Mohammad Dawood OMARI
Yatırım yoluyla istisnai Türk vatandaşlığı kazanımı
Yabancı yatırımcılar Türk Vatandaşlığı Kanunu'nun 12. maddesi uyarınca istisnai olarak Türk vatandaşlığı elde edebilirler. Türkiye vatandaşı olmak isteyen yabancılar için milli güvenlik ve kamu düzeni açısından herhangi bir engel bulunmaması gerekmektedir. Genel olarak, Türk vatandaşlığını kazanmayı amaçlayan ikamet ve yerleşme niyeti gibi diğer şartları dikkate almaz.
18/9/2018 tarihli ve 106 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile Türk Vatandaşlığı Kanunu Uygulama Yönetmeliğinin 20 nci maddesinde düzenlenen tutarlar düşürülerek yeni düzenlemelere gidilmiştir.
Örneğin, düzenlemeden önce istisnai yollarla vatandaşlık alabilmek için 100.000 ABD Doları değerinde gayrimenkul satın alınması gerekirken, bu yeni düzenlemelerle yatırım ihtiyacı 250.000 ABD Dolarına düşürülmüştür.
1. Yatırımın gerçekleştirilmesi
Türk Vatandaşlığı Kanununun Uygulama Yönetmeliğinin 20'nci maddesi kapsamında aşağıdaki koşullardan herhangi birini sağlayan yabancı, Türk Kanununun 12'nci maddesinin 1 (b) bendi kapsamında Cumhurbaşkanı kararı ile Türk vatandaşlığını kazanabilir.
a. En az 500.000 ABD Doları tutarında sabit bir yatırımın gerçekleşmesi halinde,
b. En az 250.000 ABD Doları değerinde mülk satın alırsa veya bu tutarı (peşin) yatırarak, yani sözleşme memorandumdan (resmi referans Notre Dame olarak adlandırılır) çıkmadan önce, mülkün satışına söz verilir.
c. En az 50 kişi oluşturulup istihdam edilirse,
d. Türkiye'de faaliyet gösteren bankalardan birine en az 500.000 ABD Doları yatırır ve yatırırsanız.
e. Hükümet en az 500.000 ABD Doları değerinde borçlanma aracı satın alırsa,
f. Bir gayrimenkul yatırım fonu en az 500.000$ özsermaye veya özsermaye katkısını kabul etmişse, risk sermayesi,
Alım satımı yapılan gayrimenkul işlemlerinde, gayrimenkulün 3 yıl süreyle fiilen satıldığına dair tescilinin fiilen açıklanması gerekmektedir. Aynı şekilde mevduat, devlet borçlanma araçları, gayrimenkul yatırım fonu hisse senetleri veya riskli yatırım fonu hisse senetleri ile yatırım yapılıyorsa, bu yatırım araçlarının yatırımcıda bulunması gerekir; 3 yıldır kabul ediliyorlar.
Yatırım yöntemlerinin 3 yıl süreyle saklanması şartının yerine getirilmesi için farklı yatırım türleri arasında geçiş yapmak mümkündür. Çeşitli yatırım türleri de dahil olmak üzere geçişleri uygulamak da mümkündür.
2. Yatırım için uygunluk elde etmek
Yatırım yapıldıktan sonra uygunluğu ilgili kurum tarafından belgeler toplanarak belgelendirilmelidir.
a. Sağlık ve Teknoloji Bakanlığı (Sanayi ve Teknoloji) sabit yatırımı,
b. Gayrimenkul veya ipotek alınması halinde Çevre ve Şehircilik Bakanlığı,
c. Yatırımın istihdam yoluyla yapıldığı durumlarda ise Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından yapılır.
d. Yatırımın holding yoluyla yatırılması halinde, düzenleme ve denetim bankacılık kurumu (idare) tarafından yapılır,
e. Devlet borçlanma araçlarına yatırım yapılması halinde bunların belirlenmesi ve uygulanması (istikrar ve uygunluk) işlemleri Maliye ve Hazine Bakanlığı tarafından yapılacaktır.
İlgili kurum sadece yatırımın uygunluğunu değil, aynı zamanda yatırım sürecinin uygunluğunu da kontrol edecektir (başvuru). Örneğin, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı mülk değerleme raporunu incelerken aynı zamanda mülk satın alma ve mülkün bedelini ödeme prosedürüne uygunluğu doğrulayacaktır. Mülk alımı sırasında ilkelere aykırı olarak ihale sürecine uyulmaması vatandaşlık başvurusunun reddedilmesine neden olabilir.
3. İkamet izni adımları
İstisnai yollarla vatandaşlığa uygun belgelenmiş bir yatırım, ikamet izni başvurusu yapılabildiğinde ve bu (süreç) süreç için beyannamelerin doğru aktarılması ve eksiksiz (doğru bilgi) sunulması, gerekli belgeler önemli ve gereklidir.
4. Vatandaşlık başvurusu
Bir vatandaşa başvuru, gerekli belgeler sunularak tamamlanır. Soruşturmalar ilgili ulusal ve ilgili kamu güvenlik kurumları tarafından yürütülür. Belirtilen durumlarda hangi engel mevcut değildir. Herhangi bir sorun olmaması halinde dosya, karar ve imza için Başkan'a sunulur. Türk vatandaşlığı cumhurbaşkanlığı kararı ile onaylanır.