Usûl, Arapça asl’ın çoğuludur. Asl sözlükte temel, kök, soyluluk ve orijinal anlamlarına gelir. Fıkıh usûlü terimi olarak “asl” delil olarak fıkhın köklerini yani kaynaklarını veya dayandığı delilleri konu olarak ele alan ve bu deliller aracılığı ile hüküm çıkarma metotlarını anlatan bir ilimdir.
Bir miras terimi olarak usûl, miras bırakanın anne veya baba tarafından yukarıya doğru bütün dede ve ninelerini ifade eder. Ölenin babası, onun babası, babasının babasının babası gibi. Veya annesinin annesi… veya babası ile bunların ilânihâye anne ve babaları bu kapsama girer. Miras bırakana araya bir kadın girmeksizin bağlanan erkek hısımları ister neslinden gelinenler, isterse neslinden gelen erkek çocuk ve erkek torunlar olsun “asabe” adını alır. Bu yüzden baba ve babanın ilânihâye babası asabe olduğu gibi, oğul ve ilânihâye oğlun… oğlu asabe grubuna girer. İşte bir kimsenin neslinden gelen oğul, kız, oğlun oğlu veya kızı “fürû” denir. Bunun tekili olan “fer” sözlükte üst, yukarı, dal, bir şeyden çıkan, meydana gelen anlamlarına gelir.
Ölenin usûlünden anne, baba, sahih dede ve sahih nine sayılanlar mirasçı olur. Bunlar asabe veya ashâbü’l-ferâiz adı verilen mirasçılar olup, payları şöyle belirlenmiştir:
a- Anne üç durumdan birisi ile mirasa girer. Bu da ya altıda bir, Read More»