-
taylor swift'in sekizinci stüdyo albümü folklore'un çıkış parçası.
son dört albümünün çıkış parçalarını göz önüne alırsak benim burada artık klişeleşmiş bir şey demem gerekirdi: "taylor'ın çıkış parçalarını dikkate alıp albüm hakkında önyargılı olmayın. onun çıkış parçaları her zaman albümün en zayıf şarkılarından biridir. esas iyi şarkılar albümde." bu, o kadar kalıplaşmış bir ifade ki taylor ne zaman yeni bir albüm dönemine girse ilk olarak ortaya bu düşünce geliyor. bu yüzdendir ki ilk single'la albüm arasındaki o iki aylık süre çok sancılı geçer. kimse ne geleceğini tam olarak kestiremez. eğer uzun dönem fan değilseniz shake it off gibi bir çıkış parçasını i know places, wildest dreams, clean, style ya da all you had to do was stay gibi şarkıların takip edeceğini kestiremezsiniz. we are never ever getting back together gibi bubblegum pop şarkının ardından kim state of grace, the last time ya da sad beautiful tragic gibi şarkılar bekler ki? her sefernde albümün en aykırı şarkısını çıkış parçası yaparak ya fanlarını belirsizlik içinde bırakırdı ya da potansiyel dinleyicilerini kaçırırdı.
bu kez değil.
kariyerinde ilk kez albümün en iyi şarkılarından birini çıkış parçası olarak seçmiş. cardigan, muhtemelen taylor'ın kariyerinde yayınladığı en iyi çıkış parçası. her şeyden önce albümün nasıl olduğunu gerçekten yansıtan bir çalışma. şarkıyı dinledikten sonra albüme yöneldiğinizde "bu ne lan?" dedirtmeyen ilk lead single olabilir. kırk yıllık alışkanlığını bozmasının nedeni ise muhtemelen bir önceki albümü lover ve single'ları. albüm öncesi yayınlanan single'lar albümün dönemini öyle olumsuz etkiledi ki normalde çok hoş bir pop albümü olan lover'a birçok kişi hiç şans bile vermedi. albümün yapısına ne kadar uzak ve alakasız şarkı varsa single yaptı. artık durumu fark ettiğindeyse bir şeyleri toplamak için çok geçti.
şarkıya dönmek gerekirse, nostaljik ve kırılgan bir yapısı var. taylor'ın önceki çıkış parçaları gibi liste ya da radyo hedefi taşıyan mainstream şarkıların aksine çok yumuşak bir folk şarkı. albümün tamamına hakim olan piyano ve yaylılar bu şarkıda da kendini gösteriyor. şarkı sadece söz olarak değil, altyapı olarak da sakin, yatıştırıcı ve duygusal. bazıları şarkının "ön plana" çıkmadığını iddia ediyor ama doğrusu bu değil mi? folklore, son derece sakin ve downtempo bir alternative albüm. bu albüm size disko ya da bara davet etmiyor ve işte kanıtı: cardigan
kendi hikayelerini anlatmasıyla tanıdığımız swift bu kez yaşanmışlardan değil, hayal gücünden ilham alarak geliyor. cargidan dahil tüm albüme ilham veren şey onun hayatından ziyade hayal gücü. cardigan da onun hayatından bir kesit sunmuyor bize. esasen swift'in kafasında kurduğu bir aşk üçgeninin bakış açılarından biri. bu hikayede iki genç kız ve bir oğlan var. cardigan, bu hikayenin "aldatılan kadın" bakış açısını temsil ediyor. gençken yaşanmış ve geçmişte kalmış bir aşkı hatırlayan karakter, o dönemlerde insanların gençlerin hiçbir şey bilmediğini düşündüklerini ancak o yaşlarda yaşananların çok özel hissettirdiğini vurguluyor. çoktan geride kalmış ve yitip gitmiş bir aşk olmasına rağmen yaşattığı şeyler o kadar güzeldi ki bir yerde uzun zamandır unutulmuş olan bir kıyafetin tekrar ortaya çıkarılıp o kişinin en sevdiği şey olması hissi veriyor. swift burada hem şarkıya nostaljik bir hava katmak hem de karakterleri ilham aldığı gerçek kişilerin yaşadığı döneme vurgu yapmak için 1900'lü yılların ilk yarısında çok popüler olan cardigan tarzı hırkayı baz alıyor.
şarkının ilham aldığı kişiler gerçekte yaşamış olan rebekah harkness ve gençlik aşkı james ancak ortada birebir anlatılan bir hikayeden söz etmek mümkün değil. zaten şarkı geçmişle günümüzün harmanlanmış bir hali gibi. nostaljik yapısına rağmen "yepyeni bir telefon" sözü içeriyor (ki bu sentez the 1 şarkısında da var).
"vintage tee, brand new phone
high heels on cobblestones
when you are young, they assume you know nothing
sequined smile, black lipstick
sensual politics
when you are young, they assume you know nothing"
şarkının ilk kısmında karşımıza çok tanıdık bir manzara çıkıyor. gençlerin giyim tarzına, saçlarına başlarına ve ellerindeki telefonlara bakarak onların hiçbir halttan anlamadığını düşünen insanlardan bahsediyor. swift bu noktada gençlerin siyasi görüşlerinin nasıl tiye alındığına da vurgu yapıyor.
