Suudi Arabistan'ın taht oyunları...
Suudi Arabistan'da kraliyet ailesinin bazı mensuplarının Cemal #Kaşıkçı cinayeti sonrası Veliaht Prens Muhammed bin Selman'ın tahta çıkmasını engellemek istediklerini iddia edildi. Haber, adları açıklanmayan kraliyet ailesine yakın 3 kaynağa dayandırıldı.
Reuters'ın özel haberine göre, kraliyet ailesine mensup onlarca prensin taht sırasında değişiklik görmek istiyor. Ancak prensler, 82 yaşındaki #Suudi Arabistan Kralı Selman bin Abdulaziz ölmeden harekete geçmeyecek.
Haberde, bu prenslerin, Kral'ın en sevdiği oğlu olan 33 yaşındaki Muhammed bin Selman tahta çıkarmaktan geri adım atmayacağının farkında oldukları belirtildi.
Prenslerin, Kral Selman'ın ölümünün ardından erkek kardeşi Prens Ahmed bin Abdülaziz'i tahta çıkarma ihtimalini diğer aile üyeleriyle tartıştıkları öne sürüldü.
'Prens Ahmed, bazı Batılı güçlerin desteğini alır'
Reuters'a konuşan kaynaklardan biri, Kral Selman'ın hayattaki tek kardeşi olan Prens Ahmed'in aile üyelerinin, istihbarat ve güvenlik birimlerinin, bazı Batılı güçlerin desteğini alacağını söyledi.
Suudi kaynaklar, üst düzey Amerikalı yetkililerin Prens Ahmed'in tahta çıkmasını destekleyeceklerini ima etti.
Bu kaynaklara göre, Amerikalı yetkililer Prens Ahmed'in reformlarda geri adım atmayacağı, mevcut askeri anlaşmaları koruyacağı ve aileyi birleştireceği konularında eminler.
Üst düzey bir Amerikalı yetkili, Amerikalı senatörlerin baskısına ve CIA'in Cemal Kaşıkçı cinayetini Muhammed bin Selman ile ilişkilendirmesine rağmen, Beyaz Saray'ın Veliaht Prens ile arasına mesafe koymak için acelesinin olmadığını söyledi.
Aynı yetkili, Kral Selman'ın Pazartesi günü yaptığı konuşmada Veliaht Prens'in yanında yer almasının Beyaz Saray tarafından kayda geçirildiğini de belirtti.
Suudi Arabistan'da 40 yıl boyunca İçişleri Bakan Yardımcılığı yapan Prens Ahmed, bir süredir kendi tercihiyle İngiltere'nin başkenti Londra'da sürgün hayatı yaşıyor. Kaşıkçı cinayetinin ardından Ekim ayında Suudi Arabistan'a döndü.
Reuters'a bilgi veren iki kaynağa göre Prens Ahmed, 2017 yılında Suudi Arabistan'ın veliaht prensini tayin etmekten sorumlu olan ve Suud ailesinin üst düzey isimlerinden oluşan Sadakat Konseyi'nde Muhammed bin Selman'ın varis seçilmesine karşı çıkan üç kişiden biriydi.
Ajans haberle ilgili olarak görüş almak için Riyad yönetimine, Prens Ahmed ya da yardımcılarına ulaşmaya çalıştığını ancak sonuç alamadığını bildirdi.
Suud ailesi yüzlerce prensten oluşuyor. Avrupa'daki krallıkların aksine, taht babadan oğula geçmiyor. Bunun yerine kral ve ailenin ileri gelenleri, yönetime en uygun gördükleri kişiyi tahtın varisi olarak seçiyor.
ABD Başkanı Donald Trump, Cumartesi günü CIA'in Kaşıkçı'nın öldürülmesi emrini Veliaht Prens Muhammed'in verdiğine dair tahminin henüz kesin olmadığını ama muhtemel olduğunu söylemiş ve bu konuda karar vermek için raporun tamamını beklediğini kaydetmişti.
