Tamam, kabul ediyorum. Ben, 3. Jack, karakterimi yansıtan bir an yaşadım.
Görüyorsun, etrafta hâlâ VPN'in gücüne inanmayan zeki arkadaşların olması dikkatimi çekti. Hepinize gizlilik sağlama görevimde başarısız mı oldum diye merak ediyorum. Koltuğumun arasına sıkışmış olarak bulduğum küp şekeri katır katur yerken bir VPN'in tam olarak nasıl çalıştığını açıklamak için sana hiç zaman ayırmadığımı fark ettim. Bu şekilde elbette tam olarak ikna olamazsın!
Bir VPN'in nasıl çalıştığını bilmiyorsan, o zaman neden bu kadar harika olduğunu nasıl anlayabilirsin ki? Şansına tüm gece uğraştım ve şifreleme ile ilgili bu kılavuzu herkesin anlayacağı bir hâle getirdim.
(En azından denedim. Ben bir çizgi eşeğim, mucizeler yaratamam.)
VPN şifrelemesi nedir?
"Herkesin anlayabileceği" derken ciddiydim.
"Şifreleme", "karıştırma" demenin daha akıllı bir şekli. Web'e göndermeden önce veriyi şifrelediğinde onu anlaşılmaz bir dile çevirmiş olursun. Anlaşılmaz bir dil kullanmak pek faydalı olmaz, bu yüzden veri, istenen alıcılar tarafından okunabilmesi için hedef noktasına ulaştığında anlaşılır bir hâle getirilir. Kısaca VPN'ler bu şekilde çalışır, ancak henüz eve gidemeyeceğim söylendiği için sanırım sana konunun özünü anlatacağım.
Diyelim ki havalimanındasın ve Starbucks'ta kahveni yudumlamakla meşgul olduğun için uçağını kaçırdın. Sorumluluk duygusundan yoksun olduğun için havalimanının Facebook sayfasında şikâyette bulunmak için halka açık bir Wi-Fi ağına bağlanmaya karar verdin. Ancak bunu yapmadan önce VPN'ini açmayı unuttuysan, bu ağı kullanan birisi, büyük olasılıkla berbat Facebook şifren ve dişi bir eşeğin seni fark etmesi için neler yapabileceğinle ilgili yaptığın bir arama (utanacak bir şeyim yok, eşeklerin de ihtiyaçlar vardır) dâhil yaptığın işlemleri ve yazdığın şeyleri izleyebilir.
Bunu varsayımsal olarak bir adım öteye taşıyalım ve sosyal etkileşim kurmaya alerjin olduğu için sonraki uçuşuna telefondan yer ayırtmaya karar verdiğini düşünelim. Harika, tebrikler: Artık pisliğin teki kredi kartı bilgilerin dâhil tüm bilgilerini görebilir. Temelde halka açık bir Wi-Fi ağını çıplaklar plajı gibi düşünebilirsin: İstediğin zaman oraya gidebilirsin, ancak gidersen üzerinde ne varsa çıkarman ve vücudunun çirkin tüm mahrem bölgelerini herkese göstermen gerekir. Herkes güneş ve sörfün tadını çıkarırken utanç verici vücudunu örtmeni sağlayan bir VPN kullanmıyorsan tabii.
Yaygın VPN terimleri
Bu kadar tanıtım yeter. VPN'lerin güvende olmanı sağladığını biliyorsun, şimdi bunu nasıl yaptığından söz edelim. Eğlenceli olacağına söz veremem ama okudukça kendini daha zeki hissetmeni sağlayacağına söz verebilirim.
- VPN protokolü VPN sağlayıcının veri aktarmak ve şifrelemek için kullandığı altyapıdır. Çoğu VPN birden fazla protokol sunar. En popüler olanlar PPTP, OpenVPN, L2TP/IPSec ve IKEv2/IPSec protokolleridir. VPN protokolleri hakkında bilmek istediğinden de fazlasını açıklayan makaleyi burada bulabilirsin.
- VPN şifreleme anahtarı verileri şifrelemek ve şifresini çözmek için kullanılan, yalnızca bilgisayarın/cihazın ve VPN sunucusu tarafından bilinen son derece güçlü bir paroladır. Anahtar uzunluğu bitlerle ölçülür (1 ve 0'lardan oluşan ikili kod) ve farklı boyutlarda olur, ancak unutma: İlk kız arkadaşının da söylemiş olabileceği gibi, boyutu değil işlevi önemlidir (amanın).
