Batı; felaket senaryosu üretmekten, gerçekleştirmekten ve bundan para kazanmaktan türlü vazgeçmiyor. Yeni plan afet evlerinden kazanılacak çuvalla para kazanmak…
J.P. Morgan Asset Management'ın baş yatırım stratejisi uzmanlarından biri, bu yılın başlarında müşterilerine ürkütücü tahminlerle dolu bir bilgi notu gönderdi. İklim değişikliğini durdurmak için küresel çapta verilen tüm çabalara rağmen, deniz seviyeleri sahillerde yaşayan Amerikalıların yüzde 40'ını tehdit edecek şekilde yükseliyor. Öte yandan deniz duvarlarıyla ilgili bazı yatırım olanakları olabilir. Şirketin pazarlama ve yatırım stratejisi başkanı Michael Cembalest, Nisan ayındaki yıllık Eyeon the Market adlı enerji bülteninde "New York ve New Jersey'in bazı bölgelerinde deniz kabarmalarına karşı inşa edilecek duvar sisteminin metresi 2,7 milyon dolara mal olabilir" dedi. Ayrıca devletin bono ihraç ederek ya da özelleştirmeyle maliyeti karşılayabileceğini ifade etti.
ABD üst üste iki yıldır rekor kasırgalarla, sellerle ve doğa yangınlarıyla boğuşurken, sayıları gittikçe artan bir grup hedge fon, emeklilik fonu ve başka yatırımcı, iklim değişikliğinin işaretlerinden yararlanmalarını sağlayacak stratejileri deniyorlar. Paralarını koydukları yerler yüksek derecelerin bazı somut etkilerinin neler olabileceğine yönelik işaretleri gösteriyor. Yatırımlar sahillerde fırtına ve selden korunmayı, kuraklığa meyilli bölgelerde tuz giderici tesisleri, tarıma yeni yaklaşımları ve hatta yükselen deniz seviyelerinin gayrimenkul piyasasını etkilediği dönemlerde toprak kazanmayı bile kapsıyor.
Kendisinin daha iyi bir sel kontrolü sistemini desteklediğini söyleyen Cembalest, "İlk başlarda insanlar sinirli olacak" diyor ve ekliyor: "Ve getirileri daha büyük olacak." Yatırımcıların hesaplamalarında bir kadercilik var. Küresel sera gazı emisyonu geçen yıl atmosferdeki karbondioksit yoğunlaşmasıyla birlikte tarihi düzeye ulaştı. Verilere göre son üç yıl, kayıtlardaki en sıcak yıllardı. Bu trendin hızlanması bekleniyor: Bilim insanları yüzyılın sonuna kadar ısının 2,7 ile 5,5 santigrat kadar artacağını tahmin ediyor. Birleşmiş Milletler (BM) tarafından bir araya getirilen bilim insanlarının 8 Ekim'de yayınladığı rapora göre, 0,5 santigrat kadar küçük bir ısı artışı bile felaket sonuçlara neden olabilir.
Rapor, küresel ısınmanın söz konusu düzeyi geçmesinin önlenmesi için enerji kullanımında çok büyük ve acil değişiklik yapılması gereğini ortaya çıkardı. San Francisco'daki Ecosystem Integrity Fund adlı risk sermayesi şirketinin ortağı ve kurucularından James Everett, "Bu noktada, iklim değişimini durdurmak için yapılacak bir şey yok" diyor ve ekliyor: "Aşağı yukarı her sistem değişmek zorunda. Biz de buna uyum göstermek durumundayız."
İklim değişikliği üzerine yoğunlaşan yatırımcılar, genelde yenilenebilir enerji ve elektrikli araçlar üzerine bahse girer. Afet zararını azaltma ve buna adaptasyon, acımasız bir proje olabilir; ancak iklime adaptasyon konusuna odaklanan Lightsmith Group adlı özel sermaye şirketinin ortak kurucusu ve genel müdürü Jay Koch, işlerin daha da kötüye gidebileceğini kabul etmenin gerekli olduğunu söylüyor.
Koh, "Belki de insanların yapması gereken bir psikolojik yolculuk var" diyor ve ekliyor: "Ben kazancımızın yüzde 100 olmayacağı durumları da içeren bir stratejimiz olmasından yanayım."
Gıda üretimine neler olabileceğini düşünün. Boston'daki Cambridge Associates genel müdürü Liqian Ma'ya göre, yağış rejimi değiştikçe ve okyanuslar daha asitli hale geldikçe, bina dışı ortamlar daha az güvenilir ve "tahıl ve balıklar için daha az uygun" olacak. Kapalı alan tarımı ve akuakültür (su içinde yetiştirme) olanağı sağlayan teknolojilere de talep artacak. Diğer vakalarda iklim değişikliğinden para kazanmak, kasırganın sonuçları hakkında enine boyna düşünmek kadar kolay.
2017 yılının Ağustos ayında Harvey Kasırgası Teksas'ı vurmadan bir hafta önce, Rod Hinze'nin bir fikri vardı. Dallas'taki KeyPoint Capital Management'in başkanı ve portföy yöneticisi olan Hinze, gayrimenkul yatırım ortaklıklarına, yani REİT'lere yatırım yapıyordu. Bazı yatırımcıların Harvey'in karaya yaklaştıkça turistleri kaçıracağını ve iş için gelmiş olanları korkutacağını, hatta bazı otellere de hasar vereceğini düşünmesi nedeniyle, Houston'daki otellere yatırım yapan REIT'lerin değeri düşüyordu.
