... konulu sunumlar: "İnsan Haklarını güvenceye alan bir Avrupa Konseyi andlaşması"— Sunum transkripti:
1 İnsan Haklarını güvenceye alan bir Avrupa Konseyi andlaşması Avrupa Sosyal Şartıİnsan Haklarını güvenceye alan bir Avrupa Konseyi andlaşmasıAvrupa Sosyal Şartı hak ve özgürlükleri ve taraf Devletlerin uymasını sağlamak için bunları güvenceye alan bir denetim sistemini öngörmektedir. Yakın geçmişte (1996) yenilenen Şart, Avrupa Yenilenmiş Sosyal Şartı adını alarak 1999 tarihinde yürürlüğe girmiş ve giderek 1961 tarihli ilk Şartın yerini almaya başlamıştır.
2 Şartın güvenceye aldığı haklar herkesin günlük hayatını ilgilendiren haklardır KonutSağlıkEğitimÇalışmaToplumsal ve hukuksal korumaKişilerin serbest dolaşımıAyrımcılık yasağı
3 Konutbelli yeterlilik düzeyinde ve elverişli maliyette bir konutta oturabilmek; yeri yurdu olmayanların sayısının azaltılması; yoksul ve/veya dar gelirli kesimlere yönelik bir konut siyaseti;konuttan çıkarılma tehlikesini azaltacak usullere başvurulması;yabancıların sosyal konutlardan ve konut yardımlarından eşitlik içinde yararlanmaları;ailelerin ihtiyaçları doğrultusunda yeni konut yapımı ve konut yardımı.
4 Sağlıkhalkın tümünün yararlanabileceği etkili sağlık hizmetleri yapısı;sağlıklı bir çevre güvencesini kapsar biçimde hastalıkları önleyici siyaset izlenmesi;çalışma hayatında güvenlik ve sağlık amacıyla hukuken ve fiilen çalışma ortamındaki tehlikelerin ortadan kaldırılması;anneliğin korunması.
5 Eğitim ücretsiz ilk ve orta öğretim; ücretsiz ve etkili mesleğe yönlendirme hizmetleri;başlangıçta mesleki öğretim (genel orta öğretim vemesleki öğretim), üniversite düzeyinde yükseköğretim ve üniversite dışı yüksek öğretim, sürekli vemesleki öğretim;yerleşik yabancıların yararlanması amacıyla özel tedbirler;özürlü çocukların okula yerleştirilmesi;özürlü kişilerin eğitimden ve mesleki öğretimden yararlanması.
6 Çalışma Çalışma Özgürlüğü zorla çalıştırmanın yasaklanması;15 yaşından küçük çocuk çalıştırmanın yasaklanması;15 ve 18 yaş arasında özel çalıştırma koşulları;hayatını serbestçe girdiği bir işte çalışarak kazanma hakkı.
7 Çalışma Eşitlikçi çalışma koşulları tam çalıştırmayı sağlama amacıyla ekonomik ve sosyal siyaset izlenmesi;ücret ve çalışma süresi konusunda adil çalışma koşulları;işe son verilmesi halinde korunma;manevi ve cinsel saldırıya karşı korunma hakkı.
8 Çalışma Toplu haklarekonomik menfaatleri savunmak için sendika ve işveren örgütleri kurma özgürlüğü ve bunlara üye olma veya olmama konusunda bireysel özgürlük;iki taraflı danışma, toplu görüşme, uzlaşma ve seçimlik hakemliğin geliştirilmesi;grev hakkı.
9 Hukuki ve toplumsal koruma çocuğun hukuki durumu;genç suçluların ıslahı;kötü muamele ve şiddete karşı koruma;emek sömürüsünün (cinsel ve sair) her biçimiyle yasaklanması;ailenin hukuken korunması (eşler arasında eşitlik ve çocuklara eşit muamele, eşlerin ayrılığı durumunda çocukların korunması);sosyal güvenlik, sosyal yardım ve sosyal hizmetlerden yararlanma hakları;yoksulluk ve toplum dışı kalmaya karşı korunma hakkı;çalışanların çocuklarına bakılması;yaşlı kişiler yararına özel tedbirler alınması.
10 Kişilerin dolaşımı aile birleştirme hakkı; vatandaşların yurtdışına çıkış hakkı;sınır dışı etmede usul güvenceleri;göçmen işçiler hakkındaki işlemlerin basitleştirilmesi.
11 Ayrımcılık yasağıkadın ve erkeklerin eşit muamele görme ve çalıştırmada fırsat eşitliği hakkı;vatandaşlar ve yasal olarak çalışan ve/veya yerleşik olan yabancılar için, ırk, cinsiyet, yaş, renk, dil, din, kanı, ulusal aidiyet veya sosyal menşe, sağlık durumu veya bir ulusal azınlığa mensup olup olmama gözetilmeksizin Şart’ta belirtilen hakların güvenceye alınması;aile sorumlulukları üzerine kurulu ayrımcılığın yasaklanması;toplumla bütünleşme ve toplum hayatına katılma konusunda özürlülerin hakları.
