We are searching data for your request:
Upon completion, a link will appear to access the found materials.
Maya uygarlığı
100 Olmeclerin düşüşü. 400 Maya yaylaları Teotihuacan'ın egemenliğine girer ve yaylaların bazı bölümlerinde Maya kültürü ve dili çözülmeye başlar. 500 Teotihuacan vatandaşları, silahlar, tutsaklar, ritüel uygulamalar ve insan kurban etmeyi içeren yeni fikirleri tanıtarak Tikal'e doğru yol alırken, Maya şehri Tikal ilk büyük Maya şehri olur. 600 Bilinmeyen bir olay, desteklediği imparatorlukla birlikte Teotihuacan'daki uygarlığı yok eder. Tikal, şehir ve hinterlandında 500.000 kadar nüfusu ile Mesoamerica'daki en büyük şehir devleti haline gelir. 683 İmparator Pacal 80 yaşında ölür ve Palenque'deki Yazıtlar Tapınağı'na gömülür. 751 Uzun süredir devam eden Maya ittifakları bozulmaya başlar. Maya şehir devletleri arasındaki ticaret azalır ve devletler arası çatışmalar artar. 869 Tikal'de inşaatın durması, şehrin gerilemesinin başlangıcına işaret ediyor. 899 Tikal terk edildi. 900 Maya tarihinin Klasik Dönemi, güneydeki ova şehirlerinin çöküşüyle sona erer. Kuzey Yucat'taki Maya şehirleri gelişmeye devam ediyor. 1200 Kuzey Maya şehri terk edilmeye başlandı. 1224 Chichéeacuten Itz'acute şehri Toltekler tarafından terk edilir. Uicil-abnal olarak bilinen ve daha sonra Itz'aacute adını alan bir halk, ıssız şehre yerleşir. 1244 Itzá, Chichén Itzá'u bilinmeyen nedenlerle terk etti. 1263 Itz'aacute, Mayap'aacuten şehrini inşa etmeye başlar. 1283 Mayap'aacuten, Yucat'aacuten'in başkenti oldu. 1441 Mayap'aacuten'de bir isyan çıkar ve şehir 1461'de terk edilir. Bundan kısa bir süre sonra, Yucat'aacuten tek bir birleşik krallıktan, her biri en güçlü olmak isteyen on altı rakip devlete dönüşür. 1511 Gonzalo Guerrero adlı bir İspanyol gemi kazası geçirdi ve Yucat'ın doğu kıyısında karaya vurdu. Yüzünü döverek, kulaklarını delerek ve soylu bir Maya ailesiyle evlenerek Maya'ya sığınır. Guerrero daha sonra İspanyolların amansız bir düşmanı olur ve Maya'nın Yucat'taki İspanyol yönetimine direnmesine yardımcı olmak için çok şey yapar. 1517 İspanyollar önce Hernandez de Cordoba'nın komutasında Yucat'ın kıyılarına varır, daha sonra Mayalara karşı savaşta aldığı yaralardan ölür. İspanyolların, çiçek hastalığı, grip ve kızamık gibi Mayalar arasında bilinmeyen Eski Dünya hastalıklarına gelişi. Bir yüzyıl içinde, Mesoamerica'nın yerli nüfusunun yüzde 90'ı öldürülecek. 1519 Hern'acuten Cortés, Yucat'a'yı keşfetmeye başlar. 1524 Cortés, İspanyollar tarafından fethedilmemiş son Maya halkları olan Itz'aacute halkıyla tanışır. İspanyollar Itz'akut'u on yedinci yüzyıla kadar yalnız bırakırlar. 1528 Francisco de Montejo komutasındaki İspanyollar, kuzey Maya'yı fethetmeye başladılar. Mayalar şaşırtıcı bir güçle karşılık vererek İspanyolları birkaç yıl uzak tuttular. 1541 İspanyollar sonunda Mayalara boyun eğdirmeyi ve Maya direnişine son vermeyi başardılar. Ancak isyan, yüzyılın geri kalanında İspanyolların başına bela olmaya devam ediyor. 1542 İspanyollar, Yucat'acuten'deki Mérida'da bir başkent kurarlar. 1695 Tikal kalıntıları, ormanda kaybolan İspanyol rahip Peder Avedaño ve arkadaşları tarafından tesadüfen keşfedilir. 1712 Chiapas yaylalarının Mayaları, Meksika hükümetine karşı ayaklanır. 1990'lara kadar bunu aralıksız olarak yapmaya devam edecekler. 1724 İspanyol tacı, encomiendaİspanyol toprak baronlarına, Mayaları Hıristiyanlığa dönüştürmeyi kabul ettikleri sürece Maya'yı zorla çalıştırma hakkı vermişti. 1821 Meksika, İspanya'dan bağımsız oldu. Genel olarak, Mayalar için yaşam, İspanyol yönetimi altında olduğundan daha katlanılabilir hale gelir. 1822 Antonío del Río'nun on sekizinci yüzyılın sonlarında Palenque'deki keşiflerinin bir kaydı Londra'da yayınlandı. Kitap, "kayıp" Maya uygarlığı ve yerleşimlerinin daha fazla araştırılması konusunda büyük ilgi uyandırıyor. 1839 Amerikalı diplomat ve avukat John Lloyd Stephens ve İngiliz topografya sanatçısı Frederick Catherwood, Maya bölgelerine bir dizi keşif yaparak klasik Maya uygarlığının tüm ihtişamını dünyaya ilk kez gözler önüne serer. 1847 Yucat'ın Mayaları, beyazların ellerinde çektikleri sefil koşullara ve zulme isyan ederek Meksika hükümetine karşı ayaklanır. İsyan o kadar başarılıdır ki, Mayalar, Kastların Savaşı olarak bilinen şeyde neredeyse tüm yarımadayı ele geçirmeyi başarır. 1850 Quintana Roo'nun merkezindeki bir köyde mucizevi bir "konuşan haç" beyazlara karşı kutsal bir savaş öngörüyor. Belize'deki İngilizlerden alınan silahlarla desteklenen Mayalar, mesihçi şevkinden ilham alan yarı askeri şirketlere dönüşür. Çatışma 1901'e kadar devam eder. 1860 Yucat'ın Mayası yeniden isyan eder. 1864 Guatemala'nın Karayip kıyılarında bir kanal kazarken işçiler, M.S. 320 tarihli bir yeşim levha keşfederler. Plaka, Maya tarzında tarihlenen bilinen en eski nesnelerden biri haline gelir. 1880 Hükümetler Mayaları nakit mahsul tarlalarında işçi olmaya zorlamaya çalışırken, Maya yaşamına yeni bir hükümet müdahalesi dalgası başlar. Bu, 4.000 yıldan beri korunan Maya kültürel geleneklerinin ve tarım yöntemlerinin birçok yönünü yok eder. Mayalar için korunan kasabalar kısa süre sonra ekonomik olarak yerli Mayalardan beslenen ve sosyal ve ekonomik gücün tüm konumlarını gasp eden karışık ırk ladinleri için bir sığınak haline geldi. 1910 Yaygın hükümet yolsuzluğu, Meksika Devrimi'ne yol açar. 1946 Amerikalı fotoğrafçı Giles Healey, yakınlarda yaşayan yerli Lacandón tarafından Maya şehri Bonampak'a götürülür. Healey, Bonampak'ın Maya uygarlığı hakkında yeni ayrıntıları ortaya çıkaran çarpıcı duvar resimlerini gören ilk Maya olmayan kişi oldu. 1952 Palenque'deki Rahip-Kral Pacal'ın mezarı, Meksikalı arkeolog Alberto Ruz tarafından keşfedildi ve kazıldı. Bundan önce, Maya piramitlerinin tamamen dini veya törensel amaçlı tapınaklar olduğuna inanılıyordu. 1962 Maya hiyeroglif işaretleri ilk kez kataloglandı. Maya mezarlarının ve diğer yerleşim yerlerinin kontrolsüz yağmalanması, bu sıralarda güney ovalarında başlar ve 1970'lere kadar devam eder. 1992 Ailesinin çoğunu ölüm mangalarına kaptıran ve Maya'nın yok edilmesine karşı çıkmasıyla tanınan Rigoberta Menchu adında Guatemala'lı Quichéeacute Maya bir kadın, Nobel Barış Ödülü'nü kazandı.
