Dr. Michael Laitman Eğitim Serisi
Limor Soffer-Fetman (eğitim psikoloğu ve psikoterapisti) ve Eli Vinokur (Bnei Baruch Kabala Eğitim & Araştırma Enstitüsü için eğitim içeriği yöneticisi) ile.
Limor Soffer-Fetman: Günümüzde 9 ile 12 yaş arası, ergenlik öncesi dönem olarak düşünülüyor. Bu dönem, daha önceki zamana göre daha erken oluyor. Günümüzde önce kız çocuklarındaki ve sonra erkek çocuklarındaki fizyolojik değişiklikler, aslında 9-10 yaşına kadar indi. Sonrasında birçok davranışsal değişiklikler ortaya çıkıyor: huzursuzluk, hızlanmış büyüme, bir şekilde ebeveynlerden ayrılma girişimi. Kızlar arasında, 5. ve 6. Sınıf yaş civarında, akranlara yoğun bağlılık durumu gelişiyor.
Erkekler arasında birdenbire gruplar beliriyor ve arkadaşlar kendilerinden daha önemli hale geliyorlar. Arkadaşlarının ne söylediği son derece önemli oluyor ve ebeveynlerinin ne söylediği ise yavaş yavaş önemini yitiriyor. Neden böylesi bir fırtına başlıyor? Neden güzellikle, yumuşak bir şekilde olgunlaşamıyoruz?
Dr. Michael Laitman: Bana doğa hakkında mı soruyorsunuz?
Limor Soffer-Fetman: Evet.
Dr. Michael Laitman: Eğer doğayı bilirsek, bize ne faydası olacak? Hâlâ onunla baş etmemiz gerekecek.
Limor Soffer-Fetman: Tamam, ama burada birçok güçlü değişiklikler görünüyor. Kabala bilgeliğine göre bunların anlamı nedir?
Dr. Michael Laitman: Kabala bilgeliğine göre, bu şekilde büyürüz; bunlar farklı seviyelerdir: NHY, HGT, HBD. İçimizde farklı güçler çalışır ve bizi hareket ettiren Üst Sisteme göre büyürüz – ilahi takdir ve yönetim sistemi. Doğanın kuvveti çok farklı yollarla, 3-6, 6-9 yaşlarında ve daha sonra 20 yaşına kadar üzerimizde çalışır. Bu değişimlerden kaçınamayız ve bunlar çok ansızın olur, hatta bir gün içinde bile olur; o günü tam olarak fark etmeyiz, fakat bu şekilde olur.
Limor Soffer-Fetman: O zaman bu yaşta onlara ne yardım edebilir? Ebeveynlerin yaklaşımı ne olmalıdır?
Dr. Michael Laitman: Anlayış, sohbet, hikâyeler… dostça yaklaşım. Bakın, benim annem ve babam ikisi de doktor: annem jinekolog ve babam dişçi. Tüm akrabalarım da doktor, dolayısıyla tüm bunları biliyorum. Aynı zamanda kitaplara baktım ve annem, benim görmemi istediği ve istemediği şeyleri seçerdi. Erkek çocuğu olarak kendimi böyle hatırlıyorum.
Limor Soffer-Fetman: Çok ayrıntılı olmuş olsalar gerek.
Dr. Michael Laitman: Evet, bilmek istediğim her şey hakkında. Yine de, 18 yaşında üniversiteye gittiğimde, bizi morga, doğum odasına ve ameliyat odasına götüren bir profesör vardı. Derse bu şeklide başlamıştı ve ben hepimizin nasıl şok olduğunu hatırlıyorum.
Neden daha genç çocuklarla bu konuşulmasın ve onlar böyle bir konuşmaya ve araştırmaya yönlendirilmesin? Tabii ki, onları fiziksel olarak böyle yerlere götürmemeliyiz, ancak kesinlikle onlara hayatın nelerden oluştuğunu gösterebiliriz: İlişkiler, doğum, vb. Genç yaştan başlayıp ileriki yaşlara doğru onlara filmler gösterin, tek taraftan görünen camın arkasından onlara anaokulunu gösterin, onlara küçük çocukların nasıl davrandığını, yetişkinlerin nasıl davrandığını ve bunun nedenini öğretin. Onlara hayvanları göstermemiz gerekir, videodan kendilerini göstermemiz ve sonra onlara “ Bakalım dün nasıldınız,” dememiz gerekir.
Limor Soffer-Fetman: Onların bunu sevmeyeceğini söylüyorsunuz.
