The source-page: http://fubini.swarthmore.edu/~ENVS2/ethan/ENVSESSAY1.html
Yaklaşık 13.000 yıl önce, bilim adamlarını bu güne (PBS) karşılamaya devam eden ani ve anlamlı bir megafauna yok oluşu vardı. Bu kitlesel yok oluş olayı, Kuzey Amerika’da yaşamış en büyük ve en ilginç yaratıkların bazılarına son verdi. Bu yaratıkların bir örneklemesi, arabalardan daha büyük olan armadilloları ve suaygırlarının büyüklüğü (The Guardian) olan dev marnupları içerir. Değişen bir gezegende onbinlerce yıl yaşadıktan sonra bu türlerin nasıl neslinin tükendiğine cevap vermeye çalışan bu konu üzerinde yapılan çok sayıda araştırma var. Bu yok oluş için önerilen açıklamalar arasında yakın zamanda gelen insanlar tarafından aşırı avlanma, insan aktivitesiyle ilgili olmayan iklim değişikliği, çok sayıda türün etkilendiği bir kitlesel hastalığın yayılması, büyük yıkıma neden olan kitlesel bir felaket olayı ve bu teorilerin bazı kombinasyonları (PBS) sayılabilir. Bununla birlikte, şu andaki sınırlı bilgi kaynağı ile olanlara dair temel soruyu cevaplayan en ikna edici ve kapsamlı teori, insanın Kuzey Amerika çevresine göçünün, gıda sisteminin kesintiye uğramasına ve kargaşasına neden olması ve birçok kişinin kaybına yol açmasıdır. ilgili olayların bir dizisinde megafauna türleri.
İnsanların bu zaman zarfında geniş çapta kabul edilen olaylar dizisi ile bu kitlesel yok oluş üzerinde bir çeşit etkisi olduğunu reddetmek zordur. Clovis halkının gelişiyle birlikte, yaklaşık 13.000 yıl önce Kuzey Amerika’ya gelen ilk insanlar, Kuzey Amerika’daki megafaunyanın yok oluşu, önümüzdeki iki bin yıl içinde dünya çağına göre nispeten kısa bir zaman dilimi içinde meydana geldi. (Gardiyan). Önceden herhangi bir kitle yokluğu ya da paleontoloji bilgisi olmadan, olaylar arasındaki sınırlı zaman diliminin sadece bir tesadüf olduğunu söylemek zor olurdu. İnsanlardan bağımsız herhangi bir çevresel değişimin, Kuzey Amerika’daki bu büyük memelilerin hızlı kaybına çok iyi katkıda bulunabileceğini veya hızlandırabileceğini, ancak bunların birincil faktör olmadıklarını belirtmek önemlidir (Ripple ve Van Valkenburgh 2010, s. 516).
Dünyanın Yeşil Tarihinin ilk bölümünde, Clive Ponting, dünyaya yerleşmeye ve dünyanın her yerinde uygarlık kurmaya başladıkça, insanların ve çevrelerinin etkileşimlerine geniş bir şekilde bakar. Burada, megafauna nesli tükenmesi ile ilgili iddiayı, “yok olmanın”, bir tür insan müdahalesinin sonucu olduğuna dair çok az şüphe olduğunu ”öne sürüyor (s. 35). Ripple ve Van Valkenburgh tarafından sunulan yukarıdan aşağı hipotez bu ilk iddia üzerine inşa edilir ve insanların sistem dizilerini nasıl kesintiye uğrattığını ve böylece megafaunanın yok olmasına neden olduğunu yakından inceler. Bunun gerçekleşebilmesi için, ekosistemde insanların ekolojik dengeye girmesine ve bozulmasına izin veren birkaç önkoşul vardı. Bunlardan biri, bu büyük megafaunanın birçoğunun yırtıcı-sınırlı olduğu, yani kıtanın taşıma kapasitesine göre az sayıda olduğu ve nüfuslarıyla ilgili çok sayıda yırtıcı hayvan bulunduğu anlamına gelmektedir (Ripple ve Van Valkenburgh 2010, s. 0,517). Gıda sisteminin çökmesine izin veren bir diğer önkoşul, insanların omnivor oldukları ve yiyecek kaynakları üzerinde gri kurtlar ve kılıçlı kediler gibi diğer büyük yırtıcı hayvanlarla sık sık çatışmamasıdır (s. 517). Kuzey Amerika gıda zincirlerine ani girişleriyle birlikte gruplar halinde ateş ve topluluk gibi savunmanın avantajları ile, Kuzey Amerika yırtıcılarının saflarına acı çekmeden katılabilirler (s. 517). Gıda ağında çok sayıda etobur yırtıcı hayvan bulunması nedeniyle, rekabetin avın nesli tükenmesine yol açması sadece bir zaman meselesi olurdu. İnsan avcılarından çok daha fazla yırtıcı olduğunu ve insanların megafauna’nın öldürülmesi ve yok olmasında küçük bir rol oynadığını belirtmek önemlidir (s. 516). Bu, insan overkill teorisi ve Pleistosen nesli tükenme olayı hakkındaki bu teori arasındaki önemli bir farktır.
