Bebeğin monitorize edilerek gözetimi, doktorlara bebeğinizin sağlığı hakkında bilgi verecektir.
Doktorum sürekli gözetim taraftarı. Bu tam olarak neyi içerir?
Elektronik gözetim, (kardiotokograf) bebeğin kasılmalar ve doğum esnasındaki sağlığını ve dayanıklılığını değerlendirmenin ve kalp atışlarının düzenini kontrol etmenin bir yoludur.Kasılmalar esnasında gözetim altında olan tüm anneler bu tür bir takibe alınacaklardır.
Bazı sağlık uzmanları Pinard steteskopu kullanırlar. Bu alet trompet benzeri, karnınızın üzerine yerleştirilerek bebeğin kalp atışlarını yalın kulaktan daha iyi duymaya yardımcı olur. Pinard dahili yolla uygulanmaz ve bebeğin üzerinde hiçbir etkisi yoktur. Sürekli bir şekilde kullanılabilir. bebeğin kalp atışlarını şiddetli bir kasılmada algılamamasına rağmen, deneyimli bir kullanıcı bu aleti kullanarak bebeğin durumu hakkında birçok şey öğrenebilir.
Elektronik gözetimin iki şekli vardır. Harici takipte, taşınabilir bir makine karna yerleştirilen iki probla bebeği sürekli veya fasılalı bir şekilde gözetir. Karnınızın üzerine yerleştirilen küçük bir alıcı-verici alet ile bebeğinizin kalp atışlarını algılar ve diğeri ile de kasılmalarınızın şiddetini ölçer.
Dahili gözetimde bebeğin başının üst kısmına (veya ters gelen bebekte popo kısmına) minik bir elektrot yerleştirilir. Bu, bebeğin kalp atışlarını algılar ve bir yazıcı yardımıyla genelde size yakın olarak konumlandırılmış bir makineye kaydeder. Bu makine kalp atışlarını grafik kağıdına kaydeder.
Telemetre (yaygın bir şekilde mevcut bulunmamaktadır) aynı tür elektrod kullanır, fakat sinyaller alıcıya radyo dalgalarıyla yollanır. Bu tür gözetimde hiçbir şeye bağlı değilsinizdir; monitörün kapsama alanında olduğunuz sürece rahatça dolaşabilirsiniz.
Elektronik gözetim acı veya rahatsızlık, verici midir?
Hayır, fakat dilediğiniz zaman hareket edememeniz bunaltıcı olabilir (telemetrik monitörler hareket etmenizi önlemezler). Fakat bebeğin başının üzerine elektrot yerleştirilmesi demek, eğer suyunuz doğal olarak patlamamışsa, suyunuzun yapay yolla patlatılması demektir. Bu işlem kasılmalarınızı beklenenden daha erken bir süre içerisinde şiddetlendirebilir.
Araştırmalar harici gözetimin, aynı ebe tarafından yapılması halinde, bebeğin içinde bulunduğu sıkıntıyı tetkik etmede dahili gözetim kadar işe yarar olduğunu göstermektedir. Bunlar doktor veya ebenin olası bir problemden şüphelenmesi ya da bebeğin kalp atışlarını yeterince işitememesi (eğer bebek anormal bir pozisyonda ise ya da anne kilolu ise) halinde meydana gelebilecek sıkıntılardır.
Sürekli gözetim ne zaman önerilmelidir?
Hastaneye ilk varışınızda 20 ila 30 dakika süresince gözetim altında tutulacaksınızdır. Doktorunuz veya ebenizin tercihine ve doğumunuzun içerdiği risk derecesine göre sürekli veya 15 ila 30 dakika aralıklarla gözetime alınacaksımzdır.
Kasılmaların ikinci aşamasında da gözetime tabi tutulacaksınızdır. Eğer gözetim sürekli değilse, bebeğin kalp atışları her kasılma sonrasında dinlenecektir. Bazı doktorlar bu aşamada, konsantrasyonu engellediğine inandıklarından gözetime son vermektedirler.
Elektronik gözetimin avantajları nelerdir?
Elektronik gözetim (EFM), bebeğin sürekli gözetimini sağlar. Bu, şayet bebeğiniz risk altında ise veya doktorunuz önceden bir problem olabileceğini biliyorsa önemli olabilir.