SENİN ÜLKEN. TARİHİNİZ.
SİZİN MÜZENİZ.
İçindekiler
Maya adı "Chichen Itza", "Itza kuyusunun ağzında" anlamına gelir. Bu türetilmiştir chi', "ağız" veya "kenar" anlamına gelir ve chʼen veya cheʼen, "iyi" anlamına gelir. Itza kuzey yarımadanın siyasi ve ekonomik hakimiyetini kazanmış bir etnik soy grubunun adıdır. Itza için olası bir çeviri, "suyun büyücüsü (ya da büyüsü)"dür [5]. onun (itz), "büyücü" ve Ha, "Su". [6]
Adı yazıldığından Chichen Itza ismin her iki bölümünün de son hecelerinde vurgulandığını göstermek için bazen diğer dillerde aksanlar korunur. Diğer referanslar Maya imlasını tercih eder, Chichen Itza ([tʃitʃʼen itsáʔ] olarak telaffuz edilir). Bu form, arasındaki fonemik ayrımı korur. chʼ ve ch, temel kelimeden beri çelenk (bununla birlikte, Maya'da vurgulanmamıştır) bir postalveolar ejective affricate ünsüz ile başlar. "Itzaʼ" kelimesinin "a" üzerinde yüksek bir tonu vardır ve ardından gırtlak bir durak (kesme işaretiyle gösterilir) gelir. [ kaynak belirtilmeli ]
Chilam Balam kitaplarındaki kanıtlar, kuzey Yucatán'da Itza hegemonyasının gelişinden önce bu şehir için başka, daha eski bir isme işaret ediyor. Çoğu kaynak, ilk kelimenin yedi anlamına geldiği konusunda hemfikir olsa da, geri kalanının doğru tercümesi konusunda önemli tartışmalar vardır. Bu eski adı tanımlamak, tek bir imla standardı olmaması nedeniyle zordur, ancak çeşitli şekillerde temsil edilir. Uuc Yabnal ("Yedi Büyük Ev"), [7] Uuc Hab Nal ("Yedi Çalı Yerler"), [8] Uucyabnal ("Yedi Büyük Hükümdar") [2] veya Üç Abnal ("Abnal'ın Yedi Satırı"). [nb 3] Geç Klasik Dönem'e tarihlenen bu isim, hem Chilam Balam de Chumayel kitabında hem de harabelerdeki hiyeroglif metinlerde geçmektedir. [9]
Chichen Itza, Meksika'daki Yucatán eyaletinin doğu kesiminde yer almaktadır. [10] Kuzey Yucatán Yarımadası karsttır ve iç kısımdaki nehirlerin tümü yeraltından akar. Chichen'de yıl boyunca bol su sağlayabilecek ve yerleşim için çekici hale getirebilecek, cenotes adı verilen dört görünür, doğal lavabo vardır. Bu cenotelerden "Cenote Sagrado" veya Kutsal Cenote (aynı zamanda Kutsal Kuyu veya Kurban Kuyusu olarak da bilinir), en ünlüsüdür. [11] 2015 yılında bilim adamları, Kukulkan'ın altında arkeologlar tarafından daha önce hiç görülmemiş gizli bir cenote olduğunu belirlediler. [12]
Fetih sonrası kaynaklara (Maya ve İspanyolca) göre, Kolomb öncesi Maya, Maya yağmur tanrısı Chaac'a bir ibadet biçimi olarak nesneleri ve insanları cenote'ye kurban etti. Edward Herbert Thompson, 1904'ten 1910'a kadar Cenote Sagrado'yu taradı ve insan kalıntılarının yanı sıra altın, yeşim, çanak çömlek ve tütsü eserlerini kurtardı. [11] Cenote Sagrado'dan alınan insan kalıntıları üzerinde yapılan bir araştırma, insan kurbanına uygun yaraları olduğunu buldu. [13]
1980'lerin sonlarında birkaç arkeolog, Erken Klasik'in önceki Maya yönetimlerinden farklı olarak, Chichen Itza'nın bireysel bir hükümdar veya tek bir hanedan soyu tarafından yönetilmediğini öne sürdü. Bunun yerine, şehrin siyasi örgütlenmesi bir "çok eşli" Seçkin yönetici soyların üyelerinden oluşan konsey aracılığıyla yönetim olarak nitelendirilen sistem. [14]
Bu teori 1990'larda popülerdi, ancak son yıllarda "multepal" sistem kavramını destekleyen araştırmalar, gözden düşmese de sorgulanmaya başlandı. Maya bilimindeki mevcut inanç eğilimi, Meksika'nın güneyindeki ovalardaki Klasik Dönem Maya krallıklarının daha geleneksel modeline yöneliktir. [15]
Chichen Itza, zirve sırasında kuzey Maya ovalarında büyük bir ekonomik güçtü. [16] Kuzey kıyısındaki Isla Cerritos liman sahası üzerinden yarımadanın su yoluyla taşınan ticaret yoluna katılan Chichen Itza, Orta Meksika'dan gelen obsidiyen ve Batı Afrika'dan gelen altın gibi uzak bölgelerden yerel olarak erişilemeyen kaynakları elde edebildi. güney Orta Amerika.
MS 900 ve 1050 arasında Chichen Itza, kuzey ve merkezi Yucatán'ı kontrol eden güçlü bir bölgesel başkent haline geldi. Isla Cerritos'u bir ticaret limanı olarak kurdu. [18]
Chichen Itza site çekirdeğinin yerleşimi, MS 750 ile 900 yılları arasında, işgalin erken evresinde gelişti. [19] Nihai yerleşim planı MS 900'den sonra geliştirildi ve 10. yüzyıl, şehrin merkezi Yucatán'dan kuzey kıyılarına kadar olan bölgeyi kontrol eden bölgesel bir başkent olarak yükselişini gördü ve gücü yarımadanın doğu ve batı kıyılarına doğru uzandı. . [20] Chichen Itza'da keşfedilen en erken hiyeroglif tarihi MS 832'ye denkken, bilinen son tarih 998'de Osario tapınağında kaydedilmiştir. [21]
Kuruluş
Geç Klasik şehir, Xtoloc cenote'nin güneybatısındaki alan üzerine odaklandı ve ana mimari, şimdi Las Monjas ve Observatorio'nun altında yatan altyapılar ve bunların üzerine inşa edildikleri bazal platform tarafından temsil edildi. [22]
Yükseliş
Chichen Itza, Erken Klasik dönemin (yaklaşık MS 600) sonuna doğru bölgesel öneme yükseldi. Bununla birlikte, Geç Klasik'in sonlarına doğru ve Klasik Terminal'in ilk kısımlarına doğru, site kuzey Maya ovalarında siyasi, sosyokültürel, ekonomik ve ideolojik yaşamı merkezileştiren ve yöneten önemli bir bölgesel başkent haline geldi. Chichen Itza'nın yükselişi, güney Maya ovalarının ana merkezlerinin gerilemesi ve parçalanmasıyla kabaca ilişkilidir.
Chichen Itza öne çıkarken, Yaxuna (güneyde) ve Coba (doğuda) şehirleri düşüş yaşadı. Bu iki şehir, Coba'ya bağımlı olan Yaxuna ile karşılıklı müttefiklerdi. 10. yüzyılın bir noktasında Coba, Yaxuna'yı izole ederek topraklarının önemli bir bölümünü kaybetti ve Chichen Itza, her iki şehrin de çöküşüne doğrudan katkıda bulunmuş olabilir. [23]
Reddetmek
Bazı sömürge Maya kaynaklarına göre (örneğin, Chumayel'in Chilam Balam Kitabı), Mayapan hükümdarı Hunac Ceel, 13. yüzyılda Chichen Itza'yı fethetti. Hunac Ceel'in kendi iktidara yükselişini kehanet ettiği iddia ediliyor. O zamanki geleneklere göre, Cenote Sagrado'ya atılan bireylerin hayatta kalmaları halinde kehanet gücüne sahip olduklarına inanılıyordu. Böyle bir tören sırasında, kronikler, kurtulan olmadığını belirtiyor, bu yüzden Hunac Ceel Cenote Sagrado'ya sıçradı ve kaldırıldığında kendi yükselişini kehanet etti.
