Kısırlığın Sebepleri
Çocuk isteyen birçok çift hiç sorun yaşamadan bebek sahibi olabilirken bazı çiftler de gebe kalma konusunda sorun yaşarlar. Kısırlık sorunlarının yaklaşık üçte biri erkekten kaynaklanırken üçte biri de kadından kaynaklanır. Geri kalan üçte birlik oranın ya sebebi bilinmemektedir, ya da hem kadın hem de erkekten kaynaklanan bir sorundur.
Birçok çift için hamilelik hemen gerçekleşmez. Hamile kalmak için 6 aylık bir deneme sürecinden sonra çiftlerin sadece %69'ı hamilelik sevincini yaşar. Kısırlık, bir yıl düzenli cinsel ilişkiden sonra gebe kalamanıa durumudur. Çiftlerin yaklaşık olarak %1U ile %15'i bu sorunla karşı karşıya kalır. Ancak birçok çift bir yıl boyunca deneyip başarılı olamadıktan sonra da gebe kalmayı başarmaktadır.
Kısırlık 6 milyondan fazla Amerikalı çifti etkilemektedir. Günümüzde yaşam tarzındaki değişikliklerin doğurganlığı nasıl artıracağı üzerine bilgi akışının artması ve yardımcı üreme teknolojisindeki gelişmelerle daha önceden kısırlık çeken çiftlerin %50'sinin bebek sahibi olması sağlanmaktadır.
Kısırlıkla ilgili tıbbi destek almayı düşünüyorsanız, bu sürece başlamadan önce sağlık sigortanızın kapsamını kontrol etmenizde fayda vardır. Çünkü sigorta şirketleri, karşıladıkları testler ve tedaviler konusunda ciddi farklılıklar göstermektedir.
KADINLARDA KISIRLIK
Bir kadının gebe kalmasındaki en önemli faktörlerden biri yaştır. Kadınlar 30-34 yaşlan arasındayken 7 çiftten l'i, 35-39 yaşları arasındayken 5 çiftten l'i ve 40-44 yaşlan arasındayken de her 4 çiftten l'i kısırlık sorunu ile karşılaşır.
Kadınlarda kısırlığa yol açan diğer nedenler şöyle sıralanabilir:
■ Dölyatağı boaısundaki (Yumurtalıktan yumurtayı rahme ve sperm ile yumurtanın karşılaştığı yere getiren borular) sorunlar kısırlıkla ilgili sorunların yaklaşık %30'unu oluşturur.
Dölyatağı boruları, yara dokusu (yapışma) yüzünden tıkanabilir, ya da yumurtalıklardan ayrılabilir. Dölyatağı borularında meydana gelen bu hasar, iltihaplı pelvik hastalığından , önceden geçirilmiş dış gebelikten , endometriyozis'ten , ya da pelvik ameliyatlardan kaynaklanabilir.
■ Seyrek yumurtlama (yumurtanın serbest bırakılması) kadından kaynaklanan kısırlık sorunlarının
yaklaşık %20'sini oluşturur. Çok zayıf, ya da çok kilolu olmaktan, ya da polikistik yumurtalık sendromundan kaynaklanabilir. Hormon üreten diğer salgı bezlerinde (tiroid, hipofiz, ya da böbrek üstü bezleri) sorun olması da yumurtlamaya engel olabilir.
■ Rahim hastalıkları, kadınlarda kısırlık sorunlarının yaklaşık %20'sini oluşturur. Rahim rahatsızlıkları yumurtanın rahim duvarına yerleşmesini önleyebileceği gibi düşüklere de yol açabilir. Bu tür rahim hastalıkları; kanserojen olmayan tümörleri , rahimde ekstra lifli bir bağı ya da önceden geçirilmiş ameliyatlardan kaynaklanan rahimdeki izleri içerir. Endometriyozis. vumurtahktan yumurtanın çıkısını engelleyen bir rahim kistine ya da toksik maddelerin ortaya çıkmasına neden olabilir.
ERKEKLERDE KISIRLIK
Kısırlık sorunlarının yaklaşık üçte biri erkeklerden kaynaklanmaktadır. Erkeklerin çocuk sahibi olabilmeleri için yeterli miktarda sperm üretmeleri ve bu spermlerin büyük bölümünün rahme ve dölyatağı borularına ulaşabilmeleri için uygun şekilde hareket edebilmeleri (kendi kendine hareket kabiliyeti) gerekmektedir.
Bir spermin yumurtayı dölleyebilmesi için normal bir şekle sahip olması (morfoloji denir) da
gerekmektedir. Bütün erkekler anormal şekillerde ve yetersiz derecede hareket eden spermler üretirler: ancak sorunlar erkeklerin spermlerinin büyük çoğunluğunun anormal bir şekle sahip olmasından va da hareket yetisinin kısıtlı olmasından kaynaklanır.
Anormal sperm sayısı, hareket yetisi ve şekille ilgili sorunların sebepleri, çoğunlukla bilinmemektedir. Erkeklerde kısırlığa yol açabilen diğer bilinen etkenler şunlardır:
■Testisin bosaltıcı kanalını zedeleyen ve spermin idrar yoluna geçişini engelleyen belsoğukluğu gibi cinsel volla bulaşan hastalıklar .
■ Sinirlere zarar veren ve iktidarsızlığa yol açabilen seker hastalığı gibi horun mal bozukluklar.
■ Testislerin iltihaplanması S Varikosel denilen testis torbasındaki varisli damarlar
■ Spermin idrar yoluna geçişinde tıkanıklık ya da damarlarda hasar veya yara izlerine (scarring) yol açabilen prostat ameliyatı benzeri ameliyatlar.
■ İktidarsızlık
■ Spermlerin mesaneye geri gittiği ters boşalma.
■ Kistik fibrozis
■ Üretilen sperm miktarını ya da spermlerin hareket kabiliyetini azaltan alkol, sigara ya da uyuşturucu madde kullanımı.
Makalenin Kaynağı: Aile Sağlığı Ansiklopedisi