Başbakan Viktor Orbán, Macaristan hükümetinin olağanüstü hal ilan ettiğini ve Ukrayna’daki savaşın ardından kendisine yeni yetkiler verdiğini duyurdu.
Yeni yetki, Budapeşte hükümetinin kararları kararnameyle onaylamasına, temel hakları kısıtlamasına izin veriyor – bazıları bunun Orbán hükümeti tarafından parlamentoyu atlamak ve eleştirileri boğmak için kötüye kullanacağından korkuyor.
Nisan ayında üst üste dördüncü dönem kazanan Orbán hükümeti, daha önce 2015’te artan göç seviyeleri nedeniyle ve daha yakın zamanda Covid-19 salgını sırasında özel yasal emirler kullanmıştı.
Salgına yanıt olarak hükümetin tercih ettiği terimi kullanacak olursak, en son “tehlike durumu” Macaristan’da hala yürürlükte ancak Haziran ayında sona eriyor. Eleştirmenler, örneğin kamu verilerine erişimi kısıtlamak ve yerel referandumları önlemek için kullanıldığını söylüyor.
Orbán, 24 Mayıs Salı günü bir Facebook videosunda, Ukrayna’daki savaşın “Macaristan için sürekli bir tehdit” oluşturduğunu ve bunun “fiziksel güvenliğimizi riske attığını ve ekonomimizin ve ailelerimizin enerji ve finansal güvenliğini tehdit ettiğini” söyledi.
Orbán, yanıt olarak Çarşamba gününden itibaren bir “savaş tehlikesi durumunun” yürürlüğe gireceğini ve hükümetin “hemen yanıt vermesine ve Macaristan ve Macar ailelerini mümkün olan her şekilde korumasına” izin vereceğini söyledi.
25 Mayıs Çarşamba günü, Orbán yeni acil durum yetkileri kapsamındaki ilk önlemleri açıkladı: Hanehalkı harcamaları ve savunma yatırımları üzerindeki üst sınırını finanse etmek için bankalara, enerjiye, telekomünikasyona, perakende şirketlerine ve havayollarına ekstra vergilerle darbe. Detayların perşembe günü açıklanacağını söyledi.
Macaristan’ın yıllık enflasyonu yüzde 9,5’e yükselirken, bütçe açığı seçim öncesi harcama çılgınlığı nedeniyle ilk çeyrekte şişti.
Yeni yasal düzen, Orbán’ın 2011’de kabul edilen anayasasında Salı günü üçte iki çoğunluk tarafından onaylanan 10. değişiklikle mümkün oldu.
Hükümete “komşu bir ülkede silahlı çatışma, savaş veya insani felaket” durumunda “tehlike durumu” ilan etme yetkisi veriyor.
Bir hak örgütü olan Macar Helsinki Komitesi (HHC), dedim Parlamentoyu kararnamelerle geçersiz kılmak için “bir başka açık yetki yetkisi” sağlar.
OHAL KHK’ları, ancak parlamentonun desteği ile 15 günlük bir başlangıç döneminden sonra yürürlükte kalabilir. Orbán’ın parlamentoda üçte iki desteği var ve bu da bunu bir formalite haline getiriyor.
Bununla birlikte, Helsinki Komitesi, kararnamelerin öne sürülebileceği alanların kapsamının “aşırı genişlediğini” ve nihayetinde herhangi bir politika alanını kapsadığını söyledi.
Macar Sivil Özgürlükler Birliği (TASZ), Macaristan’daki olağanüstü halin “kalıcı hale geldiğini” söyledi.
bu haklar grubu dedi Bu hareket Orbán’a “her zamankinden daha fazla hareket alanı” sağlıyor ve “herkesin temel haklarını kısıtlamasına veya basitçe askıya almasına” izin veriyor.
TASZ bir gönderide, “Hükümet, kendi iktidar hedeflerine ulaşmak için özel yasal düzeni zaten kullandı ve vatandaşları koruma arzusu tarafından yönlendirilmedi.” Dedi.
Zirve yok mu?
Orbán hükümeti, on yılı aşkın bir süredir demokratik gerileme nedeniyle AB’nin incelemesi altında bulunuyor.
Alman Yeşil Milletvekili Daniel Freund, Orbán’ın artık demokratik bir hükümet başkanı olmadığı için önümüzdeki hafta AB liderleri toplantısından çıkarılması gerektiğini savundu.
Freund, Çarşamba günü Avrupa Konseyi başkanı Charles Michel’e yazdığı bir mektupta, “Macaristan başbakanı Viktor Orbán, Macaristan’da demokrasi restore edilene kadar artık Avrupa Konseyi toplantılarına katılmamalıdır.”
Freund, yeni tehlike durumunun gerekçesinin pandemi sırasında ortaya çıkandan “hatta daha zor” olduğunu söyledi ve bunun Orbán’ın “kararnameyle yönetmesine” ve parlamenter gözetim olmaksızın yasaları askıya almasına izin verdiğini savundu.
Liberal Belçika Milletvekili, eski başbakan Guy Verhofstadt tweet’inde “Macaristan zaten özgür değildi, artık demokrasi değil” dedi.
Kaynak : https://euobserver.com/rule-of-law/155058?utm_source=euobs&utm_medium=rss