Kılcal damar
Vücudun her yanında, kan ve lenf damarlarıyla karaciğerde safra kanallarını birbirine bağlayan ince çeperli çok ufak damarlardır. Kanın taşıdığı besin maddeleri ve oksijen kılcaldamarların çok ince çeperlerinden süzülerek dokuların hücrelerine geçer. Hücrelerde meydana gelmiş karbondioksitle artık maddeler de ters yönde, kılcalların çeperlerinden içeri girerler. Bu alış-verişi sağlayan kılcaldamarların kalınlığı ortalama milimetrenin binde :5'i kadardır. Şa’ri damar veya kapiller olarak da bilinir. Bir kıldan elli defa daha incedir. Çapları 0,007 mm ile 0,150 mm arasında değişir. Duvarlarında düz kas telleri bulunmayan damarlardır.
İğne kalınlığındaki bir et parçasında bin kapiller vardır. Her kapiller, ortalama yarım milimetre uzunluğundadır.Kılcal damarların içinde dolaşım hızı ve basıncı azdır. doku hücreleri ile doğrudan doğruya temas halinde olan kılcal damarlar, dokular arası beslenmede başlıca yer teşkil eder. Derinin kızarma veya solmasına, kılcal damarların genişlemesi veya büzülmesi yol açar. Kılcal damarların geçirgenliği bozulduğu zaman, doku aralığına kanın sıvı kısmı sızarak, ödem meydana gelir. Dayanıklılık bozukluğu sonucu olan yırtılmalarda purpura adı verilen deride kanama noktaları görülür.
İnsandaki bütün kapiller ucuca konursa, dünyayı dört defa saracak bir boru elde edilir. Herbirinin ağız genişliği yanyana getirilirse 60.000 m2 bir satıh meydana gelir. Kılcal damarlar, ince çeperlerinin kasılabilme ve genişleme özelliğinden dolayı, kan basıncının husulünde ve değişikliklerinde çok önemli rol oynar. Kılcal damarlar genişlerse, dokularda daha çok kan toplanır ve atardamar ve toplardamardaki kan azalır, yani tansiyon düşer. Kılcaldamarlar kasıldığında ise, dokulardaki kan büyük damarlara sevk edilir ve böylece atardamar ve toplardamarların basıncı yükselir.
Yapısında yassı endotel hücreleri, bazal lamina ve perisitler yer alır. Pencereli kılcal damar, yoğun sıvı değişiminin olduğu yerlerde ve özellikle iç salgı bezleri, bağırsak ve böbreklerde endotel katmanın belirli aralıklarla yapmış olduğu pencereli delikçiklerdir. Sinüzoit kılcal damar, bazal zarı tümüyle bitişmemiş olan ve endotel hücreleri arasındaki mesafe bulunan kılcal damarların genel adıdır. Karaciğer, dalak ve kemik iliğinde görülür.
Sözlükte "kılcal damar" ne demek?
1. Bütün dokularda bulunan, atardamarların son dallarını, toplardamarların ilk dallarına birleştiren ince damar.
Kılcal damar kelimesinin ingilizcesi
n. capillary