

İRLANDA
İrlandalılar,Britanyanın egemenliğinden kurtulmak, bağımsızlıklarına kavuşmak amacıyla, gerektiğinde kanlarını dökerek iki yüzyıldan fazla uğraştılar.Savaşımlarının ünlü aşamalarından bir olan 1916 yılında Paskalya ayaklanması, çağımızın en büyük şairlerinden İrlandalı W.B.Yeatsın dizelerinde ölümsüzleşti.Sonunda bu kıyasıya savaşım İngilizlerin yenilgisi ile sona erdi ve 1949da ülkenin bir kısmı bağımsızlığını ilan ederek , İrlanda Cumhuriyetini kurdu.
Bağımsızlık savaşlarında çektiklerinin unutulmaması amacıyla , İrlandalılar Dublinde 1796da yapılmış bir hapishaneyi , hiç yenilemeden, boyamadan, badana etmeden yani eskiden olduğu gibi bırakarak bir müze haline getirmişler.Bu büyük müzede hücre kapılarına çakılan plakalarda , çeşitli yerlere konulan tabelalarda , kimlerin nerede kaç yıl hapis yattığı , kimlerin nerede asıldığı , ya da kuşuna dizildiği bir bir gösteriliyor.Duvardaki belgeler, fotoğraflar, mektuplar o günlerin gazetelerinden kesilip çerçevelenmiş kupürler var. Her şey o kadar düzenlenmiş ki, salt o müzeyi gezmekle İrlanda Cumhuriyetinin bağımsızlık savaşı üstüne bilgi edinebiliyorsunuz.
İngilizler ,Anglosakson kökenli; İrlandalılar ise Kelt kökenlidir.Keltler, Büyük Britanya adalarının yerli halkıdır.Germenlere bağlı Anglosaksonlar ise 5.y.y.dan itibaren Britanyayı işgal etmeye , oraya yerleşmeye, Keltlerin dili Gaelici kabul etmeyerek daha sonra İngilizceye dönüşen Anglosaksoncayı ulusal dil yapmaya başladılar.Keltler, Britanyanın ancak birkaç bölgesinde , bu arada İrlanda kimliklerini koruyabildiler.İngilizlerin çoğu Protestan, İrlandalıların çoğu Katolik olduğundan , sadece soyları ve dilleri değil dinleri bile başkadır.
Bizim niyetimiz Bartaliniden Latince öğrenmek değil onu konuşturup anlattıklarını dinlemekti.Çünkü Bartalinin çok renkli bir kişiliği vardı.Edebiyat, Felsefe ve hukuk dallarında üç ayrı doktora yapmıştı.Bilmediği şey de yoktu.Anti faşist ve sosyalist olduğundan İtalyadan sürgün edilmişti.Başka Avrupa ülkelerinde kolayca iş bulabileceği halde Mustafa Kemalin memleketine gitmek istiyorum demiş, Türkiyeye gelmişti.Ne var ki uzun zaman öğretmenlik bulamamış, çok sıkıntı çekmişti.Hatta geçinebilmek için borçlanıp bir koyun sürüsü satın almış,Çamlıca tepelerinde çobanlık etmişti.
MİNA URGAN:BİR DİNAZORUN ANILARI