Dr. Michael Laitman: Bunu sevmeyecekler fakat bu kaçınılmaz bir öğrenimdir. Çocuklar için o kadar çok para ve enerji harcıyoruz, 10 veya 12 sene okula gidiyorlar. Onlara birey olarak davranmadığımız ve onlara hayata dair doğru yaklaşımı sağlamadığımız için, öğretileni öğrenmiyorlar ve sanki hiç okula gitmemiş gibi çıkıyorlar, sadece zaman geçirmiş oluyorlar. Yol boyunca bir şeyler kazanmış olabilirlerdi. Resmi diploma iki sene içinde alınabilirdi.
Limor Soffer-Fetman: Çocuklar, çalıştıkları şeyler ile dünya arasındaki bağlantıyı gerçekten anlamadıklarını söylüyorlar.
Dr. Michael Laitman: Doğru. Tüm yaşamımızın kendi kendimizi çalışmaya bağlı olduğunu anlamamız gerekir; kişi ne kadar kendini çalışıyor, ne kadar kendini araştırıyor, ne kadar kendini anlıyor, ne kadar kendini kendisi için ortaya çıkarıyor. Her şeyin içimde nasıl, neden ve hangi amaçla çalıştığını, bütün bunları bir kenardan nasıl gördüğümü, başkalarının beni nasıl gördüğünü ve benim onları öznel veya nesnel olarak nasıl gördüğümü bilmek – işte hayattaki tüm başarımız budur.
Meslek en son şeydir. Okul bitirme sınavları, üniversite ve endişelenecek bir yığın şeyimiz var. Çocuklarımızın hayatları kaybolmuş durumda çünkü onlardan insan yetiştirmiyoruz. Binlerce yıl gerideyiz, dolayısıyla bir noktadan başlamamız gerekiyor.
Limor Soffer-Fetman: Bu, o yaşta (ergenliğin başlangıcı, 9, 10, 11) neyin geliştiğine ve değiştiğine dair iki yıllık öğrenimi bitirmiş olmaları gerekir demek mi oluyor?
Dr. Michael Laitman: Çocukların yaşına bağlı olarak, onları tüm bu konuları yapabildikleri kadar açık ve serbest olarak konuşur duruma getirmemiz gerekir, doğayı tamamıyla onlara açmalıyız – davranış, cinsellik ve dürtüler. Bu konuyu açıkça, doğallıkla gösterir ve nedenlerini, sonuçlarını ve davranış biçimlerini açıklarsak, çok daha iyi olur.
Biliyorsunuz ki yasak meyve her zaman daha tatlıdır. Dolayısıyla, yapmak isteyeceğimiz şeyler hakkında bilgimiz olsun. Çocuklar, kendilerine ait bir dünyaları olduğunu ve bizlerin ise görünürde farklı bir dünyada olduğunu düşünüyorlar. Ancak onlara bizim bakış açımızı gösterirsek, bu durum nesiller arasında çok güçlü bir bağ yaratır.
Çocuklarıma sorabilirsiniz, onlara açık davranıyorum. Burada kızımla benim aramda bile bir örnek görebilirsiniz; kızlarımdan biri burada. Her şey hakkında birbirimizle konuşma konusunda hiçbir sorunumuz yok. Baba ve kız olarak demek istiyorum.
Limor Soffer-Fetman: Öyleyse her bir çocuğa her iki cins hakkında da öğretmeli miyiz, böylece herkes her şeyi bilecek?
Dr. Michael Laitman: Evet. Herkes her şeyi yaşına göre bilmeli. Sağlıklı bir yaklaşımla bunu dengelemeliyiz ve saklamamalıyız. Tam aksine, her şeyi daha erkenden bildikçe ve bu bilgiyi kullanarak kendi psikologları haline geldikçe, çok daha dengeli hale gelecekler ve herhangi bir çarpık davranış içine düşmeyecekler.
Limor Soffer-Fetman: Yani böylece bilgiyi dışarıda aramayacaklar ve çarpıklıklara maruz kalmayacaklar.
Dr. Michael Laitman: Evet.
Eli Vinokur: Fakat yine de, dışarıda mevcut olan çarpıklık hakkında ne dersiniz, çünkü 12 veya 13 yaşındaki çocuklar çoktan internete maruz kalıyorlar? Pornografiye ve birçok şeye maruz kalıyorlar.
Dr. Michael Laitman: Hayır, olsun, sadece bunu utanç duyulacak bir şeye, saklamak isteyeceği bir şeye dönüştürmeyin. Hayır; aksine, bunların herkeste var olan doğal şeyler olduğunu, kullanmasına ve doğru şekilde idare etmesine imkân sağlamak için doğanın onun içinde bunu harekete geçirdiğini bilmeli.
Limor Soffer-Fetman: Bu aynı zamanda sınırlar koymak mı demek oluyor?
