İbrahim Halil ER
Ruslar -1- Rus adının kökeni
İngilizcesi "rowing olan kürek çekme fiilinden gelir bu ad.
İsveççesi "ro", aletin adı da "rodd". Kürek çekmek diyince aklımıza ilk gelen eski topluluk Vikingler.
Finlilerin bu sözcükleri kendi dillerine uyarlamasıyla günümüzdeki Ruotsi adı çıkmıştır, yani Fin dilinde isveç.
Finlilerin İsveçlilere taktığı adı tüm dünya Ruslara takıyor. Fince ülke adları genel anlamda başka hiçbir dile benzemez. Kendilerine de herkes Finland derken onlar bataklık anlamındaki suo sözcüğünden gelen -ki bunun da türkçe su sözcüğünden geliyor olması kuvvetle muhtemel- Suomi adını veriyor). Bunun nedeni de ilk Rusların Vikinglerin bir kolu olan Vareglerden geldiğine inanılması.
Slavların Menşei
Slavların Hind-Avrupai (ari) kavime mensup oldukları son araştırmalarca saptanmış bu konuda hiçbir şüpheye yer bırakılmamıştır. IX-X yüzyıla mezar kazılarında Slavların kumral, orta boylu, yassı başlı insanlar olduğu ve Şimal ırkına benzedikleri saptandı. Bu cihetle Arap ve Bizans kaynaklarında aynı zamanda Slavlar “Sarışın” olarak da tanımlanmaktaydı.
Slavlar; Doğu Slavları, Batı Slavları ve Güney Slavları olmak üzere üç gruba ayrılırlar. Ruslar, Ukraynalılar ve Beyaz Ruslar Doğu Slavları grubuna girer. Polonyalılar (Lehler), Çekler ve Slovaklar Batı Slavları grubuna girer. Boşnaklar, Hırvatlar, Sırplar, Karadağlılar, Bulgarlar, Slovenler ve Makedonlar ise Güney Slavları grubuna girer.
Slavların köle ticaretiyle iç içeliği, yaygın bir şekilde “Slav” ve “slave” (köle) sözcüklerinin eşanlamlı oldukları düşüncesine yol açmıştır.
Rus adının ne manaya geldiği veya nereden geldği tartışma konusu olmakla birlikte burada bahsedilen görüşlerden sadece ikisini anlatacağız. Bunlardan birincisi Rus Tarihçisi Vernadsky’nin söylediği “Rus ismi bir Alan Klanı olan “Ruk”lardan gelmekte olup zaman içinde zaman içinde Ros- Rus adını almıştır ve “ışık saçan” manasına gelir.
Doğu Slavları
Rus Milleti’nin oluşumunda etkili olan Vareg-Norman ve Slav Uruğları unsurlarından biri olan Doğu Slavları diğer Slav Uruğlarına nazaran daha iyi asker ve daha çok disiplinlidir. Bunun en önemli sebebi Antların (Doğu Slavlarının) uzun yıllar önce Avarlar sonra Hazarlar olmak üzere iki büyük Türk devletinin etkisi altında kalmasıdır. Bu süreçte Slavlar, Türklerden esinlenerek siyasi teşkilatlarını ve kültürlerini kurmuş
Rus Milletinin bel kemiğini oluşturan bu Slav unsurları zamanla üç ana kola ayrılır. Batıda Çekler ve Lehler, Güneyde Balkan Slavları ve Rusların bel kemiğini oluşturan Doğu Slavları.
Şu anda birçok Rus Tarihiçisi başta olmak üzere diğer ülkelerdeki tarihçinlerin ana düşüncesi Rusların, Slavlarla ile Normanların karşılaşması sonucu ortaya çıktığıdır.
Normanlar, Bizansta ücretli askerlik yapmışlar ve sürekli yerli slav halkı ile beraber Bizans ile ticaret yapmışlardır. İşte bu ücretli kıtalara “Vareg”14 adı verilmiş, kıtaların içindeki her bir askere ise “Drujina” ismi verilmiştir. Ücretli kıtaların başında bulunan Norman beylerine ise “Knez” denmiştir. Zaman içerisinde bu Norman kütlesi Varegler, kalabalık Slav halkı arasında erimiş ve böylece Vareg-Rus tabiri ortaya çıkmıştır. Bir süre sonra sadece Rus adı kalmış oldu.
Hristiyanlık
Ruslar Hristiyanlık dinine 867 yılında Bizans Patriği’nin misyonerlerini göndermesi ile girmeye başlamıştır.