... konulu sunumlar: "DAĞILMA DÖNEMİ “Osmanlı tarihinde II. Osman ve III. Selim, devlet düzeninde bazı değişiklikler yapmaya çalıştıkları için; Abdülaziz ve II. Abdülhamit."— Sunum transkripti:
1
2
DAĞILMA DÖNEMİ
3
“Osmanlı tarihinde II. Osman ve III. Selim, devlet düzeninde bazı değişiklikler yapmaya çalıştıkları için; Abdülaziz ve II. Abdülhamit ise devlet düzeninde yapılmak istenen değişikliklere karşı oldukları için tahtlarından indirilmişlerdir.” Yalnız bu bilgilere dayanarak, II. Osman döneminden II. Abdülhamit dönemine kadar geçen süre içinde nasıl bir değişme olduğu söylenebilir? A) Yenilik taraftarlarının güçlendiği B) Padişahların devleti iyi yönetmedikleri C) Halkın düzeni korumaya çalıştığı D) Osmanlı Devleti’nin Avrupa’dan etkilenmediği E) Padişahların anayasal düzeni benimsedikleri 1.
4
XIX. yüzyılın yarısında İngiltere ve Fransa sömürgelerinde yaşa- yanların hakları, Osmanlı İmparatorluğu’ndaki Hristiyanların haklarından daha sınırlıydı. Buna karşın İngiltere ve Fransa Osmanlı İmparatorluğu’nda yaşayan Hristiyanların haklarını yetersiz bularak Osmanlı Devleti’nden, Islahat Fermanı’na uyulmasını istemişlerdir. İngiltere ve Fransa’nın Osmanlı Devleti’nden böyle bir istekte bulunmalarının amacı aşağıdakilerden hangisi olabilir? A)Osmanlı İmparatorluğu’ndaki Hristiyanların yaşam düzeyini yükseltme B)Kendi ülkelerindeki demokrasi ilkelerini diğer ülkelere de yayma C)Osmanlı İmparatorluğu’nun parçalanma ve çöküşünü hızlandırma D)Osmanlı Devleti’ne başka devletlerin baskı yapmasını önleme E)Sömürgelerinde yaşayanların uğradıkları haksızlıkları gizleme 2.
5
Aşağıdakilerden hangisi, Osmanlı İmparatorluğu döneminde görülen bir yenilik (ıslahat) değildir? A) Divan’dan Meclis-i Mebusan’a geçiş B) Monarşi’den Meşrutiyet’e geçiş C) Yeniçeri Ocağı’ndan Nizam-ı Cedit’e geçiş D) Mecelle’den Kanun-i Esasi’ye geçiş E) Medrese’den Enderun’a geçiş 3.
6
Osmanlı İmparatorluğu döneminde, yeni tarzda öğretim yapan okulların yanında mahalle mektepleri ve medreseler de varlık- larını sürdürmüşlerdir. Bu durum aşağıdakilerden hangisine yol açmıştır? A) Dinsel baskının artmasına B) Yeni bir eğitim politikasının saptanmasına C) Kültür çatışmalarının ortaya çıkmasına D) Okur- yazar sayısının azalmasına E) Bilim ve teknolojinin gelişmesine 4.
7
Osmanlı tarihinin, - Kuruluş dönemine “ümmet” - Tanzimat dönemine “devlet” - Meşrutiyet dönemine “Türklük” anlayışı egemen olmuştur. Aşağıdakilerden hangisi bu gelişmelerde etkili olmamıştır? A) Yönetimdeki kişiler B) İslam dini C) Ekonomik yapı D) Siyasal değişmeler E) Avrupa’daki gelişmeler 5.
8
XIX. yüzyılda, Osmanlıların girdiği savaşlar genellikle yenilgi ile sonuçlanmıştır. Osmanlı ülkesinde ticaret azınlıkların elindedir. Hammadde Avrupa ülkelerine satılmakta; dışarıdan bol miktarda, ucuz ve çeşitli mallar gelmektedir. Aşağıdakilerden hangisi bu durumun bir sonucu değildir? A) Yeni fabrikaların kurulması B) Küçük sanayi atölyelerinin azalması C) İşsizliğin azalması D) Yönetimde yeni arayışların artması E) Dış ticarette dengenin bozulması 6.
9
Aşağıdakilerden hangisi Osmanlı İmparatorluğu ’nda XVII. yüzyıldan XIX. yüzyılın ilk yarısına kadar yapılan ıslahatlarda askeri alana ağırlık verilmesine yol açan etkenlerden biri değildir? A) Askeri harcamaların hızla artması B) Yeniçeri Ocağının bozulması C) İmparatorluğun toprak kaybetmesi D) İmparatorluğun dağılma tehlikesiyle karşılaşması E) Devletin uluslararası saygınlığının azalması 7.
