şuna
devamen, şunu
da bir okuyun.
öyle ya, gitarı aldık bitti değil ki bu iş. bakımı var, tel değişimi var, tel seçimi var, kılıfı var, var oğlu var.
gitar teli için, el yapımı gitar alıyorsanız, yapan luthier
'e bir sorun hangi marka/modeli öneriyor diye. emin olun gitarı o sizden daha iyi biliyordur. önerisi %99 isabetlidir.
seri üretim gitarlara gitar değerine göre bir tel alın. yani 200 liralık bir gitara gidip de 50-60 liralık tel takmak pek akıl karı değil açıkçası. dadi
marka teller var, orta sert, 10 lira. al geç, kalitesine sen de şaşırırsın.
onun dışında alırken action
denilen naneye -tellerle köprü arasındaki mesafe- çok dikkat edin. yüksek action gitarları çalmak zordur -özellikle yeni başlarken. çünkü tellere basmak -doğal olarak- zordur, ses ne kadar yüksek çıksa da cızırdama ihtimali çok yüksektir. o yüzden yeni başlayan birinin düşük action tercih etmesi mantıklıdır.
`:*`peki ne zaman yüksek action tercih etmeli?
daha yüksek ses gerekiyorsa, daha güzel bir ton elde etmek isteniyorsa ve hepsinden önemlisi, ritm atılıp, akor basılacaksa.
`:*`ne zaman kaçınmalı?
yeni başlarken, hızlı parçalar çalınacaksa.
`:*`peki ne zaman düşük action tercih etmeli?
yeni başlarken, hızlı parçalar çalınırken.
`:*`ne zaman kaçınmalı?
ritm atılırken -cızırdama yaşanma ihtimali çok yüksektir. yüksek ses gerektiren durumlar.
bu action meselesi genelde gözden kaçar, o yüzden bu konudan özellikle bahsetmek lazımdır.
action 12. perdede ölçülür ve ortalama değer ilk tel için 3.18 mm
iken, 6. tel için 3.97 mm
'dir -bu değere 0.4 mm eklenerek ya da değerden çıkartılarak yüksek veya alçak action değerlere ulaşılabilinir.
ancak burada çok önemli bir nokta daha vardır, bu da action değerinin gerekenden daha düşük olması durumu. bunu da şöyle deneyebilirsiniz; herhangi bir telde 3. perdeye basın ve telin 1. perde ile arasındaki mesafeye bakın. ilk telde bu mesafe neredeyse 0 iken, her telde artarak, 6. telde 0.25 mm civarı bir değere ulaşmalıdır. eğer 2. ve/veya 3. tellerde 3. perdeye basılırken ilk perdeye bir kağıt parçası dahi sokulacak kadar boşluk yoksa, o gitarın action değeri kötüdür, elden geçirilmelidir. böyle bir gitar çalınamaz. becerikli bir luthier bu durumu kolayca halledebilir.
bunların dışında yine tekrar etmekte fayda var, elbette iyi bir enstrümanla çalışmaya başlamak çok önemlidir, ancak gitar alırken bütçeden çok kişinin seviyesi de önemlidir. yani yeni başlayan biri ha 100 dolara bir gitar almış, ha 1000 dolara, ha 10000 dolara. o yüzden yeni başlayan birisi iyi bir öğrenci gitarı alıp kendini geliştirmeye çalışmalı. hatta iyi bakılmış bir yamaha c40
veya cordoba c3m
, bir kişiyi rahat 2 belki 3 yıl götürür hiç sıkmadan. tabi gereğinden fazla uzun süre kullanıp kişi kendi müzikalitesini kısıtlamamalı; daha pahalı gitar elbette daha iyidir, daha da güzel ses verecektir.
gitarların boyutu da önemlidir, 8 yaşındaki bir çocuğa 4/4'lük gitar vermek ne kadar mantıksızsa, yetişkin birinin de 2/4'lük bir gitarla çalışması o kadar abestir. (gitarlar boy boydur, 1/4, 2/4, 3/4, 4/4 taşıma gitarı vb. şeklinde )
gitar boyutuyla beraber köprü genişliği de önem taşır, mesela elleri küçük olan bir insan standart genişlikte bir gitar yerine 48 mm genişlikte bir köprüde daha rahat edecektir.
bu girdiye gerektikçe -aklıma başka şeyler geldikçe- deva edeceğim.