Kontakt lens dünyası, çeşitli terimlerle dolu bir karmaşa gibi görünebilir. Lens sözlüğü size kontakt lenslerle ilgili temel kavramları anlamanıza yardımcı olacaktır. İşte, kontakt lenslerle ilgili önemli terimlerin açıklamalarını içeren kapsamlı bir lens sözlüğü;
A
Asferik Lens
Küreden daha çok elips, parabol veya diğer konik şekillere benzeyen lens şekli. Bu tasarım, lensin korneaya daha paralel oturmasını sağlayarak uygunluğu ve konforu arttırmak için veya progresif bifokal etkisini sağlamak amacıyla kullanılır.
Astigmatizma
Gözün kırıcı yüzeylerinin silindir şeklinde değişmiş olması durumudur. Bu, ışığın odaklanma noktasının çizgi şeklinde olmasına neden olur. Astigmatizmayı düzeltmek için kontakt lenslerde silindir kullanılır.
B
Bandaj Kontakt Lens
Terapötik amaçlı kullanılan kontakt lens türü. Gözdeki yaralanmaları korumak veya iyileştirmek için kullanılır.
Benzalkonyum Klorid
Sert lenslerde bulunan solüsyon veya bazı ilaçların koruyucu yapısında bulunan (dezenfektan, prezervan) bir madde.
Benzil Alkol
Benzil alkol ise sert yapısı olan lenslerin, solüsyonlarında bulunan koruyucu (dezenfektan prezervan) bir madde.
Blefarit
Göz kapağı kenarlarının iltihabı.
Boyanma
Hasarlı kornea yüzeyine flöresein boyasının "göllenmesi". Hasarsız korneada flöresein göllenmez.
D
Dk Değeri
Kontakt lens materyalinin oksijen geçirgenliğini ifade eden bir değer.
Dk/t Değeri
Kontakt lens materyalinin kalınlığına göre oksijen geçirgenliğini ifade eden bir değer.
E
Enzimatik Temizleyici
Kontakt lens üzerindeki protein, mukoprotein veya lipoprotein depozitlerini ayıran veya parçalayan temizleyici.
Eşdeğer Oksijen Yüzdesi (EOP)
Oksijen geçirgenliği olmayan bir lensin atmosferdeki oksijen yüzdesi ile eşdeğer değeri.
F
Fenestrasyon
KL üzerindeki küçük delikler. Özellikle sert KL'lerde gözyaşının daha rahat dolaşmasını ve korneaya daha fazla oksijen ulaşmasını sağlar.
Floresein
Sert kontakt lensin uygunluğunu değerlendirmek ve korneal boyanma, abrazyonlar gibi durumları belirlemek için göze damlatılan floresan özelliği olan boya.
Floresein Paterni
Floresein ile boyanmış gözyaşının sert lens altında oluşturduğu ve bir biyomikroskopta gözlemlenen desen. Lensin kornea ile temasını gösterir.
Fotofobi
Işığa karşı hassasiyet, ışıktan rahatsız olma.
G
Gaz Geçirgen Lens
Korneaya oksijen, atmosfere karbon dioksit ve ısı ileten materyalden yapılmış kontakt lens.
Görme Keskinliği
Görme kapasitesinin en sık ölçülen şekli. Ondalık olarak ifade edilir ve yeterli görme keskinliği genellikle 10/10 olarak kabul edilir.
Gözyaşı Değişimi
PMMA kontakt lens ile kornea arasındaki gözyaşının içeriye, deoksijenize gözyaşı ile metabolik atıkların dışarı pompalanması.
H
Hidrojel
Yumuşak kontakt lens materyali.
Hipermetropi
Işınların göz merceği tarafından odaklandığı refraktif kusur, retinaya paralel gelen ışınlar. Aşırı düz kornea, aksiyel uzunluğu kısa olan ve göz küresi çok ince olan lens sebebiyle bunların kombinasyonu ile oluşabilir.
Hipoksi
Korneaya yeterince oksijen ulaşmaması durumu.
İnfiltrat
Korneada akyuvar ve lenfositlerin toplanması ile oluşan lezyon. Nedenleri arasında virüsler, korneaya az oksijen ulaşması (hipoksi) ve kontakt lens solüsyonuna aşırı duyarlılık bulunabilir.
K- Değerleri
Bir göz hastası korneasının en düz ve en dik meridyenlerinin kırıcılık değeridir.. Genellikle diyoptri cinsinden ifade edilir.
Keratit
Mekanik irritasyon, solüsyona duyarlılık, alerji, enfeksiyon veya diğer hastalık durumlarından kaynaklanan kornea iltihabı.
Keratokonjunktivit
Kornea ve konjunktivayı birlikte tutan inflamasyon.
Keratometre
Merkezi göz korneasının iki ana meridyeninin kuvartür değerlerini ölçmekte kullanılan alettir.
Keratoplasti
Kornea nakli, halk arasında "göz nakli" olarak bilinir.
