Dünyadaki en rüzgarlı bölge neresi?
Dünyanın en rüzgarlı bölgeleri nerededir? Rüzgar hızı en fazla kaç olarak ölçülmüştür?
Oklahoma, Antarktika, Güney Okyanusu ve Avustralya yakınlarındaki küçük bir ada dünyanın en rüzgarlı bölgeleri olmaya aday gösteriliyor.
Oklahoma
Hortumlar da şiddetli ani rüzgarlar içerebildiği için, ABD’nin Oklahoma bölgesi, en rüzgarlı bölgeler listesinde üst sıralarda yer alıyor. Hortum, bir fırtınanın yere dokunarak ilerlemesini içeren döner haldeki havadır. Meteoroloji uzmanları hortumu “atmosfer fırtınalarının en şiddetlisi” şeklinde tarif ediyor.
Dünyanın birçok yerinde hortum olayı gerçekleşmektedir fakat bu sayı ABD’de oldukça fazladır. Ülkenin güney doğusundaki eyaletler “Fırtına Vadisi” adıyla bilinir. Mayıs 1999’da Oklahoma’da 486 km hızında rüzgar tespit edildi. Bu hortumlar çok şiddetli rüzgarlara neden olsa da bu durum uzun sürmez. Fakat yıl boyunca rüzgarlı bölgeler de vardır.
Barrow Adası
Avustralya’nın kuzey batı kıyılarındaki bu küçük adada şiddetli rüzgarlar oluyor.
10 Nisan 1996’da yaşanan rüzgarın hızı saatte 408 km olarak ölçülmüştü. Dünya Meteoroloji Örgütü (WMO) bunu kaydedilen en şiddetli rüzgar olarak niteliyor.
Bu rüzgarın nedeni tropik Olivia siklonuydu. Tropik siklonlar sıcak ve nemli havanın deniz yüzeyinden yükselerek alçak basınç alanı yaratmasıyla oluşan ve dönerek ilerleyen fırtınalardır. Şiddetli rüzgar içeren bu fırtınalar güney Pasifik Okyanusu’nda oluştuğunda siklon, kuzeyde oluştuğunda tayfun, Atlantik üzerinde ise kasırga adını alır.
Olivia siklonu en şiddetli rüzgarı anlık olarak yaratmıştır fakat rüzgarın sürekliliği bulunmamaktadır. Yani saniyelik olarak bile bu sayı ölçülmüş olabilir. WMO’ya göre, rüzgarın sürekli olarak şiddetini koruması bakımından 1961’deki Nancy tayfunu ilk sırada yer alıyor. Pasifik Okyanusu üzerinde oluşan bu tayfun Japonya’yı vurduğunda 170 kişinin ölümüne neden olmuştu. Bu rüzgarın saatteki hızı 346 km’yi bulmuş ve uzun süre hızını korumuştu.
Güney Okyanusu
Güneş ısısının yeryüzüne farklı ölçülerde yansıması bazı bölgeleri sürekli rüzgarlı kılıyor. Ekvator çizgisinin 30 derece kuzeyi ile güneyindeki enlemlerde alize rüzgarları sabit bir şekilde eserken 40 derecede batı rüzgarları, 60 derecede ise kutuplardan doğu rüzgarları başlar.
40’lı, 50’li ve 60’lı enlemler şiddetli fırtınalarından dolayı “öfkeli” enlemler olarak anılmaktadır. Kuzey yarımkürenin tersine, Güney Okyanusu’nda kıtaların olmaması, batı rüzgarlarının şiddetini kesmeden süreklilik kazanmasına neden olur.
Bu denizlerin güneyinde ise yüz yıl öncesinden dünyanın en rüzgarlı yeri sıfatını alan kıta bulunuyor.
Antarktika
Antarktika kıtası hem soğuk olması hem de şekli nedeniyle katabatik ya da eğimli rüzgar adı verilen olağandışı rüzgarları barındırıyor. Kışın yüzeyin hemen üstünde soğuk bir hava tabakası vardır. Bu kıta kubbe şeklinde olduğu için bu tabaka daha yüksekteki iç kesimlerden kıyıya doğru akış halindedir. Dünya döndüğü için tepelerden doğru esinti şeklinde değil, biraz sola doğru eser.
1912-13 yılları arasında yapılan gözlemlerde, Antarktika’nın doğusunda kurulan bir istasyonda rüzgar hızının 153 km’yi bulduğu görülmüştür.
Havanın sürekli soğuk olması ölçüm aletlerinin donmasına veya arızalanmasına neden olduğu için, Antarktika rüzgarın hızını ölçmeyi bile zorlaştıran kıta olarak biliniyor.