Sanayi Devrimi, 18. yüzyılda başlayarak 19. yüzyıla kadar süren büyük bir yenilik dönemidir. Bu çağın etkilerini yaşadığımız her saniye hissediyoruz. Eğer bu devrim gerçekleşmiş olmasaydı muhtemelen teknoloji ve bilim alanında bu kadar ileriye gitmiş olamayacaktık.
Bu çağdan en iyi biçimde faydalanan ülkeler ise Amerika ve İngiltere oldu şüphesiz. İngiltere’nin bu denli köklü ve güçlü bir devlet olmasının temelleri Sanayi Devrimi ile başlarken, yeni gelişmekte olan Amerika için bu süreç inanılmaz bir hıza kavuştu.
Sanayi Devrimi İki Aşamadan Oluşuyor
Bu aşamalardan ilki İngiltere’nin öncülük ettiği, 1700’lü yılların ortalarını bulan İngiliz Sanayi Devrimi olup ikincisi Amerika’nın yaşadığı iç savaşın sonunda yeniden yapılanmayla başlayan ve 1800’lü yılların sonlarına tekabül eden Amerikan Sanayi Devrimi‘dir.
İngilizler, dünya üzerinde tekstil alanında merkezi bir konuma oturdu. Bununla birlikte kimya, imalat, üretim ve taşımacılık alanlarında inanılmaz gelişmeler yaşandı. Bu sayede İngiltere küresel bir güç haline gelmeyi başardı.
Amerika ise iç savaş sonrası yeniden gittiği yapılanma sürecinde vapur ve demiryolu taşımacılığı ile ticarette çok büyük gelişmeler yaşadı. Ayrıca ampul ve üretim hatları, sanayide kesintisiz çalışma imkanı sağladı.
1 Sanayi Devrimi ve Taşımacılık Alanında Yaşanan Gelişmeler
Suyun güç üretimi için kullanılması aslında bu dönemden daha önce de değirmen gibi alanlarda karşımıza çıkıyordu. Ancak Sanayi Devrimi'ne kadar bu makineler oldukça düşük verimle çalışan, kaba makinelerdi. Fizik ile hayatı kesişmiş olanların mutlaka duymuş olduğu James Watt'ın icat ettiği ilk buhar motoru güç ve enerji alanında çok büyük bir yenilik sağladı. Buhar motorları ilk olarak madenlere hava ve su pompalamak için kullanıldı.
Watt'ın buhar motorundan oldukça etkilenen meraklı bir mühendis olan Robert Fulton, bu motoru geliştirerek daha yüksek verimle çalışmasını sağladı. Bu motor ile birlikte ilk ticari vapur hattı kurulmuş oldu.
1820'li yıllarda buhar motoru bir başka alanda kullanılmaya başlandı: Demiryolu! Bu sayede artık insanlar ulaşımda çok büyük kazançlar sağlıyor, nüfus giderek artmaya başlıyordu. Önce İngiltere'de daha sonra Amerika'da kurulan demiryolu ağları, 1870 senesinde ilk kez kıtaları birbirine bağladı.
20. yüzyıla gelindiğinde Termodinamik alanında sıkça duyduğumuz, Brayton çevrimlerinin adını aldığı George Brayton ilk sıvı-yakıt karışımlı içten yanmalı motoru icat etti. Bu motor teknolojisinin altyapısıyla 1908 yılında Henry Ford tarafından "T Model Araba" üretimi başladı.
2 Haberleşme ve İletişim Alanında Sanayi Devrimi
Gittikçe genişleyen Amerika sınırları ve nüfusu artan İngiltere için artık iletişim daha zor bir hale gelmişti.
Bu ihtiyaç doğrultusunda telgraf, Samuel Morse tarafından geliştirildi. Kendisi elektriği ve Mors alfabesi olarak bildiğimiz alfabeyi birleştirdi. Böylece Baltimore ve Washington arasında uzaktan iletişimin ilk adımları atılmış oldu.
Ancak bir süre sonra yetersiz gelmeye başlayan telgraf, insanlara çok vakit kaybettiriyordu. Böylece Alexander Graham Bell ve Thomas Watson tarafından 1876 yılında telefon icat edildi. Artık insanlar vakit kaybı yaşamadan birbiriyle iletişim kurabilecekti.
1800'lü yılların sonuna geldiğimizde insanoğlu, konuşmaları ve sesleri kaybolmamak üzere kaydetmenin bir yolunu buldu: Fonograf. 1876 yılında icat edilen, balmumu ve kağıt ile çalışan bu ürünün mucidi ise Thomas Edison oldu.
Artık 1895 yılına gelinmişti ve bu devrime İtalya da katılmıştı. Enrico Marconi tarafından ilk radyodalgası aktarımı başarıyla gerçekleştirilmiş ve modern radyoların temelleri atılmış oldu.
3 Sanayi Devrimi ve Endüstrinin Gelişimi
Sanayi Devrimi'nin en büyük etkisi endüstri alanında görüldü kuşkusuz ki.
1794 yılında Eli Whitney, çırçır makinesi olarak bilinen tekstil makinesini üretti. Bu makine sayesinde pamuklardan tohumları ayıklamak çok basit bir hal kazandı. Bu makinenin ilginç bir yönü daha vardı. Bu özellik, makinenin arızalanan parçasının, seri üretimle üretilmiş yan sanayi ürünleri ile değiştirilebilir olmasıydı. Böylece makineye kolaylıkla bakım yapılabiliyor ve arıza durumunda çok ucuz maliyetlerle onarılabiliyordu. Bu durum makinelere yeni bir bakış açısı getirmekle beraber pamuk esaslı ürünlerde çok büyük fiyat düşüşleri yaşanmasını sağladı.
Isaac Singer tarafından 1844 yılında üretilen ilk dikiş makinesi giysi ve kıyafetlerde üretimi hızlandırmakla kalmadı, orta sınıf ailelerin de modaya ilgi duymasının önünü açtı.
Her ne kadar üretim hızlanmış olsa da halen gün ışığına bağlılık sürüyordu.
1879 yılında Thomas Edison tarafından icat edilen ilk ampul icat edildi ve artık üretim aralıksız bir şekilde akmaya başladı.
Uzun Lafın Kısası ve Daha Fazlası
Sanayi Devrimi sırasında icat edilmiş olan bu icatlar, bir diğerinin önünü açmış ve günümüz teknolojisinin altyapısını oluşturmuştur. İşte incelediğimiz ve inceleyemediğimiz bütün önemli buluşlar:
|İcat Eden||Buluş||Sene|
|James Watt||Buhar Motoru||1775|
|Eli Whitney||Çırçır Makinesi||1793|
|Robert Fulton||Vapur||1807|
|Samuel Morse||Telegraf||1836|
|Elias Howe||Dikiş Makinesi||1844|
|Cyrus Field||Kablo||1866|
|Graham Bell||Telefon||1876|
|Nikola Tesla||İndüksiyon Motoru||1888|
|Rudolf Diesel||Dizel Motor||1892|
|Orville-Wilbur Wright ||Uçak||1903|
|Henry Ford||Araba||1908|
|Henry Ford||Montaj Hattı||1913|