Hatim bir kişinin okumasıdır
Sual: (Okunan Kuran lamba gibidir. Bir lamba için birisi gazyağı, diğeri fitil, bir başkası kibrit getirse lamba yandığında, herkes tam bir lambaya sahip olur ve lambadan istifade eder. Bunun gibi, değişik cüzleri okuyup Kuranı hatmeden kimseler de böyle manevi bir lamba yakmışlardır. Böylece Kuran hatmedilmiş olur) deniyor. Herkes başka bir cüzü okursa, hatim sevabı hâsıl olur mu?
CEVAP
Hayır, hatim sevabı hâsıl olmaz. Böyle, nakli esas almayan kıyaslar, dinde geçerli olmaz. Fıkıh kitaplarımızda deniyor ki:
Kuran-ı kerimi Fatihadan başlayıp İhlâs suresine kadar okuyup, sonra olan birkaç sureyi başkasına emredip okutsa, o da birinciye vekil olarak kalan sureleri okursa, hatim okumuş olmaz. Dinleyenler de, hatim sevabına kavuşamaz. (Behcet-ül-fetava)
Farklı cüzleri okumuş olanlar, sevabını, ölülerin ruhlarına ayrı ayrı hediye etseler veya birisi, hepsi için hediye etse, yani hatim duası yapsa, okuyanlar da âmin deseler, âyetlerin sevablarının toplamı, ölülere de verilir; fakat hatim için vaat olunan sevaba kavuşamazlar. Bir hatmi, yalnız bir kişinin okuması ve sevabını, bunun bağışlaması lazımdır. Ölü için, çeşitli kimselerin sessiz olarak çeşitli cüzler okuyup, Kuran-ı kerimi hatmetmeleri ve her birinin okuduğunun sevabını ölünün ruhuna göndermeleri veya birinin, hepsi için hediye etmesi yani hatim duasını yapması, okuyanların da âmin demeleri caiz olur ve çok faydalı olur. Fakat bu suretle hatim sevabı hâsıl olmaz. Hatmi bir kişinin okuması veya bir kişi, daha önce okumuş olduğu hatmin sevabını hediye etmesi lazımdır. Secde âyetini okumak da böyledir. Çeşitli kimselerin okudukları kelimeler toplanarak, bir kişi bütün âyeti okumuş gibi yapılamaz; çünkü Kuran-ı kerim okumak için, kimse başkası yerine vekil yapılamaz. (S. Ebediyye)
.
Paylaşarak okumak
Sual: Farklı kişiler, farklı cüzleri okuyunca hatim olmazsa; sevab da olmaz mı?
CEVAP
Çok sevab olur. Salih Müslümanlar, aralarında paylaşıp, bir evde toplanarak veya herkes kendi evinde, ücretsiz olarak hatim ve hatm-i tehlil okumaları ve sevabını ölen kimsenin ruhuna göndermeleri çok faydalıdır. (S. Ebediyye)