- Şifreleme algoritması veya kodu, VPN sağlayıcın tarafından kullanılan özel şifreleme yöntemidir. Bazı algoritmalar daha güvenlidir fakat seni yavaşlatır; bazıları ise hızlıdır ancak aynı derecede güvenli değildir. HMA! algoritmaları gibi olanlar ise mükemmeldir. Bir maskotun öznel fikrine güvenemiyorsan neye güvenebilirsin ki?
VPN şifrelemesi nasıl çalışır?
Önceden de söylediğim gibi VPN verilerini şifreler, sonrasında verilerin şifresi gönderdiğin kişi tarafından çözülür. Bilgisayar inekleri isim bulmakta kötü olduğu için buna "uçtan uça şifreleme" adı verildi. Çoğu kez VPN'i bir "tünel" gibi tasvir ettik, ancak teknik bir dil kullancak olursak, bunu daha çok sihirli bir miksere benzetebiliriz. Bir VPN verilerini karıştırır, verilerini ulaştırmaya çalıştığın kişiye bu taze karışımı sunar ve ardından ilgili kişiler sihirli mikseri kullanarak bu karmaşık verileri tekrar anlaşılır verilere dönüştürür.
Şifrelenmiş bir mesajın nasıl göründüğünü görmek ister misin? Herhangi bir şifreleme sitesine gidebilirsin. AES-256 kullanan garip, anlaşılmaz ifadeler oluşturmak için encode-decode.com adresini kullandım. İşte ortaya çıkan sonuç:
Şifreleme algoritması kullanan yazılımla şifresiz veriler (veya açık metin) insanların okuyamayacağı şifreli bir metne dönüştürülür. Yazılım aynı zamanda verilerinin şifresini çözmek için benzersiz bir anahtar görevi gören uzun bir sayı dizisi oluşturur. Bir VPN kullandığında yalnızca bağlantı kurmaya çalıştığın kişiler bu anahtara sahip olur. Bu kişiler okuyabilir ancak başka hiç kimse okuyamaz.
Kafan mı karıştı? Şansına küs, çünkü buradan sonrası daha da karışık.
VPN şifreleme anahtarları
Haydi gel, bir metafor daha kullanalım.
Pencereni açık bıraktığını ve bir kedinin evine girdiğini düşünelim. Öncelikle, nihayet hayatına birileri girdiği için tebrikler. İkinci olarak, ev alarm sistemin kedinin orada olmaması gerektiğini bildiği için çılgına döner. Kulağında çınlayan bir alarmın olması rahatsız edici, ancak ne yazık ki alarmı kapatacak PIN kodunu unuttun. Neyse ki annen hatırladı, sonunda o şeyi aldırmak için onu doktora götüreceğine söz verdikten sonra sana PIN kodunu söyledi ve alarmı kapattın. Kriz çözüldü.
Şimdi, çoğu PIN kodu yalnızca dört hanelidir. Kısa bir süreliğine kodun biraz daha uzun olduğunu düşünelim, örneğin 256 haneli gibi. Şimdi hata yapabilen bir insan gibi değil de mükemmel, hatasız bir makine olduğumuzu düşünelim. Bu şekildeyken, evine girenin bir kedi değil, şifreli bir veri paketi olduğunu varsayalım. Son olarak, paketi sana gönderen kişinin annen olduğunu varsayalım. İşte, şifreleme anahtarı bu şekilde çalışır.
VPN'ler genellikle 128 veya 256 bit anahtarlar kullanır. Bu anahtarlarla 2¹²⁸ veya 2²⁵⁶'dan fazla olası kombinasyon ortaya çıkar ve bu durumda anahtarı tahmin etmeye çalışmak pek bir işe yaramaz. Elbette, şifreleme anahtarı ne kadar uzun olursa kırılması da o kadar zor olur, ancak aynı zamanda bilgisayar doğru kombinasyonu bilse de anahtarı çözmesi daha uzun sürer. Durumu en iyi şekilde açıklayacak bir örnek verelim: Bazı algoritmalar 2048 veya 4096 bit anahtarları destekler, bu da akla durgunluk veren 2⁴⁰⁹⁶ olası kombinasyon demektir. Bu anahtarlar o kadar uzun ve dosyalar o kadar büyüktür ki, bilgisayarın işi bırakıp tüm "emekli" akrabalarımın yaptığı gibi bir köy evine yerleşmeyi diler.
En iyi VPN şifreleme algoritması hangisidir?
Şifreleme algoritmaları iki kategoriye ayrılabilir:
- Simetrik şifrelemede sen ve alıcı aynı şifreleme anahtarını alırsınız ve verinin şifresinin çözülmesine yardımcı olması için şifrenin bir taraftan diğerine gönderilmesi gerekir. Ancak herkes kodun içeriğini görebilir, bu nedenle bu yöntem daha az "güvenli" ve daha "uygunsuzdur".
