ACTH aşağıdakiler olarak da bilinir:
- Adrenokortikotropik hormon
- Serum adrenokortikotropik hormon
- Yüksek hassasiyetli ACTH
- Kortikotropin
- ACTH’nin bir ilaç formu olan kosintropin
ACTH testi kandaki hem ACTH hem de kortizol seviyelerini ölçer ve doktorunuzun vücutta çok fazla veya çok az kortizol ile ilişkili hastalıkları tespit etmesine yardımcı olur. Bu hastalıkların olası nedenleri arasında şunlar bulunmaktadır:
- Hipofiz veya adrenal bozukluğu
- Hipofiz tümörü
- Adrenal tümör
- Akciğer tümörü
ACTH Testi Nasıl Yapılır?
Doktorunuz testinizden önce herhangi bir steroid ilaç almamanızı önerebilir. Bunlar sonuçların doğruluğunu etkileyebilir.
Test genellikle sabah ilk iş olarak yapılır. Yeni uyandığınızda ACTH seviyeleri en yüksek seviyesindedir. Doktorunuz muhtemelen testinizi sabahın erken saatlerinde planlayacaktır.
ACTH seviyeleri bir kan örneği alınarak test edilir. Kan damardan, genellikle dirseğin içinden alınır. Kan örneği vermek aşağıdaki adımları içerir:
- Bir sağlık uzmanı önce bölgeyi mikropları öldürmek için antiseptikle temizler.
- Sonra kolunun etrafına elastik bir bant sarar. Bu, damarın kanla şişmesine neden olur.
- Yavaşça damarınıza bir iğne enjektörü yerleştirir ve kanınızı tüpte toplar.
- Tüp dolduğunda, iğne çıkarılır. Elastik bant daha sonra çıkarılır ve delinme bölgesi kanamayı durdurmak için steril gazlı bez ile kaplanır.
ACTH Testi Neden Yapılır?
Çok fazla veya çok az kortizol semptomlarınız varsa, doktorunuz ACTH kan testi isteyebilir. Bu belirtiler kişiden kişiye geniş ölçüde değişebilir ve genellikle ek sağlık sorunlarının bir işaretidir.
Eğer yüksek bir kortizol seviyeniz varsa, şunlara sahip yapabilirsiniz:
- Şişmanlık
- Yuvarlak bir yüz
- Kırılgan, ince cilt
- Karın üzerinde mor çizgiler
- Zayıf kaslar
- Akne
- Artan miktarda vücut kılları
- Yüksek tansiyon
- Düşük potasyum seviyesi
- Yüksek bikarbonat seviyesi
- Yüksek glikoz seviyeleri
- Şeker hastalığı
Düşük kortizol belirtileri şunlardır:
- Zayıf kaslar
- Yorgunluk
- Kilo kaybı
- Güneşe maruz kalmayan alanlarda artan deri pigmentasyonu
- İştah kaybı
- Düşük kan basıncı
- Düşük kan şekeri düzeyleri
- Düşük sodyum seviyeleri
- Yüksek potasyum seviyeleri
- Yüksek kalsiyum seviyeleri
ACTH Testinin Riskleri
Kan testleri normalde iyi tolere edilir. Bazı insanlar daha küçük veya daha büyük damarlara sahiptir ve bu da kan numunesi almayı zorlaştırabilir. Bununla birlikte, ACTH hormon testi gibi kan testleriyle ilişkili riskler nadirdir.
Nadir kan alma riskleri şunlardır:
- Aşırı kanama
- Baş dönmesi veya bayılma
- Hematom veya derinin altına kan birikmesi
- İğne alanında enfeksiyon
ACTH Testinden Sonra Neler Beklenir
ACTH hastalıklarını teşhis etmek oldukça karmaşık olabilir. Doktorunuz teşhis koymadan önce daha fazla laboratuvar testi istemeli ve fiziksel muayene yapmalıdır.
ACTH salgılayan tümörler için cerrahi genellikle endikedir. Bazen cabergoline gibi ilaçlar kortizol seviyelerini normalleştirmek için kullanılabilir. Adrenal tümörlere bağlı hiperkortizolizm de genellikle ameliyat gerektirir.
Kaynak: Healthline