

Abidin Dino
Hayatı, Sanatı, Eserleri, Resim ve Karikatürleri
23 Mart 1913 günü İstanbul'da doğan
Abidin Dino; çocukluk yıllarını ailesiyle beraber Cenevre - İsviçre'de
geçirdi. Daha sonra ailecek Fransa'ya gittiler.
Dino ailesi, Cumhuriyetin kurulmasını takiben,
1925 yılında İstanbul'a döndü.
Ağabeyi şair Arif Dino'nun desteğiyle Robert
Kolej'de öğrenim gören Abidin Dino; sanata duyduğu ilgi nedeniyle
öğrenimini yarıda bıraktı.
resim, karikatür ve yazı alanında kendini geliştirmeye başladı.
İlk desenleri Yarın gazetesinde, ilk yazıları Artist dergisinde
1930'lu yılların başında yayınlandı.
Bu yıllarda Nazım Hikmet'in şiir ve oyun kitaplarına
kapak desenleri çizdi. Çok genç yaşta ünü ülke sınırlarını aştı.
1933 yılında D Grubu adlı sanat akımının kurucuları arasında
yer aldı. Grubun amacı, memlekette sanatın gelişmesini ve yayılmasını
sağlamaktı. Düşünce yanı ağır basan resimler yapacak, batıdaki çağdaş
akımlarla boy ölçüşecek yenilikler getireceklerdi.
Aynı
yıl "Ankara Türkiye'nin kalbidir" isimli belgesel filmi çekmek için
Türkiye'ye gelen Sovyetler Birliği'nin ünlü yönetmenlerinden Sergay
Yutkeviç bir sergide Dino'nun resimlerini gördü ve o resimlerden
etkilendi.
Yutkeviç'in filmini izleyen Atatürk, kendisinin bir Türk gencini
yetiştirmesinin mümkün olup olmadığını sordu.
Yutkeviç
ülkesine dönmeden önce Dino'yla görüştü ve onun dekoratör ve ressam
olarak da çalışmak üzere SSCB'ye gelmesini istedi.
Dino, 1934 yılında sinema öğrenimi görmek üzere SSCB'ye gitti
ve 3 yıl kaldı. 3 yıl boyunca Leningrad'da Eisenstein ve Yutkeviç'in
yanında makyajdan dekora, rejiden senaryoya tüm yönleriyle sinema
eğitimi aldı.
Yutkeviç'in yönettiği Madenciler filminde çalıştı. 1937'de
2. Dünya Savaşı nedeniyle Sovyetler Birliği tüm yabancı öğrencileri
geri gönderince Leningrad'dan ayrılmak zorunda kaldı.


Abidin Dino, (1913 - 1993) Ressam, Yazar ve siyasetçi.
İstanbulda
1913te doğan ve çağdaş Türk resim sanatının öncülerinden
olan Abidin Dinonun yaşamı çoğunlukla yurt dışında
geçmiştir. Daha doğduğu yıl ailesi İstanbuldan ayrılarak
İsviçrenin Cenevre kentine yerleşmiştir.
Sanatsever bir ailenin ve çevrenin
içinde büyüyen Abidin Dinonun resme olan ilgisi erken
yaşlarda başlamıştı. Bir süre de Fransada kaldıktan
sonra, 1925te ailesiyle birlikte İstanbula dönen Dino,
Robert Kolejine girdi. Ama ders çalışmaktan çok resim
ve karikatür yapmaya çalışıyordu. Sonunda okulu bıraktı.
Bu
alanda kendi kendini yetiştirmeye çalışıyor, karikatürler,
resimler yapıyor
ve bu arada edebiyatla da ilgileniyordu. Dinonun edebiyata
olan ilgisi, ressamlığın yanı sıra daha sonra da sürdü.
1931de artist adlı dergide ilk çizgileri ve yazıları
yayımlanmaya başladığında 18 yaşındaydı.
