We are searching data for your request:
Upon completion, a link will appear to access the found materials.
Bildiğim kadarıyla SSCB'de ne seferberlik ne de halk alarmı vardı. Ayrıca Çin-Sovyet dostluk antlaşması, tüm ticaret anlaşmalarının yanı sıra çatışmalar dönemi boyunca işlemeye devam etti.
Bu nasıl mümkün oldu? Çin hükümeti, çatışmanın tırmanmayacağını ve tüm anlaşmaların yürürlükte kalacağını açıkça belirtti mi? Çatışmaların resmi versiyonu neydi?
İki varyanttan şüpheleniyorum
Çinliler, kendilerinin SSCB tarafından saldırıya uğradıklarını iddia ettiler, ancak gerçekten barış istediler.
Çinliler, Rus topraklarına yönelik saldırıların kontrolsüz birimler veya gruplar tarafından yapıldığını iddia etti.
Belki başka bir açıklaması olabilir. Gerçekte Çin'in resmi pozisyonunun ne olduğunu kim bilebilir?
http://www1.american.edu/ted/ice/ussuri.htm adresinden alınmıştır.
TL; DR: "O başlattı!" "Hayır O başlattı!" "HAYIR BAŞLATTI!!!!!" "Tamam, 3 dakika sonra futbol maçı var, ödeştik diyelim" "somurtmak TAMAM"
İçinde Mayıs 1966, dışişleri bakanı Ch'en yi bir grup konuk İskandinav gazeteciyle yaptığı röportajda Maocu temayı yineledi: Rusların, on dokuzuncu yüzyılda ve hatta sonrasında bir buçuk milyon kilometrelik Çin topraklarını ilhak eden hırsızlar olduğunu söyledi. Ekim'de Devrim, Pekin'deki Sovyet büyükelçiliğinin kapıları etrafında dönerken, Moskova basını, Çin birliklerinin Amur'da sefer yapan Rus gemilerine ayrım gözetmeksizin ateş etmeye başladığını iddia etti ve Moskova'daki Batı muhabirleri, bir Sovyet kaynağına göre, Amur bölgesinde ve Sinkiang'da organize Çin "halk" hareketleri "kayıp toprakların" geri verilmesi çağrısında bulunuyordu.
2 Mart 1969'da, Çin ve Sovyet güçleri Ussuri Nehri'ndeki belirsiz Damanski (Chen Pao) Adası'nda çatıştı ve Sovyetler otuz dört kişiyi öldürdü… Ardından, 13 Mart'ta Sovyet büyükelçiliğine teslim edilen ve Pekin'de yayınlanan bir notta, Çinliler, bir dava oluşturuyormuş gibi, tartışmalı bölgede yeni Sovyet saldırılarını suçladılar.
Bunu diplomatik bir değişim izledi (15 Mart'taki çatışma). Çatışmanın ertesi günü, Çin Dışişleri Bakanlığı, Pekin'deki Sovyet büyükelçiliğine, çok sayıda Sovyet kuvvetinin zırhlı araçlar ve tanklar eşliğinde Danamski Adası'na "ve o adanın batısındaki bölgeye" girdiğini iddia eden bir not verdi. Çinliler derhal Sovyet hükümetinin bundan doğabilecek tüm ciddi sonuçların tüm sorumluluğunu üstlenmesi gerektiğini belirtti.
Sovyet hükümeti aynı gün Çin hükümetine bir not gönderdi: "... provokasyon... sonuçları ağır"
29 Mart 1969'da Sovyet hükümeti, Moskova'daki Çin büyükelçiliğine Çin-Sovyet ilişkileriyle ilgili deklarasyonu teslim etti (yalnızca Çin'in tutumunu sorduğunuz için yukarıdaki 2 notun tartışmasını atlayacağım)
Pekin, kongreye sunduğu Nisan raporunda, Sovyet teklifini aldığını kabul etti ve "hükümetimizin buna vereceği cevabı düşünüyor" dedi.
12 Mayıs'ta Pekin, Sovyetler Birliği'ne, sınır nehirlerindeki trafiğin düzenlenmesi için karma komisyonun çalışmalarının yeniden başlatılmasına ilişkin Sovyet önerisini ilke olarak kabul eden ve tarihin orta doğu için belirlenmesini öneren bir mesaj gönderdiğini duyurdu. Haziran. Moskova kabul etti ve kesin tarih olarak 18 Haziran'ı belirledi. Bu mübadeleden birkaç gün sonra, 18 Mayıs'ta Pekin, Çin'in teslim olmadığını göstermek istercesine, "yeni Sovyet çarları"nın deniz genişletme politikasını kınadı.
Çin-Sovyet sınır sorunu hâlâ askıdaydı. Çin hükümeti, Sovyetlerin Ussuri'ye ateş açmasının müzakereleri zorlamak için açık bir girişim olarak devam ettiğinden şikayet etti, ancak sonunda Sovyet önerisini kabul etti ve Çin-Sovyet sınırına ilişkin planlanan müzakerelerin tarih ve yerinin belirlenmesini önerdi. diplomatik kanalda iki tarafça tartışılır ve karara bağlanır.
Çatışmaların altmışlı yıllarda bitmediğini, yetmişli yıllara kadar sürdüğünü de eklemek isterim. Yetmişlerin ortasında (üzgünüm, tam olarak bilmiyorum, aynı hastanede bulunduğum Sovyet Ordusu tank kuvvetlerinin bir kaptanından aldığım bilgi ve bunu bana bir katılımcı olarak söyledi) sonunda SU 400 km derinliğe kadar Çin topraklarına saldırdı. Ve daha ileri gitmek istediler. Ancak Çin, o bölgedeki nükleer deneyleri ilan etti ve SU ordusu geri döndü. Bundan sonra çelişkili uzun süre durdu.
Ancak Çin haritalarında şimdi bile Rusya'nın büyük kısımlarını, topraklarının çoğu Çin'e ait olduğunu görmek kolaydır.
Ve şimdi Putin neredeyse tüm Sibirya kaynaklarını Çin'e satmış, onların fabrikalarını oraya koymalarına ve sadece Çinli işçileri kullanmalarına izin vermişti. Yani 20-30 yıl içinde Sibirya Çinli olacak.
Ve altmışlarda da başlamadı. 17. yüzyılda Çin, Rusya'nın tüm Asya kesimine karşı İsveçli danışmanlar ve silahlarla 3 büyük ordunun toplu saldırılarını hazırladı. Sadece imparatorun ve büyük oğlunun ölümü ve daha sonra iki büyük ordunun komutasındaki iki oğlun çatışması işgali engelledi.
Çin-Sovyet ilişkileri
Çin-Sovyet ilişkileri (basitleştirilmiş Çince: 中苏关系 geleneksel Çince: 中蘇關係 pinyin: Zhōng Sū Guanxì Rusça: Советско-китайские отношения , Sovetsko-kitayskiye otnosheniya), Çin Cumhuriyeti ile Sovyetler Birliği'nin varlığının sona erdiği 1917 Rus Devrimi'nden 1991'e kadar ortaya çıkan Sovyet Gücünün çeşitli biçimleri arasındaki diplomatik ilişkiyi ifade eder.


Çin


Sovyetler Birliği
Sovyetler Birliği ve Çin Neredeyse Üçüncü Dünya Savaşı'nı Nasıl Başlattı?
Haftalarca süren çatışmalardan sonra, iki nükleer güç arasındaki savaş hemen köşede görünüyordu.
Amerikalılar, Küba Füze Krizi'ni Soğuk Savaş'taki en tehlikeli an olarak hatırlama eğilimindeler. Bazı gergin anlara rağmen, Washington ve Moskova bu krizi yalnızca ABD Hava Kuvvetleri pilotu Binbaşı Rudolph Anderson Jr.'ın ölümüyle çözdü.
Yedi yıl sonra, Mart 1969'da, Halk Kurtuluş Ordusu (PLA) askerlerinden oluşan bir birlik, Zhenbao Adası'ndaki bir Sovyet sınır karakoluna baskın düzenleyerek düzinelerce kişiyi öldürdü ve çok sayıda kişiyi yaraladı. Olay, Rusya ve Çin'i nükleer silah kullanımına yol açabilecek bir çatışma olan savaşın eşiğine getirdi. Ancak iki haftalık çatışmalardan sonra çatışma sona erdi.
Ya Çin ile Sovyetler Birliği arasındaki kısa 1969 çatışması tırmansaydı?
Zhenbao Adası'ndaki ilk pusu ve savaşın büyük kısmının meydana geldiği olay, Sovyet-Çin ilişkilerinin en alt noktasını temsil ediyordu. Sadece on yıl önce, Pekin ve Moskova, Komünist dünyanın siperleri olarak el ele durmuştu. Ancak ideoloji, liderlik ve kaynaklar üzerindeki mücadeleler, müttefikler arasında küresel yankı uyandıran keskin bir bölünmeyle sonuçlandı. Bölünme, Çarlık ve İmparatorluk zamanlarından beri var olan toprak anlaşmazlıklarını şiddetlendirdi. Uzun, kötü bir şekilde sınırlandırılmış sınır, Çin ve SSCB'nin her ikisinin de egemenlik iddiasında bulunduğu çok sayıda gri bölge bıraktı.
Birkaç küçük olaydan sonra, Zhenbao Adası olayı tansiyonu tavana vurdu. Bir Sovyet karşı saldırısı, Ağustos ayında Sincan'da benzer bir olayda olduğu gibi, ciddi kayıplara neden oldu. Çin liderliğinin çatışmaya hazırlandığı ve düzenlediği konusunda her iki tarafta da bir fikir birliği ortaya çıktı. Çinliler neden çok daha güçlü komşularını kışkırtsın? Peki ya Sovyetler Çin provokasyonuna daha agresif bir şekilde yanıt verseydi?
Eskalasyon Caddeleri
Çatışmanın hemen ardından, hem SSCB hem de Çin, Kızıl Ordu'nun Uzak Doğu'ya yeniden konuşlandırılması ve HKO'nun tam seferberliğe girmesiyle savaşa hazırlandı. Sovyetler 1969'da Çin'e karşı ezici bir teknolojik avantaja sahipti. Ancak Pekin, çoğu Çin-Sovyet sınırına yakın olan dünyanın en büyük ordusunu inşa etmişti. Buna karşılık Kızıl Ordu, gücünü NATO ile bir çatışmaya hazırlanabileceği Doğu Avrupa'da yoğunlaştırdı. Sonuç olarak, çatışma anında, Çinliler makul bir şekilde sınırın büyük bölümünde geleneksel üstünlük iddia edebilirler.
Bununla birlikte, Çin'in insan gücü avantajı, PLA'nın SSCB'ye yönelik bir saldırıyı sürdürebileceği anlamına gelmiyordu. Çinliler, önemli miktarda Sovyet topraklarını ele geçirmek için gerekli lojistik ve hava gücünden yoksundu. Ayrıca, son derece uzun Çin-Sovyet sınırı, Sovyetlere yanıt için bolca fırsat verdi. Olası bir NATO saldırısıyla, Sovyetler Avrupa'dan önemli kuvvetler transfer ederek Sincan'a ve batıya saldırabilirdi.
Potansiyel ilerlemenin en kritik yolu, Kızıl Ordu'nun II. Dünya Savaşı'nın son günlerinde yıkıcı, yıldırım hızında bir saldırı başlattığı Mançurya'daydı. Büyüklüğüne rağmen, 1969'daki HKO'nun böyle bir saldırıyı durdurmak için 1945'teki Kwantung Ordusu'ndan daha iyi bir umudu yoktu ve Mançurya'nın kaybı Çin'in ekonomik gücü ve siyasi meşruiyeti için yıkıcı olurdu. Her durumda, Sovyet hava gücü, Çin şehirlerini, iletişim merkezlerini ve askeri üsleri şiddetli hava saldırılarına maruz bırakarak Çin hava kuvvetlerinin işini kısa sürede bitirirdi.
1945'te Mançurya'yı fethettikten sonra Sovyetler Japon endüstrisini yağmaladı ve ayrıldı. 1969'da da benzer bir senaryo ortaya çıkabilirdi, ancak ancak Çin liderliği gerçeklerle yüzleşebilirse. En son dikiz aynasında Kültür Devrimi'nin en kötü aşırılıkları ve hala ideolojik olarak birbirlerini radikalleştirmeye çalışan rakip gruplarla, Moskova barış müzakereleri için verimli bir ortak bulmakta zorlanmış olabilir. Devam eden Sovyet ilerlemeleri, Japon İmparatorluk Donanması'nın sahip olduğu deniz hakimiyeti olmasa da, 1937'deki Japon ana ilerleyişine benzeyebilirdi. Bu tür saldırıları bekleyen PLA, yol boyunca bir kavrulmuş toprak kampanyası yürüterek iç bölgeye çekilmiş olabilir.
Çin, ilk nükleer cihazını 1964'te test etti ve teorik olarak Pekin'e bağımsız bir caydırıcılık yeteneği verdi. Bununla birlikte, dağıtım sistemleri arzulanan çok şey bıraktı - hazırlanması saatler süren ve yalnızca sınırlı bir süre için fırlatma rampasında kalabilen, güvenilirliği belirsiz sıvı yakıtlı füzeler. Ayrıca, dönemin Çin füzeleri, Avrupa Rusya'sındaki hayati Sovyet hedeflerini vuracak menzilden yoksundu. Son derece sınırlı sayıda Tu-4 (ABD B-29'un bir Sovyet kopyası) ve H-6'dan (Sovyet Tu-16 Porsuk'un bir kopyası) oluşan Çin'in bombardıman kuvveti, SSCB'nin sofistike kuvvetlerine karşı çok kötü bir performans sergileyebilirdi. hava savunma ağı.
Öte yandan Sovyetler, ABD ile nükleer pariteye ulaşmanın eşiğindeydi. SSCB, Çin'in nükleer caydırıcılığını, çekirdek askeri oluşumlarını ve büyük şehirlerini kolayca yok edebilecek modern, sofistike bir taktik ve stratejik nükleer silah cephaneliğine sahipti. Uluslararası görüşe duyarlı olan Sovyet liderliği, Çin'e karşı tam ölçekli bir nükleer saldırı başlatmaya direnirdi (ABD ve Çin propagandasının bir saha günü olurdu), ancak Çin nükleer tesislerine sınırlı bir grevin yanı sıra konuşlandırılmış Çin kuvvetlerine yönelik taktik saldırılar daha makul görünebilirdi. Çoğu, Çinlilerin savaş alanındaki yenilgilere nasıl tepki vereceğine bağlıydı. Çin liderliği, kesin bir Sovyet zaferi beklentisiyle nükleer güçlerini “kullanma veya kaybetme” gerektiğine karar verirse, kolaylıkla önleyici bir Sovyet saldırısına maruz kalabilirlerdi. Moskova'nın Pekin'i sefil bir şekilde deli olarak gördüğü düşünülürse, Moskova bir sorun haline gelmeden önce Çin nükleer gücünü ortadan kaldırmaya pekala karar verebilirdi.
