Tıp dilinde kolesistit adı verilen safra kesesi iltihabı ile ilgili merak edilenleri Elazığ Özel Mediline Hastanesi Dahiliye Bölüm uzmanlarımız açıklıyor. Safra kesesi iltihabı nedir? Safra kesesi iltihabı nedenleri, belirtileri ve tedavisi.
Safra Kesesi İltihabı (Kolesistit) nedir?
Safra kesesi, karnın sağ tarafında yer alan armut şeklindeki bir sindirim organıdır. Onun rolü yağ sindirimi için safra yapmak ve serbest bırakmaktır. İltihaplı olduğunda karın ağrısı, kusma ve ateşe neden olabilir. Karaciğere bir kanalla bağlanır. Bir taş bu kanalı engellerse safra kesesinin iltihaplanmasına neden olur. Bu akut kolesistit olarak bilinir. Safra kesesi iltihap sırasında şişer ve kırmızılaşır. Organda sıvı birikimi, ikincil bir enfeksiyon geliştirebilir.
İki çeşidi vardır.
– Kronik safra kesesi iltihabı'nda safra kesesi büzülür, gereği gibi çalışamaz hale gelir. Hastanın karnında, özellikle yemeklerden sonra gaz ve gerginlik vardır. Ayrıca sağ taraftan başlayıp, kaburgaların altına kadar yayılan geçici bir ağrı ve sarılık nöbetleri de görülür. Bu hastalık genellikle 40 yaşını geçmiş şişman kadınlarda görülür.
– Akut safra kesesi iltihabı bilhassa, safra yollarına yerleşmiş taşın neden olduğu bir hastalıktır. Hastada karnın sağ üst kısmına gelen ani, şiddetli ve çabuk gelişen, sırta, hatta sağ omuzun ucuna kadar yayılan ağrı vardır. Ateş artar, kusma ve bulantı görülür.
Safra Kesesi İltihabı (Kolesistit) Belirtileri Nelerdir?
Safra kesesi iltihabı, karnın sağ tarafında, karaciğerin hemen altında küçük bir organ olan safra kesesinde oluşan kristal benzeri kütlelerdir. Safra kesesinin ana işlevi, safrayı (karaciğer tarafından yapılan) depolamak ve sindirime yardımcı olmak için ince bağırsakta salgılamaktır.
Akut kolesistitin belirtileri şunlardır:
Karın ağrısı sağda veya karnın üst kısmında lokalize. Bu ağrılar, özellikle derin inspirasyonda, sağ hipokondriyumun palpasyonunda artar;
Ateş ve titreme;
İştah kaybı;
Bulantı ve / veya kusma.
Kronik kolesistit genellikle asemptomatiktir.
Akut kolesistit, karnın sağ üst kadranında şiddetli ve uzun süreli bir ağrı atağı ile başlar. Akut kolesistitli kişilerin en az% 95'inde de taş vardır. Genellikle iltihap, enfeksiyon olmadan başlar, ancak daha sonra gelişebilir. Enflamasyon, safra kesesinde sıvı birikmesine ve duvarlarının kalınlaşmasına neden olabilir.
Akut kolesistit, safra taşı olmayan bir kişide nadiren ortaya çıkar ( taşsız kolesistit ). Bununla birlikte, safra kesesi birikintiler içerebilir (taşları oluşturan malzemeye benzer mikroskobik parçacıklar). Akalsist kolesistit, diğer kolesistit türlerinden daha ciddidir. Şunlardan sonra ortaya çıkma eğilimindedir:
- Büyük ameliyat
- Ciddi yaralanmalar, ciddi yanıklar veya kan dolaşımının enfeksiyonu ( sepsis ) gibi ciddi hastalıklar
- Uzun süre intravenöz beslenme
- Uzun süreli oruç
- Bağışıklık sistemi eksikliği.
Safra Kesesi İltihabı (Kolesistit) Nedenleri Nelerdir?
