Newsweek'te tuhaf Türkiye yorumu
Makaleyi kaleme alan ABD'deki Hudson Enstitüsü'nün Türkiye uzmanı Zeyno Baran, üst düzey subaylarla yaptığı görüşmeleri aktardı. Baran, subayların demokrasiye ara verilmesini arzulamadıklarını, ancak laikliği korumak için 'harekete geçmek zorunda' kalabileceklerini söylediklerini belirtti. Tartışmaları Zaman'a değerlendiren Baran, makale kısaltılırken bazı önemli ayrıntıların gözden kaçtığını vurguladı. Klasik manada darbe değil, 'post-modern' müdahaleden bahsettiğini kaydeden Baran, "Askerî kaynaklarımdan hiçbiri darbe yapacağız demedi." ifadesini kullandı. Uluslararası ilişkiler teorisyeni, uzun süredir yaptığı temaslardan bu çıkarımda bulunduğunun altını çizerken, laiklik konusunda hassas bazı sivil kesimlerin orduyu müdahaleye teşvik ettiği görüşünü dile getirdi.
Baran, makalenin zamanlaması konusunda ise yazıyı yaklaşık bir yıldır düşündüğünü belirtti. Özellikle Org. Yaşar Büyükanıt'ın Erdoğan'ın Washington ziyaretine denk gelen konuşması üzerine makaleyi kaleme almaya karar verdiğini söyleyen Baran, ancak imkanların şimdi elverdiğini ifade etti. Makalesindeki birinci dereceli amacı, 'ABD ve Avrupa Birliği yönetimlerinin dikkatini Türkiye'deki laiklik tartışmalarına çekmek' şeklinde açıklayan Zeyno Baran'a göre, 'Özellikle Amerikan yönetimi Türkiye'yi yeterince iyi okuyamıyor.' 1997'deki 28 Şubat süreci öncesinde de Washington'da Türkiye'yi takip eden bürokratların resmi iyi çekemediğini öne süren Baran, mevcut şartları o döneme benzetiyor. Uluslararası ilişkiler uzmanı, Ortadoğu'da demokratikleştirme siyaseti konusunda kafası zaten karışık olan Washington'da Türkiye konusunda da farklı görüşler olduğuna işaret ediyor. Ona göre, Başkan Yardımcısı Richard Cheney'nin çevresi, ABD Dışişleri Bakanlığı'nın tutumunu 'İslamcılara fazla müsamahakâr' buluyor. Washington'da Erdoğan hükümetinden rahatsız olanların çoğu, Dışişleri bürokrasisinden de hazzetmiyor. Baran, Washington'daki bazı Türkiye uzmanlarının ve düşünce kuruluşlarının da yönetimi' askerî müdahalenin gerekliliği doğrultusunda yönlendirmeye çalıştığını vurguluyor. 'İslamcılık' konusunda hassasiyetleriyle ve İsrail lobisine yakınlığıyla bilinen Washington Enstitüsü (WINEP) ve JINSA gibi bazı kuruluşların 28 Şubat sürecinin sivil ve askerî başmimarlarıyla yakın irtibatı olmuştu.
Bush yönetiminin laik kesimin rahatsız olduğu Erdoğan yönetimine fazlaca yakın görünmesinin 'laiklik elden gidiyor' korkularını körüklediğini öne süren Baran, Washington'ın laiklik hassasiyetlerine de önem veren çıkışlar yapmasının ortamın sakinleşmesine katkıda bulunabileceği kanaatinde.