|Haberler/...


ÇİN'İN TEPESİNDEKİ TİBET PLATOSU BUZULLARI ERİYOR
Bilim insanlarına göre Çin'deki rüzgârlı, kayalıklı Qilian dağları iklim değişikliğindeki öngörülemez etkilerden ötürü şaşırtıcı bir hızda yok oluyor. Uzun dönemli, sıkıntı verici su kesintisi olasılığını da günden güne arttırıyor.
800 km uzunluğundaki dağ sırasının üzerindeki en büyük buzul, Tibet Platosu'nun kuzeydoğu kenarında çorak bölgede bulunuyor. Çin'deki ilk gözlem istasyonunun kurulduğu 1950'li yıllardan beridir 450 metre civarında geri çekilme gerçekleşti.
Laohugou No.12 olarak bilinen 20 km2'lik buzulda çapraz şekilde küçük akarsular oluşmaya başladı. Akarsular çakıllı, kumlu yüzeyden aşağı doğru aktı. Ölçüm başladığından bu yana %7 oranında küçüldü.
Gözlem istasyonu müdürü Qin Xiang: "Başka alarm veren bir husus da buzul kalınlığının azalmasıdır. Sıcaklıklar yükseldikçe 13 metre kalınlığında erime oluyor. Kaybolma-küçülmenin hızı gerçekten çok şaşırtıcı" açıklamasında bulundu.
Buzulun beklediği süre ile Tibet Platosu, Dünya'nın 3. kutbu olarak bilinmektedir. Fakat 1950'lerden beridir bölgedeki ortalama sıcaklıklar 1,5 °C arttı ve duracak gibi görünmüyor. Bu sonuç arazideki diğer 2684 adet buzulu da tehlikeye atıyor.
1990-2010 yılları arası dağlar boyunca buzulun geri çekilme hızı 1956-1990 yıllarına göre %50 hızlı gerçekleşti.
Qin Xiang vadinin sarp, ağaçsız bayırını göstererek: "2005 yılında buraya ilk geldiğim zaman buzlar nehrin kıvrıldığı noktadaydı. Bu bölgenin yakınlarındaki bir derenin akış miktarı 60 yıl öncesine göre ikiye katlandı" şeklinde konuştu.
Bir zamanlar antik İpek Yolu'nda bulunan, dağlardan gelen daha ilerideki akıntı ise 300 yıldır ilk defa çölde göl oluşumuna neden oldu.
Şu sıralarda kar ve yağmur yağışı normalden çok daha az, o kadar ki buzların eriyince aşağı taraftaki çiftçiler su kesintileri ile karşılaşabilirler.
Greenpeace Doğu Asya yetkilisi Liu Junyan: "Bölge boyunca gerçekleşen erimeler göllere ulaşıp, yıkıcı sellere sebep oluyor. Baharda sellerde artış göreceğiz ancak sulama için en çok ihtiyaç duyulan yaz mevsiminde su miktarı azalacak" açıklamasında bulundu.
Güncelleme: 10/12/2020
Kaynak: Carlos Garcia Rawlins, "The Thaw Of The Third Pole: China's Glaciers In Retreat", reuters.com, çev. Furkan Kargıoğlu, yaklasansaat.com, 24/11/2020