Dr. Michael Laitman: Kendine koyduğu sınırlar. Çünkü kendi sınırlamalarını koymakla, zihnini, akli gücünü ve diğer şeyleri nasıl netleştireceğini bilecektir. Yoksa çocuklar bu konuyla çok fazla meşgul olurlar; gerçekten çılgın olan birkaç yılları vardır, özellikle bu yıllarda.
Arzuları o kadar güçlüdür ki, gerçekten çok mutsuzdurlar. Akıllarında o düşüncelerden başka hiçbir şey yoktur. Eğer onların kendilerini psikolojik olarak dengeleme yeteneğini kazanmasını sağlarsak, zamanlarının bir kısmını ve zihinsel güçlerini başka şeyler için ayırmalarına bir şekilde imkân veririz.
Eli Vinokur: Fakat şu an internette olan şeyler çok bozuk.
Dr. Michael Laitman: Bana göre, eğer biri çocuklar pahasına kâr sağlamak istiyorsa ve bu yüzden çocuklara istediği her şeyi yapıyorsa, bu tür şeyleri kesinlikle yasaklamalıyız. Açık olmalıyız, her şey ortada olmalı, ancak kişiyi ahenkli şekilde yapılandıracak bir ölçü ve biçimde olmalı.
İlgilenmemiz gereken konu budur. O zaman bu, çocuklarımızı ayrı tutuyormuşuz gibi görünmeyecektir. Tora’nın ve tüm bu kaynakların her şeyden nasıl açıkça bahsettiklerini görün. Sonuçta, neyi ortaya çıkarıyoruz? Hayvanlarda var olan da aynı şeydir. Burada neyi ortaya çıkarıyoruz? Burada doğada var olmayan hiçbir şey yoktur.
Limor Soffer-Fetman: Çocuğun bu yaşta gözlem aşamasında keşfettiği, sadece hayvanlarda neyin var olduğu değil, çoğunlukla duygular oluyor. Çocuk, duyguları keşfediyor ve bu çok kafa karıştırıcı ve moral bozucu olabiliyor.
Dr. Michael Laitman: Kendini daha fazla tanıdıkça ve bunun herkes için geçerli olduğunu bildikçe, kendini daha rahat hissedecektir.
Limor Soffer-Fetman: Evet, bunun herkese olduğunu ve bunun hakkında konuşmanın pekâlâ olduğunu bilmek çok rahatlatıcı.
Dr. Michael Laitman: Bunun hakkında her yerde ve açıkça konuşmak uygundur. Bu durum, “Çalınan elmalar en tatlıdır,” etkisini anında yok eder. Ne kadar basit olduğunu anlamayız. “Ne var bunda bu kadar büyütecek?” “Ne olmuş yani?” Anında önemini kaybeder, dolayısıyla onunla uğraşmanın hiç anlamı yoktur. “Onu istiyor musun? İyi.” Ancak senin için, onun içinde türlü gizemler ve oyunlar geliştirecek hiçbir şey yoktur.
Genelde, erken eğitim ve açıklık konusu… yaşa göre, eğer bir kişi çoktan böyle dürtüleri ve eğilimleri geliştirmişse, bu konuyu hemen doğru yaklaşımla dengelememiz gerektiğini anlamalıyız. Bu dürtüyü o çocuktan sökemezsiniz; çocuğu bırakamazsınız, çünkü o zaman ne tür bir eğitimcisiniz? Aksine, çocuğa yaklaşmalısınız ve çocukla birlikte bununla doğru şekilde baş etmelisiniz.
Eli Vinokur: Erkeklere ve kızlara, karşı cinsin düşündüğü şekilde düşünmelerini ve hatta hareket etmelerini öğretmenin bile zahmete değer olduğunu söylediğinizi duyduğumu hatırlıyorum.
Dr. Michael Laitman: Evet. Her şey, her şey. Geleneksel toplumlar hakkında konuşmuyorum, ancak eğer açık bir dünyadan bahsediyorsak ve böyle bir dünyada var olduğumuz bir gerçek ise, o zaman her şey açık olmalı, ortaya çıkmalı ve açıkça konuşulmalı; her şeyi açıklamamız ve örnekler vermemiz gerekir. Eğitimsel televizyon programları ile sınırlı olmamalı, bu programların özellikle başarılı olduğunu da görmüyorum. Aksine, bu canlı olmalı.
Eli Vinokur: Diyelim ki, eğer seks eğitimi için bir program geliştirmek üzere Limor’un pedagojik danışmanı olabilseydiniz, her şeyin açık olması dışında, hangi değer en önemli olurdu? Temeller nedir? Ana hatlar nedir?