10
Osmanlı sultanı II. Mahmut yayımladığı bir fermanla, “kişinin malına devletçe el konulması” geleneğini kaldırmıştır. II. Mahmut, bu fermanla aşağıdakilerden hangisini amaçlamış- tır? A) Yabancılara verilen ayrıcalıkların kaldırılmasını B) Gelir dağılımındaki dengesizliklerin giderilmesini C) Mülkiyet hakkının güvence altına alınmasını D) Dışarıdan mal alımının sınırlandırılmasını E) Yeni bir ekonomik sisteme geçilmesini 8.
11
Osmanlılarda XIX. yüzyıla kadar, kızlar ilkokuldan sonra öğrenime devam edemezlerdi. Olanakları olanlar isterlerse evlerinde özel ders alırlardı. XIX. yüzyılda kızların ilkokuldan sonra devam edebilecekleri öğretmen ve sanayi okulları açıldı. XIX. yüzyıldaki bu gelişme aşağıdakilerden hangisini gösterir? A) Bütün okulların devletin denetimi altına alındığına B) Okuma-yazma seferberliğine geçildiğine C) Din eğitimi ile çağdaş eğitimin birleştirildiğine D) Eğitim anlayışında değişiklik olduğuna E) Karma eğitime (kız-erkek) geçildiğine 9.
12
Aşağıdaki olaylardan hangisi, Osmanlı ülkesinde ordunun yenilikleri koruduğunun bir göstergesidir? A)II. Osman’ın devlet düzeninde değişiklik yapmaya çalıştığı için tahtan indirilmesi B)Meşrutiyet rejimine karşı olanların çıkardığı 31 Mart Olayı’nı Hareket Ordusu’nun bastırması C) III.Selim’in devlet düzeninde ulufelerin yaptığı değişiklikler nedeniyle tahtan indirilmesi D) IV. Mehmet döneminde ulufelerin zamanında ödenmemesi üzerine yeniçerilerin ayaklanması E) Yeniçeri sayısının artırılması, buna karşılık Tımarlı Sipahi sayısının azalması 10.
13
Osmanlı Devleti’nde XIX. yüzyılın ilk yarısında Müslüman nüfus ile Müslüman olmayanların nüfuz oranları XVI. yüzyıldaki oranlarla aynı iken, XX. yüzyılın başlarında Müslümanların oranında büyük artış olmuştur. Bu artışta aşağıdakilerden hangisinin etkili olduğu savunulamaz? A) Dış göçlerin B) Sınırların daralmasının C) Uluslararası antlaşmaların D) Savaşlarda yenilgiye uğranılmasının E) Kentleşmeye yönelinmesinin 11.
14
II. Mahmut döneminde yapılan aşağıdaki reformlardan hangisi, doğrudan devlet otoritesinin güçlenmesine yönelik bir uygulama değildir? A) Devlet yönetimine bakanlık usulünün getirilmesi B) Memurların can ve mal güvenliğinin sağlanması C) İlköğretimin zorunlu hale getirilmesi D) Polis ve posta teşkilatının kurulması E) Yenilik hareketlerine karşı çıkan Yeniçeri Ocağı’nın kaldırılması 12.
15
Tanzimat döneminde, Osmanlı Devleti’nde Avrupa ile ilişkiler artmış, ülkede gazeteler çıkarılmış, bu gazetelerde siyasi ve kültürel konularda yazılar yazılmaya başlanmıştır. Aşağıdakilerden hangisinin bu durumun sonuçlarından biri olduğu savunulamaz? A) Halkın aydınlanması B) Halkın yenilik hareketlerine öncülük etmesi C) Halkın çevrede olup bitenlere ilgi duyması D) Okuma ve yazmanın önem kazanması E) Kültürel etkileşimin artması 13.
16
Osmanlı Devleti’nde, I. Tanzimat Dönemi’nde, batılı anlayışla çalışan okulların yanında medreselerin varlığını sürdürmesi II. İkinci Mahmut Dönemi’nde devlet memurlarının kavuk yerine fes giymelerinin kabul edilmesi III. İkinci Mahmut’un resmini devlet dairelerine astırması IV. Osmanlı matbaasının kurulması ve din kitapları dışındaki kitap- ların matbaada basılmasına izin verilmesi uygulamalarından hangileri, toplumun belli bir kesiminin tepki- sinden çekinildiğini gösterir? A) I ve II B) I ve IV C) II ve III D) II ve IV E) III ve IV 14.
