NÖRALJİ
NÖRALJİ. Bir sinir boyunca duyulan ağrıdır. Genellikle hiçbir şekilsel anomali görülmez; fakat bazen bir sinir ya da gangliyon’da hafif iltihap belirtileri veya önceden ortaya çıkmış bir zona nöbeti vardır. Nebralji deyimi, anlama tam olarak uygun değildir. Ancak, “trigemi-nus nevraljisi” deyiminde doğru kullanılmaktadır. Bu hastalığın iyi tanımlanabilen bir seyri vardır. Bu durumun nedeni bilinmez. Genellikle 50 yaşlarından sonra ortaya çıkar.
Trigeminus nevraljisinin belirtileri: Yüzün duyu siniri olan trigeminus sinirinin bir dalı boyunca, yüzün bir yanında şiddetli ağrı nöbetleri, belirir. Bu sinirin birinci dalı göze, alına ve başın ön bölümüne gelir. İkinci dal, yanak, üst çene, üçüncü dal ise, yüzün alt bölümü ve alt çeneyi sinirlendirir. Ağrı, bir dakikadan kısa süren spazmlar halinde gelir ve bu spazm sırasında, hasta, yüzünü buruşturur, genellikle çığlık atar ve ağrılı yüz bölümünü eliyle örtmeye yönelen bir hareket yapmakla beraber, ağrının şiddeti, yüzünü ellemesine engel olur. Ağrıyı uyaran etkenler çeşitlidir: Soğuk hava akımı, sümkürmek, yemek yemek, yüzü yıkamak gibi. Bazen, yüzün etkilenen yarısının renk bozukluğu ve tıraşsız olmasından, hastalık kolayca tanınır. Hastalık ilerledikçe, ağrı, trigeminus sinirinin bir dalından diğerine yayılır. Başlangıçta, ağrı, belirsiz aralıklarla belirir ve aylar süren iyilik dönemleri vardır. Hastalığın ilerlemesiyle, ağrılar arasındaki devreler azalır. Bir ağrı nöbeti sırasında yüzde beliren ıstırap ifadesi nedeniyle hastalığa, “tic douloureux” (ağrılı tik” adı da verilmiştir. Tedavi: Phenytoin sodium (fenitoin sodium: Epanutin) ya da carbamazepine (Karbamazepin: Tegretol) oldukça yararlı ilaçlardır, fakat özellikle yaşlıların carbamazepine dozunu iyi ayarlamalarına dikkat edilmesi gerekir, çünkü aşırı miktarlarda, bulantı, kusma ve deri döküntüsü belirebilir. İlaç tedavisine cevap vermeyen vakalarda, ameliyatla sinirin kafatası içindeki kökü kesilebilir (hastaların çoğu bu ameliyata rahat dayanabilmektedir) veya sinire alkol zerk edilir. Bu son işlem oldukça etkilidir, fakat uzun vadede, ameliyat kadar başarılı olduğu iddia edilemez.