Psikoloji Blogu
Çocuğunuzla Oynarken Kullanabileceğiniz İpuçları
Oyun zamanları özeldir. Bu zamanlar eğlenceli olmakla birlikte aynı zamanda çocuk gelişimi için kritik bir öneme sahiptir. Oyun çocukların bir işidir ve dünyayı öğrenme biçimlerindendir. Oyun yoluyla bebek ve çocuklar yeni beceriler denerler, hayal gücü ve yaratıcılığı keşfederler ve diğer kişilerle ilişkileri öğrenirler. Herhangi bir aktivite - kamyonu ileri geri sürmek, çorapları sıraya dizme - çocuklar için eğlenceli olabilir. Çocuk için ilk ve favori oyun arkadaşı ebeveynleridir. Çocuğunuzun en erken döneminde sizinle oynadığını ve bunu, onu beslerken sizin yüzünüzü izlemesi, altını değiştirirken şarkı söylerken sesinizi dinlemesiyle fark edebilirsiniz. Bu yolla bebek öğrenir, keşfeder.
Oyun Oynarken Neler Yapabilirsiniz?
Çocuğunuzun rehberliğini takip edin.
Bir obje, bir oyuncak ya da bir aktivite sunun ve sonrasında bununla neler yapacağını izleyin. Bunun “doğru” şekilde olup olmaması önemli değildir. Size yeni bir yol göstermesine izin verin.
Yavaş gidin
Bir oyuncağın nasıl çalıştığını göstermek harikadır, ancak bunu onun için her zaman yapmak konusunda mesafenizi korumaya çalışın. Siz blok yığınını verin, sonrasında bunu denemesi için çocuğunuzu cesaretlendirin. Yalnızca hayal kırıklığına uğradığı zamanlarda yeterli yardımı yapabilirsiniz.
Çocuğunuzun verdiği sinyalleri okuyun
Çocuğunuz bazen duygularını kelimelerle ifade etmez. Bunun için başka yolları kullanır; sesini, mimiklerini, yüz ifadesini. Kriz öncesi gelen bu sinyalleri okumak size yardımcı olacaktır. Ayrıca bu sinyallerle hangi aktiviteyi oynamayı tercih ettiğini de söylemiş olur.
Oyun alanına bakın
Bu alan çocuk dostu ve güvenli bir alan mı? Çok fazla gürültü ve dikkat dağıtıcı şeyler var mı? Keşfetmesi için güvenli bir yer mi? Koşabileceği, top atabileceği ya da boyama yapabileceği bir alan mı? Bunu bir kaza ya da öfke krizini engellemek adına önce kontrol edebilirsiniz.
Bunu tekrar dene
Çocuğun bir şeyi tekrar tekrar denemesi anne baba için heyecan verici olmayabilir. Çocuklar bir zorlukla başa çıkmak için alıştırma yaparlar. Ve bunu yapabildiklerinde güçlü bir öz yeterlilik duygusuyla ödüllendirilirler. Yeni becerileri daha çok denediklerinde ve üstesinden geldiklerinde yeni zorlukları denemeye ve öğrenmeye devam ederler.
Çocuğunuzun ihtiyaçlarını karşılamak için oyunları uyarlayın
Özel ihtiyaçları olan bir çocuğun ebeveyni, akrabası ya da bakıcısı olabilirsiniz. Fiziksel, zihinsel ve sosyal yetersizlik bazen oyun zamanında zorlayıcı olabilir. Aşağıdaki öneriler oyun zamanlarının daha eğlenceli olması, çocuğunuzun becerisine ve tercihlerine uygun olması için size yardımcı olabilir.
Çevre hakkında düşünün
Ses ve ışık gibi değişkenler çocuğunuzu nasıl etkiler? Eğer çocuğunuz oyun zamanında bunlardan olumsuz olarak etkileniyorsa daha az uyaranlı bir ortamda oyun oynayabilirsiniz.
Çocuğunuz yeni şeylere nasıl tepki verir?
Bazı bebekler ve erken yaştaki çocuklar çabuk uyarılır. Oyun zamanlarınıza bir obje ya da bir oyuncakla yavaşça başlamayı deneyin. Sonra başka oyuncakları oyununuza ekleyebilirsiniz. Burada da çocuğunuzun reaksiyonlarını izleyin. Yüksek sesten irkiliyor mu? Bir ayıcık ona dokunduğunda ya da sarıldığında gülüyor mu?
Akranların katılımı
Özel ihtiyaçları olan çocuklar için tipik gelişim gösteren bir çocukla kurulan arkadaşlıklar önemlidir. Çocuğunuzun başka çocuklarla oynaması için oyun günleri ayarlayabilirsiniz. Bu çocuğunuzun sosyal becerileri öğrenmesi, çatışma çözümlemesi ve empati gelişimi için önemlidir.
Çeviren: Sevde Amil
Kaynak: Zero to Three