Para birimlerinin değerini ne etkiliyor? Belirli bir ulusun para biriminin temel analizi söz konusu olduğunda; ticaret döviz çiftlerini işaretlemede en etkili faktörlerden biri, merkez bankaları tarafından benimsenen para politikası hamleleridir.
Nihayetinde ülkede fiyat istikrarını sağlamaya çalışan bir parasal otorite olarak hareket eden bir ulus merkez bankası; para arzını veya ekonomideki toplam para miktarını kontrol etmek için para politikasını kullanmaktadır.
Genel olarak, her merkez bankası ait olduğu ülkede enflasyon oranı ile ekonomik büyüme arasında bir denge sağlamaya çalışır. Bunu şu şekilde de söylememiz mümkündür. Bir merkez bankası ülkedeki fiyat istikrarını ve ekonomik büyüme hızının istikrarını korumaya çalışıyor.
Para Birimlerinin Değerini Ne Etkiliyor?
Para birimleri, merkez bankasının (para otoritesi) para arzını; paranın mevcudiyetini ve para maliyetini kontrol ederek hedeflerine ulaşmak için genellikle odaklı olduğu tüm süreci ifade etmektedir. (aynı zamanda borçlanma maliyetleri veya faiz oranları olarak da bilinmektedir).
Ekonomideki faiz oranları ile toplam para arzı arasındaki ilişkiyle ilgilendiğini söyleyebiliriz. Merkez bankasının para arzını genişletmesi durumunda; yatırım yapmak veya harcama yapmak için daha büyük miktarda para mevcuttur. Bu da ulusların ekonomik büyümesi üzerinde olumlu bir etkiye neden olmaktadır. (iş yatırımları ve hane halkı harcamaları büyümenin arkasındaki ana itici güçlerdir). Ancak, para arzı çok hızlı genişler ve yüksek seviyelere ulaşırsa; bu hemen yüksek bir enflasyon oranına neden olur ve bu, genellikle ekonomiye zararlı bir faktör olarak kabul edilmektedir. Öyle, çünkü yüksek enflasyon ulusal para biriminin satın alma gücünü baltalamaktadır. (bir birim para birimi daha az mal veya hizmet satın alıyor). Para arzının çok fazla daralması durumunda; bu daha düşük enflasyon oranına yol açar ve aynı zamanda büyümeyi yavaşlatabilmektedir.
Makul bir enflasyon oranı ile sağlıklı bir ekonomik büyüme arasındaki dengeyi bulmak için; merkez bankaları iki tür para politikası uygulanmaktadır. Bunlar uzlaşmacı ve kısıtlayıcı olarak adlandırılabilmektedir.
Para Politikası Nedir?
Para otoritesi, uyumlu (genişleyen) bir para politikası izlediğinde, bu, ülkedeki para arzını arttırdığı anlamına gelir. Daha önce de belirttiğimiz gibi, bu, artan iş yatırımlarına, daha yüksek tüketici harcamalarına ve dolayısıyla daha düşük faiz oranları (daha ucuz borçlanma) yoluyla ekonomik büyümeye yol açar.
Bununla birlikte, böyle bir politikanın neden olduğu başka etkiler de vardır. Merkez bankası, destekleyici bir politika uygulayarak reel faiz oranlarını düşürür. (Bir sonraki makalede bu konu hakkında biraz daha konuşacağız). Reel faiz oranlarının düşürülmesi ile, ülkedeki finans ve sermaye varlıkları, düşük reel getiri oranları nedeniyle daha az çekici hale gelme eğilimindedir. (getiri oranları ve merkez bankasının gösterge faiz oranı yakından ilişkilidir).
Yabancı yatırımcılar, yerel tahviller, gayrimenkuller, hisse senetleri ve diğer varlıklardaki pozisyonlarını kısaltma eğiliminde olacaklar. Sonuç olarak, ulusların sermaye hesabı bakiyesi bozulma eğiliminde olacaktır. (yabancı yatırımcılar daha az yerli varlığa sahip olacaklardır). Aynı zamanda, yerli yatırımcılar da kendi ülkelerine yatırım yapmaktan kaçınma eğiliminde olacaklar ve yurtdışında daha cazip getiri oranları arayacaklar, böylece yabancı bir ülkenin sermaye hesabı dengesine katkıda bulunacaklar. Yurt içi yatırım faaliyetindeki düşüş (hem yabancılar hem de yerli yatırımcılar tarafından körüklenen), yerel para birimine olan talebin azalmasına ve yabancı ülke para birimine olan talebin artmasına neden olacaktır. Sonuç olarak, yerel para biriminin döviz kuru düşme eğiliminde olacaktır.
Destekleyici bir para politikasının bir başka etkisi de yüksek enflasyon olasılığıdır. Daha önce bahsettiğimiz gibi, ikincisi, ekonomide mevcut olan daha fazla sermaye nedeniyle üretilir. Yerel paranın harcama gücünü azaltacaktır (para birimi daha az değerli hale gelecektir).
