Popüler olan ve daha önceki makalemizde bahsettiğim bir emlak programı House Hunters TLC'de yayınlanıyor. Ülkemizde de yayınlanan tv şovunun orjinali program, yaşamak için yeni bir yer bulmaya çalışan çiftleri ve ailelerin emlak arama serüvenlerini içeriyor.
Her bölümde, bir emlakçıya potansiyel kiracılardan veya alıcılardan istek ve talep kriterlerin bir listesi veriliyor ve uygun bir yer bulmak için yola çıkılıyor.
Programda müşterilere, üç mülk gösterilir, ev üzerinde değerlendirme yapılır, mülklerin özellikleri gözden geçirilir ve listelenir. Kiracılar/alıcıların karar vermesi beklenir. Hangi evin seçileceğini tahmin etmek her zaman eğlencelidir.
Tercih ettikleri ilgi alanının hemen dışındaki, ancak istedikleri tüm özelliklere sahip olan bir yere mi gidecekler? En iyi konuma sahip olan ama istedikleri büyük avluya sahip olmayan yere mi gidecekler?
Bu şovlar ilginç ve biraz bağımlılık yapıyor, çünkü izleyiciler insanların seçimlerini yaparken hangi bilgileri tartacağını tahmin etmeye çalışıyor.
Gösteriyle ilgili bir başka ilginç şey de gösterilen evlerin çeşitleri. Emlakçılar genellikle birbirinden çok farklı evler gösterirler. Bazen, ilk iki ev artıları ve eksileri açısından oldukça benzer görünür, ardından emlakçılar kutunun dışında (ve bazen aile bütçesi) üçüncü bir ev ararlar. Burada strateji nedir?
"Özelliği eşleştirme" adı verilen karar süreci, iki benzer ve bir benzersiz evin, çoğunlukla benzer üç evden neden daha fazla drama ve tutarsızlık yarattığını açıklayabilir. Prof. Hodges, özellik eşleştirme konusundaki araştırmasında, insanların seçim yapmak için daireler hakkındaki bilgileri nasıl kullandıklarını inceledi.
Fikir oldukça basit. Birkaç seçenek arasından seçim yapmaya çalıştığımızda, her evin tüm özelliklerinin bir listesini yapabiliriz. Ardından, paylaşılan özellikler birbirini iptal eder. Dolayısıyla, her ikisi de parke zeminli, amerikan mutfaklı ve belirlenmiş park yerlerine sahip iki daireye bakıyorsak, bu özellikler kararlarımızda rol oynamayacaktır. Bu mantıklı ve verimli görünüyor olabilir.
Karar, benzersiz olumlu özelliklerin (örneğin, kapanmaz deniz manzarası, bahçedeki olgun ağaçlar) ve benzersiz olumsuz niteliklerin (örneğin banyodaki sıcak pembe karo, dar giriş, güneş görmeyen odalar) göreceli değerinin tartılması meselesi haline gelir.
Ancak unutmayın, bu TV şovları insanlara sadece iki değil, üç seçenek sunuyor. Üçüncü seçenek ortaya atıldığında ne olur? Bu özellikler iptal edilmeye devam ediyor mu?
Prof. Hodges araştırmasında, insanlardan iki benzer seçenek arasında bir karar vermeleri istendiğinde, karar vericiler özellik iptali ile uğraştılar ve benzersiz özelliklere göre seçimler yaptılar.
Katılımcılar 5 ortak olumlu özelliği (örneğin büyük pencereler) ve 3 benzersiz olumsuz özelliği (örneğin parke zeminleri) olan daireleri not aldı. Katılımcılar her daireyi derecelendirdi, ardından tamamen benzersiz olarak tanımlanan (ancak ilk iki daireden biraz daha az olumlu olan) üçüncü bir daire gösterildi.
Soru şuydu: Benzer daireleri görmek, ilk olarak benzersiz dairenin puanlarını nasıl etkiledi?
İnsanlar parke zeminleri ve büyük pencereleri düşünmeyi bıraktıktan sonra, onlara sahip olmayan seçeneklerle karşı karşıya kalsalar bile, bu özelliklerin değerini bir daha düşünmedikleri ortaya çıktı.
Yani, üçüncü, benzersiz dairenin tüm büyük pencereleri olmamasına rağmen, bu eksiklik derecelendirmeleri etkilemedi. Basitçe söylemek gerekirse, daha az iyi ama benzersiz bir daire, benzer şekilde iyi iki daire gördükten sonra daha iyi görünüyordu.
Ev Avcıları'na geri dönersek, bu, emlakçılar benzer şekilde olumlu iki ev gösterdikten sonra joker evi gösterdiğinde, joker evin seçilme şansının ilk görüldüğünden daha yüksek olduğu anlamına geliyor. Bizden söylemesi :)