ABD Tepkisi
ABD, çatışmalara temkinli tepki verdi. Sınır çatışması Washington'a Çin-Sovyet bölünmesinin yürürlükte kaldığına dair güvence verirken, yetkililer daha geniş bir çatışmanın olasılığı ve sonuçları konusunda anlaşamadılar. Çeşitli resmi ve gayri resmi kanallar aracılığıyla Sovyetler, ABD'nin Çin'e yönelik tutumlarını araştırdı. Rivayete göre, Birleşik Devletler 1969'da Çin'in nükleer tesislerine ortak bir saldırı hakkında Sovyet tekliflerine olumsuz tepki verdi. Ancak Washington, Çin'in yandığını görmek istemese bile, Pekin'i Moskova'nın gazabından korumak için herhangi bir ciddi, olumlu çabaya girişmezdi.
Sırada Ne Var?
On yıl önce, Dwight Eisenhower Sovyetler Birliği'nin Çin'le savaşta en büyük engelinin ana hatlarını çizmişti: Kazandıktan sonra ne yapmalısınız. Sovyetlerin, kıta büyüklüğündeki başka bir bölgeyi, özellikle de muhtemelen hoşnutsuz direnişçi kitlelerini içerecek olan bir bölgeyi yönetme konusunda ne kapasitesi ne de çıkarı vardı. Ve Formosa'da “meşru” bir hükümete sahip olan Birleşik Devletler, Sovyet işgaline karşı çeşitli direniş unsurlarını hevesle desteklerdi. Gerçekten de, eğer bir Pekin geri kalanı savaştan sağ kurtulmuş olsaydı, Birleşik Devletler, Çin'in bazı kısımlarını Batı sütununa geri döndürme çabasıyla hala “Çan'ı serbest bırakmayı” düşünebilirdi.
Savaşın en olası sonucu, kısa Çin başarısı ve ardından keskin, yıkıcı bir Sovyet azarlaması olurdu. Böyle bir sonuç, Pekin'i ABD'nin kollarına daha da fazla sürmeye hizmet edebilirdi, bu da Sovyetlerin risk almamaya karar vermesinin bir nedeni olabilir.
Robert Farley, sık sık katkıda bulunan Ulusal çıkar, yazarıdır Savaş Gemisi Kitabı. Kentucky Üniversitesi Patterson Diplomasi ve Uluslararası Ticaret Okulu'nda Kıdemli Öğretim Görevlisi olarak görev yapmaktadır. Çalışmaları askeri doktrin, ulusal güvenlik ve denizcilik işlerini içerir. Şu adreste blog yazıyor: Avukatlar, Silahlar ve Para ve Bilgi Yayma ve Diplomat.
Yeniden ayarlama ve tepki, 1961–65
1961-65 yılları, radikal etiketlerin ve sloganların ısrarına rağmen önceki üç yıla benzemiyordu. Çinliler, sosyalist inşanın genel çizgisinin ve onun uluslararası devrimci sonucunun herkes için geçerli olduğunu ilan ederek, Büyük Atılım döneminin sonunu kabul etmeye isteksizdiler.
Bununla birlikte, Çin askeri ve güvenlik personelinin artan rolünde gerçek görülebilir. Askeri İşler Komitesi'nin Ekim 1960'taki üst düzey toplantısında ve takip eden Ocak ayında partinin Merkez Komitesinin nadir genel kurullarından birinde, seçkinler en yüksek önceliği güvenliği ve ulusal düzeni yeniden sağlamaya verdi. Partiye alım prosedürleri sıkılaştırıldı ve kadro saflarında büyük bir düşünce reformu hareketi başlatıldı. Merkez Komite ayrıca, Pekin'e itaati zorlamak ve yeni kontrol prosedürlerini yerel koşullara uygun hale getirmekle görevli altı iller üstü bölgesel büro kurdu. Artık sıkıca Lin Biao'nun altında bulunan ordu, kendi saflarındaki muhaliflere karşı bir “arınma” hareketiyle başlayarak liderliği aldı. 1961 yılı boyunca ve 1962'nin büyük bölümünde, merkezi yetkililer güçlerini pekiştirmek ve liderliklerine ve hedeflerine olan inancı yeniden tesis etmek için çalıştılar.
Ocak 1962'de Mao, daha sonra ifade edeceği gibi, "partinin ve devletin yönü, politikası ve çizgisiyle ilgili sorunlarla ilgilenmek" için "ikinci çizgiye" geçmişti. Devletin “ilk sıra” idari ve günlük yönetimi, 1959'da Çin Halk Cumhuriyeti başkanlığını üstlenen (Mao parti başkanlığını sürdürse de) Çin Halk Cumhuriyeti'nin başkanlığını üstlenen Liu Şaoçi'ye verildi. İlk sıra, genel sekreter olarak partinin en üst yöneticisi olan bir başka katı organizatör olan Deng Xiaoping'e verildi. 1962'ye gelindiğinde Mao, görünüşe göre, bu yoldaşlar tarafından ilk satırda kullanılan tekniklerin yalnızca devrimci geleneğin temel hamlesini ihlal etmekle kalmayıp, aynı zamanda Sovyet'in "modern revizyonizmi" olarak gördüğü şeyi yansıtan bir hata kalıbı oluşturduğu sonucuna varmaya başlamıştı. Birlik.
Liu ve Deng yönetiminde, 1960-61 döneminde ÇKP, ülkeyi hızla büyüyen krizden çıkarmaya çalışmak için ana politika alanlarında bir dizi belge geliştirdi. Çoğu durumda, bu belgeler, İleriye Doğru Büyük Sıçrayış sırasında kötülenmiş uzmanların yardımıyla hazırlandı. Bu belgeler, Büyük Sıçrayış radikalizminden büyük bir geri çekilmeye işaret ediyordu. Komünler, köylülerin çabalarını ücretleriyle daha açık bir şekilde ilişkilendirecek kadar küçük hale getirmek için ortalama olarak yaklaşık üçte iki oranında azaltılacaktı. Gerçekten de 1962'ye gelindiğinde Çin'in kırsal kesimlerinin birçok bölgesinde tarımdaki kolektif sistem tamamen çökmüş ve bireysel çiftçilik yeniden canlanmıştı. Edebiyata, sanata ve sinema filmlerine yönelik politika, çok daha geniş bir konu yelpazesinin ele alınmasını ve daha eski, devrim öncesi sanatsal biçimlerin yeniden canlanmasını içeren bir “çözülme”ye izin verdi. Endüstrideki yeni program, yöneticilerin ellerini güçlendirdi ve bir işçinin çabalarını ödüllerine daha yakın hale getirdi. Diğer alanlarda da benzer politikalar benimsendi. Genel olarak, 1961-65 döneminde Çin, ekonomiyi canlandırmak için dikkate değer bir iş çıkardı, en azından hemen hemen tüm sektörlerde 1957'nin çıktı seviyesini geri kazandı.
Bu politikalar, devrimin gelecekteki yönü hakkında temel soruları gündeme getirdi. Neredeyse tüm üst düzey ÇKP liderleri Büyük Atılımın başlatılmasını desteklerken, hareketin dramatik başarısızlığından öğrenilecek dersler konusunda anlaşmazlık vardı. Büyük Atılım, hem ekonomik kalkınmayı hızlandırmanın bir aracı hem de kitlesel bir ideolojik dönüşüm elde etmenin bir aracı olarak tasarlanmıştı. Sonrasında tüm liderler, ekonomik kalkınmaya yönelik bir seferberlik yaklaşımının artık Çin'in koşullarına uygun olmadığı konusunda hemfikirdi. Çoğu ayrıca, halkın düşüncesini yeniden şekillendirmenin bir aracı olarak kitlesel siyasi kampanyalar çağının geride kaldığı sonucuna vardı. Ancak Mao ve birkaç destekçisi, sınıf mücadelesini ve kitle seferberliğini devrimci vizyonu canlı tutmanın temel bileşenleri olarak görüyorlardı.
Mao, Büyük Atılım'ın başarısızlığı karşısında kişisel olarak hatırı sayılır bir prestij kaybetti -ve partinin siyasi ve örgütsel aygıtı zarar gördü- ama Çin'deki en güçlü kişi olarak kaldı. Öncelikli gördüğü konularda iradesini uygulayabildiğini defalarca kanıtladı. Daha sonra Kültür Devrimi sırasında Mao'nun 1961-65 yıllarında bir kenara itildiği ve görmezden gelindiği yönündeki iddialar kanıtlarla desteklenmemektedir.
Mao, 1961-65 döneminde Çin'in durumunu düşünürken aslında derinden rahatsızdı.1953'te Stalin'in ölümünden sonraki yıllarda Sovyet sosyalist devriminin “sosyal emperyalizme” yozlaştığını algıladı. Mao, Sovyetler Birliği'ndeki bu gelişmeler karşısında açıkça şok olmuştu ve bu vahiy onu Çin'deki olaylara yeni bir bakış açısından bakmaya yöneltti. Mao, Çin'in de revizyonizme giden yolda ilerlediğine ikna oldu. Bu devrimci arafa kaymayı önlemek ve tersine çevirmek için sınıf mücadelesi ve ideolojik kampanyaların yanı sıra çeşitli alanlarda somut politikalar kullandı. Mao'nun revizyonizm kabusu, 1960'ların ortalarında siyasetin yapılandırılmasında artan bir rol oynadı.
1961-65 toparlanma çabalarındaki eğilimler hakkında şüpheleri olan tek lider Mao değildi. Diğerleri onun etrafında toplandı ve Mao'ya yakınlıklarını siyasi güçlerini artırmak için bir araç olarak kullanmaya çalıştılar. Katılan kilit kişiler, Mao'nun uzun yıllardır siyasi asistanı olan Chen Boda, ideoloji alanında uzman olan Mao'nun kültürel alanda güçlü politik görüşleri olan karısı Jiang Qing idi. Sovyet ideolojisi ve Sovyet tarzı gizli polis tekniklerindeki ustalığı ve ordunun başına geçen ve onu etkinliği ideolojik saflıkla birleştiren ideal bir Maoist örgüt türü yapmaya çalışan Lin Biao. Bu insanların her biri sırayla bir koalisyon oluşturmak için kişisel ağlara ve kaynaklara sahipti. Hedefleri ve çıkarları tamamen örtüşmese de, hepsi iki çaba üzerinde birleşebilirdi: Mao'nun gücünü artırmak ve Mao'nun Liu Şaoçi (o zaman Mao'nun muhtemel halefi), Deng Xiaoping ve parti liderliğinin geri kalan çoğuyla ilişkilerini bozmak.
Mao bu dönemde iç ve dış politikada bir takım girişimlerde bulundu. Eylül 1962'deki büyük bir Merkez Komitesi plenumunda, ekonomiyi canlandırmak için muazzam çabalar gösterilmeye devam edilmesine rağmen, “sınıf mücadelesi”nin Çin gündeminin üst sıralarında kaldığında ısrar etti. Ayrıca, öncelikle kırsal kesimde morali bozuk parti aygıtını canlandırmayı amaçlayan bir “sosyalist eğitim” kampanyası çağrısında bulundu. 1964'e gelindiğinde, daha fazla mesleki eğitim sağlayacak “kısmi çalışma, kısmen çalışma” okulları düzenleyerek Çin eğitim sistemini daha az elitist hale getirmek için çok baskı yapmaya başladı. Bu dönem boyunca, yabancı gözlemciler, Çin'in propagandasında devam eden bir radikalizm ipliği ile ülkenin fiili iç politikalarında güçlü bir pragmatik çizgi arasında bir miktar gerilim gibi görünen bir şeye dikkat çekti.
Mao'nun aldığı en önemli önlemler dizisi, Lin Biao ile birlikte model bir örgüt haline getirmeye çalıştıkları Halk Kurtuluş Ordusu (HKO) ile ilgiliydi. 1962 sonbaharında Çin-Hindistan sınırındaki olaylar HKO'nun disiplini ve imajını yeniden kurmasına yardımcı oldu. 1959'dan 1962'ye kadar hem Hindistan hem de Çin, başlangıçta Tibet'teki ayaklanmanın bir yan ürünü olarak, tartışmalı sınırları boyunca askeri güce başvurdu. 12 Ekim 1962'de, Çin birliklerini tartışmalı sınır bölgelerine göndermeden bir hafta önce, Hindistan Başbakanı Jawaharlal Nehru, ordunun tüm Hindistan topraklarını “Çinli davetsiz misafirlerden” kurtaracağını açıkladı. Takip eden çatışmada, Pekin alayları sınır bölgesindeki Hint kuvvetlerini yenerek bölgenin çok ötesine geçti. Çinliler daha sonra işgal edilen bölgenin çoğundan çekildi ve kontrol hattının her iki tarafında askerden arındırılmış bir bölge kurdu. En önemlisi, liderlik ordunun zaferini benimsedi ve ordu kahramanlarını popüler öykünme için ideal tipler olarak kullanma olasılığını denemeye başladı.
Mirasçılarına beyin yıkamakla ve devrimci günlere geri dönmekle giderek daha fazla meşgul olan Pekin'in Mao Zedong ve Lin Biao'ya bakış açısına en yakın liderleri, asker-komünistleri ikinci ve üçüncü nesil liderlik için en uygun aday olarak gördüler. Ordu tekdüzeliği ve disiplininin bölünmüş sınıfları aşabileceği ve tüm ordu mensuplarının Mao'nun liderliği tarafından belirlenen katı siyasi standartlara uyması sağlanabileceği görüldü.
