Satranç Nedir?
Satranç tarihine kısaca göz attığımızda ilginç bilgiler ortaya çıkmaktadır. 4000 yıldan daha eski olan Mısır piramitlerindeki kabartmalarda satranç oyunun oynandığına dair bulgulara rastlanmış ve günümüzdeki halini M.S. 3. ve 4. yüzyılda almıştır. İnsanlık tarihinin en eski oyunlarından biri olan satranç, stratejiye dayalı ve insan zekasını zorlayan zevkli bir oyundur.
Turnuvalar
1350’li yıllardan bugüne kadar, satranç oyununun kuralları değişmeden gelmiş ve 1850’li yıllarda güçlü turnuvalar yapılmaya başlanmıştır. 1886 yılında ilk dünya satranç şampiyonası düzenlenmiş ve finalde Steinitz ile Zukertort karşılaşmıştır. Steinitz bu maçı, 10 galibiyet, 5 beraberlik ve 5 yenilgi alarak kazanıp ilk resmi dünya satranç şampiyonu olmuştur. Son şampiyon ise 2013-2014 ve 2016 yılları satranç şampiyonu Magnus Carlsen’dir. Satranç turnuvaları şampiyonlarının ortak özelliklerinden biri çok küçük yaşlarda büyüklerin dahi zorlandıkları problemleri çözebilmeleridir. Bu da sadece dehalara özgü bir özelliktir.
Kasparov Kimdir?
Gary Kimovich Kasparov dünyanın en iyi Satranç ustalarından biri olup yıllarca satranç şampiyonluklarına ambargo koymuştur. Sekiz kere olimpiyatlara katılmış ve hepsinde altın madalya kazanmıştır. Satranç Oskarı’nı 14 kez kazanan tek oyuncu olup 1981-1990 arasında oynadığı bütün turnuvalarda birinci veya eş puanlı birinci olarak bir başka rekorun sahibidir. 1963 yılında Bakü’de doğdu. Beş yaşındayken ailesinin uğraştığı bir problemi çözerek dikkatleri çekti. Kasparov 7 yaşında iken babasını kaybetti. 8 yaşında satranç okuluna girdi. 13 yaşındayken Tiflis’te Sovyet Gençler Şampiyonluğunu kazanmıştır. 1984 yılında Dünya Satranç Şampiyonası finalden önce ki son oyunda son şampiyon Smyslov’u eleyen genç Kasparov, finalde vatandaşı Karpov’un rakibi olur. İlk 9 oyunda 4-0 geriye düşen Kasparov, herkesin kaybedeceğini düşündüğü tartışmalı maçta pes etmedi ve önce bir beraberlik serisi, ardından 32. oyunda skoru 5-1’e getirdi. 48 oyunluk ünlü maç, iki oyuncunun da itirazına rağmen FIDE Başkanı tarafından iki oyuncunun da çok yıprandığı gerekçesiyle tatil edildi. Buna gerekçe olarak maçların 5 ay devam etmiş olmasına rağmen bitmemiş olması ve Karpov’un 15 kilo kaybedip hastaneye kaldırılmış olması yeterli nedenlerdi. Satranç tarihinde sonucu belli olmadan tamamlanan ilk maç olarak kayıtlara geçmiştir. Bir yıl sonra oynanan maç 24 oyunla sınırlandırılmış, oyuncuların daha az yıpranmalarının önüne geçilmesi düşünülmüştür. Maçı 13-11 kazanan kazanan Kasparov 22 yaşında dünya şampiyonu olup, Mikhail Tal’in rekorunu kırarak gelmiş geçmiş en genç dünya şampiyonu oldu. İki büyük ustanın son karşılaştıkları maç 31.01.1990 yılında oldu. Oyunu 12.5-11.5 kazanan Kasparov erişilmesi zor bir rekorun sahibi oldu. Oyun statejisi ve zekası bütün dünyada en çok konuşulan konulardan biriydi. Bilgisayar üreticisi IBM kayıtsız kalamadı satranç oynama yeteneğine sahip DeepBlue adlı bir bilgisayar üreterek Kasparov’a karşı 1997 yılında bir karşılaşma ayarladı. DeepBlue ilk maçta Kasparov’a yenildi. Oyun zekası geliştirilerek yeni sürümü üretilip tekrar Kasparov’karşı mücadele etti ve bu sefer yenilmese de beraberlikle yetinmek zorunda kaldı. 10 Mart 2005’te düzenlediği bir basın toplantısıyla satrancı bıraktığını açıklayan Gary Kasparov’un yazdığı 1-Zirveye Çıkan Yol, 2-Kasparov’la Satranç Öğreniyorum, 3-Benim Ustalarım isimli üç kitabı yayınlanmıştır.