12 Avrupa Sosyal Hakları Komitesi Şart’ta belirtilen taahhütlere saygı gösterilmesi Avrupa Sosyal Haklar Komitesi’nin denetimine bağlı tutulmuştur. Komite’nin bağımsız ve yansız nitelikte on beş üyesi Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesi tarafından altı yıl görev süresiyle seçilir, bu görev süresi bir kez yenilenebilir. Komite taraf Devletlerin ulusal durumlarının Şart’a uygun olup olmadığına karar verir.
13 Ulusal raporlar üzerinde yapılan denetim usulü Yargılama evresiŞart’ın uygulanmasıhakkında devlet raporlarıToplumsal Ortakların ve SivilToplum Kuruluşlarının GözlemleriAvrupa Sosyal Haklar Komitesi (ASHK)Mevzuat ve uygulamaların şart’a uygunluğunu denetler ve rapor usulünde kararlar alır
14 Ulusal raporlar üzerinde yapılan denetim usulü İzleme evresiTaraf Devlet temsilcilerinden oluşan ve Toplumsal Ortakların Gözlemci olduğuHükümet KomitesiDevletlerin durumlarının Şart’a uygun olduğu kanısına varır.Aksi takdirde, Bakanlar Komitesi’ni ilgili Devlet hakkında tavsiye kararı almaya davet edebilir.Bakanlar KomitesiUlusal durumlarını Şart’a uygun hale getirmesi için Devletlere tavsiyeler yöneltir.
15 Raporların sunuluşuŞart’ın maddeleri dört konusal başlık altında toplanmaktadır.Devletler her sene, bu konusal başlıklardan birini kapsayan bir rapor sunarlar.Raporlar her sene en geç 31 Ekim’e kadar sunulur.Bu şekilde Şart’ın herbir maddesi dört yılda bir incelemeye tabi tutulmaktadır.Dört konusal başlık aşağıdaki şekilde gruplandırılmıştır:1. Grupİstihdam, eğitimve fırsat eşitliği2. GrupSağlık, sosyal güvenlik veet sosyal koruma3. GrupÇalışmaya ilişkin haklar4.GrupÇocuk, aile, göçmenler- 1. Madde- 3. Madde- 2. Madde- 7. Madde- 9. Madde- 11. Madde- 4. Madde- 8. Madde- 10. Madde- 12. Madde- 5. Madde- 16. Madde- 15. Madde- 13. Madde- 6 .Madde- 17. Madde- 18. Madde- 14. Madde- 21. Madde- 19. Madde- 20. Madde- 23. Madde- 22 .Madde- 27. Madde- 24. Madde- 30. Madde- 26. Madde- 31. Madde- 25. Madde- 28. Madde- 29. Madde
16 Toplu şikâyet usulüAvrupa Sosyal Haklar Komitesi’ne, Şart’ın ihlal edildiği iddiaları ile başvuru olanağı tanımıştır.Başvuru yapma yetkisi olan örgütlerBu usulü kabul eden bütün Devletler için:1. CES, BUSINESSEUROPE ve OIE;2. Avrupa Konseyi nezdinde katılma yetkisi tanınmış ve bu amaçla hazırlanan listeye Hükümet Komitesi tarafından kaydedilmiş olan sivil toplum kuruluşları (ONG);3. İlgili Devletin sendikaları ve işveren örgütleri;Ayrıca aşağıdaki imkanı tanımış Devlet hakkında:4. Ulusal sivil toplum kuruluşları.
17 Avrupa Sosyal Haklar Komitesi (ASHK) Toplu şikâyet usulüYargılama evresiŞart’ın ihlâl edildiğini öne süren sendikalar, işveren örgütleri ve sivil toplum kuruluşlarının şikâyetleriAvrupa Sosyal Haklar Komitesi (ASHK)Başvuru koşullarına uygunluk ve esas hakkında karar verirİzleme evresiBakanlar KomitesiDevletlerin durumlarını Şart’a uygun hale getirip getirmediklerini denetler. Aksi takdirde ilgili Devlet karşı tavsiye kararı alır
18 Taraf Devletlerde Şartın uygulanmasına ilişkin alınan sonuçlar Denetim mekanizmasının çalışmaları sonucunda Devletler ulusal durumlarını Şart’a uyumlu kılabilmek için pek çok yasa ve uygulama değişikliği yapmaktadır.Bu sonuçların ayrıntıları (ve yapılmakta olan değişiklikler) her Devlete ilişkin olarak internet sayfasında yer almaktadır.
19 Şart hakkında daha fazla bilgi istenirse ? Department of the European Social CharterDirectorate General of Human Rightsand Legal AffairsCouncil of EuropeF – Strasbourg Cedex