WLAN
WLAN - Kablosuz Ağ
WLAN harfleri „Wireless Local Area Network“ ifadesinin kısaltmasıdır ve kendi yapısı içinde bulunan herbir cihazın (PC’ler, notebook’lar, router, akıllı telefonlar ve diğerleri) ağ kablosu ile değil, kablosuz olarak birbirleriyle bağlandığı bir ağ yapısını tarif eder. Bundan dolayı, bir WLAN’da arzu edilmeyen katılımlara karşı güvence sağlamak için WLAN şifrelemeden söz edilir.
WLAN-Bağlantı İmkanları
Evinde WLAN kurmak isteyenler, bunun için genelde içine DSL modem monte edilen bir WLAN router’e ihtiyaç duyarlar. WLAN router temel istasyon olarak görev yapar ve bunun üzerinden kablosuz bağlanan tüm çevresel cihazlar birbirleriyle bağlantılı hale getirilir.
Kendi bilgisayarınızı WLAN özellikli hale getirmek için, ya uygun bir WLAN kartı monte etmeli veya basit olarak bir WLAN-USB çubuğu bağlamalısınız. Böylece, internette kablosuz sörf yapmanız için hiçbir engel kalmaz.
Oldukça basit olarak düzenlenebilen ve aktive edilen veri sunumu ile, WLAN aracılığıyla ilaveten kablosuz olarak veriler rahatça değiş tokuş edilebilir. Esas itibariyle, satın almadan önce hangi cihazların hangi WLAN standartını desteklediğini öğrenmeniz gerekir. Kural şudur: En düşük standarta sahip WLAN cihazı, bağlanan diğer tüm cihazlar için ilgili standartı belirler. Yani, eğer PC içine sokulan WLAN-USB çubuğu veri aktarım hızını desteklemiyor ise, modern bir WLAN router satın almanın fazla bir faydası olmayacaktır.
Wi-Fi Uyumu
Katılımcıların kablosuz (WLAN-) ağında problemsiz olarak birlikte çalışmaları ve birbirilerini „anlamaları“ için, WLAN cihazları belirli standartları destekleyebilmelidir. Tek başına kullanılan cihazlarda WLAN standartlarının sağlanması için „Wi-Fi Alliance“ adı verilen bir organizasyon görev yapmaktadır. Ancak sürekli olarak yapılan testlerden sonra, yeni bir ürün ilgili „Wi-Fİ sertifikalıdır“ („Wi-Fi certified“) logosunu veya Wi-Fi-Alliance sertifikasını alabilmektedir. Tüm üreticilerin kendi cihazlarını üretirken önceden sabit olarak belirlenen WLAN standartına uymaları, ve farklı üreticilerin ürünlerinin de herhangi bir komplikasyon meydana gelmeden birbirleri ile bağlanabilmeleri, ancak böyle güvence altına alınabilmiştir.
WLAN ve Wi-Fi Terimlerinin Kullanımı
İsme yapılan bir „Wi-Fi“ ilavesi ile tanımlanan cihaz standart bir telsiz bağlantısı kesit noktası ile teçhiz edilmiştir ve bir WLAN veya kablosuz ağ yapısı içine dahil edilebilir. Almanya’da „Wi-Fi“ ve „WLAN“ terimleri çoğu zaman aynı anlama gelmektedir. Buna göre, bir „Wi-Fi Adaptör “ bir „WLAN Adaptör“ den farklı değildir. „WLAN“ kısaltmasının aksine „Wi-Fi“ terimi bir kısaltma olmayıp, tek başına bir sanat veya marka adıdır.
802.11 Ailesinden En Önemli WLAN Standartları
Kablosuz LAN (WLAN)‘ın teknik tarifini Institute of Electrical and Electronics (IEEE) tarafından belirlenen ISO 802.11 endüstriyel standartı sağlamaktadır. Burada, veri aktarımı radyo dalgaları üzerinden 2,4 GHz veya 5 GHz hızda gerçekleşir. Almanya‘da ev ağları alanında öncelikle şu WLAN kablosuz standartları önemlidir (Güncellenme tarihi: Ağustos 2011): 802.11g, 802.11a ve 802.11n. Kablosuz standart 802.11b eskimiş olarak kabul edilir.