Suudi kaynaklara göre Amerikalı yetkililerin Veliaht Prens Muhammed bin Selman'dan uzaklaşmasının tek sebebi Cemal Kaşıkçı cinayeti değil. Diğer bir neden de, Veliaht Prens'in yakın zamanda Suudi Arabistan Savunma Bakanlığı'ndan Rusya'dan alternatif silah arayışına girmelerini istemesi.
Reuters'ın da gördüğü 15 Mayıs 2018 tarihli mektupta, Veliaht Prens bakanlıktan, Rusya'dan S-400 füze savunma sistemi de dahil olmak üzere, alternatif askeri ekipmanları satın almaya ve bu konuda eğitim görmeye odaklanmalarını istedi.
Ajans bu konuda da Rusya Savunma Bakanlığı yetkililerine ve Riyad yönetimine ulaşmaya çalıştığını ancak sonuç alamadığını kaydetti.
Veliaht Prens'e eleştirileriyle bilinen Cemal Kaşıkçı'nın 2 Ekim'de Suudi Arabistan'ın İstanbul Başkonsolosluğu'nda öldürülmesi, müttefiki ABD dahil dünyada birçok ülkenin tepkisini çekti.
Amerikan medyası, #CIA'in gazeteci Cemal Kaşıkçı'nın öldürülmesi emrini verenin Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman olduğu sonucuna ulaştığını öne sürdü. ABD Dışişleri Bakanlığı bu yöndeki haberleri yalanladı.
Suudi Arabistan Başsavcısı ise Veliaht Prens'in cinayetle ilgili hiçbir şey bilmediğini söyledi.
Muhammed bin #Selman ise Veliaht Prens seçilmesinden beri, kadınların araba kullanmasına yönelik yasağı kaldırmak da dahil olmak üzere övgü toplayan bir dizi sosyal ve ekonomik reforma imza attı.
Ancak Veliaht Prens'in, reformlarının yanı sıra muhaliflerini susturmaya çalıştığı da biliniyor.
Kraliyet Ailesi'nin bazı üyelerini yolsuzluk suçlamasıyla aylarca gözaltında tutuldu, mal varlıklarına el kondu.
Reuters haber ajansına göre Muhammed bin Selman önce eski Veliaht Prens ve İçişleri Bakanı Muhammed bin Nayef'i saf dışı bıraktı, ardından eski kral Abdullah bin Abdülaziz el-Suud'un oğlu Prens Miteb bin Abdullah'ı yolsuzluk operasyonu kapsamında gözaltına aldı.
30'a yakın başka prens de gözaltına alındı, itibarlarını kaybetti ve mal varlıklarından oldu. Bu süreçte ise Veliaht Prens Muhammed saraylar yaptırdı, 500 milyon dolarlık bir yat aldı ve Leonardo da Vinci'ni bir tablosunu satın alarak uluslararası sanat pazarında yeni bir rekora imza attı.
Reuters'a konuşan üst düzey bir Suud kaynağa göre, Veliaht Prens Muhammed'in kontrolündeki istihbarat ve güvenlik kurumları varisin değişmesine herhangi bir direnç görmeyecek çünkü onların bağlılığı daha çok aileye. Bu kaynak, "Güvenlik ve istihbarat birimleri, ailenin aldığı karara uyacaktır" dedi.
Reuters'a konuşan Suudi kaynaklar ve diplomatlar, Suudi Arabistan'daki gelişmelerde ABD'nin de rolü olacağına inanıyor.
ABD Başkanı Donald #Trump ve damadı Jared Kushner, Veliaht Prens Muhammed bin Selman ile derin kişisel bağlar geliştirdi. Bir Suudi kaynak, Veliaht Prens'in bu kişilerin desteğini halen aldığına inandığını söyledi.
Ancak Beyaz Saray yönetimi, Suudi Arabistan'ın cinayet nedeniyle cezalandırılmasını isteyen senatörlerin baskısı altında. ABD yönetimi Kaşıkçı suikastıyla bağlantılı olarak Suudi Arabistan vatandaşı 17 kişiye yaptırım kararı almıştı.
'Veliaht Prens, babası için 2 milyar dolara saray inşa ediyor'
Reuters'a konuşan 3 kaynaktan biri, 82 yaşındaki Kral Selman öldüğünde, Veliaht Prens Muhammed bin Selman'ın başa geçebilmek için 34 kişilik Sadakat Konseyi'nin onayına ihtiyaç duyacağını söyledi.
