Antî-Psikiyatri
Antî-Psikiyatri (anti-psychiatry)I960’lı yıllarda *psikiyatrinin fikirleri ve uygulamalarını temelden eleştiren yazarlar için kullanılmak üzere bulunmuş bir terim. Kuramsal ve siyasal bakımdan her zaman heterojen bir nitelik taşıyan bu gruba kimlerin alınacağı konusundaki genellikle değişik görüşlere rastlanır. Anti-psikiyatriyle birlikte adı sık geçen yazarlar arasında, radikal liberteryan Thomas Szasz, ondan daha solcu ve varoluşçu eğilimleri bulunan R.D. •Laing ile meslektaşı David Cooper, akıl hastalığında reform yapan İtalyan Franco Basaglia (bu isimlerin hepsi psikiyatristtir) ve iki sosyologu (sembolik etkileşimci •Erving Goffman ile •etiketleme kuramcısı Thomas Scheff) sayabiliriz. Bazen *Michel Foucault’nun adı da bu bağlamda geçmektedir.Bu yazarların hepsi, farklı konumlarına rağmen deliliği ve •akıl hastalığını toplumsal bir olay olarak görüp, psikiyatrinin, insanları -özellikle kurumsal ortamlarda- kısıtlayan ve baskı altına alan bir *toplumsal denetim unsuru işlevi gördüğünü vurgulamaktadırlar. Szasz’ın çalışması tipik bir örnektir.Szasz, The Myth of Mental Ilness (1961) adlı eserinde, insanın düşünce ve davranışları için hastalık dilinin kullanılmasını kesinlikle reddeder ve bunu toplumsal denetimin mistifiye edici bir süreci şeklinde yorumlar. Ona göre, akıl hastalıkları (organik düzensizlikler dışında), tam tersine toplumsal kuralları ve rol oynamayı baz alarak analiz edilmesi gereken, “yaşamın içindeki problemler”dir. Szasz’ın bu çalışmasından sonra yayınlanan başka kitaplar da onun mesajını olumlamışlar, devletin baskısının yerini özel, sözleşmeye dayalı psikiyatrinin almasını istemişlerdir.Amerika Birleşik Devletleri ile İngiltere’de *cemaat bakımı politikalarının kabul edilmesi, büyük ölçüde 1960’lardaki anti-psikiyatriden daha önceye dayanıyordu.İtalya’da ise anti-psikiyatıi, 1978’deki radikal yasalarla doruk noktasına çıkan ve cemaat bakımını ülke çapında yürürlüğe sokan reform programı üzerinde önemli bir etki bırakmıştı.