Lin Biao, Mao'nun düşüncesinin basitleştirilmiş ve dogmatikleştirilmiş bir versiyonunu geliştirdi - sonunda “Küçük Kırmızı Kitap” şeklinde yayınlandı. Başkan Mao'dan alıntılar- Nispeten eğitimsiz askerler arasında Maoist ideolojiyi popüler hale getirmek. Lin'in komutasındaki askeri güçler, ideolojik saflığı teknik ustalıkla birleştirebileceklerini giderek daha fazla gösterdikçe, Mao HKO'nun örgütsel otoritesini ve siyasi rolünü genişletmeye çalıştı. 1963'ten itibaren Mao, tüm Çinlileri “HKO'dan öğrenmeye” çağırdı. Daha sonra, 1964'ten başlayarak Mao, tüm büyük hükümet bürokrasilerinde HKO'dakileri model alan siyasi departmanların kurulmasında ısrar etti. Çoğu durumda, HKO'nun siyasi işçileri bu yeni organların kadrosunu oluşturdu ve böylece sivil hükümet aygıtına etkili bir şekilde nüfuz etti. Sözde bir ordu kahramanı olan Lei Feng'den öğrenmek için ulusal bir propaganda kampanyası gibi diğer çabalar da HKO'nun prestijinin artmasına katkıda bulundu.
Ordu kahramanlarından veya bir bütün olarak HKO'dan öğrenmek için sonraki kampanyaların militanlığı uluslararası siyasette yankılandı. 1963'ün sonlarında ve 1964'ün başlarında bir Afrika turunda Zhou Enlai, yeni bağımsız devletlerde devrim çağrısında bulunarak ve Üçüncü Dünya'nın liderliği için Sovyetler Birliği'ne açıkça meydan okuyarak ev sahiplerini şaşırttı. Eşzamanlı olarak Çin, Fransa ile resmi ilişkiler kurarak ABD ittifak sistemine ve Arnavutluk ile daha yakın ilişkiler kurarak Sovyetler Birliği sistemine meydan okudu.
Pekin'in ana hedefi Moskova'ydı. Bir Sovyet-ABD Küba'daki kriz (Ekim 1962) Çin-Hint mücadelesiyle aynı zamana denk gelmişti ve her iki durumda da Çinliler, Sovyetler Birliği'nin güvenilmez davrandığına ve en kötü türden “teslimciler” haline geldiğine inanıyorlardı. Önümüzdeki aylarda Pekin ve Moskova'daki polemikçiler halka açık bir şekilde dikenli alışverişlerde bulundular. Sovyetler Birliği Ağustos 1963'te Amerika Birleşik Devletleri ve Büyük Britanya ile Nükleer Test Yasağı Anlaşması'nı imzaladığında, Çin makaleleri Sovyetleri Çin karşıtı bir komploya katılmakla suçladı. Bu yeni stratejik durumla karşı karşıya kalan Çinliler, önceliklerini yabancı karşıtı bir çizgiyi desteklemek ve ülkenin “kendine güvenini” desteklemek için değiştirdiler. Mao'nun “devrim” çağrıları daha milliyetçi bir boyut kazandı ve HKO Çin siyasi yaşamında daha da büyük bir yer edindi.
Bu çok yönlü eğilimler 1963 ve 1964'te çatışıyor gibiydi. Uluslararası komünist hareketteki bölünmeyle birlikte, parti 1963'ün sonlarında kültürel alandakiler de dahil olmak üzere entelektüelleri Çin'in ideolojisini desteklemek için akademik disiplinlerinde büyük bir yeniden formüle etmeye çağırdı. yeni uluslararası rol. Bu reformülasyonun ilk görevi, Çin'in entelektüellerini Sovyet revizyonizmine karşı ideolojik savaşa ve katı biçimde saf siyasi standartlar mücadelesine dahil etmeye çalışan bir parti entelektüeli ve Merkez Komitesi Propaganda Departmanı müdür yardımcısı Zhou Yang'a düştü. (Ancak, üç yıldan kısa bir süre sonra, Zhou Yang bir revizyonist olarak tasfiye edildi ve birçok entelektüel, Mao Zedung'un muhalifleri olarak kınandı.)
Parti ve Komünist Gençlik Birliği ile ilgili olanlar aydınların endişeleriyle yakından bağlantılıydı. Bir yazarın “yeni doğan güçler” dediği şeyi yetiştirmeye yönelik bir dürtü başladı ve 1964 ortalarında genç şehirli entelektüeller, Merkez Komitesi tarafından bu güçleri parti ve birlik içinde desteklemek için büyük bir çabaya dahil edildiler, bu arada kırsaldaki kuzenleri hamlelerle hırpalandı. sosyalist eğitim kampanyasını “çalışma ekipleri” ve bir kadro düzeltme hareketi aracılığıyla partinin örgütsel kontrolü altında tutmak.
1964 yazında Mao, çelişki, sınıf mücadelesi ve siyasi yapı ve işleyiş üzerine Mao'nun doktrinel ilkelerinin çoğunu özetleyen "Kruşçev'in Sahte Komünizmi ve Dünya için Tarihsel Dersleri Üzerine" başlıklı bir belge yazdı. Bu özet, devrimci davada başarılı olmayı umut eden tüm gençliğin yeniden eğitiminin (“devrimci”) temelini sağladı. Bu yüksek devrim dalgası, ABD'nin Kuzey Vietnam'a yönelik hava saldırılarının Çin'in güney sınırında savaş hayaletini yükselttiği Ağustos ayının başlarına kadar sürdü. Bunu, dış tehdit zamanlarında yıkıcı siyasi kampanyalar yürütmenin bilgeliği üzerine bir yıl süren bir tartışma izledi.
Bu süre, Çin içinde önemli bir karar olarak yorumlanmaya başlandı. Tartışmanın bir bileşeni, Amerika Birleşik Devletleri'ne karşı konvansiyonel savaşa hızla hazırlanmak mı yoksa Mao'nun görüşüne göre Çin'in güvenliği için temel, uzun vadeli önemi olan Çin toplumunda devrim yaratmaya devam etmek mi idi. İç siyasi mücadelenin ertelenmesini savunanlar, ekonomik kalkınma için daha geleneksel stratejileri desteklediler ve Sovyetlerin Vietnam'da “birleşik eylem” ve daha yakın Çin-Sovyet bağlarının kurulması çağrılarını ciddiye aldılar. Daha sonra iddiaya göre konumları, genelkurmay'ın desteğini aldı. Şubat 1965'ten sonra yaklaşık 50.000 lojistik personelinin Vietnam'a gönderilmesiyle, hizip hatları askeri güçleri ideolojik veya ulusal güvenlik tercihlerine göre bölmeye başladı.
Bu arada, bazı üyeler katı iç kontrolleri geri getirmeye çalıştı. Mao'nun Mayıs 1963'te devrimci mücadelede bir yükseliş çağrısı yaptığı yerde, sonraki Eylül ayında diğer liderler kadro inisiyatifi alanını çevreliyor ve serbest piyasa sisteminin ve kırsal arazilerin özel mülkiyetinin gelişmesine izin veriyorlardı. Devrimci yükselişin bastırılmasının, yoksul ve alt-orta-köylü birliklerinin örgütlenmesi için Haziran 1964'teki düzenlemelerde güya aşikar olduğu ve 1965 başlarında Mao'nun kırsal alanlardaki bürokratik eğilimlere işaret edebileceği varsayıldı. Sosyalist eğitim kampanyası sırasında ortaya çıkan ve genellikle “Yirmi Üç Madde” olarak anılan ünlü bir belgede Mao, Ocak 1965'te ilk kez asıl düşmanın parti içinde bulunacağını belirtti ve sınıf mücadelesinin ve kitlesel siyasetin aciliyetini bir kez daha ilan etti.
Çin, kendi kendine yeten mücadeleye vurgu yaptığı bu dönemde nükleer silahlar elde etti. Sovyetler Birliği bir süre Çin'in nükleer hedeflerini desteklese de, bu çaba Haziran 1959'dan sonra tamamen Çinliler tarafından devralındı. 1964'e gelindiğinde programın maliyetleri diğer savunma maliyetlerinde önemli bir azalmayı zorunlu kıldı. Çin'in ilk atom patlaması (16 Ekim 1964), Mao'nun iç devrimin uzun vadeli güç özlemlerini ve savunma yeteneklerini hiçbir şekilde tehlikeye atmayacağı yönündeki iddiasını destekler görünerek tartışmayı etkiledi.
Mao'nun kendi iç savaş deneyimlerinin bir ürünü ve ideolojisinin temel bir bileşeni olan askeri düşüncesi, nükleer statüye geçiş sırasında askeri gücün çok sayıda (“halk savaşı”) önemini vurguladı. Böyle bir savaşa hazırlanmanın Çin'in zayıflıklarını askeri varlıklara dönüştürebileceğini ve kırılganlığını azaltabileceğini hissetti. Mao'nun halk savaşına bakışı, modern gelişmiş silahların gücünü "kağıt kaplanlar" olarak küçümsedi, ancak Çin'in stratejik aşağılığının onu büyük ölçüde kontrolünün ötesinde tehlikelere maruz bıraktığını kabul etti. Bu nedenle, Çin'in herhangi bir işgalciyi yenmek için üstün sayılarına ve halkının moraline güvenmek zorunda kalacağı kısa vadede, onun mantığı zorunluluktan bir erdem yaptı. Ancak uzun vadede, Çin'in süper güçleri şantaj potansiyellerinden mahrum bırakmak ve daha küçük devletlere karşı saldırganlıklarını caydırmak için nükleer silahlara sahip olması gerektiğini savundu.
Lin Biao, komünist olmayan hükümetlere karşı halk ayaklanmalarının ancak önemli bir dış yardım olmaksızın gerçekleşmesi halinde başarılı olabileceğini ileri sürerek, Mao'nun halk savaşı konusundaki tutumunu tekrarladı. Yerli isyancılar dış desteğe bağımlı hale geldikleri ölçüde, yerel halkla olan bağları kaçınılmaz olarak zayıflayacaktır. Bu olduğunda, isyan destek olmadığı için sönecekti. Öte yandan, yerli kaynaklara dayanmanın getirdiği zorluklar, isyancıların yoldaşlığını ve yaratıcılığını teşvik edecektir. Aynı derecede önemli olan Lin'in açıklaması, Çin'in savunmada kalması için üst düzey bir karara işaret etti.
Lin'in konuşması, Maoist grubun kültürel devrim çağrısını yeniden yayınladığı Merkez Komite'nin bir başka gizli çalışma konferansıyla aynı zamana denk geldi, bu kez 1964'teki çabanın üst düzey parti ve askeri yetkililer tarafından kasıtlı olarak sabote edildiğine ikna oldu. Mao Zedong ve Lin Biao tarafından başlatılan tasfiye, ilk olarak muhalif ordu liderlerini, özellikle de genelkurmay başkanını, güç mücadelesi başladığında vurdu, Çin, Vietnam'daki savaşa ve diğer dış ilişkilere sırtını döndü. Eylül toplantısı, Büyük Proleter Kültür Devrimi olarak bilinen şeyin açık bir habercisi olarak alınabilir.
Çin-Sovyet Bölünmesinin Zirvesinde Çin ve Doğu Almanya
2 Haziran 1969'da, Doğu Almanya'nın Pekin Büyükelçisi Gustav Hertzfeld, Çin Dışişleri Bakanlığı Ana Dairesi başkanı Yu Zhan ile bir araya geldi. Toplantı Çin-Sovyet bölünmesinin zirvesinde gerçekleşti ve karşılaşmanın kayıtları komünist dünyanın içindeki gergin atmosferi açıkça gösteriyor.
2 Haziran 1969'da, Doğu Almanya'nın Pekin Büyükelçisi Gustav Hertzfeld, Çin Dışişleri Bakanlığı Ana Dairesi başkanı Yu Zhan ile bir araya geldi. Toplantı Çin-Sovyet bölünmesinin zirvesinde gerçekleşti ve karşılaşmanın kayıtları komünist dünyanın içindeki gergin atmosferi açıkça gösteriyor. Hem Hertzfeld hem de Yu Zhan sırayla birbirlerinin ülkesini kardeşçe yardım sunmamakla suçladılar.
Konuşma boyunca belki de en çarpıcı olan şey, her iki yetkilinin de kendi ülkelerinin politikalarından taviz vermeyi ve Yu Zhan'ın "temel, çözülemez fikir ayrılıkları" olarak tanımladığı şeyi çözmeyi denemeyi açıkça reddetmesidir. Bu, iki devlet adamının tek bir siyasi konu üzerinde bile anlaşamadıkları için yüksek sesle ve net bir şekilde ortaya çıkıyor.
Ayrıca, bu konuları tartışmak yerine, iki adamın üslubu suçlayıcı ve eleştireldi. Daha konuşmanın başında Hertzfeld, Çin hükümetine, Doğu Almanya'nın Hallstein Doktrini'ni geçersiz kılma ve uluslararası sahnede meşruiyet kazanma çabasını destekleyen propaganda eksikliğinden dolayı nutuk attı. Elbette, 1969'da Ulbricht hükümeti, özellikle Kamboçya Krallığı, Sudan, Mısır ve Irak gibi komünist olmayan uluslar tarafından devlet tarafından tanınmak gibi birçok diplomatik atılım gerçekleştirdi. Hertzfeld, “emperyalizme, özellikle Batı Almanya'ya yönelik bu ağır darbeye” rağmen, Çin basınında “temel gerçeklerin” bile yer almadığından şikayet etti.
Bununla birlikte, görüşme boyunca, ne Büyükelçi Hertzfeld'in ne de Doğu Almanya'nın Pekin tarafından bir öncelik olarak görülmediği her zamankinden daha belirgin hale geliyor. Örneğin, Doğu Berlin'deki Çin büyükelçisi geri çekilmişti ve yakın zamanda yerine başka birinin gönderileceğine dair bir işaret yoktu. Yu Zhan da benzer şekilde Hertzfeld'in önde gelen Çinli karar vericilerle gelecekteki toplantılar için açık talebine yanıt vermedi ve diplomatların "somut ihtiyaçlara göre" kabul edildiğini vurguladı. Aynı zamanda, Yu Zhan'ın yanıtı, Doğu Almanya'ya ilişkin haber eksikliğini haklı çıkarmak yerine, oldukça kayıtsız ve küçümseyici olarak karşılanıyor, basının Çin'in tutumunu “her fırsatta” ifade etmeyeceğini ve basının “kendine ait olduğunu” iddia ediyor. tüzük."
