"Avrupa yerin dibine batıyor: Denizdeki mültecileri ve göçmenleri kurtarma zafiyeti" başlıklı rapor, gemi kazalarında hayatta kalanların ifadelerini belgeliyor. Rapor, Akdeniz'deki mevcut arama ve kurtarma faaliyetlerindeki zorlukları ve engelleri ortaya koyarken, bu hususta devletlere birtakım çözüm yolları sunuyor. Ek olarak, Akdeniz'deki riskli bölgelerde hayatları kurtaracak, yeterli gemi, uçak ve diğer kaynaklardan oluşan insani bir operasyonun başlatılması çağrısında bulunuyor.
HÜKÜMETLERİN GÖREVİ SADECE YANGINI SÖNDÜRMEK DEĞİL
Brüksel'de bir araya gelecek olan Avrupalı liderlerin, bu trajedinin sona erdirilmesi için tarihi bir fırsata sahip olduğunu belirten Uluslararası Af Örgütü Avrupa ve Orta Asya Direktörü John Dalhuisen, "Avrupa, tehlikenin ortasındaki binlerce göçmen ve mülteciyi kurtarma konusundaki umursamazlığıyla, yanan bir binadan aşağı atlayanları kurtarmayı reddeden itfaiyecileri andırıyor." dedi. Dalhuisen, hükümetlerin sorumluluğu sadece yangını söndürmek değil, pencereden aşağı atlayanları da kurtarmak olduğunu ifade etti.
Avrupa Birliği, pazartesi günü bir önceki politikasında değişikliğe giderek, arama kurtarma kapasitesinin destekleneceğini taahhüt etti. Şimdi ise üye devletlerin bu konuda harekete geçmesi bekleniyor.
ÖLÜ SAYISI 100 KAT ARTTI
Yayımlanan rapor, İtalyan Donanması'nın Mare Nostrum isimli insani operasyonunun sona erdirilmesi kararının ardından, denizdeki göçmen ve mülteci ölümlerinde dramatik bir artışın yaşandığını gösteriyor. Son yaşanan kazalarda ölü sayısının teyit edilmesiyle birlikte, bu yıl hayatını kaybeden kişi sayısının, geçen yıl aynı süreçte hayatını kaybedenlerin 100 katından daha fazla (bin 700) olduğu görülüyor.
Mare Nostrum operasyonunun sona ermesiyle, Avrupa hükümetleri AB sınır güvenliği ajansı Frontex ile birlikte Triton operasyonunu kurdu. Ne var ki Triton bir arama kurtarma operasyonu değil. Lampedusa adasının 100 deniz mili güneyine kadar faaliyet gösterebilen Mare Nostrum'un gemilerinden farklı olarak, Triton sadece İtalya ve Malta'nın 30 deniz mili açığında sınır devriyesi yapmak gibi kısıtlı bir göreve sahip. Bu alan, göçmen ve mülteci teknelerinin çoğunlukla kaza geçirdiği bölgeden hayli uzak.
GÖREV SAHİL GÜVENLİĞE DÜŞTÜ
Frontex ajansı, görevinin "AB sınırlarını kontrol etmek olduğunu, 2,5 milyon kilometrekarelik Akdeniz'de polislik yapmak olmadığını" itiraf etmişti. Böylelikle Akdeniz'de arama ve kurtarma faaliyetleri büyük ölçüde sahil güvenlik gemilerine düştü.
Her ne kadar deniz kurtarma faaliyetleri için dizayn edilmemiş, donatılmamış ve eğitilmemiş olsalar da, ticari gemiler de mevcut kurtarma operasyonlarında büyük bir rol üstleniyorlar. Ancak bütün aktörlerin çabalarına ve on binlerce insanın hayatlarını kurtarmalarına rağmen, ticari gemiler mevcut insani krizin büyüklüğünde başrol olmaları beklenemiyor.
AF ÖRGÜTÜ'NDEN ÇAĞRI: YENİ BİR OPERASYON OLUŞTURUN!
Uluslararası Af Örgütü, yarın gerçekleşecek zirveye katılacak tüm devlet ve hükümet başkanlarını, denizdeki hayatları kurtarmak için acil ve etkin bir operasyon oluşturmaya çağırdı. Örgüt tarafından yapılan açıklamada, AB liderlerinin "ana göç yolları üzerindeki insanları kurtarmak için, yeterli deniz ve hava kaynaklarının acilen konuşlandırılması yönünde" yetki vermesi gerektiği belirtildi.
Örgüt, bunlar gerçekleşene kadar ise Avrupa hükümetlerinin, İtalya ve Malta'nın arama ve kurtarma kapasitesini artırabilmesi için bu ülkelere finansal ve lojistik destek sağlamaya çağırdı.