Genital herpes (herpes genitalis), herpes virüslerinin neden olduğu bulaşıcı bir hastalıktır. Birçok insan cinsel ilişki sırasında enfekte olur. Enfeksiyon genellikle herhangi bir hastalığa yol açmaz ve bu nedenle sıklıkla fark edilmez. Şikayetler ortaya çıkarsa, bunlar ağrıya veya ruhsal strese neden olur.
Bir bakışta
- Genital herpes, herpes simpleks virüsü (HSV) enfeksiyonundan kaynaklanır.
- Bu virüsler cilt teması yoluyla bulaşır. Birçok insan cinsel ilişki sırasında enfekte olur.
- Herpes virüsleri ile enfekte olan herkes onları ömür boyu taşıyacaktır.
- HSV enfeksiyonu genellikle hastalığa yol açmaz. Enfekte olan insanların yüzde 90'ına kadarında semptom görülmez veya çok zayıf semptomlar görülür.
- Şikayetler ortaya çıkarsa, bunlar ağrıya veya ruhsal strese neden olur.
- Şikayetleri hafifletmeye ve atağın süresini kısaltmaya yardımcı olabilecek tedaviler mevcuttur.
Not: Bu yazıdaki bilgiler bir doktor muayenesinin yerini tutamaz ve kişinin kendi kendine teşhis yapabilmesi veya tedavi etmesi için kullanılmamalıdır.
Genital herpes nedir?
Genital herpes, herpes simpleks virüsünden (HSV) kaynaklanır ve en yaygın cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlardan (CYBE) biridir. Bir kez enfekte olan herkes virüsü ömür boyu taşır.
HSV bulaşan birçok insanda hastalık gelişmez. Bununla birlikte, eğer uçuk çıkarsa, semptomlar stresli olabilir: Genital bölgede ağrılı bir döküntü oluşur, buna genellikle ateş ve hastalık hissi eşlik eder. Şikayetler genelde bir ila 2 hafta içinde kendi kendine azalır.
Bununla birlikte, iyileşme sürecini hızlandırabilecek ve semptomları hafifletebilecek terapiler vardır.
Genital herpes bir kez ortaya çıktığında, etkilenenler bunun tekrar geri gelebileceğini bilmelidir. Ancak zamanla ataklar zayıflar ve daha az sıklıkta olur.
Genital herpes teşhisi birçok insan için çok rahatsız edicidir. Ayrıca, aşağıdakiler de dahil olmak üzere bir dizi soruyu gündeme getirir: Nereden enfekte oldum? Başka birine bulaştırdım mı? Bu konuyu partnerimle nasıl konuşabilirim? Bu teşhisi kiminle konuşabilirim? Enfeksiyon gebelik sırasında çocuğa geçebilir mi?
Genital herpesin semptomları nelerdir?
Genital herpesin tipik semptomları ağrılı, iltihaplı cilt ve küçük kabarcıklardır. Kabarcıklar gruplar halinde görünür. Yırtılabilir ve ıslanabilirler. İyileştikçe genellikle kabuklaşırlar. Cilt ayrıca kaşınabilir ve yanabilir.
Etkilenen alanlar genellikle labia, vajina ve rahim ağzıdır. Erkeklerde genellikle penis, skrotum ve sünnet derisi etkilenir. Kabarcıklar ayrıca anal bölgede, kalçalarda veya uylukların iç kısmında da görünebilir.
Bazı insanlar, genital herpes ortaya çıkmadan önce cinsel organlarında karıncalanma hissi veya kalçalarında, kalçalarında veya bacaklarında ağrı hisseder. Kadınlar ayrıca idrar yaparken sıklıkla ağrı yaşar.
Genital herpes ilk ortaya çıktığında, şikayetler genellikle oldukça şiddetlidir. Daha sonra belirtilen semptomlara ek olarak ateş, baş ağrısı, genel halsizlik ve kas ağrısı olabilir. Kasıkta şişmiş lenf düğümleri de yaygın olarak görülür.
Takip eden ataklar genellikle daha hafiftir.
Cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlar (CYBE) nelerdir?
Bu videoda cinsel yolla bulaşan enfeksiyonların (CYBE) ne olduğunu öğreneceksiniz.
