresel kriz var. Tehdit, şu anda Almanya’da olduğu gibi açık olmayabilir. Ancak, örneğin Türkiye'nin bazı yerlerinde olduğu gibi, durumun Almanya'da görünenden çok daha dramatik olduğunu biliyoruz. Bu bizim için gerçek bir tehdittir.
Enerji krizi ve iklim değişikliği ile enerjiyi nasıl kullanacağımız konusunda yapmamız gereken çok şey olduğunu biliyoruz. Sınırlı olan fosil ve nükleer enerji kaynaklarını tüketiyoruz. Gelecek onyıllarda tükenişin daha büyük problemler yaratacağını tahmin ediyoruz; iklim değişikliği buna bir örnektir. Nükleer artış, nükleer atıklardan kurtulma problemini getirecektir. Rüzgar enerjisinin buna çözüm olacağı açıktır çünkü tehlikeli emisyon problemi yoktur ve kaynaklar neredeyse her yerde mevcuttur. Dünyanın rüzgar olmayan yeri yoktur, özellikle Türkiye çok iyi rüzgar kaynaklarına sahiptir. Kimsenin rüzgara ulaşma olanağını sınırlayamaması güzel ve önemli bir ilkedir. Teknolojisi zor değildir, jeneratöre bağlı birkaç kanata ihtiyacınız vardır, böylece rüzgarı işleyip elektrik üretebilirsiniz. Aslında bu çok kolay bir teknolojidir. Tabiki rüzgar türbininden alınan çıktının arttırılması daha fazla uzmanlaşma gerektirir. Bugün gördüğümüz gibi rüzgar en ucuz enerji kaynağıdır. Rüzgar, nükleer enerjiden daha ucuz hatta çok ucuzdur. Nükleer enerji kw için 6-7.000 $'a mal olurken, rüzgar enerjisinde kw için maksimum 2000 $ harcarız. Nükleer enerjinin rüzgardan daha yüksek kapasitede olduğunu hesaplasanız bile, yakıt bedeli ödemek zorundasınız ve gelecekte uranyum fiyatının ne olacağı belli değildir. Atıkları imha etmek için de ödeme yapmanız gerekir. Tümüyle ticari olarak düşündüğümüzde rüzgar daha ucuzdur. Kömür ve petrol fiyatlarının yükselmesi ile rüzgarın yaygın kullanılması için uygun politik yapı henüz bir problemdir. Çünkü, rüzgara dayalı enerji sisteminin yapısı, kömür elektrik santralinden farklıdır.
Rüzgar güç üretimi çok daha fazla dağıtılır; farklı ızgaralara, farklı altyapıya ve farklı yatırım şekline ihtiyaç duyulur. Ufak bir çalışma bedeliyle hiçbir yakıt gideri olmaması gerçekten önemlidir, rüzgar bedavadır. Rüzgar türbini kurmaya karar verdiğiniz zaman maliyetin %80'i oluşur, bu yatırım maliyetinin yüksek kısmının başlangıçta geldiğini gösterir. Yerleştirildiği andan itibaren, rüzgar türbininin ekonomik performansını güçlükle geliştirebilirsiniz. Çalışma ve bakım maliyeti oldukça düşüktür, bu da demek oluyor ki, yüksek derecede güvenli yatırıma ihtiyaç duyarsınız. Diğer yandan, rüzgara bugün yatırım yaparak avantajlı olursunuz çünkü 10-15 yıl sonra elektrik fiyatı artacak, rüzgar türbini o zaman da çalışıyor olacak. Finansal kriz ve yatırım güvensizliği hakkında konuşacak olursak, rüzgar en güvenilir yatırım fırsatıdır çünkü yaşam süresince projenin bedelini bilirsiniz.
A.Coşkunüzer: Bir rüzgar türbininin ömrü ne kadardır?
Stefan Gsaenger: 15-20 yıl olarak kabul edebiliriz. Hatta 15 yıl önce kurulmuş ve hala çalışan bazı türbinler var.
A.Coşkunüzer: Rüzgar enerjisi ne zaman bulundu? Niçin dünyada çok yaygın değil?
