Detertraj, diş hekimliği alanında kullanılan bir terimdir. Dişlerin üzerinde biriken tartar ve diş plağını temizlemek için yapılan bir işlemi ifade eder. Detertraj işlemi genellikle diş hekimi veya diş hygienisti tarafından gerçekleştirilir.
Detertraj işlemi, özel bir alet olan ultrasonik scaler veya el aletleri kullanılarak yapılır. Bu aletler, dişlerin üzerinde biriken tartarı ve plağı temizlemek için titreşim veya mekanik kuvvet uygular. Aynı zamanda su spreyi kullanarak temizlik sırasında soğutma ve durulama sağlanır.
Detertrajın Amacı
Dental detertrajın temel amacı, dişlerin üzerinde biriken tartar ve diş plağını temizlemektir. Diş plağı, bakteri ve yiyecek artıklarının birleşerek dişlerin yüzeyine yapışması sonucu oluşan yapışkan bir tabakadır. Eğer diş plağı düzenli olarak temizlenmezse, zamanla tartar adı verilen sertleşmiş bir birikinti haline gelir. Tartar, dişlerin üzerinde pürüzlü bir yüzey oluşturur ve diş fırçalama veya diş ipi kullanımıyla kolayca temizlenemez.
Dental detertraj, diş plağı ve tartarı etkili bir şekilde temizleyerek aşağıdaki amaçları gerçekleştirir:
Dişeti hastalıklarının önlenmesi: Tartar ve diş plağı, dişeti hastalıklarının (gingivit ve periodontit) ana nedenlerinden biridir. Detertraj işlemi, bu birikintileri temizleyerek dişeti sağlığını korur ve dişeti hastalıklarının ilerlemesini engeller.
Diş çürüklerinin önlenmesi: Diş plağı, asit oluşumuna neden olarak diş minesinin çürümesine yol açabilir. Tartarın temizlenmesiyle diş çürüklerinin oluşumu engellenir.
Diş temizliğinin iyileştirilmesi: Detertraj işlemi, dişlerin üzerindeki birikintileri temizlediği için dişlerin temizlik işlemlerini daha etkili hale getirir. Dişlerin temiz bir yüzeyi olduğunda diş fırçalama ve diş ipi kullanımı daha etkili olur.
Dental detertraj işlemi, diş hekimleri ve diş hygienistleri tarafından düzenli olarak yapılması önerilen bir prosedürdür. Bu işlem, genel ağız sağlığını korumak, dişeti hastalıklarını önlemek ve dişlerin sağlıklı kalmasını sağlamak için önemlidir.
Detertraj uygulama süreci
Diş muayenesi: İlk olarak, diş hekiminiz veya diş hygienistiniz dişlerinizi ve diş etlerinizi değerlendirmek için bir diş muayenesi yapacaktır. Diş plağı ve tartar birikintilerini belirlemek ve detertrajın gerekliliğini değerlendirmek için dişlerinizin durumunu kontrol edecektir.
Diş temizliği: Detertraj işlemine başlamadan önce, dişlerinizin temizliği yapılır. Bu, dişlerinizin yüzeyindeki yiyecek artıklarını ve gevşek plak birikintilerini uzaklaştırmak için diş fırçası ve diş ipi kullanılarak gerçekleştirilir.
Tartar ve plağın temizlenmesi: Detertraj işlemi, özel aletlerle diş plağı ve tartarın temizlenmesini içerir. Genellikle ultrasonik scaler adı verilen bir alet kullanılır. Ultrasonik scaler, yüksek frekanslı titreşimler üreten bir uçla dişlerin üzerindeki birikintileri yumuşatır ve temizler. Ayrıca, el aletleri (skaler veya kazıyıcılar) kullanılarak da tartarın temizlenmesi sağlanabilir.
Dişlerin durulanması: Detertraj işlemi sırasında oluşan su ve temizleme sıvıları, ağızdan temizlenmek için dişlerin durulanması sağlanır. Bu, ağızda kalan artıkları ve temizleme sıvılarını uzaklaştırır.
Politür uygulaması (isteğe bağlı): Detertraj işleminden sonra, diş yüzeylerinin pürüzsüz ve parlak olmasını sağlamak için bazen bir politür uygulaması yapılır. Politür, dişlerin yüzeyini pürüzsüzleştiren ve lekeleri gideren özel bir pasta veya jelin uygulanmasıdır.
Detertraj işlemi genellikle ağrısızdır, ancak bazı hassasiyet veya rahatsızlık hissi yaşayabilirsiniz. Diş hekiminiz veya diş hygienistiniz, işlem sırasında size rahatlatıcı veya uyuşturucu bir jeller uygulayabilir.
Detertraj işlemi, genellikle diş temizliği randevuları sırasında yapılır ve diş hekiminizin veya diş hygienistinizin önerdiği periyotlarda tekrarlanması önerilir. İşlem süresi, birçok faktöre bağlı olarak değişebilir, ancak genellikle 30 ila 60 dakika arasında sürer.
Detertraj sonrası bakım
Detertraj işleminden sonra doğru bakım alışkanlıklarını sürdürmek önemlidir. İşte detertraj sonrası bakım için bazı ipuçları:
Diş fırçalama: Diş hekiminizin önerdiği şekilde, düzenli olarak dişlerinizi fırçalamaya devam edin. Dişlerinizi her öğün ve uyku öncesi en az iki dakika boyunca fırçalayın. Diş fırçasının yumuşak kıllarını ve doğru fırçalama tekniğini kullanmaya özen gösterin.
Diş ipi kullanımı: Diş ipi, dişler arasındaki plak ve tartar birikintilerini temizlemek için önemlidir. Detertraj sonrasında da düzenli olarak diş ipi kullanmaya devam edin. Diş ipi kullanırken nazikçe dişeti çizgisinin altına girerek dişler arasını temizleyin.
Ağız gargarası: Bir antiseptik ağız gargarası kullanmak, ağızda bakteri oluşumunu azaltabilir ve dişeti sağlığını destekleyebilir. Diş hekiminizin önerdiği bir ağız gargarasını kullanın ve talimatlara uygun olarak kullanımını sürdürün.
Sağlıklı beslenme: Sağlıklı beslenme alışkanlıkları diş ve dişeti sağlığını destekler. Dengeli bir beslenme düzeniyle, şekerli ve asidik yiyeceklerin tüketimini sınırlayın. Bol miktarda meyve, sebze ve su tüketerek dişlerinizi sağlıklı tutun.
Diş hekiminizi düzenli olarak ziyaret edin: Detertraj işlemi sadece bir kez yapılmamalı, düzenli aralıklarla tekrarlanmalıdır. Diş hekiminize düzenli kontroller için giderek diş ve dişeti sağlığınızın izlenmesini sağlayın. Bu kontrollerde oluşabilecek olası sorunlar erken tespit edilerek tedavi edilebilir.
Detertraj sonrası düzenli ve etkili bir ağız hijyeni rutini uygulamak, diş ve dişeti sağlığınızı korumanıza yardımcı olacaktır. Ayrıca, diş hekiminizin önerdiği spesifik bakım yönergelerine uymak da önemlidir.