- Asimetrik şifreleme sana ve alıcıya iki ayrı şifre vererek bu güvenlik ikilemini çözmeye çalışır: Ortak bir şifreleme anahtarı ve gizli bir şifre çözücü anahtar. Gizli kodlarını kimseyle paylaşmana gerek kalmaz. Hiçbir zaman. Alıcının ortak anahtarını veriyi şifrelemek için kullanırsın ve şifreyi yalnızca kendi gizli anahtarıyla çözebilir.
AES (Gelişmiş Şifreleme Standardı) ve Blowfish genellikle 128 veya 256 bit anahtarlar kullanan popüler simetrik algoritmalardır. Bu algoritmalar teknik olarak kırılamaz değildir, ancak hızlıdır, sistemi yormaz; bu nedenle füze fırlatma kodları veya Game of Thrones spoiler'ları göndermeyecek kişiler için mükemmeldir. Öte yandan 2048 veya 4096 bit şifrelemeyi kullanan asimetrik şifreleme (RSA gibi) daha yavaştır ancak çok daha güvenlidir. Sürekli aynı yöntemi kullanman gerekmiyor: Başlangıçta asimetrik şifrelemeyi kullanıp ardından daha kısa olan simetrik anahtarlara geçerek her iki dünyadan da en iyi şekilde yararlanabilirsin.
En güvenli VPN şifrelemesi hangisidir?
Durum şu: Birçok hizmet, özellikle Aktarım Katmanı Güvenliği veya TLS adı verilen şifrelemeyi kullanarak verilerini zaten şifreler. TLS, verilerini korumak için simetrik kriptografi kullanır ve fark edilmesi kolaydır: Bunu kullanan web siteleri "http://" yerine "https://" ile başlar. TLS; kimlik avcıları, yabancılar ve diğer saldırganlarla uğraşmak için yeteri kadar iyidir, ancak halka açık bir Wi-Fi ağında izlenmeni engelleme veya üçüncü taraf ve resmî kuruluşların izlemesini önleme konusunda çok yetersiz kalır. Bu nedenle uçtan uca şifrelemeye ihtiyaç duyarsın.
Uçtan uca şifreleme asimetrik algoritmanın bir uygulamasıdır ve önceden de hatırlayabileceğin gibi VPN'ler bu algoritmayı kullanır. Bu algoritmayı kullanarak gönderdiğin her şey yalnızca sen ve gönderdiğin kişi tarafından görülebilir. Büyük Birader bile gönderdiğin içeriği göremez, bu nedenle 5 Kasım için büyük planların varsa arkadaşlarınla paylaşmanın harika bir yoludur.
Ancak sonuçta AES, verilerini şifrelemek için en güvenli ve en hızlı yöntemdir. Bu nedenle HMA! bu yöntemi kullanır. Tüm bu bilgiler senin için yeterince karmaşık değilse kullanımına sunulan VPN teknolojilerinin tüm avantajlarını ve dezavantajlarını öğrenmek için bu VPN protokol karşılaştırmasına göz at.
VPN'in hangi şifrelemeyi kullandığını nasıl öğrenebilirsin?
Güzel soru, Jim. İşte yanıtı: Kontrol etmen yeterli. VPN'inin web sitesine git ve biraz araştırma yap. Pazarlama kısımlarını okuma, SSS bölümüne ve destek sayfasına da göz at. Çocukların "ilgi çekici" olarak nitelendirdiği içeriklere sahip olmasa da tüm önemli ve faydalı bilgileri bu sayfalarda bulabilirsin.
Önceden de söylediğim gibi HMA!, AES 256 bit şifrelemesini kullanır, bu şifrelemede 115.792.089.237.316.195.423.570.985.008.687.907.853.269.984.665.640.564.039.457.584.007.913.129.639.936 olası kombinasyon bulunur. Beni bir egomanyak olarak adlandırmalarına rağmen, dünyanın tüm süper bilgisayarları bodrumumda olsa dâhi böyle bir şifreyi kırabileceğimi ben bile düşünmem. Bu düzeyde bir koruma ilgini çektiyse buradan satın alabilirsin. Sonuçta yağmurluk koleksiyonum kendi kendine büyümeyecek.
Ancak açıkçası kötü olmadığı ve gizliliğini koruduğu sürece hangi VPN'i kullandığın benim için önemli değil. Sonuçta en önemli olan da bu.