Japonlar, zekâları, sağlıkları, kibarlıkları ve zindelikleri ile bilinirler. Peki bu ulus, dünyanın geri kalanına kıyasla, neden daha özgün ve daha farklı? Bu soruya bir yanıt bulmuş olabiliriz: İnanılmaz havalı bir eğitim sistemleri var!
Bilgiden önce terbiye
Japon okullarında, öğrenciler, dördüncü sınıfa (10 yaşına) gelene dek sınav olmuyorlar. Yalnızca küçük testlere giriyorlar. Okulda ilk 3 yılın amacının çocuğun bilgisini ya da öğrenmesini yargılamak değil, iyi bir ahlak kazandırmak ve karakterlerini geliştirmek. Çocuklara, insanlara karşı saygılı; hayvanlara ve doğaya karşı hassas olmak öğretiliyor. Bir yandan da çocuklar cömert ve merhametli olmayı, empati kurabilmeyi öğreniyorlar. Cesaret, öz-kontrol ve adalet gibi karakter özelliklerinin kazandırılması amaçlanıyor.
Akademik yıl 1 Nisan'da başlıyor
Dünyadaki birçok okul ve üniversite akademik yıla eylül ya da ekim aylarında başlarken, Japonya’da akademik ve iş takviminin başlangıcı nisan ayında gerçekleşiyor. Okulun ilk günü, genelde, en güzel doğal olaylardan biri ile çakışıyor – kiraz çiçeklerinin açma zamanı ile. Akademik yıl, 3 döneme ayrılıyor: 1 Nisan – 20 Haziran, 1 Eylül – 26 Aralık ve 7 Ocak – 25 Mart. Japon öğrenciler, yaz mevsiminde 6 haftalık tatil yapıyorlar. Kış ve ilkbahar mevsimlerinde de ikişer haftalık tatilleri var.
Çoğu Japon okulunda hademeler ya da temizlik görevlileri bulunmuyor, öğrenciler okullarını kendileri temizliyorlar
Japon okullarında, öğrenciler, sınıflarını, kafeteryalarını ve hatta tuvaletleri kendi kendilerine temizlemek zorundalar. Temizlik zamanında, öğrenciler, küçük gruplara ayrılarak yıl boyunca dönüşümlü olarak görevlerini yerine getiriyorlar. Japon eğitim sistemi, öğrenciler için temizliği gerekli tutmanın, takım çalışmasını ve insanlara yardımcı olmayı öğrettiğine inanıyor. Ayrıca süpürmeye, silmeye, temizlemeye kendi vakitlerini vermek ve çaba sarf etmek, öğrencilerin, kendi işlerine ve başkalarının eforlarına saygı duymalarını sağlıyor.
Japon okullarında öğle yemeği standart bir menü üzerinden hazırlanıyor ve sınıfta yeniyor
Japon eğitim sistemi, öğrencilerin sağlıklı ve dengeli öğünler yediklerini garanti altına almak adına en iyi yöntemleri uyguluyor. Devlete bağlı ilkokullarda ve ortaokullarda, öğrencilerin öğle yemekleri, yalnızca kalifiye şefler tarafından değil, aynı zamanda da sağlık uzmanları tarafından geliştirilen standart bir menüye göre hazırlanıyor. Tüm öğrenciler, sınıflarında, öğretmenleri ile birlikte yemek yiyor. Bu uygulama, pozitif öğrenci-öğretmen ilişkilerinin kurulmasına yardımcı oluyor.
Okul sonrası atölyeler Japonya’da oldukça popüler
Çoğu Japon öğrenci, iyi bir ortaokula girebilmek için bir hazırlık okuluna ya da özel bir okul-sonrası atölyeye gidiyor. Bu okullardaki dersler, akşamları veriliyor. Akşam geç saatlerde, okul dışı derslerden dönen küçük çocuk grupları görmek, Japonya’da oldukça olağan. Japon öğrenciler, günde 8 saatlerini okulda geçiriyorlar; ancak bunun dışında, tatillerde ve hafta sonları bile ders çalışıyorlar. Bu ülkedeki öğrencilerin neredeyse hiçbir zaman sınıfta kalmadıklarına şaşırmamak gerek.
Geleneksel konuların dışında Japon öğrenciler, Japon kaligrafi sanatını ve şiirini de öğreniyorlar
Japon kaligrafisi – Shodo – mürekkebe batırılan bambudan bir fırça ile pirinç kâğıdı üzerine simge harfler çizilerek icra ediliyor. Japonların gözünde Shodo, en az geleneksel resim sanatı kadar popüler bir sanat dalı. Haiku ise okuyuculara derin duygular iletebilmek adına basit ifadeler kullanan bir şiir formu. Her iki sınıfta da öğrencilere, kültürlerine ve geleneklerine saygı duymaları öğretiliyor.
Neredeyse tüm öğrenciler okul üniforması giymek zorundalar
Ülkedeki hemen hemen tüm ortaokullar, öğrencilerine okul üniforması giymeyi zorunlu tutuyor. Bazı okulların üniformaları kendilerine özel olsa da geleneksel Japon okul üniformaları, erkekler için askeri stil, kızlar için ise denizci tarzından oluşuyor. Üniforma politikası, öğrenciler arasındaki sosyal bariyerleri kaldırmayı ve onları çalışma moduna sokmayı hedefliyor. Ayrıca okul üniforması giymek, öğrenciler arasında, topluluk hissi yaratılmasına yardımcı oluyor.
Japonya’da okula devam oranı yaklaşık yüzde 99,99
Muhtemelen herkes, hayatında bir kez bile olsa okulu asmıştır. Ancak Japon öğrenciler, ne derslerden kaytarıyorlar, ne de okula geç gidiyorlar. Dahası Japonya’daki öğrencilerin yüzde 91’i, dersi yarım yamalak dinlemediklerini söylüyorlar. Kaç ülkede böyle bir istatistiğe rastlanılabilir?
Öğrencilerin gelecekleri, tek bir sınav ile belirleniyor
Japon öğrenciler, lise sonda, geleceklerini belirleyen çok önemli bir sınava giriyorlar. Öğrenci, gitmek istediği üniversiteyi seçebiliyor ve her üniversitenin belirli bir puan barajı oluyor. Eğer öğrenci, bu puanın altında kalıyorsa, o üniversiteye gidemiyor. Rekabet, oldukça ciddi – mezunların yalnızca yüzde 76’sı liseden sonra eğitimlerine devam ediyor.
Üniversite yılları, kişinin hayatında ‘tatil’ yılları olarak görülüyor
“Sınav cehennemi”ni atlatan Japon öğrenciler, genelde biraz mola veriyorlar. Bu ülkede, üniversite, hayatın en güzel yılları olarak görülüyor. Japonlar bu dönemi, işten önce “tatil” olarak adlandırıyorlar.