Yu Zhan, Hertzfeld'in şikayetlerini reddetmekle kalmadı, aynı zamanda Doğu Almanya'nın Berlin sorunundaki "belirli yalpalamalarını" açıkça eleştirdi ve "gerçekten belirleyici önlemlerin" daha fazla Çin himayesini hızlandıracağında ısrar etti. Bu, strateji konusunda iki taraf arasındaki bölünmeye üstü kapalı bir göndermeydi. Sovyet bloğu emperyalist ülkelerle “barış içinde bir arada yaşamayı” vaaz ederken, Maoist Çin tersine daha dinamik bir politikayı savundu ve komünist ülkelerin nükleer savaş riskiyle karşı karşıya olduğu için devrimci koşulları kullanmaktan veya avantajlı durumlardan yararlanmaktan geri kalmaması gerektiğine inanıyordu. Açıkça, Yu Zhan, Ulbricht hükümetinin Berlin konusundaki tutumunu hem yetersiz hem de etkisiz buldu.
Buna karşılık, arşiv belgesi, Doğu Almanya'nın Pekin'in batılı düşmanı ile diplomatik ilişkiler kurma hayaleti konusundaki endişesinin altını çiziyor. 1955 gibi erken bir tarihte, Batı Almanya Şansölyesi Konrad Adenauer, Çin-Sovyet anlaşmazlığını Berlin ve Almanya'nın yeniden birleşmesi üzerinde koz elde etmek için kullanma fikrini aklından geçirmişti. Hertzfeld'in, Adenauer'e benzeyen, yakınlaşmanın en açık sözlü savunucularından biri olan eski Batı Almanya Dışişleri Bakanı Franz Josef Strauss'tan bahsetmesi manidardır.
Yine de, Hertzfeld'in Çin hükümetinin bir “Bonn-Pekin ekseni” olasılığını alenen reddetmesi ve Batı Almanya'nın ulusal hedefleri için Çin desteği elde etme hevesini kırması yönündeki tekrarlanan talebine rağmen, Yu Zhan, yine, herhangi bir belirti sunmaktan kaçındı. ÇHC bu söylentileri bozardı. Hiç şüphe yok ki bu, Mao Zedong'un Demir Perde'nin her iki tarafındaki ikincil güçlerin kendilerini iki süper gücün hegemonyasından kurtarmak ve bağımsız politikalar izlemek istediğini belirten “ara bölge” teorisinden kaynaklanıyordu. Sonuç olarak, Çin hükümeti Bonn ile daha iyi ilişkilere kapılarını kapatmaya isteksizdi.
Bununla birlikte, diğer tarafın komünist birliğin taleplerini yerine getirmede başarısız olduğuna inanan sadece Hertzfeld değildi. Yu Zhan, kardeşlik desteğinin "karşılıklı" olması gerektiğine dikkat çekti ve tıpkı Hertzfeld gibi karşı tarafın yardım ve işbirliği eksikliğinden yakındı. Bu, özellikle Çin-Sovyet sınırındaki sınır çatışmaları tartışılırken fark edilir. Sovyetler Birliği hakkında konuşurken Yu Zhan'ın ses tonunun ciddi şekilde sert ve açık olması dikkat çekicidir. Onun gözünde SSCB, Pekin'e savaş açmaya çalışan ABD'nin hem “emperyalist bir ülke” hem de “dost”uydu.
Yu Zhan, DDR'nin kriz konusunda tarafsız bir tavır almadığını da açıkça belirtti. Büyükelçiye, Doğu Berlin'in Sovyet'in sınır çatışmaları hakkındaki raporunu yayınladığını ve sadece Çin bildirisini iade ettiğini belirtti.
Son olarak, her iki yetkilinin kullandığı dil de uygundur. Hertzfeld, toplantının “sakin bir şekilde” ilerlediğini belirtse de, tüm olay hakkında çarpıcı bir umutsuzluk var. Sonunda Yu Zhan, sorunların "sadece bu konuşmanın ilerlemesiyle daha da büyüyeceğini" ve ÇHC'nin "gerçeklerin dilinde konuştuğunu ve bu nedenle doğru olduğunu" iddia etti ve Hertzfeld'in yapabileceği hiçbir şey olmadığını öne sürdü. hangisinin fikrini değiştirebileceğini söyle.Benzer bir şekilde, Büyükelçi Hertzfeld, bu toplantıda "herhangi bir anlaşmaya varılamayacağını" kabul etti.
Kısacası, “ilkeli fikir ayrılıkları” çok derinden kök salmıştı ve iki taraf arasında herhangi bir yakınlaşma ya da işbirliği ihtimalini felce uğratmıştı.
Çin-Sovyet İlişkileri, Mart-Ağustos 1969
Bu bağlamda Kremlin taktik değiştiriyor gibiydi. Sovyet Ordusu ve Brejnev yıl boyunca sert bir çizgi izlerken, Kosygin daha uzlaşmacı bir politikayı temsil ediyor gibiydi. Dipnot 54 21 Mart'ta Moskova Radyosu, Sovyet nükleer tehditleriyle ilgili Batı haberlerini aniden yalanladı. Dipnot 55 Aynı gün, Kosygin Mao'ya telefon etmeye çalıştı. Dipnot 56 Çinli operatör, Sovyet başbakanını bağlamayı reddetti, onu “revizyonist bir unsur” olarak lanetledi ve ardından telefonu kapattı. Zhou şok oldu: "İki ülke savaşta, kimse haberciyi kesemez." Dipnot 57 22'si akşamı Sovyet büyükelçiliği Mao'nun ofisinin telefon numarasını birkaç kez almaya çalışırken, Çin liderliği, Zhenbao yakınlarında Sovyet birliklerinin hareket ettiğini iddia eden raporlar aldı. Zhou, dışişleri bakanlığı aracılığıyla iletişim kanallarını açık tutmayı önerdi, ancak sözde Sovyet askeri hazırlıkları göz önüne alındığında, herhangi bir telefon temasından kaçınmak için. Başkan kabul etti, ancak yine de iyimser bir ruh hali içinde şu emri verdi: "Hemen diplomatik müzakereler yapmaya hazırlanın." Dipnot 58 Ancak müzakereler gerçekleşmedi.
22 Mart'ta Mao dört polise başka bir rapor hazırlamalarını emretti. Dört gün önce sunulan ilki, ikinci sınır çatışmasının ardından hızla eskimişti. Mao, her iki tarafın da gerekli müzakereler olmaksızın çatışmaya girdiğine inanıyordu. Sonuç olarak, Çin'in dünyada tecrit edildiği sonucuna vardı. Bu nedenle, ülkenin dış ilişkilerinin tüm yönleri yeniden gözden geçirilmelidir. Dipnot 59 Mareşallere başka bir rapor yazmaları emrini verirken, daha önceki sorumlulukları bölüşme, nadiren toplanma, raporu tek tek parçalardan derleme ve sadece askeri konulara odaklanma yöntemlerini eleştirdi. Dipnot 60 Polis, halen gizli olan ikinci raporu on gün içinde sundu. Dipnot 61
Dokuzuncu ÇKP kongresi (1-24 Nisan), Çin'in sınır krizini etkisiz hale getirme girişimlerini yavaşlattı. Mao ılımlı güçleri güçlendirmeye çalışsa da kongrenin sonuçları karışıktı. Yeni MK seçimi, Jiang ve Lin çevresindeki radikal hiziplerin zaferiyle sonuçlandı. Dipnot 62 Ancak bu iki fraksiyon arasındaki çatışma şimdi yeniden yapılandırılmış ÇKP organlarına taşınmıştır. Dipnot 63 28 Nisan'da yeni MK, yerini alması beklenen radikal Kültür Devrimi Küçük Grubu üyelerinin de eline geçen Politbüro'yu seçti. Dipnot 64
Kongre sona erdiğinde, Mao ve Çu sonunda Çin'in uluslararası sorunlarını ele alabildiler. Dipnot 65 Kuzeydoğu sınırındaki en son Sovyet askeri yığınağı göz önüne alındığında, Dipnot 66 Mao, savaşa hazır olma üzerinde yoğunlaşma gereğini vurguladı. “Diğer ulusların toprakları” üzerinde savaşma fikrini reddederek, geniş çaplı bir saldırı durumunda dünyanın sempatisi için alan ticareti yapılmasına izin veren derinlemesine bir savunma savundu. Dipnot 67
Bu arka plana karşı, yeni kurulan Politbüro, resmi olarak askeri planlamadan sorumlu olan MAC üyelerini seçti. MAC ayrıca dört mareşali de içermesine rağmen, Lin'in korumalarından biri olan PLA General Huang Yongsheng黄永胜 altındaki alt düzey çalışma grubu, planlama işlevlerinin çoğunu yerine getirdi. Dipnot 68 Lin büyük çaplı bir savaş beklerken, dört mareşal, Çin'in dünya meselelerindeki konumuna ilişkin genel bir değerlendirme üzerine başka bir rapor üzerinde çalışmak için talimat aldı. Dipnot 69 Ancak Chen, polislerin Lin'in son ÇKP kongresine ilişkin dış ilişkiler raporundan ne kadar uzaklaşabileceklerini merak etti. Bu nedenle, Zhou dördüne dışişleri bakanlığından iki yardımcı sağlarken, ek talimatlar için bir aydan fazla beklediler. Dipnot 70
Kongre sona erdiğinde Mao da diplomatik önlemlere yöneldi. 1 Mayıs'ta, dost veya tarafsız ülkelerden birkaç büyükelçiyi Tiananmen Meydanı'ndaki İşçi Bayramı kutlamalarına katılmaya davet etti ve burada Çin büyükelçilerinin yurtdışına yeniden gönderildiğini duyurdu ve Kültür Devrimi'nin yabancı elçiliklere yönelik şiddeti için özür diledi. Dipnot 71 15 Mayıs'tan 17 Ağustos'a kadar ÇHC, sosyalist dünya hariç, ancak Vietnam da dahil olmak üzere dünya genelinde yaklaşık 20 ülkede büyükelçileri görevlendirdi. Dipnot 72 Yine de Pekin ABD'ye herhangi bir teklifte bulunmadı Zhou sadece Haziran ayında Varşova'ya maslahatgüzar olmak için ayrılan Lei Yang'a “ABD politikasındaki gelişmelere yakından dikkat etmesi” talimatını verdi. Dipnot 73
Kosygin'in başarısız çağrısının ardından, Sovyet politikası yüzleşme ve uzlaşma arasında bocalıyor gibiydi. Bir yandan, 22 Mart'tan sonra Çin karşıtı propaganda çarpıcı biçimde arttı. Dipnot 74 Amerikan istihbaratına göre, Kosygin'in damadı Jermen Gvishiani ve nükleer uzman Lev A. Artsimovich, Boston'da kaldıkları baharda Çin nükleer tesislerine bir Sovyet saldırısının ipuçlarını vererek Amerikan tepkilerini çekmeye çalıştılar. Dipnot 75 Aynı şekilde Sovyetler Birliği de Çin'in komşularını Çin karşıtı bir güvenlik sistemi içinde örgütlemeye çalıştı. Kosygin, 5 Mayıs'ta Hindistan'a giderek, burada özellikle Pakistan, Afganistan ve İran ile daha fazla bölgesel işbirliği önerisinde bulundu. Dipnot 76 Yüksek Sovyet Başkanlığı başkanı Nikolai V. Podgorny, 14-19 Mayıs tarihleri arasında Kuzey Kore'yi ziyaret etti, ancak istenen birlik gösterisini gerçekleştiremedi. Dipnot 77 Podgorny ve Yumjaagiyn Tsedenbal, Dış Moğolistan'da müteakip beş günlük ziyareti sırasında, sınır sorunlarının "öncelikle müzakere masasında" çözülmesi gerektiği konusunda anlaştılar. Dipnot 78 Kosygin'in 30 ve 31 Mayıs'taki Afganistan ve Pakistan gezisi, güvenlik sistemini bir kez daha teşvik etme amacını taşıyordu, Dipnot 79, ancak Pakistan'ın General-Başkanı olan Ağa Muhammed Yahya Khan, Kosygin'i ülkesinin herhangi bir şeye çekilmek istemediği konusunda uyardı. Çin karşıtı işbirliği Dipnot 80
Sovyetler, dünya komünist hareketinin 5-17 Haziran tarihleri arasındaki Moskova toplantısında vidaları bir kez daha sıktı. Yetmiş beş komünist parti, geçmişteki bölünmelerin üstesinden gelmek için bir araya geldi - sadece Çekoslovakya üzerinde değil, aynı zamanda ÇHC üzerinde de bölünmeler. Brejnev açılış konuşmasında Çin ile olan anlaşmazlıklardan bahsetmekten kaçındı, Dipnot 81, ancak iki gün sonra yaptığı uzun konuşmada Sovyet partisi lideri ÇHC'ye bölücü faaliyetler için saldırdı ve WAPA'ya benzer bir Asya güvenlik sistemi çağrısında bulundu. Dipnot 82 Brejnev açıkça yeni, ayırmak çünkü bazı WAPA üyelerinin daha önce bu ittifakın Çin'e karşı kullanılmasını reddettiğini biliyordu. Dipnot 83 Ancak Rumen, İtalyan, Avustralya, İsviçre ve İsveç parti delegasyonları, Çin-Sovyet müzakerelerini şiddetle savunurken, toplantının Çin karşıtı bir toplantıya dönüştürülmesine karşı uyarıda bulundular. Dipnot 84 Çin'e karşı önemli bir siyasi destek elde edilememesi nedeniyle, Dipnot 85 önerilen Asya güvenlik sistemi hiçbir zaman harekete geçmedi.