Chichén Itzá'nın bir zamanlar yağmalanıp yağmalandığını gösteren bazı arkeolojik kanıtlar olsa da, [24] bunun Mayapan tarafından, en azından Chichén Itzá'nın aktif bir şehir merkezi olduğu zamanlarda olamayacağına dair daha büyük kanıtlar var gibi görünüyor. Arkeolojik veriler şimdi Chichen Itza'nın Mayapan'ın yükselişinden önce 1100 yılına kadar bölgesel bir merkez olarak azaldığını gösteriyor. Mayapan bölgesinde devam eden araştırmalar, bu kronolojik bilmeceyi çözmeye yardımcı olabilir.
Chichén Itzá elit faaliyetleri sona erdikten sonra şehir terk edilmemiş olabilir. İspanyollar geldiğinde, gelişen bir yerel nüfus buldular, ancak İspanyol kaynaklarından bu Mayaların Chichen Itza'da mı yoksa yakındaki bir yerleşimde mi yaşadığı net değil. Bölgedeki görece yüksek nüfus yoğunluğu, fatihlerin buraya bir başkent yerleştirme kararlarında bir etkendi. [25] Fetih sonrası kaynaklara göre, hem İspanyol hem de Maya, Cenote Sagrado bir hac yeri olarak kaldı. [26]
İspanyol fethi
1526'da İspanyol Conquistador Francisco de Montejo (Grijalva ve Cortés seferlerinin emektarı), Yucatán'ı fethetmek için İspanya Kralı'na başarılı bir şekilde dilekçe verdi. Yucatán Yarımadası'nın çoğunu kapsayan 1527'deki ilk seferi, güçlerini yok etti, ancak bugün Cancún'un güneyindeki Xaman Haʼ'da küçük bir kalenin kurulmasıyla sona erdi. Montejo, 1531'de takviye ile Yucatán'a döndü ve ana üssünü batı kıyısında Campeche'de kurdu. [27] Oğlu Francisco Montejo The Younger'ı 1532'nin sonlarında kuzeyden Yucatán Yarımadası'nın içini fethetmesi için gönderdi. Başından beri amaç Chichén Itzá'ya gidip bir başkent kurmaktı. [28]
Genç Montejo, sonunda Ciudad Real adını verdiği Chichen Itza'ya ulaştı. İlk başta hiçbir direnişle karşılaşmadı ve şehrin etrafındaki toprakları bölerek askerlerine vermeye başladı. Maya zamanla daha düşman hale geldi ve sonunda İspanyolları kuşattı, kıyıya olan tedarik hatlarını kesti ve onları antik kentin kalıntıları arasında barikat kurmaya zorladı. Aylar geçti ama takviye gelmedi. Genç Montejo, Mayalara karşı topyekün bir saldırı girişiminde bulundu ve kalan 150 askerini kaybetti. 1534'te Chichén Itzá'yı karanlığın örtüsü altında terk etmek zorunda kaldı. 1535'te tüm İspanyollar Yucatán Yarımadası'ndan sürüldü. [29]
Montejo sonunda Yucatán'a döndü ve Maya'yı Campeche ve Champoton'dan alarak büyük bir Hint-İspanyol ordusu kurdu ve yarımadayı fethetti. [30] İspanyol tacı daha sonra Chichen Itza'yı da içeren bir arazi hibesi yayınladı ve 1588'de burası çalışan bir sığır çiftliğiydi. [31]
Modern tarih
Chichen Itza, 1843'te kitapla popüler hayal gücüne girdi. Yucatan'da Seyahat Olayları John Lloyd Stephens (Frederick Catherwood'un çizimleriyle). Kitap, Stephens'ın Yucatán'ı ziyaretini ve Chichén Itzá da dahil olmak üzere Maya şehirlerini gezisini anlattı. Kitap, şehrin diğer keşiflerine yol açtı. 1860'da Désiré Charnay, Chichén Itzá'yı araştırdı ve çok sayıda fotoğraf çekti. Cités et harabeler amerika (1863).
1870'lerde ve 1880'lerde Chichén Itzá'nın ziyaretçileri fotoğraf ekipmanı ile geldi ve birkaç binanın durumunu daha doğru bir şekilde kaydetti. [32] 1875'te, Augustus Le Plongeon ve eşi Alice Dixon Le Plongeon, Chichén'i ziyaret etti ve sırtında, dizleri çekik, üst gövdesi dirsekleri üzerinde kaldırılmış ve karnında bir plaka ile bir figürün heykelini kazdı. Augustus Le Plongeon ona "Chaacmol" adını verdi (daha sonra adı "Chac Mool" olarak değiştirildi, bu da Mezoamerika'da bulunan bu heykelin her türünü tanımlamak için kullanılan bir terimdi). Teobert Maler ve Alfred Maudslay, 1880'lerde Chichén'i keşfettiler ve her ikisi de bölgede birkaç hafta geçirdi ve kapsamlı fotoğraflar çekti. Maudslay, Chichen Itza'nın ilk uzun biçimli tanımını kitabında yayınladı. Biologia Centrali-Amerikan.
1894'te Amerika Birleşik Devletleri Yucatán Konsolosu Edward Herbert Thompson, Chichen Itza'nın kalıntılarını içeren Hacienda Chichén'i satın aldı. Thompson, 30 yıl boyunca antik kenti araştırdı. Keşifleri, İlk Seri Tapınağı'ndaki bir lento üzerindeki en eski tarihli oyma ve Osario'daki (Baş Rahip Tapınağı) birkaç mezarın kazısını içeriyordu. Thompson, 1904'ten 1910'a kadar Cenote Sagrado'yu (Kutsal Cenote) taramakla ünlüdür; burada altın, bakır ve oymalı yeşimden eserler ve Kolomb öncesi Maya kumaşı olduğuna inanılanların ilk örneklerini kurtarmıştır. ahşap silahlar. Thompson, eserlerin çoğunu Harvard Üniversitesi'ndeki Peabody Müzesi'ne gönderdi.
1913'te Carnegie Enstitüsü, arkeolog Sylvanus G. Morley'nin teklifini kabul etti ve Chichen Itza'da uzun vadeli arkeolojik araştırmalar yürütmeyi taahhüt etti. [33] Meksika Devrimi ve ardından gelen hükümet istikrarsızlığı ile I. Dünya Savaşı, projeyi on yıl geciktirdi. [34]
1923'te Meksika hükümeti, ABD'li arkeologların Chichen Itza'nın kapsamlı kazı ve restorasyonunu yürütmelerine izin vermek için Carnegie Enstitüsü'ne 10 yıllık bir izin verdi (daha sonra 10 yıl daha uzatıldı). [35] Carnegie araştırmacıları, diğer büyük binaların yanı sıra Warriors Tapınağı ve Caracol'u kazdı ve restore etti. Aynı zamanda, Meksika hükümeti El Castillo'yu (Kukulcán Tapınağı) ve Büyük Balo Mahkemesi'ni kazdı ve restore etti. [36]
1926'da Meksika hükümeti, Edward Thompson'ı Cenote Sagrado'dan eserleri çaldığını ve onları ülke dışına kaçırdığını iddia ederek hırsızlıkla suçladı. Hükümet Hacienda Chichen'e el koydu. O sırada Amerika Birleşik Devletleri'nde bulunan Thompson, Yucatán'a bir daha dönmedi. Maya kültürüyle ilgili araştırmalarını ve araştırmalarını bir kitapta yazdı. Yılan Halkı 1932'de yayınlandı. 1935'te New Jersey'de öldü. 1944'te Meksika Yüksek Mahkemesi, Thompson'ın hiçbir kanunu çiğnemediğine karar verdi ve Chichen Itza'yı varislerine iade etti. Thompson'lar hacienda'yı turizm öncüsü Fernando Barbachano Peon'a sattı. [37]
1961 ve 1967'de Cenote Sagrado'daki eserleri kurtarmak için daha sonra iki keşif gezisi yapıldı. Birincisi National Geographic tarafından, ikincisi ise özel çıkarlar tarafından desteklendi. Her iki proje de Meksika Ulusal Antropoloji ve Tarih Enstitüsü (INAH) tarafından denetlendi. INAH, Osario, Akab Dzib ve Chichén Viejo'daki (Eski Chichen) birkaç bina da dahil olmak üzere arkeolojik bölgedeki diğer anıtları kazmak ve restore etmek için sürekli bir çaba yürütmüştür.
