KONUM: Orta Avrupa, Baltık Denizi ve Kuzey Denizi kıyısında, Hollanda ile Polonya arasında, Danimarka’nın güneyinde yer almaktadır. 357, 021 km2 (Kara: 349. 223 km2, deniz: 7. 798 km2) yüz ölçümüne sahiptir. Toplam sınırları 3. 618 km olan Almanya’nın Avusturya ile 784 km, Belçika ile 167 km, Çek Cumhuriyeti ile 646 km, Danimarka ile 68 km, Fransa ile 451 km, Lüksemburg ile 135 km, Hollanda ile 577 km, Polonya ile 456 km, İsviçre ile 334 km sınırı vardır. 2. 389 km sahil şeridine sahiptir.
SİYASİ COĞRAFYA: Anavatanlarının Hindistan ve Aral gölü çevresi olduğu sanılan bundan iki bin yıl kadar önce Avrupa’ya gelen Cermenler; Godlar, Franklar, Vandallar, Anglosaksonlar ve Hessler gibi değişik adlar altında, çeşitli bölgelerde yaşamaya koyuldular. Romalılarla yaptıkları sınır boyu kavgalarıyla adları duyulmaya başladı ve Ceasar tarafından ağır bir yenilgiye uğratıldılar (M. Ö. 50). M. S. IV. yy. ‘ın sonlarındaki kavimler göçü sırasında Godlar İspanya ve İtalya’ya, Vandallar Güney İspanya’ya ve Kuzey Afrika’ya indiler. İngiltere’ye geçenler buraya Angleland (England, İngiltere) adını verdiler. Gal’e inen Franklar ise burada büyük bir Cermen İmparatorluğu kurdular. Frankların en önemli hükümdarı papanın elinden imparatorluk tacı giyen Büyük Karl’dır. Karl Des Greosse (M.S. 800). Büyük Karl bugünkü Fransa, Almanya, Belçika, Avusturya, Kuzey İtalya, İsviçre ve Doğu İspanya’nın bir bölümüne egemendir.
YERYÜZÜ ŞEKİLLERİ: Kuzeyde Polonya’dan uzanıp gelen büyük ovalan, orta kısmında yıpranmıs birinci zaman dağlarını, daha güneyde genç kıvrımlardan Alp dağlarının bir kısmını sınırları içine alan Almanya’da yeryüzü şekilleri hayli değişiklik gösterir.
İKLİM, BİTKİ ÖRTÜSÜ VE AKARSULAR: Almanya batı rüzgarlarıyla Atlas Okyanusunun etkilerini alır. Fakat Okyanusun etkileri buraya kadar gittikçe azaldığı için kara ikliminin özellikleri daha belirli olarak ortaya çıkar. Batıdan doğuya doğru kışların şiddeti artar. Kuzeyden güneye doğru da kışlar genel olarak şiddetlenir. Çünkü bu yönde de denizden uzaklaşılır. Aynı zamanda y
ükseklik de artar. Kışların daima hafif geçtiği yer aşağıdaki tablodan da anlaşıldığı gibi batı tarafları, yani Rhein nehri boylarıdır. Almanya’da yazlar da fazla sıcak olmaz. Yağışlar batıdan doğuya doğru azalır. Oder nehrinin aşağı çığırında yağış miktarı 50 cm. den aşağı düşer.
NÜFUS VE ŞEHİRLER: Almanya’nın nüfusu II. Dünya Savaşından önce 70 milyondu. Savaşta uğradığı kayıplara rağmen bugünkü nüfusu 82 milyonu bulmuştur. Yüzölçümü ise 357 bin km2’dir. Avrupa’da, Sovyetler Birliğinden sonra en çok nüfusa sahip olan ülkedir. Kilometre kare başına ortalama 208 kişi düşer. Böylece Almanya nüfus sıklığı bakımından Avrupa’da dördüncü gelir. Almanlar, Cermen milletlerindendir. Fakat ülkede iki ayrı mezhep vardır. Genellikle kuzey ve Orta Almanya halkı protestandır. Katolikler ise Bavyera ve Rayn boyundaki bölgelerde çoğunluğu teşkil ederler. Nüfusun yarısından çoğu şehirlerde yaşar. Nüfusu 100. 000 den çok şehirler 60’ı geçer.