Stefan Gsaenger: Tarihe göre, iki bin yıl önce ilk olarak İran'da kullanılmıştır. Onlar rüzgar enerjisini un yapmak için buğday dövmede kullanmışlardır. Avrupa'da orta çağ ve sonrasında, özellikle Hollandalılar, bugün geleneksel rüzgar değirmenleri diye adlandırdığımız düzene öncülük etmişlerdir. Rüzgar enerjisini sadece değirmenler olarak değil, ayrıca karadan denize su pompalamada kullanmışlardır. Hollanda'nın büyük bölümü deniz seviyesinin altındadır. Hollanda'nın dünya genelinde lider ülke olmasının sebebi, rüzgar enerjisini 16. ve 17.yüzyıllarda çoktan karadan su pompalamada kullanmalarıdır. Elektrik üretmek için rüzgarı kullanmak, 1900'lerde Poul la Cour isimli bir kişi tarafından, Danimarka'da başlamıştır. Rüzgar değirmeniyle bir köy için elektrik üreten ilk kişidir. Daha sonra, 1930'larda Almanya'da bazı faaliyetler oldu, İkinci Dünya Savaşı nedeniyle faaliyetler durduruldu. Savaştan sonra, Almanya'da Stuttgart Üniversitesinde, Profesör Hütter bazı araştırmalar yapıyordu. Fakat o zaman fosil gücü oldukça ucuzdu ve problemsiz kullanıma uygundu, bu yüzden insanlar onu takip etmediler. 1970'lerde petrol kriziyle rüzgar tekrar gündeme geldi. Bu zamanlarda Danimarka, rüzgar enerjisi ile ilgili bazı çalışmalar ve geliştirmeler yapma fırsatı yakaladı. Danimarka'nın bugün rüzgar enerjisinde dünya lideri olmasının sebebi budur.
Amerika Birleşik Devletleri Başkanı Jimmy, yenilenebilir enerjiyi desteklemek için çok başarılı programlar başlattı. Bunu yapmasındaki sebep petrol kriziydi, fakat tabiki soğuk savaş koşulları altında, merkezileştirilmiş enerji sistemlerinin fazla korumasız olduğunu fark etti. Bu California'nın rüzgar enerjisinde lider olduğu zamandı. 1980'lerin başında Amerika rüzgar enerjisinde önde olan bir ülkeydi. Daha sonra Başkan Ronald Reagan, petrol endüstrisine sponsor oldu ve herşeyi durdurdu. Bu Amerika'da rüzgar enerjisi gelişmesinin sonunun hazırlanması oldu.
Büyük petrol şirketlerinin mevcut enerji yapılarından iyi para kazandıkları oldukça açıktır. Onlar rüzgar enerjisi ve yatırım maliyeti hakkında yanlış yönlendiren bilgiler yayarlar. Bu bizim karşılaşıyor olduğumuz ana engellerden biridir.
Yine de çok daha fazla insan rüzgar enerjisinin faydalarını anlamaktadır. Türkiye'yi şaşırtıcı bir örnek olarak alabiliriz. Neden bugün Türkiye'de rüzgar enerjisinin aslında rekabetçi olduğunu duyarız? Yatırımların on binlercesi inşa edilmiş ya da planlama aşamasında olabilirdi. Hükümet, rüzgar çiftliği yatırımcılarına yapı ruhsatı izni yayınlamayarak bu serbest pazarı engellemektedir. Onun yerine, nükleer enerjiyi sübvansiyonla destekliyor görünmektedir.
Daha ve ucuz ve temiz çözüme gidilmesini seçmek yerine, daha zor ve daha az dayanabilir çözüme gitmek gerçekten bir skandaldır. Türkiye, bugün apaçık gelecek 2-3 yıl için enerjiye ihtiyaç duyar, fakat nükleer enerji 10 yıldan önce elde edilebilecek değildir. Türkiye, yüksek bir rüzgar enerjisi payıyla mükemmel bir ülkedir çünkü aynı zamanda yüksek bir kaplıca enerjisi payı vardır. Bu mükemmel bir kombinasyondur çünkü bazen rüzgar esmediği zaman daha fazla kaplıca kullanırsınız. Bazen ihtiyaç duyduğunuzdan daha fazla rüzgar vardır, kaplıcaları kullanarak rüzgarı depolayabilirsiniz. Bundan dolayı Türkiye mükemmel koşullara sahiptir fakat rüzgar gücüne yatırım yapmak isteyen girişimcilere karşı siyasal yönden engeller vardır.
