- Covid-19 pnömonisinin komplikasyonu mu yoksa başlatıcısı mı veya gerçek nedeni mi, kim bilebilir ki.
- Bitmedi.
Akut mezenterik iskemi de var şimdi beklenmedikler rafında. Tromboembolik hadiselerin ileri derecedeki mortalitesine eklendi kendisi, devasal mezenteri besleyen damarın tromboembolik patolojiler ile tıkanması.
- O zaman erken şüphe ve tanı hayat kurtarıcı olabilir diyebiliriz.
- İşte bu fulminant komplikasyonun dört temel nedeninden bahsedeceğiz size.
- 1-Koagülasyon bozukluğu: Sistemik inflamatuvar yanıt hiperkoagülasyonu, endoteliyal aktivasyonu, hipoksiyi tetikliyor ve sonuç olarak immobilizasyon nedeniyle kalp atışları güçlü pıhtılaşmalara taşınıyor. Birden fazla örnek var, mezenterin vasküler trombozu sonucu perfore olan bağırsak anslarıyla karakterize Covid-19 olgu sunumları gibi.
- 2-von Willebrand Faktör artışı: Endoteliyal zarar vWF salınım artışı nedeni, ACE-2 reseptörleri damar duvarında bile var, bilindiği gibi bu reseptörler Covid-19 için besin odağı, reseptör ilişkili harabiyet vWF artışı yapıyor ve sonuçta yine trombozlar var karşımızda.
- 3-Reseptör: İnce bağırsak enterositlerindeki ACE-2 reseptörleri bağırsak duvarı nekrozundan sorumlu.
- 4-Hemodinamik hata: Covid-19 pnömoni septik şok yapar ve sıvı verseniz bile yükselmeyen tansiyonlar ortaya çıkar. Bu durum nonoklüzif mezenter iskemiyle sonuçlanır.
- Akut mezenterik iskemili Covid-19 hastaları karın ağrısı, bulantı/kusma, diyare, abdominal şişkinlik ve sistemik yanıttaki kötüleşmeyle karakterize, laktat ve D-Dimer yükselir, görüntüleme doğru yaklaşım olur.
- Kontrastlı tomografiler gerek, toraksı içerecek şekilde görüntüleme alırsanız eş zamanlı pulmoner emboliyi de yakalayabilirsiniz.
- Ne şanslıyız ki akut mezenter iskeminin ikincil bulguları da var. Ödemli bağırsak duvarı, > 3 cm dilate ans, pnömatozis intestinalis, portal venöz gaz gibi.
- Yüksek tromboembolik şüphe, hızlı tomografi, profilaktik tedavi mortal morbiditeleri azaltabilir.
Mezenter
doi: 10.1016/j.acra.2020.05.016
Dr Çağdaş Can, Merkezefendi Devlet Hastanesi, Acil Tıp, Manisa