Bu hipotezi desteklemek için delilleri megafauna’nın fosilleşmiş kalıntılarına bakarak görebiliriz, çünkü yok olmanın sebebi hakkında çok sayıda bilgiyi açığa çıkarırlar. Bir örnek, Pleistosen dönemi boyunca mamutların dişi kalınlıklarının büyüme hızının incelenmesi ve büyüme halkalarının boyutlarında herhangi bir değişiklik olup olmadığının belirlenmesidir (s. 518). Daha büyük halkaların mevcut olduğu anlamına gelen bol miktarda gıda ve daha ince halkalar anlamına geldiği için, küçük yiyecekler mevcut demektir, bu büyüme halkaları boyutunda bir düşüş olmadığını, Ripple ve Van Valkenburgh makalesinde sağlanan verilerden açıkça anlaşılmaktadır. Gıda arzının bu kütle yok oluşu üzerinde hiçbir etkisi olmamıştır (s. 518). Aynı zamanda, belirli bir zamanda, diyetlerinin neyle ilgili olduğunu daha iyi anlamak için yırtıcıların dişlerine de bakabiliriz (s. 519). Apeks etoburların fosillerinde diş kırılma oranları yüksekse, o zaman etoburlar için sınırlı bir besin kaynağı olduğu açıkça bellidir, çünkü beslenme için karkastan daha fazla tüketmek zorunda kalmıştır ve bunun tersi de geçerlidir (s. 519). Geç Pleistosen dönemine ait birkaç yırtıcı etobur hayvana bakıldığında, kırılmış dişlerin oranları bugün gördüğümüz oranlardan çok daha yüksektir, bu durumda etoburlar için gıda tedarikinin bu dönemde oldukça azaldığını işaret etmektedir (s. 520). Her ikisi de fosil kayıtlarına yakından baktığımızda bize, insanın çevre dengesini bozduğu ve megafauna neslinin dolaylı olarak yok olmasına neden olan yukarıdan aşağıya hipoteze doğru bize işaret eden kanıtlar veriyor.
İnsanların Kuzey Amerika’nın gıda sistemine girmesinin, yırtıcıların, toplayıcıların ve çöpçülerin hassas ve karmaşık dengesini bozduğu düşüncesi, ekosistemlerin nasıl işlediğine ve habitatın her parçasının önemine dair çağdaş bir anlayış üzerinde durmaktadır. Günümüz ortamında, bir gıda sisteminin bozulmasının etkilerinin bir örneği, Alaska’nın mevcut gıda zincirlerinde görülebilir (s. 517). Geyik üzerindeki bazı insan avlanmasının başlamasıyla birlikte, geyik popülasyonları, kurtların hayatta kalmaya devam etmeleri için farklı avlara geçmeleri gerektiğinden, koyun popülasyonları ile birlikte düşüşte bulunmaktadır (s. 517). Sonuç olarak, koyun, geyik ve kurt popülasyonlarının hepsi, daha az yırtıcı olan yırtıcı hayvanlarla ve yırtıcı hayvanlarla beslendikleri için hızla azalmaktadır. (s. 517) Bu spesifik senaryoda insanlar, gıda kaynaklarını kolayca ve omnivores olarak değiştirebildikleri için, çok fazla düşüşle karşı karşıya kalmıyorlar, hayatta kalmak için bu et kaynaklarına güvenmiyorlar.
Bu şaşırtıcı Pleistosen neslinin en ikna edici cevabıdır çünkü günümüzde ekolojide öne çıkan bir habitatın her parçasının bağımlılık fikrinin basit bir uygulamasıdır. Küçük bir olay veya yok olma nedeniyle bir ekosistemde ortaya çıkan trofik kaskadlar ve büyük değişimler fikri, tarihsel gözlemlere dayanır ve yaklaşık 11.000 yıl önce meydana gelen büyük bir yok olma olayına kolayca uygulanabilir. Bir hastalık veya doğal afetin meydana gelip gelmediğini belirlemek için sınırlı bir fosil kayıtlarına dayanmak oldukça zordur çünkü bu teorileri desteklemek için yeterli kanıt yoktur. Buna ek olarak, insanların Kuzey Amerika’daki megafauna sayısının çok büyük olması ve insanların hayatta kalmaları için avlarını ne sıklıkla öldürmeleri gerektiğini ne kadar sınırlayacağını düşündükleri omnivore diyeti göz önüne alındığında, megafauna’nın öldürülmesinde en büyük rolü oynadığı düşüncesi makul görünmüyor.
Özetle, homo sapiens’in yaklaşık 14.000 yıl önce Bering Boğazı boyunca göçü Kuzey Amerika’nın karmaşık gıda ağında beklenmedik bir değişime yol açmış ve bu nedenle istemeden de olsa iklim değişikliğinden etkilenmiş ya da olmayabilen bir kitle yok oluşuna neden olmuştur. Bu son derece tartışmalı soruya verilen bu cevap, muazzam bir iddia yapmak için eksik bir fosil kayıtlarına güvenmiyor, aksine bir avcının bir ekosistemde kaybının veya eklenmesinin ne kadar etkili olabileceğine dair tarihsel gözlemler.
Kaynakça
McKie, Robert. “Dev canavarlar-iklim değişikliği ya da insanı öldüren nedir?” The Guardian, 15 Mart 2014. http://bioscience.oxfordjournals.org/citmgr?gca=bioscience%3B60%2F7%2F516
Ponting, Clive. Dünyanın Yeşil Tarihi: Büyük Medeniyetlerin Çevresi ve Çöküşü. New York: St. Martin’s Press, 1991.
Dalgalanma, William J ve Blaire Van Valkenburgh. “Aşağı-yukarı Kuvvetleri Pleistosen Megafonal Ekstraktlara Bağlama.” BioScience Vol. 50 No.7 (2010).
Tyson, Peter. “Büyük Canavarların Sonu.” NOVA/PBS, 1 Mart 2009. http://www.pbs.org/wgbh/nova/evolution/end-big-beasts.html.
en son güncelleme: 9/8/16