Akut kolesistite neden olan durumların başında, dengesiz ve kötü beslenme gelir. Safra kesesinde oluşan tümörler de bu hastalığın ortaya çıkmasına neden olabilir. Yaşla birlikte bu hastalığa yakalanma riskinin de artacağı söylenebilir. Genetik ve çevresel faktörler de önemli nedenler arasında yer alır.Hastalık kendini belli etmeye başladığında, hastaların büyük çoğunluğu ilk olarak acil servise başvururlar. Çünkü ilk etapta çok şiddetli bir karın ağrısının görüldüğü söylenebilir. Ancak, fiziki muayeneyle hastalığın tanısını koymak oldukça zordur. Bunun nedeni ise belirtilerin birçoğunun başka hastalıklarla da benzerlik göstermesidir. Hastaya uygulanan testler sayesinde kesin tanı konulup uygun tedavi yöntemine karar verilebilir. Öncelikle hastanın hastalık geçmişi ve aile geçmişi hakkında bilgi elde edilir. Daha sonrasında ise ağrıların geçmişi ve ağrıların ne kadar sıklıkla geldiğine dair sorular sorulur. Fiziki muayene sonrasında, karın bölgesi Ultrasonografi yöntemiyle görüntülenir. Önemli tanı yöntemlerinden birisi de “Hepatobiliyer Sintigrafi” adı verilen yöntemdir.Tedavi sonrasında hastanın yatışı yapılarak bir süre gözlem altında tutulması gerekir. Tedavi süresince hastanın damar yoluyla beslenmesi sağlanır. Bu da safra kesesinin bir nebze de olsa rahatlamasını sağlar. Ağrı kesiciler ve antibiyotik tedavileri uygulanabilir. Safra kesesi iltihabının ilerleyen süreçte tekrar nüksetme riski olduğundan genelde ameliyatla safra kesesinin alınması önerilir. Açık veya kapalı ameliyat yöntemleriyle hastanın safra kesesi alınabilir.
Safra Kesesi İltihabı (Kolesistit) Tedavisi
Kolesistit tedavisinde hastaların safra keselerinde oluşan iltihabın ortadan kaldırılması maksadıyla genellikle hastanede yatış önerilir. Hastaların hastanede yattıkları bu süre zarfında; ilk etapta hastaların orali kesilir yani herhangi bir şey yemeleri ve içmeleri yasaklanır. Bu yolla safra salgılanması ve safra kesesi içerisindeki basıncın artarak iltihabın ilerlemesi engellenir.
Hastalarda genellikle dehidratasyon (su kaybı) görülür ve bunun önlenmesi maksadıyla hastalara intravenöz (damar içi) yolla sıvı tedavisi başlanır.
Safra kesesinde oluşan enfeksiyonun ortadan kaldırılması maksadıyla antibiyotik tedavisi başlanır.
Hastaların ağrılarının kontrol altına alınması amacıyla ağrı kesici ilaçlar başlanır.
Safra kesesi iltihabının en sık sebebi olan safra taşlarının çıkarılması ve safranın bağırsaklara olağan akışının sağlanması amacıyla ERCP kullanılabilen tedavi yöntemlerindendir.
Bazı komplike durumlarda ve gerek görüldüğünde ilk atak sırasında veya ilk günler içerisinde kolesistektomi (safra kesesinin alınması ameliyatı) gerekebilir. Komplike olmayan ve destek tedavisi ile normale dönen hastalarda çoğunlukla kolesistit atağı tekrarlar. Bu nedenle genellikle ataktan 4-6 hafta sonrasında elektif şartlarda kolesistektomi yapılır.
Kolesistit, kelime anlamı olarak safra kesesinin iltihabını ifade eder. Kolesistit durumunda safra kesesinde ödem, distansiyon (gerginlik, şişlik) görülür. Zamanla kan ve lenf dolaşımının bozulması neticesinde safra kesesinde gangren ve perforasyon (delinme) gelişebilir. Olası perforasyon sonrası karın içi abseler, ağır sıvı kaybı, tüm organları etkileyebilecek bir enfeksiyon tablosu ve multiorgan yetmezliği (çoklu organ yetmezliği) sonucu ölüm gelişebilir.
Safra Kesesi İltihabı (Kolesistit) tedavisi hakkında merak ettiğiniz konuları Elazığ Özel Mediline Hastanesi Dahiliye Bölümü Uzman ekiplerine sorabilir, sorunuzla ilgili öneriler isteyebilirsiniz. Hekimlerimizden online randevu alabilir veya +90 (424) 237 11 11 nolu Çağrı Merkezimizi arayarak bilgi ve randevu alabilirsiniz.
Önemli Not: Sayfa içeriği sadece bilgilendirme amaçlıdır. Tanı ve tedavi için mutlaka hekimlerimize başvurunuz.