Yeni bir araştırma, Instagram’da beğeni kazanmak için büyük çaba sarf etmenin, kişinin gerçek hayattaki akranları arasındaki aidiyet duygularını azaltabileceğini öne sürüyor. Sosyal medyada alınan olumlu ilgi, artan benlik saygısı (bknz; self-esteem) gibi olumlu sonuçlarla ilişkilendirilirken, çalışma yazarları, Instagram platformu kullanıcılarının ilgi görmek için genellikle aşırı uçlara gittiğine dikkat çekiyor. Instagram gibi çevrimiçi topluluklar, araştırmacıların “aldatıcı beğeni arama davranışları” (bknz; deceptive like-seeking behaviors) dedikleri şeylerle dolup taşıyor. Bu davranışlar özellikle beğeni toplamayı hedeflerken takipçi satın alma veya kişinin fotoğraflarını dijital olarak değiştirme gibi eylemleri de içeriyor.
Dumas ve meslektaşları, gençlerin Instagram’daki aldatıcı davranışları, öz saygıları ve akran aidiyet (bknz; peer belonging) duyguları arasındaki etkileşimi keşfetmek için boylamsal bir çalışma tasarladılar. Yaş ortalaması 21 olan 307 Kuzey Amerikalı genç yetişkin, Instagram kullanımlarıyla ilgili iki çevrimiçi ankete katıldı. İlk ankette deneklerden Instagram’da beğeni kazanmak için beş aldatıcı eylemden hangisini yaptıklarını belirtmeleri istenmişti (örneğin, “fiziksel görünüşünüzü değiştirmek için program kullanımı” veya “bir fotoğrafı kaldırıp daha sonra geri koymak”). Katılımcılar ayrıca benlik saygısı ve akran aidiyetinin öz bildirim (bknz; self-report)ölçümlerini tamamladılar. Üç ay sonra, araştırmacılar, deneklerin Instagram davranışlarının ve refahlarıının değişip değişmediğini araştırmak için deneklere ikinci bir anketi doldurdu.
Sonuçlar, genç katılımcıların% 60’ından fazlasının Instagram’da beğeni kazanmaya çalışırken en az bir aldatıcı davranışta bulunduğunu gösterdi. Beğeniler almak bir dereceye kadar faydalı göründü – fotoğraflarında daha yüksek beğeni oranına sahip gençler, üç ay sonra akran aidiyeti duygularının daha yüksek olduğunu bildirmiştir. Dumas ve meslektaşları, dürüst olmayan davranışlarla sanal popülerlik kazanma girişimlerinin gençlerin gerçek hayattaki arkadaşlıklarına nasıl zarar verebileceğini de şu şekilde açıklıyarak: “Beğeniler kazanmaya odaklanıldığında, o kişi için çevrimiçi topluluk her şeyden önemli önemli hale gelebilir ve mevcut arkadaşlık bağlarını zayıflatabilir. Dahası, genç yetişkinler, kendilerinin daha iyi bir şekilde tanıtmak için yalan söyleyerek tükendiklerinde gerçek benliklerinden ve başkalarıyla bağlantılarından şüphe duyabilirler” ifadelerini kullanmıştır.
Araştırmacıların beklentilerinin aksine, aldatıcı beğeni arama davranışı katılımcıların özgüveniyle bağlantılı çıkmasa da kendimizi olmadığımız biri gibi göstermenin uzun vadede bize zarar vereceği aşikar.
KAYNAKÇA
Dumas, T.M., Maxwell-Smith, M.A, Tremblay, P.F, Litt, D.M., Ellis, W., (2020). Gaining likes, but at what cost? Longitudinal relations between young adults’ deceptive like-seeking on instagram, peer belonging and self-esteem, Computers in Human Behavior, Volume 112 , doi:https://doi.org/10.1016/j.chb.2020.106467