Hipopituitarizm Nedir?
Hipopituitarizm, hipofiz bezinin yetersiz ürettiği hormonlar sonucu oluşan bir endokrin bozukluktur.
Hipofiz bezi, beyin içinde yer alır ve vücudun birçok hormonunun üretimini kontrol eder. Hipopituitarizm, hipofiz bezinin tüm hormonlarını üretememesi veya sadece bazı hormonların üretimini azaltması sonucu oluşur.
Hipopituitarizm Görülme Sıklığı Nedir?
Nadir görülen bir durumdur. Ancak, hipofiz bezinin tüm hormonlarını üretebilmesi için gerekli olan bölgenin küçük olması veya hassas olması nedeniyle, hipopituitarizm daha yaygın olarak görülebilir.
Hipopituitarizm Nedenleri Nelerdir?
Nedenler arasında;
- tümörler,
- travma,
- ameliyat sonrası,
- enfeksiyonlar,
- radyasyon tedavisi veya
- genetik faktörler yer almaktadır.
Ayrıca, hipofiz bezinin çalışmasını etkileyebilecek başka birçok hastalık veya durum da hipopituitarizm oluşmasına neden olabilir.
Hipopituitarizm Belirtileri Nelerdir?
Hipopituitarizm belirtileri, hipofiz bezinin ürettiği hormonların eksikliğinden kaynaklanır.
Belirtiler arasında;
- yorgunluk,
- kilo artışı,
- cinsel işlev bozuklukları,
- adet düzensizlikleri,
- saç dökülmesi,
- cildin kuruması,
- düşük tansiyon veya
- hipoglisemi gibi şeyler yer almaktadır.
Hipopituitarizm Tanısı Nasıl Konur?
Tanı kan testleri, görüntüleme yöntemleri ve fizik muayene ile konur. Kan testleri ile hipofiz bezinin ürettiği hormonların düzeyi ölçülür.
Görüntüleme yöntemleri arasında bilgisayarlı tomografi (BT) ve manyetik rezonans görüntüleme (MRG) yer alır.
Bu yöntemler ile hipofiz bezinin boyutu ve yapısı incelenir. Fizik muayene ile ise hipofiz bezi bölgesinde şişlik veya hassasiyet tespit edilir.
Hipopituitarizm Tedavisi Nasıl Yapılır?
Tedavisi eksik olan hormonların yerine konulmasıyla yapılır. Bu tedavi, oral olarak veya enjektabl olarak uygulanabilir.
Örneğin, hipopituitarizm nedeniyle oluşan düşük testesteron düzeyleri, testesteron tedavisi ile düzeltilebilir. Aynı şekilde, hipofiz bezinin üretemediği insülin salgılayan hormonlar için de insülin tedavisi uygulanabilir.
Tedavi süresi, hipopituitarizm nedenine ve kişinin durumuna göre değişebilir. Tedavi, hipopituitarizm nedeninin çözülmesi veya kontrol altına alınmasına kadar devam edebilir.
Hipopituitarizm Nasıl Önlenir?
Önlenmesi zor bir durumdur. Ancak, hipofiz bezinin çalışmasını etkileyebilecek hastalıkların erken tanısı ve tedavisi ile hipopituitarizm oluşmasının önüne geçilebilir.
Ayrıca, hipofiz bezinin zarar görmemesi için ameliyat veya radyasyon tedavisine gerek duyulan durumlarda, uzmanlar tarafından yapılması gerekir.
Hipopituitarizm Hastalığı İle Hangi Uzmanlık İlgilenir?
Hastalık ile ilgilenen uzmanlık, endokrinologlar veya endokrin cerrahlarıdır. Endokrinologlar, vücudun hormonlarının üretimini, salgılanmasını ve etkilerini inceleyen uzmanlardır. Endokrin cerrahlar ise, endokrin sistemi ile ilgili cerrahi müdahale yapabilen uzmanlardır.
Endokrinologlar hipopituitari hastalarının tanısını koyar, tedavi planlarını oluşturur ve uygulamaktadır. Ayrıca, bu hastaların kronik tedavilerinin yanı sıra, ileride olabilecek komplikasyonların önlenmesi için de endokrinologların gözetiminde olmaları önerilir. Endokrin cerrahlar ise hipofiz tümörleri veya diğer nedenlerle hipofiz bezinin cerrahi müdahale gerektiren durumlarını tedavi eder.
https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/hypopituitarism/symptoms-causes/syc-20351645 Erişim Tarihi: 17.01.2023