Harran’ın bindirme tekniği ile yapılmış, külah biçimindeki konik kubbeli evleri, Harran’ın en çok bilinen kültürel miraslarındandır. Harran köklü geçmişi kadar kubbeli evleriyle de dikkat çeker.
‘Kovan Evleri’ olarak da adlandırılan Harran Evleri, külah biçiminde konik evlerdir. İlginç bir doku oluşturan ve ilçenin güney kesiminde yoğunlaşan bu evler ören yerlerinden toplanan tuğlalarla, eski kentin kalıntıları üzerine son 150-200 yılda inşa edilmiş yapılardır.
Yüksekliği içerden en çok 5 metreye varan kubbeler 30-40 tuğla dizisi ile örülmüş. İkili, üçlü ve altılıya kadar varan kubbe grupları, içerden kemerlerle birbirlerine bağlanarak geniş mekânlar elde edilmiş. Kubbeler örülürken yanlara belli aralıklarla tuğla çıkıntılar yerleştirilmiş ve kubbenin tepesi açık bırakılmıştır. Kubbenin tepesindeki açıklık, içerideki dumanın dışarı çıkmasını sağlayan baca ve ışıklık fonksiyonu görmekteymiş.
Bölgenin iklimine uygun olan bu evler, yazın serin, kışın sıcak olmasıyla dikkat çeker. Kubbeli Harran Evleri’nde tavukların daha çok yumurtladığı, at gibi bazı hayvanların daha uysal olduğu, kuru soğanların çabuk filizlendiği söylenir.
Kubbe evlerin birçoğu yıkılsa da beyaz entarili, işgalli erkekler, yüzleri dövmeli kadınlar ve kız çocukları, Suriye’den gelen allı güllü ipek kumaşlardan giysileri ile yazın güneş çekilmeye yüz tuttuğunda, rengârenk salınırlar Harran’da hala…