Hümanizm, insan sevgisi, tüm insanları sevme ülküsü anlamına gelen hümanizm, insanı geliştirme ve yüceltme amacı taşıyan evrensel bir düşünce akımıdır. Orta Çağ zihniyetine, kilise ve devlet baskısına tepki olarak ortaya çıkan hümanizm, Rönesans’ın yani Aydınlanma Çağı’nın temeli kabul edilmiştir. 14. yüzyılda İtalya’da doğan bu akım, daha sonra Fransa ve diğer Avrupa ülkelerine yayılmıştır. Richard Allock, hümanizmi şöyle açıklar: “Hümanizm, en iyi, Eski Yunan ve Roma yazarlarının estetik ideallerine bir bağlanma, onların yapıtlarını sevme, üsluplarını benimsemedir.
Hümanizm’in Genel Özellikleri
- Bu akım, yeni ve büyük uygarlıkların ancak eski uygarlık temelleri üzerinde yükselebileceğini vurgular.
- Eski Yunan ve Latin edebiyatını örnek alan, sanatçılar özgün bir eser vermek yerine antik çağın konularını yeniden işlemişlerdir.
- Üslup ve biçim özelliklerine önem veren hümanist sanatçılar, eserlerini halkın değil, aristokrat kesimin beğenisine uygun olarak biçimlendirmişlerdir.
- Türk edebiyatında özellikle Yunus Emre ve Mevlana’nın insan sevgisi ve insana olan inancı hümanist bir anlayışın önemli örnekleri olarak kabul görmektedir.
- Rönesans’ın, yani aydınlanma çağının temeli de sayılır. İnsanları ayrıştıran değil, birleştiren noktalar üzerinde durur.
Hümanizm’in Temsilcileri
Dante
Petrarca
Bocaccio
Rabelais
Ronsard
Montaigne
Cervantes
Shakspeare