TÜRK SANAYİ NASIL ENGELLENDİ?
KEMÂL KAPLAN
14 Haziran 2015
Tarihe 'Thornburg Raporu' olarak geçen ve Türkiye'nin adeta kaderini belirleyen rapor; Amerika'nın önde gelen petrol şirketi Standard Oil yetkilisi Max Weston Thornburg’un, Graham Spry ve George Soule tarafından yazıldı. Rapor ilki 1949 yılında, 'Türkiye Nasıl Yükselir?' ikincisi 1950 yılında, 'Türkiye’nin Ekonomik Durumunun Tenkidi' adlı iki çalışmayı içeriyor. Rapora göre:
Karabük Demir-Çelik fabrikası gibi yatırımlar eleştiriliyor. Türkiye'nin ağır sanayi yerine hafif sanayi ve tüketim mallarına yönelik üretim yapması gerektiği vurgulanıyor. Kömür üretiminin yerli sanayi için değil, batı sanayisi için ihraç edilmesi gerektiği, makina sanayiinin gereksiz olduğu, lokomotif ve traktör üretimi için ABD'den istenen kredinin verilmemesi gerektiği söyleniyor. Bunun yanında makina ve sanayi ürünlerinin düşük fiyata Amerika'dan ithal edilmesi öneriliyor. Karayoluna öncelik verilip Türkiye'nin tarıma ağırlık vermesi gerektiğinin altı çiziliyor.
Rapor ABD dayatmalı; Türkiye Cumhuriyeti hükümetleri tarafından uygulanıyor.
Bağımlılığın ve yabancı yardımının ibret verici olayı 1964 yılında patlar. 1947'den itibaren Türkiye'ye askeri yardımda bulunan ABD, Kıbrıs'ta olaylar nedeniyle Türkiye'nin müdahale edeceğini düşünerek, başbakan İsmet İnönü'ye bir mektup gönderir. 5 Haziran 1964 tarihli, ABD başkanı Lyndon Johnson imzalı mektupta; hibe edilen uçak ve askeri teçhizatın ABD'nin izni olmadan Kıbrıs'ta kullanılamayacağı yazıyordu. Olayın ardından İnönü'nün itirafı gelir: "Amerikanın sorumluluğuna inanıyordum, yanılmışım."
İş işten geçmiş uçak fabrikaları kapatılmıştır. Hâtta bomba fabrikaları bile... (Kemâl Kaplan - Anadolu Lojistik Tarihi)
ABD aynı oyunu PKK ile mücadelede de oynamıştır. ABD hibe ettiği silahları, PKK karşı kullanılmasını istememiştir.