Mor Balmumsu (Laccaria amethystina)
Taksonomi- Bilimsel sınıflandırma:
Alem: Mantarlar-Fungi
Bölüm: Basidiomycota
Sınıf: Agariccomycetes
Takım: Agaricales
Aile: Hydnangiaceae
Cins: Laccaria
Tür: Lactaria amethystina
Dünyada çok yaygın olarak “Amethyst deceiver “ yani aldatıcı-kandıran olarak bilinen Laccaria amethystina yaprak döken ve iğne yapraklı ormanlarda yetişen küçük, parlak ve mor renkli bir mantardır. Mantar yenilebilir bir türdür. Ancak, topraktan Arsenik gibi, biz insanlar için tehlikeli ağır metalleri emebilme özelliği unutulmamalıdır. Parlak ametist rengi, büyüme ve gelişme ile ve havanında etkisiyle renk atıp solabileceğinden tanınması zorlaşabilmektedir. Bu nedenle ortak adı “aldatıcı” olur. Bu ortak ad, solup solan yakın ilişkisi Laccaria laccata ile paylaşılır. Tropikal Orta ve Güney Amerika’da da görüldüğü bildirilse de, çoğunlukla Kuzey ılıman bölgelerde bulunur. Son zamanlarda, cinsteki diğer türlerin bir kısmına da ortak “deceiver-aldatıcı” adı verildi.
Şapka: 1-7 cm çapında, başlangıçta dışbükey olup, daha sonraları genellikle merkezi bir çöküntü ile düzleşir. Genç ve nemli olduğunda (yağmurlardan sonra) morumsu leylak olan şapka rengi daha koyu ve belirgin olup, olgunluk dönemlerinde ve kuruduktan sonra, bu morumsu leylak rengi solgunlaşarak kaybolur.
Lameller: Genç örneklerinde koyu mor -leylak rengi olan lameller olgunlaşma ile solgunlaşır renk soluk kahverengi – ten rengine döner. Lameller geniş aralıklı, seyrek ve düzensizdir. Şapka ile aynı renkte olan mor- leylak rengi lameller, beyaz sporlarla tozlanmış bir görüntü oluşturabilir.
Gövde-Sap: Sap, 5 ila 10 mm çapında ve 5 ila 10 cm boyundadır.Sert lifli gövdeler tabana doğru giderek daha “tüylü” hale gelir. İlk başta koyu mor, ancak şapka rengi soldukça, şapkasından daha solgun hale gelen bu ormanlık türlerin gövdeleri genellikle bükülür. Gövde çok sert ve liflidirler.
Koku: Tadı ve kokusu ayırt edici değildir.
Spor Baskısı: Spor izi rengi beyaz, kabaca küremsi ve dikenli yapıdadırlar. Spor boyutları 8-11 µm çapında, 1.5 µm uzunluğundadır.
Habitat: Avrupa, Asya, Orta, Güney ve Doğu Kuzey Amerika’nın çoğu ılıman bölgelerinde yaygındır. Tek tek veya dağınık küçük guruplar halinde bulunabilirler. Çeşitli yaprak döken ve iğne yapraklı ağaçlarla mikorizal ilişkilidir. Özellikle Meşe ve Kayın ağaçları ile kaplı karışık ormanları sever.
Mevsim: Hazirandan başlayan sezonu kışın başlarına kadar sürer.
Yenilebilirlik ve Toksisite: Yenilebilir bir mantardır. Ancak, Arsenik ile kirlenmiş topraklarda, bu bileşiğin yüksek bir konsantrasyonunu biyolojik olarak biriktirebileceğinden ötürü güvenli yenilebilir bir seçenek olarak görülmez.
Ek bilgiler: Benzer türler mevcuttur. Mor renkli Mycena pura ya benzer. Lakin, Mycena pura’nn lamelleri daha soluk ve sapı da lifli değildir.
Dip not: Sitemizde yazılanlar, sadece ve sadece BİLGİLENDİRME amaçlıdır. Mantar toplamak ve tanımlamak kesinlikle uzmanlık gerektiren bir konudur. Sitemizdeki bilgilere göre mantar toplamamanız ve tüketmemenizönemle duyurulur!
GALERİ
Güzel mantar görselleri ve bilgiler için Mantarlı Yaşam- Mantar Avcıları Facebook Grubumuzu da ziyaret edebilirsiniz. Web Sitemizde emeği olan herkese çok teşekkür ederiz.