Miyokard enfarktüsü olarak da bilinen kalp krizi, kalbe giden kan akışı engellendiğinde ortaya çıkan ve kalp kasına zarar veren ciddi bir tıbbi durumdur. Kalp krizi, Amerika Birleşik Devletleri ve diğer gelişmiş ülkelerde önde gelen ölüm nedenidir. Kalp krizlerinin semptomlarını, nedenlerini ve tedavisini anlamak, bireylerin risklerini azaltmalarına ve semptomlar yaşarlarsa derhal harekete geçmelerine yardımcı olabilir.
İçindekiler
Kalp Krizi Belirtileri
Kalp krizi belirtileri kişiden kişiye değişebilir ve her zaman açık olmayabilir. Bununla birlikte, yaygın semptomlar şunları içerir:
Göğüs ağrısı veya rahatsızlığı: Göğsün merkezinde birkaç dakika sürebilen veya gelip gidebilen basınç, sıkışma veya dolgunluk hissi.
Kol veya çene ağrısı: Göğüsten kollara, çeneye, boyuna, sırta veya mideye yayılan ağrı.
Nefes darlığı: Özellikle fiziksel aktivitede solunum güçlüğü.
Mide bulantısı veya kusma: Midede rahatsızlık veya hastalık hissi.
Terleme: Sıcak olmasa bile soğuk bir tere dönüşmek.
Yorgunluk: Bitkin veya zayıf hissetmek.
Bu semptomlar aniden ve uyarılmadan ortaya çıkabilir, ancak bazı durumlarda birkaç saat veya gün içinde kademeli olarak gelişebilirler. Krizi geçiren herkesin tüm bu semptomları yaşamayacağına dikkat etmek önemlidir. Bazı kişiler yalnızca hafif semptomlar yaşayabilirken, diğerleri ciddi semptomlar yaşayabilir.
Kalp Krizinin Nedenleri
Kalp krizinin birincil nedeni, kalbe oksijen bakımından zengin kan sağlayan kan damarları olan koroner arterlerde tıkanmadır. Bu tıkanmaya genellikle kan dolaşımındaki yağ, kolesterol ve diğer maddelerin bir karışımı olan plak birikmesi neden olur. Zamanla, plak koroner arterleri sertleştirebilir ve daraltabilir ve kalbe giden kan akışını azaltabilir. Bir plak yırtılırsa, bölgede bir kan pıhtısı oluşabilir ve kalbe giden kan akışını daha da engelleyebilir. Kalp krizi için risk faktörleri şunları içerir:
Yaş: Kişi yaşlandıkça kalp krizi riski artar.
Aile öyküsü: Ailede kalp hastalığı öyküsü olan kişiler kriz riski altındadır.
Yüksek tansiyon: Yüksek tansiyon arterlere zarar verebilir ve kriz riskini artırabilir.
Yüksek kolesterol: Kandaki yüksek kolesterol seviyeleri koroner arterlerde plak birikmesi riskini artırabilir.
Sigara içmek: Sigara içmek kan damarlarına zarar verebilir ve kriz riskini artırabilir.
Obezite: Aşırı kilolu veya obez olmak kriz riskini artırabilir.
Fiziksel hareketsizlik: Fiziksel aktivite eksikliği kriz riskini artırabilir.
Diyabet: Diyabetli kişilerde kriz riski artar.
Kalp Krizi Tedavisi
Kalp krizi tedavisi, saldırının ciddiyetine ve bireyin genel sağlığına bağlı olacaktır. Kalp kası hasarını en aza indirmek ve komplikasyon riskini azaltmak için hızlı tedavi önemlidir. Kalp krizi için yaygın tedaviler şunları içerir:
İlaçlar: Aspirin, nitrogliserin ve trombolitik ilaçlar gibi ilaçlar, kan pıhtılarını çözmek ve kalbe giden kan akışını iyileştirmek için kullanılabilir.
Koroner anjiyoplasti: Bu prosedür, tıkanıklığı açmak ve kalbe giden kan akışını iyileştirmek için tıkalı koroner arterde küçük bir balonun şişirilmesini içerir.
baypas ameliyatı: Bu ameliyat, vücudun başka bir yerinden bir kan damarı kullanarak tıkalı koroner arterin etrafında bir baypas oluşturmayı içerir.
Yaşam tarzı değişiklikleri: Sigarayı bırakmak, personel sağlıklı beslenmek ve fiziksel aktiviteyi artırmak gibi yaşam tarzınızda değişiklikler yapmak, başka bir kriz geçirme riskinizi azaltmanıza yardımcı olabilir.
Kalp Krizinin Önlenmesi
Kalp krizini önlemek, risk faktörlerinizi azaltmayı ve kalp sağlığını destekleyen yaşam tarzı değişiklikleri yapmayı içerir. Kalp krizi riskinizi azaltmak için atabileceğiniz bazı adımlar şunlardır:
Sigarayı bırakmak: Sigarayı bırakmak, kriz riskinizi azaltmak için atabileceğiniz en önemli adımlardan biridir.
Düzenli egzersiz yapın: Haftanın çoğu günü tempolu yürüyüş gibi en az 30 dakikalık ılımlı fiziksel aktiviteyi hedefleyin.
Sağlıklı beslenin: Doymuş ve trans yağ oranı düşük, lif oranı yüksek, meyve ve sebzeler açısından zengin bir diyet, kriz riskinizi azaltmanıza yardımcı olabilir.
Kilonuzu kontrol edin: Sağlıklı bir kiloyu korumak kriz riskinizi azaltmanıza yardımcı olabilir.
Stresi yönetin: Stres kriz riskini artırabilir, bu nedenle egzersiz veya meditasyon gibi stresi yönetmenin sağlıklı yollarını bulmak riskinizi azaltmanıza yardımcı olabilir.
Kan basıncınızı kontrol edin: Yüksek tansiyon kriz riskinizi artırabilir, bu nedenle kan basıncınızı düzenli olarak kontrol ettirmeniz ve gerekirse kontrol etmek için adımlar atmanız önemlidir.
Diyabeti yönetin: Diyabetiniz varsa, kan şekeri seviyenizi yönetmek ve düzenli kontroller almak kriz riskinizi azaltmanıza yardımcı olabilir.
Sonuç olarak, kalp krizi ciddi ve potansiyel olarak yaşamı tehdit eden bir durumdur. Kalp krizlerinin semptomlarını, nedenlerini ve tedavisini anlamanın yanı sıra riskinizi azaltmak için adımlar atmak, sağlıklı kalmanıza ve kalbinizi korumanıza yardımcı olabilir. Kriz belirtileri yaşarsanız, derhal tıbbi yardım almanız önemlidir.