Araştırma uydusu Mats, bir B planının kristalleşmesini beklerken İsveç topraklarında beklemeye devam edecek.
Mats uydusu uzaya girdikten sonra atmosferin üst kısımlarındaki dalgaları ve bunların Dünya'nın iklimi üzerindeki etkilerini inceleyecek.
Plan, fırlatmanın Rus topraklarından yapılmasıydı, ancak Ukrayna'da savaşın patlak vermesi koşulları değiştirdi.
"Mevcut koşullarda, Rusya'dan Mats'ı fırlatma seçeneğini değiştireceğiz" ifadeleri kullanan İsveç Uzay Ajansı Genel Müdürü Anna Rathsman, Rus fırlatmasını seçmemizin nedeni, Rusya'nın güvenli roketlere sahip olmasıydı, ancak bir hafta önce diğer alternatiflere bakmaya karar verdik dedi.
Sonuç olarak, zaten bir kapta paketlenmiş olan Mats, süresiz olarak Stockholm bölgesinde kalacak.
Anna Rathsman, "Bunun bir aksilik olduğu açık, özellikle de uydunun sağlayacağı bilgiyi uzun süredir bekleyen araştırmacılar için. Ancak bunu iyi bir şekilde ortaya çıkarmamız daha önemli" dedi.
"Asla Düşünülemez"
İsveç uydusu Mats, Ukrayna'daki savaşın uzay projelerini nasıl etkilediğine dair birkaç örnekten biri.
"Konumlandırma, iletişim ve yer gözlemi açısından uzayda var olan altyapının hepsi Rus değil, bu yüzden yine de devam ediyor. Aynı zamanda, çok şey ertelenir. Rusya roket yapımında, fırlatmada ve araştırma yapmada iyidir" diyen Anna Rathsman, projelerin çok etkilendiği açık ifadeleri kullandı.
İsveç - enstrümanlar ve deneylerle - ayrıca Exomars adlı Mars'a yapılan Avrupa-Rus seferine katılıyor. Ancak Avrupa Uzay Ajansı ESA Pazartesi günü yaptığı açıklamada, bu sonbaharda planlanan lansmanın büyük olasılıkla yapılamayacağını duyurdu.
ESA Konseyi'nin de başkanı olan Anna Rathsman, "Mevcut koşullarda Rusya'dan fırlatmaya hazırlanmak asla düşünülemez" ifadeleri kullandı.
"Havada durmasına izin verilmeli"
Belki de en büyük soru işaretleri, yirmi yılı aşkın süredir astronotların yaşadığı Uluslararası Uzay İstasyonu ISS ile ilgilidir. Rusya'ya yönelik yaptırımlar sert bir şekilde karşılık buldu. Rus uzay ajansı Roskosmos'un başkanı Dmitry Rogozin'in Rusya'nın ISS'den çekilme olasılığını artırdığı ve istasyonun kalıntılarının Rusya topraklarına değil, Avrupa ve ABD topraklarına düşebileceğini söyledi.
Rusya tarafından gelen açıklama ile sinirlenen Rathsman, "Bana çok sinirliymiş gibi geliyor. Bu tür açıklamalar yapmanın başka, harekete geçmenin başka bir şey olduğuna inanıyorum" dedi.
Ayrıca, ISS'deki operasyonların önceki dünya siyasi çatışmaları sırasında devam etmek zorunda olduğuna da dikkat çekiyor.
"Kişisel görüşüm, ISS'nin barışçıl araştırmalar yürüttüğü ve önceki siyasi buzul çağlarında aktif olduğu yönünde" yorumu yapan Anna Rathsman, uzaya 400 km uzaklıktaki bu devasa geminin bunun üzerinde durmasına izin verilmesi gerektiğini söyledi.
Soru: Uyduların imhası gibi uzayda çatışma riski var mı?
Anna Rathsman, "Tamamen teorik olarak, birbirinizin uydularını devre dışı bırakabilirsiniz, ancak sonra kendiniz için yok edersiniz" yanıtı verdi.
Geçen yıl Kasım ayında, Rusya'nın ülkenin kendi uydularından birini havaya uçuran yerden bir robotu uyarı yapmadan test ettiği olaydan bahseden Rathsman: "Bu şekilde, kendi aracınız da dahil olmak üzere diğer araçları yok edebilecek büyük miktarlarda hurda yaratırsınız" diyerek, bu yolun geçilebilir bir yol olmadığını özellikle belirtti.
"Öte yandan, birbirlerinin önemli bilgiler içeren uydularını bozmaya yönelik girişimler mutlaka vardır" yorumu yapan Anna Rathsman, genel olarak hava durumu verilerini ve benzeri şeyleri alamama konusunda endişelenmeye gerek olmadığını söyledi.
Semihhan AYDEMİR / İsveç Gündemi