Vajinismus Nasıl Tedavi Edilir?
Vajinismus, vajina kaslarının istemsiz kasılmasıyla ortaya çıkan, genellikle cinsel ilişki girişimi sırasında rahatsızlığa ve ağrıya sebep olan ve kadınlarda görülen bir cinsel işlev bozukluğudur. Sağlıklı bir cinsel yaşamı engellemesinin yanı sıra vajinismus kadınların tampon kullanmalarını veya çatı (pelvis) muayenesi yaptırmalarını da önleyebilmektedir. Bu durum üzücü, utanç verici veya stresli olsa da kesinlikle tedavi edilebilirdir.
Vajinismus Tedavisi İçin İlk Adımlar
1) Cinsel ilişki sırasında oluşan ağrıları ciddiye alın. Vajinismusun ilk ve en çok rahatsızlık veren belirtisi genellikle cinsel ilişkiye girmeye çalışırken oluşan ağrıdır. Farklı kadınlar bu ağrıyı farklı şekilde hissedebilirler; yanma, batma veya yırtılma hissi oluşabilir ya da partneriniz “duvara vuruyormuş” gibi hissedebilir. Bazı vakalarda ağrı ve istemsiz kasılma cinsel ilişkiyi tamamen engelleyecek kadar şiddetli olabilir.
- Birçok kadın bu problemi ilk defa seks yaptıklarında fark ederler. Ancak bazı kadınlarda da vajinismus sonradan ortaya çıkabilmektedir. Bu nedenle geçmişte ağrısız olarak cinsel ilişkiye girdiğiniz için diğer belirtileri hafife almayın.
2) Vajinal penetrasyon ile ilgili diğer problemlere de dikkat edin. Cinsel ilişki sırasında oluşan ağrının yanı sıra, vajinismusu olan kadınlar tampon takarken ve çatı muayenesi yaptırırken de sorunlar yaşayabilirler.
3) Diğer kas kasılmalarına dikkat edin. Vajina kaslarının kasılmaları ve spazmları vajinismusun önemli bir göstergesi olsa da bazı kadınlar bacaklarında ve bellerinde de spazm hissedebilirler. Bu spazmlar çoğu zaman cinsel ilişki teşebbüsleri esnasında ortaya çıkmaktadır.
4) Seksten kaçınma eğiliminizi yeniden değerlendirin. Vajinismusu olan pek çok kadın cinsel durumlardan kaçınmaya başlamaktadır. Eğer belirtilerinizin neden olduğu ağrılardan ya da utançtan dolayı cinsel faaliyetten veya romantik ilişkiden kaçıyorsanız, tıbbi yardım alın. Vajinismus tedavi edilebilir bir rahatsızlıktır.
5) Bir doktora görünün. Vajinismus olma ihtimalinizi konuşmak için aile hekiminizden ya da bir jinekologtan randevu alın. Belirtilerinizin kapsamı ve şiddeti konusunda net olun.
6) Tanı alın. Eğer belirtilerinize yol açabilecek diğer tüm nedenleri elediyseniz, doktorunuz size birincil vajinismus (eğer vajinismusunuz geçmişten beri varsa) ya da ikincil vajinismus (eğer durum belirtilerin sonradan ortaya çıkmasıyla geliştiyse) tanısı koyabilir. Ayrıca doktorunuz durumunuzu “global” (hastalık vajinaya herhangi bir şey girmesi de dahil olmak üzere her zaman ortaya çıkıyorsa) veya “durumsal” (hastalık cinsel ilişki girişimi gibi sadece belirli durumlarda ortaya çıkıyorsa) olarak da tanımlayabilir.
- Ne yazık ki kadın cinselliği ve kadınlarda cinsel işlev bozukluğu hala tam olarak anlaşılmış değildir ve bu yüzden size yardım edemeyecek doktorlarla ya da uzmanlarla karşılaşmanız da mümkündür. Bir teşhis almak ve tedavi görmek konusunda ısrarcı olmak durumunda kalabilirsiniz. Eğer doktorunuz size yardımcı olamazsa, tercihen vajinismus ve diğer kadın cinsel işlev bozuklukları tedavisinde deneyimli başka bir doktora görünün.
Vajinismusun Sebeplerini Anlamak
1) Vajinismusun çoğu zaman anksiyeteyle bağlantılı olduğunun farkında olun. Vajinismusu olan bir çok kadın belirtilerinin anksiyete, korku ve stres hisleriyle bağlantılı olduğunu keşfetmiştir. Bu kadınların kendi vücutları hakkında veya seks hakkında derinlere yerleşmiş korkuları olabilir. Bu hisler çocukluktan başlayarak oluşmuş olabilir (hatta sanki eskiden beri “her zaman” böyle hissettiğinizi düşünebilirsiniz) veya belirli bir travmatik olaydan sonra da ortaya çıkabilir.
- Cinsel istismar, cinsel saldırı, pelvik travma, aile içi şiddet veya çok kötü cinsel deneyimler gibi olaylar pek çok travmatik olaydan birkaçıdır.
2) Vajinismusun bazen partnerinizden kaynaklanan sorunlarla ilişkili olabileceğini bilin. Eğer ikincil ve durumsal vajinismusunuz varsa, bu durum belirli bir cinsel veya romantik partnerden kaynaklı olabilir. Bu sorunlardan bazıları güven eksikliği, bağlanma korkusu, çok korunmasız kalma endişesi ya da sonunda hayal kırıklığı ya da acı yaşama korkusu olarak sıralanabilir.
