FARC lideri Manuel Marulanda’ya yazdığınız mektubu büyük bir ilgiyle okudum. Sizinle, Kolombiya’da siyasi mahkûmların tutukluklarına son verme konusundaki insani duygunuzu paylaşıyorum. Buna rağmen şu konuda açık, ilkeli ve gerçekçi olalım: FARC’ın elindeki siyasi mahkûmların özgürlüğü quid pro quo’ya [ç.n: karşılığa] bağlıdır; Kolombiya devletinin zindanlarındaki FARC direnişçilerinin serbest bırakılmasına bağlıdır.
Sizin dramatik ve bol reklamı yapılan müdahaleniz, dünya kamuoyunun gözlerini FARC’ın elindeki mahkumlara çevirmiştir, ancak kendisine en yakın kongre üyeleri paramiliter ölüm mangaları ve uyuşturucu kaçakçılarıyla uzun süreden beri devam eden ilişkileri yüzünden yargılanmayı bekleyen bir Başkan tarafından merhametsizce davranılan ve işkence edilen, Kolombiya hükümetinin elindeki siyasi mahkumlarının kötü durumuna değinmeyi unuttunuz.
Yeniden başlamamıza izin verin Başkan Sarkozy. Eğer siz dürüst bir arabulucu veya netice itibariyle insani bir lider olmak istiyorsanız, iki devlet ararsında yapılan anlaşmanın ruhuyla tarafsız davranmalısınız. Şu ana kadar tek taraflı tavırla hareket ettiniz. Tek taraflı hareket etmeniz mahkûmların değiş-tokuşunun olumlu çözümüne yardımcı olmamıştır. Bol reklamı yapılmış, kısa çağrınızda, iyi niyetli ve itidalli davranmadınız.
Mesela, Aralık ayının başlarında, tek taraflı olarak, Başkan Uribe’ye mahkumlarını ve ABD’de tutulanları serbest bırakması için herhangi bir paralel çağrı yapmadan FARC’a (özel olarak FARC sekreteri Manuel Marulanda’ya) Ingrid Betancourt dahil olmak üzere mahkumlarını serbest bırakması için ‘vakur’ bir çağrı yaptınız. Çağrınız boş özü ve yapmacık vakuru ile daha çok tanıtım propagandasına benziyor. Ingrid’in ‘hayatı için’ Marulanda’nın omuzlarına sorumluluk koyan retoriğinizle, Latin Amerika’nın en kurnaz ve efsanevi gerilla liderinin gözünü korkutulabileceği mi düşünüyorsun? Sizin sömürgesi benzeri ahlakınız kimseyi inandıramadı ve kesinlikle pazarlıklar sürecinde bir ilerleme sağlamadı. Sizin etik duruşunuz, Paris’teki pembe dizi filozoflarına dönmüş eski Maocuları etkileyebilir, fakat bu duruşun, ciddi ve önemli devrimcilerle pazarlıkta hiç yeri yoktur.
Tahmin etmeme izin verin, ‘iyi arkadaşınız’ Başkan Bush ile böyle bir şehevi ilişki kurduğunuzdan beri, cazibenizi ona yönelttiniz ve ona mahkûm değişimi kapsamında, şu anda FARC hapishanesinde görevini sürdüren üç Birleşik Devletler kontrgerilla casusu için iki FARC liderinin Kolombiya’ya geri gönderilmesini söylediniz. Karşılıklı yapılan anlaşma, bayım, eşitler arasında herhangi bir pazarlıkta sine quo non’dır [ç.n:olmazsa olmazdır].
