Çocuklarda Sindirim işlevi ve kontrolü
Sindirim, aldığımız besinlerin mekanik veya kimyasal olaylarla parçalanarak emilecek duruma getirilmesidir. Sindirim sisteminin motor ve salgı işlevleri otonom sinir sistemi tarafından düzenlenir.
Ağızdaki çiğneme, midedeki çalkalama ve barsaklardaki kontraksiyon hareketleri sindirime yardımcı mekanik işlevlerdir. Peristaltizm adı verilen ritmik kontraksiyonlar ile besinler daha ufak parçalara ayrılır, sindirim enzimle riyle karışmaları ve barsak lumeninde sürekli olarak ilerlemeleri sağlanır.
Sindirim sırasındaki kimyasal olaylar, protein, yağ karbonhidrat moleküllerine su eklenerek bunların dokular tarafından kullanılacak şekilde parçalanmasıdır. Bu olaya hidroliz adı verilir. Sindirim ile karbonhidratlar glükoz, früktoz, galaktoz gibi monosakkaridlere; yağlar yağ asitleri ve gliserole; proteinler aminoasitlere kadar indirgenir. Su, müsin, hidroklorik asit, en
Zimler ve hormonlar sindirim sırasında birbirlerini etkilerler.
Su: sindirim salgıları, barsak sisteminin her noktasında bol miktarda su oluştururlar. Su, barsak hareketleri sırasında besinlerin süspansiyon durumunda kalmalarına yardım eder, pe ristaltik hareketleri kolaylaştırır ve besin parçacıklarının enzimlerle karışmasını sağlar.
Müsin: mukozaya kayganlık özelliğini veren müsin bir polisakkarid olup mide ve barsak tan salgılanır. Mide mukozasını asitlerin irritas yon ve erozyonundan korur. Sindirim kanalında müküsün kayganlık sağlayıcı etkisiyle besinler kolaylıkla hareket ederler.
Enzimler , kimyasal reaksiyonları kolaylaştıran (katalize eden) ve bazı kimyasal reaksiyonlar için de gerekli olan maddelerdir. Enzimler özel proteinlerden meydana gelirler. Etkili oldukları maddeye göre isimlendirilirler, örneğin proteaz proteinlerin parçalanmasında, oksidaz oksijen eklenmesinde görev alır.
Enzimlerin etkileri spesifiktir ve her bir enzim belirli bir kimyasal reaksiyon üzerine etkilidir. Yağların sindiriminde etkili olan bir enzimin, nişasta parçalanmasına etkisi yoktur. Bazı enzimler, örneğin gastrik pepsin, ancak asit ortamda etkili olur. Tripsin ise yalnızca alkali ortamda etki gösterir.
Hormonlar. Sindirim sırasındaki mekanik ve kimyasal olayları kontrol eden kimyasal habercilerdir. Gastrin, sekretin, kolesistokinin, pankreozimin, sindirim işlevi ile ilgili hormonlardandır. Bu hormonlar fiziksel (osmotik basınç), kimyasal cph, yağ asitleri) ya da mekanik (duvar gerilimi) uyaranların etkisiyle salgılanırlar.