2009 yılında, Yucatec arkeologları El Castillo'dan önceki inşaatı araştırmak için Rafael (Rach) Cobos başkanlığında El Castillo'nun bitişiğinde kazılara başladılar.
Chichen Itza, en az 5 kilometrekarelik bir alanı kaplayan site çekirdeğinin nispeten yoğun kümelenmiş mimarisiyle en büyük Maya şehirlerinden biriydi. [2] Daha küçük ölçekli konut mimarisi, bunun ötesinde bilinmeyen bir mesafeye uzanır. [2] Şehir, büyük mimari grupları inşa etmek için yapay olarak düzlenen, en büyük çabayı Castillo piramidi ve Las Monjas, Osario ve Main Southwest bölgelerinin düzleştirilmesine harcanan bozuk arazi üzerine inşa edildi. gruplar. [10]
Site, çeşitli koruma durumlarında birçok ince taş bina içermektedir ve birçoğu restore edilmiştir. Binalar, yoğun bir asfalt geçit ağı ile birbirine bağlandı. sacbeob. [nb 4] Arkeologlar 80'den fazla sacbeob siteyi çapraz kesen [10] ve şehirden her yöne uzanan. [38] Bu taş binaların çoğu orijinal olarak kırmızı, yeşil, mavi ve mor renklerde boyanmıştır. Pigmentler, bölgede en kolay bulunabilene göre seçilmiştir. Site bugün olduğu gibi değil, renkli bir site olarak hayal edilmelidir. Avrupa'daki gotik katedraller gibi renkler de daha büyük bir bütünlük duygusu sağladı ve binaların sembolik etkisine büyük katkıda bulundu. [39]
Mimari, kuzey Yucatán Yarımadası'nın Puuc ve Chenes tarzları da dahil olmak üzere bir dizi stili kapsar. [2] Chichen Itza'nın binaları bir dizi mimari sette gruplandırılmıştır ve her set bir zamanlar diğerinden bir dizi alçak duvarla ayrılmıştır. Bu komplekslerden en iyi bilinen üçü, Kukulcán Tapınağı (El Castillo), Savaşçılar Tapınağı ve Büyük Balo Mahkemesi anıtlarını içeren Büyük Kuzey Platformu ve aynı isimde piramidi içeren Osario Grubu'dur. Xtoloc Tapınağı ve Caracol, Las Monjas ve Akab Dzib'i içeren Merkez Grup.
Las Monjas'ın güneyinde, Chichén Viejo (Eski Chichén) olarak bilinen ve sadece arkeologlara açık olan bir bölgede, İlk Seriler Grubu, Lentolar Grubu ve Eski Kale Grubu gibi diğer birçok kompleks bulunmaktadır.
Mimari stiller
Puuc tarzı mimari, Eski Chichen bölgesinde yoğunlaşmıştır ve ayrıca Nunnery Group'taki (Las Monjas, Annex ve La Iglesia binaları dahil) önceki yapılar da Akab Dzib yapısında temsil edilmektedir. [40] Puuc tarzı bina, stilin karakteristiği olan olağan mozaik süslemeli üst cephelere sahiptir, ancak gerçek Puuc bölgesinin ince kaplamalarının aksine, blok duvar duvarlarında Puuc ana bölgesinin mimarisinden farklıdır. [41]
Las Monjas Grubu'ndaki en az bir yapı, Campeche eyaletinin kuzeyinde, Puuc ve Río Bec bölgeleri arasında uzanan bir bölge merkezli bir stil olan Chenes tarzı mimarinin tipik örnekleri olan süslü bir cepheye ve maskeli bir kapıya sahiptir. [42] [43]
Yontulmuş hiyeroglif yazısına sahip bu yapılar, en önemlileri Las Monjas grubu olmak üzere, sitenin belirli alanlarında yoğunlaşmıştır. [21]
Mimari gruplar
Büyük Kuzey Platformu
Kukulcan Tapınağı (El Castillo)
Chichen Itza'nın Kuzey Platformuna hakim olmak, Kukulcan Tapınağı (Aztek Quetzalcoatl'a benzer bir Maya tüylü yılan tanrısı). Tapınak, onu gören ilk İspanyollar tarafından tanımlandı. El Castillo ("kale") ve düzenli olarak bu şekilde anılır. [44] Bu basamaklı piramit yaklaşık 30 metre (98 ft) yüksekliğindedir ve her biri yaklaşık 2,57 metre (8,4 ft) yüksekliğinde ve zirvesinde 6 metre (20 ft) yüksekliğinde bir tapınak bulunan dokuz kare terastan oluşur. [45]
Piramidin kenarları tabanda yaklaşık 55,3 metredir (181 ft) ve her iki taraf için biraz değişse de 53°'lik bir açıyla yükselir. [45] Piramidin dört yüzü, 45°'lik bir açıyla yükselen çıkıntılı merdivenlere sahiptir. [45] talud her terasın duvarları 72° ile 74° arasında bir açıyla eğimlidir. [45] Kuzeydoğudaki merdiven korkuluklarının tabanında yılan başları oyulmuş. [46]
Mezoamerikan kültürleri periyodik olarak daha büyük yapıları eski yapıların üzerine bindirmiştir [47] ve Kukulcán Tapınağı buna bir örnektir. [48] 1930'ların ortalarında, Meksika hükümeti tapınağın kazısına sponsor oldu. Birkaç yanlış başlangıçtan sonra, piramidin kuzey tarafının altında bir merdiven keşfettiler. Tepeden kazarak, mevcut olanın altına gömülü başka bir tapınak buldular. [49]
Tapınak odasının içinde bir Chac Mool heykeli ve Jaguar şeklinde, kırmızıya boyanmış ve yeşim işlemeli benekli bir taht vardı. [49] Meksika hükümeti, kuzeydeki merdivenin tabanından, daha önceki piramidin merdivenlerinden gizli tapınağa giden bir tünel kazdı ve burayı turistlere açtı. 2006 yılında INAH taht odasını halka kapattı. [50]
İlkbahar ve Sonbahar ekinoksları çevresinde, öğleden sonra geç saatlerde, piramidin kuzeybatı köşesi, kuzey tarafındaki batı korkuluğuna karşı, bazı bilim adamlarının önerdiği gibi, merdivenlerden aşağı doğru kıvrılan bir yılanın görünümünü çağrıştıran bir dizi üçgen gölge düşürür. tüylü yılan tanrısı Kukulcán'ın bir temsili. [51] Bu ışık-gölge etkisinin ekinoksları kaydetmek için bilerek yapıldığı yaygın bir inançtır, ancak bu fikir pek olası değildir: fenomenin birkaç hafta boyunca büyük değişiklikler olmaksızın gözlemlenebildiği gösterilmiştir. ekinoksların etrafında, bu etkiyi tek başına gözlemleyerek herhangi bir tarih belirlemeyi imkansız hale getirir. [52]
Büyük Top Sahası
Arkeologlar, Chichen Itza'da Mezoamerikan balo oyununu oynamak için on üç top sahası belirlediler, [53], ancak Castillo'nun yaklaşık 150 metre (490 ft) kuzeybatısındaki Büyük Top Mahkemesi, açık ara en etkileyici olanı. Antik Mezoamerika'daki en büyük ve en iyi korunmuş top sahasıdır. [44] 168 x 70 metre (551 x 230 fit) ölçülerindedir. [54]
Ana oyun alanını çevreleyen paralel platformların her biri 95 metre (312 ft) uzunluğundadır. [54] Bu platformların duvarları 8 metre (26 ft) yüksekliğindedir [54] bu duvarların her birinin ortasına yerleştirilmiş, iç içe tüylü yılanlarla oyulmuş halkalardır. [54] [nb 5]
Yüksek iç duvarların tabanında, top oyuncularından oluşan takımların oyulmuş panelleri ile eğimli banklar bulunur. [44] Bir panelde, oyunculardan birinin kafası kesildi, yara kıvrılan yılanlar şeklinde kan akışları yayar. [55]
Great Ball Court'un bir ucunda Kuzey Tapınağıolarak da bilinen Sakallı Adam Tapınağı (Templo del Hombre Barbado). [56] Bu küçük kagir yapının iç duvarlarında, çenesinin altında sakalı andıran oymalar bulunan bir merkez figürü de dahil olmak üzere ayrıntılı bir kabartma oyma vardır. [57] Güney ucunda çok daha büyük bir başka tapınak daha var ama harap durumda.