İkinci olarak FARC’ın -Uribe’nin değil- ‘yöntemlerini’ ve ‘amaçlarını’ ayıplayan bir tartışmayı kamuoyuna açmıştınız. Bu kesinlikle pazarlıkları başlatacak bir yol değil. Bu, Birleşmiş Milletler’in, Kolombiya’nın, Birleşik Devletler’in her örgütüyle, Kolombiya’nın devlet tarafından desteklenen terörizm nedeniyle gazeteciler, sendikacılar, insan hakları savunucuları ve köylü liderler için en tehlikeli yer olduğunu söyleyen insan hakları raporuyla zıt düşen Uribe’ye demokrat bir politikacı görüntüsü veriyor. Şu sizin küstahlığınız, Başkan Sarkozy: Siz ve sizin Dışişleri Bakanınız Koucher, İsrail’in büyük bir kısmı vahşi bir şeklide işkenceden geçirilen ve çoğu hala resmen suçlanmamış veya mahkemeye çıkarılmamış 10,000 siyasi mahkûmu elinde bulundurması gerçeğine rağmen İsrail Devletine koşulsuz destek verdiğiniz halde FARC’ın ahlaki değerlerinizi sorguluyorsunuz. Gazze’de bütün insanlar üzerine öldürücü ekonomik kısıtlamalar getirilmesini ve Irak’ta ABD’nin kan gölünü onaylayan Dışişleri bakanına sahip sizin gibilerin yönetimi ahlaki otorite olamaz ve kimseye ‘yöntem’ ve ‘amaç’ dersi veremez. FARC, ne sizin müttefikiniz Yahudi Devleti gibi, 10.000 siyasi mahkum tutuyor, ne de ‘iyi arkadaşınız’ Başkan Bush gibi bağımsız ülkeleri işgal ediyor ve sömürgeleştiriyor. Bu yüzden tipik Fransız riyakârlığı peçesini kaldırıp, pazarlıkların açılmasına karşı duran gerçek bazı meselelere dönelim.
Pazarlıkların yeri
Spesifik yer konusunda FARC’ın ısrarı manzara tercihinden değil fakat Uribe yönetimiyle çok sayıda bozulan anlaşmanın tecrübesi altında güvenliklerinin garantisidir. Başkan Sarkozy, doğrusu Ingrid Betancourt’un yaşadığına dair ‘fotoğraflı kanıt’ talebiniz üzerindeki ısrar, Uribe’nin en temel itimatsızlığının en yeni örneğine götürüyor. Venezüella yolu ile size ‘kanıtlar’ taşıyan elçiler tutuklandı ve hapse atıldı, göstere göstere siz, Başkan Uribe ve Başkan Chavez arasında güvenli iletişimin zımni fikri ihlal edildi.
1984-1990 yılları arası, FARC, Başkan Betancourt ve Başkan Gaviria ile seçim sürecine şans verilmesi için uzlaşmaya varmışlardır. Eski birçok FARC üyesi ile ilerici bağımsızlar ve sol gruplar ‘Patriotic Union’ (UP) [ç.n: Yurtsever Birliği] kurdular. 5 yıl boyunca, UP’nin, iki başkan adayı dahil 5500 üyesi öldürüldü, sizin kalbinizden geçen seçime ait yöntemler yok edildi. Başkan Sarkozy, danışmanlarınızın sizi FARC’ın Kolombiya hükümetiyle herhangi bir pazarlığında karşılaşılan tehlikeleri ve tuzakları bilgilendirmediği durumda, yukarıdaki olayları dikkatinize sunuyorum. Bu noktadan hareketle, FARC’ın yer üzerindeki ısrarı, Uribe’nin pazarlıkları bitirecek ve FARC liderlerini yakalayacak veya öldürecek herhangi bir ani hareketinden liderlerini ve müzakerecileri korumak içindir.
Uribe’nin askerden arındırılmış bölgenin sınırlarının daraltılması çağrısına, FARC liderlerini öldürecek veya Kolombiya ordusuna teslim edecek üyelerine 100 milyon dolar ödül çağrısı eşlik ettiğinin farkında olmalısınız.
Uribe’nin şartlarını tek taraflı dayatması
Başkan Sarkozy, sizin de bildiğiniz gibi, herhangi bir pazarlığa girilecekse, bir taraf, Uribe’nin yaptığı gibi, tek taraflı ve keyfi olarak diğer tarafa zarar verecek koşulları dayatamaz. ‘Paramiliter’ Başkan sadece yeri seçmiyor, askerden arındırılmış bölgenin uzunluğunu ve genişliğini, [ç.n: pazarlık için yapılacak] oturum için sınırlı müddeti, serbest bırakılacak direnişçilerin müteakip davranışlarını ve FARC’ın gizli hapishanesini ziyaret edecek bir Kızıl Haç delegesini tayin etmiştir. Buna ek olarak müzakere ortağına iftira niteliğindeki tavsifleri üzerinde ısrar etmektedir.
Askerden arındırılmış bölgenin küçültülmüş boyutu, (buna ek olarak bu seçimi ve müddeti) hükümetin güdüleri hakkındaki şüpheleri artırıyor. Daha küçük askerden arındırılmış bölge, Uribe yönetimine FARC’ın müzakerecilerine saldırmak ve yakalamak için kolaylık sağlıyor. Daha büyük askerden arındırılmış bölge, pazarlığı yapılacak esas meseleleri etkilemeyecek; müzakerecilerin güvenliğini sağlayarak, pazarlıkları kolaylaştıracaktır.
