Spartalılar ile Atinalılar'ın savaşı: "Peloponnesos Savaşları"
Sparta ile Atina’nın savaşı devlet sistemlerini karşılaştırırsak soğuk savaştaki komünizm kapitalizm rekabetini andırıyor. Spartalılar daha devletçi, daha merkezi otoriteye sahip, Atinalılarsa daha özgürlükçü, daha serbest ekonomiye sahip. bu savaşlar aslında iki farklı devlet modelinin rekabeti.
Peloponnesos Savaşları:
I. Peloponnesos Savaşı: MÖ 461-446. Sparta önderliğindeki Peloponnesos Birliği ile Atina önderliğindeki Attika-Delos Deniz Birliği arasındaki savaş.
İki tarafın da kazandıkları çeşitli muharebelerden sonra MÖ 446’da Otuz Yıl Barış Antlaşması ile sona ermiştir.
II. Peloponnesos Savaşı (Büyük Peloponnesos Savaşı): MÖ 431-404. Yunan kent devletlerinden önde gelen ikisi olan Atina ile Sparta arasındaki savaş.
Bu savaş hakkındaki en ayrıntılı bilgi kaynağımız Thukydides’in, özgün adı bilinmeyen Peloponnesoslularla Atmalıların Savaşı adlı eseridir.
Eserinin girişinde şöyle yazar: “Gerçekten bu savaş Hellenler ile bir kısım barbarlar için, hatta denebilir ki insanlığın çoğunluğu için büyük bir sarsıntı oldu.”
Atina ve Sparta, Yunan kent devletlerini kendi önderliklerindeki iki ittifakta toplamışlardı. Savaşın gerçek nedeni Atina’nın güçlenip Attika-Delos Birliğini bir imparatorluğa dönüştürmesiydi.
Atina’nın başında olduğu ittifak Ege Denizi’nin kuzeyiyle doğusundaki ada ve kentlerin çoğunu kapsıyordu. Sparta ise bir deniz devleti olan Korinthos’un yanı sıra, Peloponnesos’daki ve Yunanistan’ın orta kesimindeki önemli kara devletlerinin çoğuna önderlik ediyordu. Dolayısıyla denizde Atinalılar, karada ise Spartalılar üstündü.
Savaş, aradaki altı yıllık ateşkesle bölünen birincisi 10, İkincisi de 11 yıl süren iki döneme ayrılır.
İlk on yıllık kışıma (MÖ 431-421) Arkhidamos Savaşı denir. Savaşın başında Sparta Kralı Arkhidamos II MÖ 431’de ordusu ile Attika’ya girip bir ay boyunca bölgeyi yağmaladı.
Kentte başlayan veba salgını ve Perikles’in bu salgında ölmesine rağmen