Neden aşı olalım?
Hepatit A ciddi bir karaciğer hastalığıdır. Buna hepatit A virüsü (HAV) neden olur. HAV, kişiden kişiye, enfekte olmuş kişilerin dışkılarıyla temas yoluyla yayılır. Bu durum, kişi ellerini düzgün yıkamıyorsa kolaylıkla gerçekleşebilir. Hepatit A size yiyeceklerden, sulardan veya HAV bulaşmış nesnelerden bulaşabilir.
Hepatit A belirtileri aşağıdakiler olabilir:
- Ateş, bitkinlik, iştahsızlık, bulantı, kusma ve / veya eklem ağrısı
- Şiddetli mide ağrısı ve ishal (çoğunlukla çocuklarda) veya
- Sarılık (sarı renkli cilt veya gözler, koyu renk idrar, kil rengi dışkı).
Bu belirtiler genellikle maruz kaldıktan 2-6 hafta sonra ortaya çıkar ve genellikle 2 aydan daha kısa sürer ancak bazı insanlar 6 ay kadar uzun süre hasta olabilirler. Hepatit A geçiriyorsanız, çalışamayacak kadar çok hasta olabilirsiniz.
Çocuklarda genellikle belirtiler yoktur, ancak yetişkinlerin çoğunda vardır. Belirtiniz olmaksızın HAV’ı yayabilirsiniz.
Hepatit A, karaciğer yetmezliğine ve ölüme neden olabilir. Ancak bu durum nadiren görülür. 50 yaş ve üstü kişiler ile hepatit B veya C gibi diğer karaciğer hastalıklarına sahip olanlarda bu durum daha sık görülür.
Hepatit A aşısı hepatit A’yı önleyebilir. Hepatit A aşısı 1996 yılının başlarında Birleşik Devletlerde önerilmiştir. O tarihten bu yana ABD’de her yıl bildirilen vakaların sayısı yaklaşık 31.000’den 1.500’den daha az vakaya düşmüştür.
Hepatit A aşısı
Hepatit A aşısı inaktif (ölü) bir aşıdır. Uzun süreli koruma için 2 doz gerekir. Bu dozlar en az 6 ay arayla verilmelidir.
Çocuklar ilk ve ikinci yaş günleri arasında (12 ila 23 ay arasında) rutin olarak aşılanırlar. Daha büyük çocuklar ve ergenler 23 aylıktan sonra aşı yapılabilirler. Daha önce aşılanmamış ve hepatit A’ya karşı korunmak isteyen erişkinlere de aşı yapılabilir.
Aşağıda listelenen kişilere Hepatit A aşısı yapılmalıdır:
- Hepatit A’nın sık görüldüğü ülkelere seyahat edenler,
- Başka erkeklerle cinsel ilişkisi olan erkekler,
- Yasadışı ilaçlar kullananlar,
- Hepatit B veya hepatit C gibi kronik karaciğer hastalığı olanlar,
- Pıhtılaşma faktörü konsantresi ilaçları ile tedavi görenler,
- Hepatit A ile enfekte hayvanlarla çalışanlar veya hepatit A araştırma laboratuvarında çalışanlar veya
- Hepatit A’nın sık görüldüğü bir ülkeden evlat edinilen bir çocukla yakın temas olasılığı olanlar
Bu gruplardan herhangi biri hakkında daha fazla bilgi edinmek istiyorsanız, sağlık görevlinize danışınız.
Hepatit A aşısının diğer aşılarla aynı anda uygulanmasının bilinen bir sakıncası yoktur.
Bazı insanlara bu aşı yapılmamalı
Aşağıdaki durumlar mevcutsa bunları size aşı yapanlara söyleyiniz:
- Şiddetli, hayatı tehdit eden alerji
- Bir doz hepatit A aşısından sonra hayatınızı tehdit eden alerjik bir reaksiyon yaşadıysanız veya bu aşının herhangi bir bileşenine karşı ciddi bir alerjiniz varsa, aşı olmamanız tavsiye edilebilir. Aşı içeriği hakkında bilgi edinmek için sağlık görevlinize danışınız.
- Kendinizi iyi hissetmiyorsanız
- Nezle gibi hafif bir hastalığınız varsa muhtemelen bugün aşı yapılabilirsiniz. Orta veya ağır derecede hastaysanız muhtemelen iyileşinceye kadar beklemelisiniz. Doktorunuz size tavsiyede bulunabilir.
Aşı reaksiyonu riskleri
Aşılar dâhil olmak üzere her ilacın yan etkiye neden olma riski vardır. Bunlar genellikle hafiftir ve kendiliğinden düzelir. Fakat ciddi reaksiyonlar da mümkündür.
Hepatit A aşısı uygulananların çoğunda herhangi bir sorun yaşanmaz.
Hepatit A aşısı sonrasında görülen hafif sorunlar şunlardır:
- Enjeksiyonun yapıldığı yerde ağrı veya kızarıklık
- Düşük dereceli ateş
- Baş ağrısı
- Yorgunluk
Bu sorunlar ortaya çıkarsa, enjeksiyondan hemen sonra başlar ve 1 ya da 2 gün sürer.
Doktorunuz size bu reaksiyonlar hakkında daha çok bilgi verebilir.
Enjekte edilen herhangi bir aşıdan sonra ortaya çıkabilecek sorunlar:
- Bazı insanlar bazen aşı dâhil tıbbi bir işlemden sonra bayılabilirler. Yaklaşık 15 dakika boyunca oturma veya uzanma, bayılmayı ve düşüşün neden olduğu yaralanmaları önlemeye yardımcı olabilir. Başınız dönerse, görme değişikliğiniz olursa veya kulaklarınızda çınlama varsa sağlık görevlinize söyleyiniz.
- Bazı insanlarda, enjeksiyon sonrası beklenenden daha şiddetli ve uzun süreli omuz ağrısı olabilir. Bu çok nadiren olur.
- Herhangi bir ilaç ciddi bir alerjik reaksiyona neden olabilir.
Bu tür reaksiyonlar aşıdan sonra çok nadir görülür, yaklaşık bir milyon dozda 1 olduğu tahmin edilmektedir ve aşılamadan sonra birkaç dakika ila birkaç saat içinde meydana gelebilir.
Herhangi bir ilaç gibi bir aşının da, ciddi bir tıbbi hasar veya ölüme neden olma ihtimali, çok düşük olsa da vardır.
Aşıların güvenliği daima izlenmektedir.
Ciddi bir reaksiyon olursa?
Neye dikkat etmeliyim?
Yüksek ateş, şiddetli karın ağrısı veya ishal gibi olağandışı bir durum olup olmadığını takip ediniz.
Allerjik reaksiyon belirtileri, tabletleri yuttuktan birkaç dakika ila birkaç saat içinde ortaya çıkan nefes darlığı, ses kısıklığı, hırıltılı solunum, kurdeşen, solukluk, güçsüzlük, hızlı kalp atışı veya baş dönmesi olabilir.
Immunization Action Coalition ndan uyarlanan, AşI bi̇lgi̇lendi̇rme açiklamasi