"Sultan Mahmud genel yenilenme olayına girdiği zaman hayatın her alanına dair bir okul olması gerektiğini düşünerek, hatta İstanbul'da ilk mektebi de mecbur ederek, bir eğitim seferberliği başlattı."
Doç. Dr. Âdem Ölmez ve Mehmet Akif Memmi'nin hazırlayıp sunduğu Tarih İçinde Bediüzzaman programında bu hafta, Osmanlı modernleşmesinin eğitim ve ekonomi üzerindeki etkileri ve bu alanlardaki modernleşme çabalarına Bediüzzaman'ın verdiği tepkiler konuşuldu. Osmanlı modernleşmesinin kökenlerine dair de analizlerde bulunulan programda Ölmez; özellikle Sultan II. Mahmud ve onun eğitim alanındaki çalışmaları üzerine durdu.
Osmanlı'da ilk mektepleri ilk defa zorunlu hale getirenin II. Mahmud olduğuna dikkat çeken Ölmez; yine Tıbbıye ve Harbiye gibi daha sonraki dönemde Osmanlı'yı dönüştürecek aydın ve bürokratların yetişeceği okulların temellerinin de II. Mahmud döneminde atıldığına dikkat çekti.
"Sultan Mahmud genel yenilenme olayına girdiği zaman hayatın her alanına dair bir okul olması gerektiğini düşünerek, hatta İstanbul'da ilk mektebi de mecbur ederek, bir eğitim seferberliği başlattı. Sultan Mahmud'la birlikte artık Batı tarzı okullar Osmanlı bünyesine girmeye başladı. En önemlilerinden ikisi Harbiye ve Tıbbiye'nin temellerinin atılmış olmasıdır. Yeniçeri Ocağı'nın kaldırılmasından sonra Harbiye'nin subay yetiştirmek için açılması, yine orduda doktor ihtiyacını karşılamak amacıyla Tıbbıye'nin açılması dönemin en büyük eğitim hamlelerindendir."
Sultan II. Mahmud'un bu açılardan Osmanlı modernleşmesinin (özellikle eğitim alanında) büyük bir mihenk taşı mesabesinde olduğunu belirten Ölmez; onun dönemi ve o dönemde atılan adımlar irdelenmeden II. Abdülhamid'e doğru giden sürecin yeterince anlaşılamayacağını sözlerine ekledi.