A.Coşkunüzer: Rüzgar çiftliğini nereye kuracağınızı nasıl kararlaştırırsınız?
Stefan Gsaenger: Bu, rüzgar kaynaklarının tespit edilmesiyle ilgili teknik bir konudur. Rüzgar ölçüm aletleriyle rüzgar verisine sahip olmanız gerekir. Bir ya da iki yıl, bazı aylar için rüzgar ölçümü yaparsınız. Ekonomik yandan, rüzgarın hızına bağlı olan güç kritik bir çıktıdır. Diğer yandan, elektriği pazara satabilmek için politik tasarıya ihtiyaç duyarsınız. Almanya'nın rüzgardan üretilen enerjiye önceliği garanti eden bir kanuna sahip olması buna bir örnektir. Hükümet uygun olan bir fiyattan rüzgardan üretilen elektrik alacağının garantisini verir. Bunlar, başarılı gelişmeler için anahtar faktörlerdir.
A.Coşkunüzer: Bir türbini inşa etmek ne kadara mal olur? Bir türbin ne kadar enerji oluşturabilir?
Stefan Gsaenger: Biz, MW ya da KW için ayrıntılı yatırımı hesaplarız ; KW için 1200 ya da 1300 euro civarındadır. Ayrıca türbin tipine göre değişir çünkü bazı türbinler daha randımanlıdır.
Yaklaşık olarak 1 milyon euroya mal olan bir türbin, 1 megawatt rüzgar enerjisi üretir. Fakat bugün Çin %30 daha düşük miktara mal etmektedir.
A.Coşkunüzer: 1 milyon euro yatırım yaptığımız bir rüzgar türbininden ne kadar kazanabiliriz?
Stefan Gsaenger: Saatte 3000 yüklü 1 MW'lık bir rüzgar türbini, rüzgarlı ve çok iyi bir alana sahip olduğunuzu farzedelim. Mwhour başına 70 ya da 80 euroya satarsanız, yıl için 200.000 euro gelir olacaktır.
A.Coşkunüzer: Amortisman ve bakım ne kadara mal olur?
Stefan Gsaenger: Çalışma ve bakım giderleri düşüktür. Rüzgar türbüninin tüm ömrünün %20'si kadardır. Yıl veya kwh başına, bakım paketi teklif eden bazı rüzgar türbin imalatçıları vardır. Hiçbir ekstra ödeme yapmayacağına garanti verirler. Ama bu bütünüyle, rüzgar çiftliğinin ve yatırımcıların özel durumlarına bağlıdır. Yerel bir toplulukta, bazı işleri kendileri yapmak ve meslekler yaratmak isteyebilirler.
A.Coşkunüzer: 10.000 hanelik bir şehirde kaç tane rüzgar türbinine ihtiyaç duyarız?
Stefan Gsaenger: Bu türbinin özeliklerine bağlıdır. Örnek olarak, Almanya'da benim ziyaret ettiğim 6 MW bir rüzgar türbini, çalışmasının sadece 6 ayında, 9 milyon kwh enerji oluşturdu. Diğer bir deyişle, Alman tüketim modeli altında, 20.000 kişi için 6 MW türbin yeterlidir.
A.Coşkunüzer: Almanya'da bir rüzgar çiftliği kurmak ve yatırım yapmak için karşılaşacak olduğum engeller nelerdir?
Stefan Gsaenger: Yenilenebilir enerji yasası (EEG) altında, rüzgar enerjisi çiftliği kuran biri, rüzgar enerjisini kamu kuruluşlarına sabit fiyattan satmak zorundadır. Senin tüm ihtiyaç duyduğun hükümetten yapı iznidir. Yasaya göre, onu herhangi bir yerde inşa edebilirsin, fakat belediyeler, rüzgar enerjisi için özel alanlar oluşturmaya karar verebilirler. En büyük sorun finansmandır. Rüzgar düşük riskli bir yatırımdır; yüksek riskli yatırıma göre finansmanın sağlanması daha kolay olacaktır.
