Andromeda Galaksisi’nin Bir Kısmı Çoktan Samanyolu’na Çarpmış Halde
Gökadalarda göründüğünden çok daha fazlası var ve şimdi gökbilimciler yan taraftaki gökadanın devasa bir görünmez bölgesinin haritasını çıkardılar. Hubble Uzay Teleskobu tarafından yapılan gözlemler, Andromeda Galaksisi‘nin gaz halesinin boyutunu ve yapısını detaylandırdı. Kozmik bir çarpışmadan önce Samanyolu’nunkine çoktan çarptığını buldu.
Galaksiler genellikle düz yıldız diskleri olarak görülür, ancak bu tam hikaye değildir. Çoğu galaksiyi çevreleyen , binlerce, hatta milyonlarca ışıkyılı boyunca uzanan devasa bir gaz ve plazma zarfıdır. Sorun şu ki, bu yapıları görmek çok zor çünkü onu oluşturan moleküller çok dağınık ve fazla radyasyon yaymıyor.
Andromeda vs Samanyolu
Bu haleleri incelemek için gökbilimciler, ışığın çok daha uzak nesnelerden süzülme şeklini analiz ediyor. Kuasarlar çok parlak oldukları için iyi bir kaynaktır, ancak çoğu galaksi için yalnızca bir veya iki tanesi doğru görüş hattına düşer.
Ancak bize diğer galaksilerden çok daha yakın olan Andromeda için gökbilimciler halenin etrafına dağılmış 43 kuasar kullanabildiler. Ekip, bu kuasarların ultraviyole ışığını ve Andromeda’nın halesindeki gaz tarafından nasıl soğurulduğunu incelemek için Hubble’ın Kozmik Köken Spektrografını (COS) kullandı.
Ekip, halenin katmanlı bir yapıya sahip olduğunu ve bir gaz “kabuğu” diğerinin içinde yer aldığını keşfetti. Etrafta büyük miktarlarda ağır elementlerin imzaları da bulundu – süpernova patlamaları için tüten bir tabanca.
Çalışmanın baş araştırmacısı Nicolas Lehner, “Yaklaşık yarım milyon ışıkyıllık genişleyen iç kabuğun çok daha karmaşık ve dinamik olduğunu görüyoruz” diyor. Dış kabuk daha pürüzsüz ve daha sıcak. Bu fark, galaksinin diskindeki süpernova aktivitesinin etkisinin iç haloyu daha doğrudan etkilemesinden kaynaklanıyor olabilir. “
Ekip ayrıca, dış katmanların önceden bilinenden çok daha öteye ulaştığını da buldu. Halesi, Andromeda’dan başlayarak 1,3 milyon ışık yılı ve bazı yönlerde 2 milyon ışık yılına kadar uzanır.
Bu figürle ilgili ilginç olan şey, Andromeda’nın halesinin Samanyolu’nunkine karşı çoktan baskı yapmaya başladığı anlamına geliyor. İki galaksinin yaklaşık dört milyar yıl içinde çarpışması ve birleşmesi bekleniyor ve bu süreç zaten (çok, çok) erken aşamalarda gibi görünüyor.
Andromeda Samanyolu’na çok benzediğinden, bu tür çalışmalar ana galaksimizi daha iyi anlamamıza yardımcı olabilir. Sonuçta, Samanyolu’nun halesini onun içinde yaşadığımızdan ötürü incelememiz fazlasıyla zordur.