Cemil Baysal /ZÜRİH
Yürürlüğe gireli henüz bir yıl olan üçüncü kuşak yabancılara yönelik ‘’ kolaylaştırılmış vatandaşlık’’ ile ilgili bir revizyon yolda. Bir yıldır yürürlükte olan kolaylaştırılmış vatandaşlık yasası kapsamında en fazla başvuruda bulunan göçmenler arasında bulunan Türkler ikinci sırada...
Üçüncü kuşak yabancıların vatandaşlıklarının kolaylaştırılmasının yürürlüğe girmesinden bir yıl sonra, ilk ara rapor açıklandı: Toplamda 309 yeni İsviçre vatandaşı. Tam olarak 1065 genç yabancı yeni yasa uyarında İlk yılda vatandaşlık başvurusunda bulundu.
Federal Göç Komisyonu tarafından yapılan araştırma raporuna göre, bunlardan 309’u onaylandı.
Ancak, Komisyon bu ara sonuçtan memnun değil. Komisyona göre, kolaylaştırılmış vatandaşlık olması gerektiği kadar kolay değil. Bir diğer sözle sadece adı kolaylaştırılmış vatandaşlık. Bu nedenle, yeni yasanın yürürlüğe girmesinden sadece bir yıl sonra, komisyon yasanın yeni bir revizyonunu teklif ediyor. Revize edilmesi istenilen yasanın belirli bir noktada, vatandaşlığa geçmeye istekli üçüncü nesil yabancıların gereksinimleri daha da zayıflayacağı varsayılıyor.
3000 Talep
Üçüncü nesil yabancılar için kolaylaştırılmış vatandaşlık, daha önce birkaç defa sandıkta reddedilkten sonra Şubat 2017'de İsviçreli seçmenler tarafından halk oylamasında yüzde 60 üzerinde evet oyuyla kabul edildi. Yeni yasa oylamadan bir yıl sonra 15 Şubat 2018'de yürürlüğe girdi. O zamandan beri, 25 yaşın altındaki iyi uyum sağlamış genç yabancılar, vatandaşlığa kabul için başvurabiliyor; 26-35 yaş arasındaki yabancılar için beş yıllık bir geçiş düzenlemesi yapılacak.
Kimler yararlanıyor?
Kolaylaştırılmış vatandaşlıktan yararlanmak için, gençlerin çok sayıda kriterin yanı sıra birkaç koşulu yerine getirmesi gerekiyor: Diğer kriterlerin yanı sıra İsviçre'de doğmaları, en az beş yıl boyunca okula devam etmiş olmaları ve oturma iznine sahip olmaları (C-Ausweis). Buna ek olarak, en az bir büyükbaba veya büyükanne İsviçre'de ikamet hakkına sahip olmuş olmalı. Ve en az bir ebeveyn burada en az on yıl yaşamış olmalı ve İsviçre'de en az beş yıl zorunlu okula gitmiş olmalı.
Komisyon bu şartların sonuncusunun, vatandaşlığa geçmeyi arzulayan birçok genç yabancının hevesini engellediği açıklandı. İlk yılda, toplamda 3.000 kişi Devlet Göç Sekreteryasında (SEM) vatandaşlığa başvuru için ilgileniyordu, ancak bunlardan yalnızca 1065 tanesi resmi olarak başvuruda bulundu. Komisyon, “Özellikle AB dışından ve EFTA'dan gelen insanlar“ bir ebeveynin zorunlu eğitime en az beş yıl boyunca katıldığını kanıtlamanın zorluğuyla karşı karşıya kaldı ”diyor.
Federal Göçmen Komisyonu: “Kolaylaştırılmış vatandaşlığa geçme koşulları bu göçmen nesline optimalşekilde uymuyor”
Komisyona göre bu durum hiç şaşırtıcı değil: Bugünün üçüncü nesil yabancılarının büyük bölümü büyükanne ve büyükbabaları İsviçre'de mevsimsel sezonal işci olarak çalıştı. Aileleri, ancak mevsimlik izinlerinin oturma iznine dönüştürüldükten sonra İsviçre’ye yerleşti. Bu nedenle Komisyon, üçüncü nesil ebeveynlerin sadece zorunlu eğitimin kanıtlanması dışında İsviçre'de zorunlu meslek eğitimin kanıtlanması şartının ‘’yeterli entegrasyon’’ kanıtı olarak da geçerli sayılmasını savunuyor. İşte tam da bu yüzden birçok genç yabancı, ebeveynlerinin İsviçre'de beş yıl okula gitmiş olmaları şartını yerine getiremedi. Komisyon şu sonuca varıyor: "Kolaylaştırılmış Vatandaşlığa geçme şartları, bu göçmen kuşağı için açıkça uygun değil."
Komisyon şimdi bu noktada yasaların tekrar gözden geçirilmesini öneriyor. Ebeveynlerin sadece zorunlu eğitimlerinin kanıtlanması yerine, meslek eğitiminin "entegrasyon kanıtı" olarak değerlendirmesini talep ediyor.
Türkler ikinci sırada
Komisyonun çalışması ayrıca yeni vatandaşlığa geçmiş İsviçrelilerin kökenine dair rakamları da içeriyor. Toplamda, 33 ülkenin vatandaşları başvuruda bulundu, ancak bunların yaklaşık yüzde 80'i sadece dört ülkeden geliyor. İlk sırada yüzde 47,2'si İtalyan vatandaşları, yüzde 15,3'ü Türk, yüzde 8,2'si Kosova'dan ve yüzde 7,1'i İspanya'dan. Öte yandan, Almanya veya Fransa gibi büyük komşu ülkelerden gelen göçmenler, daha kolay vatandaşlığa alınma başvurularının sadece yüzde 1,6'sını ya da yüzde 1'ini oluşturuyor.