Sosyal Güvenlik Mevzuatı, annesi, babası veya eşi vefat eden kadınlara belli avantajlar sunar. Ölen eşin hangi tür sigortaya bağlı çalıştığı önemli olmaksızın, geride kalan eşe bir maaş bağlanır. Eğer kadın bekar ise, yetim aylığı alabilir. Bu maaşı alabilmek için, eğer sigortalı Ekim 2008 tarihinden sonra vefat etmişse, memur veya Bağkur'lu sigortalı eşin en az 1800 gün prim ödemiş olması gerekmektedir. Eğer sigortalı Ekim 2008 tarihinden önce vefat etmişse, o zaman 5 yıldan beri sigortalısı olmalı ve en az 900 gün prim ödemiş olmalıdır.
3 MAAŞ ALMA HAKKI
Kadının kendi sigortalılığı nedeniyle emekli maaşı alıyor olması, dul maaşının verilmesini etkilemez. Ancak çift maaşla ilgili bazı önemli ayrıntılar vardır. Bu ayrıntılar, sigortalı kişinin ölüm tarihini (1 Ekim 2008 öncesimi sonrası mı) ve hangi sosyal güvenlik kurumuna (SSK, Bağkur, Emekli Sandığı) tabi olduğunu içerir.
Örneğin, SSK emeklisi olarak maaş alan bir kadın, vefat eden Bağkur emeklisi eşinin ardından dul aylığı da alabilir. Ayrıca, Emekli Sandığı'ndan (memurluktan) emekli olmuş bir kadın, babasının vefatından sonra da yetim aylığı alabilir. Bu durumda, üç ayrı maaş alma hakkı bulunmaktadır.
HANGİ DURUMDA KESİLİR?
Anne veya babasını kaybeden bir kız çocuğu, evlenene kadar ve sigortalı bir işe girene kadar yaşı ne olursa olsun ömür boyu yetim aylığı alır.
Kız çocuğu evlenirse ya da bir işe girerse aylık kesilir. Boşandığında ya da işten ayrıldığında aylık yeniden bağlanır.
Memur olan veya memur emeklisi olan kız çocuğuna Emekli Sandığı yetim aylığı bağlamaz.
Vefat eden eş SSK veya Bağkur’lu ise dul emekli eş, maaşın yüzde 50’sini, eş Emekli Sandığı’na tabi (memur) ise maaşın yüzde 75’ini alıyor.
Dul ve yetim aylığı alabilmek için resmi başvuru şart.
Eşini kaybeden bir kişinin dul aylığı alabilmesi, başka bir evlilik yapana ya da ölene kadar devam eder.
Baba veya annesini kaybeden bir erkek, 18 yaşına kadar kesintisiz, öğrenciliği devam ederse 25 yaşına kadar kesintisiz yetim aylığı almaya hak kazanır.
Dul maaşından erkekler de yararlanır.