Doğu duvarına inşa edilen Jaguar Tapınakları. NS Jaguar'ın Üst Tapınağı top sahasına bakar ve tanıdık tüylü yılan motifine oyulmuş iki büyük sütun tarafından korunan bir girişe sahiptir. İçeride, bir savaş sahnesini betimleyen, çok tahrip olmuş büyük bir duvar resmi var.
girişinde Jaguar'ın Aşağı TapınağıTop sahasının arkasına açılan, El Castillo'nun iç tapınağındakine benzeyen başka bir Jaguar tahtıdır, ancak iyi aşınmış ve boya veya diğer süslemelerin eksik olmasıdır. Dış sütunlar ve tapınağın içindeki duvarlar, ayrıntılı kabartma oymalarla kaplıdır.
Ek yapılar
NS Tzompantli, veya Kafatası Platformu (Plataforma de los Craneos), merkezi Meksika Platosu'nun açık kültürel etkisini gösterir. aksine tzompantli Bununla birlikte, yaylalarda, kafatasları Tenochtitlan'da olduğu gibi yataydan ziyade dikey olarak kazınmıştı. [44]
NS Kartallar ve Jaguarlar Platformu (Plataforma de Águilas ve Jaguares) Büyük Ballcourt'un hemen doğusundadır. [56] Maya ve Toltek tarzlarının birleşiminde inşa edilmiş olup, dört yanından yükselen bir merdivenle. [44] Kenarlar, insan kalbini yiyen kartalları ve jaguarları betimleyen panolarla süslenmiştir. [44]
Bu Venüs Platformu Venüs gezegenine adanmıştır. [44] İç arkeologlar, taştan oyulmuş [44] amacı bilinmeyen büyük bir koni koleksiyonu keşfettiler. Bu platform, El Castillo'nun kuzeyinde, onunla Cenote Sagrado arasında yer almaktadır. [56]
NS Tablolar Tapınağı El Castillo'nun doğusundaki bir dizi binanın en kuzeyindedir. Adını, "atlantes" adı verilen, kolları yukarı kaldırılmış küçük oyma adam figürleri tarafından desteklenen yapının tepesindeki bir dizi sunaktan alır.
NS Buhar banyosu bekleme galerisi, su banyosu ve ısıtılmış taşlarla çalışan buhar odası olmak üzere üç bölümden oluşan eşsiz bir yapıdır.
Bir Numaralı Sacbe Chichen Itza'daki en büyük ve en ayrıntılı olan Cenote Sagrado'ya giden bir geçittir. Bu "beyaz yol" 270 metre (890 ft) uzunluğunda ve ortalama 9 metre (30 ft) genişliğindedir. Venüs Platformundan birkaç metre uzakta alçak bir duvarda başlar. Arkeologlara göre bir zamanlar yolun başında sütunlu geniş bir bina varmış.
Kutsal Cenote
Yucatán Yarımadası, nehirleri veya akarsuları olmayan bir kireçtaşı ovasıdır. Bölge, su tablasını yüzeye çıkaran, cenote adı verilen doğal obruklarla dolu. Bunların en etkileyicilerinden biri, 60 metre (200 ft) çapında [58] ve 27 metre (89 ft) aşağıda su tablasına inen sarp kayalıklarla çevrili Cenote Sagrado'dur.
Cenote Sagrado, etno-tarihsel kaynaklara göre kuraklık zamanlarında fedakarlıklar yapacak olan eski Maya halkı için bir hac yeriydi. [58] Altın, oymalı yeşim, kopal, çanak çömlek, çakmaktaşı, obsidiyen, deniz kabuğu, ahşap, kauçuk, kumaş ve ayrıca iskeletler gibi malzemeler de dahil olmak üzere, mezarlığın altından binlerce nesne çıkarıldığı için arkeolojik araştırmalar bunu desteklemektedir. çocuklardan ve erkeklerden. [58] [59]
Savaşçıların Tapınağı
Warriors Tapınağı kompleksi, savaşçıları tasvir eden oyma sütun sıraları ile çevrili ve cepheli büyük bir basamaklı piramitten oluşur. Bu kompleks, Toltec'in başkenti Tula'daki B Tapınağı'na benzer ve iki bölge arasında bir tür kültürel temas olduğunu gösterir. Ancak Chichen Itza'daki daha büyük bir ölçekte inşa edildi. Piramidin zirvesindeki (ve piramidin tapınağının girişine doğru giden) merdivenin tepesinde bir Chac Mool var.
Bu tapınak, Chac Mool Tapınağı adı verilen eski bir yapıyı kaplar veya içine alır. Bu binanın arkeolojik keşfi ve restorasyonu, 1925'ten 1928'e kadar Washington'daki Carnegie Enstitüsü tarafından yapıldı. Bu restorasyonun kilit üyelerinden biri, bu keşif gezisinden elde edilen çalışmaları başlıklı iki ciltte yayınlayan Earl H. Morris'ti. Savaşçıların Tapınağı. Suluboyalar, keşfedilen korunan muhafazalarda yüzyıllarca dayandıktan sonra elementlere maruz kaldıktan sonra hızla bozulan Warriors Tapınağı'ndaki duvar resimlerinden yapılmıştır. Birçoğu savaş sahnelerini tasvir ediyor ve hatta bazıları, Viking denizcileriyle olası temaslar hakkında Michael D. Coe ve Mary Miller gibi önde gelen Maya bilginleri tarafından spekülasyonlara ve tartışmalara yol açan cesaret verici görüntülere sahip. [60]
Bin Sütun Grubu
Savaşçılar Tapınağı'nın güney duvarı boyunca, şehirde iskan edildiğinde bunlar geniş bir çatı sistemini destekleyecek olsa da, bugün açıkta kalan sütunlardan oluşan bir dizidir. Sütunlar üç ayrı bölümdedir: Savaşçılar Tapınağı'nın ön cephesini uzatan bir batı grubu. Bir kuzey grubu, Savaşçılar Tapınağı'nın güney duvarı boyunca uzanır ve kısma asker oymalı sütunlar içerir.
A northeast group, which apparently formed a small temple at the southeast corner of the Temple of Warriors, contains a rectangular decorated with carvings of people or gods, as well as animals and serpents. The northeast column temple also covers a small marvel of engineering, a channel that funnels all the rainwater from the complex some 40 meters (130 ft) away to a rejollada, a former cenote.
To the south of the Group of a Thousand Columns is a group of three, smaller, interconnected buildings. NS Temple of the Carved Columns is a small elegant building that consists of a front gallery with an inner corridor that leads to an altar with a Chac Mool. There are also numerous columns with rich, bas-relief carvings of some 40 personages.
A section of the upper façade with a motif of x's and o's is displayed in front of the structure. NS Temple of the Small Tables which is an unrestored mound. And the Thompson's Temple (referred to in some sources as Palace of Ahau Balam Kauil ), a small building with two levels that has friezes depicting Jaguars (balam in Maya) as well as glyphs of the Maya god Kahuil.
El Mercado
This square structure anchors the southern end of the Temple of Warriors complex. It is so named for the shelf of stone that surrounds a large gallery and patio that early explorers theorized was used to display wares as in a marketplace. Today, archeologists believe that its purpose was more ceremonial than commercial.
Osario Group
South of the North Group is a smaller platform that has many important structures, several of which appear to be oriented toward the second largest cenote at Chichen Itza, Xtoloc.
