Batı'nın Türk Ordusu'na öfkesi, tarihin tanıdığı en amansız öfkelerden biridir. Bu öfke sadece Avrupa’daki silahlı güçlerde, siyasetçilerde değildir. Avrupa’nın en hümanist aydınları filozofları, şairleri, edipleri, ressam ve heykeltraşları da Türk ordusuna duyulan bu müthiş öfkenin taşıyıcıları arasındadır. Luther'den Kant'a, Dante'den Engels'e, Hugo'dan Marx'a, Voltaire'den Byron'a kadar... Melherbe, Ronsard, Boileau, Hegel gibi isimler de bu öfke listesinde yer alanlardan bazılarıAllah ile Aldatmak, Yaşar Nuri Öztürk (Sayfa 296 - Yeni Boyut Yayıncılık)
Birkaç örnek verelim:
Fransız yazarı Hugo, Osmanlı’dan 'katil imparatorluk' diye söz eder ve "Bundan yakamızı kurtarmalıyız, bağnazlık ve zorbalığı susturmalıyız!” diye ekler. Engels'e göre Osmanlı Türk İmparatorluğu ‘ayak takımının egemenliği'dir. Engels'in beklentisi şudur:
"Bu egemenlik er-geç sona erecek, Avrupa nın en güzel toprakları ayak takımının egemenliğinden kurtarılacaktır. Zaten Türkler devlet ve asker gücünü ellerinde tutmasalardı çoktan yok olup giderlerdi. Ama artık güçsüzlüğe doğru gidecekler. İşin doğrusu şu ki, Türklerin ortadan kaldırılması gerekir."
Marx’a göre İstanbul Doğu ile Batı arasındaki altın köprüdür. Batı uygarlığı bir güneş gibi bu köprüye uğramadan dünyanın çevresinde dönemez. Osmanlı Sultanı’nın İstanbul’u elinde tutması, gerekli devrimin yapılmasına kadar olacaktır.
Vertigo’nun kelime anlamı baş dönmesi, tıp literatüründe ise “etrafınızdaki cisimlerin hareket ettiği ve dünyanın döndüğü hissini yaratan bir hastalık” olarak geçiyor. Romanın kahramanı olan Flavières da bu dertten muzdarip. Başına ne geldiyse bu “Vertigo” belası yüzünden geliyor. Flavières eski bir polis müfettişi ve bir gün üniversiteden arkadaşı olan Gevigne kendisinden karısı Madeleine’i takip etmesini istiyor. Çünkü Gevigne’ye göre karısının bir takım takıntıları var ve bazı sırları barındırıyor. Olaylar Flavières’in işi kabul etmesiyle başlıyor ve giderek gizemli bir hale dönüşüyor. İlerleyen her sayfada gizem daha da artıyor ve tahmin edemeyeceğiniz bir şekilde son buluyor.
Vertigo, 1958 yılında romanı okuyup çok etkilenen Alfred Hitchcock tarafından da sinemaya aktarılmış. Başrollerini James Stewart ve Kim Novak’ın oynadığı film sinema tarihinde önemli bir yere sahip olmuş ve iki dalda Oscar’a aday gösterilmiş. Kitaba dönecek olursak Vertigo, Fransız polisiye edebiyatının kült isimleri olan Thomas Narejac ve Pierre Boileau tarafından yazılmış. Yazarlar, eserde insan psikolojisini bir psikanalist gibi derinlemesine incelemişler, saplantıya dönüşen bir arzunun insanı nerelere götürdüğünü ustalıkla okuyucuya aktarmışlar. Bu sayede eser polisiye edebiyatında zirve yapmış hatta onun sınırlarını aşıp muhteşem bir edebiyat ziyafetine dönüşmüş. Bana göre sadece polisiye severlerin değil, kaliteli edebiyat seven herkesin okurken keyif alabileceği güzel bir seçenek.