|Satranç
Eğitimi


Satranç Eğitiminin Temelleri
Satranç öğretirken dikkat edilmesi gereken konular şöyle
sıralanabilir.
Çocukların satrancı sevmesi çok önemlidir. Onları satrançtan soğutacak
her şeyden kaçınmalıdır. Sınıflar çok kalabalık olmamalıdır. 10 - 12
kişilik gruplardan fazlası öğrencilere fazla yarar sağlamaz. Satranç
eğitiminde üç ana unsur vardır:
· Konuların anlatılması,
· Örneklerle konunun açıklanması,
· Pratik yaptırmak.
Konuların Anlatılması: Konular anlatılırken, önce konunun temel
amacını anlatmalıdır. Genel kapsam veya ana hatlar verildikten sonra,
detaylara girilmelidir. Öğrencilerin kafasında karışıklık yaratmamaya
özen göstermelidir. Konular anlatılırken satranç panosu
kullanılmalıdır. Pano yoksa turnuva ölçülerinde bir satranç tahtası ve
takımı kullanılabilir.
Örneklerle konunun açıklanması: Oynanmış oyunlar ve oynanmış
oyunlardan konumlar kullanarak anlatılan konular açıklığa
kavuşturulur. Bir konu için birden fazla örnek gösterilecekse, en önce
en kolay olan örnekler gösterilmeli, sonra giderek daha zor olanları
gösterilmelidir. Zor bir örnekten başlamak doğru değildir. Örnekler
titizlikle seçilmelidir. Uygun olmayan örneklerin kullanılması konunun
anlaşılmasını güçleştirir ve öğrenme sürecine zarar verebilir. Bazen
bir konum panoda dizilip konuyla ilgili soru (örneğin burada en iyi
hamle hangisidir gibi) sorulup, öğrencilere belli bir süre verip
cevaplarını sözlü veya yazılı vermeleri istenir. Bu durumlarda,
öğrencilerin önlerindeki tahtada konumu dizmeleri ve panoya bakarak
değilde, önlerindeki takıma bakarak çözmeleri daha yararlı olur.
Pratik yaptırmak: Öğrencilere oyun oynatarak pratik kazandırılmalıdır.
Pratik yaptırmak satranç öğretiminin ayrılmaz bir parçasıdır. Bu
yapılmadığı takdirde, öğrenci konuları ya tam kavrayamaz, ya da
uygulayamaz. Öğrencinin oynadığı oyunları, sınıfta analiz ederek,
doğrularını ve yanlışlarını göstermelidir. Bu son yöntemin büyük
yararları vardır. Öğrenciler kendi oyunlarında (ya da kendi
seviyelerindeki arkadaşlarının oyunlarında) ne tür hatalar
yaptıklarını gördüklerinde, bunları daha kolay düzeltebiller.
Öğrenciler ikişerli grupla halinde oturtulmalı ve her çifte bir
satranç takımı düşmelidir. Eşler arasında satranç açısından seviye
farkı olmamalıdır.
Öğrencilere ödev verilmelidir. Eğer öğrenciler istekliyse, her dersten
sonra, bir dahaki derse gelişlerinde çözüp getirmeleri için ödev
verilebilir. Ancak öğrencileri yüklü ödevlerle bezdir-memeye dikkat
edilmelidir.
Öğrencilerin satranç gelişimleri izlenmelidir. Bunun için bir defter
tutulması ve düzenli zaman aralıkları ile (örneğin her 2 haftada veya
ayda bir) öğrencilerin gelişimlerinin kaydedilmesi yararlı olur.
Sınıflar olabildiğince eş kuvvetteki oyuncuları kapsamalıdır. Eğer
sınıfta farklı kuvvette öğrenciler varsa, zayıf ve kuvvetli oyunculara
dengeli (eşit) zaman ayrılmalıdır. Mümkünse, eş kuvvette olanları aynı
sınıflarda toplayacak şekilde karma sınıflar ayrılmalıdır.
Ayrılamıyorsa, satranç takımının başına oturtulan çiftlerin
birbirlerine yakın kuvvette olmalarını sağlamalıdır.
Her derse başlarken, bir önceki dersin kısa bir özeti verilmeli veya
önceki dersle ilgili sorular sorulmalı, sonra yeni konular
anlatılmalıdır. Bazen bir konunun anlatılması birkaç ders sürebilir.