Uzay Araştırma Görevleri ve Teleskopları
Uzay araştırma görevleri ve teleskopları yazımızda; Galileo , Magellan , HUBBLE Uzay Teleskobu, Astro-1 ve Geniş Bant X-ışını Teleskopu (BBRT), Compton Gamma Ray Gözlemevi(CGRO) ve Mars Yaşam Görevleri gibi konulardan bahsedeceğiz.
İlk Olarak Galileo Görevi
1989 senesinin ekim ayında, Jüpiter gezegenini ziyaret etmek için Galileo görevi başlatıldı. Jüpiter’e giderken Galileo adını İtalyan gökbilimci olan Galileo Galilei’den alınmıştır. 17. yüzyılın İtalyan astronomu birkaç asteroit fotoğrafı çekti. Galileo uzay aracı Jüpiter’in atmosferini, uyduları ve çevresindeki manyetısferi incelemek için tasarlandı. Uzay aracı şu anda Jüpiter’in yörüngesinde ve gezegenin uydularında uzatılmış bir çalışma yürütmektedir.
Magellan Görevi
Venüs’ün atmosferi, kalın sülfürik asit bulutları, yüksek basınçları ve yüksek sıcaklıklarıyla insanların yaşamı için uygun değildir.Bunun için 1989 yılının mayıs ayında Magellan uzay aracı Venüs’ün yörüngesine yollandı. Magellan, Venüs’ün yoğun atmosferine girmek ve gezegenin yüzeyinin haritasını çıkarmak için radar kullandı. Böylelikle önemli bir görevi yerine getirmiş oldu.
HUBBLE Uzay Teleskobu
Önemli uzay araştırma görevleri ve teleskopları yazımızda bu teleskop, ultraviyole ve optik görüntülemeyi spektroskopi ile birleştirerek çeşitli astronomik nesneler hakkında yüksek kaliteli veriler sunar.
Uyduda ki ana ayna daha sonra bazı kusurlar nedeniyle gizlenmiş olsa da, gökbilimciler bilgisayar işleme yoluyla bazı odak dışı görüntüleri kısmen telafi edebildiler.
Aralık 1993’te HUBBLE servis misyonu, astronotların kusurlu aynalara telafi cihazları eklemelerine, yeniden odaklanmalarına ve diğer aletleri ve güneş panellerini değiştirmelerine veya onarmalarına izin verdi. Bakım görevleri, görülmemiş ışık hassasiyeti ve görüntülerin netliğini getirdi.
Astro-1 ve Geniş Bant X-ışını Teleskobu(BBRT)
1990 Yılının aralık ayında, uzay mekiğinde Kolombiyalı mürettebatın uçuşu sırasında iki deneyini yaptı. Astro-1 önemli alet platformu ve Geniş Bant X-ışını Teleskobu(BBXRT), astronomik nesnelerin X-ışını ve ultraviyole radyasyonunu inceler.
Compton Gamma Ray Gözlemevi(CGRO)
Önemli uzay araştırma görevleri ve teleskopları yazımızda bu görev 1991 Nisan ayında Compton Gama Işını Gözlemevi(CGRO) uzay mekiğinden fırlatıldı. CGRO, NASA’nın büyük gözlemevlerinden biridir. CGRO genellikle gama ışınları alanındaki en önemli keşiflerden birini yaptı.
Bu keşiflerindeki gözlemler;
- Gama ışını patlamaları (kısa ama olağandışı güçlü patlamalar) gökyüzünde eşit olarak dağıtılması gibi olaylar gözlemlendi.
- Gama ışını gürültü patlayıcılar yeni bir nesne kategorisi haline gelir.Galaksinin merkezi karşı madde radyasyonunda patlar olarak gözlemlendi.
Mars Yaşam Görevi
Mars yaşam görevi uzun vadeli bir keşfetme görevidir. Gezegene ilk yolculuk NASA tarafından başlatıldı. Mars’ın yörüngesi izin verdiğinde Mars’a uzay aracı, yaklaşık 26 ay da bir girebiliyordu.
Mars’a giderken 1998-1999 yıllarında bir takım sorunlar olmuştur. Bu sorunlar kaybolma veya bulamama gibi olarak NASA kaynaklarında anlatılmaktadır. 2001 yılının sonlarına doğru Mars’ın yüzeyi haritalamaya başlanmıştı. 2003 yılında amaç yüzeyindeki mineral yapılarını anlamak olarak düşündü.
İlerleyen zamanlarda Marsın yüzeyinde gezecek olan robotik bir alan jeoloğu olarak davranmasına izin verecek entegre bir alet takımı(kameralar, spektrometreler, mikroskoplar ve aşınma aracı) ile donatıldı. Mars’ın yüzeyinde 90 günlük operasyonel ömürleri boyunca 1 kilometreye kadar bir arama menziline sahipdi.
Daha sonra 2005 yılında NASA güçlü bir yörünge aracı geliştirmeyi planladı. Asıl amaç su kanıtlarını takip etmek ve yüzey gözlemleri ile yörünge arasındaki boşlukları doldurmak için yeni uzaysal ölçeklerde ve yeni spektral bölgelerde yüzeyin analizine odaklanmak olarak geçmiş yıllar da ona göre çalışma yaptı. 2007-2008 yıllarına doğru bir takım çalışmalar yapıldı. Bu yıllar dan sonra amaç akıllı bir bilim labaratuvarı kurmak oldu. Bu labaratuvar örnek alma, analiz vb. olayları gerçekleştirmek için istendi.
not: Günümüze kadar bu yazımızda bahsedilmeyen birçok olay yaşandı bu olaylar ve devamı başlık halinde tek makale olarak web sitemizde yayınlanacaktır.
Kaynak:
- V-gram. A Newsletter for Persons Interested in the Exploration of Venus” (Press release). NASA / JPL. March 24, 1986. hdl:2060/19860023785
- NASA / National Space Science Data Center.
- Guide, C. Young (1990). Magellan Venus Explorer’s Guide. NASA / JPL
- Ferreira, Becky (24 Temmuz 2020). “Mars’taki Yaşamla İlgili 3 Büyük Gizem – Erken Mars ne kadar yaşanabilirdi? Neden daha az misafirperver hale geldi? Ve şimdi orada yaşam olabilir mi?” . The New York Times
- NASA-HUBBLE
- jpl. nasa. gov/missons/galileo