ZİRAAT VE HAYVANCILIK: Almanya bir sanayi ülkesi olduğu halde ziraatte büyük önem verilmiş ve gerçek anlamıyla modern bir hale getirilmiştir. Kuzey Almanya ovalarının en verimsiz yerleri bile sun’i gübrelerle verimli hale konulmuştur. En iyi tarım yerleri orta Almanya dağlarının eteklerinde uzanan löslü, verimli topraklardır. Buralarda özellikle buğday ve çavdar tarımı yapılır. Elde edilen ürünün 2/3 si batı, 1/3 i Doğu Almanya topraklarından sağlanır. Almanya’nın nemli ve yazları fazla sıcak olmayan iklimi çavdar tarımına buğdaydan daha elverişli gelir. Bu yüzden çavdar ürünü buğdayın bir katı kadar daha fazladır. Halkın besininde çavdar ekmeği. önemli bir yer alır. Almanya, Avrupa’da.
Rusya’dan sonra en çok çavdar yetiştiren ülkedir. Arpa biracılıkta, yulaf hayvan yemi olarak önem kazanır. Bu ürünler daha ziyade diğer tahılların yetişmediği dağlık yerlere bağlı kalır. Patates her tarafta ekilir. Bu da halk için bir besin maddesi teşkil eder. Almanya Rusya’dan sonra en çok patates yetiştiren ülkedir. Şeker pancarı löslü topraklarda en iyi ürünü verir. Almanya şeker pancarı ürününde Rusya’dan sonra gelir. Patates ürününün % 71 ini Batı Almanya, % 29 unu Doğu Almanya verir. Seker pancarının da % 65 i Batı ve % 35 i Doğu Almanya topraklarından elde edilir. Diğer sanayi bitkileri arasında bir miktar şerbetçiotu ve tütün de sayılır. Bağlar özellikle Rayn nehri ile Mayn, Nekar ve Mosel vâdilerinde geniş alanlar kaplar. Meyvelerden ancak Orta Avrupa iklimine uyan erik, vişne, elma ve armut ağaçları vardır.
Almanya, hayvan üretimine büyük bir önem vermiştir. En çok yetiştirilenler sığır ve domuzdur. En iyi kasaplık sığırlar ve süt inekleri Alplerde, Bavyera platosu ve Kuzey Denizi kıyısında Marş adı verilen alçak ovalarda üretilir. Avrupa’da en çok domuz üreten ülke, Almanya’ dır. Koyun ve keçi üre-timi daha azdır.
MADENLER VE SANAYİ: Almanya maden bakımından zengin bir ülkedir. Sanayinin ana maddesini teşkil eden maden kömürü pek çoktur. A. B. D., Rusya ve İngiltere’den sonra en çok kömür çıkaran ülkedir. Kömür havzaları özellikle Batı Almanya’da toplanmıştır. (Batı Almanya’da çıkarım 150 milyon ton. Doğu Almanya’da 3 milyon ton) ihtiyacını karşıladıktan başka dışarıya da satar. En büyük kömür havzası Ruhr bölgesidir. Bundan sonra Saar bölgesi gelir. Linyit de maden kömürü kadar çok çıkarılır. Batı Almanya’da demir madenleri zengindir. Fakat demir endüstrisinin çok ilerlemiş olduğu bu ülkede ihtiyacın ancak 1 /10 i ne cevap verir. ihtiyacı kapatmak için İsveç, İspanya ve Fransa’dan demir getirilir.
Almanya çelik yapımında A.B.D. ve Sovyetler Birliğinden sonra üçüncüdür. En çok çıkarılan diğer madenler alüminyum ve bakırdır. Uçak endüstrisinde çok aranılan bir madde olan alüminyum çıkarımında Almanya yine A. B. D. den sonra ikinci gelir. Harz dolaylarında Mannsfeld bakır madenleri ünlüdür. Potas elde edilmesinde Almanya birinci gelir. Bu madde sun”i gübre olarak kullanıldığı gibi kimya sanayisinde de işe yarar. Kaya tuzu da çok çıkarılır. Bu madenlerden başka bir miktar kurşun, çinko, grafit, manganez elde edilir.
