Düşünebiliyor musunuz, bizler bir şeye ilgi göstermeyelim de sistem onu ele geçirmeye çalışmasın. Çocuk olmayın... Oysa cahillik cahil olunduğunu bilmemek değil midir? Okuduğunuz kitaplar, düşüncelerini beğendiğiniz aydınlar, şiirlerini dilinize pelesenk ettiğiniz şairler... Bunları gerçekten siz mi seçtiniz yoksa birileri sizin yerinize mi seçti?
Jean Paul Sartre'a Nobel Edebiyat Ödülü verilmeye çalışıldığında reddetmişti; çünkü biliyordu ki bir kez o ödül alınırsa karşı olduğu sistem onu tamamen esir alacaktı, o da almadı. Hoş Sovyetlerden de bir ödül gelseydi onu da almazdı; münevver olmanın gerekliliklerini ve bedelini iyi biliyordu. Sartre bir filozoftu, Bertrand Russel de öyle... Lakin Russel angaje aydındı; kitapta belgeleriyle Saunders onun para için, hem de bir üniversitede, nasıl atom bombası atılmasını savunduğunu ortaya koyuyor. Evet Russel bir aydındı ancak kitaptan anlıyoruz ki angaje bir aydındı. Ve diğer efsaneler, şişirilmiş efsaneler hatta... Kimler yok ki kitapta? George Orwell, Saint-Exupery, Nabakov... Hepsi CIA ile el ele, diz dize, göz göze... Akıtılan para gırla; kimse haddini hududunu bilmiyor! (Hepsini harcayamazdık. Bir keresinde, hatırlıyorum, Wisner ve murakıpla buluşmuştuk. “Aman Tanrım” dedim, “bu kadar parayı nasıl harcarız?”. Sınırı yoktu, hiç kimse de hesap vermek zorunda değildi. Hayret edilecek bir şeydi. “Gilbert Greenway, CIA ajanı”)
Müthiş bir çalışma, müthiş bir eser. Tüm iddialar belgeli. Bu kitap okunmadan 20. yüzyıl ve yaşadığımız yüzyıl anlaşılamaz. Bizim zannettiğimiz fikirler aslında bizlere ait değil, peki kimin ya da kimlerin? Okuyup öğrenmek gerekir, keyifli okumalar.