Türkiye ve Trakya'da bitkisel yağ üretimi
Abstract
Tarım sektörü ve insan beslenmesi açısından bitkisel yağ üretimi vazgeçilmez bir öneme sahiptir. Türkiye'de toplam yağ üretiminin %87'si bitkisel kaynaklı yağlardan oluşmaktadır. Bitkisel yağ üretimi, 12 farklı bitkinin tarımıyla elde edilmektedir. 2001 yılı değerlerine göre, Türkiye'de üretilen yağlı tohumların %62,3'ü çiğitten, %30'u ise ayçiçeğinden elde edilmiştir. Ülkemizde ham yağ üretimi 2000 yılında 836.000 ton olarak gerçekleşmiştir. Buna karşın Türkiye ham yağ bakımından her yıl 600-700 bin ton, yağlı tohum olarak da 1,1-1,2 milyon ton açık vermektedir. Bu nedenle ülkemiz bitkisel yağ açısından ithalata bağımlı durumdadır. Türkiye'nin bitkisel yağ üretimi çerçevesinde Trakya, hem yağlı tohum üretimi hem de bitkisel yağ sanayisi bakımından çok önemli bir bölgedir. Yağlı tohumların önemli bitkisi olan ayçiçeğinin Türkiye üretiminin yaklaşık %60'ı bu bölgede gerçekleşmektedir. Trakya Bölgesi'nde 3000 kişiyi istihdam eden 61 adet bitkisel yağ üretim tesisi bulunmaktadır. Bu bölge, Türkiye'deki toplam yağ tesislerinin yaklaşık yarısından fazlasını bünyesinde barındırmaktadır. Özellikle bu tesisler içinde 126.000 üyenin bağlı bulunduğu büyük bir kooperatif olan Trakya Birlik'de bulunmaktadır. Bu çalışmada; Türkiye'de ve Trakya'da yağ bitkileri, sıvı yağ ve margarin üretimlerini içine alan bitkisel yağ sektörünün genel durumu ortaya konulmuş ve sorunlar mercek altına alınarak incelenmiştir.