Konjunktiva
Göz kapaklarının iç yüzeyini ve skleranın üzerini kaplayan, ıslak doku benzeri, saydam ve şeffaf dokudur.
Konjunktivit
Konjunktivanın allerjik, enfeksiyöz veya kimyasal nedenli iltihabı.
Kornea
Gözün öndeki penceresi durumundaki saydam, damarsız kısım. Üç boyutlu yapısı saat camına benzer.
Korneal Ödem
Kontakt lens kullanıcılarında sıklıkla oksijen yetersizliğine bağlı olarak gelişen korneal ödemenin ve su tutulumunun meydana gelmesi.
Korneal Ülser
Korneanın en üst tabakası olan epiteli delip geçerek altında bulunan göz tabakalarını etkileyen lezyon. Sıklıkla korneada kalıcı hasara neden olabilir.
Nemlendirici Ajan
Kontakt lens solüsyonlarının içinde, lens yüzeyinin nemli tutulmasını sağlayan bir madde. Lensi takma anında rahatlık sağlar.
Neovaskülarizasyon
Korneada normalde kan damarı olmamalıdır. Kontakt lens kullanıcılarında gözün beyaz kısmından (sklera) korneaya doğru olmaması gereken yeni ve kırılgan damarların oluşumu (neovaskülarizasyon).
Optik Zon
Kontakt lenslerin üzerinde bulunan ışın kırıcı gücün yerleşik olduğu merkezi alan.
Pakimetre
Korneal kalınlığı ölçmeye yarayan alet.
Polimetilmetakrilat (PMMA)
Gaz geçirgen olmayan sert kontakt lens üretiminde kullanılan Lucite veya Plexiglas maddelerine oldukça benzeyen bir maddedir.
Presbiyopi
Yakını odaklama yeteneğinin yaşlanma sürecinde azalması.
Punktat Boyanma
Göze floresein boya damlatıldığında korneal epitelin anormal noktasal boyanması. Kuru göz, solüsyona duyarlılık, kontakt lens üzerindeki depozitler, hipoksi, mekanik irritasyon veya enfeksiyona bağlı oluşabilir.
Rezidüel Astigmatizma
Hastaya kontakt lens uygulandıktan sonra kalan ve ölçülen astigmatizma değeri.
Sert KL
Sadece esneyecek derecede katı materyalden yapılmış kontakt lens.
Sfer (Küre)
Tüm meridyenlerdeki eğimin aynı yarıçapa sahip olduğu lens şekli.
Silikon Akrilat
Silikon ve oksijenin birleştirilmesiyle oluşturulan, sert lenslerin üretiminde kullanılan oksijen geçirgen materyal.
Silikon Hidrojel
İçine silikon eklenerek daha yüksek oksijen geçirgenliğine sahip, yumuşak kontakt lens materyali.
Solüsyon
Kontakt lensin ıslatıldığı, durulandığı ve içinde saklandığı sıvı.
Sürfaktan Temizleyici:
Kontakt lens yüzeyinden yapancı cisimleri uzaklaştıran, debrisi emülsifiye eden temizleyici. Bu tür temizleyiciler, lensin üzerinde biriken protein, yağ ve diğer kalıntıları çözer ve temizler. Lensin yüzeyindeki bu tür birikimlerin temizlenmesi, görüş netliğini artırır ve lensin uzun ömürlü olmasına yardımcı olur.
Tiomersal:
Bazı kontakt lens solüsyonlarında prezervan olarak kullanılan cıva içerikli bir bileşiktir. Tiomersal, solüsyonun içinde bakteri ve mikroorganizmaların büyümesini engelleyerek lensin hijyenik kalmasına yardımcı olur. Ancak, bazı kişilerde tiomersale karşı hassasiyet veya alerjik reaksiyonlar görülebileceği için, solüsyon seçerken kullanıcıların bu durumu dikkate almaları önemlidir.
Torik Lens:
Astigmatizmanın düzeltilmesinde kullanılan silindirik özelliklere sahip kontakt lenslerdir. Bu lensler, düzensiz kornea eğriliği veya lensin düzgün oturmaması gibi durumları düzeltmek için tasarlanmıştır. Torik lensler, özel bir şekle ve tasarıma sahiptir, böylece ışık odaklanırken düzeltme sağlarlar ve astigmatizmanın etkilerini minimize ederler.
Yumuşak KL:
Kendi üzerine kıvrılabilecek kadar yumuşak materyalden yapılmış kontakt lensleri ifade eder. Yumuşak lensler genellikle hidrojel veya silikon hidrojel materyallerden üretilir. Bu tür lensler, göz yüzeyine daha iyi uyum sağlayabilir ve genellikle daha fazla konfor sağlar. Yumuşak lensler, gün boyu rahat bir kullanım sağlamak için tasarlanmıştır ve birçok farklı lens tipini içerir, örneğin günlük kullan-at lensler veya aylık kullanılan lensler gibi.