The Osario itself, like the Temple of Kukulkan, is a step-pyramid temple dominating its platform, only on a smaller scale. Like its larger neighbor, it has four sides with staircases on each side. There is a temple on top, but unlike Kukulkan, at the center is an opening into the pyramid that leads to a natural cave 12 meters (39 ft) below. Edward H. Thompson excavated this cave in the late 19th century, and because he found several skeletons and artifacts such as jade beads, he named the structure The High Priests' Temple. Archeologists today believe neither that the structure was a tomb nor that the personages buried in it were priests.
NS Temple of Xtoloc is a recently restored temple outside the Osario Platform is. It overlooks the other large cenote at Chichen Itza, named after the Maya word for iguana, "Xtoloc." The temple contains a series of pilasters carved with images of people, as well as representations of plants, birds, and mythological scenes.
Between the Xtoloc temple and the Osario are several aligned structures: The Platform of Venus, which is similar in design to the structure of the same name next to Kukulkan (El Castillo), the Platform of the Tombs, and a small, round structure that is unnamed. These three structures were constructed in a row extending from the Osario. Beyond them the Osario platform terminates in a wall, which contains an opening to a sacbe that runs several hundred feet to the Xtoloc temple.
South of the Osario, at the boundary of the platform, there are two small buildings that archeologists believe were residences for important personages. These have been named as the House of the Metates ve House of the Mestizas.
Casa Colorada Group
South of the Osario Group is another small platform that has several structures that are among the oldest in the Chichen Itza archeological zone.
NS Casa Colorada (Spanish for "Red House") is one of the best preserved buildings at Chichen Itza. Its Maya name is Chichanchob, which according to INAH may mean "small holes". In one chamber there are extensive carved hieroglyphs that mention rulers of Chichen Itza and possibly of the nearby city of Ek Balam, and contain a Maya date inscribed which correlates to 869 AD, one of the oldest such dates found in all of Chichen Itza.
In 2009, INAH restored a small ball court that adjoined the back wall of the Casa Colorada. [61]
While the Casa Colorada is in a good state of preservation, other buildings in the group, with one exception, are decrepit mounds. One building is half standing, named La Casa del Venado (House of the Deer). This building's name has been long used by the local Maya, and some authors mention that it was named after a deer painting over stucco that doesn't exist anymore. [62]
Central Group
Las Monjas is one of the more notable structures at Chichen Itza. It is a complex of Terminal Classic buildings constructed in the Puuc architectural style. The Spanish named this complex Las Monjas ("The Nuns" or "The Nunnery"), but it was a governmental palace. Just to the east is a small temple (known as the La Iglesia, "The Church") decorated with elaborate masks. [44] [63]
The Las Monjas group is distinguished by its concentration of hieroglyphic texts dating to the Late to Terminal Classic. These texts frequently mention a ruler by the name of Kʼakʼupakal. [21] [64]
El Caracol ("The Snail") is located to the north of Las Monjas. It is a round building on a large square platform. It gets its name from the stone spiral staircase inside. The structure, with its unusual placement on the platform and its round shape (the others are rectangular, in keeping with Maya practice), is theorized to have been a proto-observatory with doors and windows aligned to astronomical events, specifically around the path of Venus as it traverses the heavens. [65]
Akab Dzib is located to the east of the Caracol. The name means, in Yucatec Mayan, "Dark Writing" "dark" in the sense of "mysterious". An earlier name of the building, according to a translation of glyphs in the Casa Colorada, is Wa(k)wak Puh Ak Na, "the flat house with the excessive number of chambers", and it was the home of the administrator of Chichén Itzá, kokom Yahawal Choʼ Kʼakʼ. [66]
INAH completed a restoration of the building in 2007. It is relatively short, only 6 meters (20 ft) high, and is 50 meters (160 ft) in length and 15 meters (49 ft) wide. The long, western-facing façade has seven doorways. The eastern façade has only four doorways, broken by a large staircase that leads to the roof. This apparently was the front of the structure, and looks out over what is today a steep, dry, cenote.
The southern end of the building has one entrance. The door opens into a small chamber and on the opposite wall is another doorway, above which on the lintel are intricately carved glyphs—the "mysterious" or "obscure" writing that gives the building its name today. Under the lintel in the doorjamb is another carved panel of a seated figure surrounded by more glyphs. Inside one of the chambers, near the ceiling, is a painted hand print.
Old Chichen
Old Chichen (veya Chichén Viejo in Spanish) is the name given to a group of structures to the south of the central site, where most of the Puuc-style architecture of the city is concentrated. [2] It includes the Initial Series Group, the Phallic Temple, the Platform of the Great Turtle, the Temple of the Owls, and the Temple of the Monkeys.
Other structures
Chichen Itza also has a variety of other structures densely packed in the ceremonial center of about 5 square kilometers (1.9 sq mi) and several outlying subsidiary sites.
Caves of Balankanche
Approximately 4 km (2.5 mi) south east of the Chichen Itza archeological zone are a network of sacred caves known as Balankanche (Spanish: Gruta de Balankanche), Balamkaʼancheʼ in Yucatec Maya). In the caves, a large selection of ancient pottery and idols may be seen still in the positions where they were left in pre-Columbian times.
The location of the cave has been well known in modern times. Edward Thompson and Alfred Tozzer visited it in 1905. A.S. Pearse and a team of biologists explored the cave in 1932 and 1936. E. Wyllys Andrews IV also explored the cave in the 1930s. Edwin Shook and R.E. Smith explored the cave on behalf of the Carnegie Institution in 1954, and dug several trenches to recover potsherds and other artifacts. Shook determined that the cave had been inhabited over a long period, at least from the Preclassic to the post-conquest era. [67]
On 15 September 1959, José Humberto Gómez, a local guide, discovered a false wall in the cave. Behind it he found an extended network of caves with significant quantities of undisturbed archeological remains, including pottery and stone-carved censers, stone implements and jewelry. INAH converted the cave into an underground museum, and the objects after being catalogued were returned to their original place so visitors can see them in situ. [68]
Chichen Itza is one of the most visited archeological sites in Mexico in 2017 it was estimated to have received 2.1 million visitors. [69]
Tourism has been a factor at Chichen Itza for more than a century. John Lloyd Stephens, who popularized the Maya Yucatán in the public's imagination with his book Incidents of Travel in Yucatan, inspired many to make a pilgrimage to Chichén Itzá. Even before the book was published, Benjamin Norman and Baron Emanuel von Friedrichsthal traveled to Chichen after meeting Stephens, and both published the results of what they found. Friedrichsthal was the first to photograph Chichen Itza, using the recently invented daguerreotype. [70]
After Edward Thompson in 1894 purchased the Hacienda Chichén, which included Chichen Itza, he received a constant stream of visitors. In 1910 he announced his intention to construct a hotel on his property, but abandoned those plans, probably because of the Mexican Revolution.
In the early 1920s, a group of Yucatecans, led by writer/photographer Francisco Gomez Rul, began working toward expanding tourism to Yucatán. They urged Governor Felipe Carrillo Puerto to build roads to the more famous monuments, including Chichen Itza. In 1923, Governor Carrillo Puerto officially opened the highway to Chichen Itza. Gomez Rul published one of the first guidebooks to Yucatán and the ruins.
Gomez Rul's son-in-law, Fernando Barbachano Peon (a grandnephew of former Yucatán Governor Miguel Barbachano), started Yucatán's first official tourism business in the early 1920s. He began by meeting passengers who arrived by steamship at Progreso, the port north of Mérida, and persuading them to spend a week in Yucatán, after which they would catch the next steamship to their next destination. In his first year Barbachano Peon reportedly was only able to convince seven passengers to leave the ship and join him on a tour. In the mid-1920s Barbachano Peon persuaded Edward Thompson to sell 5 acres (20,000 m 2 ) next to Chichen for a hotel. In 1930, the Mayaland Hotel opened, just north of the Hacienda Chichén, which had been taken over by the Carnegie Institution. [71]
In 1944, Barbachano Peon purchased all of the Hacienda Chichén, including Chichen Itza, from the heirs of Edward Thompson. [37] Around that same time the Carnegie Institution completed its work at Chichen Itza and abandoned the Hacienda Chichén, which Barbachano turned into another seasonal hotel.