Bu ve başka videolar YouTube kanalında da mevcutturŞimdi izleyin
Bu sitede yayınlanan veri koruma bildirimleri geçerlidir.
Genital herpesin nedenleri nelerdir?
Genital herpes, herpes simpleks virüsleriyle enfeksiyon nedeniyle oluşur. İki farklı türü vardır:
- Tip 1 herpes simpleks virüsü (HSV-1)
- Tip 2 herpes simpleks virüsü (HSV-2)
Genital herpese çoğunlukla HSV-2 neden olur. HSV-1 ise genellikle dudak uçuğuna sebep olur. Fakat örneğin dudak uçuğunuz varsa, oral seks sırasında virüsü diğer kişinin genital bölgesine bulaştırabilirsiniz. Bu kişide daha sonra tip 1 herpes simpleks virüslerinden dolayı genital herpes oluşabilir.
Enfeksiyondan sonra herpes virüsleri vücutta ömür boyu kalır, daha sonra omurganın alt ucundaki sinir düğümlerine (ganglia) yerleşir. Oradan sinir kordonları boyunca çoğalabilir ve derinin dış katmanlarına göç edebilirler.
Herpes virüsleri cilt teması yoluyla bulaşır. Birçok insan cinsel ilişki sırasında enfekte olur. Herpes virüsleri, paylaşılan seks oyuncakları yoluyla da bulaşabilir. Öte yandan, havlu, nevresim veya tuvaletlerin ortak kullanımından dolayı enfekte olmanız pek olası değildir.
Genital herpesin risk faktörleri nelerdir?
Herpes virüsleri ile enfeksiyon genellikle bir hastalığa yol açmadığından, enfekte kişiler genellikle virüsü bilmeden geçirir. Genel olarak, kadınların HSV enfeksiyonuna erkeklerden daha yatkın olduğuna inanılmaktadır.
Cinsel partneri sık sık değiştirmek, bulaşıcı olan biriyle temas kurma olasılığını artırır. Prezervatif kullanmak enfeksiyon riskini azaltabilir.
Bazı insanlarda neden genital herpes gelişirken bazılarında görülmediği henüz tam olarak bilinmemektedir. Tekrarlayan ataklar için olası tetikleyiciler pek araştırılmamıştır. Uzun süreli ruhsal stresin de ataklara yol açtığı düşünülmektedir. Güneş ışığı, soğuk algınlığı, fiziksel efor, cilt yaralanmaları, sert veya dar giysiler ve kadınlarda menstrüasyon da virüsleri yeniden etkinleştirebilir gibi görünmektedir.
Genital herpesin görülme sıklığı nedir?
Genital herpes genellikle herpes simpleks virüs tip 2 (HSV-2) ile bir enfeksiyondan kaynaklanır.
Almanya'da her 100 kişiden tahminen 10-15'i vücutlarında HSV-2 taşır. Bunların yaklaşık yüzde 10 ila 30'u da genital herpes hastalığına yakalanır. Kadınlarda erkelere göre daha sık görülmektedir.
Genital herpes ortaya çıktıktan sonra nasıl seyreder?
Genital herpes ortaya çıktığında, bulaşma aylar veya yıllar önce olmuş olabilir. İlk ortaya çıktığında tedavisiz iyileşmesi ortalama 20 gün sürer. Tekrarlayan ataklar daha hafiftir ve ortalama on gün içinde iyileşir. Bir kez genital herpesi olan herkes, genellikle bunu tekrar tekrar yaşar.
Genital herpesin ne sıklıkta tekrar ortaya çıktığı, herpes simpleks virüs tip 1 (HSV-1) veya herpes simpleks virüs tip 2 (HSV-2) ile bir enfeksiyon olup olmadığına bağlıdır:
- HSV-1, bir yıl içinde etkilenenlerin ortalama yüzde 20 ila 50'sinde yeniden ortaya çıkar.
- HSV-2, etkilenenlerin yüzde 70 ila 90'ında bir yıl içinde en az bir defa, ancak ortalama olarak dört defa ortaya çıkar.