Öyleyse, merkez bankası uzlaşmacı olma eğiliminde olan bir politika uyguladığında; ulusal para biriminin değeri üzerinde olumsuz bir etkiye neden olma eğiliminde olacaktır.
Kısıtlayıcı Para Politikası
Kısıtlayıcı (daraltıcı) bir para politikası seyrini izlediğinde, bu, ülkedeki para arzını azalttığı anlamına gelir.
Para arzı yüksek seviyelerde ve merkez bankası bunu azaltmaya istekli ise, banka faiz oranlarını artıracaktır. Böyle bir önlem, ticari işletmelerin ve hane halklarının borçlanma kabiliyetini sınırlayacaktır. Çünkü daha yüksek faiz oranları, daha yüksek borçlanma maliyetlerine eşittir. Ekonomide borçlanmanın kısıtlanmasıyla bu, şirketlerin yatırım faaliyetlerini ve hane halklarının harcamalarını sınırlayacak ve bu da mal ve hizmetlere olan talebin azalmasına yol açacaktır. Bu ekonomik konuların daha az aktif olmasıyla, ekonomik büyüme yavaşlayabilir. Öte yandan, yüksek faiz oranları ve azalan talep, enflasyonist baskıyı hafifletecektir.
Bununla birlikte, böyle bir politikanın neden olduğu başka etkiler de vardır. Merkez bankası, kısıtlayıcı bir politika uygulayarak reel faiz oranlarını artırır. Bu oranlar yükseltildiğinde, ülkedeki mali ve sermaye varlıkları; daha yüksek reel getiri oranları nedeniyle daha çekici hale gelme eğilimindedir. Yabancı yatırımcılar yurt içi tahviller, gayrimenkuller, hisse senetleri vb. Konumlarını genişletme eğiliminde olacaklar. Sonuç olarak, ulusların sermaye hesabı bakiyesi iyileşme eğiliminde olacaktır (yabancı yatırımcılar daha fazla yerli varlığa sahip olacaktır). Aynı zamanda, yerli yatırımcılar da kendi ülkelerine yatırım yapmaya daha istekli olacaklar. Yurt içi yatırım faaliyetindeki artış (hem yabancılar hem de yerli yatırımcılar tarafından tetiklenen) yerel para birimine olan talebin artmasına neden olacaktır. Sonuç olarak, yerel para biriminin döviz kuru artma eğiliminde olacaktır.
Özetleyelim, merkez bankası kısıtlayıcı olma eğiliminde olan bir politika uyguladığında; ulusal para biriminin değeri üzerinde olumlu bir etkiye neden olma eğiliminde olacaktır.
Merkez Bankaları Nasıl Karar Verir?
Genellikle her merkez bankası, enflasyon oranı, ekonomik büyüme (GSYİH) ve işsizlik oranı gibi bankaların kendi metodolojisine uygun olarak tahmin edilen diğer farklı makroekonomik göstergeler için emrinde başabaş rakamlarına sahiptir. Ek olarak, merkez bankaları bunları tercih edilebilir değerlerle karşılaştırır. Bu rakamlardan bazılarının başa baş bir sayıya ulaşması veya bir veya diğer yönde birlikte değişmeye başlaması, ekonomide belirli bir eğilim göstermesi durumunda, merkez bankası için parasal ayarlamaların yapılması gerektiğine dair bir sinyal olarak kabul edilir.
Gelişmiş ülkelerin merkez bankaları, genellikle enflasyon oranının bırakmaması gereken kabul edilebilir bir seviyeye veya aralığa sahiptir. Örneğin, Merkez Bankası ve Avrupa Merkez Bankası yıllık% 2’lik bir enflasyon oranı hedefi belirledi. Bu hedef, fiyat istikrarını sağlayan ve ılımlı bir ekonomik büyümeye cevap veren sağlıklı bir enflasyon oranı olarak kabul edilmektedir. Bu hedef etrafında enflasyon oranında dalgalanmalara yol açan bir olay meydana gelirse; merkez bankası bunu genellikle bir açıklama ile açıklar.
Enflasyon oranının hedefin oldukça altında kalması durumunda, bu, bastırılmış bir enflasyonist baskının bir işaretidir. Merkez bankası, destekleyici para politikasını kesinlikle sürdürecektir ve bunun tersi de geçerlidir.
Para politikasını ayarlamak Her merkez bankası genellikle para politikasını küçük adımlarla çok kademeli olarak ayarlayacaktır. Bu sadece istikrar nedeniyle değil; aynı zamanda bankanın bu ayarlamanın genel ekonomiyi ne ölçüde etkileyeceğini görmesi gerektiği için gereklidir. Gösterge faiz oranı ayarlamalarının olağan hızı% 0,25 -% 0,50 iken, artma veya azalma döngüleri 1 ila 3 yıl sürebilmektedir. Aşağı doğru ayarlama genellikle daha hızlı gerçekleşir ve adımlar daha büyüktür -% 0,25 ila% 1. Faiz oranlarının% 0,50-1% oranında değişmesi genellikle 2008’deki çalkantı gibi ekonomideki ciddi problemlerde ortaya çıkar.