Suudi kaynaklar, Muhammed bin Selman'ın Suud Hanedanı'nın neredeyse 100 yıllık temel taşlarını - aile, din alimleri, kabileler ve tüccarlar - parçaladığını ve bunun aile içinde istikrarsızlaşma olarak algılandığını belirtti.
Reuters'ın özel haberinde, bazı kaynakların, Veliaht Prens'in, babası Kral Selman'ın emekliliğini geçirebileceği 2 milyar dolarlık yeni bir saray yaptırdığına inandıkları da kaydedildi.
500 milyar dolara inşa edilen "NEOM" teknoloji kentindeki bu saray, en yakın şehirden 100 kilometre uzakta.
Kraliyet ailesine yakın bir kaynak, Kral Selman'ın bu şehre taşındığında devlet meselelerinden uzak kalacağını söyledi.
#BBC #GameOfThrones
Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman, ekonomik büyüme ve reform hedefi olan ülkeler sayesinde Ortadoğu'nun 'yeni Avrupa' olacağını söyledi.
#Suudi Arabistan'ın başkenti Riyad'daki Geleceğe Yatırım İnisiyatifi'nde konuşan #Selman, "Suudi Arabistan Krallığı, Bahreyn, Kuveyt ve hatta yaşanan ihtilaflara rağmen Katar, önümüzdeki 5 yıl içinde tamamen değişecek. Bu ülkeler güçlü ekonomilere sahip ve 5 yıl içinde tamamen farklı hale gelecekler. Eğer önümüzdeki 5 yıl içinde başarılı olursak Birleşik Arap Emirlikleri, Umman, Libya, Mısır, Ürdün gibi birçok ülke bizi takip edecek ve Ortadoğu'da önümüzdeki 30 yılda rönesans dönemi yaşanacak" ifadelerini kullandı.
Selman, "Ortadoğu'nun yeni Avrupa olacağına inanıyorum" diye ekledi.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile #Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman arasında telefon görüşmesi gerçekleştirildi.
Veliaht Prens Muhammed bin #Selman'ın talebi üzerine gerçekleşen görüşmede, Cemal #Kaşıkçı cinayetinin bütün yönleriyle aydınlatılması için ortak çaba harcanması hususu ve bu çerçevede atılması gereken adımlar ele alındı.
Yeni Şafak gazetesi, 2 Ekim’de #Suudi Arabistan’ın İstanbul Başkonsolosluğu’nda öldürülen Washington Post yazarı Cemal #Kaşıkçı’nın öldürülmesinin ardından üst düzey Suudi güvenlik görevlisi olan Maher Abdülaziz Mutreb’in dört kez Veliaht Prens Muhammed bin #Selman’ı aradığını yazdı.
Gazetenin ismini açıklamayan kaynaklara dayanan haberinde şu iddialar yer alıyor:
Quote Message: Mutreb, İstanbul Başkonsolosu’nun odasından cep telefonuyla, Veliaht’ın Ofis Müdürü Bedr el Asakir’in cep telefonunu aradı. Mutreb’in Asakir dışında ABD’deki bir numarayla irtibat kurduğu belirlendi. Mutreb’in ABD’de aradığı numaranın Veliaht Prens Muhammed bin Selman’ın Washington Büyükelçiliği yapan kardeşi Halid bin Selman olduğu ihtimali üzerinde duruluyor."
Mutreb, İstanbul Başkonsolosu’nun odasından cep telefonuyla, Veliaht’ın Ofis Müdürü Bedr el Asakir’in cep telefonunu aradı. Mutreb’in Asakir dışında ABD’deki bir numarayla irtibat kurduğu belirlendi. Mutreb’in ABD’de aradığı numaranın Veliaht Prens Muhammed bin Selman’ın Washington Büyükelçiliği yapan kardeşi Halid bin Selman olduğu ihtimali üzerinde duruluyor."
Maher Abdulaziz Mutreb kim?
