American Stock Exchange AMEX Nedir?
American Stock Exchange AMEX Amerika Birleşik Devletleri’nde “New York Menkul Kıymetler Borsası’ndan (NYSE) sonra ikinci büyük menkul kıymetler borsası konumunda olan bir borsadır. Faaliyetlerine ise Amerikan iç Savaşı’ndan önce başlamış olup 1921 yılına kadar bu faaliyetleri gayrı resmi olarak sürdürmüş ve bu nedenle de “New York Curb Exchange” diye adlandırılmıştır.
AMEX’in 1953 Yılına Kadar Süren Tarihi Oldukça Renkliydi
Wall Street’te yer alan “broker”lar rengarenk giysileri ile sokakta dolaşırlardı ve halk onları bu giysilerinden tanırlardı. Bir “broker”ın ofisine telefonla bir sipariş geldiği zaman, ofistekiler bunu penceresinden aşağıdaki “broker”a el ile veya diğer işaret dilleri ile iletirlerdi. Bugün tekniğin sağladığı olanaklardan AMEX‘de en geniş bir şekilde yararlanmaktadır.
AMEX, NYSE ile Over The Counter Borsa Basamağı
AMEX, menkul kıymetleri borsa listesine kaydetmek için NYSE kadar titiz ve seçici bir şekilde davranmamaktadır. Bu sebeple, genellikle küçük ve yeni şirketlerin menkul kıymetleri AMEX’te borsa listesine alınmaktadır. şirketlerin birçoğu için AMEX, NYSE ile Over-the-Counter (OTC – borsa dışı işlemlerin yapıldığı piyasa) arasında bir geçici basamak niteliği taşımaktadır. Örneğin, General Motors ve Dupont bu basamaktan geçmişlerdir.
Öte taraftan NYSE yıllarca varantları borsa listesine almamışken AMEX zıt yönde davranmıştır. Ancak, NYSE de artık bazı şirketlerin (American Telephone and Telegraph Company gibi) varantlarını borsa listesine almaya başlamıştır.
AMEX Hakkında Genel Bilgi ve Üye Olma Koşulları
AMEX, 32 üyeli bir Başkanlar Meclisi tarafından yönetilmekte olup borsa tarafından belirlenmiş politikaları uygulayan, meclis başkanıdır. Başkanlar Meclisi, AMEX’i oluşturan sürekli (regular) ve yardımcı (asso ciate) üyeleri, yönetim, menkul kıymetler, işlemler, salon denetimi ve halkla ilişkiler olmak üzere 5 bölümden meydana gelmektedir.
AMEX’te 499 yer (seat) ya da sürekli üyelik sistemi vardır. Sürekli üye olabilmek için Amerikan vatandaşı olmak, 21 ve daha yukarı yaşta olmak, Başkanlar Meclisi’nin üçte ikisi tarafından üyeliğe kabul edilmek gereken şartlar arasındadır. Üyelik fiyatı ve yıllık aidatı NYSE’ye kıyasla daha düşük bir maliyete sahiptir.
Borsada, sayısı kısıtlanmamış olmakla birlikte, 400 yardımcı üyesi vardır. Ayrıca, AMEX’de salonlarda muamele yapan spesiyalist, broker ve aracı olmak üzere 3 tür üye daha yer almaktadır.
Borsada, hem borsa listesine alınmış hem de alınmamış menkul kıymetler işlem görebilmektedir. Borsa listesine alınmış firmalar bir listeye alınma ücreti olan (listingfee) öderler. Borsa listesine alınacak şirketlerin belirli niteliklere sahip olmaları gerekir: Bir şirketin borsa listesine alınmasına Başkanlar Meclisi karar verir.
AMEX‘te işlem gören menkul kıymetlerin yaklaşık %4‘ü borsa listesinde kayıtlı değildir. AMEX, yabancı menkul kıymetlerin işlem görmesi açısından öncü bir borsa konumundadır.