soL (HABER MERKEZİ) ABD'de otomotiv sektörünün merkezi Detroit'in ''Üç Büyüğü''nün en küçüğü olan Chrysler şirketi, iflasını istedi. Otomotiv tekeli ABD hükümetinin şirketin borçlu olduğu finans kuruluşlarıyla yürüttüğü görüşmelerin sonuçsuz kalması üzerine iflas koruma yoluna başvuruyor. Chrysler'in ''Chapter 11'' olarak adlandırılan iflas koruma başvurusu yapacağı haberleri, otomotiv sektörü açısından şok edici bir karar olarak nitelendirildi. Diğer yandan şirket İtalyan otomotiv tekeli Fiat ile ortaklık görüşmelerini sürdürmeye devam ediyor.
ABD Başkanı Obama, Chrysler'in iflas koruma başvurusunda bulunma kararını desteklediğini bildirdi. Obama, yaptığı açıklamada, Chrysler'in, iflas korumadan hızla, daha canlı ve güçlü bir şirket olarak çıkacağını ifade ederek, General Motors'un, Chrysler gibi ''geri döneceğini'' ve toplumundaki eski yerini alacağını belirtti. Obama, Chrysler'in Fiat ile ortaklığının şirkete ''sadece hayatta kalma değil, başarılı olma'' şansı da vereceğini söyledi.
Borçların yeniden yapılandırılması görüşmelerinde hükümet, üç hedge fon yönetim şirketinin, Chrysler'ın 6,9 milyar dolarlık borcunun tamamının silinmesi karşılığında 2 milyar dolarlık nakit teklifini reddetmesi üzerine, bu miktarı 250 milyon dolar daha artırdı. Ancak bu miktar da bir çözümü getirmedi. Chrysler'in teminatlı borçları 45 mali kuruluşun elinde bulunuyor. JPMorgan Chase, Goldman Sachs, Morgan Stanley ve Citigroup de içinde bulunduğu büyük bankalar, hükümetle yapılan görüşmelerde koşullarda anlaşırken, Oppenheimer Funds, Perella Weinberg Partners ve Stairway Capital hedge fon şirketlerinin daha iyi bir anlaşma için öneriyi reddettiği ifade edildi.
ABD Başkanı Obama yönetimi, geçen ay şirketin yeniden yapılanma planını redderken, işçilik maliyetlerini kısması, borçlarını azaltması, ayrıca daha fazla yardım almak için Fiat ile ortaklık konusunu çözmesi için Chrysler'a 30 Nisanın sonuna kadar süre tanımıştı.Obama yönetimi otomotiv sektörüyle ilgili geçen ay sunduğu raporda, ''yönetimin, Chrysler'ın tek başına ayakta kalabilecek bir şirket olarak uzun vadede ayakta kalmayı başarabileceğini göstermediğine karar verdiği'' belirtilmişti.
Şirket iflastan kurtulmak amacı ile ABD'li otomotiv şirketi General Motors ile görüşmeler yürütmüş ancak bu görüşmelerden bir sonuç çıkmamıştı. ABD hükümetinin, 4 milyar dolar kredi verdiği şirket, buna ek olarak 5 milyar dolar daha isterken, ayrıca iflastan kurtulmanın bir yolu olarak İtalyan otomotiv şirketi Fiat ile ortaklık görüşmelerine başladı.
Ancak Obama yönetimi şirketin yeniden yapılanma planını reddetti. Yönetim şirketin belli koşulları yerine getirmesi halinde Chrysler-Fiat ortaklığına 6 milyar dolar daha vermeyi taahhüt etti. Buna bağlı olarak şirket ilk olarak Kanada Otomotiv İşçileri Sendikası (CAW) ve ABD Otomotiv İşçileri Sendikası (UAW) ile işçilik maliyetlerinin düşürülmesi konusunda anlaşmaya vardı. Anlaşmayla sendika Chrysler'ın yüzde 55 hissesine sahip olmaya hak kazandı. Ancak şirketin borçlu olduğu finans kuruluşlarıyla yapılan görüşmeler başarısızlıkla sonuçlandı.
