DAVİT KACHKACHİSHVİLİ/DMİTRİ CHİRCİU - Rusya ile Ukrayna arasında 24 Şubat'tan itibaren devam eden ve 100 günü geride bırakan savaşın tanığı Ukraynalı çocuklar artık çatışmaların sona ermesini ve huzurlu bir ortamda büyümeyi istiyor.
Ukrayna Başsavcılığına göre, Rusya'nın 24 Şubat'ta savaş başlattığı Ukrayna'da, Rus ordusu tarafından düzenlenen saldırılar sonucu 3 Haziran'a kadar 261 çocuk hayatını kaybetti, 724 çocuk yaralandı.
Savaşta en çok ülkenin Donetsk, Kiev, Hakiv, Çernigiv, Lugansk, Herson, Zaporijya, Sumi ve Mıkolayiv bölgelerinde çocuk hayatını kaybetti.
Ukrayna Devlet Başkanlığı Çocuk Hakları ve Rehabilitasyondan Sorumlu Komiseri Dariya Herasimçuk, 1 Haziran'da yaptığı açıklamada, savaşta yaralanan 190'a yakın çocuğun ülkenin çeşitli hastanelerinde tedavi gördüğünü belirtti.
Ukrayna'da devam eden savaşta hayatını kaybeden veya yaralanan çocuk sayısının aslında daha yüksek olabileceğine dikkat çeken Herasimçuk "İşgal altındaki bölgelerdeki durum hakkında bilgimiz yok. Askerlerimiz bu bölgelere girdiğinde, söz konusu rakamın yükseleceğinden eminim." dedi.
Birleşmiş Milletler (BM) raporuna göre ise Ukrayna'da yaşayan 7,5 milyon çocuktan yaklaşık üçte ikisi evlerini terk etmek zorunda kaldı.
Bir yandan, Rusya-Ukrayna savaşı özellikle Donbas bölgesinde devam ederken Ukrayna ordusunun mart sonundan beri kontrolü sağladığı başkent Kiev bölgesinde yaşayan çocuklar savaşın yarattığı travmaları halen unutamıyor.
Çatışmaların ağır izlerini taşıyan Borodyanka'dan tahliye edilene kadar bölgede kalarak günleri evlerin altında sığınak haline getirilen bodrum katlarında geçiren çocuklar artık okul ve kreşlere gitmeyi hayal ediyor.
Borodyanka'da merkezinde yaşıtlarıyla beraber oynayan 6 yaşındaki Milana Bevza, AA muhabirine, gittiği kreş savaş nedeniyle kapalı olduğu için artık sadece dışarda oynayarak zaman geçirdiğini söyledi.
"Artık uzun bir süredir kreşe gidemiyorum ve kreşi çok özledim. Orada şimdi temizlik çalışmaları sürüyor." diyen Bevza kısa bir süre içinde kreşin açılacağını ve arkadaşlarına kavuşabileceğini belirtti.
Savaşın başladığı ilk haftada kaldıkları evin deposuna sığındıklarını aktaran Bevza, "Uçak ve çatışma sesleri duyuyordum, füze fırlatma sesleri geliyordu." dedi.
Artık siren sesleri duymak istemiyorum
Borodyanka merkezinde annesi ile beraber çocuk parkında oynayan 5 yaşındaki Erika Yuşçenko bölgeye yönelik saldırıların başladığı günlerde şehirde olduklarını belirterek "O günler çok korkunçtu. Patlamalar nedeni ile evin duvarları çatladı, pencereler yıkıldı. Kapı bile açılmıyordu." dedi.
Savaşın kendisine bıraktığı travma nedeniyle siren seslerini duyunca halen korktuğunu belirten Yuşçenko, "Bugün şehirde siren sesler yeniden duyuldu ve ben yine korkmaya başladım. Artık siren sesleri duymak istemiyorum çünkü savaşın ilk günlerinde uyumak mümkün değildi." diye konuştu.
Savaşın ilk 5 gününü evin altındaki sığınakta geçirdikleri, tank ve uçak sesleri duyduğunu anlatan Yuşçenko, "Ben huzur içinde büyümek istiyorum. Ben eğitim almak, okuma ve yazmayı öğrenmek istiyorum." diye konuştu.
Rus saldırılarında babasını kaybedince içine kapanan 13 yaşındaki Didenko
Rus saldırılarında babasını kaybeden 13 yaşındaki Roman Didenko, çatışmaların yaşandığı İrpin'den 4 Mart'ta annesi ile çıkabildiklerini belirterek, "Hızlıca hazırlanarak yola çıktık. Pek çok aracın yandığını gördüm. Çok korkunçtu." dedi.
Babasının sivillerin tahliye sürecinde yardımcı olduğunu anlatan Didenko, "Babamı saldırılarda kaybettim. Duygularımı aktarmak çok zor. İçimde büyük bir boşluk var. Babamı örnek alacağım. İleride yapacağım her şey ülkem için olur." şeklinde konuştu.
Didenko, savaşı yaşayan çocuklara barış dileyerek, "Ülkemin özgür olmasını istiyorum. Dünyanın herhangi bir yerinde savaşın yaşanmasını istemiyorum." ifadelerini kullandı.
Oğlum içine kapandı
Didenko'nun annesi Lyudmila Didenko da savaşın başladığına ilk başta inanamadıklarını söyleyerek, "Eşim saldırılarda ağır yaralandı. Hastaneye kaldırılsa da kurtarılamadı." dedi.
Çocuğunun psikolojik travma yaşadığını belirten Didenko, "Oğlum, olanlardan sonra içine kapandı ve onunla iletişim kurmakta zorlanıyorum. Bu sorunu çözmek için psikoloğa ihtiyacımız var." ifadelerini kullandı.
Didenko, Ukrayna halkının güçlü olması ve savaşta zaferin kazanılacağı umudunu kaybetmemesi gerektiğini vurguladı.