In 1972, Mexico enacted the Ley Federal Sobre Monumentos y Zonas Arqueológicas, Artísticas e Históricas (Federal Law over Monuments and Archeological, Artistic and Historic Sites) that put all the nation's pre-Columbian monuments, including those at Chichen Itza, under federal ownership. [72] There were now hundreds, if not thousands, of visitors every year to Chichen Itza, and more were expected with the development of the Cancún resort area to the east.
In the 1980s, Chichen Itza began to receive an influx of visitors on the day of the spring equinox. Today several thousand show up to see the light-and-shadow effect on the Temple of Kukulcán during which the feathered serpent appears to crawl down the side of the pyramid. [nb 6] Tour guides will also demonstrate a unique the acoustical effect at Chichen Itza: a handclap before the in front of the staircase the El Castillo pyramid will produce by an echo that resembles the chirp of a bird, similar to that of the quetzal as investigated by Declercq. [73]
Chichen Itza, a UNESCO World Heritage Site, is the second-most visited of Mexico's archeological sites. [74] The archeological site draws many visitors from the popular tourist resort of Cancún, who make a day trip on tour buses.
In 2007, Chichen Itza's Temple of Kukulcán (El Castillo) was named one of the New Seven Wonders of the World after a worldwide vote. Despite the fact that the vote was sponsored by a commercial enterprise, and that its methodology was criticized, the vote was embraced by government and tourism officials in Mexico who projected that as a result of the publicity the number of tourists to Chichen would double by 2012. [nb 7] [75] The ensuing publicity re-ignited debate in Mexico over the ownership of the site, which culminated on 29 March 2010 when the state of Yucatán purchased the land upon which the most recognized monuments rest from owner Hans Juergen Thies Barbachano. [76]
INAH, which manages the site, has closed a number of monuments to public access. While visitors can walk around them, they can no longer climb them or go inside their chambers. Climbing access to El Castillo was closed after a San Diego, California, woman fell to her death in 2006. [50]
Chichén Itzá
Editörlerimiz, gönderdiklerinizi gözden geçirecek ve makalenin gözden geçirilip değiştirilmeyeceğine karar verecektir.
Chichén Itzá, ruined ancient Maya city occupying an area of 4 square miles (10 square km) in south-central Yucatán state, Mexico. It is thought to have been a religious, military, political, and commercial centre that at its peak would have been home to 35,000 people. The site first saw settlers in 550, probably drawn there because of the easy access to water in the region via caves and sinkholes in limestone formations, known as cenotes.
Chichén Itzá is located some 90 miles (150 km) east-northeast of Uxmal and 75 miles (120 km) east-southeast of the modern city of Mérida. The only source of water in the arid region around the site is from the cenotes. Two big cenotes on the site made it a suitable place for the city and gave it its name, from chi (“mouths”), chen (“wells”), and Itzá, the name of the Maya tribe that settled there. Chichén Itzá was designated a UNESCO World Heritage site in 1988.
Chichén was founded about the 6th century ce , presumably by Maya peoples of the Yucatán Peninsula who had occupied the region since the Pre-Classic, or Formative, Period (1500 bce –300 ce ). The principal early buildings are in an architectural style known as Puuc, which shows a number of divergences from the styles of the southern lowlands. These earliest structures are to the south of the Main Plaza and include the Akabtzib (“House of the Dark Writing”), the Chichanchob (“Red House”), the Iglesia (“Church”), the Casa de las Monjas (“Nunnery”), and the observatory El Caracol (“The Snail”). There is evidence that, in the 10th century, after the collapse of the Maya cities of the southern lowlands, Chichén was invaded by foreigners, probably Maya speakers who had been strongly influenced by—and perhaps were under the direction of—the Toltec of central Mexico. These invaders may have been the Itzá for whom the site is named some authorities, however, believe the Itzá arrived 200 to 300 years later.
In any event, the invaders were responsible for the construction of such major buildings as El Castillo (“The Castle”), a pyramid that rises 79 feet (24 metres) above the Main Plaza. El Castillo has four sides, each with 91 stairs and facing a cardinal direction including the step on the top platform, these combine for a total of 365 steps—the number of days in the solar year. During the spring and autumnal equinoxes, shadows cast by the setting sun give the appearance of a snake undulating down the stairways. A carving of a plumed serpent at the top of the pyramid is symbolic of Quetzalcóatl (known to the Maya as Kukulcán), one of the major deities of the ancient Mesoamerican pantheon. Excavations within the nine-platform pyramid revealed another, earlier structure containing a red jaguar throne studded with jade.
The ball court (for playing the game tlachtli [Mayan: pok-ta-pok]) is 545 feet (166 metres) long and 223 feet (68 metres) wide, the largest such court in the Americas. Six sculpted reliefs run the length of the walls of the court, apparently depicting the victors of the game holding the severed head of a member of the losing team. On the upper platform at one end of the court stands the Temple of the Jaguars, inside of which is a mural showing warriors laying siege to a village. Standing on the platform of the temple to the north of the court, it is possible to hear a whisper from 150 feet (46 metres) away.
Other structures include the High Priest’s Grave and the Colonnade (Thousand Columns) and the adjoining Temple of the Warriors. Most of these buildings probably were completed in the Early Post-Classic Period (c. 900–1200). In the Late Post-Classic Period (c. 1200–1540), Chichén appears to have been eclipsed by the rise of the city of Mayapán. For a time Chichén Itzá joined Uxmal and Mayapán in a political confederacy known as the League of Mayapán.
About 1450 the League and the political supremacy of Mayapán dissolved. When the Spanish entered the country in the 16th century, the Maya were living in many small towns, but the major cities, including Chichén, were largely abandoned.
Long left to the jungle, Chichén Itzá remained sacred to the Maya. Excavation began in the 19th century, and the site became one of Mexico’s prime archaeological zones.
A legendary tradition at Chichén was the Cult of the Cenote, involving human sacrifice to the rain god, Chaac, in which victims were thrown into the city’s major cenote (at the northernmost part of the ruin), along with gold and jade ornaments and other valuables. In 1904 Edward Herbert Thompson, an American who had bought the entire site, began dredging the cenote his discovery of skeletons and sacrificial objects confirmed the legend.
- Yucatán’s green and yellow coat of arms features a deer, which represents the native Mayan people, leaping over an agave plant, a once-important crop in the region. Adorning the top and bottom borders are Mayan arches, with Spanish bell towers on the left and right. These symbols represent the state’s shared Mayan and Spanish heritages.
- The Yucatán Peninsula is home to North America’s largest indigenous population, the Mayans. Yucatán has the highest percentage of indigenous language speakers in the country.
- According to legend, when Francisco Hernández de Córdova arrived on the coast of Yucatán, he asked the natives where he was. They replied in their native tongue that they didn’t understand what he was saying. Because Córdova thought their answer sounded like the word Yucatán, he gave that name to the region.
- R Celestún Biosphere Reserve near the fishing village of Celestún contains thousands of brilliant pink flamingos, myriad other bird species and exotic plants. During the winter months, as many as 30,000 flamingos can be seen there.
- The state is most famous for its Mayan ruins, which number between 2,600 and 2,700. Seventeen sites have been restored and are open to the public, the most famous being Chichén Itzá, Ek Balam and Uxmal.
- Yucatán has approximately 2,600 fresh water pools called cenotes, which the indigenous natives used for drinking water and sacrificial offerings. Today, the pools are popular tourist attractions.
- The state provides sanctuary for 443 of the 546 bird species registered in the Yucatán Peninsula. Along with Campeche and Quintana Roo, Yucatán is home to 50 percent of Mexico’s bird species.
- Chichén Itzá and the Pyramid of Kukulcán were recently named among the new Seven Wonders of the World. Amazingly, the pyramid was built so that on the spring and fall equinox (March 21 and September 21), the movement of the sun creates the illusion of a giant snake of light gliding down the pyramid’s main flight of stairs. To the Mayans, this symbolized the return of Kukulcán, the Plumed Snake.
- Around 600 A.D., the Mayans migrated toward the northern regions of South America and established some of the earliest known cocoa plantations in Yucatán. The cocoa beans, which were reserved for the elite members of Mayan society, were ground and mixed with water to make an unsweetened drink.