Hinze, "İnsanlar kendilerini korumalarının gerektiğini düşündüler" diyor ve ekliyor: "Ancak kasırgadan sonraki kısa vadeli konut talebinin astronomik olacağının farkına varmadılar." Bu yüzden önce Houston'da, bir hafta sonra Irma Kasırgası'nın ardından Güney Florida'da gayrimenkul yatırım ortaklıklarına yatırım yapmaya başladı. Hinze, "Otellerin çoğunda doluluk oranlarının yüzde 100'e ulaştığını gördük. Tamamen çıkmadık, ama çok kısa sürede yüzde 25, 30 kazandık" diyor.
İklim değişikliğinin etkileri Nephila Advisors LLC genel müdürü ve ortağı Barney Schauble'nin "hava durumu riski" olarak tanımladığı durumlara karşı yeni ve daha ilginç sigortalara talebi de artırdı. İşyerleri kötü hava koşulları için sigorta poliçesi satın alabiliyor. Nephila, riskin yaratacağı yükü farklı şekillerde üstlenecek yatırımcıları da bulmuş. Schauble kısa süre önce yağış rejimindeki gittikçe artan tahmin edilemeyen değişikliklerden endişe duyan bir su dağıtım şirketine yardımcı olduklarını söylüyor. Bunun için de şirketi değişimlere karşı koruyacak bir ürün geliştirdi.
Schauble, "Onlar için hedge yapılandırdık: Bu bant içinde işinizle ilgili sorun yok" dedi ve devam etti: "Bunu fiyatlandırabiliriz." İş aldı başını gidiyor. Geçen yıldan bu yana kötü hava korunma sigortasından gelen para ikiye katlandı. Florida merkezli Voloridge Investment Management adlı fonun kurucusu ve CEO'su David Vogel, yükselen deniz seviyesinin, güçlenen fırtınaların ve kuraklıkların sağlık, sigorta ve tarım alanlarında yeni fırsatlar yaratacağını söyledi. Şirketinin spesifik yatırımlarıyla ilgili bilgi vermezken, yaptığı kişisel bir alım hakkında bilgi paylaştı:
İklim değişikliğinin daha kötüye gitmesi durumunda gayrimenkul fiyatlarının artmasının beklendiği Asheville, N.C. civarında bir arazi almış. "Deniz seviyesinden 2 bin feet yüksekte. Florida'da yaşamak mı? Birçok insan taşınıyor" diyor. İklim değişikliğinin daha da kötüye gideceğine inanan yatırımcılar, yerel yönetimlerin ihraç ettiği bono ve tahvilleri satın alırken bile bunu göz önünde bulunduruyor.
Neuberger Berman Group LLC'nin çevre, sosyal ve yönetişim alanlarında yatırım yapan bölümünün başkanı Jonathan Bailey, yatırım yaparken şirketlerin ne ölçüde riske açık olduklarını tespit etmek için iklim riski analizi yaptıklarını belirtiyor. Kredi derecelendirme kuruluşları çeşitli derecelerdeki riskleri bono değerlendirmelerinde hesaba katmada hayli yavaş davrandı.
Neuberger, sonuç olarak daha az iklim riskine sahip şehirlerin ihraç ettiği bonoları, fırtınaların ve diğer felaketlerin tehdidi altındaki şehirlere göre prim ödemeden alıp tutabiliyor. Bailey, "Piyasa o risklerle ilgili algısını değiştirirse, o zaman bize satışla ilgili fırsat yaratır" diyor.
Schauble'ye göre, toplumun önemli bölümünün iklim değişikliğinin risklerini anlamadaki yetersizliği, bunu yatırım için iyi bir alan haline getiriyor. Bu tespitin özellikle ABD için doğru olduğunu söylüyor. "Akıllı insanların bu konulara inanmadığı tek bir ülke daha göremezsiniz" diyor ve şunları söylüyor:
"Başkalarının yalnızca görmeyi reddettiği şeyleri görüp, o temelde kararlar verirseniz, bunun sizi uzun vadede iyi bir konuma getireceğinden şüphe ederim." Bu haber için görüşülen fon yöneticileri ve danışmanlar, bilimin bu konuda yanıldığına ilişkin çok az endişeleri olduğunu dile getirdi. Bazıları için daha büyük bir endişe ise yavaş yavaş yaklaşan felaketten nemalandıkları görüntüsünü vermek.
Vogel, "İnsanlar bizi dinlese ve çevreyi kirletmeyi durdursa, tüm bu yatırım fırsatlarından bir saniyede seve seve vazgeçerim" diyor. Bu arada yatırımcıların bir tür toplumsal uyarı sistemi oluşturarak, aksi takdirde görmezden gelebilecekleri riskler konusunda insanları uyarabileceğim söylüyor: "Eğer insanlar bir şeyden para kazanıyorlarsa, o dikkat çekiyor.( Christopher Flavelle)"
Editor: Pat Regnier - Ruhi Sanyer - Bloomberg Businessweek