SULTAN 2. ABDÜLHAMİD’DEN İKİ CİHAN SULTANINA -6
22 Mart 1890 Cumartesi akşamı tarihini taşıyan Mektupta, Fransız Sefiri, şunları yazmaktadır:
"Muhterem Nazır Hazretleri,
Hünkâr Hazretlerinin, Paris’te pek yakında oynanmasına, başlanacak olan Mr. de Bornier'nin "Muhammed" isimli dramının men edilmesi hususunda girişimlerde bulunmam için, nezdinde vaki müteaddit müracaatlarının is'afı, hususunda, hükümetime ikrazlarda bulunmuştum.
Şu anda aldığım bir telgrafta, hükümetin bu sabahki toplantısında bu piyesin, bütün Fransız tiyatrolarında oynatılmasının yasaklanması kararını aldığı bildirilmektedir.
Müdahalemin müspet neticesinin, vakit kaybedilmeden Hünkâr Hazretlerine iblağ edilmesini bilhassa istirham ederken, bu haberin kendilerinin yüce katlarına ulaştırılması hususunda, siz Ekselanslarından daha uygun bir mutavassıt olamayacağı kanaatimi arz ederim.
"Hükümetimin, Hünkâr Hazretleri'nin şahsen izhar buyurmuş oldukları isteklerini yerine getirmek için aldığı bu kararla, Devlet-i Aliye ile en kalbî münasebetini idame ettirmek arzusunu beslediğini, Sultan Hazretlerinin takdir buyuracaklarından eminim. İhtiramlarımın kabulü"... E. Montebello
Fransız Sefirinin, Hariciye Nazırı Said Paşa'ya özel mektubuyla bildirdiği bu haberin ertesi günü, Paris Sefiri Esad Paşadan da aynı haberi veren telgraf gelmiştir.
Esad Paşa'dan, Said Paşa'ya telgraf. Paris 23 Mart 1890,
"Dün gece sarayda verilen bir suarede, Cumhurbaşkanı, bana bu sabahki kabine toplantısında, Hükümetin "Muhammed" trajedisinin Fransa'da hiçbir tiyatroda oynatılmaması hususunda karar aldığını bildirmiştir.
"Buraya birkaç parçasını naklettiğimiz satırlar, Sultan Abdülhamid'in eseri menettirmekte ne derece haklı olduğunu ve Batı'nın mutaassıp tabakasının buna ne kadar öfkelendiğini göstermektedir. Sultan Abdülhamid'in İslâm dininin tezyif edilmesini önlemekte gösterdiği duyarlılık, İslâm Âleminde de büyük bir memnuniyet uyandırmıştır.
Selam ve muhabbetle…