Öte yandan, Sovyet hükümeti 29 Mart'ta Çinli mevkidaşına verdiği bir notta Eylül 1964'ten bu yana durmuş olan sınır müzakerelerini yeniden başlatmaya istekli olduğunu belirtti. Dipnot 86 Bir süre sonra, 11 Mayıs'ta ÇHC, Haziran ortasında Sınır Nehirlerinin Seyrüseferine İlişkin Çin-Sovyet Komisyonu. Dipnot 87 Bu anlaşma Pekin'in dış politikalarını dengeleme kararını yansıtıyordu. Bilhassa ABD'ye Çin-Sovyet çatışmasını sömürmek için bir açılım sağlamak istemezken, aynı zamanda kendi fırsatlarını en üst düzeye çıkarmaya çalıştı. Dipnot 88 Aynı zamanda Moskova'ya çok fazla taviz vermek de istemiyordu. Dipnot 89 8 Temmuz'da Bacha Adası'ndaki (Heilongjiang Nehri) sınır olaylarının gölgesinde kalan Dipnot 90, komisyon 18 Haziran'dan Ağustos'a kadar toplandı ve yalnızca küçük sorunları çözebildi. Dipnot 91
Bu ikili Sovyet politikası bağlamında, Zhou dört polise başvurdu ve onları stratejik tavsiye vermekte bir ay kaybettikleri için eleştirdi. Dipnot 92 27 Mayıs'ta nihayet aynı komplo çerçevesinde çalışmaya başladılar Dipnot 93, takip eden yedi hafta boyunca Zhou onlara hassas bilgiler verdi. Dipnot 94 Nihai rapor, Batı gazeteleri de dahil olmak üzere İngilizce materyalleri araştıran Zhou'nun yardımcılarından birinin yardımını yansıtıyordu. Dipnot 95
11 Temmuz raporu, Çin liderliğinin daha önce katılmadığı bir Çin-Sovyet-Amerikan güç üçgeni Batı kavramını içeren uluslararası ilişkilerin ilk Çin resmi analiziydi. Dipnot 96 “Çin, Amerika Birleşik Devletleri ve Sovyetler Birliği arasındaki mücadeleyi” uluslararası ilişkilerde baskın özellik olarak tanımlayarak, Amerika Birleşik Devletleri ile savaşın pek olası olmadığı, ancak hızlı bir Sovyet “Çin'e karşı saldırganlık savaşı”nın mümkün olduğu sonucuna vardı. Ancak mareşaller, Moskova'nın lojistik, ekonomik ve politik zorluklar nedeniyle uzun bir savaştan kaçındığına inanıyorlardı. Son Batı haberlerinde Çin'e yönelik bir Sovyet, Amerikan veya birleşik nükleer saldırı spekülasyonlarını çoğunlukla boş bir tehdit olarak gördüler. Nihayetinde, kendisini aktif olarak savunmaya, küresel ölçekte olumlu diplomatik adımlar atmaya ve ekonomik olarak kendini geliştirmeye istekli olsaydı, Çin'e en iyi hizmet verilecekti. Ancak, dört mareşal Çin-Amerika yakınlaşmasını savunmadı, Çin hem ABD'ye hem de Sovyetler Birliği'ne karşı çıkmaya devam etmelidir. Dipnot 97
ABD ile Çin İlişkileri
1949'dan bu yana, ABD-Çin ilişkileri gergin ayrılıklardan, yoğunlaşan diplomasi, artan uluslararası rekabet ve giderek iç içe geçen ekonomilerin karmaşık bir karışımına dönüşmüştür.
Çin Komünist Partisi lideri Mao Zedong, köylü destekli Komünistlerin Milliyetçi Çan Kay-şek hükümetini yenmesinin ardından 1 Ekim'de Pekin'de Çin Halk Cumhuriyeti'ni kurdu. Chiang ve binlerce askeri Tayvan'a kaçar. İkinci Dünya Savaşı sırasında işgalci Japon kuvvetlerine karşı Milliyetçileri destekleyen Amerika Birleşik Devletleri, Chiang'ın Taipei'deki sürgündeki Çin Cumhuriyeti hükümetini destekliyor ve anakara Çin ile birkaç on yıllık sınırlı ABD ilişkilerine zemin hazırlıyor.
Sovyet destekli Kuzey Kore Halk Ordusu, 25 Haziran'da Güney Kore'yi işgal ediyor. Birleşmiş Milletler ve ABD, Güney Kore'nin savunmasına koşuyor. Çin, komünist Kuzey'i desteklemek için ABD, BM ve Güney Kore birlikleri Çin sınırına yaklaştığında misilleme yapıyor. Birleşmiş Milletler, Çin ve Kuzey Kore 1953'te bir ateşkes anlaşması imzalayana kadar üç yıllık çatışmalarda dört milyon kadar insan öldü [PDF].
Başkan Dwight Eisenhower 1953'te ABD donanmasının Tayvan ablukasını kaldırarak Çan Kay-şek'in Ağustos 1954'te Tayvan Boğazı'ndaki Quemoy ve Matsu adalarına binlerce asker göndermesine yol açtı. Anakara Çin Halk Kurtuluş Ordusu adaları bombalayarak karşılık verdi. Washington, Chiang'ın Milliyetçileri ile karşılıklı bir savunma anlaşması imzaladı. 1955 baharında ABD, Çin'e nükleer saldırı tehdidinde bulundu. O Nisan ayında Çin, Milliyetçilerin Dachen Adası'ndan çekilmesinden sonra sınırlı bir zafer talep ederek müzakere etmeyi kabul etti. Krizler 1956 ve 1996'da tekrar patlak verir.
Çin Halk Cumhuriyeti'nin Tibet'i kontrol altına almasından dokuz yıl sonra, Lhasa'da yaygın bir ayaklanma meydana gelir. ÇHC güçlerinin ardından gelen baskıda binlerce kişi öldü ve Dalai Lama Hindistan'a kaçtı. Amerika Birleşik Devletleri, Tibet'teki insan hakları ihlalleri nedeniyle Pekin'i kınamak için Birleşmiş Milletler'e katılırken, Merkezi İstihbarat Teşkilatı 1950'lerin sonlarında başlayan Tibet direnişinin silahlanmasına yardım ediyor.
Çin, ilk atom bombası testini yaptığı Ekim 1964'te nükleer kulübe katıldı. Test, Vietnam'da tırmanan ihtilaf üzerine ABD-Çin geriliminin ortasında geliyor. Test sırasında Çin, Vietnam sınırına asker yığdı.
Güvenlik, ideoloji ve kalkınma modelleri üzerindeki farklılıklar Çin-Sovyet ilişkilerini zorluyor. Çin'in Büyük İleri Atılım olarak bilinen radikal sanayileşme politikaları, Sovyetler Birliği'nin 1960'ta danışmanlarını geri çekmesine yol açtı. Anlaşmazlıklar Mart 1969'da sınır çatışmalarıyla sonuçlandı. Moskova, Çin'in en büyük tehdidi olarak Washington'un yerini alıyor ve Çin-Sovyet bölünmesi, Pekin'in nihai yakınlaşmasına katkıda bulunuyor. Amerika Birleşik Devletleri ile.
Washington ve Pekin arasındaki ilişkilerin ısınmasının ilk halka açık işareti olarak, Çin'in masa tenisi takımı, 6 Nisan 1971'de ABD ekibinin üyelerini Çin'e davet ediyor. ABD'li oyunculara eşlik eden gazeteciler, 1949'dan beri Çin'e girmesine izin verilen ilk Amerikalılar arasında. Temmuz 1971, Dışişleri Bakanı Henry Kissinger Çin'e gizli bir gezi yapar. Kısa bir süre sonra, Birleşmiş Milletler Çin Halk Cumhuriyeti'ni tanır ve ona 1945'ten beri Tayvan'da Chiang Kai-shek'in Çin Cumhuriyeti'nde bulunan daimi Güvenlik Konseyi koltuğunu verir.
Başkan Richard Nixon, Şubat 1972'de Çin'de sekiz gün geçirir ve bu süre zarfında Başkan Mao ile tanışır ve Başbakan Zhou Enlai ile Şanghay Bildirisi'ni imzalar. Bildiri, Çin ve ABD'nin başta Tayvan olmak üzere zor konuları tartışmasına izin vererek ABD-Çin ilişkilerinin iyileştirilmesi için zemin hazırlıyor. Ancak, iki ülke arasındaki ilişkilerin normalleşmesi, on yılın büyük bölümünde yavaş ilerleme kaydediyor.
ABD Başkanı Jimmy Carter, Çin anakarasının Tek Çin ilkesini kabul ederken ve Tayvan ile normal bağları koparırken Çin'e tam diplomatik tanıma veriyor. Çin'e büyük ekonomik reformlar yoluyla liderlik eden Çin Başbakan Yardımcısı Deng Xiaoping, kısa bir süre sonra ABD'yi ziyaret ediyor. Bununla birlikte, Nisan ayında Kongre, Amerika Birleşik Devletleri ile Tayvan arasında ticari ve kültürel ilişkilerin devam etmesine izin veren Tayvan İlişkileri Yasasını onaylar. Yasa, Washington'un Taipei'ye savunma silahları sağlamasını gerektiriyor, ancak resmi olarak ABD'nin Tek Çin politikasını ihlal etmiyor.
Reagan yönetimi Tayvan'a, Tayvan İlişkileri Yasası'na saygı duyacağına, Tayvan ile Çin arasında arabuluculuk yapmayacağına ve Tayvan'a silah satışını sona erdirmek için belirlenmiş bir tarihe sahip olmayacağına dair taahhütler de dahil olmak üzere “Altı Güvence” veriyor. Reagan yönetimi daha sonra Ağustos 1982'de Çin Halk Cumhuriyeti ile ilişkileri normalleştirmek için üçüncü bir ortak bildiriyi imzaladı. ABD'nin Tek Çin politikasına bağlılığını yeniden teyit ediyor. Ronald Reagan, başkanlık kampanyası sırasında Tayvan ile daha güçlü bağları desteklemesine rağmen, yönetimi, ABD'nin Sovyet yayılmacılığı konusundaki endişelerinin zirvesinde Pekin-Washington ilişkilerini iyileştirmeye çalışıyor. Başkan Reagan Nisan 1984'te Çin'i ziyaret etti ve Haziran ayında ABD hükümeti Pekin'in ABD askeri teçhizatı satın almasına izin verdi.
1989 baharında binlerce öğrenci, Pekin'in Tiananmen Meydanı'nda demokratik reformlar ve yolsuzluğa son verilmesi talebiyle gösteriler düzenledi. 3 Haziran'da hükümet meydanı temizlemek için askeri birlikler gönderdi ve yüzlerce protestocu öldü. Buna karşılık, ABD hükümeti Pekin'e askeri satışları askıya aldı ve ilişkileri dondurdu.
Eylül 1993'te Çin, 1979'dan beri siyasi tutuklu olan Wei Jingsheng'i serbest bıraktı. O yıl, Başkan Bill Clinton Çin ile “yapıcı bir angajman” politikası başlattı. Ancak, Pekin 2000 Olimpiyat Oyunlarına ev sahipliği yapma teklifini kaybettikten sonra, Çin hükümeti Wei'yi tekrar hapseder. Dört yıl sonra Clinton, Wei ve Tiananmen Meydanı protestocu Wang Dan'ın serbest bırakılmasını sağlar. Pekin, her iki muhalifi de ABD'ye sınır dışı etti.
Milliyetçi Parti'den Lee Teng-hui, Tayvan'daki seçmenleri bağımsızlık yanlısı adaya oy vermeye karşı yönlendirmeyi amaçlayan Çin füze testlerine rağmen, Mart 1996'da Tayvan'ın ilk serbest cumhurbaşkanlığı seçimlerini büyük bir farkla kazandı. Seçimler, Başkan Clinton'ın Lee'nin ziyaretine izin vererek, ABD'nin Tayvan liderlerine vize verilmesine karşı on beş yıllık politikasını tersine çevirdikten sonra Çin'in büyükelçisini geri çağırmasından bir yıl sonra gerçekleşti. 1996'da Washington ve Pekin yetkilileri tekrar değiş tokuş etmeyi kabul etti.
NATO, Mayıs 1999'da Kosova'yı işgal eden Sırp güçlerine karşı düzenlediği harekât sırasında Belgrad'daki Çin büyükelçiliğini yanlışlıkla bombalayarak ABD-Çin ilişkilerini sarstı. Amerika Birleşik Devletleri ve NATO, ölümcül bombalamaya yol açan bir dizi ABD istihbarat hatası için özür diledi, ancak binlerce Çinli gösterici ülke çapında protesto ederek resmi ABD mülküne saldırdı.
Başkan Clinton, Ekim ayında Pekin'e ABD ile kalıcı normal ticari ilişkiler veren ve Çin'in 2001 yılında Dünya Ticaret Örgütü'ne katılmasının yolunu açan 2000 tarihli ABD-Çin İlişkileri Yasasını imzaladı. 1980 ve 2004 yılları arasında ABD-Çin ticareti, 5 milyar ila 231 milyar dolar. 2006'da Çin, Kanada'dan sonra ABD'nin ikinci büyük ticaret ortağı olarak Meksika'yı geride bıraktı.
Nisan 2001'de bir ABD keşif uçağı Çinli bir savaş uçağıyla çarpıştı ve Çin topraklarına acil iniş yaptı. Çin'in Hainan Adası'ndaki yetkililer, yirmi dört kişilik ABD mürettebatını gözaltına aldı. On iki gün ve gergin bir aradan sonra, yetkililer mürettebatı serbest bıraktı ve Başkan George W. Bush, Çinli bir pilotun ölümü ve ABD uçağının inişinden duyduğu üzüntüyü dile getirdi.
Eylül 2005'te yaptığı bir konuşmada, Dışişleri Bakan Yardımcısı Robert B. Zoellick Çin ile stratejik bir diyalog başlatıyor. Pekin'i yükselen bir güç olarak kabul ederek, Çin'i “sorumlu bir paydaş” olarak hizmet etmeye ve etkisini Sudan, Kuzey Kore ve İran gibi ülkeleri uluslararası sisteme çekmek için kullanmaya çağırıyor. Aynı yıl, Kuzey Kore, Pyongyang'ın nükleer emellerini engellemeyi amaçlayan Altı Partili Müzakerelerden uzaklaştı. Kuzey Kore'nin Ekim 2006'da ilk nükleer denemesini gerçekleştirmesinden sonra Çin, Pyongyang'ı müzakere masasına geri getirmek için arabulucu görevi görüyor.
Mart 2007'de Çin, 2007 yılı için savunma harcamalarında toplam 45 milyar doları aşan yüzde 18'lik bir bütçe artışı açıkladı. Askeri harcamalardaki artışlar 1990'dan 2005'e kadar yılda ortalama yüzde 15'lik artışlar. 2007'de Asya'ya yaptığı bir gezi sırasında, ABD Başkan Yardımcısı Dick Cheney, Çin'in askeri birikiminin ülkenin belirtilen “barışçıl yükseliş” hedefiyle “tutarlı olmadığını” söyledi. Çin, askerlerine daha iyi eğitim ve daha yüksek maaş sağlamak, “ulusal güvenliği ve toprak bütünlüğünü korumak” için harcamalarını artırdığını söylüyor.
