Glukagon, pankreasın langerhans adacıklarından (pankreatik adacıkları) salgılanan bir protein hormondur. Temel etki bölgesi karaciğerdir. Glukagon ile insülin çoğu aynı metabolik olayları etkiler; fakat, glukagonun etkisi insülinin etkisinin zıttıdır.
Glukagonun Fizyolojik Etkileri
Glukagonun Karbonhidratlara Etkileri
“Glukozdan iskelet kası ve karaciğerde glikojen üretimine glikogenez denir. İnsülin glikogenez olayını uyarırken, glikojen yıkımını da inhibe eder. Glikojen yıkımı inhibisyonuna glikogenoliz denir. Glikogenoliz, yani, glikojen yıkımının inhibisyonu, karaciğerden glukoz atılımını azaltırak, glukozun glikojen formunda depolanmasını uyarır.
İnsülin karaciğerde aminoasitlerin glukoza dönüşümünü glukoneogenezi inhibe eder.” (İnsülinHormonu Sekresyonunun Kontrolü).
İnsülinin glukoneogenez inhibisyonunun tersine, glukagon, glukoneogenezi uyarır.
Glukagonun Yağlara Etkileri
Glukagon, trigliseritlerin yağ asitlerine yıkımı için lipolizi uyarırarak, yağ dokuda yağ depolanmasını; yani, trigliserit sentezini de inhibe eder.
Glukagonların Proteinlere Etkileri
Glukagon karaciğerde protein sentezini inhibe ederek, karaciğerdeki protein yıkımını da uyarır.
Emilim sonrası açlık dönemlerinde, salgılanması artan glukoz, kan glukozu ve yağ asit düzeylerini artıran olayları da uyarır.
Glukagon Salgılanmasının Kontrolü
Kan glukozu düzeyi düştüğünde negatif feed-back mekanizmasıyla glukagon kontrol edilir. Kan glukozu düzeyi düştüğünde glukagon sekresyonu artırılırken, kan glukozu (kan şekeri) düzeyi yükseldiğinde ise, glukagon sekresyonunun inhibisyonu gerçekleştirilir.
Samatostatin hormonunun salgısıyla da glukagon hormonu salgılanmasının inhibisyonu gerçekleştirilir.