Daha sonraki ataklar daha hafiftir ve daha uzun aralıklarla yaşanır. Ek olarak, sonraki ataklarda çok nadiren komplikasyon ortaya çıkar.
Gebelikte HSV enfeksiyonunun sonuçları nelerdir?
Gebe kadınlar doğum sırasında herpes virüslerini çocuğa bulaştırabilir. Bu çocuk için tehlikeli olabilir, ancak nadiren görülür. Annede doğumdan kısa bir süre önce genital herpes ortaya çıkmışsa, genellikle sezaryen önerilir. Bu enfeksiyon riskini en aza indirir ve çocuğu korur.
Gebelik sırasında genital herpes hakkında ayrıntılı bilgiyi gesundheitsinformation.de adresinde bulabilirsiniz.
Genital herpes nasıl önlenir?
Birçok insan herpes simpleks virüsünü vücudunda taşır. Cinsel olarak aktif olan herkes genital herpes ile enfekte olabilir. Bununla birlikte, enfeksiyon riskini azaltmak için alınabilecek bazı önlemler vardır.
Cinsel partnerlerinizden herhangi biri genital herpes belirtileri gösteriyorsa, cinsel ve oral ilişkiden geçici olarak kaçınmalısınız. Bir atak sırasında başka birini enfekte etme riski en fazladır.
Ek olarak, prezervatif kullanmak enfeksiyon riskini önemli ölçüde azaltabilir ve ayrıca diğer CYBE'lere karşı koruma sağlar. Ayrıca kadınlar için prezervatifler (femidom) ve oral seks için kondomlar da bulunmaktadır.
Önemli bilgi: Genital herpes kaptığınızı biliyorsanız, bu konuda açıkça konuşmanız mantıklıdır. Bu şekilde tüm cinsel partnerler test yaptırabilir. Antikorlar için yapılan bir kan testi, sizde tip 1 (HSV-1) veya tip 2 (HSV-2) herpes simpleks virüsleri olup olmadığını gösterir. Bu, bir enfeksiyon riski olup olmadığının saptanmasına olanak verir: Örneğin, HSV-1'iniz varsa, yine de HSV-2 ile enfekte olabilirsiniz.
Antiviral ilaç kullanan insanlar muhtemelen biraz daha az bulaştırıcıdır. Asiklovir, famsiklovir veya valasiklovir etken maddelerini içeren ilaçlar bunun için uygundur. Ancak, günlük olarak ve daha uzun süre alınmaları gerekir. Krem veya merhem olarak kullanılması hiçbir koruma sağlamaz. Yine de prezervatif kullanan genital herpesli insanlarda, ilaçların enfeksiyon riskini de azaltıp azaltmadığı belirsizdir.
Genital herpes nasıl tedavi edilir?
Sadece cilt semptomları ve şikayetler genelde kesin bir şekilde genital herpes teşhisi koyulması için yeterli olmaz. Bunun birkaç nedeni olabilir. Bir yandan tipik semptomlar her zaman ortaya çıkmaz, diğer yandan genital herpes diğer cilt hastalıklarıyla ve cinsel yolla bulaşan hastalıklarla birlikte de ortaya çıkabilir.
Örneğin, mantar veya klamidya enfeksiyonu ve sedef hastalığı gibi diğer cilt hastalıkları benzer semptomlara yol açabilir. Bu nedenle, kesin bir teşhis koymak için doktor, laboratuvarda incelenen hastanın etkilenen cilt bölgesinden bir numune alacaktır. Duruma göre virüsün tipi de belirlenebilir.
Herhangi bir semptom yoksa, herpes virüsü enfeksiyonu olup olmadığını belirlemek daha zordur. Bu durumda bir kan testi ile antikorları kontrol etme seçeneği vardır. Ancak, bu testler genellikle bir enfeksiyonun ne kadar süredir var olduğu hakkında herhangi bir bilgi sağlamaz. Genital herpes, kanda antikor saptanmadan ilk kez ortaya çıkarsa, bulaşmanın çok uzun zaman önce olmadığı çok muhtemeldir.
Genital herpes nasıl tedavi edilir?
İlk atak sırasında ciddi bir rahatsızlık olabilir. Bazen genital herpes ilk çıktığında komplikasyonlara da yol açabilir.
