Gorbaçov, Mart 1985'te genel sekreter seçildi ve zaten Nisan 1985'te, CPSU Merkez Komitesi'nin bir genel kurulunda, Sovyet toplumunun tüm yönlerini dönüştürmeyi amaçlayan büyük ölçekli reformlar için planlarını açıkladı. Bu planların devamında partinin stratejik gidişatını yansıtan "ülkenin sosyo-ekonomik kalkınmasını hızlandıracak" bir program öne sürüldü. Rusya bugünlerde "perestroyka" nın bir başka yıldönümünü hatırlıyor.
Bu kararların ardından, oldukça kısa bir sürede, ülkemizi kelimenin tam anlamıyla sarsan görkemli ekonomik, politik ve sosyal değişimler yaşandı.
Gorbaçov'un planları ve reformların sonuçları hakkında.
Bilim ve teknoloji kazanımlarının tanıtılmasının özellikle makine mühendisliği ve ağır sanayi alanında hız kazanması planlanmış; bu hedeflere ulaşmak için işletmelerin teknik ekipmanlarının yeniden donatılması ve maliyetlerin düşürülmesi planlanmıştır pahalı sermaye inşaatı.
Bu planlarda "insan faktörüne" özel bir yer verildi - çalışma disiplininin güçlendirilmesi, tüm Sovyetler Birliği topraklarında çalışmak için yeni seçeneklerin kullanılması yoluyla. Öncelik, Sovyet nüfusuna yüksek kaliteli barınma, yiyecek sağlama, eğitim ve sağlık sistemi reformu gibi sorunların çözümü olarak ilan edildi. Genelde en iyisini istedik ... En azından her şey bu bağlamda sunuldu.
Mayıs 1985'te Mihail Gorbaçov alkol karşıtı bir kampanya başlattı. Doğru, alınan önlemler beceriksizdi, etkisizdi ve olumsuz sonuçları oldu. Üzüm bağları her yerde kesildi, şarap imalathaneleri tahrip edildi, alkol üretimi keskin bir şekilde azaldı ve çok sayıda şarap dükkanı kapatıldı. Tüm bu eylemlerin bir sonucu olarak ülkede alkol için uzun kuyruklar ortaya çıktı, uyuşturucu bağımlılığı seviyesi ve ucuz ve toksik taşıyıcı annelerin kullanımı artmaya başladı. Evde bira üretimindeki patlama başladı. Alkollü içecek satışından hazineye gelirler hızla düştü. Aynı zamanda daha az içmediler.
1986'da, CPSU XXVII Kongresinde konuşan Mihail Gorbaçov, ilk kez "demokratikleşme" bilgisine ihtiyaç olduğunu ilan etti. Raporunun bir kısmı küresel dünya sorunlarına ayrılmıştı, ayrıca birçok sorunun ortak bir insan doğası olduğuna ve çözümlerinin birçok devletin ortak çabası ve işbirliğini gerektireceğine dikkat çekti.
Daha sonra bu yaklaşım "yeni düşünce" olarak adlandırılmaya başlandı (Gorbaçov'un ilk hecedeki vurgu versiyonuyla birlikte) ve bu da Soğuk Savaş'ın sona ermesine yol açtı.
Reformlar devam etti ve Mayıs 1986'da devlet kabulü gibi bir prosedür başlatıldı. Devlet kabulü ile kalite kontrol departmanı arasındaki fark, devlet kabulünü gerçekleştiren çalışanların idareye bağlı olmaması, planı ne pahasına olursa olsun yerine getirecek bir görevi olmamasıydı. Devlet kabulü binden fazla büyük büyük işletmede getirildi, ancak etkinliği son derece düşük çıktı, işgücü üretkenliği azaldı, ücretler düştü, devletin kabulü yaklaşık bir buçuk yıl sürdü.
1986'da, bireysel emek faaliyeti hakkında bir yasa kabul edildi, nüfus için mal ve tüketici hizmetlerinin üretiminde girişimciliğe izin verdi, işe alınan emeğin kullanımına hala izin verilmedi.
