Düyunu Umumiye İdaresi Nedir Kısa Bilgi
Osmanlı Devleti II.Abdülhamit Tanzimat Dönemi'nde, alınan dış borçlara ve bu borçları ödemek amacı ile oluşturulan kuruma Düyun-u Umumiye denir.. 19.yüzyılın ikinci yarısından itibaren dış borçlar, yatırım alanı arayan Avrupa sermayesinin özendirmesi ve bazı yenilikler için yapılan harcamalar nedeni ile hızla artmıştır. 1854 - 1874 arasında 15 kez dış borç alınmış, Osmanlı Devleti borçların fazilerini bile ödiyemez duruma düşünce 1875 Ekimi'nde Ramazan Kararnamesi (Muharrem Kararnamesi) olarak anılan bir dizi karar ile vadesi gelen taksitlerin yarısının ödeneceği açıklanmıştır. Fakat bu taksitleri 3 ay ödeyebilmiş, Mart 1876'da ödemeler bütünü ile durmuştur.
Eylül 1881'de alacaklı temsilciler İstanbul'da toplanmış,toplantı sonucunda borçları, alacaklıların seçeceği üyelerden oluşan bir meclisin yönetmesi kararlaştırılmıştır. 20 Aralık 1881'de düzenlenen Muharrem Kararnamesi ile anlaşmaya varılmıştır. Duyun-i Umumiye'nin yönetim kurulu İngiliz ve Hollandalı alacaklıları temsilen birer, Alman, Avusturyalı, Fransız, İtalyan ve Osmanlı hamilleri ile Osmanlı Bankası ve Galata bankerlerini temsilen birer olmak üzere 8 üyeden oluşuyordu.
Kararname, 1858-1874 yılları arasında yapılan 5.5 milyon franklık borçlanmayı kapsamaktaydı. Osmanlı Devleti Düyun-i Umumiye'nin kuruluşundan sonra da borçlanmaktan kurtulamamıştır. I.Dünya savaşı sonunda imzalanan Sevr Antlaşması'ndan sonra daha kötüye giden Düyunu Umumiye idaresinin Osmanlı ekonomisi üzerinde ki olumsuz etkilerine Ankara Hükümeti tarafından son verilmiştir.
Düyunu Umumiye Ne Zaman Kaldırıldı?
Ankara Hükümeti'nin güçlenmesi ile Düyunu Umumiye'nin denetlediği gelir miktarı da düşmeye başlamış, Ankara hükümeti Lozan Antlaşması ile Osmanlı Devleti'nden kalan borçları ödeme konusunda alacaklılar ile anlaşmıştır. Bu anlaşma ile Düyun-i Umumiye,taksitleri alacaklılara ulaştıran bir araç durumuna getirilmiştir.
Duyunu Umumiye'yi Kim Kaldırdı?
Düyunu Umumiye Ankara Hükümeti diğer ismiyle Türkiye Büyük Millet Meclisi Hükûmeti tarafından görev yetkileri kısıtlanmıştır. Dönemin heyeti ise ;
- 1920-1921 Mustafa Kemal Paşa - Meclis Reisi
- 1921-1922 Fevzi Paşa
- 1922-1923 Hüseyin Rauf Bey
- 1923 Ali Fethi Bey
Duyunu Umumiye Binası Neresidir?
1897 yılında Cağoloğlu'nda inşa edilen Düyunu Umumiye günümüzde İstanbul Erkek Lisesi olarak eğitim faliyetlerine devam etmektedir.