Bu durumda, etkilenenler genellikle asiklovir, famsiklovir veya valasiklovir aktif bileşenleri ile antiviral ilaçlar alır. Tabletler rahatsızlığı azaltabilir ve birkaç gün kısaltabilir. Virüs önleyici maddeler içeren kremler veya merhemler genital herpes için işe yaramaz.
Semptomlar genellikle sonraki ataklarda daha az şiddetlidir. Bu durumda semptomları tedavi etmek şart değildir. Sonraki ataklarda tedavi uygulanırsa, ilacı daha kısa süre almak yeterlidir. Bununla birlikte, tedavinin ilk 24 saat içinde başlaması önemlidir: İdeal olarak ilk semptomlar ortaya çıkar çıkmaz.
Şiddetli veya çok sık görülen ataklarda ilaçla önleyici tedavi mümkündür. Bu durumda ilaç, semptomsuz evreler de dahil olmak üzere daha uzun süre alınır. Bu, atak riskini önemli ölçüde azaltabilir.
Genital herpes çok ciddi ağrılara neden olursa, ağrı kesiciler yardımcı olabilir. Genital herpes nedeniyle idrar yaparken ağrı yaşayan birçok kadın, oturma banyolarını rahatlatıcı bir önlem olarak görmektedir.
Lazer veya lokal ısı uygulaması gibi diğer tedaviler şimdiye kadar pek araştırılmamıştır. Gerçekten etkili olup olmadıkları belirsizdir.
Genital herpesin önlenmesiyle ilgili ayrıntılı bilgiyi gesundheitsinformation.de sitesinde bulabilirsiniz.
Genital herpesle en iyi nasıl başa çıkılır?
Genital herpesiniz olduğunu bilmek ruhsal strese neden olabilir. Pek çok insan bunun hakkında konuşmayı zor bulur - özellikle de düzenli bir ilişki içindeyse ve daha sonra ilişki öncesi veya dışındaki cinsel aktiviteler gibi konular gündeme geliyorsa. Diğer insanlar, eşlerinin kendilerine bulaştırıp bulaştırmadığı konusunda endişelenir. Ancak bir birliktelik daha yeni başlıyorsa veya tamamen cinsel ilişkiniz varsa bile, genital herpes enfeksiyonu hakkında konuşmak zor olabilir.
Ancak, bu konuda açık olmak çok önemlidir. Çoğu zaman, ne zaman, kimden ve kime bulaştığını kesin olarak söylemek bile mümkün değildir. Pek çok insan vücudunda herpes simpleks virüsleri (genital herpesin etken maddeleri) taşır ve cinsel olarak aktif olan herkes enfeksiyon riski altındadır. Ayrıca, genital herpesin ortaya çıkmasından aylar veya yıllar önce virüs bulaşmış olabilir.
Cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlar hakkında nasıl bir görüşme başlatacağınıza ve görüşmeye nasıl devam edeceğinize dair ipuçlarını Bundeszentrale für gesundheitliche Aufklärung'un (BZgA) (Federal Sağlık Bilgi Merkezi) www.liebesleben.de web sitesinde bulabilirsiniz.
- Bremer V, Dudareva-Vizule S, Buder S et al. Sexuell übertragbare Infektionen in Deutschland. Die aktuelle epidemiologische Lage. Bundesgesundheitsbl 2017. 60:948–957. doi: 10.1007/s00103-017-25 90-1.
- Brown ZA, Wald A, Morrow RA et al. Effect of serologic status and cesarean delivery on transmission rates of herpes simplex virus from mother to infant. JAMA. 2003 Jan 8;289(2):203-9. doi: 10.1001/jama.289.2.203. PMID: 12517231.
- Feltner C, Grodensky C, Ebel C et al. Serological Screening for Genital Herpes: An Evidence Review for the U.S. Preventive Services Task Force. (AHRQ Evidence Syntheses; No. 149). 2016.
- Heslop R, Roberts H, Flower D et al. Interventions for men and women with their first episode of genital herpes. Cochrane Database Syst Rev. 2016 Aug 30;2016(8):CD010684. doi: 10.1002/14651858.CD010684.pub2. PMID: 27575957; PMCID: PMC8502075.
