Haydi 6 buçuk saatlik bir oyun oynayalım
Rusya, Sochi’deki Dünya Satranç Şampiyonlüğunda Pazartesi günki 7. oyun beraberlikle sonuçlandı.
Sıkıcı mı? Neredeyse hiç.
Pekiala, sonlara doğru biraz sıkıcıydı – 100 hamle oynandıktan sonra! O an’a kadar oyunun hangi yöne doğru yol aldığı epeyce belliydi, ancak oyun 122. hamleye kadar devam etti ve ünvan adayı Vishy Anand ve şampiyon Magnus Carlsen’in hayatından altı saatten fazla vakit çaldı.
ilk 30 hamlede izleyiciler benzersiz bir GM hazırlığına şahit oldular. Daha önceki oyunları takip ettiyseniz, Ruy Lopez’deki Berlin Savunması ile aşinasınız demektir.
Bu oyun 6. oyunda Carlsen’in hatasını kaçırarak kalpkırıcı bir şekilde kaybeden Anand için kesin kazanılması gereken bir oyundu. Bu nedenle 44- yaşındaki Hintli oyuncu için operasyon tamamlanmıştı: Ardı ardına siyahlarla iki defa oynadıktan sonra tabiki 1.5-0.5 kendi lehine olmasını tercih ederdi. Bu taktirde maç skoru Anand 4, Carlsen 3 olurdu ve geriye 5 maç kalıyor olurdu.
Ancak diğer taraftan büyük bir olasılıkla Carlsen beyaz oynadığı iki maçın en az bir tanesini kazanırdı. Anand’ın görevi, özellikle de 7. oyundaki görevi, beraberlik için çentik atmaktı. Bukadar uzun bir oyundan sonra bunu başarabilmesi, 6. oyundaki kaybın yarasının iyileştiğini gösteriyor. 23- yaşındaki Carlsen yaş olarak daha yaşlı olan rakibinin stres altında hata yapmasına çok fırsat tanıdı ve kurgu klasik Carlsen tarzıydı, oyun sonunun halihazırdaki sultanı.
Bu Norveçlinin cenneti, onun sevdiği ve mutlu olduğu yer – ve aynı zamanda birçok kişinin bunalımı, göz yaşı ve titreyerek yıkıldığı yer.
Anand bunu biliyor ancak bir şekilde bu göreve hazırdı.
Başım ağrıyor.
GEÇMİŞ ASIRLARIN OYUN SONU
Önceden de bahsettiğim gibi büyük ustalar seviyesinde Berlin savunmasının teorik beraberlik üretmek için bir popülerliği vardır. Ancak, bu beraberlikler kesinlikle otomatik değildir. Aslında 7. oyunun gösterdiği gibi, bunlar otomatik olmaktan çok uzaktır.
Buna ek olarak, 7. oyundan önce Carlsen Anandı Berlin savunmasında iki kez yenmiştir. Anand bu açılışı 2013 WCC’de dört kere oynamıştır ve sadece bir tanesini kaybetmiştir. Bu yılki maçın 2. oyununda da , Magnus onun “Berlin Duvarını” parçalara ayırarak, Anandı ezdi.
Biraz önbilgi verecek olursak. GM oyunlarında bile, bir satranç oyunu üç bölüme ayrılır:
- Açılış, ya da oyunun ilk 10-15 hamlesi
- Oyun Ortası, oyuncuların avantajları geliştirmek için yeni firsatlar araması, iyi bir açılış sermayesiden yararlanmak, ya da taktiksel baskınlarla mat etmeyi hedefler ve mattan kaçınır…
- Oyun Sonu, çoğu taş tahtadan gitmiştir , sıklıkla buna vezirlerde dahildir ve oyuncular birbirlerinden daha etkili olmaya çalışarak hafif üstünlükleri kazanca dönüştürmeye calışırlar ya da bazı durumlarda beraberliğı “tutmaya” çalışırlar
Enteresan olarak, entellektüel bir bakış açısından, oyun sonları oyunun en fazla dikkat gerektiren kısmı olabilir. Onlar derinlemesine incelenmiştir ve (taktiklerin ön plana çıktığı) oyun ortası ya da (derinlemesine hazırlanmış devam yollarının kritik olabileceği) açılışlara göre oyun sonları kesinlik gerektirir. Tek bir – Tek! – kötü hamle, tam anlamıyla galibiyet, kayıp ya da bir beraberlik arasındaki fark olabilir.
Carlsen ve Anand Dünya Satranç Şampiyonası tarihindeki en uzun oyunlarından birini oynadılar (iki hamle daha oynansaydı en uzun oyun olacaktı).
