İsm-i mevsuller kendisinden sonra gelen cümle ile anlam kazanan kelimelerdir. Kendilerinden sonra gelen bu cümleye sıla cümlesi denir. Sıla cümlesini içerisinde ism-i mevsule dönen ve aid adı verilen bir zamir bulunması gerekir.
İsm-i mevsuller özel ve ortak olmak üzere ikiye ayrılırlar.
- Özel ism-i mevsuller;
Müfred müzekker için الّذي
Müfred müennes için الّتي
Merfu durumdaki müsenna müzekker için اللّذني
Mansub ve mecrur durumdaki müsenna müzekker için اللّذَيْن
Merfu durumdaki müsenna müennes için اللّتان
Mansub ve mecrur durumdaki mesenna müennes için اللّتَيْن
Müzekker çoğullar için الّذِين
Müennes çoğullar için اللَّاتِي, اللّواتِي, اللَّائي
- Ortak ism-i mevsullerden bazıları;
Sadece akıllılar için مَنْ
Sadece akılsızlar için مَا
Not: İsm-i mevsuller Türkçe’ye –en, -diği, -ki şeklinde tercüme edilirler.
Örnekler;
أُحِب الرّجلَ الّذي علّمنِي ربِّي
Bana rabbimi öğreten adamı severim.
خضير الناس من ينفع الناسَ
İnsanların hayırlısı, insanlara faydalı olandır.
نشرت المجلّةُ ما كتبتُ لها من القصص
Hikayeler yazdığım dergi yayınlandı.