İkinci olarak, pazarlıklar tek bir aya keyfi olarak sıkıştırılamaz çünkü çözümlenmesi gereken kocaman karmaşıklıkla ilgili birtakım tartışmalar var: İlk başta ve en önemlisi pazarlıkların Uribe’nin yaptırdığı keyfi nakil dolayısıyla Birleşik Devletler’de hapis yatan iki FARC liderini kapsaması.
Bir Kızıl Haç yetkilisine, FARC’ın siyasi hapishaneleri için izin verilmesine FARC’ın onay vermesi olanaksızdır. Böyle bir durum Uribe’nin FARC’ın mekânlarını ortaya çıkartmak ve saldırmak için Amerikalı ileri teknoloji ürünü danışmanlarının işini kolaylaştıracak. Uribe’nin son icraatlarında görüldüğü gibi FARC’ı fiziksel olarak yok etmek isteyen delice takıntısını, Kızıl Haç insani yardım talebiyle örtbas etmektedir
Söylemeye gerek yok, Uribe’nin ‘tarafsız’ Kiliseye, pazarlıklarda yardım etmesi için yaptığı çağrı kötü bir şaka. Kilise, Uribe’nin, politik örgütünün ve onun hapsedilmiş ölüm mangası Senatörlerinin ve Kongre Üyelerinin (sayıca otuz) eleştirmez müdafisi. Daha iyi arabulucu rolü üstlenebilecek Reiniciar ve Peace and Justice’nin [ç.n: Barış ve Adalet] de içinde bulunduğu, tarafsızlıkları ve cesaretleri uluslararası düzeyde bilinen çok sayıda Kolombiyalı insan hakları örgütü var.
Başkan Sarkozy, sınırlarınıza ve kestirilebilir ahlaki duruşunuza rağmen, Uribe’nin başarısızlığını ve zor kullanarak FARC mahkûmlarının ‘özgürleştirilmesinin’ tehlikeli siyasalarını başarıyla açığa vurdunuz. Tehditler ve sözler yolu ile pazarlıklar için FARC’ın makul, askerden arındırılmış bölge talebini Uribe’ye kısmen kabul ettirdiniz. Uribe’den tavizler koparmak gene de kolay ele geçmez. Bir eliyle ne veriyorsa, diğer eliyle onu geri alır: Detaylarında ilerlemenin bile gelişme sayılabileceği pazarlıkların altını oymak için kabul edilemez şartları kesinkes artırıyor.
Tehlike de tam bu noktada, Başkan Sarkozy. Açılış jestiniz ve daha fazlası, pazarlıklar için zemin temin etmek amacıyla başarılı baskınız ile birçok Fransız vatandaşının desteğini, yurttaşları, Ingrid’in serbest bırakılacağını taahhüt altına alarak kazandınız. Fransız ve Batı medyasının sevgilisi oldunuz. İlgi gösterdiniz, konuştunuz, harekete geçtiniz… fakat hala başaramadınız.
Hala pazarlıkların başlaması için, bir kere daha Uribe’yi makul olması (en azından dünyanın geri kalanına), gizli planlarını unutması ve askerden arındırılmış bölgenin yeterli genişliğini sağlaması ve güvence altına almayı kabul etmesi ve müzakerecilere farklılıkları çözmek için yeterli zaman sağlaması için ikna etmek gerekir. Normal koşullar altında, Bay Başkan, bu makul istekleri kabul etmeniz gerekir. Fakat sizin şu anda bildiğiniz gibi, Uribe ne gönülden müzakerecidir ne de eşitlikçi bir oturum tanzim etmek istiyor. Medyanın dikkati sizin üzerinizde. Yerel ve uluslararası desteğe sahipsiniz. Ingrid’in ve diğerlerinin bunun yanında ABD’nin ve Kolombiya’nın zindanlarında çürüyen 500 FARC mahkumunun özgürleşmesi için pazarlık masasına Uribe’yi sürükleyecek, onun üzerinde baskı kuracak veya onu ikna edecek politik güvenilirliğe (ve güce) sahipsiniz. Başarı ve başarısızlık şimdi sizin ellerinizde, Başkan Sarkozy. Ingrid’i özgürleştirmek için ciddi bir işi üstlendiniz. Sorumluluğunuzun farkında olduğunuzu umalım.
10 Aralık 2007
Kardeşçe
James Petras
[La Haine’deki İngilizce orijinali nden İsmail Doğa Karatepe tarafından Sendika.Org için çevrilmiştir]