İdrar yolu enfeksiyonu böbrekler, üreteler (idrar borusu), mesane veya idrar yollarını ilgilendiren iltihaplanmalar ve enfeksiyonlardır. (1)
İdrar yolu enfeksiyonları erişkinlerde çocuklara göre daha sık görülürken, çocukların yaklaşık%1- 2’sinde idrar yolu enfeksiyonu görülür. Çocuklarda ortaya çıkan idrar yolu enfeksiyonlarının, yetişkinlerde görülen idrar yolu enfeksiyonlarından çok daha ciddi olma olasılığı daha yüksektir (özellikle küçük çocuklarda). (2)
Kadınlarda ve kızlarda idrar yolu enfeksiyonları erkeklerden daha yaygındır. Bunun nedeni tam olarak bilinmemekle beraber, cinsiyetler arasındaki anatomik farklılıkların neden olduğu düşünülmektedir. (3)
Yazı İçeriği
İdrar Yolu Enfeksiyonunun Nedenleri Nelerdir?
İdrar genel olarak sterildir. Fakat bakteriler ve mikroplar idrar içine girip büyümeye ve üremeye başlarsa, idrar yollarında enfeksiyon oluşmaya başlar. İdrar yolu enfeksiyonu genellikle, idrarın vücut dışına çıktığı bölgede oluşmaya başlar. (4)
İdrar yolu enfeksiyonlarının büyük çoğunluğu sindirim sisteminde bulunan Escherichia coli (E. coli) bakterisi yüzümden oluşur. (5)
İdrar yolu enfeksiyonuna neden olan durumlar şunlardır:
- Cinsel ilişki (çok sık cinsel ilişkiye girilmesi)
- Diyabet
- Zayıf kişisel hijyen
- Mesaneyi tamamen boşaltma problemleri
- Üriner kateter olması
- İdrarını tutamama
- Tıkanmış idrar akışı
- Böbrek taşı
- Gebelik
- Menopoz
- Uzun süre hareketsizlik
- Spermisit (sperm öldürücüler) ve tampon kullanımı
- Ağır antibiyotik kullanımı (bağırsak ve idrar yollarının doğal florasını bozabilir)
İdrar Yolu Enfeksiyonunun Belirtileri Nelerdir?
İdrar yolu enfeksiyonu belirtileri yaş, cinsiyet, kateter varlığı ve üriner sistemin (böbrekler, idrar borusu, mesane ve idrar yollarından oluşur) hangi kısmının iltihaplandığı ya da enfeksiyon kaptığına bağlı olarak değişmektedir. (6)
İdrar yolu enfeksiyonun en yaygın görülen belirtileri şunlardır:
- Sistit (Üretra ve mesane zarının iltihaplanmasıdır.)
- Disüri (İdrar sırasında ağrı ya da yanma)
- Acilen idrar yapma hissi
- Kötü kokulu veya kanlı idrar
- Titreme
- Mide Bulantısı
- Ateş
- Kusma
- Sırtta ağrı
Yeni doğan bebeklerde idrar yolu enfeksiyonu şu belirtilere neden olur:
- Ateş
- Düşük vücut sıcaklığı
- Zayıf beslenme
- Sarılık
Çocuklarda idrar yolu enfeksiyonu şu belirtilere neden olur:
- Kusma
- İshal
- Ateş
- Sinirlilik
- Kötü beslenme şekli
- Az ya da daha fazla idrara çıkma
- Bağırsak hareketlerinde dengesizlik
Yetişkinlerde idrar yolu enfeksiyonu şu belirtilere neden olur:
- Ateş
- Düşük vücut sıcaklığı
- İştah eksikliği
- Zihinsel durum değişikliği
- Letarji
İdrar Yolu Enfeksiyonun Tedavileri Nelerdir?
İdrar yolu enfeksiyonları çok yaygın görülen bir sağlık durumudur. Yukarıda bahsettiğimiz gibi, kadınlarda idrar yolu enfeksiyonu görülme oranı erkeklerden daha fazladır. (7)
İdrar yolu enfeksiyonu, idrar kesesinin ve idrar yollarının bakteriler tarafından iltihaplanması veya enfeksiyona uğraması sonucu ortaya çıkan bir hastalıktır. (8)
Elma Sirkesi: Elma sirkesi, idrar yolu fonksiyonlarını oluşturan bakterilerin çoğalmasını ve büyümesini engelleyen enzimleri, potasyumu ve diğer faydalı minarelleri içeren bir üründür.
