Pan Am, en büyük çıkışını 1950’li yıllarda hizmete aldığı Boeing 707 tipi jet uçaklarla yapmıştı. Şık kıyafetler içinde dünyayı dolaşan, egzotik otellerde kalan, pilotlarla gezen hostesler film yıldızlarıyla denk tutuluyordu. O günler, havalimanlarının heyacanlı mekanlar olduğu, ucuz uçuşların bilinmediği ve teröristlerin ayakkabılarında bomba taşımadığı günlerdi.
1961’de 22 yaşındaki Betty Riegel, bin aday arasından New York’taki Pan Am eğitim programına katılmaya hak kazanan 17 şanslı kızdan biriydi. Silver City adında küçük bir havayolunda çalışmak için sekreterliği bırakan Betty, hostesliğin ne kadar zor bir iş olduğunu biliyordu.
Uçmaktan rahatsız olmasına rağmen Betty, Silver City’nin Avrupa uçuşlarından mezun oldu ve 50’lerin sonunda Majorca, Frankfurt ve Pisa’ya uçtu. O dönemde tek gayesi evlilik olan kızların aksine Betty, daha fazlasını istedi ve dünyayı görmek için kariyerini kabin memurluğunda seçmişti.
Betty’nin Silver City’deki en yakın arkadaşı Dawn’ın, Daily Mail gazetesinde gördüğü Pan-American Havayolları’nın Londra’dan hostes aradığına ilişkin ilan genç kadının hayatını değiştirdi.
JET ÇAĞI İLE BİRLİKTE İLGİ ARTTI
Aralık 1960’ta, Pan Am Boeing 707 ile uçuşlarını duyurdu böylece ‘jet set’ fikri gerçeğe dönüştü. ABD Başkanı Eisenhower, İngiltere Başbakanı Harold MacMillan, Hollywood yıldızları Marilyn Monroe, Ava Gardner ve Frank Sinatra gibi isimler başta olmak üzere herkes 707 ile uçmak istiyordu. Açık mavi dizaynır üniforması içindeki Pan Am hostesleri ise dünyada en çok özenilen insanlardandı. Bu yüzden Pan Am’ın iş ilanına beklenenden çok sayıda kişi başvurdu.
Bilgisayarlardan önceki bu dönemde Pan Am, hosteslerinin sadece iyi görünmesiyle yetinmiyor onların iyi birer ahlak temsilcisi olmasını da istiyordu. Bu yüzden evli, boşanmış ya da 32 yaşından büyük kadınlar hostes olarak seçilmiyordu.
Çocukluğu hava saldırılarından korunmak için sığınaklarda geçmiş Essex’li mütevazi kız Betty, Amerika Birleşik Devletleri’nde hostes olarak iş buldu. Ancak arkadaşı Dawn o kadar şanslı olmadı. Betty, İngiltere’deki tüm sevdiklerine veda ederek ABD’de yaşamak için uçağa bindi. Pan Am’ın eğitimi Betty’nin tahmin ettiğinden zor ve titizdi. Eğitmenler hemen “ne duymuş olursanız olun Pan Am şatafat ve yakışıklı erkeklere içki servis etmekten ibaret değil, çok sıkı çalışma gerektiriyor” diye uyardı. Betty, görgü, coğrafya ve güvenlik konularında eğitim aldı.
EĞİTİMDE SIKI KURALLAR VARDI
Herşey çok sıkı kurallar çerçevesinde yapılıyordu. Hosteslerin üniformalarıyla uyumlu olması için mavi göz farı, parmaklarına pembe oje ve dudaklarına ise Fars Kavunu adını taşıyan Revlon ruj sürmesi gerekiyordu.
Bu renk kombinasyonunun tenine uymadığını düşünen kızların başka renkleri kullanması içinse izin alması gerekiyordu. Saçların enseden daha uzun olmasına izin verilmezken, hacimli ve bir stil olması için bütün hostes adayları aynı kuaföre gidiyordu. Pan Am görünüşleri kadar duruşlarını da önemsiyordu. Pan Am imzası olarak içki servisi yapan bir hostesin yolcuya doğru değil dizlerinin üzerine eğilmesi gerekiyordu.
SİGARA İÇMEK YASAK DEĞİLDİ
Pan Am hostes adayları daha önce hiç yemek pişirmemiş olsalar bile 100 kişiye çok şık yemek hazırlayabilecek bir eğitim aldı. Eğitim aynı zamanda kokteyl hazırlamayı da kapsıyordu.
First class’ta uçan yolculara şampanya ve kokteyl ikramını ordövr, ıstakoz, çorba, Sezar salatası ve ana yemek takip ederdi. Sonra peynir, meyve ve tatlı ikram edilirdi. Yemekten sonra kahve ve likör servisi yapan hostesler isteyen yolculara Camel ve Malboro sigaraları verirdi çünkü o dönemde uçakta sigara içmek yasak değildi.
O günlerde ekonomi sınıfında bile iyi yemek servisi vardı. Tepsilerle ikram edilen yemeğin yanında yolcular şampanya içerdi.
Betty Riegel’in hosteslik yaptığı günlerde erkek yolcular evlilik yüzüklerini saklayarak flört ederdi. Bu yüzden hosteslerin çok dikkatli olması gerekirdi. Pan Am, Vietnam Savaşı’nda cepheye asker taşıdı. Betty ve diğer hostesler bu uçuşlarda askerlere eşlik etti. Pan Am, ilk siyahi hostesi 1965’te Sivil Haklar Yasası kabul edildikten 1 yıl sonra işe aldı. Betty, Marine Kent Riegel’le evlendikten birkaç gün sonra ise Martin Luther King öldürüldü. Bugün 73 yaşında olan Betty, hostes olarak geçirdiği her günden gurur duyuyor.
İNANILMAZ SIKI KURALLAR:
* Pan Am’da görevli her hostes 56 kg’yı geçerse uçuşlardan uzaklaştırılıyordu ve kilo kaybedene kadar maaşı ödenmiyordu.
* Pan Am eğitimi nasıl bebek doğurulur, sandalye kullanılır ve oyuncak bebek yapılırı içeriyordu.
* Hosteslere ABD dışına çıktığı zaman su içmemesi dişlerini coca-cola ile fırçalaması tavsiye edilirdi.
* 300 dolara mal olan üniformaların ücretleri 2 yıl boyunca hosteslerin maaşlarından kesilirdi.
Selin KABATAŞ/Kokpit.aero