FAZLA ÇALIŞMANIN UYGULAMA ESASLARINI GÖSTERİR YÖNETMELİK
(19.2.1975 tarih ve 7/9493 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile kararlaştırılmış,
13.3.1975 tarih ve 15176 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe konulmuştur.)
I KAPSAM
Madde 1 - 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun değişik 178 nci maddesi gereğince
düzenlenen bu Yönetmelik hükümleri, aynı Kanuna tabi memurlar hakkında uygulanır.
II AMAÇ
Madde 2 - Bu Yönetmelik hükümleri günlük çalışma saatleri dışında yapılacak
fazla çalışmanın uygulanmasına ilişkin esasları düzenler.
III TANIMLAR
Madde 3 - A) Fazla çalışma: Devlet Memurlarının, genel olarak haftalık çalışma
süresi olan 40 saatin üstünde yaptıkları çalışma, fazla çalışmadır.
Bu Yönetmeliğin uygulanması yönünden, özel kanunlarda mevcut yahut Devlet Memurları
Kanunu'na veya özel kanunlara dayanılarak çıkarılacak tüzük ve yönetmeliklerdeki:
a) Haftalık çalışma süreleri 40 saatten az olan Devlet memurlarının 40 saatten
fazla çalıştıkları süre,
b) Haftalık çalışma süreleri 40 saatten fazla olan Devlet Memurlarının; Özel
Kanunlarında mevcut veya Devlet Memurları Kanunu ya da Özel Kanunlara dayanılarak
çıkarılacak Tüzük ve Yönetmeliklerde belirtilen süreden fazla çalıştıkları süre,
Fazla çalışma sayılır.
B) Nöbet Hizmeti: Kurumların faaliyetleri gereği, güvenliğin veya hizmetin devamını
temin amacıyla, normal çalışma saatleri içinde veya dışında yapılan çalışmadır.
IV GENEL ESASLAR
Madde 4 - Fazla çalışmanın ücretle karşılanabilmesi için memurun kadrosuna ait
görevini normal günlük çalışma saatleri dışında fiilen yapması gereklidir.
Madde 5 - Çalışma saatleri içinde ve dışında yürütülen nöbet hizmetleri fazla
çalışma sayılmaz.
Madde 6 - Amir, memura fazla çalışma yapacağını bir hafta önce yazılı olarak
bildirir.
Ancak acele ve özel durumlarda bildirme aynı günde de yapılabilir.
Madde 7 - Kurum amirleri gerekli gördükleri hallerde Devlet Memurları Kanununun
99 ve 178 nci maddelerine göre fazla çalışma yaptırabilirler.
Kurum amirleri fazla çalışma yaptıracakları memurlar için düzenleyecekleri "Fazla
Çalışma Cetveli" ne memurun günde yaptığı fazla çalışma süresini kaydederler.
Bu cetvel memur ve amir tarafından imzalanarak özel dosyasında saklanır.
V FAZLA ÇALIŞMANIN ÜCRETLE KARŞILANMASI
Madde 8 - Devlet Memurları Kanununun 99 ve 100 ncü maddeleri hükümleri uyarınca
tespit olunan günlük çalışma saatleri dışında ve aşağıdaki şartların gerçekleşmesi
hallerinde fazla çalışma ücretle karşılanır:
a) Görevin kanun ile belirli bir süre içinde bitirilmesinin zorunlu bulunması,
b) İnsan, hayvan ve bitkilerle ilgili hastalıklar, arızalar ile tabii afetler
gibi olağanüstü hallerin oluşu (Bu hallerin devam süresince),
c) İş Kanununa tabi olarak işçi çalıştıran kurumlarca hizmetin gereği olarak
işçi ile birlikte çalışma saatleri ve günü dışında çalışmanın zorunlu bulunması,
d) Görevin gereği olarak çalışma saatlerini aşması zorunlu işlerde çalışılması,
Ancak, 1, 2 ve 3 ncü derece yönetici kadrolarında bulunanlara fazla çalışma
ücreti ödenmez.
Madde 9 - Bakanlıklar ve müstakil bütçeli kuruluşlar 8 nci maddenin (a), (c)
ve (d) fıkraları gereğince yapılacak fazla çalışma için gerekçeli teklif hazırlarlar.
Madde 10 - Genel ve Katma Bütçeli Kurumlar, Maliye Bakanlığı ile bütçe mutabakatını
sağladıktan; Belediye ve İl Özel İdareleri, bütçelerini vesayet makamlarına
tasdik ettirdikten sonra dokuzuncu maddenin (a), (c) ve (d) fıkraları kapsamına
giren fazla çalışma taleplerini Devlet Personel Başkanlığına (Bu Başkanlığın
bağlı bulunduğu Devlet Bakanlığı kanalı ile) gönderirler.
VI DENETİM
Madde 11 - Fazla çalışmada bulunan Devlet Memurlarının fazla çalışma saatleri
her gün fazla çalışmaya katılanların yöneticisi tarafından kontrol edilerek
"Aylık Fazla Çalışma Cetveli" üzerinde tespit ve imza edilir. Bu cetvel,
fazla çalışmaya katılmış ise o gün, katılmamış ise ertesi gün kurumun personel
işleri sorumlusu tarafından da kontrol edilir ve onaylanır.
Madde 12 - Üretim ile ilgili kuruluşlarda üretimin fazla çalışmaya uygun ölçüde
yürütülmüş olması zorunludur. Gerekli randıman elde edilemeyen fazla çalışmalardan,
fazla çalışma programı düzenleyen kuruluşun amiri ile üretim müessesesi yöneticisi
sorumludurlar.
Üretim ile ilgisi olmayan kuruluşlarda, fazla çalışmadan beklenen olumlu sonucun
alınmasında fazla çalışma programı düzenleyen kuruluşun amiri ile fazla çalışmanın
uygulandığı ünite yöneticisi sorumludurlar.
Madde 13 - Fazla çalışma programlarının hazırlanması veya uygulanması sırasında
Maliye Bakanlığı ve Devlet Personel Başkanlığı gerekli gördükleri takdirde inceleme
yapabilirler.
1327 sayılı Kanunun 92 nci maddesinde sözü geçen Devlet Bütçe Uzmanları ile
Devlet Personel Uzmanları, fazla çalışma programları hazırlayan veya uygulayan
kurumlarda kadro ve fazla çalışmaya ilişkin her türlü incelemeleri yapmaya ve
evrakı tetkik etmeye yetkilidirler.
GEÇİCİ MADDE 1 - 657 sayılı Devlet Memurları Kanununu değiştiren 1327 sayılı
Kanunun 90 nci maddesiyle getirilen Ek Geçici 9 uncu maddenin kapsamına giren
kurumlar, bağlı veya ilgili oldukları Bakanlık eliyle fazla çalışmaya ilişkin
taleplerini Maliye Bakanlığı ile finansman mutabakatı hasıl olduktan sonra bu
Yönetmeliğin 10 uncu maddesinde gösterilen mercie yaparlar.
GEÇİCİ MADDE 2 - Bu Yönetmeliğin yürürlüğe girmesine kadar 1974 yılı için kurumlara
verilmiş olan Fazla Çalışma Saat miktarı bu Yönetmeliğe göre her kurum için
verilecek fazla çalışma saati toplamı ile mahsup edilir.
VII YÜRÜRLÜK
Madde 14 - Bu Yönetmelik hükümleri 1/6/1974 tarihinden itibaren yürürlüğe girer.
VIII YÜRÜTME
Madde 15 - Bu Yönetmelik hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.