Gılgamış Destanı Konusu Ve Özellikleri Nelerdir? Gılgamış Destanı Kime Aittir?
19.04.2022 - 19:41 Son Güncelleme:
Ülkemizdeki destanların konusu tarih öncesine dair tanrılar, tanrıçalar, yarı tanrılar ve bunların yiğitlikleri ile ilgili olağanüstü olaylardır. Gılgamış destanı ise, bu şekilde oluşmuş bir destandır ve günümüze kadar gelmiştir.
Gılgamış Destanı Konusu ve Özellikleri Nelerdir?
Gılgamış destanı, Mezopotamya'dan günümüze kadar ulaşmış olan en eski ikinci dini metin ve en eski edebiyat eseri olarak da bilinir. Gılgamış destanı, epik tarzda bir şiirdir ve genellikle kil tabletler üzerine Milattan önce 2100 tarihlerinde yazılmış olan bir destandır. Gılgamış destanı, aynı zamanda dini bir metin olarak kabul edilir. Gılgamış destanının dili ise, Akadca olarak bilinir.
Gılgamış destanının konusu, yaklaşık olarak MÖ.3000 yıllarının ilk yarısında Mezopotamya'da yer alan Uruk kentinde hüküm süren kral Gılgamış'ın öyküsüne denir. Gılgamış destanı sırasında ölümsüzlüğü arayan kral da Gılgamış'ın öyküsüdür. Gılgamış destanı, Sümer ve Akat dillerinde yazılmış olup, bilginin ve ölümsüzlüğün peşindeki insanın yücelterek anlatıldığı bir destan olarak bilinir.
"Shutur eli sharri" şeklinde başlayan eski Babilce versiyonunda bulunan bu ifade "Diğer Tüm Krallardan Üstündür" anlamına gelir. Bu destan Gılgamış'ın bütün özelliklerini övgü ile ve yücelterek anlatır. Buna göre Gılgamış ise, yarı insan yarı tanrı olarak bilinir. Aynı zamanda yenilmez bir savaşçıdır. Gılgamış karada ve denizde olan biten her şeyi bilen, çok başarılı bir savaşçıdır.
Gılgamış destanının diğer kısmında ise, Gılgamış'ın başından geçen olaylar ve serüven anlatılır. Bunlardan birisi ise, Gılgamış ile Gök tanrısı Anu arasında geçer. Anu, kendi halkına halkına kötü davranan Gılgamış'a kızar ve onu öldürmek için vahşi bir hayvan olarak bilinen Enkidu'yu gönderir. Bu savaşta da Gılgmış ise galip gelir. Endiku ise, daha sonra Gılgamış'ın en yakın dostu ve yardımcısı olur. Başka bir öykü de aşk tanrıçası İştar ile Gılgamış arasında geçer. Endiku'nun ölümü ile ilgili tabletler bulunamadı. Ama daha sonraki bölümlerde de Tufan öyküsü detaylı olarak anlatılır.
Gılgamış Destanı Kime Aittir?
Ülkemizde önemli bir yere sahip olan Gılgamış destanı, 3.Ur Hanedanlığına mensup olan Bilgamiş Sümerce'deki isimi ile "Gılgamış"tır. Aynı zamanda hakkında yazılmış olan 5 Sümer şiiri ile başlar. Bu hikayeler ilerleyen zamanlarda Akadcada yazılacak olan birleşik bir destan için kaynak olmuştur. Bu ilk versiyonu olan "Eski Babilce Versiyonu" günümüze ulaşan halidir. Gılgamış destanının Babilce versiyonu ise, 1853 tarihinde keşfedilmiştir. Hormuzd Rassam ve Asurbapinal Kütüphanesi"nde tarafından bulunmuştur. Gılgamış destanının ise sadece birkaç tane tableti günümüze kadar gelmeyi başarmıştır.