Eylül 2008'de Çin, yaklaşık 600 milyar dolar ile Japonya'yı geçerek ABD'nin en büyük borç veya hazine sahibi konumuna geldi. ABD ve Çin ekonomileri arasındaki artan karşılıklı bağımlılık, bir finansal krizin küresel ekonomiyi tehdit etmesi ve ABD-Çin ekonomik dengesizliklerine ilişkin endişeleri körüklemesi nedeniyle belirgin hale geliyor.
Çin, 2010'un ikinci çeyreği için 1,33 trilyon dolar değerindeki Japonya'nın o yılki 1,28 trilyon dolarının biraz üzerinde olan dünyanın ikinci en büyük ekonomisi olarak Japonya'yı geride bıraktı. Goldman Sachs baş ekonomisti Jim O'Neill'e göre Çin, 2027 yılına kadar ABD'yi geçerek dünyanın bir numaralı ekonomisi olma yolunda ilerliyor. 2011'in başında Çin, 2010 yılı için Japonya'nın 5,47 trilyon dolarlık toplam GSYİH'sına karşılık 5,88 trilyon dolarlık bir GSYİH bildirdi.
için bir denemede Dış politika, ABD Dışişleri Bakanı Hillary Clinton, ABD'nin Asya'ya "dönüşünü" özetliyor. Clinton'ın "Asya-Pasifik bölgesinde diplomatik, ekonomik, stratejik ve başka türlü - artan yatırım" çağrısı, Çin'in büyüyen nüfuzuna karşı bir hareket olarak görülüyor. O ay, Asya-Pasifik Ekonomik İşbirliği zirvesinde, ABD Başkanı Barack Obama, Amerika Birleşik Devletleri ve diğer sekiz ülkenin, çok uluslu bir serbest ticaret anlaşması olan Trans-Pasifik Ortaklığı üzerinde bir anlaşmaya vardığını duyurdu. Obama daha sonra Avustralya'da 2.500 deniz piyadesi konuşlandırma planlarını açıklayarak Pekin'den eleştirilere yol açtı.
ABD'nin Çin ile olan ticaret açığı 2010'daki 273.1 milyar dolardan 2011'de tüm zamanların en yüksek seviyesi olan 295,5 milyar dolara yükseldi. Artış, 2011 yılı ABD ticaret açığındaki büyümenin dörtte üçünü oluşturuyor. Mart ayında ABD, AB ve Japonya, nadir toprak metallerinin ihracına ilişkin kısıtlamaları konusunda Dünya Ticaret Örgütü'ne Çin ile "istişare talebinde bulundu". Amerika Birleşik Devletleri ve müttefikleri, Çin'in kotasının uluslararası ticaret normlarını ihlal ettiğini ve metalleri kullanan çok uluslu firmaları Çin'e taşınmaya zorladığını iddia ediyor. Çin, ticaret anlaşmazlıklarında haklarını savunmaya söz verirken, hareketi “döküntü ve haksız” olarak nitelendiriyor.
Kör Çinli muhalif Chen Guangcheng, 22 Nisan'da Shandong eyaletinde ev hapsinden kurtuldu ve Pekin'deki ABD büyükelçiliğine kaçtı. ABD'li diplomatlar, Çinli yetkililerle Chen'in Çin'de kalmasına ve başkente yakın bir şehirde hukuk okumasına izin veren bir anlaşmayı müzakere ediyor. Ancak Chen, Pekin'e taşındıktan sonra fikrini değiştirir ve Amerika Birleşik Devletleri'ne sığınmak ister. Gelişme, ABD-Çin diplomatik bağlarını baltalamakla tehdit ediyor, ancak her iki taraf da Chen'in ABD'yi sığınmacı yerine öğrenci olarak ziyaret etmesine izin vererek bir krizi önledi.
18. Ulusal Parti Kongresi, ülkenin önde gelen liderlik organlarının (Politbüro Daimi Komitesi, Merkez Askeri Komisyonu ve Devlet Konseyi) üyelerinin yaklaşık yüzde 70'inin değiştirilmesiyle, onyılların en önemli liderlik devriyle sona eriyor. Li Keqiang başbakanlık görevini üstlenirken, Xi Jinping başkan, Komünist Parti genel sekreteri ve Merkez Askeri Komisyonu başkanı olarak Hu Jintao'nun yerini alıyor. Xi, Çin'in “gençleşmesi” üzerine bir dizi konuşma yapıyor.
Başkan Obama, mevkidaşı ile kişisel bir ilişki kurmak ve gergin ABD-Çin ilişkilerini yumuşatmak amacıyla Kaliforniya'daki Sunnylands Malikanesi'nde Başkan Xi'yi "gömlek kollu zirve" için ağırladı. Liderler, iklim değişikliği ve Kuzey Kore de dahil olmak üzere ikili, bölgesel ve küresel konularda daha etkili işbirliği yapma sözü verdiler. Obama ve Xi ayrıca, Xi'nin ABD ve Çin için "yeni bir tür büyük güç ilişkileri" kurma konseptine bir selam vererek, "yeni bir ilişki modeli" kurma sözü verdi.
Bir ABD mahkemesi, Çin Halk Kurtuluş Ordusu ile bağları olduğu iddia edilen beş Çinli bilgisayar korsanını ABD şirketlerinden ticaret teknolojisi çalmakla suçladı. Buna karşılık Pekin, ABD-Çin siber güvenlik çalışma grubundaki işbirliğini askıya aldı. Haziran 2015'te ABD makamları, Personel Yönetimi Ofisi'nin büyük çevrimiçi ihlalinin ve yirmi iki milyon mevcut ve resmi federal çalışandan veri çalınmasının arkasında Çinli bilgisayar korsanlarının olduğuna dair kanıtlar bulunduğunun sinyalini verdi.
2014 Asya-Pasifik Ekonomik İşbirliği zirvesinin oturum aralarında Başkan Obama ve Başkan Xi, iklim değişikliği konusunda karbon emisyonlarını azaltma sözü veren ortak bir bildiri yayınladı. Obama, ABD emisyon kesintileri için daha iddialı bir hedef belirledi ve Xi, Çin'in karbon emisyonlarının büyümesini 2030 yılına kadar frenleme konusundaki ilk sözünü veriyor. Dünyanın en büyük kirleticilerinin bu taahhütleri, bazı uzmanlar arasında, 2015'ten önce küresel müzakerelerin ivmesini artıracaklarına dair umutları harekete geçirdi. Paris'te BM öncülüğündeki İklim Değişikliği Konferansı.
Asya güvenliği konulu on dördüncü yıllık Shangri-La Diyalogunda, ABD Savunma Bakanı Ashton Carter, Çin'i Güney Çin Denizi'ndeki tartışmalı arazi ıslah çabalarını durdurmaya çağırıyor ve ABD'nin tartışmalı bölgenin "herhangi bir daha fazla askerileştirilmesine" karşı olduğunu söylüyor. Konferans öncesinde ABD'li yetkililer, Pekin'in inşaatın esas olarak sivil amaçlı olduğu iddialarına rağmen, ABD deniz gözetiminden alınan görüntülerin Çin'in bir yapay adalar zincirine askeri teçhizat yerleştirdiğine dair kanıt sağladığını söylüyorlar.
ABD Başkanı Donald J. Trump, Başkan Xi ile yaptığı telefon görüşmesinde Tek Çin politikasını onurlandıracağını söyledi. Başkanlık seçimini kazandıktan sonra Trump, Tayvan Devlet Başkanı Tsai Ing-wen ile telefonda konuşarak ve ABD'nin Tek Çin politikasına bağlılığını sorgulayarak yerleşik uygulamadan kopuyor. Washington'un kırk yıllık politikası, tek bir Çin olduğunu kabul etti. Bu politika kapsamında ABD, Çin Halk Cumhuriyeti ile resmi bağlarını sürdürürken, Tayvan ile savunma yardımı sağlanması da dahil olmak üzere resmi olmayan bağlarını da sürdürüyor. Mart ayında Pekin'i ziyaret eden Dışişleri Bakanı Rex Tillerson, ABD-Çin ilişkisini “çatışmasızlık, çatışmasızlık, karşılıklı saygı ve her zaman kazan-kazan çözümleri arayan” bir ilişki olarak tanımlıyor.
Başkan Trump, ikili ticaretin ve Kuzey Kore'nin gündemin üst sıralarında yer aldığı Florida'daki Mar-a-Lago arazisinde iki günlük bir zirve için Çinli Xi'yi ağırlıyor. Ardından Trump, ABD-Çin ilişkilerinde “muazzam ilerleme” lanse ediyor ve Xi, derinleştirilmiş bir anlayış ve daha fazla güven inşasından bahsediyor. Mayıs ayı ortasında, ABD Ticaret Bakanı Wilbur Ross, sığır eti, kümes hayvanları ve elektronik ödemeler gibi ürün ve hizmetlerin ticaretini genişletmek için Pekin ile Washington arasında on parçalı bir anlaşmayı açıkladı. Ross, ikili ilişkiyi "yeni bir zirveye ulaşıyor" olarak tanımlıyor, ancak ülkeler alüminyum, araba parçaları ve çelik gibi daha çekişmeli ticaret konularını ele almıyor.
Trump yönetimi, Beyaz Saray'ın Çin'in ABD teknolojisi ve fikri mülkiyet hırsızlığı olduğu iddiasına yanıt olarak, Çin ithalatına en az 50 milyar dolar değerinde kapsamlı tarifeler duyurdu. Çelik ve alüminyum ithalatına uygulanan tarifelerin hemen ardından gelen önlemler, giyim, ayakkabı ve elektronik gibi malları hedef alıyor ve Çin'in ABD'deki bazı yatırımlarını kısıtlıyor. Çin, Nisan ayı başlarında bir dizi ABD ürününe misilleme önlemleri uygulayarak dünyanın en büyük ekonomileri arasında bir ticaret savaşı endişelerini körükledi. Bu hareket, Nisan ve Kasım 2017'de Başkan Xi ile yapılan yüksek profilli zirvelerin ardından Başkan Trump'ın Çin'e yaklaşımının sertleştiğini gösteriyor.
Trump yönetimi, toplam 34 milyar dolar değerinde Çin ürününe yeni tarifeler uyguluyor. Sanayi ve ulaşım sektörlerindeki sekiz yüzden fazla Çin ürününün yanı sıra televizyon ve tıbbi cihazlar gibi mallar yüzde 25 ithalat vergisiyle karşı karşıya kalacak. Çin, beş yüzden fazla ABD ürününe kendi tarifeleriyle misilleme yapıyor. Yaklaşık 34 milyar dolar değerinde olan misillemede sığır eti, süt ürünleri, deniz ürünleri ve soya fasulyesi gibi ürünler hedefleniyor. Başkan Trump ve yönetiminin üyeleri, Çin'in, Çin'de faaliyet gösteren ABD firmalarının aleyhine serbest ticaret kurallarından yararlanarak ABD'yi "soyduğuna" inanıyor. Pekin, Trump yönetiminin hareketlerini “ticari zorbalık” olarak eleştiriyor ve tarifelerin küresel piyasa huzursuzluğunu tetikleyebileceği konusunda uyarıyor.
ABD Başkan Yardımcısı Mike Pence, Trump yönetiminin Çin'e yönelik politikasının şimdiye kadarki en net ifadesini ve ABD'nin pozisyonunun önemli ölçüde sertleştiğini belirten bir konuşma yapıyor. Pence, ABD'nin "ekonomik saldırganlık" ile mücadele etmek için tarifeleri kullanarak rekabeti işbirliğine göre önceliklendireceğini söyledi. Ayrıca, özellikle Güney Çin Denizi'nde artan Çin askeri saldırganlığı olarak adlandırdığı şeyi kınıyor, Çin hükümetinin artan sansürünü ve dini zulmünü eleştiriyor ve Çin'i Amerikan fikri mülkiyetini çalmak ve ABD seçimlerine müdahale etmekle suçluyor. Çin Dışişleri Bakanlığı, Pence'in konuşmasını "temelsiz suçlamalar" olarak kınadı ve bu tür eylemlerin ABD-Çin ilişkilerine zarar verebileceği konusunda uyardı.
Çinli telekom ve elektronik şirketi Huawei'nin finans müdürü Meng Wanzhou, ABD'nin talebi üzerine Kanada'da tutuklandı. ABD Adalet Bakanlığı, Huawei ve Meng'in İran'a karşı ticari yaptırımları ihlal ettiğini ve dolandırıcılık yaptığını ve iadesini talep ettiğini iddia etti. Açıkça misilleme olarak Çin, yetkilileri Çin'in ulusal güvenliğini baltalamakla suçlayan iki Kanada vatandaşını gözaltına aldı. Meng'in tutuklanmasını "ciddi bir siyasi olay" olarak nitelendiren Çinli yetkililer, Meng'in derhal serbest bırakılmasını talep ediyor. ABD'li yetkililer tarafsız ve apolitik bir yasal sürece vurgu yapıyor, ancak Trump, Meng'in suçlamalarının devam eden ABD-Çin ticaret görüşmelerinde kaldıraç olarak kullanılabileceğini ima ediyor.
Meng aleyhindeki yasal işlemler sırasında Huawei, ABD federal kurumlarının telekom devinin ekipmanını kullanmasını yasaklayan ayrı bir davada ABD'ye dava açtı. Pekin ile teknolojik üstünlük için bir savaşta, Trump yönetimi, Çin hükümetinin şirketi casusluk yapmak için kullanabileceğini iddia ederek, diğer ülkeleri 5G ağları kurmak için Huawei ekipmanını kullanmamaları konusunda uyaran agresif bir kampanya başlattı.
Ticaret görüşmeleri sona erdikten sonra, Trump yönetimi 200 milyar dolarlık Çin malına yönelik tarifeleri yüzde 10'dan yüzde 25'e yükseltti. Çin, 60 milyar dolar değerindeki Amerikan mallarına yönelik tarifeleri artırma planlarını açıklayarak misilleme yapıyor. Başkan Trump, tarifelerin getirdiği yüksek maliyetlerin Çin'i ABD lehine bir anlaşma yapmaya zorlayacağına inandığını söylerken, Çin Dışişleri Bakanlığı ABD'nin "abartılı beklentileri" olduğunu söyledi. Günler sonra, Trump yönetimi, Huawei'yi hedef aldığına inanılan bir hareketin, ABD şirketlerinin ulusal güvenliği tehdit edebilecek yabancı üretim telekomünikasyon ekipmanlarını kullanmasını yasakladı. ABD Ticaret Bakanlığı, Huawei'yi yabancı varlık kara listesine de ekledi.
