Yeni kitle iletişim araçlarının ortaya çıkışı ve yaygınlaşmasının önemli sonuçlarından biri propagandanın yeni ve tarihte hiç olmadığı kadar etkili bir evreye girmesidir. Yazılı basınla birlikte başlayan dolaylı (yüzyüze gelmeyi gerektirmeyen) propaganda, fotoğraf, radyo, sinema ve televizyonun devreye girmesiyle büyük kitleleri yönlendirmede, kitlelerin değerlerini, tutumlarını, dünya görüşlerini değiştirmede son derece etkili bir araç (silah?) haline gelmiştir. Propaganda öncelikle siyasal amaçlar için kullanılmıştır. Bugün siyasal propaganda yirminci yüzyılın ilk yarısında ulaştığı etkililiği yitirse de yaşamını sürdürmektedir. Yirminci yüzyılın ilk yarısından farklı olarak bugün, iletişim araştırmacıları, kitle iletişim araçlarının, kitlelerin tutumlarını değiştirmede son derece etkili olduğu görüşünü sorgulamaya başlamışlardır.
Nasyonel Sosyalist Parti yöneticileri siyasal propagandanın en başarılı uygulayıcılarındandı. Adolf Hitler’in yönetimindeki Naziler, kitle iletişim araçlarının gücünü keşfetmişler ve siyasal propaganda yürütmek için bu araçları etkili bir biçimde kullanmışlardı. Adolf Hitler’in propagandadan sorumlu bakanı Goebbels, kitleleri Nasyonel Sosyalist partiye çekmekte oldukça başarılıydı. Naziler, propagandalarını, büyük kitlelerin toplandığı, kusursuz bir düzen içinde yerleşerek marşlar söylediği, dev Nazi flamaları ve çiçeklerle süslenmiş, görkemli, “estetik” (Walter Benjamin’in saptamasını unutmayın: “Faşizm, politikanın estetize edilmesidir!”) toplantıların yanı sıra, özellikle sinema ve fotoğraf yoluyla yürütüyorlardı. Fotoğraf ve sinema, Nazilere idealini kurdukları “übermenschen” (üstüninsan)’ı imgeleştirme olanağı sağlıyordu. Fotoğraflar yoluyla gürbüz, sağlıklı, ari, gençler, topluma örnek olarak sunuluyordu. Heinrich Hoffman’ın çektiği Hitler fotoğraflarında da bu özellikler dikkat çekiyordu.
Tarihin bir ironisi olarak, Nazilerin idealindeki vücut ölçülerine sahip olmayan, koyu renk saçlı, kısa boylu, tıknaz bir adamdı Hitler. Bu yüzden Hitler’in boy ölçekte çekilmiş çok az fotoğrafı vardı. Onu, fotoğraflarda çoğunlukla alt açıdan gördük. Muhtemelen alt açıdan çekmenin olanaksız olduğu durumlarda ise Hitler ya yanında çocuklarla (onlara doğru şefkatle (!) eğilerek), ya da bir otomobilin ya da trenin penceresinden, dolayısıyla diğer insanlardan yüksekçe bir zeminde durarak poz vermişti.
Hitler, fotoğraflarda çocuklara çok önem veriyor gibi görünüyordu. Her karede, yüzünde şefkatli bir tebessümle çocuklarla ilgileniyor, onları besliyor, kafalarını okşuyor, sabırla dinliyordu. Unutmamak gerek ki, propaganda fotoğrafının en temel özelliği, verilmek istenen mesaj doğrultusunda konuyu idealize etmektir. Bu ise, gerçeği yeniden kurarak sağlanır. Bize ulaşanlar Hitler’in binlerce fotoğrafı arasından özenle seçilmiş pozlardır. Muhtemelen, Hitler’in çocukların ilgisinden sıkıldığı, yüzünü ekşittiği, kendisine yönelen çocuklara arkasını döndüğü pozlar titizlikle ayıklanmış ve yok edilmişlerdir.
Propaganda fotoğrafları yalnız Naziler tarafından kullanılmamışlardır. Bu yüzden bu tarz fotoğraflar sizlere tanıdık gelebilir; lider tren pencerisinden halkını selamlar, lider eğilmiş, güleryüzüyle, bir çocuğun anlattığı zırvalıkları dinlemektedir, lider ciddiyetle mimari bir projenin üzerinde değişiklikler yapmaktadır, lider halkına olan sorumluluğuyla çalışmakta, kitap okumaktadır, lider, gözlerini uzak ufuklara dikmiş, ülkesinin geleceğine dair güzel hayaller kurmaktadır. Çünkü propaganda fotoğrafları bugün bile hemen hemen aynı yöntemlerle çekilmektedirler, liderlerin görsel kusurları aynı hilelerle örtbas edilmektedir. Böylece propagandanın hedef kitlesi olan, dünyanın her köşesindeki halklar, kamuoyunun oluşturucuları, liderlerini oylarıyla seçenler, iktidara zorla gelenlere tahammül edenler, farklı ülkelerde, uzun, kısa, zayıf, şişman, farklı adamların, birbirlerinin tıpkısı pozlarına bakarak, liderleri hakkında fikir sahibi olmaktadırlar.