Las Meninas, Diego Velázquez (1656) (Nedimeler)
Geç Ortaçağ İspanyası'nın en önemli ressamı sayılan Diego Velazquez'in 1656 tarihli tablosu. Velazquez'in 1656 yılında yaptığı bu tablo illüzyon duygusu yaratan muammalı kompozisyonu ile İspanyol resim sanatının üzerine en çok konuşulan, yorum yapılan ve etkilenilen tablosudur. Ayrıca, sanat tarihinin de ilk üç boyutlu tablosu olarak kabul edilir. Madrid'deki Prado Müzesi'nde sergilenmekte olan tablo, sanat eleştirmenleri tarafından Velazquez'in başyapıtı olarak görülür.
Malzeme
Prado Müzesi 1981'de Nedimeler üzerinde pigment analizi de dahil olmak üzere ayrıntılı bir teknik inceleme yaptı. İnceleme sonucunda Velazquez'ın bu resim için beyaz kurşun, azurit, vermilyon ve okra kullandığı ortaya çıkmıştır.
Tablo
Silüetleri aynaya yansıyan iki kişi, dönemin İspanya Kralı IV. Felipe ve eşi Mariana'dır. Kral ve eşi portreleri yapılırken poz veriyorlar. Eserin en önemli odak noktalarından biri de bu yansımadır. Velázquez'in aynaya yansıma kısmını, Jan van Eyck'ın Arnolfini'nin Evlenmesi isimli tablosundan esinlenerek yaptığı düşünülmektedir.
Velazquez bu resmi Madrid'de Alcázar de Toledo sarayındaki atölyesinde veya saraydaki başka bir odada yapmıştır. Tabloda toplam 11 kişi betimlenmiştir. Figürlerin hareketliliğine bakılırsa da gerçek bir sahneyi canlandırmaktadır. Resim dönemin İspanya Kralı olan IV. Felipe'nin kızı Margaret Teresa'yı merkeze almıştır. Tabloda en ayrıntılı betimlenen figür de prensestir. Üzerinde beyaz bir elbise olan prenses, anne ve babasını izliyor. Daha sonra Kutsal Roma İmparatoriçesi olacak prenses, 22 yaşında hayatını kaybetmiştir.
Margaret'in etrafında köpeği, tabloya ismini veren nedimeleri Dona Isabel de Velasco (sağdaki) ve Dona María Agustina Sarmiento de Sotomayor (soldaki), saray soytarısı ve bakıcıları resmedilmiştir. Isabel de Velasco reverans pozisyonundayken, Agustina Sarmiento de Sotomayor prensese kırmızı fincanda içecek sunuyor.
Resmin sağ köşesinde, kapının önünde duran kişi José Nieto Velázquez'dır. Nieto'nun Velazquez'in akrabası olduğu düşünülmektedir. O sağ dizi bükük bir şekilde gösteriliyor ve öyle bir pozisyondadır ki, geldiği yoksa gittiği belli değil. Bir başka görüşe göre, Nieto kral ve kraliçe için kapıyı açmaktadır.
Resmin sol tarafında ise ressam Velazquez'in kendisini büyük boy bir tuval üzerinde çalışırken görüyoruz. Muhtemelen kral ve kraliçenin portresini yapıyor. Tarihte ise IV. Felipe ve eşinin bu boyutlarda bir portresinin olmadığı biliniyor. Sanatçı kendisini öyle bir şekilde canlandırmış ki, resmi bitirdiği yoksa daha ilk fırçayı bile tuvale dokundurmadığı anlaşılmıyor. Kendi otoportresini çizen Velazquez'in kıyafetinde yer alan haç, ona verilen kraliyet emaresidir ve tabloya muhtemelen sonradan eklenmiştir. Arka duvarda asılı duran iki tabloların birinde Arakhne ile Athena, diğerinde ise Marsias ve Apollon, arasındaki bir yarışma sahnesi resmedilmiştir.
Sanatçı: Diego Velázquez
Yıl: 1656
Tür: Yağlı boya resim
Boyutlar: 318 cm × 276 cm (125 in × 109 in)
Konum: Prado Müzesi, Madrid
Dilara Kaygısız / Mora Dergisi-İçerik Editörü