İdrar yolu enfeksiyonu yaşayan kişiler elma sirkesini kullanarak enfeksiyondan kurtulabilirler. (9)
- Bir su bardağı suya iki çorba kaşığı elma sirkesi ekleyin
- Karışıma limon ya da bal ekleyerek tatlandırabilirsiniz
- Oluşan bu karışımı günde iki kere tüketin
Kızılcık Suyu: Kızılcıkta bulunan proantosiyanidin gibi bazı bileşikler, bakterilerin üretranın duvarlarına ulaşmasını engeller ve idrar yoluna neden olan durumların azaltılmasına yardımcı olur.
Kızılcık suyu antibiyotik etkisine sahip önemli bir üründür.
Her gün yarım bardak kızılcık suyu tüketmek, üriner sistem enfeksiyonlarını önlemenin en kolay yollarından biridir. İdrar yolu enfeksiyonundan mustarip olanlar, enfeksiyonun böbreklere zarar vermesini önlemek için günde yaklaşık 3-4 bardak kızılcık suyu içmelidir. (10)
Önemli Uyarı: Böbrek taşı olanlar ve böbrek taşı öyküsü olan kişiler kızılcık suyu içmemelidir.
Kabartma Tozu: Kabartma tozu, asidik idrarda asit-baz dengesini artırarak ağrılardan kurtulmanıza yardımcı olur. Ayrıca, kabartma tozu idrarda ki asit seviyesini nötralize ederek, iyileşmenin hızlanmasını sağlar. Bir çay kaşığı kabartma tozunu bir bardak suya koyun ve için. (11)
Yaban Mersini: Yaban mersini, idrar yolu enfeksiyonu tedavisinde yardımcı olabilecek bakteri engelleyici özelliklere sahiptir.
Yaban mersininde bulunan antioksidanlar bağışıklık sistemini güçlendirir ve idrar yolu enfeksiyonuna neden olan bakterilerin çoğalmasını engeller.
Taze ya da kurutulmuş olarak yaban mersini tüketmeniz idrar yolu enfeksiyonu tedavisinde size yardımcı olacaktır. (12)
Ananas: Ananas, bromelain adı verilen iltihaba karşı özelliklere sahip bir enzim içerir. Ananas yemek idrar yolu enfeksiyonlarının belirtilerini oldukça azaltmaktadır.
Doktorunuzun verdiği antibiyotiklerle birlikte ananas tüketimi iyileşmeyi hızlandırmaktadır.
Düzenli olarak bir kap ananas tüketen kişilerde idrar yolu enfeksiyonları diğer insanlara göre daha az görülmektedir. (13)
Sıcak Su Uygulaması: Sıcak su kompresinin düzenli olarak kullanımı, mesane içerisinde oluşan basıncı en aza indirgeye yardımcı olur ve enfeksiyonun neden olduğu ağrıdan kurtulmanıza yardımcı olur.
Sıcak su kompresi iltihabı azaltır ve enfeksiyona neden olan bakterilerin büyümesini önlemeye yardımcı olur. (14)
- Esnek ya da katlanabilir bir su şişesine sıcak su doldurun
- Bu sıcak su şişesini karnınızın alt kısmına birkaç dakika yerleştirin
Alternatif olarak, alt karın bölgesine bir ısıtma pedi de yerleştirebilirsiniz.
Su içmek: Eğer idrar yollarında herhangi bir enfeksiyona yakalandıysanız, bol bol su için. Her gün en az sekiz ila on bardak su içmeye çalışın.
Daha fazla su içtiğinizde, doğal olarak daha fazla idrara çıkacaksınız ve bu da enfeksiyonun azalmasına yardımcı olacaktır.
Ayrıca, idrarınızın konsantresi azalacak ve bu da enfeksiyona neden olan bakterilerin daha hızlı bir şekilde vücuttan atılmasını sağlayacaktır.
Su ile birlikte, meyve ve sebze suları ile vücudunuza enfeksiyona karşı savaşmak için gerekli vitamin ve mineralleri de sağlayabilirsiniz. (15)
Genel olarak yukarıda anlatılan alternatif yöntemler idrar enfeksiyonuna karşı oldukça iyi sonuçlar vermektedir. Ancak, idrarda kan, kusma veya ateş gibi belirtiler varsa doktorunuza danışmalısınız.
Dr. Aydın Yılmaz Dahiliye doktoru olarak görev yapmaktadır. 2015 yılından itibaren Sağlıkfit ekibine katılarak hastalıkları tedavi yöntemleri konusunda yüzlerce makale ele almıştır.