Sosyal paylaşım sitesi Facebook'ta çalışan bilim insanları, 600.000'den fazla kullanıcının gördüğü içeriği manipüle ederek elde ettikleri sonuçları Proceedings of the National Academy of Sciences dergisinde yayımladılar. Araştırma, insanların Facebook'un haber kaynağında gördüklerinin duygusal durumlarını etkileyip etkilemediğini görmeyi hedefledi. Başlığı "Sosyal Ağlar Aracılığıyla Dev Ölçekte Duygusal Bulaşımın Deneysel Kanıtı" olan makale için Facebook'un veri uzmanları, bireylerin ana sayfalarında nelerin gösterileceğini belirleyen algoritmaları değiştirdiler.
Daha spesifik olarak uzmanlar, rastgele seçilmiş bireylerin ana sayfalarında görecekleri pozitif ve negatif içerikli paylaşımların sayısıyla oynadılar. Sonrasında araştırmacılar, bu kişilerin sonraki 1 hafta içerisindeki paylaşımlarının pozitiflik ve negatiflik miktarında değişim olup olmadığını analiz ettiler. Böylece duygusal durumların sosyal ağlar boyunca yayılıp yayılamadığını incelediler. Sonuç: Evet, duygular internet üzerinden yayılıyor! Bu, Facebook veri analistleri için iyi haber. Çünkü bu araştırmacılar, modern psikoloji alanında yeni bir keşif peşindeler. Tabii bu durum, duyguları gizlice manipüle edilen insanlar için o kadar da iyi bir haber değil.
Facebook'a üye olmak için kullanıcılar Facebook'un Veri Kullanım Politikası isimli bir kutucuğu işaretlemek zorundalar. Bu kutucuk, şirkete site üzerinden paylaşılan bilgilere erişim ve kullanım hakkı tanıyor. Politika metni içerisinde verilerinizin birkaç potansiyel kullanımıyla ilgili örnekler yer alıyor; ancak bunların çoğu reklamcılıkla ilgili. Öte yandan metin içerisinde bir miktar "hata ayıklama, test, araştırma ve servis geliştirme amaçlı iç operasyonlar"dan da söz ediliyor.
Bu araştırmada yazarlar, veri politikasının özgürlükçü sınırları içerisinde kaldıklarını söylüyorlar. Bunu yapmak için pozitif ve negatif paylaşımlar makina aracılığıyla belirlendi. Yani bireylerin şahsi paylaşımlarının hiçbiri insan araştırmacılar tarafından okunmadı. Ayrıca "katılımcıların" izinlerini almaya gerek de yoktu, çünkü Facebook'un servis koşullarını kabul ettiğiniz anda, bunu da kabul etmiş oluyorsunuz.
Facebook'un veri bilimcisi Adam Kramer, araştırmanın baş yazarı olarak gözüküyor. Birkaç sene önce verdiği bir röportajda Kramer, Facebook ekibine katılması hakkında şöyle söylüyordu:
"Facebook verileri, Dünya tarihinin gördüğü en geniş araştırma alanıdır."
Bu durum, Facebook'un sadece arkadaşlarınızın çocuklarının ya da ırkçı amcanınız hükümete karşı son tepkilerini görmek için kullanabileceğiniz bir araç olmadığını harika bir şekilde gösteriyor. Facebook bunun ötesinde heyecan verici bir laboratuvar. Her biriniz de potansiyel birer deneksiniz.
Yazan: Sophie Weiner