İsyan, aynı ortamda kâin bir grup kişinin (ekseriyetle askeri personel veya sefine mürettebatı, sivil olsa birlikte) kanunen itaat etmesi gereken emirlere karşı gelmesi nedeniyle anlayışlenen sutaşç. Geçmişte birgeniş ülke, ayaklanmayı idam cezası cezası üzere ters cezalarla cezalandırmıştır.[kök belirtilmeli]
Askerlerin komutanlarına karşı gelmesi, leşkerî kalkışma türüne bir örnektir. MÖ 327’bile Hindistan’a ulaşmak talip İskender, harplardan yorulmuş ve bıkmış askerlerinin karşı gelmesi üzerine Hindistan’a girememiştir. Bu kalkışma sonucunda İskender, Hindistan’a girmekten vazgeçmiştir.
1520’bile Ferdinand Macellan, Cihan çevresini turlamak amacı ile çıktığı seyahatte, ABD açıklarında sefine mürettebatının kalkışmaı ile önlaştı. İsyancılardan birini idam cezası etti, öbürünü bile deniz boyuda bıraktı.
Sosyal sorunların sebep olduğu isyanlara en tatlıca örneklerden birisi, MÖ 73’te İtalya’da Spartaküs önderliğindeki köle ayaklanmasıdır.