17
Osmanlı Devleti’nde, I. Veraset sisteminde değişiklik yapılarak hanedanın en yaşlı üyesinin hükümdar olması II. Avrupa’ya öğrenci gönderilmesi III. Avrupa’da elçilikler açılması gelişmelerinden hangilerinin, Avrupa’yı yakından tanımaya olanak sağladığı savunulabilir? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve II E) II ve III 15.
18
Osmanlı Devleti dışarıdan aldığı borçları ödeyemeyince, alacaklı devletler Osmanlı Devleti’nin maliyesini denetlemek için bir yö- netim kurmuşlardır. Böyle bir yönetimin kurulması, Osmanlı Devleti’nin aşağıdaki özelliklerinden hangisinin dikkate alınmadığını gösterir? A) Anayasal düzene geçmesinin B) Bağımsız olmasının C) Merkeziyetçi olmasının D) Padişahın halife sanını taşımasının E) Yabancılara ayrıcalık tanımış olmasının 16.
19
XIX. yüzyılda Osmanlı Devleti’nde, I. demiryolu yapımına önem verilmesi, II. telgrafın kullanılmaya başlanması, III. bazı malların ticaretini yerli ve yabancı tüccarlara yasaklayan tekel sisteminin Balta Limanı Antlaşması’yla kaldırılması gelişmelerinden hangilerinin, merkezi yönetimin güçlendirilme-sine yardımcı olduğu savunulabilir? A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve II D) II ve III E) I, II ve III 17.
20
Osmanlı İmparatorluğu’nda, III. Selim, “Nizam-ı Cedit” hareketini başlatmıştır. II. Mahmut, Yeniçeri Ocağı’nı kaldırmış, yerine Asakir-i Mansure-i Muhammediye adıyla bir ordu kurmuştur. Abdülmecit, Tanzimat Fermanı’nı ilan etmiştir. Yalnızca bu bilgilere dayanarak III. Selim, II. Mahmut ve Abdülmecit’le ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenebilir? A) Saltanat sürelerinin uzun olduğu B) Yenilik taraftarı oldukları C) Dış politikada değişikliğe gittikleri D) Dönemlerinde ayaklanmalar olduğu E) Kendilerinden önce yalnız askeri alanda yenilik yapıldığı 18.
21
Batılı devletler, Osmanlı İmparatorluğu’nun iç işlerine karışmak için aşağıdakilerden hangisini dayanak olarak kullanmışlardır? A) Sened-i İttifak’ı B) Veraset sistemini C) Devşirme Kanunu’nu D) Tımar sistemini E) Azınlık haklarını 19.
22
Osmanlı İmparatorluğu’nda aşağıdakilerden hangisinin Batı kültürleriyle etkileşimi artırdığı savunulamaz? A) Arap alfabesinin kullanılması B) Avrupa’da devamlı elçiliklerin açılması C) Avrupa’ya öğrenci gönderilmesi D) Osmanlı padişahının Avrupa’ya gitmesi E) Medreselerin yanında modern okulların da açılması 20.
23
XIX. yüzyıl sonlarına kadar Osmanlı tarihçileri İslamiyetten önceki Türk tarihiyle ilgilenmemişlerdir. Bu durumun aşağıdakilerden hangisinin gecikmesinde etkili olduğu savunulabilir? A) Türk milliyetçiliğinin uyanması B) İmparatorluğun bünyesindeki çeşitli toplumların milliyetçi- lik akımından etkilenmesi C) Çeşitli alanlarda ıslahat yapılması D) Avrupa’nın üstünlüğünün kabul edilmesi E) Osmanlı Devleti’nin toprak kaybetmesi 21.
24
Tanzimat’tan sonra birçok alanda yeni kurumlar kurulmuş, eskilerine dokunulmamış ancak bunlar işlevsiz hâle getirilmiştir. Bu tutumun, I. medrese mezunlarının iş olanaklarının daralması, II. modern eğitimin yaygınlaşması, III. modern yargılama usullerinin uygulandığı mahkemelerin sayıca artması durumlarından hangilerine ortam hazırladığı savunulabilir? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve II E) I, II ve III 22.
25
Osmanlı Devleti'nde yaşayan Müslüman olmayan toplulukların, din ya da mezhep esasına göre örgütlenip yönetilmesi biçimine millet sistemi denir. Millet sisteminin, I. toplumu oluşturan grupların benliklerini koruması, II. toplumda din veya mezhep değiştirmenin yasaklanması, III. Osmanlı toplumunun kaynaşması durumlarından hangilerine neden olduğu savunulabilir? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve II E) I, II ve III 23.