Çok kısa bir süre sonra, Ocak 1987'de CPSU Merkez Komitesi'nin genel kurulunda Gorbaçev, yeni bir reform planının ana hatlarını çizdiği "Perestroyka ve Partinin Personel Politikası Üzerine" başlıklı bir rapor hazırladı. Yeni konseptin temeli, sosyo-ekonomik reformları ve değişiklikleri gerektirdiği varsayılan siyasi sistem reformuydu. Perestroyka aslında yeni bir devlet ideolojisi ilan edildi. Perestroyka'nın ekonomik programının temeli, planlı devlet ekonomisini sosyalizm çerçevesinde bir piyasa temeline aktarma fikriydi.
Bu amaçla, L. Abalkin, T. Zaslavskaya ve F. Burlatsky gibi iktisatçılar ve siyaset bilimciler tarafından geliştirilen bir dizi reform gerçekleştirildi.
İşletmelere daha fazla bağımsızlık sağlanması önerildi. Bunun için kendi kendine yeterlilik ve hatta kendi kendini finanse etme mekanizmalarının kullanılması önerildi ve kuruluşların çalışanlarına daha geniş haklar verildi.
Bir süre sonra, 30 Haziran 1987'de bir devlet teşebbüsüne ilişkin bir yasa kabul edildi. Bu tür bir yasa, işletmelerin kendi kendini finanse etmeye ve kendi kendini finanse etmeye geçişini sağladı. İşletmeler, devletle yapılan anlaşmalardan sonra kalan karlarını bağımsız olarak harcama hakkını elde etti. Ek olarak, ortak girişimler oluşturmak da dahil olmak üzere dış ekonomik ilişkiler kurmak ve ürünlerinin bir kısmını dış pazarda satmak mümkün hale geldi.
1 Temmuz 1988'de İşbirliği Yasası yayınlandı ve girişimcilik fırsatları iyileştirildi. Ancak SSCB'de, hammaddeler üzerindeki devlet tekeli kaldı, bu nedenle işbirlikçiler önemli zorluklarla karşılaştı, ticaret ve halka açık yemek alanı daha başarılı oldu.
İşbirlikleri, hükümet fiyatlarından çok daha yüksek fiyatlar belirlediler. Aynı zamanda aynı ürünler üretilmiş ve devlet üretim araçları kullanılmıştır. Bu politika işçi kolektiflerinde çatışmalara yol açtı. Ayrıca, birçok kooperatif, kamu iktisadi teşebbüslerinden ürünlerin satın alınması ve yeniden satılması için aracılık faaliyetleriyle uğraşmaktadır.
Genel olarak reformlar sırasında ciddi, kritik hatalar yapılmış, tüm özellikler dikkate alınmamış, birçok detay işlenmemiş, değerlendirme, planlamada büyük hatalar yapılmış ve bu reformların sonuçları hesaplanmamıştır.
1989 yazının sonunda Sovyetler Birliği derin bir sosyo-ekonomik ve politik krize girdi. Durum, özellikle Transkafkasya ve Baltık cumhuriyetlerinde artan ayrılıkçı hareketlerle daha da kötüleşti - tabii ki, hedeflerine ulaşmak için yerel "elitlerin" temsilcilerine bel bağlayan "SSCB'nin dostlarının" yardımı olmadan değil.
Ekonomik kriz artık Demokrat iktisatçılar tarafından tasarlanan "500 günlük" reform programıyla kurtarılamazdı. Yetkililerin ve devletin güvenilirliği, nihayet 1991 yılının başlarında, banknot değişiminin gerçekleştirildiği para reformu tarafından zayıflatıldı. Mağazalarda fiyatlar inanılmaz bir hızla artmaya başladı. Gorbaçov'un perestroykasının sonuçları, Sovyet sonrası alanda kendilerini bugüne kadar hissettirmeye devam ediyor.