Ev Kedilerinin Neden Beyaz, "Çorap" Gibi Patileri Var?
Bir ev kedisi görürseniz, sahiplerinin "çorap" olarak adlandırdığı bembeyaz patilerle karşılaşmanız oldukça muhtemeldir. Ancak bu beyaz patiler, ev kedilerinin vahşi ve evcil olmayan kuzenleri olan yaban kedilerinde nadiren rastlanan bir şeydir. Peki evcil kedilerin patileri neden beyazdır?
Görünen o ki bu hikâye yaklaşık 10.000 yıl öncesine, yani insanların ve kedilerin beraber yaşamaya başladığı zamanlara dayanıyor.
Missouri Üniversitesi Veterinerlik Fakültesi'nden Feline Genetik Laboratuvarı başkanı Profesör Leslie Lyons, evcilleştirmenin kedilerde oldukça yaygın olan "çoraplara" ve farklı, belirgin kürk desenlerinin oluşmasına yol açtığını belirtiyor. Lyons, bu konuda şöyle söylüyor:
İnsanlar çiftçilik yapmaya ve yerleşik hayata geçmeye başladıklarında, tahıl depoları ve çöp yığınları oluşmaya başladı.
Aslına bakarsanız, her iki taraf için de oldukça iyi bir haberdi bu: İnsanlar daha az kemirgenle uğraşacak ve kediler daha kolay besin bulacaktı.
Ev kedilerinin vahşi, evcilleştirilmemiş atası olan Felis silvestris türü; Afrika ve Avrasya'da yaşamaya devam ediyor. Hatta bir kısmı Sicilya'da aktif bir yanardağ olan Etna Dağı'nın etrafında bile hayatta kalabiliyor. Bu kedigiller yavruyken minik dostlar, yetişkinken ise gizli yırtıcılar oluyorlar. Bu nedenle kamuflaj sağlayan bir kürk ile doğan bireyler hayatta kalma ve üreme konusunda daha şanslı.
Ancak her Felis silvestris, yaşam alanıyla uyumlu bir kürk ile doğmuyor. Lyons bu konuda şöyle söylüyor:
Her zaman böyle genetik mutasyonlarla karşılaşabiliyoruz.
Eski zamanlarda kedi severlerin neden böyle bir tercihte bulunduklarına dair herhangi bir kanıt bulunmuyor. Ancak Lyons'a göre, günümüz evcil kedilerinde görülen kürk çeşitliliği, tarımla uğraşan atalarımızın kedileri kürklerindeki şekillere göre tercih ettiğini gösteriyor. Yaşadıkları ormanda veya çöl ortamında, beyaz patileri olan bir kedi kamufle olmakta zorlanır ve avcılar için daha kolay bir av olurdu.
Aslında maddi destek istememizin nedeni çok basit: Çünkü Evrim Ağacı, bizim tek mesleğimiz, tek gelir kaynağımız. Birçoklarının aksine bizler, sosyal medyada gördüğünüz makale ve videolarımızı hobi olarak, mesleğimizden arta kalan zamanlarda yapmıyoruz. Dolayısıyla bu işi sürdürebilmek için gelir elde etmemiz gerekiyor.
Bunda elbette ki hiçbir sakınca yok; kimin, ne şartlar altında yayın yapmayı seçtiği büyük oranda bir tercih meselesi. Ne var ki biz, eğer ana mesleklerimizi icra edecek olursak (yani kendi mesleğimiz doğrultusunda bir iş sahibi olursak) Evrim Ağacı'na zaman ayıramayacağımızı, ayakta tutamayacağımızı biliyoruz. Çünkü az sonra detaylarını vereceğimiz üzere, Evrim Ağacı sosyal medyada denk geldiğiniz makale ve videolardan çok daha büyük, kapsamlı ve aşırı zaman alan bir bilim platformu projesi. Bu nedenle bizler, meslek olarak Evrim Ağacı'nı seçtik.
Eğer hem Evrim Ağacı'ndan hayatımızı idame ettirecek, mesleklerimizi bırakmayı en azından kısmen meşrulaştıracak ve mantıklı kılacak kadar bir gelir kaynağı elde edemezsek, mecburen Evrim Ağacı'nı bırakıp, kendi mesleklerimize döneceğiz. Ama bunu istemiyoruz ve bu nedenle didiniyoruz.
İnsanlar kedilere ilgi duymaya başladığında, bu beyaz patiler de onların dikkatini çekti. Lyons, bu konuda şöyle söylüyor:
Muhtemelen 'Şu yavru kediyi çok şirin buldum çünkü beyaz patileri var, hayatta kalmasını sağlamaya çalışacağım.' diyen insanlar oluyordu.
Ayrıca insanlar muhtemelen sakin ve uysal olan kedileri tercih ediyordu. Her ne kadar davranışsal özellikler kürkün rengiyle ilgisiz gibi görünse de bilim insanlarının tam olarak anlamadığı nedenlerden dolayı, en uysal bireyler seçilip bunlar yavrular doğduğunda bu beyaz çoraplar belirginleşme eğilimindeydi. Dahası; bu durum atlar, domuzlar, fareler, inekler ve sıçanlar için de geçerli. Lyons bu konuda şöyle söylüyor:
Bu belirgin kürk renkleri ve şekilleri, kedi daha embriyo aşamasındayken belirginleşir. Kedi kürküne rengini veren hücreler, başlangıçta daha sonra hayvanın sırtını oluşturacak nöral krest hücreleri olarak görünür. Sonrasında bu hücreler vücut boyunca aşağı doğru hareket eder. Bu hücreler kedinin ön tarafında birbiriyle buluşacak kadar ilerleyebilirse tamamen siyah bir kedi gibi düz renkli bir yavru dünyaya gelecektir. Eğer süreç bu şekilde ilerlemezse kedigillerin ayağı, yüzü, göğsü ve karnı beyaz olacaktır.
Böylece, bir daha beyaz çorap giyen bir kedicik gördüğünüzde, bu kendilerine has özelliğin genetik mutasyonların, evcilleştirmenin ve gelişimsel biyolojinin bir sonucu olduğunu bileceksiniz. Ancak bir kediye bunu söylemeye çalışırsanız, muhtemelen boş boş gezmeye devam etmeden önce size küçük bir bakış atacaktır.
İçeriklerimizin bilimsel gerçekleri doğru bir şekilde yansıtması için en üst düzey çabayı gösteriyoruz. Gözünüze doğru gelmeyen bir şey varsa, mümkünse güvenilir kaynaklarınızla birlikte bize ulaşın!
Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.Soru & Cevap Platformuna Git
- 22
- 14
- 7
- 4
- 4
- 3
- 3
- 1
- 0
- 0
- 0
- 0
Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?
Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:
kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci
Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 26/09/2023 18:05:52 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/12665
İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.
- Bilim Ağacı> Doğa Bilimleri> Biyoloji> Evrimsel Biyoloji
- Bilim Ağacı> Doğa Bilimleri> Biyoloji> Zooloji> Mamaloji> Felinoloji
- Evrimsel Biyoloji Biyoloji Evcil Hayvanlar Evcil Kediler Kedigiller Evcilleştirme Kedi Evcil Seçilim
This work is an exact translation of the article originally published in Live Science. Evrim Ağacı is a popular science organization which seeks to increase scientific awareness and knowledge in Turkey, and this translation is a part of those efforts. If you are the author/owner of this article and if you choose it to be taken down, please contact us and we will immediately remove your content. Thank you for your cooperation and understanding.