Bu
arada Nazım Hikmetin şiir ve oyun kitaplarına kapak
desenleri çizdi. Çizgileri gelirli bir olgunluğa ulaşmış,
ressam olarak kendini kabul ettirmişti. Ama henüz hiçbir
resim akımına bağlı değildi. Ağabeyi şair Arif, Dinonun
yenilikçi düşüncelerinden etkileniyor, resim çalışmalarını
yenilik arayışları içinde sürdürüyordu. 1933te ressam
arkadaşları Nurullah Berk, Cemal Tollu, Zeki Faik İzer,
Elif Naci ve heykeltraş Zühtü Müritoğlu ile birlikte
D grubu adıyla anılacak olan topluluğun kurucuları
arasında yer aldı. Bu topluluğun başlangıçta ortak bir
resim anlayışı yoktu. Ama düşünce yanı ağır basan resimler
yapmak amacındaydılar. Batıda gelişen çağdaş akımlarla
boy ölçüşecek bir yenilik peşindeydiler. Bu doğrultuda
yaptıkları resimlerle birçok sergi açtılar.
1933te
SSCBli yönetmen Sergay Yutkeviç Türkiyenin kalbi Ankara
adlı filmi çekmek için Türkiyeye geldiğinde, Abidin
Dinonun resimlerini görerek ilgilendi. Dinonun SSCBde
dekoratör ve ressam olarak kendi çalışmalarına akıtılmasını
istedi. Dino bu çağrıya uyarak, SSCBye gitti ve 3 yıl
orada kaldı. 1937de Parise yerleşen Dino, Bir süre
burada da resim çalışmaları yaptıktan sonra 1939da
yurda döndü.
O
yıllarda ressamlar arasında, İstanbulda yaşamını güç
koşullar içinde kazanan yoksul insanlara, özellikle
de ekmeğini denizden çıkaran balıkçılara karşı büyük
bir ilgi başlamıştı. Abidin Dinonun da içinde bulunduğu
Liman Grubu diye de anılan Yeniler adında bir topluluk
1941de Liman çevresindeki balıkçıları konu alan ve
yankı uyandıran bir sergi açtı.
Abidin
Dino aynı yıl siyasal nedenlerle önce Mecitözüne sonra
da Adanaya sürgüne gönderildi. Sürgündeyken Adanada
Türk Sözü gazetesini yönetti. Kel adlı bir oyun yazdı.
Bu dönem resimlerinde Çukurovanın pamuk işçilerini
konu aldı. Daha sonra İstanbula dönen ve 1951den sonra
Pariste yaşamını sürdüren Dino zaman zaman Türkiyeye
gelerek kişisel sergiler açtı.
Esrarkeşler
(1931-32), Parmak İstifleri (1931-32), İkinci Dünya
Savaşı (1952) adlı dizileri gerçekleştirdi. Tek bir
konu çevresinde yaptığı resimlere de belli bir ad vererek
İşkence (1955), Atom Korkusu (1955), Uzun Yürüyüş
(1955), Uzay (1959), Adalar (1964-65), Savaş ve
Barış (1966), Çıplaklar (1976) diye sergiledi. Yaşar
Kemalcin Deniz Küstü (1978) adlı romanını İlhama Bekirin
Unuttum (1979) ve Melih Cevdet Andayın Tanıdık Dünya
(1984) adlı şiir kitaplarını resimledi. Sanatçı ayrıca
Çingeneler (1950) adlı bir filmin senaryosunu yazmış,
ve yönettiği Gol adlı belgesel bir filmle yurt dışında
Flaherty Ödülünü almıştır. (1966)
************************
Kitapları:
Bir Usta Bir Dünya: Abidin Dino, Eller, Gören Göz İçin
Fikret Mualla, Nazım Üstüne, Pera Palas, Yüzler , Ölüm
mü? Ne Buluş! , El & Yüz: Abidin Dino, Güzin Dino -
Abidin Dino Mektupları (1952 - 1973), El, Ne Güzel Çocukluktu
(Ciltli) , Kızılbaş Günlerim, Kültür, Sanat ve Politika
Üstüne Yazılar, Verese - Kel, Özel Koleksiyon, Yeditepe
Öyküleri , Abidin Londra'da Dünya Kupası Maçlarını Filme
Alırken, Kısa Hayat Öyküm, Sinan, Kısa Hayat Öyküm,
Yapı Kredi Yayınları Futbol Kitapları (2 Kitap), Sahne
ve Kostüm Tasarımı: Abidin Dino Scenery and Costume
Design: Abidin Dino
ABİDİN
DİNO KİTAPLARINA ULAŞMAK İÇİN TIKLAYINIZ
Dino, Sovyetler Birliği'nden sonra Londra ve
Paris'e gitti. Paris'te ressam ve dekoratör olarak film çekim çalışmalarında
bulundu.