Çin merkez bankası yuanın önemli ölçüde zayıflamasına izin verdikten sonra, Trump yönetimi Çin'i bir kur manipülatörü olarak tanımlıyor. 1994'ten bu yana Çin'e ilk kez uygulanan atama, esas olarak sembolik, ancak Trump'ın 300 milyar dolarlık mal için daha yüksek tarifeler ilan etmesinden bir haftadan kısa bir süre sonra geldi. Bu, ABD'nin Çin'den ithal ettiği her şeyin artık vergilerle karşı karşıya olduğu anlamına geliyor. Pekin, atamanın “finansal piyasa kargaşasını tetikleyeceği” konusunda uyarıyor.
Rusya ve Çin, 21 Temmuz'da iki ülke arasındaki tüm önemli toprak anlaşmazlıklarını resmen sona erdiren önemli bir anlaşma imzaladı. Anlaşmaya göre Rusya, Amur ve Ussuri nehirlerinin birleştiği yerde Yinlong Adası'nı (Rusya'da Tarabarov olarak bilinir) ve Heixiazi Adası'nın yarısını (Bolşoy Ussuriysky) teslim edecek ve Çin ile daha yakın stratejik ve ekonomik ilişkilerin önünü açacak.
Anlaşma, eski Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin tarafından 2004 yılında imzalanan ve tartışmalı adaların yüzde 50-50 oranında bölünmesini öneren bir ilk anlaşmadan kaynaklandı. Rusya, toplam 174 kilometrekarelik Yinlong ve Heixiazi'nin yarısını geri verirken, Çin, Heixiazi'nin diğer yarısı üzerindeki iddiasından vazgeçti.
1960'larda ve 1970'lerde adalar üzerindeki çatışmalar eski Sovyetler Birliği ve Çin'i savaşın eşiğine getirdi. Geçen ay yapılan anlaşma, iki ülke arasındaki 4 bin 300 kilometrelik sınırla ilgili uzun süredir devam eden sorunları çözmenin son adımı. Esas olarak Çin'in batı sınırıyla ilgili diğer anlaşmazlıklar 1990'larda çözüldü.
Bölgesel çözümün arkasındaki siyasi hesap, açıkça, ABD ve NATO müttefiklerinden her iki ülke üzerinde bir dizi cephede artan baskıya karşı koymak için gelişen Rus-Çin stratejik ortaklığını güçlendirmektir.
Çin Dışişleri Bakanı Yang Jiechi, anlaşmayı karşılıklı yarar sağlayan bir "kazan-kazan" olarak nitelendirdi. Rusya Dışişleri Bakanı Sergei Lavrov şunları söyledi: “Cumhurbaşkanı [Dmitry] Medvedev, Çin ile stratejik ortaklık ve işbirliğinin geliştirilmesi ve güçlendirilmesinin dış politika önceliğimiz olduğunu size söylememi istedi. Kısa süre önce Başkan Medvedev tarafından onaylanan Rus dış politika konseptinin yeni baskısı buna dikkat çekti.”
Temmuz ayının başlarında yayınlanan yeni Rus doktrini, NATO'nun doğuya doğru genişlemesine, özellikle de Ukrayna ve Gürcistan'ı bloğa dahil etme tekliflerine ve ABD'nin anti-balistik füze sistemini Polonya'ya yerleştirme planlarına karşı “olumsuz bir duruş” ilan etti. ve Çek Cumhuriyeti. Aynı zamanda belgede, “Rusya, dünya siyasetinin kilit meselelerine ortak temel temel yaklaşımlara dayalı olarak Rus-Çin stratejik ortaklığını her alanda genişletecek” ifadesi yer aldı. Ayrıca, Washington'un Yeni Delhi ile stratejik bir ittifak kurma çabalarına karşı koymayı amaçlayan bir "Rusya-Hindistan-Çin üçgen formatı" çağrısında da bulundu.
Putin'in ABD ile ilişki kurmaya çalıştığı 2000 yılında Rusya'nın önceki dış politika açıklamasında böyle bir formülasyon yoktu. ABD'nin 2001'de Afganistan'ı ve 2003'te Irak'ı işgalleri ve eski Sovyet cumhuriyetlerinde Batı yanlısı rejimler kurmaya yönelik diğer saldırgan Amerikan hamleleri, Moskova ile Pekin arasında daha yakın ilişkilere yol açtı.
Hızlı ekonomik büyümesiyle Çin, ABD tarafından uzun vadeli bir “stratejik rakip” olarak görülmeye başlandı. Son sekiz yılda Bush yönetimi, Çin'i stratejik olarak kuşatmak için Japonya, Güney Kore ve Avustralya'dan Hindistan'a ve Güneydoğu Asya'nın çoğuna uzanan ittifakları güçlendirmeye veya geliştirmeye çalışıyor. Çin ve Rusya, Afganistan ve Orta Asya'da ABD üslerinin kurulmasını hayati stratejik çıkarları için bir tehdit olarak görüyor.
ABD hamlelerine karşı Çin ve Rusya, 2001 yılında Orta Asya devletleri Kazakistan, Özbekistan, Tacikistan ve Kırgızistan ile Şanghay İşbirliği Örgütü'nü (SCO) kurdu. İran, Hindistan, Pakistan ve Moğolistan ŞİÖ toplantılarına gözlemci olarak katıldı. ŞİÖ, 2005 yılında Özbekistan ve Kırgızistan'daki ABD üslerinin kaldırılması için lobi yaptı. Askeri teknoloji konusunda işbirliğine ek olarak, Rusya ve Çin son yıllarda ortak askeri tatbikatlar düzenlediler ve bu, ŞİÖ'nün bir gün resmi bir güvenlik anlaşması olabileceği yönünde spekülasyonlara yol açtı. .
Putin ayrıca, Rusya'nın Asya-Pasifik'e yaptığı petrol ve gaz ihracatını şu anda yüzde 3'ten 2020'ye kadar üçte birine çıkarmak istediği ŞİÖ ülkeleri arasında bir “enerji kulübü” kurmayı önerdi. Çin madenler inşa etti ve Bölgenin enerji ve maden kaynaklarından yararlanmak için Orta Asya'daki boru hatları. Hindistan ve Pakistan, Orta Asya enerji rezervlerine erişmenin bir yolu olarak ŞİÖ'ye bakıyor. ABD askeri tehditleri arasında İran, ŞİÖ'ye tam üye olarak katılarak Çin ve Rusya'dan bir güvenlik garantisi arıyor. Şu anda Pekin ve Moskova, Washington'u açıkça düşmanlaştırma korkusuyla Tahran'ın başvurusunu geri çevirdi.
Rusya ve Çin de ABD füze savunma kalkanının unsurlarının Doğu Avrupa ve Japonya'da konuşlandırılmasına karşı çıkmak için bir araya geldi. Her iki ülke de ABD'nin kalkanın savunma amaçlı olduğunu veya öncelikle İran veya Kuzey Kore gibi sözde haydut devletlerden gelen balistik füzeleri engellemeyi amaçladığını iddia etmiyor. Aksine, Moskova ve Pekin'deki korku, füzesavar sisteminin ABD'nin saldırgan bir nükleer ilk saldırısına karşı misilleme yapma yeteneklerini baltalamasıdır.
Mayıs ayındaki ilk dış ziyareti sırasında Rusya Devlet Başkanı Medvedev, Çin Devlet Başkanı Hu Jintao ile ABD füze kalkanını kınayan ortak bir bildiri yayınladı. İki ülke, İran'ın nükleer programı gibi diğer küresel konularda yakın işbirliği içinde. Rusya ve Çin, Tahran'a yönelik sert BM yaptırımlarına karşı çıkıyor. İran'da sadece Rusya ve Çin'in önemli ekonomik çıkarları olmakla kalmıyor, aynı zamanda ülke Orta Asya, Güney Asya ve Orta Doğu arasında stratejik bir kavşakta bulunuyor. ABD tarafından Tahran'da yapılacak bir rejim değişikliği, bu kilit bölgelerdeki Rus ve Çin çıkarlarına büyük bir darbe olacaktır.
Anlaşmazlık potansiyeli
Şu anda yakın ilişkilere rağmen, Rusya ile Çin arasındaki çatışma potansiyeli henüz bitmiş değil. Rus silah endüstrisinin en büyük müşterisi olan Çin ordusu, Moskova'nın kendisine en ileri teknolojiyi satma konusundaki isteksizliğinden şikayet ederken, Çin'in bölgesel rakibi Hindistan'ın sofistike silahlar satın almasına izin veriyor. Pekin, Moskova'nın “Rusya-Çin-Hindistan” üçgeni fikrini onaylamış olsa da, Çin'de Rusya'nın Hindistan'ı silahlandırarak Çin'in yükselen gücünü dengelemeye çalıştığına dair şüpheler var. Pekin'in, 1962'deki Hint-Çin sınır savaşı sırasında Moskova'nın “tarafsız” konumunu, Çin-Sovyet bölünmesinin arkasındaki ana faktörlerden biri haline gelen bir ihanet olarak gördüğünü hatırlamakta fayda var.
Yüksek enerji fiyatları ile Moskova, ekonomik ve stratejik konumunu güçlendirmek için ülkenin geniş enerji kaynaklarını kullanmaya çalışıyor. Çin ise önemli bir ithalatçı ve enerjide kendi kendine yetmek için çabalıyor. Çin'in petrol ve doğalgazı güvence altına almak için Orta Asya'ya hızla nüfuz etmesi, bölgenin kaynaklarını tekelleştirmeye çalışan Rus enerji şirketleri için potansiyel bir zorluk teşkil ediyor. Moskova ile yakın ilişkiler, Çin'in Rus enerjisine erişimde Japonya gibi rakiplere karşı önceliğini her zaman garanti etmemiştir.
Toprak anlaşmazlıkları resmen çözülmüş olsa da, gerilimler kaynamaya devam ediyor. Milliyetçi sesler her iki hükümeti de ihanetle suçladı. 2005 yılında, Rus kontrolündeki adaların Çin'e devredilmesine karşı komşu Habarovsk'ta Kazak sakinlerinin gösterileri vardı. Hong Kong ve Tayvan'daki medya bölümleri Pekin'i, Çin'in sadece 1929'da Sovyetler Birliği'ne kaptırılan Heixiazi'ye değil, on dokuzuncu yüzyılda Çarlık Rusyası tarafından ele geçirilen tüm Mançurya'ya yönelik iddiasından vazgeçtiği için kınadı.
21 Temmuz'da Rus radyo istasyonu Ekho Moskvy, anlaşmanın Çin'in daha fazla toprak talep etmesi için kapıyı açtığına dair korkuları ifade eden yorumlar yayınladı. Deneyimli Uzak Doğu gazetecisi Sergey Doreko şunları söyledi: “Çin'in iddiaları Tarabarov Adası veya Bolşoy Ussuriysky Adası'nın çok ötesine geçiyor. Çin'in iddiaları, on dokuzuncu yüzyılın ikinci yarısında Rusya'nın Uzak Doğusunu tanımlayan antlaşmanın tamamını ilgilendirmektedir. Bu nedenle, şimdi pes ederek Çin'e sürekli genişleyen iddialarda bulunma fırsatı veriyoruz."
Rusya ve Çin arasında uzun bir acı toprak anlaşmazlıkları tarihi var.Çin'in İkinci Afyon Savaşı'nda Anglo-Fransız güçleri tarafından yenilgiye uğratılmasının ortasında, Çarlık rejimi Mançu hanedanını 1858-60'ta Mançurya'daki 1.2 milyon kilometrekarelik araziden vazgeçmeye zorladı. Çin rejimi, yurtsever eğitiminde bu olayların “ulusal aşağılama” olduğunu defalarca vurguladı.
1917'deki Ekim Devrimi'nden sonra, yeni Bolşevik rejimi Çin'deki tüm sömürgeci tavizlerden vazgeçme sözü verdi. Ancak Lev Troçki, toprakların Çin'e ancak işçi sınıfının zaferi üzerine iade edilmesi gerektiğinde ısrar etti, aksi takdirde düşman emperyalist güçlerin SSCB'ye saldırması için bir üs haline gelecekti. Daha sonra, Stalinist bürokrasinin yükselişi ve uluslararası sosyalizme ihanetleriyle birlikte, Moskova'nın dış politikası giderek ulusal çıkarlara dayanıyordu.
Heixiazi/Yinlong adaları, 1929'da Mançuryalı savaş ağası Zhang Xueliang ile bir çatışma sırasında Sovyet ordusu tarafından ele geçirildi. ABD tahkimi yoluyla Zhang, Sovyet birliklerinin Mançurya'dan çekilmesi karşılığında Çin Doğu Demiryolunu (eski bir Rus imtiyazı) Sovyet kontrolüne geri verdi. Ancak Sovyet ordusu, stratejik değerleri nedeniyle adaları elinde tuttu.
Stalin, 1949'da Çin Komünist Partisi'nin iktidara gelmesinden sonra bile adaları Çin'e iade etmedi. Bunun yerine, Stalin Mao Zedong yönetiminde birleşik bir Çin'i potansiyel bir rakip olarak gördü. Stalin, 1905'teki Rus-Japon Savaşı sırasında kaybedilen eski sömürge tavizlerini yeniden iddia etmek için Çin-Sovyet ittifakını kullandı. Aynı zamanda, Mao'nun Stalin'in “Büyük Rus şovenizmine” duyduğu kızgınlık, ÇKP'nin tamamen milliyetçi ideolojisinden kaynaklandı. Çatışan ulusal çıkarlar, 1960'ların başında Çin-Sovyet bölünmesinin temelini oluşturdu.
İki ülke arasında Heixiazi'nin statüsüyle ilgili müzakereler 1964'te gerçekleşti. Pekin, on dokuzuncu yüzyıldan bu yana Rusya'nın tüm toprakları ele geçirmesinin “haksız” karakterinin kabul edilmesini talep etti. Moskova konuyu tartışmayı reddetti. 1969'daki ikinci tur görüşmeler, Ussuri Nehri'ndeki Zhengbao (Damansky) Adası üzerinde silahlı çatışmaların patlamasıyla aniden sona erdi. Gerginliğin artmasıyla her iki taraf da sınırları boyunca milyonlarca asker yığdı.
