Yağış
Sis ve bulutları oluşturan çok küçük su tanecikleri birleşerek ya da irileşerek ağırlaşınca düşerler. Atmosferden yeryüzüne su nakli şeklinde gerçekleşen bu olaya yağış denir. Yağışı oluşturan tanecikler katı ya da sıvı olabilir. Yağışın oluşumu için öncelikle yoğunlaşmış bir hava gerekir. Sis ya da bulut olarak adlandırılan soğuma sonucunda yoğunlaşmış hava daha da soğuyunca içinde su tanecikleri birleşir ya da irileşir böylece ağırlaşarak yere düşer. 0 °C nin üzerindeki yoğunlaşmalarda yağışlar, su tanecikleri şeklinde 0 °C nin altındaki sıcaklıklarda ise buz kristalleri şeklinde gerçekleşir.
Yağış Çeşitleri
Yağış çeşitleri 0° nin üzerindeki yağışlar ve 0° nin altındaki yağışlar olmak üzere iki kısımda incelenir.
0° nin üzerindeki yağışlar
Çiy (Şebnem): Yere dokunan hava katmanlarının soğuyup yoğunlaşması ile oluşan, yerde küçük su damlacıkları şeklinde beliren yağış türüdür. Günlük sıcaklık farklarının belirgin olduğu karasal iklim bölgelerinde bahar mevsimlerinde sık ve yaygın olarak görülür.
|Çiy|
Yağmur: Bulutların içindeki küçük su taneciklerinin ağırlaşmasıyla oluşan yağış türüdür. Su damlalarının büyüklüklerine göre nitelenir, birim zamanda birim alana düşen yağış miktarına göre isimlendirilir. Örneğin, sağnak yağmurlar çok ani gerçekleşen iri taneli yağışlardır. Güçlü yağmurlar 1 m2'ye 6 dakikada 7,6 litre su bırakır.
0 °C nin altındaki yağışlar
Kırağı: Oluşumu çiye benzer. Günlük sıcaklık farkının çok olduğu, geceleri sıcaklığın 0 °C'nin altına düştüğü yerlerde ince buz kristalleri şeklinde yerde oluşan yağışlardır. Daha çok orta enlemlerde, sonbahardan kışa ya da kıştan ilkbahara geçiş dönemlerinde oluşur.
Kırç: Aşırı derecede soğumuş sisli ortamda sisi oluşturan su buharının yere ve cisimlere çarparak buz kristalleri şeklinde oluşturduğu yağış türüdür. Kırağıya göre, buz kristalleri daha kalın ve iridir. Orta enlemlerde kış aylarında ve kutup çevrelerinde görülür.
Kar: Buz kristalleri şeklinde, yerden yüksekte gerçekleşen yağışlardır. Ölçülmesi bıraktığı su miktarına göre yapılır. Diğer yağışlardan farkı bir örtü oluşturmasıdır. Aylık sıcaklık ortalaması -4 °C olduğu zaman kar yağışları yerde birikerek bir örtü oluşturur.
Kar örtüsü çoğu yer için geçicidir. Ancak bütün yıl erimeyen kalıcı (toktağan) kar örtüsünün görüldüğü yerler vardır. Sıcaklığın bütün yıl 0 °C nin altında olduğu yüksek kesimlerde ve kutup bölgelerinde toktağan kar örtüsü görülür. Toktağan karın yükseltisi anlama ve bakıya göre değişir.
Dolu: Çok güçlü dikey hava hareketlerinin olduğu yerlerde hızla yükselen aşırı soğumuş su taneleri yükseklerde birden donarak buz tanelerine dönüşür. İrileşip ağırlaşan buz taneleri yere düşerek doluyu oluşturur. Genellikle orta enlemlerde havanın ılık olduğu bahar ve yaz aylarında görülür. Kutuplarda, yükselici hava hareketlerinin olmaması, Ekvatoral Bölge'nin de sıcak olması dolu yağışını engeller.
Bu konunun daha iyi anlaşılabilmesi için Hava Durumu ve iklim sayfasına da göz atmanızı öneririz.