Histrionik Kişilik Bozukluğu
Histrionik kişilik bozukluğu olan bir kişide, benlik saygısı başkalarının onayına bağlıdır. Bu bozukluğa sahip kişiler, fark edilmek için çok büyük bir istek duyarlar ve genellikle dikkat çekmek için dramatik veya uygunsuz davranırlar. Aşağıda daha fazla bilgi bulabilirsiniz.
Histrionik kişilik bozukluğu nedir?
Histrionik kişilik bozukluğu, ”küme B” veya “dramatik” kişilik bozuklukları olarak adlandırılan bir grup durumdan biridir. Bu rahatsızlıkları olan kişilerde yoğun, dengesiz duygular ve çarpık öz-imgeler vardır.
Histrionik kişilik bozukluğu olan insanlar için, öz saygıları başkalarının onayına bağlıdır ve gerçek bir öz-değer duyguları yoktur. Fark edilmek için büyük bir istekleri vardır ve genellikle dikkat çekmek için dramatik veya uygunsuz davranırlar.
Bu bozukluk kadınlarda erkeklerden daha yaygındır ve genellikle ergenlik veya erken yetişkinlik döneminde kendini gösterir.
Histrionik kişik bozukluğu neden olur?
Histrionik kişilik bozukluğunun kesin nedeni bilinmemektedir. Bununla birlikte birçok profesyonel hem çevre hem de kalıtsal faktörlerin bozukluğun gelişiminde rol oynadığına inanmaktadır.
Örneğin, histrionik kişilik bozukluğunun ailelerde ortaya çıkma eğilimi, bozukluğa kalıtsal bir yatkınlığın olabileceğini düşündürür. Bu bozukluğu olan bir ebeveynin çocuğu, öğrenilmiş davranışı tekrar ediyor olabilir.
İlgili olabilecek diğer çevresel faktörler şunlardır:
- Çocukken eleştiri veya cezalandırma eksikliği
- Çocukken sadece bazı davranışlarına verilen aşırı olumlu tepki
- Ebeveynleri tarafından verilen aşırı ilgi
Bu tür şeyler çocukta, ne tür davranışların ebeveyn onayı aldığı konusunda kafa karışıklığına neden olur ve ilerleyen zamanlarda bu bozukluk gelişebilir.
Genel olarak kişilik bozuklukları, genellikle bireysel mizaç ve psikolojik tarzlarla ve insanların büyürken stresle baş etmeyi öğrenme yollarıyla ilişkili olarak gelişir.
Histrionik kişilik bozukluğu belirtileri nelerdir?
Çoğu durumda, histrionik kişilik bozukluğu olan kişiler iyi sosyal becerilere sahiptir; ancak, bu becerileri başkalarını manipüle etmek için kullanma eğilimindedirler, böylece ilgi odağı olabilirler.
Bu bozukluğa sahip bir kişi şunları da yapabilir:
- İlgi odağı olmak için rahatsız edici tutumlar sergilemek
- Kışkırtıcı giyinmek veya uygunsuz şekilde baştan çıkarıcı veya çapkın davranışlar sergilemek
- Duygularının hızlı bir şekilde değişmesi
- Abartılı duygular ve ifadelerle bir seyirci önünde performans sergiliyormuş gibi çok dramatik davranmak, ancak samimiyetten yoksun gibi görünmek
- Fiziksel görünümle aşırı derecede ilgilenmek
- Sürekli güvence veya onay istemek
- Saf olma ve başkalarından kolayca etkilenmek
- Eleştiriye veya onaylanmamaya aşırı duyarlı olmak
- Hayal kırıklığına karşı düşük bir toleransa sahip olmak ve rutinden kolayca sıkılmak
- Herhangi bir girişimi önceden planlamamak, direk dalmak
- Ben merkezli olmak ve başkaları için nadiren ilgi göstermek
- Başkalarıyla ilişkilerinde genellikle sahte veya sığ görünmek
- İlişkileri sürdürmekte zorluk çekmek
- Dikkat çekmek için tehdit etmek veya intihara teşebbüs etmek
Histrionik kişilik bozukluğu nasıl teşhis edilir?
Bu kişilik bozukluğunun belirtileri varsa, doktor tam bir tıbbi ve psikiyatrik öykü alarak bir değerlendirmeye başlayacaktır. Fiziksel semptomlar mevcutsa, fiziksel bir hastalığın mevcut olabilecek semptomlara neden olmadığından emin olmak için fizik muayene ve laboratuvar testleri (nörogörüntüleme çalışmaları veya kan testleri gibi) önerilebilir.
Doktor semptomlar için fiziksel bir neden bulamazsa, kişiyi bir psikiyatriste veya psikoloğa, ruhsal hastalıkları teşhis ve tedavi etmek için özel olarak eğitilmiş sağlık uzmanlarına yönlendirebilir. Psikiyatristler ve psikologlar, bir kişiyi kişilik bozukluğu açısından değerlendirmek için özel olarak tasarlanmış görüşme ve değerlendirme araçları kullanır.
Histrionik kişilik bozukluğu nasıl tedavi edilir?
Genel olarak, histrionik kişilik bozukluğu olan kişiler terapiye ihtiyaçları olduğuna inanmazlar. Ayrıca duygularını abartma ve rutinden hoşlanmama eğilimindedirler, bu da bir tedavi planını takip etmeyi zorlaştırır. Bununla birlikte, depresyon – muhtemelen bir kayıpla ya da başarısız bir ilişkiyle ilişkili – ya da eylemlerinden kaynaklanan başka bir sorun onları sıkıntıya sokarsa yardım isteyebilirler.
Psikoterapi (bir tür danışmanlık) genellikle histrionik kişilik bozukluğu için tercih edilen tedavi yöntemidir. Tedavinin amacı, bireyin düşünceleriyle ve davranışlarıyla ilişkili motivasyonları ve korkuları ortaya çıkarmasına yardımcı olmak ve kişinin başkalarıyla daha olumlu bir şekilde ilişki kurmayı öğrenmesine yardımcı olmaktır.
İlaç bazen, depresyon ve anksiyete gibi bu bozuklukta mevcut olabilecek diğer durumların tedavisi olarak kullanılabilir.
Unutmayın, hangi ilacı ne şekilde alacağınıza doktorunuz karar verecektir.
Komplikasyonlar
Histrionik kişilik bozukluğu, bir kişinin sosyal, profesyonel veya romantik ilişkilerini, kayıplara veya başarısızlıklara nasıl tepki verdiklerini etkileyebilir. Bu bozukluğa sahip kişilerin depresyondan muzdarip olma riski de genel nüfusa göre daha yüksektir.
Görünüm
Bu bozukluğa sahip birçok kişi, sosyal olarak ve herhangi bir işte iyi bir şekilde çalışabilir. Bununla birlikte, durumu daha ciddi olanlar, günlük yaşamlarında önemli sorunlar yaşayabilir.
Önleme
Histrionik kişilik bozukluğunun önlenmesi mümkün olmasa da, tedavi, bu bozukluğa yatkın bir kişinin olası negatif durumlarla başa çıkmanın daha verimli yollarını öğrenmesine izin verebilir.
Kaynak ve ileri okuma:
- https://www.webmd.com/mental-health/histrionic-personality-disorder
- https://www.psychologytoday.com/intl/conditions/histrionic-personality-disorder
- https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK542325/
Not: Konu hakkında ilgili videoyu aşağıdan izleyebilirsiniz: