

Madde 1- Bu Kanunun amacı, tasarrufları korumak ve ekonomik kalkınmanın gereklerine göre kullanılmalarını sağlamak üzere bankaların kuruluşunu, yönetimini, çalışma esaslarını, devir, birleşme ve tasfiyeleri ile denetlenmelerini düzenlemektir.
KAPSAM
2. Özel kanunlarla kurulan bankalar da kanunlarında yer alan hükümler dışında bu Kanun hükümlerine tabidir.
3. Bu Kanunda açıklık olmayan hallerde genel hükümler uygulanır.
1. Bakanlık; Hazine ve Dış Ticaret Müsteşarlığı'nın bağlı bulunduğu bakanlığı,
2. Müsteşarlık; Hazine ve Dış Ticaret Müsteşarlığını,
3. Milli Banka; Türk kanunlarına göre kurulan sermayesi Türk Parası olarak konulan ve sermayesinin çoğunluğu ile yönetim ve denetim Türklere ait olan bankaların,
4. Banka şubesi; Ayrıca belirtilmesine gerek kalmaksızın Bankaların şube, ajans ve banka işlemleri veya mevduat kabulü ile uğraşan sabit ya da seyyar büroları gibi her türlü mahalli teşkilatını,
5. Merkez Şube; Bankaların bu ad altında merkezlerini bulunduğu yerde açtıkları şubelerini,
6. Ödenmiş sermaye; bankaların üç aylık hesap özetlerindeki fiilen ödenmiş veya Türkiye'ye ayrılmış ve ödenmiş sermayelerinden, bilançoda görülen zararın yedek akçelerle karşılanmayan kısmı ile yabancı ülkelerdeki şubelerine ayırdığı sermaye düşüldükten sonra kalan bakiyeyi,
7. Yedek akçeler; Bu Kanunun 32 nci maddesine, Türk Ticaret Kanunu ve ilgili kanunlar ile bankaların anasözleşmelerine göre ayrılan ve bankanın üç aylık hesap özetlerinde görülen yedek akçeler toplamından, varsa bilanço zararının düşülmesi sonucunda elde edilen bakiyeyi,
8. Özkaynak; bankaların ödenmiş veya Türkiye'ye ayrılmış sermayeleri ile yedek akçeleri toplamını,
ifade eder.
a) Anonim ortaklık şeklinde kurulmaları,
şarttır.
2. İktisadi Devlet teşekkülleri veya kamu iktisadi kuruluşlarının bağlı ortaklığı şeklindeki bankalar birinci fıkranın (b) ve (d) bendi hükmlerine tabi değildir.
3.Sermayenin %10 ve daha fazlasını temsil eden veya bir kişiye ait sermaye payının bu oranı açması sonucunu veren hisse senedi devirleri Müsteşarlığın iznine tabidir. Sermayenin %10 ve daha fazlasına sahip olan ortakların kurucularda aranan nitelikleri taşıması şarttır. Bu nitelikleri kaybeden ortaklar temettü dışındaki ortaklık haklarından yararlanamaz. Bu halde diğer ortaklık hakları tasarruf mevduatı sigorta fonu tarafından kullanılır.
4. Ortak sayısının yüzden aşağı düşmesine yol açan işlemler ile 3 üncü fıkraya göre izin alınmadan yapılan devirler pay defterine kaydolunmaz.
5. Hissesenetlerinin ada yazılı olması şartı özel kanunla veya özel kanuna dayanılarak A.Ş şeklinde kurulan bankalar hakkında da uygulanır.
YABANCI BANKALARIN TÜRKİYEDE ŞUBE AÇMA ŞARTLARI
Şarttır.