A.Coşkunüzer: Rüzgar enerjisinin herhangi bir dezavantajı var mıdır?
Stefan Gsaenger: Bazı insanlar rüzgar türbinlerinin görüntüsünü beğenmediklerini söylerler. Güzel olan ya da çirkin olan nedir, bununla ilgili objektif kriterleri bulmak elbetteki oldukça zordur ve bu konuda geniş bir tartışma yapabiliriz.
Bazı insanlar rüzgar çiftliklerinin kuşlara zararlı olabildiğini belirtirler. Ancak, uygun bir yerleşim yaparsan ve kuşların ana göç hatlarından kaçınırsan, rüzgar türbinleri problem değildir.
Rüzgar enerjisi dalgalanmalarının teknik sorunları farklı teknik çözümler gerektirir. Artıp azalan enerji tüketimine uyum sağlayamayan üretime sahip nükleer güç tesisleri ile benzer problemler vardır. Bilinen sorunlar bunlar.
A.Coşkunüzer: Almanya'da bugün rüzgar enerjisinin durumu nedir? 2020'de ne olacak?
Stefan Gsaenger: Bugün, Almanya rüzgar gücü üretiminde lider ülkedir. Almanya'nın, ülkenin elektrik ihtayacının % 7-8'ini üreten 23.000 MW kapasitesi var. 2020 ile ülkenin tüm enerji ihtiyacını rüzgar üretebilir. Yeni rüzgar yerlerinin yanında iki seçenek önem kazanacak; biri Almanya'nın gelecek yıllarda, birkaç bin MW, sahilden uzak kurmayı planladığı teknolojidir.İkincisi; daha yaşlı, daha küçük olan rüzgar türbinlerini, daha büyük olanlarla değiştirmek ya da güçlendirmektir. Eski türbinlerin yerini değiştirmek, sadece Almanya'da rüzgar enerjisi kapasitesini ikiye katlayabilir. Bu planlar ile Almanya'nın gelecekte 50.000 MW'tan daha fazla rüzgar enerjisi üreteceği tahmin edilir.
A.Coşkunüzer: Son sorumuz, Türk yatırımcılara mesajınız nedir?
Stefan Gsaenger: Rüzgar enerjisi Türkiye için büyük fırsatlar sunar. Türkiye büyük rüzgar kaynaklarına sahiptir. Bu, güvenilir, satın alınabilir, var olan ve kanıtlanmış bir enerji kaynağıdır. Türk insanı ve yatırımcılar bu şans ve fırsatı kullanmalıdırlar.
Almanya'da rüzgar endüstrisiyle 90.000 kadar meslek yaratıldı. Dünyada rüzgar endüstrisiyle 400.000 insan istihdam edildi ve 100.000 MW kadar rüzgar enerjisi üretildi. Ve bu sadece başlangıçtır; gelecekte dünya pazarı bundan çok daha büyük olacaktır. Şu anda, daha önce bahsettiğim gibi, sanayide sadece 6 ülke önemli paylara sahiptir. Gelecekte kapasite milyonlarca MW olacak. Türkiye eğer bugün rüzgar enerjisi yatırımına başlarsa, teknolojik ve endüstriyel gelişmeden faydalı olacak, büyük bir gelecek ve birçok yeni işle kuvvetli bir sanayi yaratılabilecek, enerji ihtiyacını karşılamada ucuz, yerli ve tükenmez rüzgar enerjisini kullanabilecek.
A.Coşkunüzer: Bize zaman ayırdığınız ve verdiğiniz tüm bilgiler için teşekkür ederim.
Stefan Gsaenger: Hoşgeldiniz, ben de ziyaretiniz için çok teşekkür ederim.
PLG_CONTENT_AUTHORLIST_TITLE_ABOUT_AUTHOR
Articles by Abdullah Coskunuzer