Gertrude Stein, Tristan Tzara, Eisentein,Andre
Malrauxve Pablo Picasso gibi dönemin önde gelen sanatçılarıyla dostluklar
kurdu.
1939 yılında Türkiye'ye döndü, 1941'de arkadaşlarıyla
Liman (Yeniler) Grubunu oluşturdu. Çeşitli dergilerdeki çizgi ve
yazılarıyla, halktan yana, gerçekçi bir sanat görüşü ortaya koydu.
Çizgi
ve desenlerin ön plana çıktığı resimlerinde işçi ve köylü tiplerini
özgün bir üslupla işledi.
Başlangıçta Picasso'nun etkisinde kalan sanatçı,
daha sonraları yapıtlarında özgün ve yerel bir senteze ulaştı.
Yeniler Gurubu'nun Liman çevresindeki balıkçıları
konu alan ilk sergisini açtığı 1941 yılında Abidin Dino, siyasi
nedenlerle önce Çorum Mecitözü'ne, sonra da Adana'ya sürgüne gönderildi.
Adana'da Türk Sözü gazetesini yönetti.
Kel
adlı bir oyun yazdı, ancak oyun hemen toplatıldı. Çukurova'nın pamuk
işçilerini konu alan resimler yaptı. Resmin yanı sıra heykel ile
de ilgilenen Dino 1943 yılında dilci Güzin Dino ile evlendi. Sürgün
sona erince İstanbul'a döndü.
1952'de yurt dışına çıkış yasağı kalkınca
Paris'e yerleşti. Fransa, Cezayir, Amerika gibi değişik ülkelerde
sergiler açtı.
Fransa
Plastik Sanatlar Birliği onur başkanlığı New York Dünya Sanat Sergisi
danışmanlığı gibi görevlerde bulundu. 'İşkence', 'Atom Korkusu',
'Savaş ve Barış', 'Çıplaklar', 'Dört Kent', 'Dağ-Deniz' gibi birçok
yapıtı çeşitli galeri, müze ve koleksiyonlarda yer aldı.
Zaman zaman Türkiye'de kişisel sergiler açan Abidin Dino, 7 Aralık
1993 günü Paris'te hayatını yitirdi. Cenazesi İstanbul'a
getirilerek Aşiyan'da toprağa verildi.
****************************************************
Abidin Dino Hakkında
Yazılanlardan Derlenmiştir...
Bana Mutluluğun Resmini Yapabilir misin
Abidin?
Mutluluğun
resmini yapabilir misin Abidin ?"demiş Nazım. Abidin Dino 'da cevaben:
.".....Gidebilseydik meserret kahvesine, İlk karşılaştığımız yere
Ve bir acı kahvemi içseydin. Anlatsaydık O günlerden, geçmişten,
gelecekten,
Ne günler biterdi, Ne geceler... Dinerdi tüm acılar seninle Bir
düş olurdu ayrılığımız, Anılarda kalan. Ve dolaşsaydık Türkiye'yi
Bir baştan bir başa. Yattığımız yerler müze olmuş, Sürgün şehirler
cennet. İşte o zaman Nazım, Yapardım mutluluğun resmini Buna da
ne tual yeterdi; Ne boya... " şiirini yazmış ; sanıldığının aksine,
resim yerine.
