Bilim insanları okyanus tabanında yaşayan koni salyangozlarının zehrinin kronik ağrı, diyabet ve diğer insan hastalıklarını tedavi etmek için ilaç olarak uyarlanabilecek bileşikler içerdiğini biliyordu. Science Advances dergisinde yayınlanan yeni bir çalışmada araştırmacılar koni salyangozunun somatostatin hormonuna benzer bir bileşik ürettiğini bildiriyor. Kopenhag Üniversitesi'nden Iris Bea Ramiro ‘Koni salyangozu zehri doğal bir bileşik kütüphanesi gibidir. Bu sadece o kütüphanede ne olduğunu bulmak meselesi’ demiştir.
Bohol'da başlangıç
Öykü Filipinler'de Ramiro'nun büyüdüğü Bohol adasında başlıyor. Bohol adasında yaşayanlar sahilde koni salyangozu kabuklarıyla sık karşılaşmaktadırlar. Bazı koni salyangozları balık avcılarıdır. Balık avlayan sekiz grup koni salyangozundan yarısı kapsamlı bir şekilde incelenmiştir. En az çalışılan türler arasında Asprella koni salyangozları bulunur. Bunlar derin sularda yaşamaktadır.
Filipinler Üniversitesi'nde yüksek lisans öğrencisi olan Ramiro, bir Asprella salyangozu türünü (Conus rolani) incelemeye başladı. C. rolani zehrinden bir küçük peptit izole etti. Bu peptitin somatostatin ile benzerliği olduğunu fark etti.
Utah'da koni salyangozları
Utah Üniversitesi 1970'den beri koni salyangozları ve zehirleri üzerinde çalışıyor. Filipinler’den gelirken araştırmasını da getiren Baldomero Olivera koni salyangozu zehri konusunda çok fazla çalışmıştı. Olivera ve meslektaşları Utah’a gelen Ramiro'nun bulduğu ve şimdi Consomatin Ro1 olarak adlandırılan peptiti bilinen insan proteinleriyle karşılaştırdı.
Salyangoz ve yılan
Somatostatin insanlarda ve diğer birçok omurgalıda genellikle bir inhibitör olan bir hormondur. Büyüme hormonunu baskılar ve akromegali tedavisinde kullanılır. Ayrıca pankreas hormonlarını, ağrı ve inflamasyon sinyallerini de baskılar. Somatostatin gibi yavaş etkili bir hormon nasıl bir zehir işlevi görür? Bunu anlamak için araştırmacılar çıngıraklı yılanı incelediler. Yılanlar saldırır, zehirlerini enjekte eder, sonra geri çekilir ve zehirin etki göstermesini beklerler. Koni salyangozlarının da bu şekilde avlandığı bilinmektedir. Çalışma Consomatin Ro1'in farelerde ağrıyı morfine benzer bir etkinlikle azalttığını göstermektedir.
Küçük ilaç tasarımcıları
Utah Üniversitesinde Doçent Helena Safavi-Hemam bir somatostatin analoğu olarak Consomatin Ro1'in ‘kısa, kararlı ve hedeflediği reseptörlerde etkili haliyle ilaç üreticileri tarafından tasarlanmış gibi’ olduğunu söylemektedir. Consomatin Ro1'in akromegali veya tümör tedavisinde kullanılan somatostatin analogu ilaçlarından daha etkili olup olmadığı bilinmiyor. Safavi ‘Koni salyangozunun avantajı çok fazla türünün olması. Bu türlerin çoğu somatostatin üretiyor, bu nedenle en iyi analoğu bulma şansı oldukça yüksek’ demiştir.
Gelecekteki çalışmalar
Daha sonra araştırma ekibi, Consomatin Ro1'in salyangozdaki kökenini ve bileşiğin bir antiinflamatuvar veya ağrı kesici olarak potansiyelini araştırmak istemektedir. Sonuçlar zehirli hayvanların bir hormonu silaha dönüştürebileceğini ve zehirdeki biyokimyasal maddelerin önceden düşünülenden daha çeşitli olabileceğini gösteriyor.
Biyokimya profesörü Christopher Hill ‘Bu çalışma yeni nesil terapötiklerin gelişimine dair fikir veriyor. Daha genel olarak doğal dünyadaki evrimin insan sağlığını iyileştirmek için büyük potansiyele sahip ilaca benzer doğal ürünleri geliştirdiğinin harika bir örneğidir’ demiştir.
Ramiro ‘Koni salyangozlarından yeni peptitler keşfetmek heyecan verici ama uzun ve zor bir yolculuk olabilir. Koni salyangozları ve zehirlerinde hala bulanacak, keşfedilecek ve öğrenilecek çok şey var’ demiştir.
New potentially painkilling compound found in deep-water cone snails, Science Daily, March 2022+ Tüm Referansları Göster