Dermatit ve Ekzema
Dermatit ve ekzema, derinin iltihaplanmasına neden olan birçok durum için birbiri yerine kullanılan terimlerdir. Bu hastalıkların en yaygın olanları aşağıda listelenmiştir. Her birinin farklı bir nedeni, ancak benzer semptomları ciltte kızarıklık, kırmızı kabarık yumrular ve/veya bazen birleşerek yamalar oluşturan su kabarcıkları vardır. Şiddetli durumlarda, bu alanlar enfekte olabilir. Uzun süreden beri var olan bir dermatit durumunda cilt kuruyabilir, kalınlaşabilir ve pullanma yapabilir.
Atopik dermatit, ya da atopik ekzema, genellikle “döküntü (raş) yapan kaşıntı” olarak adlandırılır. Döküntü kaşıntıya neden olur; kaşıntı kaşımayı teşvik eder ve kaşıma da daha çok tahrişe neden olur ve döküntü artar. Bu böyle sürüp gider. Bu tür bir ekzemanız varsa, muhtemelen aile bireylerinizden birinin astım, saman nezlesi ya da bir yiyecek alerjisi gibi bir tür alerjisi vardır.Yaşa bağlı olarak döküntü (raş) farklılık gösterir. Bebeklikte yaygındır ve yüzde, boyunda ve kasıkta iltihaplı, sızıntı yapan ya da kabuk bağlamış yamalar olarak görülür. Çocukluk ve ergenlikte döküntü (raş) sıklıkla cilt kıvrımlarında görülür. Atopik dermatit genellikle kendi kendine geçer. Yetişkinlerde ise genellikle eller gibi vücudun belirli bir bölgesinde görülür.
Kontakt dermatit (temas ekzeması), cildi tahriş eden ya da daha nadiren alerjik bir reaksiyona neden olan bir maddeyle temas ettikten sonra oluşur. Her iki durumda da, cildin maddeyle ne kadar süre temas ettiğine bağlı olarak, ciltte kaşıntı olabilir; şişme görülebilir ya da kabarcıklar oluşabilir. Döküntü (raş), doğrudan tahriş eden maddeye maruz kalan bölgede oluşur. Çamaşır deterjanları, takıların (mücevherlerin) yada giysilerdeki kopçalarla çıtçıtların metalleri, eldiven ya da prezervatif (kondom) gibi bazı kauçuk ürünler, bazı kozmetik ürünler, bitkiler (zehirli sarmaşık gibi) ve bazı ilaçlar kontakt dermatite neden olan maddelerdendir. Reaksiyon neredeyse her zaman bunlarla temas ettiktenl 2 gün sonra oluşur.
Staz dermatiti; varisi olan, ayaklan kronik olarak şişen ya da dolaşımla ilgili (sirkülatuar) problemleri olan kişilerde bacaklarda baldırlar, ayak bilekleri ve ayaklarda oluşur. Semptomları arasında, kaşıntının yanı sıra hafif kızarıklık ve şişme vardır. Hastalık ilerledikçe, etkilenen bölge daha çok kızarır. Şişme * tedavi edilmezse, döküntü (raş) kabuk bağlayabilir ve sızıntı yapabilir. İltihaplanma oluşabilir ve bu bölgenin zedelenmesi ülser-leşmeye neden olabilir. Tedaviye, varis çorabı giymekle başlanır.
Seboreik dermatit; kırmızı yamaların çevresindeki pullanmayla karakterizedir ve genellikle başta kepek (konak) (bkz. sf. 558) şeklinde görülür. Ancak; kaşları, kirpikleri, kulakları ve burun ile ağız çevresindeki kıvrımlar da eüdleyerek pullu, kırmızı, yanma yapan ve kaşınan yamalara neden olabilir. Bebeklerde (infant-larda) genellikle kendi kendine geçmeden önce aylar süren ve “konak” (cradle cap) olarak adlandırılan sebore türü görülür. Son derece yaygın olan bu hastalığın nedeni bilinmemektedir.
Perioral dermatit; genellikle akne rosacea ya da akne ile karıştırılır. Küçük kırmızı papüller ve püstüller ağız çevresindeki bölgeyle sınırlıdır ve daha nadir olarak burun çevresinde ve gözaltlannda da görülebilir. Özellikle genç bayanlarda görülür ve nedeni bilinmemektedir. Tetrasiklin, eritromosin ya da minosiklin gibi antibiyotiklerin kullanımıyla dermatit genellikle 1-2 ay içinde kaybolur. Dermatit üzerine sürülen antibiyotik jeller de etkili olabilir.
TEDAVİ SEÇENEKLERİ
Çoğu dermatit türünü kendiniz tedavi edebilirsiniz. Her eczanede bulunabilen ve reçetesiz olarak satılan hidrokortizon krem ve cilt nemlendiriciler, çoğu kontakt dermatit ve seboreik dermatit vakalannı iyileştirebilir. Yine reçetesiz olarak satılan (klorfeniramin ya da difenhidramin gibi) antihistaminik tabletler ya da kapsüller, kaşıntıyı almalarına rağmen uyku yapabilir. Tahrişe neden olabilecek maddeleri belirleyip bunlardan sakınmaya çalışınız.Kepeği tedavi etmenin en iyi yolu, ilaçlı bir şampuan kullanmaktır. Şampuanı ıslak saça uygulayınız ve parmaklannızla tüm kafa derinize yediriniz. Saçınızı durulamadan önce en az 2 dakika bekleyiniz.