Shenyang Finans Müzesi'nde popüler bir serginin bir parçası olan ve üzerinde, bir ocağın önünde, elinde süngüyle bir çelik işçisinin bulunduğu beş yuanlık banknot, pek çok Çinliyi nostaljik bir yolculuğa götürüyor.
Müzenin araştırma ofisinin müdür yardımcısı Liu Lei, söz konusu banknotla ilgili bilgi verirken “1960 yılında piyasaya sürülen bu beş yuanlık banknot, son derece dikkate değer. Zira tasarımı ve renkleriyle dünya genelinde takdir kazandı.” diye konuştu.
Liu'nun verdiği bilgilere göre, dünyada her beş kişiden biri Çin'in para birimi RMB'yi, diğer adıyla yuanı kullanıyor. Bu banknotların üzerindeki imgeler, Çin milletinin önde gelen sembollerinden biri olarak Yeni Çin'in son yetmiş yılı aşkın bir süre zarfında kaydettiği ekonomik ve sosyal kalkınmaya işaret ediyor. Peki, bir çelik işçisinin görüntüsü neden bu banknotun üzerinde? Cevap Çin'in çelik sanayiinin beşiği Ansteel'de.Ansteel, Çin Halk Cumhuriyeti'nin 1 Ekim 1949'da kuruluşundan sadece 12 hafta önce üretim faaliyetlerine başladı. On yıllık savaşlar ve kaosun ardından Çin'in yıllık çelik üretimi sadece 158 bin tonu bulabiliyordu, bu da dünyadaki üretim miktarının yalnızca yüzde 0,1'ini oluşturuyordu. Bu nedenle Çin, endüstriyel gelişmede hayati rol oynaması dolayısıyla çelik sektörüne yüklü yatırımlar yapmaya başladı.
Ansteel'in bulunduğu ve Çin'in güneydoğusundaki Liaoning eyaletine bağlı Anshan kentinde neredeyse her hanenin çelik endüstrisi ile bir bağlantısı bulunuyor.
Babasının ve dedesinin izinden yürüyen Wang Dong, 2004 yılında ordudan emekli olduktan sonra çelik işçisi olarak çalışmaya başladı. 43 yaşındaki Wang, mikrofonumuza çocukken sık sık babasının çalıştığı yeri ziyaret ettiğini söyledi ve ekledi:
“Babamın çalıştığı yer çok tozluydu. Çalışırken ahşap bir platformun üzerinde durması gerekiyordu. Bu platform yerden sıcaklığı yalıtma özelliğine sahipti.”
Wang'ın babasının çalıştığı yer şimdilerde otomatik hale geldi ve orada çalışan işçilerin yaşam ve iş koşulları iyileştirildi. Wang kendisini makine doktoru olarak tanımlıyor. İşi sayesinde evlenebildiğini, bir daire ve araba alabildiğini ifade ediyor. Wang, “Babamın kuşağından işçiler son derece çalışkandılar ve fedakârlık yapmaya hazırdılar. Şimdiki çelik işçileri ise inovasyonu kucaklamalı ve yeni teknolojileri sürekli öğrenmeli.” dedi.Ansteel, hâlihazırda yıllık 39 milyon ton çelik üretiyor. Şirketin gelişmiş çelik ürünleri Qinghai-Tibet Demiryolu, Kuş Kafesi, Çin'in ilk uçak gemisi Liaoning ve Hong Kong-Zhuhai-Makao Köprüsü gibi başlıca projelerde kullanıldı. Liaoning, Jilin ve Heilongjiang gibi Çin'in kuzeydoğusunda bulunan eyaletler, çelik sektörünün gelişmesiyle birlikte Çin'de endüstriyel hale gelen ilk bölgeler arasında yer alıyor. Diğer yandan bölge, çelik üretimi bakımından zamanla Çin'in sahil bölgelerinin gerisinde kaldı. Bunun bir nedeni de tükenen kaynaklar ile kapasite fazlası gibi yapısal problemler.
Çin, kaliteli büyüme arayışı kapsamında arz yanlı yapısal reformları derinleştirirken, bu eski sanayi üssü de yeni büyüme motorları yaratmak için çaba gösteriyor.