2. Türkiye'de şube açan veya açacak olan yabancı bankaların kuruldukları ülkelerde, milli bankaların şube açarak faaliyet göstermek istemeleri halinde, o ülkeler mevzuatına göre tabi olacakları şartlar, bu Kanunun yabancı bankalar için koyduğu şartlardan daha ağır olduğu veya sonradan ağırlaştığı takdirde, Bakanlar Kurulu karşılık olarak ilgili yabancı bankalardan aynı şartları yerine getirmelerini isteyebilir ve bu talebe uymayanların izinlerini iptal edebilir.
1. Banka kurulmasına;
2. Yabancı bankaların Türkiye'de şube açmalarında ilgili ülke
resmi makamlarınca onaylı;
Eklenmesi gerekir.
İZİN VERİLME USULÜ
2. Yabancı bankaların Türkiye'de şube açmalarında izin verilmesi için Bakanlar Kuruluna yapılacak önerilere, 6224 sayılı Yabancı Sermayeyi Teşvik kanunu ve ilgili mevzuata göre yetkili merciin uygun görüşü eklenir.
3. Verilen izinlere ilişkin Bakanlar Kurulu kararları Resmi Gazeede yayımlanır. Yabancıların Türkiye'de şube amları için özel şartlar öngörüldüğü taktirde bunlar kararlarda gösterilir.
KURULUŞ İZNİNİN İPTALİ
KURULUŞTAN SONRA VERİLECEK BEYANNAMELER
Madde 10- 1. Kuruluş izni alan bankalardan, Türkiye'de kurulanlar, ticaret Mahkemesince kuruluşları onaylandıktan ve ticaret siciline tescil ve ilan edildikten; yabancı ülkelerde kurulan bankaların Türkiye'deki şybeleri ise ticaret siciline tescil ve ilan edildikten ve Türkiye'ye ayrılan özkaynakları döviz olarak getirilip Türkiye cumhuriyet Merkez Bankasına satılarak karşılığı ilgli hesaplara geçirildikten sonra Müsteşarlık ve Sanayi ticaret Bakanlığına birer beyanname verirler.
ve şube açma işlemleri tamamlanan bankalar, mevduat kabulü veya bankacılık işlemleri yapma izni almak için bir beyanname ile Müsteşarlığa başvururlar. Bu başvuru ile iznin verilmesine ilişkin usûl ve esaslar Müsteşarlıkça çıkarılacak yönetmelikle tespit edilir.
2. Türk kanunlarına göre kurulan bankaların beyannamelerinde;
Gösterilir ve bu beyannameye bankanın kuruluşuna ait belgelerin noterce onaylı örnekleri ile kuruluş bilançosu bağlanır.
3. Yabancı ülkelerde kurulmuş olup da Türkiye'de şube açarak faaliyete
geçecek olan bankalar da beyannamelerinde
Gösterirler ve Türkiye'deki şubelerin açılmasına ilişkin belgelerin ve son bilançolarının noterce onaylı örneklerini bu beyannameye alırlar.
4. Türkiye'de şube açmak suretiyle faaliyette bulunan yabancı bankalar ikinci şubelerini açtıkları tarihten itibaren en geç 1 ay içinde Müsteşarlığa ayrıca bir beyanname vererek Türkiye'deki şubelerinden birini diğer şubeleri temsile yetkili ve sorumlu yönetim merkezi olarak göstermek zorundadırlar.
BANKACILIK İŞLEMLERİNE VE MEVDUAT KABULÜNE İZİN
2. Yapılan inceleme sonucunda durumları uygun bulunmayanlara gerekli düzeltmeleri yapmaları ve eksikleri tamamlamaları için uygun bir süre verilir. Bu süre içinde yeniden başvuranlar hakkında 1 inci fıkra hükümlerine göre yeniden yapılan inceleme sonunda durumları uygun bulunmayanlara sonuç tebliğ olunur ve haklarında 9 uncu maddeye göre işlem yapılır.
