Nevşehir-Göreme
yolu üzerinde, Nevşehir'e 7km. uzaklıktadır. Bölgenin en yüksek noktasında
yeralan ve en eski yerleşimin ne zaman başladığı bilinmeyen Uçhisar, yerleşim
biçimi açısından Ortahisar'a ve Ihlara Bölgesi'nde yeralan Selime Kalesi'ne
benzemektedir.
Uçhisar
Kalesi'nin zirvesi aynı zamanda bölgenin panoramik seyir noktasıdır. Kale
içerisinde bulunan çok sayıdaki odalar birbirlerine merdivenler, tüneller
ve koridorlarla bağlanmıştır.
Odaların
girişlerinde ise -tıpkı yeraltı yerleşimlerinde olduğu gibi- giriş/çıkışı
kontrol altına almaya yarayan sürgü taşları bulunmaktadır. Çok katlı bir
özelliğe sahip olan Kalenin bazı mekanları bugün yer yer göçtüğünden dolayı
tüm mekanlara ulaşmak ne yazık ki mümkün olamamaktadır.
Uçhisar'ın
doğu, batı ve kuzeyinde yeralan bazı peribacaları Roma Dönemi'nde mezarlık
amacıyla oyulmuştur. Girişleri genellikle batı yönüne bakan mezarların
iç kısımlarında ölülerin yatırıldığı klineler bulunmaktadır. Gerek Kale'nin
eteklerinde gerekse Kale'de çok az sayıda kaya oyma kiliseler tespit edilebilmiştir.
Bunun nedeni belki de çok sayıda kilise ve manastıra sahip olan Göreme'nin
Uçhisar'a yakın olmasındandır. Kale'nin zirvesindeki Bizans Dönemi'ne ait
basit kaya mezarlar ise oldukça tahrip olduklarından ve soyulduklarından
pek özellik arzetmezler.
Uçhisar
Kalesi'nde Ortahisar ve Ürgüp'teki (Başhisar) gibi kalesi olan yerleşimlerle
savunma amacıyla çevreye uzanan uzun tünellerden bahsedilmektedir. Fakat
bu tüneller yer yer göçtüklerinden dolayı bugün esrarını hala korumaktadır.