Donald Trump’ı 2024 seçimlerinin dışında tutmak için 14. Değişiklik’i kullanma çabaları ülke genelinde ilerliyor. Davalar açıldı Kolorado, New Hampshire, Minnesota Ve Kaliforniya; Kaliforniya’daki milletvekilleri diye sordu eyalet başsavcısının konuyla ilgili mahkeme görüşü istemesi.
14. Değişikliğin 3. Maddesi uyarınca, Anayasayı desteklemeye yemin eden ve daha sonra ABD’ye karşı ayaklanmaya katılan herkesin federal görevde bulunması yasaktır. Davacılar, bölümün Trump’ı 2020 seçimlerini bozma çabaları nedeniyle başkanlıktan diskalifiye ettiğini öne sürüyor.
Önde gelen cumhurbaşkanı adaylarından birinin seçimden dışlanması, pek çok soruyu gündeme getiren çok önemli bir olasılık. Bazılarının yanıtlanması nispeten kolaydır; diğerleri ise ülkenin tarihine ve söz konusu değişikliğe daha derinlemesine bakmayı gerektiriyor.
Bazı kolay olanlarla başlayalım. Diskalifiye karşıtları, Bölüm 3’ün cezai mahkumiyet veya onu uygulayan federal bir yasa olmadan uygulanamayacağını savunuyor. Hatta cumhurbaşkanını kapsamadığını bile iddia ettiler çünkü kendisi Amerika Birleşik Devletleri’nin bir subayı değil.
Bana göre bu itirazlar yersizdir. Başkanlık için en az 35 yaşında olmak ve doğuştan vatandaş olmak gibi başka hiçbir anayasal nitelik, bir mahkeme kararının veya bir yasanın yürürlüğe girmesini gerektirmiyor. 14. Değişiklik’in başka hiçbir bölümü uygulama mevzuatı gerektirmez. Ve başkanlık makamını elinde bulunduran birinin oldukça açık bir şekilde Amerika Birleşik Devletleri’nin bir memuru olduğu açıktır.
Bölüm 3’ün nasıl ve kim tarafından uygulanması gerektiği biraz daha zor bir soru, ancak yanıt şimdiden ortaya çıkıyor. Birileri Trump’ın başkan olmaya uygun olup olmadığına dair bir mahkeme kararı alacak, kaybeden taraf temyize gidecek ve dava Yüksek Mahkeme’ye gidecek. Yargıçlar bize ülke çapında geçerli olacak bir cevap verecek.
Peki bu cevap ne olmalı? Bu soru üzerinde hükmün tarihçesini düşünmekte fayda var.
Bölüm 3, 14’üncü ve diğer iki değişikliğin geri kalanı gibi, Kongre’nin ulusu yeni bir katılım, eşitlik ve demokrasi yoluna sokmaya çalıştığı İç Savaş sonrası dönem olan Yeniden Yapılanmanın bir ürünüdür. 13. Değişiklik köleliği kaldırdı, 14’üncü Değişiklik daha önce köleleştirilmiş insanları vatandaş yaptı ve onlara devlet ayrımcılığına karşı koruma sağladı ve 15’inci Değişiklik ırka bakılmaksızın oy kullanma hakkı verdi.
3. Bölüm demokrasiyi koruyucu bir hükümdür. Anayasayı destekleme yeminini bozarak demokrasi düşmanı olduklarını kanıtlayanları görevden alıyor.
14’üncü yılın kabul edildiği 1868’de, bu, İç Savaş’ta Konfederasyon’un yanında yer alan kişiler anlamına geliyordu. Ancak Bölüm 3 kendisini Konfederasyonlarla sınırlamaz. Sorun bunun bugün nasıl uygulanacağıdır.
Muhafazakar anayasal orijinalciler William Baude ve Michael Stokes Paulsen 14. Değişikliği hazırlayanların neyin ayaklanma, neyin ayaklanma sayılacağı konusunda geniş bir anlayışa sahip olduklarını savundular. Metnin orijinal anlayışına sadık kalabilmek için Trump’ı görevden almamız gerektiğini söylüyorlar. gibi önemli tarihçiler İşaret Kavrayıcı ve Gerard Magliocca da aynı fikirde.
Ancak diğerleri, önde gelen bir adayın başkanlık oylamasından men edilmesinin, demokratik olmayan. 6 Ocak ne kadar kötü olsa da, bunun İç Savaş’a hiç benzemediğini ve Trump’ın adaylığının engellenmesi durumunda destekçilerinin bunu pek hoş karşılamayacağını söylüyorlar. Onlara göre cevap, Trump’ı sandıkta yenmek.
Hem yakın tarihli hem de çok yakın olmayan tarih, burada da bazı bilgiler sunuyor.
Trump’ın adaylığına izin verilmezse destekçilerinin olumsuz tepki vereceği kesinlikle doğru. Ancak Trump ve destekçilerinin, kendisinin aday olabileceği bir seçimi kaybetmesine gösterdikleri tepki nedeniyle bu durumdayız. Rakibiniz yenilgiyi kabul etmiyorsa, “Onu sandıkta dövün” daha az ikna edici bir reçetedir.
