Birleşmiş Milletler'in 10 Kasım 2011 tarihli kararı ile 21 Mart Dünya Down Sendromu Günü olarak ilan edilmiştir. http://www.un.org/en/events/downsyndromeday/
Peki Down Sendromu nedir?
Down Sendromu, bir hastalık değil genetik bir farklılıktır. Kromozom sayısı Down sendromlu insanlarda +1 daha fazladır.
Neden 21 Mart olarak ilan edilmiş?
21 Mart (21.03) olarak ilan edilmesinin sebebi 21. kromozomlarının 2 yerine 3 tane olması. Dolayısıyla BM 21.03'ü farkındalık günü olarak ilan etmiş.
Tarihçesi ve "Down" adının sebebi
Down sendromlu bebekler Moğol ırklarına çekik gözleriyle benzediği için mongoloid (mongol) adı konulmuştur. 1866 yılında Dr. John Langdon Down tarafından "sendrom" olarak belirlenmiştir. Sendrom sonrasında Asyalı bilim adamlarının baskısıyla mongol isminden uzaklaşıp, bu farklılığı ortaya çıkartan Dr. Down'in adını koymuştur ve bu vesileyle Down Sendromu adı kullanılmaktadır.
Down Sendromu doğum öncesi anlaşılır mı?
Bazı testler ile anlamak mümkün fakat bu testler risk taşıyor. Down Sendromlu insanlarda ensede deri bolluğu olduğu için ultrasonda da enseye bakılır. Yalnızca anne yumurtasından değil, baba sperminden de kaynaklanabiliyor.
Zihinsel özellikleri ve gelişimleri
Down Sendromlu bebekler genel olarak yaşıtlarından daha yavaş büyürler. Dolayısıyla zihinsel gelişimleri geriden gelmektedir. Öğrenme zorluğu yaşamaktalar. Ancak güzel eğitimler vererek hayata daha rahat kavuşması sağlanabilir. Down sendromlu raporu bulunan down bebekler, Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı Özel Rehabilitasyon Merkezleri'nde ücretsiz eğitimlere katılabiliyor.
Fiziksel özellikleri
Down Sendromu olan kişilerde yüz şekli yuvarlak hatlarda, kulaklar çıkık, burun kökü basık ve gözlerde de yukarı eğik bir görünüm, kısa parmaklar, kıvrık serçe parmak, kalın ense, avuç içindeki tek çizgi, ayak baş parmağının diğer parmaklardan daha açık olması gözlemlenebilir.
Bu özelliklerin hepsi veya birkaçı görülebilir.
Ülkemizde ve dünyada sendrom ile alakalı istatistikler...
Ortalama her 800 doğumda bir görülen bir genetik anormalliktir. Türkiye'de yaklaşık olarak her yıl 1500 bebek +1 kromozom ile doğuyor. Tüm dünyada yaklaşık 6 milyon Down Sendromlu birey yaşamaktadır.
Tedavisi mümkün mü?
Maalesef bu genetik bir farklılık olduğu için tıbbi tedavisi bulunmamaktadır. Ancak az önce de belirttiğim gibi düzgün ve kaliteli eğitimler verilerek hayata karıştırılması sağlanabiliyor. Bu yüzden Down sendromlu bireylerin sosyal hayatta tüm insanlarla beraber ve ayrıştırılmadan yaşaması gerekiyor.
Özetle; onların eksiği olmadığı gibi fazlası var. Lütfen down sendromlu insanlara farklı gözle bakmayın.
Unutmayın, gerçek dostlar kromozom saymaz...