Çok güzel ellere sahipmiş Abidin Dino. Bilhassa
kadınları etkileyen gizemli bir çekicilik taşırmış, pek yakışıklı
olmamasına rağmen. El yazısı da aynı oranda etkileyici ve hoşmuş,
kimsenin yazısına benzemeyen bir karaktere sahipmiş.
Öğrenim görmediği halde kendini yetiştiren ve bilgi sahibi olan
bir insan Dino. Sanat, edebiyat, tarih hatta ekonomiye vakıf olacak
kadar bilgili.
Üç
dili rahatça konuşacak kadar allame-i cihan bir insan. Yabancı gazetelere
makaleler yazar,
şaşırtıcı yorumlarda bulunurmuş.
Resim yeteneği sadece yağlı boya tablo yapımı
ile sınırlı değilmiş. Desen, karikatür, heykelle ilgilenir, doymak
bilmeyen bir hevesle her şeyi yapmaya çalışırmış. Sadece bunlarla
da yetinmemiş. Yazı ve tiyatro oyunları yazmış, futbol belgeseli
ve fotoğraf çekmiş.
Hayatı seven ve güzelleştirmeyi bilen bir insanmış. Bir
kır kahvesinde, söğüş domates ve peyniri, ziyafete dönüştürmesini
bilecek kadar yaşamı zenginleştirme mektebinden geçmiş: Kısa bir
vapur yolculuğunu; dünya turuna çevirecek kadar değerli bir insanmış
.
Kanser
olup hastalandığı son zamanlarında; hala insanlara umut aşılamaya
devam etmiş ."Çok iyiyim.. Aslan gibiyim" diyerek; acı çekmesine
rağmen , çevresindekilere durumunu yansıtmamaya çalışmış.
İstanbul Rumelihisarı'nda; mezarı, Selamiçeşme Özgürlük Parkı'nda;
heykeli vardır.
Sen mutluluğun resmini yapabilir misin Abidin?
İşin kolayına kaçmadan hani Çok şükür, çok şükür bugünü de gördüm,
Ölsem gam yemem, gayrının resmini yapabilir misin üstad...?
Abidin Dino'nun Anısına
İzmir'in yeni sanat mekanı "Printmaking Stüdyo
Galeri" görsel etkinliklerinin ikincisinde Türk Resim ve Edebiyatının
en önemli isimlerinden, D Grubu ve Yeniler Grubu öncüsü, Sergay
Yutkeviç'in Film Dekoratörü, Nazım'ın çizgi dili, "Çingeneler" adlı
filmin senaristi, "Goal!" adlı belgesel filmin yönetmeni; Abidin
Dino'nun desen ve resimlerinden oluşan sergiyi İzmir'li sanatseverler
ile buluşturdu.
Mezzaluna, Ege Sanat Tanıtım ve EM Tanıtım desteği ile; Dino'nun
13. ölüm yıldönümü anısına düzenlenen sergide, sanatçının 30'dan
fazla eseri İzmir'li sanat izleyicisi ile ilk kez buluştu.
1913'te
İstanbul'da doğan ve çağdaş Türk resim sanatının öncülerinden olan
Abidin Dino'nun yaşamı çoğunlukla yurtdışında geçmiştir.
Daha doğduğu yıl ailesi, İstanbul'dan ayrılarak İsviçre'nin Cenevre
kentine yerleşmiştir.
Sanatsever bir ailenin ve çevrenin içinde büyüyen
Abidin Dino'nun resme olan ilgisi erken yaşlarda başlamıştı.