6 Ocak 2021’in İç Savaş’tan çok farklı olduğu da doğru. Kesinlikle ölçeği farklıydı: İç Savaş öldürüldü Bir milyonun dörtte üçü Amerikalı, tarihimizde emsalsiz bir katliam.
Ama amacı ve mantığı da farklıydı. 19. yüzyılın ayrılıkçıları ABD’den ayrılıp kendi ülkelerini kurmak istiyorlardı. Konfederasyon lideri Jefferson Davis’in onların başkanı olduğunu, Abraham Lincoln’ün olmadığını ilan ettiler.
6 Ocak isyancıları ise tam tersine Trump’ı ABD başkanı olarak tutmak istiyordu. Ülkeden ayrılmaya çalışmıyorlardı; ele geçirmeye çalışıyorlardı.
Yasal olarak seçilmiş bir başkanın göreve başlamasını engellemek, onun yerine bir başkasını tutmak ve bunu şiddet ve gözdağı yoluyla yapmak, her açıdan isyan sayılır. Ve çağrıştırdığı tarihsel an, İç Savaş’tan ziyade Yeniden Yapılanma’dır. İşte demokrasi düşmanları iktidara geldiğinde neler olacağını ortaya koyan dönem budur.
14. ve 15. Değişikliklerin daha önce köleleştirilmiş olanlara vatandaşlık ve oy hakkı vermesinden sonra, Siyah ve beyaz Cumhuriyetçilerin seçim çoğunluğunu oluşturmak için bir araya gelmesiyle Güney’de çok ırklı demokrasiler ortaya çıktı. Ancak rakipleri seçim sonuçlarını kabul etmedi.
1876’da hem ulusal hem de eyalet düzeyinde yakın, tartışmalı seçimler yaşandı. Yarışmalar, bazı açılardan Gururlu Oğlanlar ve Yemin Bekçileri’nin öncüleri olan Kırmızı Gömlekliler gibi beyaz üstünlükçü paramiliter grupların yaptığı sahtekarlık ve şiddet nedeniyle gölgelendi.
Güney Carolina’da eski Konfederasyon Generali Wade Hampton, Cumhuriyetçi aday Daniel Chamberlain’e karşı valilik için yarıştı. Her iki taraf da zafer ilan etti, ancak Hampton’ın iddiası ilçelerden gelen, toplam kayıttan daha fazla oy verildiğini gösteren raporlara dayanıyordu.
Aylar boyunca Güney Carolina’da her biri meşru olduğunu iddia eden iki hükümet vardı. Ancak Cumhuriyetçilerin Kırmızı Gömleklileri uzakta tutmak için federal birliklere ihtiyacı vardı ve Başkan Hayes birliklere geri çekilme emrini verdiğinde Chamberlain eyaletten kaçtı ve görevi Hampton devraldı.
Ama Hampton’ın görevden alınması Bölüm 3 tarafından yasaklanmamış mıydı? Evet, ancak 1872’de Kongre’nin eski Konfederasyonların çoğuna yönelik yasağı kaldıran genel affı kabul etmesiyle hizmet etmeye uygun hale geldi. Bu nedenle, demokrasi düşmanı birinin icra kurulu başkanı olmasına izin verildiğinde neler olabileceğine dair yararlı bir örnek olay incelemesi sunuyor.
Sonuçlar güven verici değil. Hampton yönetimi altında Demokratlar ve Kırmızı Gömlekliler, bir daha seçim kaybetmemek için siyasi süreci yeniden yapılandırdılar.
1876’da Güney Carolina’da 90.000 kayıtlı Siyah seçmen vardı. 1900’e gelindiğinde sayıları 3.000’den azdı. 1940 itibariyle Siyah seçmen kayıt Güney genelinde ise bu oran yüzde 3’te kaldı. 1965 tarihli federal Oy Hakkı Yasası’na kadar anlamlı bir gelişme sağlanamadı.
Konfederasyon generali Hampton, vali olarak yalnızca bir dönem daha görev yaptı ve 1879’da ABD senatörü olmak için istifa etti. Ancak partisi 1975’e kadar Güney Carolina eyalet binasını çoğu kez karşı çıkılmadan elinde tuttu.
“Nasıl bir hükümetimiz var?” Bir kadının Benjamin Franklin’e Anayasa Konvansiyonu’ndan ayrılırken sorduğu bildirildi. “Cumhuriyet” diye meşhur bir cevap verdi. “Eğer saklayabilirsen.” Cumhuriyetinizi demokrasi düşmanlarına teslim ederseniz, onu geri almak yüz yıl alabilir.
Kermit Roosevelt, Pensilvanya Üniversitesi Carey Hukuk Fakültesi’nde profesördür ve şu kitabın yazarıdır:Hiçbir Zaman Olmayan Ulus: Amerika’nın Hikayesini Yeniden İnşa Etmek.”