Fiat ile ortaklık gündemde
ABD'li yetkililere göre, Chrysler'in, hükümetten 8 milyar dolara kadar kaynak alması bekleniyor. Şirketin iflas koruması 60 gün sürecek ve bu süreçte, Chrysler Fiat ile ortaklık görüşmelerini tamamlamak için zaman kazanacak. Şirket daha önce yönetimden yardım alırken, Daimler firması ise bu hafta Chrysler'deki yüzde 19,9 hissesinden vazgeçtiğini, borçlarını sildiğini ve bu firmanın emeklilik fonuna üç yıl boyunca her yıl 200 milyon dolarlık ödeme yapacağını açıklamıştı. Alman Daimler firması Chrysler'ı 1998'de 38 milyar dolara satın almıştı.
Chrysler'in iflasını istemesi şirketin kapanacağı anlamına gelmiyor. Chapter 11 iflas başvurusu mahkemeye, şirket çalışmaya devam ederken borçluların ne kadar alacağına karar verme yetkisi tanıyor. Chrysler'in Üst Yöneticisi (CEO) Robert Nardelli, şirket iflastan kurtulunca istifa edeceğini açıkladı. Chrysler'in Fiat ile yeni bir ortaklık anlaşması imzaladığı bir ortamda, yeni şirketin 9 kişiyle yönetileceğini belirten Nardelli, bu kişilerin 6'sının hükümetçe, 3'ünün Fiat tarafından seçileceğini söyledi.
Fiat ve Chrysler'in yıllık satışlarının toplamı 4,16 milyon araç olarak ifade ediliyor. Bu rakam Toyota, General Motors, Volkswagen ve Ford'un ardından Hyundai'nin satışlarına eşit. Fiat'ın Chrysler ile birleşmesi ile ABD pazarına girecek. Chrysler ise bu birleşme sonucu yakıt tasarruflu araç teknolojisine sahip olacak. İki şirket 2011 yılına kadar ilk yeni modellerini üretmeyi amaçlıyor. Fiat, Chrysler'ın yüzde 35 hissesini almak istiyor.
Obama yönetimi de şirketi ve vergi mükelleflerinin paralarını kurtarmak adına İtalyan otomotiv deviyle Chrysler'ın ortaklığına sıcak bakıyor.
Şirketin tarihçesi
1925'de Walter P. Chrysler tarafından Chrysler Corporation olarak kurulan şirket, üç yıl sonra şirket, Manhattan gökdelenlerinin ayrılmaz bileşeni olan Chrysler Building binasına yerleşmişti.
Chrysler, 1970'li yıllarda, satışlarının düşük olması ve bazı araçlarını çok fazla miktarda toplaması nedeniyle çalışanlarının ücretlerini ödemede zorlandı ve para kaybetti. Şirket durumunu düzeltmek için ABD'li iş adamı Lee Iacocca'nın yöneticiliğinde yola devam etti. Chrysler 1970'li yılların sonunda ABD Başkanı Jimmy Carter döneminde hükümetten 1,5 milyar dolar kredi almak durumunda kaldı.
1990'lı yıllarda en karlı şirketlerden biri olan Chrysler Alman otomotiv devi Daimler-Benz'in 1998 yılında 38 milyar dolarla satın aldı.
Daimler sonunda Chrysler'ın yüzde 80,1'ini ABD'li özel yatırım şirketi Cerberus'a 2007 yılında 7,4 milyar avroya sattı. Daimler, daha sonra Chrsyler'daki yüzde 19,9 hissesinden ve dolayısıyla 1,9 milyar dolar tutarındaki alacağından vazgeçerek, Chrysler ile bağlarını tamamen kopardı.