Tuhaf bir oyun sonu oynandı. Carlsen belki de maçın devamını düşünerek Anand’ın enerjisini tüketmek için oyuna tutundu – ancak oyunda Anand’ın kendi taşları ve Carlsen’in taşları arasındaki denge farkı ile belki bir şeyler yapabileceği bazı anlar vardı
Ancak oyun şu konuma ulaştı:
Oyundaki son konum – otomatik bir beraberlik.
Bu konum öğreticidir çünkü otomatik bir beraberliktir – Carlsen’in şah ve ata karşılık tek şah içeren bir konumu kazanmasının hiç bir yolu yoktur cünkü beyazların mat yapmak için yeterince “materyali” yoktur. Siyah şah her zaman kaçabilir.
Ancak oyundaki kritik konum buydu:
Anand g4’teki piyonu alarak filini feda edecektir.
Konum temel olarak eşit görünebilir, ancak değildir. Anand’ın “yapısal” sorunları vardır. Carlsen’in dört piyonuna karşılık kendisinin beş piyonu vardır ve at artı kaleye karşılık fil artı kale.
Fakat Anand’ın iki piyonu c- hattında “duble”dir ve bir tanesi korunmasız bir şekilde e- hattında “izole”dir. Fakat Anand, beyazların c2 ve d2 deki piyonlarına sarkmak için geriye kalan taşlarını – hepsini, şahını, kalesini ve piyonlarını kullanabilir. Aslinda, Carlsen’in piyon gücünü azaltması gerekir ve bunu g4’teki piyonu fil ile alarak yapar.
Bu bir “feda”dır, ancak 7. oyunun birçok izleyicisinin de belirttiği gibi, Anand’ın 31. hamleden 122 .hamleye kadar ulaşmasına sebep olmustur!
Anand bu süreçte e- piyonunu kaybeder, fakat Carlsen kalan iki piyonuna karşılık Anand’ın birçok piyonu’nun onları dikizlediği bir konum ile baş başa kalır – ve Anand şimdi şahını adeta bir “süper piyon” olarak saldırıya dahil edip onu etkili bir şekilde kullanabilir.
Carlsen’in piyonlardan bir tanesini vezire dönüştürmek için sağlam bir şansı yoktur. Anand piyonlarından bir tanesini son kareye ulaştırıp vezire dönüştürebilir, ancak aynı zamanda beyazların fili ve atı ile çekişmesi gerekir.
Devamında beraberlik belirginleşene kadar kapsamlı manevralar oynandı.
Ve sonra 100 hamleye ulaşana kadar oynadılar.
Ondan sonra biraz daha oynadılar…
BUNDAN SONRA ORTAYA NE KOYACAKLAR?
Kesin konuşmak gerekirse bu oyun biraz saçmaydı, ancak eğer Carlsen ya da Anand açık verseydi bir ihtimal – bir ihtimal! herhangi bir taraf için kazançla sonuçlanabilen oyunlardan birisiydi. Anand geçen sene birkaç oyun sonunu yüzüne gözüne bulaştırdı. Carlsen oyun sonu ustası diye bilinir. Bu nedenle şartları olabildiğince zorlaması gerekiyordu. Aslında 6. oyundan sonra uzun sürecek olan bir mücadele bekliyordum. Carlsen’in amacı Anand’ın işini bitirerek WCC ünvanının savunmasını korumaktı – geriye beş oyun kalmasına ragmen iki puanlık bir farkı Anand’ın kapatması çok güç olurdu.
Anand’ın amacı bu kadere ihtimal vermemekti ve bunun için ne gerekiyorsa yapmaya hazırdı.
Oyundan çıkarılacak sonuç Berlin Savunmasının yine de beraberlik üretebilmesiydi.
Ancak destansı bir mücadeydi. Hem Carlsen hem de Anand tamamen yorulmuş olmalıdır. Ve Salı günü tekrar oynayacaklar. Anand beyazlarla oynayacak. Acaba bir kazanç için oynamaya yeteri kadar enerjisi olacak mı?
Bir puan geri durumda, bu nedenle bu enerjiyi bir şekilde bulması gerekiyor ve bunu hızlı bir şekilde bulması gerekiyor.
Haberin Yazarı : Mustafa Erkan
Satranç hayatına İzmir’de başlayan Mustafa Erkan daha sonra Avustralya’da yaşamaya başlamıştır. Ülkemizde satranç oynamaya devam eden Mustafa Erkan, Valeri Beim’ın Satranç Stratejisinde Dersler kitabını dilimize kazandırmıştır. Şimdilerde ise Valeri Beim’in diğer bir kitabı olan ‘Dinamik Satranç Nasıl Oynanır?’ Kitabini çevirmektedir ve kitap 2015 başında yayınlanacaktır. Şu anda 1813 ELO ve 1901 UKD puanına sahip kuvvetli bir sporcudur.