Alzheimer (alzaymır) hastalığı nedir?
Alzheimer (alzaymır) hastalığı beyindeki ilerleyici bir hastalıktır. Bunama demansın en yaygın türüdür. Demans, hafıza kaybına, dil becerilerinin azalmasına, mantıksızlığın ve davranışsal ve duygusal problemlerin bozulmasına neden olan beyin fonksiyonunun bozulması için kullanılan terimdir.
Alzheimer hastalığı genç yaşta olur mu?
Alzheimer (alzaymır) gençlerde nadirdir ve gelişme riski yaşla birlikte artar. 60 yaş ve üstü kişilerde görülme sıklığı genç yaştakilere göre çok daha ciddi seviyelerdedir. Yaşa bağlı bir hastalık olarak bilinen Alzheimer (alzaymır) hastalığı, genç yaşa sahip insanlarda pek fazla görülmez.
Alzheimer (alzaymır) hastalığı çeşitleri
Sporadik Alzheimer (alzaymır) hastalığı
Sporadik Alzheimer (alzaymır) hastalığı, vakaların yüzde 90’ını oluşturan Alzheimer hastalığının en yaygın türüdür. Çoğu durumda yetişkinlerde başlangıç yaşı 65 yaş ve üzerindedir. Alzheimer (alzaymır) hastalığınızı geliştirme ihtimalinizi artıran diğer faktörler arasında daha önce baş travması, yüksek tansiyon ve kalp hastalığı bulunur. Down sendromlu bazı insanlar 30-40 yaşlarında Alzheimer hastalığına yakalanabilir.
Ailesel Alzheimer (alzaymır) hastalığı
Nadir durumlarda Alzheimer hastalığı kalıtsaldır. Alzheimer hastalığına yakalanma ihtimalinizi artıran bazı kalıtsal risk faktörleri (özellikle miras alabileceğiniz bazı beyin özellikleri) var, ancak kesinlikle yapacağınız anlamına gelmiyor.
Alzheimer hastalığının ilk belirtileri
Erken dönemlerde, Alzheimer (alzaymır) hastalığı, unutkanlık ve doğru kelimeleri bulma zorluğu ile başlar. Aile veya arkadaşlar, sinirlilik, artık yoğun bir yaşama ilişkin taleplerle başedememek ve hafıza kaybıyla sinirli olmak gibi davranış değişiklikleriyle karşılaşabilirler.
Hastalık ilerledikçe hafıza kaybı daha da kötüleşir ve bazı insanlar yeni beceriler öğrenmede güçlük çekerler. İnsanlar karakterli veya olmayan şeyler söyleyerek, davranıştaki değişiklikler daha belirgin hale gelebilir. Giyinme, yıkama, pişirme, seyahat etme ve para taşıma gibi günlük görevler zorlaşıyor.
Yönelim bozukluğu yaygındır. Alzheimer (alzaymır) olan insanlar, zaman ve mekan duyguları kaybedebilirler. Örneğin, gece ortasında kıyafetler alabilir veya yürüyüp kaybolabilirler. Yeni çevre ve yeni insanlar kafa karıştırıcı olabilir. Daha önce tanınmış aileleri ve arkadaşları tanımakta güçlük çekilecek. Basit sanrılar da, birinin onlardan çaldığına inanmak gibi yaygındır.
Hastalığın ilerleyen aşamalarında, Alzheimer (alzaymır) hastalığı olan insanlar kendilerine bakmak için başkalarına bağımlı olabilirler. Yürüme zorlaşabilir ve üriner inkontinans gelişebilir. Bu aşamada birçok insan tam zamanlı konut bakımı istiyor.
Bir kişinin Alzheimer (alzaymır) hastalığı teşhisi ile kaçtıkları arasındaki süre genellikle 7-10 yıl arasındadır. Ancak ilerleme hızı kişiden kişiye değişir göz önüne alındığında, 18 aydan 15 yıla kadar herhangi bir şey olabilir. Alzheimer (alzaymır) hastalığında sıklıkla ölüm nedeni bir enfeksiyon gibi başka bir hastalıktır.
Alzheimer hastalığı beyne nasıl etki eder?
Beyin normal çalıştığı zaman, sinyaller sinir hücreleri arasında vücuda ve beyindeki diğer bölgelere gider. Bu sinyaller, beynin kollarını, bacaklarını ve vücudunuzun geri kalan kısmını kontrol etmenin yanı sıra düşünmesini sağlar.
Alzheimer (alzaymır) hastalığında beyin bölgelerinde düşünme gerçekleşen hücreler arasındaki boşluklarda “karışıklıklar” ve “plaklar” oluşur. Sinyallerin bir sinir hücresinden diğerine geçemediği anlamına gelir. Giderek daha fazla hücre etkilendiğinde, bunama sonunda gelişir.
İnsanlar neden Alzheimer (alzaymır) hastalığına yakalanıyor?
Araştırmacılar neden bazı kişilerin Alzheimer hastalığına yakalanmadığını bilmiyorlar. Muhtemelen tek bir faktörün sebep olmadığı, bunun yerine kişiden kişiye farklılık gösteren çeşitli faktörlere bağlı olduğu düşünülmektedir.
Alzheimer (alzaymır) hastalığı önlenebilir mi?
Bazı araştırmacılar, örneğin bulmaca kelimelerle beyinlerini aktif tutan kişilerin hastalığa yakalanma olasılığının düşük olduğunu öne sürdü. Sağlıklı bir diyet, düzenli egzersiz, sağlıklı uyku alışkanlıkları ve aktif bir sosyal yaşam Alzheimer hastalığına karşı korunmayı önerir.
Alzheimer (alzaymır) hastalığı nasıl teşhis edilir?
Alzheimer hastalığı için tek bir test yok. Bir doktor, birisinin Alzheimer hastası olabileceğinden şüphelenirse, dikkatli bir değerlendirme yapacaklardır. Bu, zihinsel durumunuzun test edilmesi, fizik muayene, kan ve idrar testleri ve beyin taramaları içerebilir. Ayrıca sizi daha fazla test yapmak için bir uzmana yönlendirebilirler.
Alzheimer (alzaymır) hastalığı nasıl tedavi edilir?
Şu anda, Alzheimer (alzaymır) hastalığının tedavisi yok. Bununla birlikte, bazı ilaçlar hafif veya orta dereceli Alzheimer hastalarında durumun stabilize olmasına neden olabilir. Depresyon tedavisinde diğer ilaçlar uygun olabilir. İlaçların uygun olup olmadığı hakkında doktorunuzla konuşun.
Fiziksel aktivite, konuşma, zihinsel uyarı ve rekreasyonel etkinlikler Alzheimer hastalarının yaşam kalitesini yükseltmeye yardımcı olabilir. Konuşma terapisi, insanlara yutma ve besleme konusunda sorun yaşatabilir