Tanımı, yaşayışı ve zarar şekli
Erginlerin boyu 5-7 mm, kanat açıklığı ise 15-20 mm kadardır (Şekil 60)a. Erginlerin ön kanatları grimsi kahverengi, üzeri dağınık olarak gümüşi beyaz pullarla örtülü olup enine kırmızımsı kahverengi bantlar bulunur. Ön kanatların uç ve kaide kısımları daha koyu renklidir. Alt kanatlar beyazımsı gri renkte, damarlar ve kanat etrafı daha koyu renklidir.
Yumurtaları oval ve yassıdır. Yeni bırakıldığında beyaz, daha sonraları kahverengiye dönüşür.
Larvaların rengi, açık kızıl kahverengiden koyu kahverengiye kadar değişir (Şekil 60b). Baş ve pronotumu kestane rengindedir. Dorsalde ortada pembemsi yanlarda ise siyah kahverengimsi boyuna bantlar vardır. Larvaların boyu 7-12 mm olup son larva dönemlerinde 11-13 mm’ye kadar ulaşır.
Son dönem larvalar gevşek yapılı beyazımsı gri renkte bir kokon örerek burada pupa dönemini geçirirler. Kokon içerisinde pupalar görülebilir. Pupaların rengi açık kırmızı ile sarı kahverengi arasında değişir. Pupa uzunluğu 9-10 mm kadardır (Şekil 60c, d).
Pupalardan çıkan erginler, çıkışı takip eden gece çiftleşirler ve dişiler ertesi gün yumurtlamaya başlarlar. Bu zararlının Turunçgil unlubitine bağımlı bir yaşayış tarzı vardır. Dişiler yumurtalarını meyveler üzerindeki unlubit kolonileri arasına tek tek veya nadiren küçük gruplar halinde bırakırlar. Yumurtadan çıkan larvalar hemen unlubit ve böcek salgılarıyla beslendikten sonra meyve kabuğunda zarar yapmaya başlar (Şekil 61a, b). Bir dişi 1-4 haftalık yaşam süresince ortalama 150 adet yumurta bırakabilir.
Bir dölünü yaz aylarında 5 hafta, kış aylarında ise 5 ayda tamamlar. Turunçgil plantasyonlarında temmuz-ağustos aylarından itibaren görülmeye başlar. Akdeniz iklim kuşağında yılda 5-7 döl verebilir.
Portakal güvesi, tropikal ve subtropikal bölge kaynaklı bir zararlıdır. Akdeniz bölgesinde çok yaygın olarak görülmektedir.
Polifag bir zararlı olup; turunçgil, asma, yenidünya, nar, pamuk, mısır ve sorgum bitkileri konukçuları arasında sayılabilir.
Larvaları genellikle iki meyvenin veya meyve ile dal yada yaprakların temas ettiği yerden kabukta 2 mm çapında yuvarlak bir delik açarak meyveye girer. Genellikle bu deliklerin ağzında zamk gibi koyu kahverengi bir madde oluşur. Portakal güvesinin larvalarının açtıkları delikler meyvenin etli kısmına kadar ulaşmaz. Meyve kabuğunda 5-15 cm uzunluğunda galeriler açarlar. Zarar gören meyvelerde renk değişmesi olur, erken sararıp dökülürler. Larvaların deldiği meyvelerde delik etrafında bir yumuşama olur ve daha sonra meyve çürür.
Portakal Güvesi Mücadelesi
Kültürel Önlemler
Yaşamı büyük ölçüde P. citri’ye bağlı olduğu için mücadelesinde Turunçgil unlubiti ile mücadele önem taşımaktadır. Turunçgil alanlarında mayıs-haziran aylarından itibaren etkili bir unlubit mücadelesi yapmak suretiyle Portakal güvesi’nin zararı asgariye indirilmiş olur. Ayrıca zarar görmüş yada dökülmüş meyveler toplanarak imha edilmelidir.
Biyolojik Mücadele
Bu zararlı ile mücadelede Bacillus’lu preparatlar kullanılmalıdır. Temmuz-ağustos aylarında bahçeler kontrol edilerek meyveler yumurta bırakma olgunluğuna gelince 10-15 gün aralıklarla, 4-5 kez ilaçlama yapılmalıdır.
Bitki Koruma Ürünleri
Kaynaklar
Bu makale, T.C. GIDA TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI’ndan alınmıştır. İçerikte hiçbir değişiklik yapılmamıştır.
Orijinal Makale
Ali ÖZTOP, Dr. Abdullah YILMAZ, Dr. Mehmet KARACAOĞLU,Dr. Adalet HAZIR, Dr. Melike YURTMEN, Ali KARATAŞ, Dr. Münevver KODAN, Bengi TOPKAYA KÜTÜK, Nuri ARI, Bilgin GÜVEN, Dr. Öncül K. CANER, Dr. Ercan CANIHOŞ, Selda ÇALIŞKAN, Fatih TOLGA, Dr. Serdar EYMİRLİ, İlker KURBETLİ, Dr. Yasemin SABAHOĞLU (2017). Turunçgil Entegre Mücadele Teknik Talimatı. Ankara: T.C. GIDA TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI