2005 yılının ilk 10 ayında ihracat geçen yıla göre yüzde 17 arttı, 59 milyar dolara ulaştı. İthalat da geçen yıla göre yüzde 21 arttı. 95 milyar dolara yükseldi. Döviz gideri ile geliri arasında on ayda 36 milyar dolar açık oluştu.
Döviz açığı büyüyor
Neden böyle oluyor? İhracat neden ekonominin büyümesine, döviz açığının kapanmasına destek vermiyor? İhracat artışı sanayiye destek değil, köstek olmuş. Olur mu böyle şey? Nasıl olmuş? Şöyle olmuş. İhracata dönük üretim yapan imalat sanayii giderek daha çok ithal malı kullanır olmuş. İmalat sanayii ve ihracat giderek daha fazla ithal malına bağımlı hale gelmiş. Türkiye ithalatının yüzde 72'si ara mal (üretimde kullanılan girdi), ara malların da yüzde 81'i sanayi ürününden oluşuyor.
İmalat sanayiinin milli gelirdeki payı 1989 yılında yüzde 23 iken, 2004'te yüzde 20'ye geriledi. İmalat sanayiinin milli gelirdeki payı gerilerken ihracatın payı yüzde 10'dan yüzde 22'ye tırmandı. Nasıl oldu? Çünkü ihracat ithalata dayalı hale geldi. İthalatın milli gelirdeki payı yüzde 14'ten yüzde 30'a ulaştı.
Güngör Uras / Milliyet