Paul Goble, Staunton, 21 Mayıs
Tarih, genellikle kazananlar tarafından yazılır; ama bir noktada galip gibi görünenler, diğerinde mağlup olarak ortaya çıkabilirler. Sonrasında mağlup olanlar ortaya çıkıp Zümrüd-ü Anka gibi geri gelebilir ve kendileri de dahil olmak üzere herkesin hayal edebileceğinden daha büyük, daha uzun bir zafer kazanabilirler.
Bugün, dünyanın dört bir yanındaki Çerkeslerce, “milletin ölümü” için söylenen ‘’Lepqğek’ued’’ Çerkes sözcüğü, Rusların Kafkasya’ya yönelik emperyalist ilerleyişe karşı bir asırdan fazla süren direnişin ardından, 1864’te atalarının öldürülmesinin ve sürülmesinin yıldönümü olan güne işaret ediyor.
Rus devletinin yöneticilerinin bu soykırımla Çerkeslerin yaşadıkları topraklara sahip olma isteği “Rusya’nın Ermenistan’a ihtiyacı var, Ermenilere değil” şeklindeki bir Rus generaline ait kötü bir söylemin örneğini yansıtıyordu.
150 yıldan uzun bir süre önce Rus ordusu tarafından Çerkes halkı yok edildi. Çerkes ulusunun çöküşü ile Rus imparatorluğu genişledi. Bunun şüphesiz ki Rusların zafer iddialarını haklı çıkardığı görülüyor ve Çerkesler , ‘’Lepqğek’ued’’ veya “milletin ölümü” nü kabul ediyordu.
Ama Ortadoğu, Avrupa ve Kuzey Amerika’daki diasporada beş milyondan fazla nüfusu ve Rus devletinin yok ettiği Kuzey Kafkasya’daki tarihi anavatanlarında 500.000’den fazla nüfusu olan Çerkesler hayata döndü. Onlar artık 1864’ün ötesine bakıyorlar, Ruslar zaferleriyle galip gelemeyecekler.
Bu günkü Çerkes topluluğu hem anavatanında hem de diasporada eskisinden daha güçlü. Vladimir Putin’in 2014 Olimpiyatlarını Çerkeslerin atalarının vahşice öldürüldüğü ve sürüldüğü yer olan Soçi’nin soykırım alanında yapmaya yönelik kabul edilemez kararıyla harekete geçtiler.
Bu durum, bu hafta içinde Çerkeslerin gösterileri ve yorumlarında görülebilir. caucasustimes.com/ru/cherkesy-napomnili-o-genocide / justicefornorthcaucasus.info/?p=1251679365)
Ama onların önemli yeni bir kitaplarından birinde Çerkeslerin kronikleşen eylemleri daha net bir şekilde gözlemlenebilir. Çerkesya’da (Xlibris, 2017).
Amman’da doğan emekli bir pilot olan Adel Bashqawi, halkının tarihinin antik çağlardan günümüzün mücadelelerine kadar izini sürdü. (Şu ana kadar Çerkesler hakkında öğrendiğim pek çok şey ve öğrendiğim Çerkes sözcüğü Lepqğek’ued yazarın kitabındandır)
Fakat onun kitabı ve Çerkes halkının tarihi başka bir sonuca işaret ediyor: Bir noktada mağlup edilenler zaferle geri dönebilirler. Ve Rus zaferinin bu üzücü yıldönümünde, Bashkawi’nin altyazılı “Circassia: Born to Be Free” kitabı Çerkesler arasında olup biteni her şeyden çok daha iyi yakalar.
Özgürlüğe bağlı kalan bir millet yenilmez, ancak pek çok konuda uğruna yaşanılan yenilgilerin acısını çeker. Ve Çerkeslerin yine bir kez daha zafer ve özgür olacağına inanıyorum.
Bir yıl önce “bir milletin ölümü” nü gerçekleştirdiklerini düşünenler, en büyük kaybedenler olarak görülecektir.
Çeviri: Tlepşuko Ömer Çakırer
Cherkessia.net, 22 Mayıs 2018