Böbrek yetmezliği böbrek fonksiyonlarının zaman içinde ya da birdenbire azalmasıyla ortaya çıkan bir tablodur. Akut (ani başlangıçlı) ve kronik seyir gösterebilir.
NEDENİ VE BELİRTİLER:
Akut böbrek yetmezliğinde organların fonksiyonu birdenbire azalır veya tümüyle kaybedilebilir. Saatler, günler, bazen de haftalar içerisinde ortaya çıkabilir. Böbrekler süzme görevini yerine getiremediği için vücutta üre ve kreatinin gibi atık maddeler birikir, vücudun su ve kimyasal dengesi bozulur. En sık rastlanan nedenler arasında ileri derecede kan basıncı düşüklüğü sonucu (kalp yetmezliği, sepsis, şiddetli kanama ya da aşırı sıvı kayıplarında görülür) böbreğe giden kan akımının azalması; zararlı etki gösteren ilaç veya zehirlerin böbreklere zarar vermesi (sık kullanılan ağrı kesiciler, steroid olmayan antiromatizmal ilaçlar, antibiyotikler veya radyokontrast ilaçlar), böbreklerin süzgeci olarak adlandırılan glomerüllerin bazı iltihabi durumları (glomerulonefrit) ve böbrekte oluşan idrarın akımını engelleyen nedenler (böbrek taşları, idrar torbasında fonksiyon bozukluğu veya prostat büyümesi gibi) yer alır. Kronik böbrek yetmezliği ise uzun süreli bir hastalıktır. Üç aydan daha uzun süren idrar albumin atılımı artışı veya böbrek fonksiyonunda azalma ile karakterizedir. Genel olarak en sık görülen neden şeker hastalığı, hipertansiyon, nefritler, ürolojik nedenler (idrar yolu taşları veya idrar yolu tıkanmaları) ve kistik böbrek hastalıklarıdır. Çocukluk yaş grubundaki hastalarda ise böbrek yetmezliğine götüren en önemli nedenler vezikoüreteral reflü, tekrarlayan üriner enfeksiyonlar ve kronik glomerülonefritlerdir. Böbrek yetmezliğinde başlangıçta herhangi bir belirti görülmeyebilir fakat böbreklerin çalışma kapasitesi zarar gördükçe vücuttaki su ve elektrolit dengesi bozulmaya başlar ve güçsüzlük, nefes darlığı ilk belirtiler olarak ortaya çıkar. Ayaklar ve bacaklar başta olmak üzere vücut genelinde ödem oluşur. İdrar miktarı azalır. İştah azlığı, mide bulantısı ve kusma da belirtilere eşlik edebilir.
TEŞHİS VE TEDAVİ:
Böbrek yetmezliği genellikle son dönemde kadar belirti vermediği için hastalığın belirlenmesi ancak idrar ve kan testleri ile mümkün olur. Bu amaçla kanda kreatinin ölçümü ve glomerüler filtrasyon hızı (GFH) hesaplanması ve idrarda protein / albumin tayini ile teşhise ulaşılır. Ultrasonla da varsa böbreklerdeki yapısal anomaliler belirlenir. Akut böbrek yetmezliğinin tedavisi oluşma nedenine göre planlanır. Böbrek fonksiyonları bozuk olan hastalarda diyet, ilaç ve sıvı miktarları dikkatli bir şekilde planlanarak böbreklerin daha fazla yorulmaması temin edilir. Akut böbrek yetmezliği olan hastaların bir kısmında vücut sıvılarındaki kimyasal dengenin düzeltilmesi için geçici bir süre diyaliz tedavisi gerekebilir. Kronik böbrek yetmezliğinde ise diyabet veya tansiyon odaklı hastalık için uzun süreli takip ve tedavilere başlanmalıdır. Gerekirse hasta diyalize de devam etmek zorunda kalabilir.
Önerilen Branşlar: Aile Hekimliği, Dahiliye, Üroloji, Nefroloji, Çocuk Hastalıkları ve Sağlığı, Çocuk Üroloji, Çocuk Nefroloji