"but i knew you
dancin' in your levi's
drunk under a streetlight, i
i knew you
hand under my sweatshirt
baby, kiss it better, i
and when i felt like i was an old cardigan
under someone's bed
you put me on and said i was your favorite"
nakaratında ise "ama ben seni biliyordum" diyerek bahsi geçen gençlik aşkına geçiş yapıyor. bu kısım albümdeki bir başka şarkıya referans. onu aldatan kişi kapısına dayanıp "17 yaşındaydım ve hiçbir şey bilmiyordum" diyor, betty de ona bu şekilde cevap veriyor.
"a friend to all is a friend to none
chase two girls, lose the one
when you are young, they assume you know nothing"
"but i knew you'd linger like a tattoo kiss
i knew you'd haunt all of my what-ifs
the smell of smoke would hang around this long
'cause i knew everything when i was young
i knew i'd curse you for the longest time
chasin' shadows in the grocery line
i knew you'd miss me once the thrill expired
and you'd be standin' in my front porch light
and i knew you'd come back to me
you'd come back to me
and you'd come back to me
and you'd come back"
hikayeye başka birinin dahil olduğunu ise ikinci verse'te öğreniyoruz. şarkının climax'ine ulaştığı üçüncü kısımda artık diğer kız için heyecanı biten oğlan nihayet kıza geri dönüyor ve bu bir sürpriz değil, zira kız bunu zaten biliyordu. ancak burada "i knew everything when i was young" sözünün başka anlamı da var. mecazi anlama bakmak gerekirse "gençlerin hiçbir şey bilmediğini söylemelerine rağmen esas bildiğim şeyler gençliğime ait" mesajı veriyor. en özel hissettiği dönemler bu zamanlarıydı çünkü.
hem aşığını ne kadar iyi tanıdığını hem önyargıları nasıl iyi bildiğini hem de gençliğinde yaşadıklarının onu nasıl özel hissettirdiğini "i knew you" ifadesiyle yansıtan karakterin hikayesi, diğer bakış açılarıyla birleştiğinde gerçek bir bütünlük kazanıyor. şarkıarın tamamı ele alındığında cardigan şarkısı aslında o şarkıya yönelik "sen bilmiyordun ama ben biliyordum" anlamına geliyor.
taylor son derece karmaşık bir hikayeyi şiirsel bir dille dinleyicisine sunuyor. edebiyat dersindeymiş gibi otutup tahliller yapmamız lazım ki neyin ne olduğunu çözebilelim. üstelik hikaye sadece üç kişi arasında dönmüyor. 1950'lerde evlenen bir çiftten ilham almasına rağmen karşınıza "cep telefonu" ya da "internet" gibi kavramlar çıkabiliyor. bir taraftan üçlünün hikayesini anlatıyor, diğer taraftan daha geniş mesajlar veriyor ve buradaki en önemli nokta şarkıların şarkıdan önce şiir olması.
şarkının klibinde ise swift eski bir evde, kırık bir piyanonun başında otururken piyanodan çıkan ışıkları takip ederek önce fantastik bir ormana, sonra fırtınalı bir denize gidiyor. sonunda da eski odaya geri dönüyor. buradaki metaforlar birçok anlama gelebilir. swift'in önce çok güzel zamanlar yaşadığını, sonrasında zor dönemlerden geçtiğini ve nihayetinde huzur bulduğunu işaret edebilir. veyahut aşk üçgenini anlatıyodur. başlangıçta sakin bir hayatı olan kız aşık oluyor ve hissettiği duygulara paralel olarak fantastik yerlere gidiyor. sonrasında aldatılıyor ve kendini karanlık fırtınalı bir denizde buluyor. ancak oğlan geri dönüyor ve kız da nihayet evin yolunu buluyor. bu tür sembolik klipleri birçok açıdan yorumlamak mümkün. esas olarak söylenmesi gereken swift'in çok iyi bir ekiple çalıştığı ve görsel efektler olarak çok ama çok iyi olması. birçok kişinin dediği gibi swift'in geçen yıl rol aldığı cats filminin bütün efektlerinden çok daha iyi.
albümün çıkış parçalarını radyo dostu ve hızla dile dolanan şarkılardan seçen swift için bu derece şiirsel ve karmaşık bir hikayesi olan şarkıyla gelmek oldukça sıradışı ve bu durum ister istemez cardigan'ı bugüne kadar yayınladığı en iyi çıkış parçası yapıyor.
hem sözleri hem vokali bu kadar iyiyken grammy'de en iyi pop solo performans dalını kazanması lazım ama biliyoruz ki grammy son yıllarda -özellikle swift için- hayal kırıklığından başka bir şey değil.
dinlemek için
ekşi sözlük kullanıcılarıyla mesajlaşmak ve yazdıkları entry'leri
takip etmek için giriş yapmalısın.
hesabın var mı? giriş yap