Ayçiçekleri Nedir, Niçin Güneşi Takip Ederler?
Ayçiçekleri günebakan, gündöndü, gün çiçeği olarak adlandırılmaktadır. Bu isimlerin verilmesinin sebebi ayçiçeklerinin, güneşin yönü ne tarafta ise o yöne doğru dönmelerinden kaynaklanır. Ayrıca ayçiçeği adında çiçek geçen tek çiçek ünvanını taşımaktadır. Ayçiçeği tohumları çizgili ve siyah olmak üzere ikiye ayrılırken siyah tohumlar atıştırmalık veya yağ yapmak için kullanılır. Bu tohumlar geyikler, sincaplar ve kuşlar içinde başlıca besinlerdir. Ayçiçeklerinin, ışığın her taraftan eşit geldiği alanlarda düz bir şekilde büyüdükleri fark edilmiştir. Eğer ışık tek bir noktadan geliyorsa o zaman ışığa doğru döndükleri gözlemlenmiştir. Bu nedenle açık bir arazide ekilen ayçiçekleri, yüzlerini güneş tarafına çevirir. Güneşin doğudan batıya doğru hareketini seyretmesine heiyotropizm adı verilmektedir. Ayçiçeklerinin ışığa dönmesine sebep, oksin olarak adlandırılan hormondur. Bu hormon bitkinin ne şekilde yetişeceğini, miktarını ve yönünü de belirler. Oksin hormonu bitkinin üstünde yer almaktadır. Bu hormon bitkinin aşağısına inerken, bitkinin ışık almayan kısmında yoğunlaşır. Bu sebepten dolayı bitkinin karanlıkta kalan tarafı daha hızlı büyür ve bitki aydınlık tarafa doğru eğilir. Aylık ortalama 2.4-3.6 metre kadar uzayabilmektedir.
Dünyanın en büyük başlı çiçeği olan ayçiçeği 81.30 santimlik çiçeği 1983 senesinde Britanya Kolombiyası, Emily Martin tarafından Kanada'da yetiştirilmiştir. Günebakan çiçeklerinin gelişimi tamamlandığında, bu ağırlıktan dolayı fazla hareket kabiliyeti olmaz ve bakış açısı doğu yönüne sabitlenir. Güneşe dönme eylemi sadece ayçiçeklerinde değil, başka birçok bitkide de vardır. Oksin hormonu, ışığın geldiği taraftan ışığın gelmediği tarafa doğru ilerlediği için bitkiler güneşe, yani ışığa dönerler.