- Hollier LM, Eppes C. Genital herpes: oral anti viral treatments. BMJ Clin Evid. 2015 Apr 8;2015:1603. PMID: 25853497; PMCID: PMC4389798.
- Hollier LM, Wendel GD. Third trimester antiviral prophylaxis for preventing maternal genital herpes simplex virus (HSV) recurrences and neonatal infection. Cochrane Database Syst Rev. 2008 Jan 23;(1):CD004946. doi: 10.1002/14651858.CD004946.pub2. PMID: 18254066.
- James C, Harfouche M, Welton NJ et al. Herpes simplex virus: global infection prevalence and incidence estimates, 2016. Bull World Health Organ. 2020 May 1;98(5):315-329. doi: 10.2471/BLT.19.237149. Epub 2020 Mar 25. PMID: 32514197; PMCID: PMC7265941.
- Korr G, Thamm M, Czogiel I et al. Decreasing seroprevalence of herpes simplex virus type 1 and type 2 in Germany leaves many people susceptible to genital infection: time to raise awareness and enhance control. BMC Infect Dis. 2017 Jul 6;17(1):471. doi: 10.1186/s12879-017-2527-1. PMID: 28683784; PMCID: PMC5500947.
- Kouyoumjian SP, Heijnen M, Chaabna K et al. Global population-level association between herpes simplex virus 2 prevalence and HIV prevalence. AIDS. 2018 Jun 19;32(10):1343-1352. doi: 10.1097/QAD.0000000000001828. PMID: 29794495; PMCID: PMC5991180.
- Le Cleach L, Trinquart L, Do G et al. Oral antiviral therapy for prevention of genital herpes outbreaks in immunocompetent and nonpregnant patients. Cochrane Database Syst Rev. 2014 Aug 3;(8):CD009036. doi: 10.1002/14651858.CD009036.pub2. PMID: 25086573.
- Looker KJ, Johnston C, Welton NJ et al. The global and regional burden of genital ulcer disease due to herpes simplex virus: a natural history modelling study. BMJ Glob Health. 2020 Mar 8;5(3):e001875. doi: 10.1136/bmjgh-2019-001875. PMID: 32201620; PMCID: PMC7061890.
- Looker KJ, Welton NJ, Sabin KM et al. Global and regional estimates of the contribution of herpes simplex virus type 2 infection to HIV incidence: a population attributable fraction analysis using published epidemiological data. Lancet Infect Dis. 2020 Feb;20(2):240-249. doi: 10.1016/S1473-3099(19)30470-0. Epub 2019 Nov 18. PMID: 31753763; PMCID: PMC6990396.
- Obiero J, Ogongo P, Mwethera PG et al. Topical microbicides for preventing sexually transmitted infections. Cochrane Database Syst Rev. 2021 Mar 13;3(3):CD007961. doi: 10.1002/14651858.CD007961.pub3. PMID: 33719075; PMCID: PMC8092571.
- Patel R, Alderson S, Geretti A et al. European guideline for the management of genital herpes, 2010. Int J STD AIDS. 2011 Jan;22(1):1-10. doi: 10.1258/ijsa.2010.010278. PMID: 21364059.
- Senat MV, Anselem O, Picone O et al. Prevention and management of genital herpes simplex infection during pregnancy and delivery: Guidelines from the French College of Gynaecologists and Obstetricians (CNGOF). Eur J Obstet Gynecol Reprod Biol. 2018 May;224:93-101. doi: 10.1016/j.ejogrb.2018.03.011. Epub 2018 Mar 9. PMID: 29571124.
- Wald A, Langenberg AG, Link K et al. Effect of condoms on reducing the transmission of herpes simplex virus type 2 from men to women. JAMA. 2001 Jun 27;285(24):3100-6. doi: 10.1001/jama.285.24.3100. PMID: 11427138.
Institut für Qualität und Wirtschaftlichkeit im Gesundheitswesen (Sağlık Hizmetlerinde Kalite ve Verimlilik Enstitüsü) (IQWiG) ile birlikte hazırlanmıştır.Tarih: