"Emaneti dağlara verdik aciz kaldılar." ifadesinde emre itaatsizlık var gibi görünüyor. Mevcudatın seçme hakkı var mı ki taşıyamıyorlar? Ya da Allah onların bu yükü taşıyamayacaklarını bilmiyor mu ki?..
Değerli Kardeşimiz;
Cenab-ı Hak Hakim'dir, abes iş yapmaz. Bütün kainat ise, bu ilahi hikmete şahittir. Elbette dağların, arzın ve semavatın kaldıramayacakları bir işi onlara yüklemesi gibi bir hikmetsizliği yapmaktan münezzehtir. Öyleyse Ayette geçen bu gibi ifadelere şöyle manalara verilebilir:
1. Allah (c.c) onların bu emaneti taşıyamayacaklarını bildiği halde, doğrudan onlara emaneti teklif etmiştir. Fakat burada onlara emaneti teklif etmesi, onların bu yükü taşımaları için bir zorlama değildir; onların bu yükü taşıyamayacaklarını onlara ihsas etmektir. Çünkü, bütün varlık alemi, Allah'ın insana neden bu kadar ehemmiyet verdiğini anlayamamıştır. Allah (c.c) tüm varlığın kaldıramayacağı bir yükü, ancak insanların taşıyabileceğini onlara ihsas etmiştir.
2. Allah (c.c), onların durumlarını ve kapasitelerini bildiği için onlara değil de, onların fıtratlarına bu soruyu doğrudan sorup yine fıtratlarının verdiği cevabı bize yansıtmıştır. Yani bu ayet ile, insan hariç tüm varlıkların bu emaneti kaldırabilecek gücü olmadığını, bize ders veriyor. Dolayısıyla Allah (c.c) onların bu yükü yüklenecek özellikte olmadıklarını, böyle bir ifade tarzıyla ortaya koyuyor.
3. Bu ayet ile Allah (c.c), doğrudan doğruya insanı muhatab tutup, ona bazı gerçekleri ihsas ediyor. Yani insana, "Ey insan! Allah sana öyle bir şeref vermiş ki semavat, arz ve dağlara bu şerefi vermemiştir. Bu şerefin verilmesinin sebebi ise, emaneti taşıyabilmendir. Bütün varlık alemi, senin taşıdığın emaneti taşıyabilecek kapasiteye sahip değildir. Bu nedenle bu yükü hakkıyla kaldırdığın vakit, tüm varlıklardan üstün ve şerefli olacaksın. Şayet bu emaneti kaldırmak için gayret sarf etmezsen, o zaman çok zalim ve çok cahil olursun." dersini, bu ifadelerle vermiş bulunmaktadır.
İlave bilgi için tıklayınız:
Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editörü