Global Times / Frank Sade Bilaupaine
Amerika Birleşik Devletleri (ABD) Avustralya Büyükelçisi Caroline Kennedy, geçen ay, ABD'nin Pasifik’ten son on yıllarda uzaklaşıp uzaklaşmadığının sorulması üzerine, “geri geliyoruz” demişti. Peki ama ne için? Solomon Adaları gibi Pasifik Adaları ülkelerini geliştirmek için mi yoksa sadece ABD'nin stratejik çıkarları için mi?
ABD'nin tekrar Solomon Adaları’nı ziyaret etmesi için 6-8 Ağustos’ta Dışişleri Bakan Yardımcısı Wendy Sherman ve büyükelçi Kennedy başkanlığında yüksek düzeyli bir diplomatik heyet göndereceğini öğrenmek ilginç. Ziyaret, ikisinin de babaları 2. Dünya Savaşı’nda savaşan Sherman ve Kennedy için kişisel bir önem taşıyor. Heyetin üye durumu, birçok nedenden dolayı ok açık ve önemli. Washington tarafından defalarca ifade edildiği üzere, ziyaret sırasında ayrıca ABD'nin başkent Honiara’daki büyükelçiliği yeniden açılacak. Bu ABD'nin Çin’in büyüyen etkisine karşı koyma stratejisinin bir parçası. Ama, sözde Çin’in neden olduğu artan tehditlerle mücadele rekabeti Güney Pasifik’e taşımak, ABD'nin çıkarlarını geliştirme amacı ile sadece ABD'nin umurunda olan bir şey. Bu acil endişeleri iklim değişikliği ve gelişme olan Solomon Adaları’nın meselesi değil.
ABD’NİN ÇİN’İN BÜYÜYEN ETKİSİNE KARŞI KOYMA STRATEJİSİ
ABD, Solomon Adaları’ndaki büyükelçiliğini 1993’te kapatırken -bu son on yıllarda bölgeyi göz ardı etmesinin bir örneğidir- Çin, ada ülkelerinin en çok ihtiyaç duyduğu özellikle altyapı olmak üzere gelişme alanlarında etkilerini ve ayak seslerini artırdı. Solomon Adaları’nda büyükelçiliği yeniden açma ve Pasifik liderlerini Washington’a davet etme planları iyi bir başlangıç olabilir ama yeterli değil.
Güney Pasifik Adaları ülkelerinin liderleri bölgesel ve uluslararası forumlar ile diyalog toplantılarında jeopolitik puan kazanmanın topluluğu ve ülkesi yükselen denize gömülmekte olan, salgın nedeniyle işlerini kaybeden ya da ailesi fiyatların hızla artmasından etkilenenler için çok az şey ifade ettiğini söyledi. Solomon Adaları halkı ayrıca büyük güçlerin sosyal medyada ve diğer platformlarda bölgeyi stratejik savaşın bir cephesi haline getirmesine karşı olduklarını ifade etti. ABD bu sözleri duyabilir ya da çağrılara kulak verebilir mi? ABD'nin Guadalcanal savaşının 80. yıl dönümünü Solomon Adaları’ndaki adaların etrafındaki pisliği temizlemek için kullanması gerekir. Guadalcanal Savaşı sadece 6 aydan biraz uzun sürdü ama Solomon Adaları ve Pasifik’in diğer bölgelerindeki patlamamış cephanelere karşı savaş yıllardır devam ediyor.
BÖLGEYİ İSTİKRARSIZLAŞTIRMA TEHDİDİ
Milyonlarca dolar harcandı ama temizlik halen düzensiz. ABD hükümeti belirleyici adımlar atıncaya kadar daha kaç masum hayatın sona ermesi gerekiyor? ABD bu olayı belki yıllar içinde tutmadığı sözlerini tamir etmek için kullanabilir. Bu Solomon Adaları halkının geçen 80 yılda birbiri ardına yıl dönümlerinde duymaktan bıktığı bir şey.
Ada sakinleri için temizleme işi pahalı ve birçok Solomon Adası sakininin gücünün yetmeyeceği bir şey. Bunun onların yükü olması da gerekmiyor. Ülkeyi 2. Dünya Savaşı’ndan geri kalan patlayıcılardan temizlemek için uluslararası desteğe rağmen, bu açıkça yetersiz oldu. ABD, Solomon Adaları’ndaki bombaları temizlemek için destek vermeye devam edeceğini söyledi. Guadalcanal Savaşı’na “Gözetleme Kulesi Operasyonu” adı verilmişti ve ABD ile müttefik güçleri ortak bir stratejide birleştirmişti. Patlamamış cephaneleri temizlemek ve Solomon Adası sakinlerinin kendilerinin yapmadığı pisliği temizleme taleplerine yanıt vermek için neden benzer bir iş birliği düzeyi gösterilmesin?
Bugün ABD'nin etkisi sadece sözde Çin tehdidini engellemek için değil, iklim değişikliği, Covid-19, doğal afetler, iç anlaşmazlıklar, kötü yönetişim ve kaynak kıtlığı dâhil “bölgeyi istikrarsızlaştırma tehdidi oluşturan” bir dizi zorluğu da yenmek için tasarlanmalıdır. ABD bölgesel müttefikleri, ortakları ve özel sektör ile bölgede inanılır bir varlık oluşturmak için koordinasyon içinde olmalı. Bölgeyi jeopolitik rekabet alanına indirgemek hata olacaktır. ABD'nin Guadalcanal savaşının 80. yıl dönümünü sadece Solomon Adaları’nda değil, bir bütün olarak Pasifik bölgesinde stratejik niyetlerini gerçekleştirmek için kullanması bir olasılık. Ama bizim istediğimiz bu değil.