BANKACILIK İŞLEMLERİ YAPMA VEYA MEVDUAT KABULÜ İZİNLERİNİN KALDIRILMASI
2. Bu sakıncanın ortadan kalkması halinde mevduat kabul ve bankacılık
işlemleri yapma yetkisi Bakanlar Kurulu'nca aynı usulde verilebilir.
2. Bu maddenin uygulamasında yazılı veya sözlü olarak veya herhangi bir şekilde halka duyurulmak suretiyle faiz veya her ne ad altında olursa olsun bir ivaz karşılığında istendiğinde veya belli bir vadede ayni veya misli olarak iade edilmek üzere para alınması mevduat kabulü sayılır.
Kabul edilen para karşılığında mevduat hesap cüzdanı yerine adi veya ticari senetler veya makbuz verilmesi durumu değiştirmez. Ayrıca faiz veya her ne ad altında olursa olsun bir ivaz taahhüt edilip edilmediğine bakılmaksızın menkul kıymetlerin ibrazında veya belli bir vadede geri alınacağı taahhüdünü içeren belgeler eşliğinde satılması da mevduat kabulü hükmündedir.
3. Resmi ve özel kuruluşlar ile ortaklıklarda, yalnız kendi çalışanlarına ait olmak üzere sağlık ve sosyal yardım, ihtiyat ve tasarruf sağlama amaçlarıyla kurulan sandıkların münhasıran kendi üyelerinden ve bu amaçlar için topladıkları paralar mevduat sayılmaz. Bu sandıklar staülerine uygun faaliyette bulunmakla birlikte,nakit mevcutlarını milli bankalara yatırmak zorundadır.
4. Kalkınma ve Yatırım Bankalarının genel esaslar dairesinde tahvil, bono ve benzeri menkul kıymet ve kıymetli evrak ihracı suretiyle sermaye piyasasından kaynak sağlamaları mevduat sayılmaz.
2. Şube açma izinleri Sanayi ve Ticaret Bakanlığının uygun görüşü alındıktan sonra verilebilir.
3. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası hariç olmak üzere, özewl kanunla kurulan bankalar da bu madde hükümlerine tabidir.
ŞUBE AÇMA İZNİNİN USUL VE ŞARTLARI
2. Şube açmaizninin verilmesinde ayrıca ilgili bankanın mali bünyesi, kanuniyükümlülüklerini yerine getirme bakımından genel tutumu mevduatındaki gelişme gibi hususlar gözönünde tutulur.
3. İzin tarihinden itibaren 1 yıl içinde açılmayan şubeler için verilmiş olan izinler geçersizdir.
ŞUBELER İÇİN GEREKLİ ÖZKAYNAKLAR
Özkaynak bulundurmak zorundadırlar.
2. Bankalar, genel nüfus sayımlarından sonra geçici sonuçların Devlet İstatistik Enstitüsünce yayınlanmasını izleyen 1 yıl içinde şubeleri için bulundurmaları gereken özkaynaklarını sayım sonuçlarının gerektirdiği miktara çıkartmakla yükümlüdürler.
3. Bankaların şubelerinde biri nam ve hesabına işlem yapmak üzere turizm, fuar, konferans gibi nedenlerle açtıkları geçici irtibat büroları ve şanj büroları ile Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankasının dahili muhabereleri tarafından devlet daire ve kuruluşları ve askeri kıta ve karargahlarda açılan sürekli iritbat büroları 1 inci fıkra hükümlerine tabi değildir.
ŞUBELERİN BİRLEŞTİRİLMESİ
2. Şubelerinden bir veya birkaçının faaliyetlerini tatil ve tasfiye etmek isteyen bankaların da durumu bu konudaki kararın alındığı tarihten itibaren 15 gün içinde müsteşarlık ve Sanayi ve Ticaret Bakanlığna bilirmeleri şarttır.
2. Bankaların genel kurullarında, sermayenin %1 ve daha fazlasına sahip olan ortaklar ile yönetim kurulu başkan ve üyeleri, denetçiler ve birinci derecede imza yetkisine sahip olanlar vekil olarak oy kullanamazlar.
