YAZI BOYUTU
Kardeşimin kira sözleşmesine ben de kefil olmuştum. Sözleşme bir yıllıktı ama kardeşim bir yıldan sonraki aylardan itibaren kiralayana borçlanmış. Şimdi beni de icraya verdiler. Peki kefillik bir yıllık değil miydi? M.P.
*****
Doğrusu okuyucuma bir cümle içinde yanıt verme imkanım yok. Zira kefillik denince geniş bir açıklama yapmak zorundayım. Bu olayda kefilliğin ‘adi kefalet’ mi yoksa ‘müteselsil kefalet’ mi olduğuna dikkat etmek gerekir. Şayet kira sözleşmesinde kefil için sadece ‘kefil’ yazıyorsa bu adi kefalettir ki alacaklının kefile başvurmadan önce asıl borçluyu takip etmesi, alacağını ondan alamazsa sonra kefile başvurması gerekecektir. Bu nedenle kira sözleşmesindeki imza hanesine bakmak gerekecek. Ben bu ihtimali düşük görüyorum ama hatırlatmak zorundayım.
*****
Yine sözleşmeye bakıldığında kefilin kefaletinin müteselsil kefalet olduğunu görüyorsak (ki benim kanaatim kefilliğin bu şekilde olduğu yönünde), bu halde borçlu ile birlikte kefile başvurulur. Ancak bu halde de yine sözleşmenin iki noktasına daha bakmak gerekecek. Birincisi; sözleşmenin bitiminden sonra kefaletin uzayacağına dair bir hüküm var mı? Şayet dönem sonunda kefilin kefaletinin uzayacağına dair bir hüküm yoksa, kefilin sorumluluğu da bitmiştir. Şayet kefaletin uzayacağı hükmü varsa bu halde kefalet uzayacaktır. İkincisi; sözleşmenin altında kefilin kefaleti kabul ettiğine dair el yazısı ile kabul beyanı var mı yok mu? Zira artık eskisi gibi sadece bir imza yetmiyor, kefilin kefaleti kabul ettiğine dair el yazısı ile yazdığı bir paragraf aranıyor. Bu paragraf yoksa kefalet de geçersizdir.
*****
Görüldüğü gibi okuyucuma kısaca ‘sen kefilsin, git öde’ veya ‘kefil değilsin, ödeme’ gibi kısa yollu bir yanıt verme imkanı yok. Ancak sözleşmedeki kefalet şartları geçerliyse, bu halde okuyucuma ‘gecikmeden öde, bir de faiz ödemek zorunda kalma’ diyebileceğim.