Mutreb'in 2000'li yıllarda iki yıl boyunca Londra'daki Suudi Arabistan büyükelçiliğinde çalıştığı düşünülüyor. İngiltere hükümeti tarafından2007 yılında yayımlanan bir resmi diplomatik listede bu isimde biri Suudi Arabistan Büyükelçiliğinde başkatip olarak görevli görünüyor.
Amerikan #CNN televizyonuLondra'dan Mutreb'i tanıyan bir kaynağın onu Suudi istihbaratında albay olarak tanımladığınıaktardı. Arapçada telefonla arayanların kimliğini bildiren yaygın bir ugulama olanMenoM3ay'da da Mutreb kraliyet sarayında albay rütbesiyle görevliolarak görünüyor.
Ayrıca bu yılın Mart ayından bu yana çekilmiş fotoğraflar Mutreb'in bir kaç ay içinde en az üç kez Veliaht Prens Muhammed bin Selman ile birlikte seyahat ettiğini belgeliyor.
Bu da Mutreb'in üst düzey bir güvenlik görevlisi olabileceği savını güçlendiriyor.
Suudi Arabistan darbe girişimi iddialarıyla çalkalanırken bu kez muhalif Prens Halid bin Ferhan'ın kurucu kralın iki oğluna çağrısı patlak verdi: ''Selman'ın akıldışı, dengesiz ve ahmak yönetimi geri dönüşü olmayan noktayı da geçti. Kralı devirip kraliyeti kurtarın.''
Katar bağlantılı haber portalı Middle East Eye'a (MEE) konuşan muhalif #Suudi Prens Halid bin Ferhan, Prens Ahmed bin Abdülaziz ile Prens Mukrin bin Abdülaziz'e darbe çağrısı yaptı.
2013'te Almanya'dan siyasi iltica almış olan Halid, tahtta Kral Selman otursa da oğlu Muhammed bin #Selman'ın (MbS) hızla yükselip herkesin dizginlerini eline geçirdiğine dikkat çekerek şunları söyledi:
''Kral Selman'ın sağlığı yerinde olsaydı, işler bu noktaya gelmezdi. Kamu politikasına baktığımızda Kral Selman'ın siyasi sahnede ve ekranlarda tümüyle namevcut olduğunu göruyoruz.''
Muhalif prens, bu durum karşısında 'Ahmed ile Mukrin'in saflarını birleştirmeleri halinde kraliyet ailesi, güvenlik servisleri ve ordu üyelerinin yüzde 99'unun onların arkasında duracağını' savundu.
Ahmed ile Mukrin, Suudi Arabistan'ın kurucu kralı olan Abdülaziz el Suud'un oğullarından. 2000'lerin başında tahtın olası varisleri arasında ikisinin de adı geçiyordu. İlkin Ahmed'i Mukrin ekarte etti, ama o da 1. Veliahtlıktan alındı.
2017'de ise Kral Selman'ın 33 yaşındaki oğlu MbS herkesi ekarte edip 1. Veliaht oldu ve dizginleri ele geçirdi. Bu kararla veliahtlık, ilk kez ülkenin kurucusu Kral Abdülaziz'in oğullarından torunlarına geçti.
''Abdülaziz'in oğulları olan amcalarım Ahmed ve Mukrin'e işlerin daha iyi yönde değişmesi için bir şeyler yapmaları çağrısında bulunuyorum'' diyen Halid, Kral Selman'ın hayatta kalan az sayıda ağabeyinden Memduh bin Abdülaziz'in son açıklamalarının kraliyet ailesi çapında gareze işaret ettiğini söyleyerek şöyle devam etti:
''Kraliyet ailesi içinde çok fazla öfke birikti. Bu istihbarat üzerinden çağrı yaptığım Ahmed ve Mukrin çok iyi eğitimlidir ve doğru yönde değişimi gerçekleştirebilirler. Diyebilirim ki hepimiz onların arkasındayız ve onları destekliyoruz.''
Ordu ve polis içindeki pek çok kişiden bu çağrısını destekleyen e-posta aldığını öne süren muhalif prens ''Bu e-postalar Ahmed bin Abdülaziz'e değişim için inisiyatif üstlenmesi çağrısı yapıyor'' dedi.