3. İkinci fıkra dışında kalan kimselerin vekil olarak kullanabilecekleri azami oy sayısı, toplam oy sayısının %1 ini aşamaz.
SERMAYE ARTIRIMINDA ÖZEL KARAR NİSABI VE ANASÖZLEŞME DEĞİŞİKLİĞİ
2.Sanayi ve ticaret Bakanlığı tarafından bankaların anaözleşme değişikliklerine izin verilebilmesi Bakanlığın uygun görüşünün alınmasına bağlıdır.
YÖNETİM KURULU
2. Türkiye'de şube açmak suretiyle faaliyette bulunan yabancı bankaların Türkiye'deki yönetim merkezlerinde, yönetim kurulu yetki ve sorumluluklarını taşıyan bankanın merkez müdürünün de dahil olduğu üç kişilik bir müdürler kurulu kurulur.
YÖNETİM KURULU ÜYELERİNİN HİSSE SENEDİ TAVDİ YÜKÜMLÜLÜĞÜ
2. Türkiye'de faaliyette bulunan yabancı bankaların müdürler kurulu başkan ve üyeleri Türkiye'ye ayrılan ve fiilen ödenen sermaye miktarı üzerinden hesaplanan meblağı nakten veya Devlet tahvili olarak yatırmak zorundadırlar.
3. Devlet daire ve kuruluşları ile bankalar ve diğer kurum ve ortaklıkları temsilen seçilen banka yönetim kurulu üyelerinin hisse senedi tevdi yükümlülüğü temsil ettikleri daire, kuruluş,banka, kurum veya ortaklıklar tarafından yerine getirilir.
4. Yukarıdaki hükümler gereğince tevdi olunan hisse senetleri veya teminat akçeleri bir borca karşılık gösterilemez, terhin ve adına tevdi olundukları kişilerin banka yönetim kurulu üyeliği görevinden doğan mali sorumlulukları dışında haczedilemez.
KREDİ KOMİTESİ
2. Türkiye'de şube açmak suretiyle faaliyet gösteren yabancı bankalarda müdürler kurulu aynı zamanda kredi komitesi görevini görür.
3. Herhangi bir toplantıya katılamayacak kredi komitesi üyesi yerine görev yapmak üzere iki yedek üye seçilir.
4. Kredi komitesinin oybirliği ile verdiği kararlar doğrudan doğruya çoğunlukla verdiği kararlar yönetim kurulunun onayından sonra uygulanır.
5. Yönetim kurulu, kredi komitesinin faaliyetlerini denetlemekle yükümlüdür. Yönetim kurulu üyelerinden herbiri, kredi komitesinden, komitenin faaliyetleri hakkında her türlü bilgiyi istemeye ve gerekli göreceği her türlü kontrolü yapmaya yetkilidir.
GENEL MÜDÜR VE YARDIMCILARI
2. Denetçilerin yüksek öğrenim görmüş ve bankacılık, hukuk ve muhasebe konularında bilgi ve tecrübe sahibi kimselerden seçilmeleri şarttır.
DENETÇİLERİN GÖREVLERİ
YEMİN
Bankaların denetçileri ile genel müdür ve yardımcıları da yemin etmek zorundadırlar.
2. Yemin için yapılan başvurular mahkemelerce acele işlerden sayılır. Yemin tutanaklarının mahkemece onaylı bir örneği bankaca yemin tarihini izleyen bir hafta içinde Müsteşarlığa gönderilir.
3. Yemin yükümlülüğüne tabi kimseler yemin etmeden göreve başlayamazlar. Bu kimselerin yeminli bulundukları sürelerin sonunda aynı görevlere tekrar seçilmeleri veya atanmaları halinde yeniden yemin etmeleri gerekmez.
