KABAKULAK
KABAKULAK (Epidemik parotit): Tükürük bezlerin yumurtalıktan, erbezlerini ve seyrek olarak da, vücudun diğer bölgelerini ilgilendiren bir virüs enfeksiyonudur.
Nedeni: Enfekte eden organizma, bir paramiksovirüstür. Doğrudan temasla bulaşır. Kuluçka devresi 2-3 haftadır.
Belirtileri: En fazla, kulağın ön ve altında bulunan tükürük bezi etkilenir. Hastalığın en sık görüldüğü kitle, çocuklardır ve bunlarda ilk belirti, genellikle, tükürük bezinin şişmesidir. Erişkinlerde ise, şişkinlik belirmesinden birkaç gün önce, halsizlik ve yüksek ateş ortaya çıkabilir. Tükürük bezinin şişmesi, başlangıçta rahatsız edici ya da ağrılıdır. Buluğ çağı sonrası hastalığa tutulunca, erbezleri de etkilenebilir; yumurtalıkların da hastalandığı bilinmekle beraber, virüsün erkek üretim organlarını etkilemesine daha sık raslanır. Bu durumda, çok belirli ve ağrılı erbezi şişkinliği ortaya çıkar, ateş yüksektir, hatta hastada dalgınlık belirebilir. Kabakulak, delirium, şiddetli baş ağrısı ve beyin zarlarına ait diğer tahriş belirtileriyle seyreder, menenjit ve ansefalit, ya da iştahsızlık, kusma ve karın ağrısıyla belirlenen pankreas iltihabına yol açabilir.
Tedavi: Basit, sorunlara yol açmamış vakanın tedavisi yoktur. Çocukların, genellikle 12 yaşından küçük erkek çocuklarının korunmasına çalışılmamalıdır, çünkü basit bir çocuk hastalığı olan kabakulak, erişkinde ağır seyreder. Çocukları yatırmak dahi gereksizken, erişkinlerin hareketsiz kalması, hastalığın üretim organlarına yayılmasını önleyebilir. Erbezi iltihabı belirince, kortikosteroid-ler ve ağrı giderici ilaçlarla birlikte, pamuktan askılar kullanılır. Hastaya, karamsarlığı önlemek için, vakaların üçte ikisinin komplikasyonsuz iyileştiği, erbezlerinden birinde atrofi belirse dahi, iki erbezinin kısırlaşmasının seyrek görüldüğü, anlatılmalıdır. Ayrıca, kabakulağı izleyen kısırlığın belirmesi, cinsel gücün eksilmesi demek değildir. Kabakulak aşısı vardır, bkz. Bağışıklık.