Çocuğunuz katı gıdalar almaya başladıktan sonra bebeklerin ne zaman balık yediğini merak edebilirsiniz. Genelde yaklaşık 6 aylıkken bebekler katı gıdalara başlatılır ve bundan sonra zamanla balık, onun beslenme programının çok sağlıklı bir parçası olabilir. Ancak, bebeğinizin kronik egzaması ya da bir gıda alerjisi varsa önce doktorla konuşmak gerekir.
Hollanda’da 7000’den fazla çocuk üzerinde yapılan bir araştırmaya göre ise 6-12 ay arası balık yiyen çocuklarda astım riski daha düşük oluyormuş. Bunun sebebinin, balıktaki sağlıklı yağ asitleri ile erken tanışmanın astıma karşı koruyucu etkisi olduğu düşünülüyor.
Nasıl başlanmalı?
Öncelikle doktorunuzla konuşmanız iyi olur çünkü balık alerjen gıdalardan bir tanesi. Doktorların büyük çoğunluğu çocuğunuza balık yedirmeden önce ona bebek maması, püre halinde et, meyve ve sebze gibi daha geleneksel gıdalarla başlamanızı önerir.
Amerikan Pediatri Akademisi Alerji ve İmmünoloji bölümü hafif egzaması, ailesinde gıda alerjisi ya da astım olan bebekler de dahil tüm bebeklerin daha az alerjen meyve, sebze, tahıl tanıştırıldıktan sonra balıkla da tanıştırılabileceğini söylüyor. Eğer herhangi bir alerjik tepki göstermezlerse 6 aydan sonra öğünlerine balık da eklenebilir.
Bazı çocuklara ise doktoru izin vermeden balık gibi alerjen gıdalar verilemesi gerekiyor.
Eğer çocuğunuzda aşağıdakilerden birisi varsa öncelikle doktorunuzla konuşmanız gerekiyor.
- Orta ya da ağır seviye egzaması varsa
- Daha önce herhangi bir yiyeceğe karşı alerjik bir tepki verdiyse
- Bir gıda alerjisi teşhisi konduysa
Amerikan Pediatri Akademisi çocuğunuzu alerjen bir gıdayla tanıştıracaksanız bunu kreşte ya da restoranda yapmaktansa evde yapmanız gerektiğini söylüyor. Aynı zamanda yeni bir gıdayla tanıştırdığınız zaman 3-5 gün içinde yeni başka bir gıdayla tanıştırmadan bunu birkaç kez yedirebilirsiniz. Böylece bebeğinizin gıdalara gösterebileceği alerjiik tepkileri kolaylıkla takip edebilirsiniz.
Gıda alerjisi tepkileri yüzde, dil ve dudaklarda şişme, döküntü, hırıltı, karın krampları, kusma ve ishal vardır. Eğer bebeğiniz yeni bir gıdaya karşı bu tepkilerden birini hafif ya da ağır bir şekilde gösterirse acilen bir an önce doktora görünmeniz gerekir.
Alerjinin yanı sıra dikkat etmeniz gereken başka konular da var;
Kılçık!
Boğaza kılçık batmasını önlemek için kılçıkları çok dikkatli bir şekilde çıkarmalısınız. Çıkardıktan sonra çocuğunuz küçükse balığı ezerek ve püre halinde verebilirsiniz. Yaklaşık 1 yaş civarı itibariyle balığı çiğnemekte problem yaşamazlar.
Cıva ve diğer ağır metaller
Balık protein, D vitamini, omega 3 asitleri ve başka besleyici ögeler açısından oldukça zengin bir gıdadır. Ancak, bazı balık tipleri yüksek oranda metil cıva içerebilir. Metil cıva yüksek dozlarda vücuda girerse, bebeğin beyin ve sinir sistemi gelişimini olumsuz etkileyebilir. Çocuklarınıza kılıç balığı gibi büyük avcı balıkları ve dip balıklarını yedirmekten kaçınmalısınız, ayrıca çiftlik balıklarından da kaçınmak isteyebilirsiniz çünkü sağlıksız ve artık içeren yemlerle beslenebiliyorlar.
- Yüzey balıkları: hamsi, palamut, istavrit, uskumru, çinekop, çipura
- Dip balıkları: mezgit, berlam, kefal, levrek, lüfer, barbunya, kalkan
- Çiftlik balıkları: çipura, levrek, alabalık, somon en çok yetiştirilen çiftlik balıkları
Bakteri ve virüsler
Gıda kaynaklı bakteri ve virüsler çiğ ya da az pişmiş balıkların üstünde yaşayabilir. Bu bakteri ve virüsleri öldürmek için balığı iyice pişirdiğinizden emin olun.
Balık yerken dikkat edilmesi gerekenler
- Ağır metaller konusunda çok dikkatli olmak, özellikle Marmara gibi denizlerdeki dip balıklarından kaçınmak lazım.
- Kızartınca sağlıklı yağ asitlerinin yapısının bozulduğu unutulmamalı.
- Alüminyum folyoya sarmak, veya teflonda pişirmek de balığa zararlı kimyasallar geçmesine sebep olur.
- Bu sebeplerden balığı yemenin en sağlıklı ve pratik şekli bir borcama atıp, üzerine biraz zeytinyağı ve tuz gezdirip, kapağını kapatarak fırında buğulama yapmak.
Kaynaklar:
http://www.babycenter.com/404_when-can-my-baby-eat-fish_1368510.bc
http://www.dailymail.co.uk/health/article-2232771/Children-eat-fish-lower-risk-asthma–eaten-year-life.html