Bir
süre Fransa'da kaldıktan sonra 1925'te ailesi ile birlikte İstanbul'a
dönen Dino, Robert Koleji'ne girdi. Dino'nun edebiyata olan ilgisi,
ressamlığı yanı sıra daha sonra da sürdü. 1931'de Artist adlı dergide
ilk çizgileri yazıları yayımlanmaya başladığında 18 yaşındaydı.
Bu arada Nazım Hikmet'in şiir ve oyun kitaplarına kapak desenleri
çizdi.
GRAFİK SAATİ
Yayına hazırlayan:
Tevfik Elçioğlu
Ressamlar Ana Sayfaya Dönmek İçin
Tıklayınız
Önemli Not: ABİDİN DİNO "İNTERNETTE DOLAŞAN" MUTLULUĞUN
RESMİ İSİMLİ BİR TABLO YAPMAMIŞTIR. İnternette dolaşan resim Abidin
Dino'nun değil DIANNA DENGEL'in tebrik
kartıdır.
Abidin
Dino ve Nazım Hikmet arasında resim ve mutluluk diyaloglarının geçtiği
bilinir; Hatta, Mutluluk=Sevgi+Güven Duygusu+Korunmak+Güvende Hissetmek+Çocuğunu
emzirmek gibi kavramlar da bu diyalogun konusu olmuştur. Ancak Nazım
Hikmet son noktayı "Yaz ortasındaki Küba'nın resmini yapabilir misin
Abidin?" mısrasıyla koymuş ve Abidin Dino da Mutluluğun resmini
çizmemiştir...
Söz
konusu resim Dianne Dengel'in card çalışmalarından biridir. Resimden
çok 3D çalışması olarak kabul edilir. Print fiyatı ise sadece ve
sadece 25 $'dır. Bu resmin sanatçısı halen yaşamaktadır. Kişisel
web adresi ile bahsi geçen resmin linkleri aşağıdadır.
Grafik Saati
Sanatta güvenin adresi
DIANNE DENGEL'S HOME PAGE (Açılan
sayfada next e tıklayınız, en altta 3. sıra 2. sütundaki 'Home Sweet
Home" isimli kukla resim Türkiye'de Abidin Dino'ya ait olduğu iddia
edilen resimdir.
http://www.diannedengel.com/dianne_dengel_art_for_sale.html
Resmin linki HOME SWEET HOME
http://www.diannedengel.com/gallery_showimage.aspx?img=Prints/Home Sweet
Home.jpg
Grafik Saati'nin notu:
Yandaki resimde Amerika'nın bir köyünde yaşayan
bir Amerikan köylüsü, ailesiyle beraber resmedilmiştir.
Hayatı boyunca Amerika'nın kültürel yayılmacılığına
karşı mücadele eden bir kültürün temsilcisi olan, üstüne üstlük
geleneksel Türk sanatlarını resim sanatına en iyi uyarlayan
ressamımız Abidin Dino'nun; gelecek nesiller tarafından, gerçekte
çizmediği bir resimle hatırlanması acı verici olacaktır. Burada
elbette ki suçlu yeterli bilgiyle donatılmamış ve Türk resminin
en önemli sanatçılarından biri olan Abidin Dino'nun resimleriyle
tanıştırılmamış olan gençlerimiz değildir. Eğer bir suç varsa bu
suç, insanlarımızı geleneksel Türk sanatları ve Türk ressamlarıyla
tanıştırmakla görevli olanların yada uzun yıllardır uyguladıkları
kültür programlarınındır.
Sorumlusu kim olursa
olsun kesin gerçek şudur; Abidin Dino yapmadığı bir kukla taslağıyla
değil yaptığı mükemmel resimlerle anılmayı hak eden büyük bir Türk
ressamıdır.
Grafik Saati
Sanatta güvenin
adresi
grafiksaati.com