Eleştirel Kuram, felsefede ve sosyal bilimler tarihinde dar ve de geniş biçimlerde iki anlama sahiptir.
Dar anlamda "Eleştirel Teori", Frankfurt Okulu olarak bilinen Batı Avrupa Marksist geleneğinde birkaç Alman filozof ve sosyal teorisyeni tanımlar. Bu teorisyenlere göre, "eleştirel" bir teori, belirli bir pratik amaca göre "geleneksel" teoriden ayrılır: Bir teori, insanın kölelikten kurtuluşunu aradığı, özgürleştirici bir etki olarak hareket ettiği ölçüde kritiktir ve insanların ihtiyaçlarını ve güçlerini karşılayan bir dünya yaratmak için çalışır (Horkheimer 1972, 246). Bu tür teoriler, insanları köleleştiren tüm koşulları açıklamayı ve onları dönüştürmeyi amaçladığından, daha geniş anlamda da birçok eleştirel teori geliştirilmiştir. Modern toplumlarda insan egemenliğinin çeşitli boyutlarını tanımlayan birçok sosyal harek