Burç B. Karakaş · 22 Aralık 2020
Eminiz ki belgeselleri ya da eski çağlarda geçen dizi ve filmleri izlediğimizde hepimiz aynı şeyleri düşünüyoruzdur. "Bu insanlar nasıl üşümüyor?" sorusu akıllara gelse de çoğu zaman bu konu genetiğe yoğrulmuştur fakat bu durum başka türlü olabilir.
Dünyadaki birçok memelinin kış uykusuna yatma kapasitesi vardır. Ancak yakın zamana kadar, evrimin insanlara hiç bir zaman kış aylarında tam uyku seçeneği sunmadığına inanılıyordu.
Şimdi, İspanya'da bulunan fosiller üzerine yakın zamanda yapılan bir araştırma sayesinde, araştırmacılar, ilk insanların aslında koşullar özellikle sert ve yiyecek kıt olduğunda kış uykusuna yattığına inanıyorlar.
Çalışma, dünyanın en önemli fosil alanlarından biri olan kuzey İspanya'daki Burgos yakınlarındaki Atapuerca'da bulunan kemiklerin kanıtlarını detaylandırıyor. 400.000 yıl öncesine ait, muhtemelen erken Neandertallere veya seleflerine ait sayısız kemik bulduklarını söyleyen araştırmacılara göre, bölgedeki bir mağara, aslında bir toplu mezar. Bilim adamları, ilk insanların fosilleşmiş kemiklerindeki lezyonların ve diğer hasar belirtilerinin, kış uykusuna yatan hayvanların kemiklerinde kalanlarla tutarlı olduğunu iddia ediyorlar. Bu da onları, atalarımızın aşırı soğukla yüzbinlerce yıl önce metabolizmalarını yavaşlatarak ve kış aylarında uyuyarak baş etmiş olabileceklerine inanmalarına neden oluyor.
Yunanistan'daki Trakya Demokritos Üniversitesi'nden Juan-Luis Arsuaga ve Antonis Bartsiokas, L’Anthropologie dergisinde yayınlanan makalelerinde, bölgedeki kemikler üzerindeki mevsimsel değişimleri detaylandırıyor. Bu mevsimsel değişimler, diyorlar ki, kemik büyümesinin bir seferde yıllık aralıklarla aylarca kesintiye uğradığını gösteriyor. Araştırmacılar, bu, erken insanların periyodik olarak "sınırlı gıda ve yeterli vücut yağı depoları ile soğuk koşullarda uzun süre hayatta kalmalarına yardımcı olan metabolik durumlarda" olduklarını gösteriyor.
Mağara ayıları da dahil olmak üzere kış uykusundaki memelilerin kemiklerinde lezyonlar olarak sunulan aynı büyüme kesintileri modeli mevcuttur. Dahası, araştırmacılar, kış uykusundaki bir mağara ayısının (Ursus deningeri) kalıntılarının da Sima Çukuru'nda bulunduğuna dikkat çekerek, en azından buranın kış uykusu için ideal bir yer olduğunu kanıtlıyor.
Araştırmacılar ayrıca, insanların öncüllerinin asla kış uykusuna yatmadıklarına inananlar için en güçlü karşı argümanlardan birini ele alıyorlar: Modern Eskimo ve Sa'mi insanları inanılmaz derecede soğuk, sert koşullarda yaşıyor ve kış uykusuna yatmıyorlar. Arsuaga ve Bartsiokas, balık ve ren geyiği gibi yağlı yiyecekler açısından zengin olan Inuit ve Sa'mi diyetinin bu popülasyonlara kış aylarında kış uykusu ihtiyacını ortadan kaldırmak için yeterli besin sağladığını iddia ediyor.Buna karşılık, yarım milyon yıl önce modern İspanya'daki Sima Bölgesini çevreleyen alan, yeterince yiyecek sağlamazdı.
Northumbria Üniversitesi'nden adli antropolog Patrick Randolph-Quinney The Guardian'a "Bu çok ilginç bir argüman ve kesinlikle tartışmayı teşvik edecek" dedi.
"Bununla birlikte, Sima'da bulunan kemiklerde görülen varyasyonlar için başka açıklamalar da var ve herhangi bir gerçekçi sonuca varmadan önce bunların tam olarak ele alınması gerekiyor."
Bir sonraki adım, atalarımızın gerçekten kış boyunca uyuyup uyuyamayacağını belirlemek için muhtemelen kış uykusu teorisini Sima halkının, Neandertallerin ve diğer ilk insanların genomlarına karşı test etmek olacak.