25 Mayıs 2004 01:00
İhanet belgesi AKP'de
AKP, 50 yıllık ihanet anlaşmalarına yeni bir halka daha eklemeyi düşünüyor. ABD, yeni üsler öngören bir anlaşma taslağı hazırladı.
NATO zirvesinin yaklaştığı günlerde hükümetin yeni bir ihanet belgesine imza atmaya hazırlandığı ortaya çıktı. Balkanlar, Kafkaslar ve Ortadoğu'daki güçleri için Türkiye'ye bölgesel merkezi üs rolü vermeyi tasarlayan ABD, hem süresiz ve sınırsız izin almak hem de TBMM'yi devre dışı bırakmak için yeni bir askeri anlaşma taslağı hazırladı. Cumhuriyet gazetesinde Mustafa Balbay'ın dün yayımladığı belgeler, AKP Hükümeti ile ABD arasındaki "gizli askeri anlaşmayı" deşifre etti. ABD ve AKP Hükümeti yeni üslerin verileceğine dair haberleri yalanlamıştı. Oysa dün yayımlanan belgelere göre ABD sadece yeni üslerle sınırlı kalmayacak büyük tavizler peşinde. Balkanlar, Kafkaslar ve Ortadoğu'daki güçleri için Türkiye'yi lojistik üs olarak kullanmak isteyen ABD, ''barış dönemi tatbikatları'' adı altında, Türkiye'de savaş uçağı bulundurmak, öncelikli olarak İncirlik ve Konya'yı kullanmak istiyor. ABD, 18 Mart 2004 tarihli taslakta, Türkiye'ye bu konularda mutabakat zaptı imzalamayı önerdi. Taslağa göre, ABD'nin Türkiye'deki askeri faaliyetleri, NATO ve Türkiye-ABD arasında imzalanan anlaşmalara göre biçimlenecek, bu kapsamda TBMM'den izin almak gerekmeyecek. ABD bu anlaşmanın gerekçelerini Türkiye'nin NATO'ya üye olmasından beri imzaladığı askeri anlaşmalara dayandırıyor. Balbay'ın Amerikan kaynaklarından edindiği bilgiye göre, Bush'un Türkiye ziyareti öncesinde bu anlaşma metninde istenilenlere yanıtının en azından şekillenmesi isteniyor. Bush, NATO zirvesine katılmadan önce 26 Haziran'da Ankara'ya resmi bir ziyarette bulunacak.
50 YILLIK İHANET ZİNCİRİ
1951'de imzalanan NATO anlaşması 1954 tarihli ABD'ye ayrıcalıklar anlaşması 29 Mart 1980 tarihli, Savunma ve Ekonomik İşbirliği Anlaşması (SEİA) 16 Mart 1987'de kabul edilen Konya'nın kullanımına ilişkin SEİA'ya ek 12 Ağustos 1996 tarihli uygulama anlaşması 1996 tarihli Konya'nın kullanımı protokolü
ABD'NİN İSTEDİKLERİ
Türkiye ile Amerika Birleşik Devletleri'nin Avrupa Kuvvetler Komutanlığı arasında, Türkiye'de yapılacak eğitim tatbikatlarına ilişkin bir mutabakat metni imzalayalım. Bu metin, Türkiye'nin ABD'ye barış zamanı tatbikatları süresince her türlü desteği sağlamasını öngörsün. Desteğin içeriği, NATO ve Türkiye ile ABD arasında imzalananan anlaşmalara dayalı olarak biçimlensin. Bunun dışında bir istem oluşursa iki ülke temsilcileri birlikte karar versin. ABD, İncirlik ve Konya hava üslerinde 48 savaş uçağı bulundursun. Bu uçakların gereksinimleri de ''silahlı tatbikat konuşlandırması'' koşulları çerçevesinde Türkiye'ye getirilsin. İki ülke arasında yaklaşık 2 aydır değişik zeminlerde görüşmeler yapılıyor. ABD'nin taslak biçiminde metne döktüğü bu istemlerde dikkati çeken kimi unsurlar şunlar: ABD, istemlerini eğitim tatbikatı adı altında listeliyor. Ancak eğitim tatbikatı çok geniş kapsamlı bir tanım. Bunun çerçevesini çizmiyor. Tatbikatın hedeflerini ve süresini açıklamıyor. ABD uçakları Türkiye'ye gelince bu uçakların bakımı, kullanımı ve benzer gerekleri için de asker gelecek. ABD bu konuda da çerçeve çizmiyor. Taslakta iki ülke arasında yapılan anlaşmalara ve NATO anlaşmalarına gönderme yapılıyor. Tüm faaliyetlerin bu anlaşmalara dayalı olacağı belirtiliyor. Türkiye bunu kabul ederse, ABD istemleri için TBMM'den izin almak gerekmeyecek. İkili görüşmeler sırasında metin dışına da çıkıldı ve taslağa eklenecek istemlerden de söz edildi. Bunlar arasında Trabzon ve Samsun'da deniz üssü istemi de var.
50 YILLIK İHANET ZİNCİRİ
ABD'NİN İSTEDİKLERİ