Dr. Michael Laitman: Şüphesiz ki başlangıçta erkekler ve kızlar ayrı olarak konuşmalı; erkeklerle bir erkek ve kızlarla bir kadın konuşmalı. Sonrasında, erkek ve kadın birlikte, hâlâ erkekler ve kızlar ayrı olarak konuşurlar. Sonra bu erkekler ve kızlar grubu birbirine karışmaya başlar, bir erkek ve bir kadın rehber ile.
Fakat tekrar söylüyorum, bu yavaş bir şekilde, doğallıkla, onları hayvan seviyesinden insan seviyesine çıkararak yapılmalı, çünkü tüm bunlar içimizdeki hayvan seviyesinde mevcuttur ve fizikseldir.
Onları, bu duruma daha yukarıdan baktıkları bir seviyeye çıkarmamız gerekir: Ben buyum, dürtülerimle, eğilimlerimle. Ona ne kadar zaman vermeliyim? Ona ne kadar önem atfetmeliyim? Onunla nasıl ilişki kurmalıyım? Ne daha fazla önemli ve ne daha az önemli – her ne kadar şu an üstümde öylesine etkili olsa da, onun için mi yaşıyorum?
Başka bir deyişle, çocuklara bir olanak vermemiz ve bu konu hakkında kendi aralarında mümkün olduğu ölçüde konuşmalarına izin vermemiz gerekir. İki saat süresince konuşmalarına bile izin verin. Eğer kısıtlanmazsa, açık sözlü, anlaşılır bir konuşma olur. Onlarla birlikte oluruz; böylece çabucak bitecektir. Bu, tüm hormonları sakinleştirecek ve zihinde başka şeyler için de alan açacaktır.
Neden bunu yapmayalım? Tüm problem, bunun içimizden dışarı çıkmasına izin vermememizdedir. Ona dışarı çıkması için bir alan vermiyoruz. O zaman, kusura bakmayın, lağıma benziyor ve boşaltmadığımız sürece katlardan birinde patlayana kadar yükselmeye devam ediyor.
Limor Soffer-Fetman: Aynen. O yaşlarda olan şu ki, bu durum aslında şiddetli hale geliyor.
Dr. Michael Laitman: Çünkü onu nasıl ifade edeceklerini bilmiyorlar. Bu konuyla nasıl doğru şekilde ilişki kuracaklarına, onu nasıl dengeleyeceklerine ve onunla ne yapacaklarına dair bir program çocuklara verilmiyor. Ayrıca, filmlerden ve televizyondan her türlü örneği alıyorlar. Ancak bu örnekler, bazı var olmayan hayali çarpıtmalardır, hayattan örnekler değildir. Onların kendi aralarında nasıl konuştuklarını ve davrandıklarını görüyorum. Bir Hollywood sahnesini alıp ona göre davranıyorlar. Bir insan görmüyorsunuz; filmdeki bir davranışın taklidini görüyorsunuz.
Limor Soffer-Fetman: Bu yaşta başka bir olgu daha var: Popüler olan ve popüler olmayan. Ne tür bir olgu, bağ kurma arzusunu kabul edilmeme ve popüler olma olayına dönüştürür ki, bu yaşlarda bu çok güçlü olabilir?
Dr. Michael Laitman: Ne önereceğimi biliyor musunuz? Günde bir saat veya kırk beş dakika kadar sınıflara giren uzman kişilerin eğitilmesini önereceğim. Kırk beş dakika için sınıfa gelecekler ve tek yapacakları, her şey hakkında öğrencilerle konuşmak olacak (konuşmaktan başka bir şey değil). Ancak bu kişiler, her tür konuda konuşma ve tartışma aracılığıyla sınıfı idare etme uzmanlığına ve bilgisine sahiptirler ve konuşma yoluyla çocukları tek bir vücuda dönüştürürler.
Bu uzmanlar olayları yumuşatırlar. Eğer bir anlaşmazlık saptarlarsa, karşıt durumu oluştururlar, böylece bir iletişim meydana gelir. Bir uzmanın keskin gözleri bu tür problemlerin hepsini bir saat içinde önleyebilir.
Limor Soffer-Fetman: Günde bir saat fazla.
Dr. Michael Laitman: Bunu matematik veya fizik öğretmenlerinden talep edemeyiz, bu imkânsızdır.
Limor Soffer-Fetman: Bu, bugünkü eğitimlerinin parçası değildir.
Dr. Michael Laitman: Maalesef. Ancak en azından, mesleği bu olan kişileri eğitmeliyiz. Hemen sonuçlarını görürüz; birkaç ay içinde bunu hissederiz.