Sinüslerin akut, ağrılı enflamasyonuna sinüzit denir. Bazı kişiler hiç sinüzite yakalanmazlar; bazıları ise soğuk algınlığı geçirdikleri her dönemde sinüzitten yakınırlar.
Sinüsler kafatası içindeki hava boşluklarıdır ve başın hafif olmasını sağlar. Ancak, soğuk algınlığı ya da nezle gibi bakteriyel ya da viral enfeksiyonlar sinüslerin içini döşeyen müköz mambranların iltihaplanmasına yol açar. O zaman buralar cerahat ile dolabilir. Sonuçta ortaya çıkan ağrı gözleri, yüzü ve şakakları etkiler ve çoğu zaman şiddetli başağrılarına yol açar. Bunlara halsizlik ve güçsüzlük eşlik edebilir, ateş yüksekliği görülebilir.
Enfeksiyon, sinüslerde sıkışıp kaldığından, genellikle soğuk algınlığına ya da nezleye ilişkin diğer semptomlar ortadan kalktıktan sonra da devam eder. İleri derece burun tıkanıklığı ve enfekte yeşil bir burun akıntısı olur. Sinüslerle burun arasındaki oluklar da tıkanırsa, burunda daha da fazla konjesyon olduğu halde akıntı kesilebilir. Bu aşamada, yalnız ağızdan nefes almak mümkündür ve genellikle kişi rahat uyuyamaz. Başağrısı genellikle sabah en şiddetlidir. Bazen sinüzit, diş tedavilerinden sonra enfeksiyonun diş kökünden kemik yoluyla sinüs içine yayılmasıyla ortaya çıkabilir.
Enfeksiyon bakteriyel ise doktorunuz size antibiyotik reçeteleyebilir böylece, enfeksiyon sinüslerin müköz membranlarındam kemiklere yayılmadan önce tedavi edilmeye çalışılır. Ancak, tablet veya burun spreyi şeklinde dekonjestan bir ilaç da reçete edebilir. Bunları doğru kullanmak için verilen talimatlara uyun çünkü, dekonjestanlar yanlış kullanıldığından daha fazla kasara yol açabilir ve çok sık kullanılırsa burun kanalının daha da tıkanmasına yol açacak şekilde rebound (ters) etki yapabilir.
Alerjik Reaksiyon
Sinüzit, saman nezlesi gibi alerjik bir durumun belirtisi de olabilir. Bu durumda, hekim, şişliği azaltmak ve solunumu rahatlatmak için antihistaminik reçeteleyebilir. Bunlar da dikkatle kullanılmalıdır çünkü, antihistaminiklerin uzun süre kullanımı da sinüslerin ileri derece kurumasına yol açabilir. Bu, mukusu koyulaştırarak atılmasını daha da güçleştirebilir.
Küçük Cerrahi Girişim
Evde tedavinin artık etkili olmadığı kronik sinüzit vakalarında, bir kulak burun boğaz (KBB) uzmanlarınca sinüslerin boşaltılması için küçük cerrahi bir girişim uygulanabilir. Bu uygulama sonrasında sinüzite eğilim azalır. Ameliyat, ilave bir geçiş oluşturmak üzere burun ve sinüsler arasında bir kemiğin delinmesinden ibarettir. Daha da sinüsler yakınır ve etken bakterinin saptanması ve gerektiğinde en uygun antibiyotiğin verilebilmesi için, elde edilen sıvı incelenir.
Hastalığın Tekrarlamasının Önlenmesi
Bir kez sinüzit geçirdiğinizde, membranlar daha sonra tekrarlayan enfeksiyonlara daha açık hale gelir. Bu nedenle, hiç yakalanmamaya çalışın. Tanıdığınız biri soğuk algınlığı ya da nezle geçiriyorsa, iyileşinceye kadar onunla temastan kaçının. Tren ve otobüs gibi sıcak ve kalabalık yerlerde ağzınızı ve burnunuzu bir atkıyla sarın.
Kendi evinizdeki havanın uygun bir nem oranı içerdiğinden emin olun ve soğuk algınlığına yakalandığınızı hissettiğinizde oda sıcaklığını belli bir düzeyde tutun.
Bu durumda, ağır fiziksel aktiviteden kaçının çünkü bu, vücudun hızla soğumasını takiben ani olarak ısınmasına neden olur. Bazı kişiler bir yastıktansa başın biraz yükselmesini sağlayan iki yastıkla uyumayı rahatlatıcı bulurlar.
Koruma Önerileri
• Gerektiğinde ağrıyı gidermek için aspirin ya da parasetamol alın.
• Evde ısısı sabit ve bol nemi bir odada kalın. Çok sıcak ve kuru ortamlar genellikle sinüziti daha da kötüleştirir. Merkezi ısıtmalı bir yerde yaşıyorsanız, odanızın çeşitli yerlerinde birkaç adet su dolu kap yerleştirin.
• Burnunuzu silmeniz gerektiğinde nazikçe sümkürün ve bir kez kullandığınız kağıt mendili çöpe atın.
• Doktora gitmek için üç ya da dört günden daha fazla beklemeyin.
• Tütün/sigara içmeyin. Sigara dumanı ve katranı hastalığın uzamasına neden olur ve tedavisini güçleştirir.
• Olabildiğince çok egzersiz yapın. Böylece sinüslerde hapsolmuş toksinlerin (zehirli maddelerin) atılımı hızlanır ve enfekte mukus gevşer.