Astronomi ve Fiziğin Gelişimi
Bu mevzuda çalışan ilk çağdaş bilim adamının Nicolaus Copernicus 1473-1543 olduğu söylenebilir. Copernicus, Güneşin Dünya çevresinde değil, tersine Dünya’nın Güneş çevresinde belli bir yörüngede döndüğünü ileri sürmüştür. Bu varsayım Jüpiter gibi daha uzaktaki seyyarelerin neden alt yukarıya senede bir kere arka tasarıdaki yıldızların tersine güzergahını değiştirdiğini açıklamıştır. Bu tersine dönüş Dünya’nın Güneş etrafinda izlediği yolda […]
Bu mevzuda çalışan ilk çağdaş bilim adamının Nicolaus Copernicus 1473-1543 olduğu söylenebilir. Copernicus, Güneşin Dünya çevresinde değil, tersine Dünya’nın Güneş çevresinde belli bir yörüngede döndüğünü ileri sürmüştür. Bu varsayım Jüpiter gibi daha uzaktaki seyyarelerin neden alt yukarıya senede bir kere arka tasarıdaki yıldızların tersine güzergahını değiştirdiğini açıklamıştır. Bu tersine dönüş Dünya’nın Güneş etrafinda izlediği yolda değişiklerini “geçmesinden” kaynaklanmaktadır. Bu varsayım aynı zamanda Venüs ve Merkür’şöhret neden Güneş’deri hiç bir zaman çok uzakta olmadığını da açıklamaktadır, zira bunların yörüngeleri Dünya’ya göre Güneş’e daha yakındır. Bu kadar açıklayıcı olmasına rağmen yeniden de Copernicus’un fikirleri hemen kabul görmemiştir ve uzun yarıyıllar süresince Aristoteles’in modeli batı biliminde egemen olmuştur.
Aristoteles’in modeline en tesirli ve son darbeyi Padua Üniversitesi’nden Galileo Galilei 1564-1642 indirmiştir. Galileo, muhtemelen bilimsel usulü bütün anlamıyla kullanan ilk inceleyicidir.
Yaptığı bir hayli deneyle Aristoteles fiziğinin büyük kısmının yanlış olduğunu göstermiştir. Misalin, Aristoteles şayet bir cisim ötekisinden iki kat daha ağırsa bunun hafif olandan aynı biçimde iki katı büyük bir süratle yere düşeceğini düşünüyordu, ancak Galileo böylesi iki cismin hareketlerini ölçtüğünde eğik bir düzlemde, o yarıyılda henüz hür düşmenin anlamı öğrenilmiyordu bunların tamamen aynı olduğunu gösterdi. Bu netice, o güne kadar kabul edilen fizik anlayışında büyük bir yanlışlık olduğunu gözler önüne sermişti. Galileo, ayrıca atalet teorisini de bulmuştur, buna göre bir nesne harekete başladığında ters güzergahtan her hangi bir kuvvet etkilemediği takdirde sürtünme ya da yerçekimi gibi aynı güzergahta ve aynı süratte hareketine devam eder. Atalet teoriyi, Batı biliminin bakış açısında büyük bir tesir üretmişlerdir.
Galileo’nun semanı teleskopla araştıran ilk bilim adamı olduğu sanılmaktadır ve bunu yaptığında Aristoteles’in düşüncelerinin yanlış olduğunu fark etmiştir. Ay’ın inanılmaz bir küre olmadığını üzerinde dağların ve kraterlerin bulunduğunu, Güneş’in harikulade ve sabit olmayıp üzerinde kirlerin var olduğunu, bunların hareket edip ara gizeme gözden kaybolduğunu, Venüs’şöhret zaman zaman değişik göründüğünü başka bir deyişle kendisinin parlamayıp daha çok gelen ışınları yansıttığını ve dünya merkezli bir yörüngeyi izlemediğini, Copernicus’un bizim yıldızımızın çevresinde dolananlar dediği ve güneşin çevresinde gezen seyyareler gibi Jüpiter’in de çevresinde dönen dört uydusu olduğunu ve Satürn’şan da küre şeklinde değil, kullandığı ilkel teleskobuna göre, boynuz şeklinde olduğunu gözlemlemiştir.
Galileo’nun çalışmalarından sonra doğaya doğrudan bakmanın ne kadar bedelli ve usluca olduğunu kimse inkar edemez olmuştur.
Belki de Copernicus ve Galileo’dan sonra en sansasyonel bilim adamlarından birisi de Copernicus’un teorisini açıklayan astrolog ve astronom Johannes Kepler’dir 1571-1630. Kepler, seyyarelerin yörüngelerini beş harikulade geometrik biçimle açıklamıştır, buna göre Satürn’şöhret yörüngesinin içe bakan yüzeyine çizilen bir küpün suratları Jüpiter’inkinin yüzeyini kaplar ve bunun içine çizilen bir tetrahedral de Mars’ın yörünge yüzeyini tanımlar. Daha sonraları Kepler, seyyarelerin hareketlerini müzikte ki akorlara bile uydurmaya çalışmıştır. Bu araştırmaları sonunda güneş sisteminin hakikat kumpasını bulmayı muvaffak olmuş başka bir deyişle seyyarelerin güneşin çevresinde elips şekilli yörüngelerde ve güneşe olan uzaklıklarına göre döndüklerini kavramıştır.
Kepler’in çalışmaları tabiatta belli bir kumpas olduğunu açıklayan en iyi yaklaşımlardan birisidir. Şayet belli bir kumpas var olmasaydı bilim bir müddet kaybından başka bir şey olmayacaktı: Fiziksel dünyanın sihirciler ya da şeytanca eforlar tarafından idarenmediğini bunun yerine anlaşılması muhtemel, şahsi yaklaşımlara bağlı olmayan evrensel kural ve ilişkiler içerisinde olduğuna dair inancın kuvvetlenmesi Isaac Newton 1642-1727 gibi sonraki yarıyıl bilim adamlarına efor vermiştir. Onun Newton mekaniği, calculus, optik ve yerçekimi yasalarını bulması hep bu inançtan kaynaklanmıştır ve çağdaş fiziğin doğmasına büyük katkısı olmuştur.