802.11g
802.11g standartı çoğu zaman sadece „g“ harfi ile kısaltılır ve 2,4 GHz frekans bandında gönderir ve 54 Mbit/s (brüt) değerine kadar aktarım hızı sunar. Esas itibariyle, g standartı 2,4 GHz frekans bandını bluetooth cihazları veya kablosuz video gözlem sistemleri gibi çok sayıda farklı cihaz ile paylaşmalıdır ve bu durum da kolayca arızalara ve aktarım hızlarının aşılmasına neden olabilir. Eskiden olduğu gibi yaygın olmasına rağmen, g standartı giderek artan sayıdaki modern WLAN cihazları ile n standartına dönüşmektedir.
802.11a
Kablosuz standart 802.11a çoğu zaman sadece „a“ ile kısaltılır ve daha yüksek olan 5 GHz değerindeki frekans bandında aktarım yapar ve gene 54 Mbit/s (brüt) değerlerine kadar çıkabilen aktarım hızları sunar. 5 GHz bantı Almanya’da 2,4 GHz bandına kıyasla çok daha düşük yüklenmiştir, bundan dolayı diğer cihazlar tarafından neden olunan bir karışıklık asla söz konusu değildir. Zira 5 GHz bandında üst üste gelmeyen kanal sayısı 2,4 GHz bandına (802.11g) göre çok daha yüksektir. Bununla birlikte, çelik betonu kullanılan evlerde aktarım hızı yüksek frekanstan dolayı açık surette aşağıya düşmüştür. 5GHz frekans bandındaki WLAN, özellikle aynı oda içerisinde yapılan veya „hafif“ duvarlar (ahşap yapılar) arasından yapılan aktarımlar için uygundur. a standartı özellikle Kuzey Amerika’da yaygındır ve Almanya’da öncelikle iş notebook’ları içerisinde entegre olmuştur. a standartının yerini de giderek güncel n standartı almaktadır.
Dikkat: 802.11g ve 802.11a cihazları birbirleriyle uyumlu değildir. Bir a WLAN adaptörü bulunan notebook g WLAN router ile kablosuz bağlantı gerçekleştiremez, çünkü her ikisi de iki ayrı frekans üzerinden bağlantı kurmaktadır.
802.11n
Bağlantı standartı 802.11n (kısaca „n“) güncel ve verimliliğe sahip özellikte WLAN standartı olup, ev ağlarında kullanılan cihazlarda (brüt) aktarım hızı olarak 150 Mbit/s, 300 Mbit veya 450 Mbit/s değerindeki hızlara ulaşır - entegre edilen gönderim ve alım antenlerinin sayısına göre. Esas itibariyle n standartı her iki frekans bandında, yani 2,4 ve 5 GHz hızlarında haberleşme sağlamak için düzen-lenmiştir.
802.11n cihazları, kötü verime sahip yayın alımlarını ve bunun neden olduğu g ve a standartlarının düşük veri aktarım hızlarını, çok sayıda gönderim ve alım antenini yerleştirmek ve verileri birçok paralel kanal üzerinden aktarmak suretiyle, belirgin olarak iyileştirebilir. Bu bağlam içerisinde (çok sayıda gönderim ve alım birimleri) „multiple input multiple output“ ifadesinin kısaltması olan MIMO da kullanılabilir. 802.11n cihazındaki akıllı anten tekniği, verileri istenilen zamanlarda da gönderebilir veya alabilir. Bu anten tekniği, aktarım hızlarını optimize etmek için duvarlar veya mobilyalar gibi engellerden kaynaklanan daha ziyade arzu edilmeyen yansımaları kullanır. Bunun için, MIMO cihazları, farklı yönlere gönderimde bulunan enaz iki antene sahiptir. Alıcı farklı yönlerden gelen sinyalleri tekrar biraraya getirir. Böylece, yayın içindeki boşluklar geniş ölçüde önlenir ve birim zamanda aktarılan veri miktarı artar. Ayrıca, erişim mesafesi de daha iyi bir hale gelir: Kapalı ortamlardaki standart 802.11b veya g ye göre, bir WLAN anteninin erişim mesafesi yaklaşık olarak 20 metre iken, 802.11n standartı, optimum şartlar sağlandığında MIMO tekniği ile 70 metreye kadar çıkabilir.
