Bir laboratuvarda deney yapılıyor. Büyük bir akvaryum var. içine bir büyük balık ve çokça küçük balık konuluyor. Ee, tabi haliyle büyük balık acıktıkça, küçükleri yiyor… Daha sonra akvaryumun ortasına dikey bir cam yerleştiriliyor ve akvaryum ikiye ayrılıyor.
Büyük balık bir tarafa, küçük balıklarda diğer tarafa yerleştiriliyor. Büyük balık cam bölmeyi geçmek ve küçük balıkları yemek için defalarca deneme yapıyor. Bu durum tam 28 saat sürüyor. Bu sürenin sonunda büyük balık, artık diğer tarafa geçmek için mücadele etmeyi bırakıyor. Ve sonunda cam bölmeyi kaldırıyorlar.
O da ne! Büyük balık küçük balıkları yemek için hiç bir hamle yapmıyor. Saatler geçtiği halde onları yemediği gözlemleniyor… Buna psikolojide “Öğrenilmiş Çaresizlik” deniyor.
İstatistiklere göre, bir çocuk ergenlik yaşına gelinceye kadar ortalama 148.000 defa anne ve babanın “yapma, elleme, dokunma...” gibi sözlerini duyuyormuş. Böyle olunca da çocukta büyüyünce yapamama, edememe özellikleri gelişiyor ve kendine güvenini yitiriyormuş…
“Onu yapma bunu yapma, onu deme, öyle deme peki ne yapalım?” dediğinizi duyar gibiyim. Bunun için size katkı sağlayacağını düşündüğüm iki kitap önerim olacak, ilki Richard M. Lerner’ın çok satan kitabı Ergenlik Hakkında Her Şey Diğeri ise Lisa Damour’dan Güçlü Kızlar