Henan eyaletinin Anyang kentinde bulunan tarihi Yingxu kalıntısı 2006 yılında Dünya Kültür Mirasları Listesi’ne dahil edildi. Yingxu’nun 22 kilometre kuzeybatısında yer alan Yuyang köyünde şirin bir geleneksel avlulu ev bulunuyor. Avlunun doğu kanadındaki bir odada kurulu camlı dolaplar içinde antik porselen parçaları, kehanet için kullanılan kemik parçaları, bardaklar… bu tarihi eserler M.Ö. 3000 öncesine dayanan Yangshao döneminden başlayarak, Ming (1368-1644) ve Qing (1612-1912) hanedanlarına kadar uzanıyor.
Avlulu ev, hem sahibi 73 yaşındaki Long Zhenshan’ın konutu hem de müze. Müzede saklanan 3 binden fazla tarihi eserin hepsi, bu köyden çıkarıldı. Köyün 6 bin yıllık tarihinin izleri müzede bulunabiliyor.
Yerel halk tarafından “köylü profesör” olarak adlandırılan Long Zhenshan konuşkan bir kişi değil, ancak çömlek ve porselen parçalardan bahsederken hiç susmuyor.
Long, 1974 yılının bahar mevsiminde köydeki bazı sakinlerle elma ağaçları dikerken tesadüfen rastladıkları bazı porselen ve çömlek parçaları çok iyi hatırlıyor:
“Köy sakinleri porselen ve çömlek parçalara bir göz atıp hemen yere attılar, çünkü bu parçalara köyde sıkça rastlanıyordu. Arazi biçilirken veya ev inşa edilirken sık sık karşımıza çıkıyordu.”
Ancak parçalar üzerindeki desenler Long Zhenshan’ın dikkatini çekti. Long parçaları topladı. Bu hareket, Long ile tarihi eserler arasında bir bağ oluşturmaya başladı. Long’un yeni hobisini öğrenen köy sakinleri ondan sonra topraktan çıkardıkları parçaları Long’a verip onun hobisini desteklemeye başladı.
Sakladığı tarihi eserlerin sayısı artınca Long Zhenshan bu parçaların özgeçmişini öğrenmek istedi. Bu amaçla arkeolojik keşiflerle ilgili temel bilgiler anlatan kitaplar okumaya ve profesyonel dergilere abone olup araştırmaya başladı. Kayıtları derlemeye ve tarihi parçaların yaşlarını tespit etmeye uzun zamanını ayırdı…
Long, bir tarihi esere sahip olduğunda, eserin keşfedildiği zaman ve yeri kayda geçiriyor, ayrıntıları çiziyor. Onlarca yıl süren çalışmasından sonra, 40 metrekarelik bir odada saklanan tarihi eserler, köyün 6 bin yıllık tarihini bir araya getiriyor.
Aslında Yuyang köyünde sadece yeraltında değil, yer üzerinde de zengin tarihi kalıntılar bulunuyor. Köyün girişi 1790 yılında yapılmıştır, köydeki taşlı döşemeler Ming ve Qing hanedanlarından kalmadır, gri tuğlalar ve yuvarlak taşlarla yapılan evler… buraya gelen birisi zaman yolculuğunda olduğunu düşünebilir.
Bugün çok sayıda ev yıkık durumda, ancak kalan on küsur evin çatısındaki ahşap ve tuğla oymaları, üst eşiklerindeki “tarlayı biçerken kitap okumak” gibi yazılar yazılı levhalar, sakin bir şekilde köyün tarihini anlatıyor.
Köyün yetkilisi Wang Fuyin’in verdiği bilgiye göre, eskiden etkin koruma çalışması yapılmadığı için köyün yer üzerindeki kalıntıları büyük hasar gördü, çoğundan geriye sadece alçak duvarları kaldı. Yeraltındaki tarihi eserlerin değeri ve anlamı iyi kavranmadığı için koruma çalışması zorluklarla karşılaştı. 6 bin yıl boyunca kesintisiz tarihi olan köyden çıkarılan tarihi eserlerin uygun şekilde çıkarılması, araştırılması ve korunması önemli bir konu haline geldi.
Merkezi hükümet tarafından başlatılan yoksullukla mücadele ve kırsal kesimleri kalkındırma çalışmasının yürütülmesiyle, Yuyang köyü yeni fırsatlarla karşılaştı. Köyün yoksullukla mücadele çalışmasına yardım sağlamakla görevli çalışma ekibi, “6 bin yıllık köy kültürü” gibi köye özgü kültür markaları geliştirdi.
Son yıllarda Yuyang köyü isminin duyulmasıyla köye gelen turist sayısı da hızla artıyor. Köyün tanıtımı için yerel sakinler gönüllü bir ekip oluşturarak gelen turistlere köyün tarihini anlatılıyor. Artık köy tarihini koruyan sadece Long Zhenshan değil, tüm köy sakinleridir. Tarihi eserler tarihin aynası olurken, köylülere ekonomik kazanç da getiriyor.