Üstün zekâlı ve üstün özel yetenekli çocukların eğitimi konusuna girmeden önce bu çocukların
kimler olduğunu ve özelliklerini ana hatları ile açıklamak gerekmektedir.“Üstün zekâlı ve üstün özel
yetenekli çocukları nasıl tanımlayabiliriz?” sorusu karşımıza çıkmaktadır. Zekâ testleriyle ölçülen
anlıksal yetenekler, üstün zekâlı çocukların tanımlanmasında kullanılan en yaygın yöntemlerin başında
gelmektedir. Örneğin; St-Binet testine göre 140 zekâ bölümü ve üstünde puan alanlar üstün zekâlı
olarak adlandırılırken, Ancak zekâ testlerine ve özellikle zekâ bölümü kavramlarına yapılan eleştiriler
ve üstün zekâlıların tanımlanmasında başka boyutların da dikkate alınması gerektiğini ön plana
çıkarmıştır.
Sumption ve Luecking’in “Gifted” olarak ifade ettiği üstün yetenekli çocuklar kendi akranlarına oranla
ileri seviyede zihinsel soyutlama, yaratıcı hayal gücü ve bu yetenekleri ortaya koymalarını sağlayan
üstün bir merkezi sinir sistemine sahip olduklarını ifade etmiştir.
Üstün zekâlı çocuğun kim olduğuna ilişkin birçok farklı tanım yapılmıştır. Bunların içersinde en
yaygın kabul gören tanıma göre zihinsel yeteneklerin birçoğunda yaşıtlarına göre üst düzey bir
performans gösteren, yaratıcılık yönü güçlü olan, bir işe başladığında asla vazgeçmeyen kişiye üstün
zekâlı denilmektedir. Bu kişiler kendi yaşıtlarından rastgele seçilmiş bir kimsenin %98’inden
üstündürler.
Günümüzde Renzulli’ye göre yapılan tanım, büyük bir kabul görmektedir. Renzulli üstün zekânın
insan zekâsının üç temel öğe arasındaki etkileşimden ortaya çıktığını ileri sürmektedir.