Mao, “Sovyet sosyal emperyalizmini” kınadı ve bunu 1971'de ABD emperyalizmine pragmatik bir dönüşle ve Washington ile fiili bir Sovyet karşıtı ittifakın oluşumuyla izledi. Çin'in ABD ile ilişkilerinin normalleşmesi, Deng Xiaoping'in 1978'deki “piyasa reformunun” temelini oluşturdu. Tartışmalı topraklar konusunda Moskova ile üçüncü tur müzakereler, eski Sovyet lideri Mihail Gorbaçov'un Çin ile yakınlaşma çağrısında bulunmasının ardından ancak 1986'da gerçekleşti. kapitalist piyasa ilişkilerini benimsemesinin bir parçası.
“Marksizm-Leninizm”i kimin temsil ettiği konusundaki alaycı Çin-Sovyet polemiklerinin arkasında, her ikisi de gerici Stalinist “tek ülkede sosyalizm” anlayışına dayanan iki rakip bürokratik kliğin ulusal çıkarları vardı. Mao'nun varisleri, 1989'da Tiananmen Meydanı'nda işçi sınıfını acımasızca ezdikten sonra Çin'i dünyanın en kötü atölyesine dönüştürdüler.
Şu anda iki ülkeyi birbirine yakınlaştıran şey, ABD militarizminin yarattığı tehdide ilişkin egemen çevrelerin ortak endişesidir. Ancak stratejik ortaklık artık ulusal çıkarlarına hizmet etmiyorsa, iki kapitalist güç hızla birbirine düşman olabilir ve “çözümlenmiş” toprak anlaşmazlıkları yeniden alevlenebilir.
Battlefield Asia: Rusya neden ve ne zaman Çin ile savaştı?
1650'de, Moskova Çarı Alexei Mihayloviç tarafından Sibirya'nın doğusunu keşfetmek için gönderilen Kazak müfrezeleri, Pasifik Okyanusu'na akan Amur Nehri'ne ulaştı. İşte o zaman Ruslar, tarihte ilk kez Çin uygarlığıyla geniş çaplı temasa geçtiler.
Albazin Kuşatması. Gravür, 1692.
Tabii ki, Ruslar ve Çinliler birbirlerini çok daha önce öğrenmişlerdi: Orta Çağ'da Moğollar tarafından fetih kampanyaları sırasında birbirleriyle "tanıtıldılar". Ancak o zamanlar iki halk arasında kalıcı temaslar yoktu ve onları kurmaya pek ilgi yoktu.
17. yüzyılın ikinci yarısında durum tamamen farklıydı. Rus birliklerinin, Qing İmparatorluğu'na vergi ödeyen Daurian kabilelerinin yaşadığı Amur kıyılarına gelişi, ikincisi tarafından çıkar bölgesinin işgali olarak algılandı. Kazaklar ise, Daurlardan öğrendikleri "prens Bogdai&rdquo'yu, "prince&rdquo'un güçlü Çin imparatorunun kendisinden başkası olmadığını anlamadan, Rus çarına tabi olmaya zorlamak niyetindeydiler.
Birkaç on yıl boyunca, Rus birlikleri Çin ve Mançu birlikleriyle çatıştı (Mançu hanedanı 1636'da Çin'de iktidara geldi). Çatışma, Rusya'nın Uzak Doğu'nun fethinde kalesine dönüştürmek istediği Albazin kalesinin iki kuşatmasıyla sonuçlandı.
Kangxi İmparatoru, Qing hanedanının dördüncü imparatoru.
Haziran 1685'te birkaç hafta boyunca, 450 kişilik bir Rus garnizonu, Qing ordusunun (3.000'den 5.000'e kadar) kuşatmasına dayandı. Büyük sayısal avantajlarına rağmen, Çinli ve Mançu askerleri, savaş eğitiminde Ruslardan daha düşüktü ve bu da Albazin'in kuşatmaya dayanmasına izin verdi. Bununla birlikte, takviyelerin gelmesini ummayan garnizon, onurlu şartlarla teslim oldu ve Rus kuvvetlerinin geri kalanına katılmak için geri çekildi.
Ancak Rusya'nın bu kadar kolay pes etmeye niyeti yoktu. Bir yıl sonra Ruslar, Çinliler tarafından terk edilen ve bir kez daha Qing birlikleri tarafından kuşatılan harap kaleyi restore ettiler. Şiddetli saldırılarda, düşman 5.000 kişilik ordusunun yarısını kaybetti, ancak yine de Albazin'i ele geçiremedi.
1689 Nerchinsk Antlaşması'nın şartlarına göre, Rus birlikleri kaleyi terk etti ve daha sonra Çinliler tarafından yok edildi. Geçici bir zafer elde etmesine rağmen, Albazin için kanlı savaşlar Pekin'e Rusları Uzak Doğu'dan çıkarmanın o kadar kolay olmayacağını açıkça gösterdi.
Boksör İsyanı
19. yüzyılın sonlarında, ABD ve Japonya'nın yanı sıra büyük Avrupa güçleri, Çin'in teknolojik geri kalmışlığından yararlandı ve o ülkenin ekonomik sömürüsüne aktif olarak katıldı. Buna karşılık, anavatanlarının yarı-sömürge olmasını istemeyen Çinliler, 1899'da Yihetuan (Boksör) İsyanı olarak bilinen yabancı egemenliğine karşı bir ayaklanma başlattı.
Yabancıların ve Çinli Hristiyanların katledildiği bir dalga, kiliselere ve Avrupa misyonlarının binalarına yönelik kundaklama saldırıları Çin'i kasıp kavurdu. İmparatoriçe Cixi hükümeti, bir taraftan diğer tarafa sallanarak, önce ayaklanmaya karşı çıktı, sonra onu destekledi. Haziran 1900'de Yihetuan, Pekin'deki Elçilik Bölgesi'ni kuşattığında, Çin'de yabancı güçlerin geniş çaplı bir müdahalesine yol açtı.
Ağustos ayında, Sekiz Ulus İttifakının (ABD, Büyük Britanya, Fransa, Avusturya-Macaristan, İtalya ve ayrıca Rus, Alman ve Japon imparatorlukları) birlikleri, Rus Teğmen müfrezesiyle birlikte Çin başkentini işgal etti. General Nikolai Linevich şehre ilk giren. Yabancı diplomatları kurtaran Müttefikler, Çin'de ciddi bir hakaret olarak görülen ve Yasak Şehir olarak bilinen Çin imparatorlarının saray kompleksinin hemen önünde geçit töreni yaptılar.
Rus süvarileri Yihetuan'a saldırır.
Ruslar ve Çinliler arasındaki bir diğer önemli askeri operasyon tiyatrosu Mançurya'ydı. Rusya'nın o bölge için büyük planları vardı. Çin'in 1895'te Japonya'ya karşı savaştaki ezici yenilgisinden yararlanarak, Çin hükümetiyle, Liaodong Yarımadası'nın (Port Arthur deniz üssünün hemen yaratıldığı) bir kısmını kiralama hakkını aldığı bir dizi anlaşma imzalamayı başardı. ) ve yarımadayı Rus topraklarına bağlayan ve Mançurya'nın tamamından geçen Çin Doğu Demiryolunu (CER) inşa etmek. Demiryolu, kendisini korumak için yaklaşık 5.000 asker gönderen Rusya'ya aitti.
Sonunda, Rusya'nın bölgeye aktif nüfuzu, 1904'te Japonya ile feci bir çatışmaya yol açacaktı. Bundan birkaç yıl önce, Mançurya'daki Rus mevzileri Yihetuan tarafından saldırıya uğradı. Çin Doğu Demiryolunun yapım aşamasında olan bölümlerini yok ettiler, Rus inşaat işçileri, demiryolu işçileri ve askerlerini takip ettiler ve yakalayabildiklerini vahşice işkence edip öldürdüler.
Demiryolu personeli ve korumaları, 1898 yılında Ruslar tarafından kurulan ve demiryolu genel merkezinin bulunduğu Harbin şehrine sığınmayı başardı. 27 Haziran'dan 21 Temmuz 1900'e kadar neredeyse bir ay boyunca, 3.000 kişilik garnizon, onları destekleyen 8.000 Yihetuan ve Qing askeriyle savaştı.
Durumu kurtarmak için Rus birlikleri Mançurya'ya gönderildi. Aynı zamanda St. Petersburg, Rusya'nın Çin topraklarını ele geçirme niyetinin olmadığını vurguladı. Harbin kuşatmasını kaldırdıktan ve Boxer İsyanı'nı bastırmaya katıldıktan sonra, birlikler gerçekten geri çekildi, ancak 1902'de Qing hükümeti Rusya'nın Port Arthur'daki deniz üssü ve Çin Doğu Demiryolu üzerindeki haklarını bir kez daha teyit etmeden önce değil.
1929 Çin-Sovyet çatışması
Harbin'deki Çinli süvari, 1929.
Çin Doğu Demiryolu, neredeyse 30 yıl sonra, hem Çin hem de Rusya'nın bu zamana kadar tamamen farklı ülkeler olması dışında başka bir çatışmanın nedeni oldu. Rus İmparatorluğu'nun çöküşü ve ardından gelen İç Savaş, Rusya'nın CER üzerindeki kontrolünü geçici olarak kaybetmesine neden oldu. Japonlar onu ele geçirmeye çalıştı, ama boşuna.
SSCB güçlendiğinde ve bir kez daha Çin Doğu Demiryolu konusunu gündeme getirdiğinde, 1924 anlaşmasına yansıyan Çin Cumhuriyeti ile ortak kontrolü kabul etmek zorunda kaldı. Aynı zamanda, ortak yönetim sürekli çatışmalarla gölgelendi. Anlaşmazlıklar, Harbin'e yerleşen ve Bolşeviklerle düşmanlığı körüklemeye çalışan çok sayıda Beyaz göçmen tarafından körüklendi.
1928'e gelindiğinde, Chiang Kai-shek'in Kuomintang partisi Çin'i kendi bayrakları altında birleştirmeyi başardı ve CER'yi zorla ele geçirmeye odaklandı: Çin birlikleri demiryolunun bölümlerini işgal etti, Sovyet çalışanları arasında toplu tutuklamalar gerçekleştirdi ve onların yerine Çinli personel veya Beyaz göçmenler getirdi. .
Yakalanan Kuomintang bayraklı Sovyet askerleri.
Çinliler, SSCB sınırında silahlı kuvvetlerini hızla oluşturmaya başladığından, Kızıl Ordu komutanlığı, sayıca çok fazla olan Özel Uzak Doğu Ordusu'nun (farklı yönlere yayılmış 130.000 Çin askerine karşı 16.000 erkek) önleyici hareket etmesi gerektiğine karar verdi. ve güçlerini birleştirmek için zamanları yokken bireysel düşman gruplarını birer birer yok edin.
Ekim-Aralık 1929'daki üç saldırı operasyonu sırasında Çin Cumhuriyeti birlikleri yenildi. Çinliler 2.000 asker kaybetti, 8.000'den fazlası esir alındı, SSCB ise 300'den az asker kaybetti. Rus-Çin çatışmaları tarihinde bir kez daha, Rus askerlerinin daha iyi muharebe eğitimi, Çinlilerin sayısal üstünlüğüne ağır bastı.
Barış görüşmelerinin bir sonucu olarak, SSCB Çin Doğu Demiryolu üzerindeki kontrolü yeniden ele geçirdi ve Çinliler tarafından tutuklanan Sovyet işçilerinin serbest bırakılmasını sağladı. Ancak demiryolu için akan kanın boşa çıktığı ortaya çıktı. İki yıl sonra Mançurya, Çin'den çok daha güçlü bir düşman olan Japonya tarafından işgal edildi. Çin Doğu Demiryolu üzerindeki kontrolünü elinde tutamayacağını hisseden Sovyetler Birliği, onu 1935'te Japon kukla devleti Mançukuo'ya sattı.
1969 Çin-Sovyet sınır çatışması
1969 Çin-Sovyet sınır çatışması sırasında Sovyet sınır muhafızları.
1960'larda Çin önemli ölçüde güçlendi ve komşularına toprak iddiaları sunacak kadar kendinden emin hissetti. 1962'de tartışmalı Aksai Chin bölgesi için Hindistan ile savaştı. Ve Sovyetler Birliği'nin Ussuri Nehri üzerindeki küçük ıssız Damansky adasını (Çin'de Zhenbao olarak bilinir, "değerli" anlamına gelir) iade etmesini istedi.
1964'te yapılan görüşmeler sonuçsuz kaldı ve bozulan Sovyet-Çin ilişkileri zemininde Damansky çevresindeki durum tırmandı. Provokasyonların sayısı yılda 5.000'e ulaştı: Çinliler açık bir şekilde Sovyet topraklarına geçtiler, orada saman yapıp sığırlarını otlattılar ve kendi topraklarında olduklarını haykırdılar. Sovyet sınır muhafızları onları kelimenin tam anlamıyla geri itmek zorunda kaldı.
Mart 1969'da, çatışma "sıcak" bir aşamaya girdi. Adadaki çatışmalara, yaklaşık 300 sınır muhafızının karşı çıktığı 2.500'den fazla Çinli asker katıldı. BM-21 Grad çoklu fırlatma roket sistemlerinin kullanılmasıyla bir Sovyet zaferi elde edildi.
Çinli askerler SSCB'deki Damansky Adası'na girmeye çalışıyor.
&ldquoOn sekiz savaş aracı bir salvo ateşledi ve birkaç dakika içinde 720 100 kg topçu roketi hedefe doğru fırlatıldı! Duman dağıldığında adaya tek bir merminin düşmediğini herkes gördü! 720 roketin tamamı 5-7 km daha uzağa, Çin topraklarının derinliklerine uçtu ve o sırada orada olan her şeyle birlikte tüm karargahları, arka servisleri ve hastaneleri olan bir köyü parçaladı! Bu yüzden her şey bu kadar sessiz gitti: Çinliler bizden böyle bir küstahlık beklemiyorlardı,&rdquo bu olaylara katılanlardan biri olan Yuri Sologub'u hatırladı.
Damansky için yapılan savaşta 58 Sovyet ve 800 (resmi verilere göre 68) Çinli asker öldürüldü. SSCB ve Çin, çatışmayı dondurmayı kabul etti ve adayı etkin bir şekilde sahipsiz bir ülkeye dönüştürdü. 19 Mayıs 1991'de ÇHC'nin yargı yetkisine devredildi.
Russia Beyond'un içeriğinden herhangi birini kısmen veya tamamen kullanıyorsanız, her zaman orijinal materyale aktif bir köprü sağlayın.