1. Dünya Savaşı’nın başlıca nedenleri
Birinci Dünya Savaşı, 28 Temmuz 1914 ile 11 Kasım 1918 arasında gerçekleşen 20. yüzyılın ilk küresel savaşıydı.
Birinci Dünya Savaşı, 28 Temmuz 1914 ile 11 Kasım 1918 arasında gerçekleşen 20. yüzyılın ilk küresel savaşıydı.
Savaşın nedenleri karmaşıktır. Savaşın başlaması için Almanya'nın suçlandığını düşünen bazı tarihçiler, savaşan taraflar arasında kolektif sorumluluğu savunuyor.
Savaşın ana kısa vadeli ve uzun vadeli nedenleri aşağıda özetlenmiştir.
Kısa Vadeli Nedenler
Franz Ferdinand Suikastı
28 Haziran 1914 Pazar günü Arşidük Franz Ferdinand, 19 yaşındaki Yugoslav milliyetçisi ve Kara El adlı bir terör örgütünün üyesi olan Gavrilo Princip tarafından Bosna Hersek Saraybosna'da öldürüldü. Saldırının arkasındaki neden, birleşik bir Yugoslavya oluşturmak için Balkan devletlerinin Avusturya-Macaristan işgalinden kopmaktı.
Gavrilo Princip Saraybosna'da tutuklandı.
Saldırının ardından Avusturya-Macaristan suçu Sırbistan'a yükledi ve savaş ilan etti. Ancak Avusturya-Macaristan bunu tek başına yapmadı - müttefikleri Almanya'dan yardım aramaları gerektiğini biliyorlardı.
Kendilerini koruyamayan Sırbistan, yardım için Rusya'ya döndü. Ancak aynı zamanda Almanya Rusya'ya savaş ilan etti. Almanya da bu sefer Schlieffen Planı dedikleri şeyi nihayet kırmak için bir fırsat olarak gördü.
Schlieffen Planı, Almanya'nın, askerleri toplamak ve karşılığında Rusya'ya karşı bir savaş kazanma şanslarını artırmak için Belçika ve Fransa'yı işgal etme planlarına atıfta bulundu.
O zamanlar Almanya'nın Rus muadillerine yakın bir ordusu yoktu. Ancak, sonunda, İngiltere'nin tarafsız Belçika'yı korumak için birliklerini getirmesiyle plan geri tepti ve bu, Britanya ile Almanya arasında feci bir çatışmaya neden oldu.
Yukarıdaki olaylardan ötürü, Franz Ferdinand'ın öldürülmesi genellikle I.Dünya Savaşı'nın ana katalizörü olarak kabul edilir. Bununla birlikte, savaşın patlak vermesinin bazılarının tam olarak belirlenmesi daha zor olan birçok başka nedeni vardır.
Uzun Vadeli Nedenler
Birinci Dünya Savaşı'nın uzun vadeli nedenleri basit bir kısaltma kullanılarak hatırlanabilir: MAIN
M: Militarizm
20. yüzyıl, ordu eğitim ve teçhizatında büyük bir artış gördü. Avrupa'daki ülkelerin çoğu, gençleri askere alarak ve daha fazla asker yetiştirerek askeri güçlerini ve rezervlerini artırmaya çalıştı.
Ülkeler, her biri birbirini geçmek için yarışan yeni ve daha yetenekli silahlar geliştirdiler.
Silahlanma yarışı, Birinci Dünya Savaşı'nın ortaya çıkmasıyla bağlantılıdır. Savaş sırasında, ülkeler silah yığınları ve diğer askeri kaynakları toplayarak, ülkelerin daha büyük bir savaşa hazır olduklarını gösteriyordu.
A: İttifaklar
19. yüzyılın sonları ve 20. yüzyılın başlarında, Avrupa'daki ülkeler, katılan tarafların savaşa girmeleri durumunda üyelerden birini desteklemelerini gerektiren karşılıklı savunma ittifakları kurdular.
Birinci Dünya Savaşı'ndan önce kurulan ittifaklar arasında Rusya, İngiltere ve Fransa arasında Üçlü İtilaf denilen ittifak ve Avusturya-Macaristan, İtalya ve Almanya arasındaki Üçlü İttifak adı verilen ittifak yer alıyor.
Savaş, Avusturya-Macaristan'ın Sırbistan'a savaş ilan etmesinden sonra başladı. Rusya, İngiltere ve Fransa'yı savaşa çeken Avusturya-Macaristan'ın savunmasında Sırbistan ve Almanya'nın savunmasında yükseldi. Amerika Birleşik Devletleri, İtalya ve Japonya savaşa daha sonra katıldı.
Birinci Dünya Savaşı ittifaklarını gösteren bir harita.
I: Emperyalizm
Emperyalizm, yeni toprakların fethi yoluyla bir hükümet gücünün genişletilmesidir. 19. yüzyılda Avrupalı güçler Asya ve Afrika'daki toprakları işgal etmişti. İngilizler ve Fransızlar en geniş alanlara sahipti. Almanya, kendi ülkesinde siyasi sorunlarla uğraştığı için çok az bölgeye sahipti ve koloniler için mücadeleye çok sonra katıldı. Karışıklık çatışmaya yol açtı ve güçler arasında gerilim yükseldi. Avusturya-Macaristan İmparatorluğu ile Sırbistan arasında savaş başladığında, koloniler tebaalarını savaşa alarak tüm dünyayı savaşın içine çekti.
N: Milliyetçilik
Milliyetçilik , bireylerin belirli bir ulusal kimlikle özdeşleştiği siyasi bir ideolojidir. Avrupa'da, her biri diğerine üstünlüğünü kanıtlamaya çalışan çeşitli gruplar kendilerini belirli bir ulusal varlığın parçası olarak tanımladılar. Milliyetçilik, büyük ekonomik güçlerin kendilerini Avrupa'da ekonomik ve askeri güçler olarak kurma arzusunu artırdı. Bu, Slavlar ve Almanlar gibi etnik topluluklar arasında rekabete yol açtı. Slavlar kendilerini Avusturya-Macarlar olarak değil Sırplar olarak tanımladılar ve bu daha sonra bir dünya savaşına dönüşen çatışmaya yol açtı.
I.Dünya Savaşı Sonrası
1919'da Versay Antlaşması'nın imzalanması savaşın sonunu gördü. Ancak Birinci Dünya Savaşı'nın kalıcı etkileri dünyayı sonsuza dek değiştirdi. Savaş sadece Avusturya-Macaristan İmparatorluğu'nun sona ermesine neden olmadı, aynı zamanda Rusya İmparatorluğu, Osmanlı İmparatorluğu ve Alman İmparatorluğu da dağıldı. Pek çok ülke şaşırtıcı sayıda insan zayiatı kaybetti. Birinci Dünya Savaşı neticesinde 37 milyon insanın hayatını kaybettiği tahmin edilmektedir.
Savaşı takip eden yıllarda dünyanın yaşadığı en kötü ekonomik bunalım hissedilecekti. Dahası, dünyanın bu yıkıcı savaşı yaşaması çok uzun sürmedi. 1 Eylül 1939'da Almanya'nın Polonya'yı işgal etmesiyle II. Dünya savaşı başladı.
Bu yazı Timeturk.com'dan alınmıştır.