3) Sağlık durumunuzun/hastalıklarınızın da durumunuzu etkileyebileceğini unutmayın. Bazı hastalıklar vajinismusun belirtilerini artırıp ağırlaştırabilir. Bu durum özellikle eğer ikincil vajinismusunuz (belirtiler sonradan oluştuysa) varsa olasılıklar dahilindedir. Vajinismusun oluşmasına yol açabilecek bazı hastalıklar şunlardır:
- idrar yolu enfeksiyonu ve diğer idrar problemleri
- cinsel yolla bulaşan hastalıklar
- cinsel organda veya üreme organında kanser
- endometriozis
- pelvik inflamatuar hastalık
- vulvodini veya vulva ağrısı
4) Üreme aşamalarının oynayabileceği rollerin farkında olun. Birçok kadın için, ikincil vajinismusun başlangıcı ya doğumla (özellikle de zor bir doğum olduysa veya doğumdan sonra cinsel organlarda yaralanmalar oluştuysa) ya da menopozla (hormonal değişimler, vajinal kuruluk ve diğer vajinismusu tetikleyebilecek problemlere yol açabilir) ilişkilidir.
5) İlaçların rolünü göz önünde bulundurun. Bazı ilaçlar pelvik ağrılara sebep olabilir ve vajinismus belirtilerinin oluşmasına yol açabilir.
6) Vajinismusun görülebilir bir nedeninin olmayabileceğinin de farkında olun. Bazı kadınlar neden vajinismus olduklarını asla anlayamayabilirler. Bu kadınların vajinismus olması için fiziksel ya da fiziksek olmayan hiçbir sebep olmayabilir.
Vajinismus Tedavisi Süreci
1) Panik yapmayın. Vajinismus tedavi edilebilir. Eğer vajinismusunuz varsa, birincil ya da ikincil, global ya da durumsal fark etmeksizin belirtilerinizi tedavi edebilirsiniz. Biraz sabır ve kararlılık gerekse de gelecekte sağlıklı ve ağrısız cinsel ilişkilere girmemeniz için hiçbir neden olmadığını unutmayın.
2) Terapiye gitmeyi deneyin. Vajinismusunuz psikolojik ve duygusal nedenlere bağlı olmasa bile terapiye gitmek size yardımcı olabilir. Netice itibariyle hastalığın kendisi stres verici, üzücü, utandırıcı ve sinir bozucu olabilir ve sizi depresyona veya yalnız hissetmeye sürükleyebilir. Ayrıca eğer vajinismusunuz anksiyete ya da geçmiş travma kaynaklıysa, terapistiniz bu konularla başa çıkmanıza ve hayatınıza devam etmenize yardımcı olabilir.
- Özellikle bir terapi türü – bilişsel davranışçı terapi yani BDT – kadınlara çokça yardımcı olabilir. BDT düşünceler ile davranışlar arasındaki ilişkiye odaklanır ve bir bilişsel davranışçı terapist seksle ilgili düşüncelerinizi ve davranışlarınızı değiştirmenize yardımcı olabilir.
3) Bir fizik tedavi uzmanına görünün. Doktorunuzdan size vajinismus ve diğer kadın cinsel işlev bozuklukları konusunda tecrübeli bir fizyoterapist önermesini isteyin. Pelvik taban kasları vajinismus konusunda çok önemli bir rol oynadığından, fizyoterapi iyi bir tedavi seçeneği olabilir. Fizyoterapistiniz:
- size nefes alma ve rahatlama taktikleri öğretebilir
- sizi penetrasyona hazırlamak için vajinal dilatör kullanabilir
- pelvik taban kaslarınızı kontrol etmeyi öğrenmenize yardımcı olabilir.
4) Kegel egzersizleri yapın. Kegel egzersizi, pelvik taban kaslarınızı kontrol etmenize yardımcı olmak üzere hazırlanmıştır. Kegel egzersizi kaslarınızı idrarınızı tutarken yaptığınız gibi kasmaktan, birkaç saniye o şekilde kalmaktan ve rahatlamaktan oluşur. Tek seferde 20 kasma yapmalısınız ve egzersizi gün içinde yapabildiğiniz kadar çok tekrar etmelisiniz.
- Bazı doktorlar Kegel egzersizinin vajinaya parmak sokarak yapılmaya çalışılmasını (üç parmağa kadar çıkabilirsiniz) önermektedirler. Parmağınızı kullanmak kaslarınızın kasılmasını hissetmenize yardımcı olabilir.
5) Cinsel faaliyetleri ağırdan alın. Vajinismusu olan kadınların hemen cinsel ilişkiye girmeye çalışmak yerine sabırlı olmaları ve farklı tedavi seçeneklerini denemeleri gerekmektedir. Eğer hemen cinsel olarak aktif olmak istiyorsanız, ağrı veya rahatsızlık hissedebilirsiniz ve vajinismusunuzu daha kötü hale getiren bir ağrı ve anksiyete döngüsü içine girebilirsiniz. Sabırlı ve size destek olan bir partnerinizin olması da oldukça önemlidir.
- Seks yapmaya çalıştığınızda çok yavaş olun, fazlaca kayganlaştırıcı kullanın ve en rahat olduğunuz pozisyonu bulmak için farklı pozisyonlar deneyin.