Çocuk Neden Kavga Eder? Sağlıklı Çocuk Yetiştirmek
Çocukta vicdan ve ahlak gelişmesi konusunda yapılan çeşitli araştırmalar çocuklara sık sık uygulanan şiddet-güç gösterisinin, yani çocuğu dövmek, bodruma kapamak, cezaya bırakmak gibi fiziksel cezanın, çocukta zayıf vicdan gelişimi oluşturduğunu göstermiştir. (Dünden Bugüne İnsan ve İnsanlar- Çiğdem Kağıtçıbaşı-2017)
Çocuğum neden beni dinlemiyor ve yaramazlık yapıyor?
Acaba çocuğu dövmek ya da güç kullanarak cezalandırmak neden çocukta zayıf vicdan ya da eksik ahlak gelişimine yol açar? Çocuk bir yaramazlık yaptığı vakit dayak yiyorsa, yaptığının karşılığını ödemiş olduğunu düşünür. Dayak yedikten sonra artık çocuğun, yaptığı hatayı ya da kötü davranışı tamir etmek ve onun kötü sonuçlarını düzeltmek için düşünmesine ya da başka bir şey yapmasına gerek kalmamıştır.
Ailesinden dayak yiyen ya da zor kullanılmış birçoğu kişi var. Bir düşünün: yaptığınız bir hata ya da yanlış davranış yüzünden babanız, anneniz ya da abiniz-ablanız tarafından dayak yediğinizi. Dayak yedikten sonra yaptığınız hataya odaklanmak yerine, sizi döven ya da kızan kişinin sizin dövmesine odaklanırsınız. Sizi dövmesinin saçma olduğunu düşünerek sizi döven kişiye kızabilirsiniz.
Kötü bir davranış sergileyen çocuk ailesi tarafından dayak yediğinde, genelde ailesine kızgın kalır. Kızgın kalır ve o kötü davranışı bir daha sergilemek için uğraşır. Ya da daha kötü bir davranış sergileyebilir. Psikolojik araştırmalar, çocuk yetiştirirken çocuğun ahlak ve vicdan değerlerinin iyi olması için çocuğu dövme ya da şiddet gösteren davranışlardan kaçınılmasını gösteriyor.
Anne-baba çocukla nasıl konuşmalı ve çocuğa nasıl davranmalı?
Anne-baba çocuğun yaptığı yanlışı çocuğa en iyi şekilde anlatabilmek için, somut örneklerle çocuğun karşısına çıkmalıdır. Basit bir örnek olarak, eve geç gelen çocuğu cezalandırmak yerine, çocuğun eve geç gelmesinin zararları anlatılmalı. Evde vakit geçirebileceği aktiviteler öğretilmeli. Bu kitap okumak, beraber satranç oynamak, ya da herhangi bir şey olabilir. Aksi durumda çocuk, eve daha çok gelebilir ya da hiç gelmeyebilir.
Çocuğun ailesinden kopmaması için, ailesiyle sağlıklı iletişim halinde olması önemlidir. Anne-baba tarafından öncelikle, çocuğun sadece bir çocuk olduğu unutulmamalı. Anne-baba çocuğun kötü bir davranışını için çocuğa bir şey söylerken yeri geldiğinde ona bir çocuk gibi davranmasını bilmelidir.Çünkü çocuk, yaşı ya da gerekli tecrübeyi edinmeyene kadar söylenenleri tam olarak kavramakta zorluk çeker. Önemli olan, çocuğun birçoğu şeyi kavrayacağı zaman gelmeden önce, çocuğun zihninde olumlu izler bırakmaktır.
Sonuç olarak dövülmek, çocukta ana-babaya kızgınlık yaratır. Dolayısıyla çocuk kendi yaptığının kötü bir şey olduğunu düşünüp kendini suçlayacağına, kendini döveni suçlar. En sonunda bu disiplin tekniği, çocuğa taklit edebileceği bir model sağlar. Kendini döven ana-babasının saldırganlığını çocuk taklit edecek ve o da kızdığı zaman bir başkasını dövecektir.
Böylece, fiziksel ceza çocuğa vicdanlı olmayı değil, saldırgan olmayı ve ailesinin sözünü dinlememeyi öğretir.