Doğumun ikinci aşamasında, kasılmalar birbiri ardına geldiğinde ve siz ıkınmak ve gücünüzü toplamak arasında kararsızken monitör size kasılmanın başlangıcını ve bitimini işaret ederek gücünüzü en yüksek noktaya çıkarmada yardımcı olacaktır. Normalden daha uzun olan bir ikinci aşamada eğer bebeğiniz sıkıntı çekiyorsa Elektronik gözetim (EFM), tıbbi ekibi acil önlem almaları için (belki de yardımla doğum veya sezeryan için) anında uyaracaktır.
Bebeğin Elektronik Gözetimi (EFM)’nin güvenli olup olmadığından nasıl emin olabilirim?
EFM’nin size veya bebeğinize bir zarar vereceğine dair hiçbir kanıt bulunmamaktadır. Fakat her dahili işlemde olduğu gibi EFM’nin bedeninizde enfeksiyona yol açma gibi teorik riski bulunmaktadır. Nadir vakalarda doğumdan sonra bebeğin başında, elektrotun yerleştirildiği yerde isilik benzeri kızarmalar görülür.
EFM’nin dezavantajları var mıdır?
EFM’nin düşük riskli doğumlarda kullanışlı olup olmadığına dair görüşler ayrılmaktadır. Çünkü makine devamlı olarak rapor yazmakta ve bu raporların okunması ve yorumlanması büyük bir ustalık gerektirmektedir. Araştırmalar deneyimli ebelerin bile verileri yorumlarken nonnal ve önemli noktalarda birbirlerinden ayrıldıklarını göstermektedir. Ayrıca makine, dikkati anneden bebeğe kaydırabilmektedir.
Çünkü makine aldatıcı olabilir; annenin,esinin ve yakınlarının endişelerini arttırabilir. Sonuç olarak bu gereksiz yere sez-eryanla veya pens ile doğuma götürebilir. Birçok hastanedeki ortak görüş, normal doğumlar için, özellikle doğumun ilk aşamasında, sürekli EFM’ye ihtiyaç duyulmadığıdır.
Monitör bir sorun tespit ettiğinde ne olur?
Siz ve sizinle ilgilenenlere açık olan çeşitli yollar vardır. En basitinden, sırt ustu yatıyor halde plasentayı engelliyor olduğunuzdan bebek yeterince oksijen alamıyor olabilir. Eğer bir parça hareket ederseniz veriler normale döner. Ayrıca size maske yardımıyla oksijen verilmesi de bu sorunu çözmede yardımcı olabilir.
Ebeniz hemen notlarınızı gözden geçirerek, verilerdeki anormalliğin bebekten değil de sizden mi kaynaklanıp kaynaklanmadığını kontrol edecektir.
Şayet bebekten kaynaklanan bir sorundan şüphelenirse, doktorunuz teşhisi doğrulamak amacıyla diğer belirtileri kontrol edecektir. Bu belirtiler amniyotik sıvı numunesinin tahlili (mekonyumun olup olmadığını görmek için), veya bebekten alınacak kan örneğinin PH derecesinin kontrol edilmesini kapsayabilir. Bebekten kaynaklandığı şüphelenilen sorun onaylanırsa mümkün olduğunca kısa bir sürede sezeryan yapılacaktır.
Hakkında okuduğum her şey beni EFM’yi reddetmeye itiyor. Bunu yapabilir miyim?
İlgili uzmanlardan fikir almanız akıllıca olacaktır, fakat tabi ki reddedebilirsiniz. Bebeğiniz doğum esnasında sorun belirtileri gösteriyorsa (Eğer bebeğinizin normalden küçük olduğu da biliniyorsa), veya herhangi bir potansiyel problem tespit edilmişse sorunu anında belirlemek amacıyla sürekli gözetlemeyi düşünmelisinizdir.
Verilerin farklı yorumlanması, makinenin arızalanması ve endişe duymanız kaçınılmaz şeylerdir. Fakat duruma dair bilginin anında hazır olması tüm bunlardan daha önemlidir.
Eğer siz ve ilgililer herşeyin normal olmasını bekliyorsanız, daha az dahili olan fasılalı monitarizasyon veya Pinard steteskopuyla gözetleme şekillerini isteyebilirsiniz. Büyük ihtimalle her 15 ila 20 dakikada bir ve doğumun ikinci aşamasında sık kasılmaların ardından bebeğinizin kalp atışlarının dinlendiğini göreceksiniz. Eğer dolaşmak isterseniz, telemetrenin olup olmadığını sorun.