N WLAN Cihazlarında Uyumluluk
Şu anda (güncelleme tarihi: Ağustos 2011) n-WLAN özellikli cihazların büyük bölümü daima her iki frekans bandının sadece birini, yani 2,4 GHz hıza sahip 802.11n veya 5 GHz hıza sahip 802.11n bandını desteklemektedir. Bununla beraber, sadece 2,4 GHz ile gönderim yapan bir WLAN adaptörü, 5 GHz ile çalışan bir n-WLAN adaptörü ile kablosuz bağlantı sağlayamaz - her iki cihaz 802.11n standartını destekliyor olsalar bile. Bazı n-WLAN router‘ler ya 2,4 GHz veya 5 GHz ile aktarım yapabilirler ve çift bantlı router (dual band router) olarak da tanımlanırlar. Bununla beraber, burada kullanıcı her iki frekanstan birini seçmelidir.
Her iki frekansta aynı anda gönderim yapabilen bir çift bantlı router, paralel bant router veya simültane çift bantlı router olarak tanımlanır.
Diğer durumlarda şu geçerlidir: 2,4 GHz hızındaki 802.11n 802.11g ile uyumludur, ve 5 GHz hızındaki 802.11n ise 802.11a ile uyumludur. Aktarım hızı, daha düşük bir aktarım standartına sahip cihaz ile uyumlu olmaktadır ve böylece maksimum 54 Mbit/s (brüt) hıza ulaşılabilir.
WLAN İle Çevresel Cihazlar
WLAN, sadece gereksiz „kablo salatası“ oluşmasını önlemekle kalmaz, duvarların içinden geçen pratik ağ oluşumu imkanlarının da önünü açar. Böylece, örneğin çok sayıda makineye ait WLAN özellikli yazıcılar farklı mekanlarda aynı anda işletilebilir, ve multimedya sabit diskler ve medya oynatıcılar WLAN ile birlikte ortak kullanılan medya havuzları olarak filmler, müzik ve fotoğraflar için çalıştırılabilir.
Internet radyoları da WLAN ile kullanıma uygundur ve dünya genelinde ağ üzerinden uluslararası radyo istasyonları arasından bir çeşitlilik sunarlar. Modern akıllı telefonlar, Tethering ile WLAN girişi olarak bile kullanılablir.
Erişim Mesafesi
WLAN’ın bir dezavantajı, halen daha bu teknolojinin erişim mesafesidir. Kişi kendi laptopu ile erişim noktasından (access point) sadece belirli bir mesafeye ulaşabilir , çünkü aksi halde belirli aktarım hızlarının gerçekleşmesi mümkün olmaz veya bağlantı tamamen kopar.
802.11g/b/n tarafından varılacak olası en büyük mesafe açık havada yaklaşık 200 metredir - evlerde ise 40 metrenin üzerine çıkmaz. WLAN’ın erişim mesafesi esas itibariyle farklı faktörlere bağlıdır: Duvarlar, zeminler, bitkiler ve mobilyalar alımı engellerler. Evdeki alım için belirleyici olan duvarların ve zeminlerin niteliğidir. Bu bakımdan, radyo dalgaları basit duvarların içinden problemsiz olarak geçer; buna karşın çelik beton duvarlar veya alçı duvarlar (nem bloke eder) ağ yapısını aksatabilirler. Çoğu zaman, WLAN gönderim cihazları basit, verimliliği düşük ve sadece birkaç metre ilerisine aktarım yapan yuvarlak yayım antenleri (Rundstrahlantennen) ile teçhiz edilmiştir. Enerjinin büyük bölümü halkalar halinde yatay düzlem içinde geri yansıtılır. Antenlerin dikey durmaları halinde, kablosuz bağlantı kurulması şansa kalmıştır. Yani, düşey olarak gönderilmek istendiği takdirde, antenler müşteriye 90 derece açıyla duracak şekilde yönlendirilmelidir. WLAN kartında sinyal gücünün zayıf olması halinde, bunun nedeni çoğu zaman göndericinin uygun olmayacak şekilde konumlandırılması veya parazit kaynaklarının gönderim yapılmasına engel olmalarıdır. Optimum bir kapsamanın mümkün olması için erişim noktası/WLAN router’in mümkün olduğu kadar yükseğe kurulması gerekir. Ayrıca, gönderici mümkün olduğu kadar DECT telefon, televizyon veya mikrodalga fırından uzakta durmalıdır.
Erişim mesafesini artırmanın bir başka yolu da daha kuvvetli bir antenin kullanılmasıdır. Ne yazık ki, harici antenlerin her WLAN cihazı ile bağlanabilmeleri mümkün değildir - bundan dolayı, satın alırken buna dikkat edilmelidir.