çin halk cumhuriyeti
-
dünyanın nüfus itibariyle en kalabalık ülkesi.
ufukta muhtemel bir dünya savaşı görülüyor bu gerçek. şimdi mi olur ukraynada mı olur orası nato'nun tavrına bağlı. ama çin olgusu unutulmamalı ve çin'in kapanmayan yarası tayvan. bu devlet çok değil 100 sene önce açlıktan kendi halkını besleyemeyecek düzeydeydi. ordusu ise diğer modern devletlerle kıyaslanamayacak şekilde ilkeldi. fakat şunu da unutmamak gerek çin tarihte daima büyük devletti. bu altyapıya sahip milletler büyük devlet komplekslerine sahiptir. tıpkı rusya tıpkı osmanlı'nın ardılı türkiye gibi. kışkırtıldığı zaman diğer milletler gibi kendi köşesinde sinip pusmaz, daha da agresif olurlar.
(bkz: çin iç savaşı)'nda komünistlerin galip gelmesiyle ülkede hızlı bir değişim yaşandı. milliyetçilerin lideri yani devrik lider çan kay şek tayvan adasına kaçıp çin cumhuriyetini burada devam ettirdi. günümüzde ise gerçek çin kim tartışmalarına hala sebebiyet veren olay budur. tavyanı çin cumhuriyeti olarak kabul edenler ile çin'in arası bu yüzden iyi değildir. mao ülkede mutlak egemen olduktan sonra kendi partisi içindeki muhalifleri temizleyeceği adına da (bkz: kültür devrimi) dediği kıyımı başlattı. çin ekonomisi 1965'den sonra toparlanmaya başlamış, fakat mao efendi gerçek sosyalizmden uzaklaşıldığını sovyetler birliğin'de kapitalistlerin yerini bürokratların aldığı bir sisteme dönüştüğünü işlerin daha da kötüye gittiğini düşünüyordu. ( sovyetler birliği hakkındaki düşüncesi doğru yiğidi öldür hakkını yeme) aynı şekilde çin'de de bürokrasi devrimci ideallerden sapmış, kendi çıkarlarını kollayan elitler sosyalizmine dönüşmüştü. mao bu durumu en olmayacak şekilde çözmek için kolları sıvadı. mao'nun yarattığı külte hala kayıtsız şartsız itaat eden gençleri yanına çekerek, lise ve üniversite öğrencilerini sokağa döktü eğitimde hala burjuva kırıntıları olduğunu söylüyor bunları temizlemeleri için gençleri kıyım yapmaları hakkında kışkırtıyordu. çin komünist partisi merkez komitesi 1966'da resmen yayınladığı genelgede "büyük proleter kültür devrimi" adını verdiği bir temizlik harekatı başlattı. orta okullar 1969'a kadar lise ve yükseköğrenim ise 1972'ye kadar kapalı kaldı. kendilerini "kızıl muhafızlar" olarak niteleyen öğrenci grubu mao'nun işaret ettiklerini bir bir temizledi. 1969 yılında mao bu kadar kıyım yeter diyerek "kültür devrimi" sırasında cellat olarak kullandığı yaklaşık 20 milyon kadar olan öğrenciyi köylülerden eğitim alın diyerek kırsala sürdü.
velhasıl mao, 1976'da ölene kadar tarım ülkesi olarak başına geçtiği ülkeyi yarı sanayileşmiş olarak bıraktı. 1952'den 1978'e kadar ortalama 6,8 büyüyen bir ülkeden bahsediyoruz. bu büyümenin neredeyse topraktan başladığını kabul etmekle birlikte 1978'de sanayi ürünleri çin ekonomisinin %48'ini oluşturuyordu. kalite olarak belki batı ile rekabet etmeyebilir ama dandirik çin malı diye tabir edilen plastik ürünlerden tut atom bombasına, otomobilden gemiye kadar ülkede gereksinim duyulan her ürünü üretiyordu. günümüzde ise uçak gemisi, savaş jetleri ve siber savaşta dünyanın jandarması olan amerika'ya kafa tutacak tek ülke olarak görülüyor.
ekşi sözlük kullanıcılarıyla mesajlaşmak ve yazdıkları entry'leri
takip etmek için giriş yapmalısın.
hesabın var mı? giriş yap