- Fazla çalışma süresinin toplamı bir yılda ikiyüzyetmiş saatten fazla olamaz. Bu süre sınırı, işyerlerine veya yürütülen işlere değil, işçilerin şahıslarına ilişkindir. .Fazla çalışma veya fazla sürelerle çalışma sürelerinin hesabında yarım saatten az olan süreler yarım saat, yarım saati aşan süreler ise bir saat sayılır.
- Fazla çalışma veya fazla sürelerle çalışma yapan işçi, isterse işverene yazılı olarak başvurmak koşuluyla, bu çalışmalar karşılığı zamlı ücret yerine, fazla çalıştığı her saat karşılığında bir saat otuz dakikayı, fazla sürelerle çalıştığı her saat karşılığında bir saat onbeş dakikayı serbest zaman olarak kullanabilir.
- Fazla çalışma ve fazla sürelerle çalışma yaptırmak için işçinin yazılı onayının alınması gerekir. Zorunlu nedenlerle veya olağanüstü durumlarda yapılan fazla çalışma ve fazla sürelerle çalışma için bu onay aranmaz.
4. Aşağıda sayılan işçilere fazla çalışma yaptırılamaz.
a) 18 yaşını doldurmamış işçiler,
b) İş sözleşmesi veya toplu iş sözleşmesi ile önceden veya sonradan fazla çalışmayı kabul etmiş olsalar bile sağlıklarının elvermediği işyeri hekiminin veya Sosyal Sigortalar Kurumu Başkanlığı hekiminin, bunların bulunmadığı yerlerde herhangi bir hekimin raporu ile belgelenen işçiler,
c) İş Kanununun 88 inci maddesinde öngörülen Yönetmelikte belirtilen gebe, yeni doğum yapmış ve çocuk emziren işçiler,
d) Kısmi süreli iş sözleşmesi ile çalıştırılan işçiler
- Fazla mesai hesalamasında haftalık çalışma esas alınır.Haftalık 45 saat fazla çalışma,günlere bölünerek denkleştirilebilir.
- 2 ay üzerinden hesaplama yapılır.Yani 7 hafta 45 den az çalışılmış ise 8.hafta 45 den fazla çalıştırılarak denkleştirme yapılabilir.Bu fazla mesai sayılmaz.
- Günlük çalışma süresi 11 saatte fazla olamaz.
- Bir sene içinde 270 saatten fazla çalışma yapılmaması gerekmektedir.
- Çalışma süresinin hesabı sırasında işçilere verilen ara dinlenme süreleri (yemek molaları, çay molaları vb.) çalışma süresinden sayılmamaktadır. Günlük çalışma süresinin belirlenmesi sırasında bu süreler dikkate alınmamaktadır.
- Fazla çalışma süresinin ispatında işçinin tanık beyanı tek başına yeteri olmaz.İşçi fazla çalıştığını öncelikle yazılı belgelerle ispatla zorunludur.( Yargıtay 22.dairesi kararı )
Önemli
Yargıtay 7. Hukuk Dairesi 2017 tarihli kararında 270 saatlik fazla çalışma süresinin aşılmasında işçinin ücretinin ödenmesi halinde dahi fazla çalışmayı kabul ettiğine dair muvafakat yok ise işçinin sözleşmesini feshetmesi haklı fesih sayılarak kıdem tazminatı gibi haklarını alır.İşçinin 270 saatten fazla çalışması karşılığında ücretlerini alıyor olması muvafakat anlamına gelmemektedir.Başta yazılı muvafakat alınması gerekmektedir.Bu muvafakat belgesi her yıl yeniden alınmalıdır.
İŞ KANUNUNA İLİŞKİN FAZLA ÇALIŞMA VE FAZLA SÜRELERLE ÇALIŞMA YÖNETMELİĞİ’NDEN ALINAN MADDELER(5,6,8,9) VE TARAFIMCA HAZIRLANAN ANALİZLERİ İÇEREN BİLGİ NOTUDUR.