Almanya, Beyaz kömürde A. B. D. den sonra ikinci gelir. Sanayinin bütün konan pek büyük bir ilerleme göstermiştir. Almanya dünyanın en ileri endüstri ilkelerindendir. Nüfusun % 46’sı maden ve endüstride çalışır. Endüstride kullanılan ham maddelerin büyük bir kısmını dışarıdan getirir. Bunun için endüstri Almanya’nın belli bir yerine bağlı değildir. Her tarafına yayılmıştır. Maden endüstrisinin en toplu olarak bulunduğu yer Ruhr havzasıdır. Burada dünyaca tanınmış, Krup demir ve çelik tesislerinin bulunduğu Essen, Dordmund, Solingen en büyük merkezlerdir. Sayıları pek çok olan diğer büyük endüstri merkezleri arasında Mannheim, Ludwigshafen, Berlin, Doğu Almanya’da Leipzig, Chemnitz, Dresden sayılabilir. Alman maden sanayisi her çeşit makine, taşıt araçları, lokomotif, gemi makineleri, fizik ve tip aletleri çıkarır. Gemi yapımı özellikle Emden, Hamburg, Kiel (Kil) de yerleşmiştir. Saatçilik Karaorman bölgesinde ve Saksonya’da önemlidir.
Dokuma sanayinin her çeşidi büyük gelişme yapmıştır. Bu alanda İngiltere, A. B. D. den sonra üçüncü gelir. Pamuklu ve yünlü endüstrisi Thüringen, Saksonya, güney Bavyera’da toplanmıştır. Pamuğu Mısır, Hindistan ve Amerika. ‘darı, yünü Avustralya ve Arjantin’den getirir. İpek Batı Almanya’da Krefeld, Freiburg (Frayburg) da, yerleşmiştir. Şeker endüstrisinin merkezi Magdeburg ve Hannover’dir. Biracılık en çok Bavyera’da gelişmiştir. Kimya endüstrisi itibariyle Almanya dünyada birincidir. Alman tıbbi eşya ve ilâçları, kimyasal gübreleri, boyaları dünyanın her tarafında aranır. Bunlardan başka ülkenin birçok yerlerinde deri, cam ve cam eşya, porselen, kauçuk eşya hazırla-yan pek çok fabrikalar vardır. Alman optik eşyaları dünyanın her tarafında aranır ve özel bir değer taşır.
ULAŞIM VE TİCARET: Almanya’da çok sık bir demiryolu ağı vardır. Demiryollarının uzunluğu 55. 000 km.’dir. Sıklık bakımından Belçika ve İngiltere’den sonra gelir. Almanya coğrafi durumu yardımı ile Avrupa’nın her tarafı ile kolayca ilişkide bulunur. Almanya demiryolları feribotlar aracılığıyla İsveç ve Danimarka hatları ile ilişki sağlar. Almanya’nın şoseleri de çok bakımlı ve uzundur. Su yollarının uzunluğu 7500 km’yi bulur.
Nehir yolları kanalarla birbirlerine bağlanmıştır. Bunların içinde en önemlisi Main, Weser, Elbe nehirlerini bağlayan Mittelandkanal (Yurt içi kanalı) dır. Çok gelişmiş bir ekonomiye sahip olan Almanya bunun icabı olarak İkinci Cihan Savaşından önce kuvvetli bir ticaret filosuna sahipti. 4, 5 milyon tonilâto ile dünya filoları arasında beşinci gelmekte idi. İkinci Cihan Savaşında bu filo büyük kayıplara uğramış olmakla beraber, bugün kendini yeniden toplamıştır. 3, 6. milyon tonu bulmuştur. Almanya dışarıya her türlü yapılmış eşya satar.
Başlıcaları şunlardır: Çeşitli makineler, elektrik malzemesi, kumaşlar, maden kömürü, şeker, kimyasal maddelerdir. Aldıkları ise çeşitli besin maddeleri ve ham maddelerdir. Ticaret yaptığı ülkelerin en başında A. B. D., İngiltere, Hollanda, İtalya ve Fransa gelir. Doğu Almanya daha ziyade S. S. C. B., Slovakya, Polonya ve Macaristan ile alış veriş yapar. Özellikle Batı Almanya’nın Türkiye ile olan ticareti çoktur. Türkiye’den aldığı kuru yemiş, deri, barsak, yün, palamut ve kromdur. Buna karşılık ona çeşitli makinelerden cam ve porselen eşyaya varıncaya, kadar pek çok sayıda ve çeşitte yapılmış maddeler satar.