MAL BEYANI
KARAR DEFTERİ
BANKALARDA ÇALIŞMASI YASAK OLANLAR
2. Bankalar bu gibi kimselerin imza yetkilerini derhal kaldırmak zorundadırlar.
MUHTEMEL ZARAR KARŞILIĞI
2. Bu karşılıklar ancak zararların mahsubunda kullanılır. Mahsup sonucu ortaya çıkan noksanlık giderilinceye kadar karşılık ayrılmasına devam olunur.
3. Bakanlar Kurulu 1 inci fıkra dışında bankalarca verilen kredilerin durum ve özelliklerini gözönünde bulundurarak doğabilecek muhtemel zararlar için karşılık ayrılmasına ve bunlara ilişkin usul ve esasları tespite yetkilidir. Bankaların Bakanlar Kurulu kararı uyarınca ayırmak zorunda kaldıkları karşılıkların teminatsız kalan kredilere tekabül eden kısımları ayrıldıkları yılda kurumlar vergisi matrahının tespitinde gider olarak kabul edilir.
YEDEK AKÇELERİN KULLANILMASI
2. Zararların kanuni yedek akçelerle karşılanmasının gerektiği hallerde zararların kapatılması için kullanılan yedek akçelere tekabül eden karşılıklar Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasınca ilgili bankaya iade olunur.
3. Kanuni Yedek Akçeler Karşılığı Devlet Tahvili hesaplarının tabi olacağı şartlar ve uygulama esasları Müsteşarlıkça tespit ve ilan olunur.
MEVDUATIN TASNİFİ
2. Tasarruf mevduatı, gerçek kişiler tarafından bu nam altında açtırılan ve ticari işlemlere konu olmayan mevduattır. Ancak vadesiz tasarruf mevduatı hesapları üzerine münhasıran çek keşide edilmesi ticari işlem sayılmaz.
MEVDUATIN ÇEKİLMESİ
2. Ancak vadeli ve ihbarlı mevduatın bankaların muvafakatı ile vade ve ihbar müddetinden önce çekilmesi halinde bu mevduata uygulanacak azami faiz oranını tespite Bakanlar Kurulu yetkilidir.
2. Her türlü mevduat, emanet ve alacaklardan son talep, işlem veya mudiin herhangi bir şekilde yazılı talimatı tarihinden başlayarak 10 yıl geçtiği halde sahipleri tarafından aranmamış olanlardan, tutarı veya değeri 5.000 lirayı aşan mevduat sahiplerinin mevcut adreslerine bir mektupla bildirdikten sonra tamamının bu sürenin bitimini izleyen takvim yılı başından itibaren 6 ay içinde bankalarca sahiplerinin isim, kimlik ve adresleri ve haklarının faizleri ile ulaştıkları tutarlar gösterilmek suretiyle düzenlenecek bir cetvel ile Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasına devredilir.
3. İkinci fıkra gereğince Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasına devredilen mevduat, emanet ve alacaklardan tutarı veya değeri 5.000 lirayı aşmayanlar Bankaca Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonuna intikal ettirilir. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası tutar veya değeri 5.000 lirayı aşanları Resmi Gazete ile ilan eder. İlandan itibaren 1 yıl içinde sahip veya mirasçıları tarafından aranmayan mevduat, emanet ve alacaklar bu sürenin bitiminde Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonuna gelir kaydedilir.
4. Küçükler adına ve yalnızca bunlara ödeme yapılmak kaydıyla açtırılan hesaplarda, bu maddede yazılı zamanaşımı süreleri küçüğün reşit olduğu tarihte işlemeye başlar.
MEVDUATA VERİLECEK FAİZLER
2. Bankalar mevduata peşin faiz veremeyecekleri gibi her ne suret ve şekilde olursa olsun mevduat sahiplerine, yukarıdaki fıkraya göre alınan karar ve tedbirlere aykırı olarak munzam menfaat temin edemezler ve bunlara aykırılığa yol açacak itlemler yapamazlar.