Dr. Henry Jay Heimlich tarafından 1974 yılında bulunan ve nefes borusuna kaçan yabancı bir cismin sonucu oluşan boğulma tehlikesine karşın hayat kurtaran bir manevradır.
Boğulma tehlikesindeki hastada tam tıkanma olduğundan emin olunmalıdır. Tam tıkanma hava girişinin tamamen engellendiği tıkanmadır ve sadece tam tıkanma belirtileri gösteren kişiye Heimlich manevrası uygulanır.
Tam tıkanmanın Belirtileri Nelerdir?
- Hasta nefes alamaz.
- Konuşamaz.
- Cilt rengi giderek morarır.
- Hasta acı çeker, ellerini boynuna götürür.
Bu durumda Heimlich Manevrası uygulanır.
Heimlich Manevrası bilinci açık olan kişiye uygulanan yöntem ve bilinci kapalı olan kişiye uygulanan yöntem olarak ikiye ayrılır.
Bilinci yerinde olan kişilerde Heimlich manevrası:
- Hasta ayakta ya da oturur pozisyonda olabilir.
- Arkadan sarılarak hastanın gövdesi kavranır,
- Bir elin başparmağı midenin üst kısmına, göğüs kemiği altına gelecek şekilde yumruk yaparak konur.
- Diğer el ile yumruk yapılan el kavranır,
- Kuvvetle arkaya ve yukarı doğru bastırılır ve bu hareket 5-7 kez olmak üzere yabancı cisim çıkarılıncaya kadar tekrarlanır.
- Şah damar üzerinden hastanın nabız denetlenir.
Yabancı cisim soluk borusundan çıkartılamazsa bir süre sonra kişinin bilinci kapanacaktır ve bu durumda derhal tıbbi yardım istenmelidir. Hastaya Temel Yaşam Desteği uygulanmalıdır. Hastaya nefes verdikten sonra hava gitmiyorsa tıkanıklık olduğu düşünülür, ilk yardımcı ağız içinde yabancı cisim olup olmadığını kontrol etmeli, yabancı cisim görüyorsa çıkarmalıdır.
Bilincini kaybetmiş kişilerde Heimlich Manevrası:
Derhal 112 acil yardım aranmalıdır. Aşağıdaki bilgiler sadece ilk yardım eğitmenleri tarafından uygulanabilir.
- Hasta yere yatırılır, yan pozisyonda sırtına 5 kez vurulur,
- Tıkanma açılmadığı takdirde hasta düz bir zeminde başı yana çevrilir,
- Hastanın bacakları üzerine ata biner şekilde oturulur,
- Bir elin topuğunu göbek ile göğüs kemiği arasına yerleştirilir, diğer el üzerine konur,
- Göbeğin üzerinden kürek kemiklerine doğru eğik bir baskı uygulanır,
- Şah damarından nabız ve solunum değerlendirilir ve işleme yabancı cisim çıkıncaya kadar devam edilir.