Prof Dr Saim Yılmaz
"Embolizasyondan sonra kontrol ultrasonla değil ilaçlı MR ile yapılmalıdır"
Embolizasyondan sonra neler yapmalıyım neler yapmamalıyım?
Miyom embolizasyonundan sonra, hasta ilk birkaç günü hastanede geçirecektir. İşlemden sonra kasıktaki damara giriş yerine bir süre bası yapılır ve kasığa bir bandaj uygulanarak hastanın 6 saat boyunca yatakta kalması istenir. Bu süreyi hastanın rahat geçirebilmesi için, genellikle önceden idrar sondası konur. Bu sonda ertesi gün, ya da hasta ayağa kalkmaya başladıktan sonra çıkarılabilir. Embolizasyondan sonra birkaç gün ağrı, bulantı, iştahsızlık, halsizlik ve ateş gibi belirtiler (postembolizasyon sendromu) olabilir ve hastanede kaldığınız sürece bu belirtilere yönelik tedavi uygulanır.
Ertesi gün sabahtan kalkabilir, tuvalete gidebilir, kahvaltı yapabilir ve hastane içinde kısa gezintiler yapabilirsiniz. Ayrıca banyo yapabilir ve banyodan sonra kasıktaki bandı çıkarabilirsiniz. Bazen kasıktaki giriş yerinde hafif şişlik ve morluk olabilir, bu vajinaya doğru ilerleyebilir. Cilt altına az miktarda kan sızması nedeniyle oluşan bu durum önemsizdir, tedavi gerektirmez ve birkaç haftada tamamen yok olur. Hastanede kaldığınız sürece bir refakatçinizin olması sizin için yararlı olacaktır. İstisnalar dışında, kalacağınız odalar iki yataklı ve tek kişiliktir ve refakatçiniz de sizinle birlikte kalabilecektir. Embolizasyondan sonra hastalarımızın yarıdan fazlasında, vajinadan pembemsi, kanlı bir akıntı gelir ve hasta adetinin başladığını düşünebilir. Rahimin iç yüzeyinde embolizasyondan sonra oluşan değişikliklere bağlı olan bu akıntı, geçicidir ve birkaç günde kaybolur.
Embolizasyondan genellikle 2-3 gün sonra, ağrılarınız oldukça hafifler ve tedavinize evde devam edecek duruma gelirsiniz. Taburcu olurken, size kullanmanız gereken ilaçları anlatacağız, sorularınızı yanıtlayacağız ve bundan sonra neler yapmanız gerektiğini anlatan bir yazı vereceğiz. Tedaviden sonra gerektiğinde bize telefon, whats app ya da e mail ile ulaşabilir, gerekirse rapor ya da resim gönderebilirsiniz. Eve çıktıktan sonra, hastanede damar yolundan verilen ilaçların benzerini ağız yolundan almanız gerekecektir. Ağızdan alınan ilaçlar kana daha geç karışır ve damar yoluna göre biraz daha az etkilidir. Bu nedenle, bazı hastalarımızda hastaneden çıktıktan sonra şikayetlerde hafif bir artış olabilir, bu normaldir telaşlanmamalı ve sadece ilaçlarınızın dozunu belki biraz artırmalısınız.
Taburcu olduktan sonra, size yazdığımız koruyucu antibiyotiği kutu bitene kadar kullanmalısınız. Ayrıca, ağrı kesici özelliği yanında yangıyı da azaltıp iyileşmeyi hızlandırdığı için "antienflamatuvar" ilacınızı da (Voltaren, Dikloron, Arveles gibi) kutu bitene kadar uygun dozda almalısınız. Bu ilaçlar midenize dokunursa sabah aç karına bir mide koruyucu ilaç alabilirsiniz. Verilen bu ilaçlara rağmen ağrınız olursa, öncelikle parasetamol ya da Novalgin gibi basit ağrı kesicileri kullanınız. Eve çıktıktan sonra hastalarımızın yaklaşık %90 ında bu ilaçlar yeterli olur. Bu ilaçlara rağmen ağrınız olursa bir sağlık kuruluşuna başvurarak damardan ağrı kesici yaptırabilirsiniz. Böyle bir durumda, size verdiğimiz yazıları ve epikrizinizi doktora göstermeniz işleri kolaylaştıracaktır.
Miyom embolizasyonundan sonra, ağrı birdenbire değil tedrici olarak azalacaktır. Ağrı kesiciler yanında karnınıza sıcak su torbası koymanız yararlı olabilir. Çoğu hastada ağrı birkaç gün sonra geçer, ancak bazı hastalarda 7-10 gün sonra bile az miktarda ağrı olabilir. Bu süre geçtikten sonra normalde ağrı tekrarlamaz. Eğer ağrı tamamen geçtikten sonra şiddetli bir şekilde yeniden başlarsa, bize haber vermelisiniz. Çünkü bu ağrı miyom düşürme ya da enfeksiyon başlangıcına ait bir belirti olabilir.
Embolizasyondan 6-7 ay sonra, ilaçlı rahim emar filmi (kontrastlı pelvik MR) çektirip CD sini bize göndermelisiniz. Embolizasyon öncesi MR filminizle kıyaslayıp sizlere miyomların öldüğü ve ne kadar küçüldüğü konusunda bilgi vereceğiz. Arzu ederseniz, CD yi bizzat getirip yüz yüze de konuşabilir ve bilgi alabilirsiniz. Rahimdeki miyomların ölü olup olmadığını gösteren tek yöntem kontrastlı pelvik MR filmidir. Ultrason, miyomların canlı ya da ölü olduğunu göstermez. Embolizasyondan sonra kadın doğum doktoruna giden ve ultrasonda miyomları hala görüldüğü için tedavi edilmediğini düşünen ve üzülen birçok hastamız olmuştur. Bu nedenle, eğer kadın doğum doktorunuz miyomlarınızın hala yerinde durduğunu söylerse lütfen telaşlanmayınız, ultrasonun bu değerlendirme için yetersiz olduğunu unutmayınız ve emar filminizi çektirip bize gönderiniz. Emar filminizin en az 1.5 Tesla gücünde bir cihazla ve mutlaka damardan ilaç verilerek çektirmeye gayret ediniz, damardan ilaç verilmezse miyomların canlı ya da ölü olduğunu söyleyemeyeceğimizi unutmayınız.