4 Ağustos 2020'de Beyrut'ta meydana gelen yıkıcı patlamanın üzerinden bir hafta geçti. Patlamadan en fazla etkilenen kişilere tıbbi ve psikolojik destek sağlayan Sınır Tanımayan Doktorlar’ın (MSF) faaliyetleri üç temel müdahaleden oluşuyor: Yaraları iyileşmeyen kişilerin yara bakımı, kronik hastaların bakımının sürekliliği ve ruh sağlığı desteği.
MSF tıbbi faaliyetlerini patlamadan en çok etkilenen bölgeler olan Mar Mikhael ve Karantina mahallelerinde kurulan iki sabit tıbbi destek noktasında yürütüyor. Bu çevrede yaşayan insanların ihtiyaçlarını anlamak ve onlara gereken yardımı sağlamak için hane ziyaretleri yapmaya başlandı. MSF ekipleri yine bu mahallelerde su depoları kurdu ve tıbbi destek noktalarına gelen insanlara su ve hijyen kitleri dağıttı. Bu dağıtım, anket yoluyla danıştığımız mahalle halkı tarafından temel bir ihtiyaç olarak vurgulanmıştı.
Bir hafta önce meydana gelen güçlü patlama, 150'den fazla kişinin ölümüne ve 6.000'den fazla kişinin yaralanmasına neden oldu. 300.000'den fazla insan evini kaybetti ve kalacak yer bulmak zorunda kaldı. Beyrut Limanı’nın ambarları yıkıldı, sismik şok dalgalarıyla zemin sallandı ve binalar hasar gördü. Beyrut, patlamanın öncesinde de ekonomik kriz ve COVID-19 vakalarındaki yükseliş nedeniyle büyük bir çıkmazdaydı. Patlama sonrası ilk müdahale, patlamadan etkilenen insanlara ellerinde bulunan asgari kaynaklarla yardım ve destek sağlamaya çalışan Lübnan halkından geldi.
MSF’nin Lübnan’daki faaliyetlerinden sorumlu olan Julien Raickman: "Patlamadan önce, sağlık sistemi artan COVID-19 vakalarını kontrol etmek için mücadele ediyordu. O zamandan beri Lübnan'da, özellikle Beyrut'ta bildirilen COVID-19 vakalarında çok keskin bir artış oldu. Bir haftada 1.500'den fazla yeni vaka görüldü. [1] Bu, pandeminin başlangıcından bu yana ülkede bildirilen tüm vakaların neredeyse yüzde 25'ine tekabül ediyor.
Patlamanın yaşandığı gece, kentteki sağlık tesislerine çok sayıda hasta girişi oldu. Enfeksiyon önleme ve kontrolü tedbirleri düzgün bir şekilde uygulanamadı, bu da sonunda bu artışa yol açtı. Vakaların bu şekilde artması endişe verici. Mevcut projelerimizi bu koşullar doğrultusunda en etkili şekilde nasıl uyarlayacağımızı belirlemeye çalışıyoruz," diyor.
Ortaya konan kolektif müdahalede yerel aktörler başı çekiyor, biz de atacağımız adımları ve projelerimizi sivil toplum tarafından yürütülen faaliyetlere göre tasarlamaya gayret ediyoruz.
MSF’nin odaklandığı diğer bir müdahale alanı ise ruh sağlığı desteği. Raickman, "İç savaş, ekonomik krizler, ve son dönemde yaşanan mali ve sosyal zorlukların ardından meydana gelen bu olay Lübnan halkı yeni bir travma yaratmış oldu. Bunun insanların ruh sağlığı üzerinde muazzam bir etkisi olacağını ve bu etkinin yıllarca süreceğini deneyimlerimizden biliyoruz. Bu nedenle, bu krizin Lübnan halkı üzerindeki uzun vadeli psikolojik etkilerini gözlemlemek ve yönetmek için ülke çapında bir ruh sağlığı stratejisinin uygulamaya konması gerekiyor," diye ekliyor.
Ruh sağlığı, MSF’nin ülkedeki çalışmalarının önemli bir ayağı olduğundan 9 psikologdan oluşan bir ekip hızlıca acil durum müdahalemize katıldı ve psikolojik ilk yardım sağladı. Şu anda ihtiyacı olan insanlara yönelik uzun vadeli bir müdahale geliştirmek için çalışıyorlar.
MSF, patlamanın olduğu gece ve izleyen günlerde COVID-19'un yayılmasını önlemek amacıyla Sivil Savunma ve Lübnan Kızılhaçı'na ilk yardım pansuman kiti ve cerrahi maske bağışladı. O zamandan beri MSF, çok sayıda yaralıya bakım sunan sağlık çalışanlarını desteklemek için ek tıbbi malzeme sağlamaya odaklandı.
Raickman son olarak, “Yerel kuruluşların rolü, özellikle patlamadan sonraki ilk hafta boyunca çok önemliydi. Ortaya konan kolektif müdahalede yerel aktörler başı çekiyor, biz de atacağımız adımları ve projelerimizi sivil toplum tarafından yürütülen faaliyetlere göre tasarlamaya gayret ediyoruz,” diyor.
MSF Lübnan’da ilk kez 1976’da, Lübnan İç Savaşı sırasında acil yardım çalışmaları kapsamında görev yaptı. Lübnan, MSF’nin bir silahlı çatışma ortamında faaliyet gösterdiği ilk ülkeydi. Kuruluş bugün Lübnan’ın farklı noktalarında 600’den fazla çalışanıyla ücretsiz sağlık hizmeti sunuyor.