Archaeological Sites
Because Yucatán has a rich history of ancient cultures, archaeological sites are active throughout the region. Mexico’s most extensively restored archaeological park, Chichén Itzá, covers four square miles. Founded by a tribe of warriors called the Itzพ, Chichén Itzá represents a melding of Mayan, Toltec, Puuc and Uxmal architectural influences. Once a city of grandeur, Chichén Itzá’s structures include El Castillo (Pyramid of Kukulcán), Templo de los Guerreros (Temple of the Warriors) and Juego de Pelota (ball court). The nearby Cenote of Sacrifice provided water for the citizens and was sometimes used to sacrifice humans.
Uxmal, another archaeological park in Yucatán, is often called the most attractive of the archaeological sites. Built in approximately 700 A.D., Uxmal features the Mayan chultunes (or cisterns), which held water for the population. Chaac, the rain god, is seen in many of the carvings as well. Within a 10-mile radius of Uxmal are four smaller ancient sites at Kabah, Sayil, Xklapak and Labna. Together with Uxmal, these ruins make up the Ruta Puuc (Puuc Route), named after the hills in which they are nestled.
Ecotourism
The Rio Lagartos National Wildlife Refuge is home to the largest flamingo population in North America. Established in 1979, the 118,000-acre National Park features diverse geological areas, from coastal dunes to mangrove swamps. From April to August, the refuge hosts thousands of flamingos, plus another 200-plus bird species and large populations of sea turtles and jaguars.
Nearly 140 miles from Rio Lagartos, the Celestún Wildlife Refuge spans the border between the states of Campeche and Yucatán. Also established in 1979, Celestún encompasses 146,000-acres and shelters 300 bird species. Celestún also provides winter refuge for migrating birds and is a significant feeding area for non-breeding flamingos.
Urban Areas
Mérida, the capital city of Yucatán, has a population of about 750,000. It offers elegant hotels and restaurants as well as shopping malls, small stores and a central market. The city has a rich cultural life that celebrates its diversity through free concerts, performances and other public events.
An international airport brings tourists and adventurers from all over the world to enjoy the city’s colonial ambiance, ancient ruins and tropical climate. Rich in history and romantic mystique, Merida is a perfect base from which to visit the area’s many several archaeological sites, ecological parks, villages, beaches and cenotes.
In smaller cities such as Valladolid, Progreso and Tulum, tourists can enjoy the music and crafts of local artisans and dine at restaurants that serve such local delicacies as Pollo Pibil (a delicious marinated chicken wrapped in a banana leaves and baked) and Poc Chuc (tenders slices of pork marinated in sour orange juice and served with a tangy sauce and pickled onions).
Post-Classic Maya (900-1500)
During the post-classic Maya period, Chichen Itza was the most dominant city in the northern Maya region
900 A.D. – 1200 A.D. – The cities in the northern part of Yucatán thrive for a few centuries. Most prominent of those cities was the city-state of Chichen Itza, which dominated the region for more than two centuries.
1200 A.D. – Population and economic activities in northern Maya dwindles, and ultimately, those cities become uninhibited.
1224 A.D. – A few decades after the demise of cities in the north, the Toltecs leave, in hordes, the city of Chichén Itzá. Those that remain are joined by the likes of the Uicil-abnal (they later come to be known as the Itzá.
1243 A.D. – For reasons unknown to this day, the people of Uicil-abnal (i.e. the Itzá) abandon Chichén Itzá.
1250 – Chichen Itza is abandoned.
1263 A.D. – The Itzá people pull resources together and build the city of Mayapán. For the next two centuries, Mayapán grows tremendously and becomes the cultural and economic hub of Yucatán.
1441 A.D. – Leaders of Mayapán are toppled the ensuing political instability wreaks immense havoc, forcing the inhabitants to abandon the city a few decades later.
1462 A.D. – The demise of its capital – Mayapán – deals a huge blow to unity of Yucatán. The kingdom fractures into more than a dozen warring states.
The divisions among the Mayapan leave the region unprepared for the arrival of the Spanish conquistadors.
The early Chichen Itza history is very obscure. This is true for a lot of other aspects of Mayan history. Not a lot of written records are found about this area. Dates and events are scattered because of the way the Mayan calendar is arranged. This is the reason why many periods or dates which were years apart are given the same name.
During the early years of Chichen Itza, this area was mainly used as a ceremonial center by the Mayans. The area was abandoned for about one hundred years, however no records of why this happened could be found. Shortly after resettlement, the land was invaded by the Toltecs who made a home in Tula. This is the reason why some architecture in Chichen Itza mirrors that of Tula. The Toltecs were said to be an aggressive group. They were ruled under the king named Topiltzin. The new king that ruled over the Iztas introduced human sacrifice and, through labor, recreated the area as a new religious center. The Toltecs introduced many new ideas to the Iztas and left their mark on the land.
7. The serpent on the staircase
During the Spring equinox, the serpent can be seen moving up and down the staircase of the Kukulcan temple.
Well not really, just the effect of a serpent.
It’s still pretty impressive that they were able to predict how this would happen. The Mayan people were known to be excellent astronomers though. Effect of the serpent on the staircase during spring equinox / Wiki Commons
New architectural style in Chichen Itza
The new architectural style of Chichen Itza was named Tolteca, due to its similarities with Tula, without this implying an ethnic affiliation or a direct relationship between both sites.
Tzompantli and Kukulkán in Chichén Itzá
During this period in the History of Chichen Itza, the inscriptions in Maya-Yucateco style ceased, being the last building that presented such inscriptions the Tzompantli also known as Temple of Sculls, dated in the year 998.
They presented abundant representations of individual characters in columns and processions, and in many occasions, the characters presented nominal hieroglyphics in a style similar to that used in the Central Mexico area.
- Kukulkan Pyramid in Chichen Itza
- Temple of the Warriors in Chichén Itzá
- Great Ball Court in Chichén Itzá
The power of Chichen Itza during this time was manifested not only in the impressive architecture of emblematic buildings, such as the Pyramid of Kukulkán, also known as El Castillo, the Temple of the Warriors or the Great Ball Court, but also in the impressive program of sculpture in bas-relief, the murals, and the quantity and quality of the imported objects.
During the Middle Postclassic period, which is traditionally dated between the years 1200 and 1350, the city entered a period of decline.
For this reason, the monumental constructions ceased, imports of sumptuary objects were suspended, and the city struggled to maintain its dominance in the area, in the midst of political struggles that unfolded in the replacement of Chichen Itza by the city of Mayapán.
In this gradual period of loss of power in the History of Chichen Itza, the city continued, but the population dropped down considerably.
The remaining population occupied old buildings and even reused objects from the previous period, which is why it was almost impossible to find objects from their greatest period, in their original places of use or storage.
This occupation factor affects the contextual interpretations that are attempted to make about the life and customs of the inhabitants of Chichen Itza, in their periods of maximum development.
Although Mayapán inherited political power, Chichen Itza was not abandoned during the Late Postclassic (1350 -1530 AD).
A Historical Timeline
South America is a continent situated in the Western Hemisphere, mostly in the Southern Hemisphere, with a relatively small portion in the Northern Hemisphere. The continent is also considered a subcontinent of the Americas. It is bordered on the west by the Pacific Ocean and on the north and east by the Atlantic Ocean North America and the Caribbean Sea lie to the northwest.
South America ranks fourth in area after Asia, Africa, and North America and fifth in population after Asia, Africa, Europe, and North America.
What is the purpose of creating a Historical Timeline?
We have created a historical timeline of the world famous ancient sites to provide you with an information on how really old are these sites. It was created by arranging these ancient sites in a chronological order also shows in what time period these ancient sites were built.
The following table illustrates the ancient sites arranged in chronological order of their original construction.
(Note: The periodical information in this timeline is based on publicly available historical resources. Some differences in the estimation of these time periods may exist.)
Historical timelines can be valuable tools that provide important information about civilizations, religions, key historical events, inventions, and the leaders which had a major impact on the world's history.
As seen from the historical timeline table, these incredible ancient archeological monuments are still in existence even today, and present great opportunities for all to revisit and re-connect with the rich human historical past.