Gerçekten garip! Türkiye Merkez Bankası 30 Aralık 2021 itibariyle 5,2 milyar dolar zarar barındırırken yılın son gününde mucizevi bir şekilde 10 milyar dolar elde ederek yılı 4,4 milyar dolar kazançla kapattı. Bu bir şans mı? ya da sadece bir muhasebe numarası mı?
AlJazeera tarafından bildirildiği üzere:
Merkez bankası, bilançosundaki çarpıcı hareket hakkında yorum yapmaktan kaçındı…
Para kazanma stratejilerinin sırrını neden henüz açıklamadıkları belli değil.
Ama teselli olacaksa:
Konuya aşina olan iki yetkili, bağımsız denetçilerin muhasebe tavsiyelerine uygun olduğunu söyledi ancak konunun hassasiyeti nedeniyle kimliklerinin açıklanmamasını istedi.
Ayrıca tavsiyeyi hangi muhasebe firmasının verdiği de belli değil. Ancak, 2020 yılında Ernst and Young'ın üye bir firmasının denetlenen finansal tablolara imza attığını biliyoruz.
Bununla birlikte, milyar dolarlık beklenmedik düşüş Türk hazinesi için çok şey ifade edebilir. Makaleye göre:
Şubat ayında Hazine ve Maliye Bakanlığı - merkez bankasının en büyük paydaşı olarak - bu miktarın çoğunu temettü olarak toplamaya başlayacak.
Ne yazık ki, bankanın eski genel müdür yardımcısının dediği gibi parıldayan her şey altın olmayabilir:
...döviz rezervlerinin Hazine'ye satılması, gecelik kâr artışının olası bir açıklaması olabilir.
Bu garip çünkü eğer öyleyse:
Rezerv seviyesini korumak için aynı miktarda doların geri alınması gerekecekti.
Merkez bankası hazineye yapılan satıştan kâr ettiyse, ancak hazineden geri satın alması ve hatta hazineye bir temettü göndermesi gerekiyorsa, 10 milyar doların ekonomik faydaları burada pek anlaşılamaz. Daha da kötüsü, bu süreçte merkez bankası bir yerden para almak zorunda kalacaktı.
Ama ne fark eder? Yıl 2022. Bu, hükümetlerin ve merkez bankalarının neredeyse istedikleri her şeyi yaptığı, tecrit altında kaybedilen on yıl olarak tarihe geçebilir. Yalan ne kadar bariz olursa olsun, iddia ne kadar aleni olursa olsun, bir ekonomi politikasının kamu yararına ne kadar ters düştüğü önemli değil, sosyal medyada belki de küçük bir tepki dışında çok az sonuçla karşı karşıya kalıyorlar.
Enflasyonun etkilerini bir para politikası olarak görmek için Türkiye gibi diğer ülkelere bakmak, her türlü ekonomik planın sadece şundan başka bir şey olmadığını anlamak önemlidir: planlar. Bu planların ana bileşeni, servet yaratma umuduyla dolaşımdaki para ve kredi miktarını artırmayı gerektirir.
Evde, biz de hatalı ekonomik fikirleri yaydığı için otoriteleri suçlayabiliriz. Ama bu sadece tepedekilerden gelmiyor. CNBC, Denver'dan bir restoran sahibinin çevrimiçi bir imza kampanyası başlattığı bir hikaye bildirdi:
…pandemi sırasında her Amerikalıya ayda 2.000 dolar yardım çağrısında bulunuyor.
Bugün itibariyle 3.000.000'dan fazla Amerikalı dilekçeyi imzaladı. Bu kadar eğilimliyseniz, bu davaya katılmaktan çekinmeyin.
Unutma, taşları ekmeğe çeviremezsin. Refahın yolu, muhasebe hileleri, para yaratma planları, teşvik kontrolleri, faiz oranlarındaki dalgalanmalar, para arzındaki değişiklikler veya başka herhangi bir parasal plan aracılığıyla oluşturulamaz. İster Türk merkez bankasından, ister Federal Rezerv'den, ister Kongre'den alınan kararlar olsun veya milyonlarca Amerikalının talep ettiği hükümet politikaları olsun, bu planlar nihayetinde başarısız olur ve olmaktadır. Kayıp bir sanat gibi görünüyor, ancak mal ve hizmet üretmek için emeği kullanmak veya sermaye yatırımı için tasarrufları kullanmak, servet yaratmanın en iyi yolu olmaya devam ediyor.
Yazar - Robert Aro Çevirmen - Zorbey Uyanık
Bu yazı mises.org sitesinin ''Turkey’s Central Bank $10 Billion Accounting Trick'' adlı yazının çevirisi.