Mısır'dan Çıkış Kitabı
Yazar: Mısır'dan Çıkış Kitabı'nın yazarı Musa'dır (Mısır'dan Çıkış 17:14; 24:4-7; 34:27).
Yazılış Tarihi: Mısır'dan Çıkış Kitabı, İ.Ö. 1440 ila 1400 yılları arasında yazılmıştır.
Yazılma Amacı: "Çıkış," ayrılış anlamına gelir. Tanrı'nın zamanı gelince, İsrailliler'in Mısır'dan çıkışı, İbrahim'in soyundan gelenler için zulüm döneminin sonu (Yaratılış 15:13) ve İbrahim'e, soyundan geleceklerin sadece Vaat Edilen Topraklar'da yaşamakla kalmayıp çoğalıp büyük bir ulus da olacakları hakkındaki, antlaşma vaadinin yerine gelişinin de başlangıcı olmuştu (Yaratılış 12:1-3, 7). Kitabın amacı, Yakup'un soyundan gelenlerin Mısır'da hızla çoğalışının ve Vaat Edilen Topraklar'ında kurulan teokratik ulusun takibi olarak dile getirilebilir.
Anahtar Ayetler: Mısır'dan Çıkış 1:8, "Sonra Yusuf hakkında bilgisi olmayan yeni bir kral Mısır'da tahta çıktı."
Mısır'dan Çıkış 2:24-25, "Tanrı iniltilerini duydu; İbrahim, İshak ve Yakup'la yaptığı antlaşmayı anımsadı. İsrailliler'e baktı ve onlara ilgi gösterdi."
Mısır'dan Çıkış 12:27, "'Bu RAB'bin Fısıh kurbanıdır' diyeceksiniz, 'Çünkü RAB Mısırlılar'ı öldürürken evlerimizin üzerinden geçerek bizi bağışladı.' İsrailliler eğilip tapındılar."
Mısır'dan Çıkış 20:2-3, "Seni Mısır'dan, köle olduğun ülkeden çıkaran Tanrın RAB benim. Benden başka tanrın olmayacak.
Kısa Özet: Mısır'dan Çıkış, Tanrı'nın seçilmiş halkıyla ilişkilerinin anlatımına Yaratılış'ın bıraktığı yerden başlar. İsrail'in, o sırada Mısır'da güçlü bir adam olan Yusuf'un misafirleri olarak Mısır'a girdiği zamandan başlayarak sonunda sokuldukları zalim kölelikten kurtuluşlarına kadar olan olayları anlatır: "Sonra Yusuf hakkında bilgisi olmayan yeni bir kral Mısır'da tahta çıktı" (Mısır'dan Çıkış 1:8).
1-14 bölümler, Yahudiler'in Firavun'un yönetimi altında yaşadıkları şartlar ve zulümleri, Musa'nın onların kurtarıcısı olarak ortaya çıkmasını, Tanrı'nın, önderleri Kendisine boyun eğmeyi reddettiği için Mısır üzerine getirdiği belâları ve İsrailliler'in Mısır'dan ayrılışını tanımlar. Tanrı'nın egemen ve güçlü eli, ilk doğanların ölümü belâsı ile son bulan belâlar mucizeleri ve ilk Fısıh'ın verilmesinde, İsrailliler'in kurtarılmasında, Kızıldeniz'in bölünmesinde ve Mısır ordusunun yok edilmesinde görülmüştür.
Mısır'dan Çıkış Kitabı'nın orta kısımları, İsrail'in çölde kayıp bir şekilde dolaşmaları ve Tanrı'nın halkının ihtiyaçlarını mucizevi bir şekilde sağlayışına adanmıştır. Ancak Tanrı onlara gökten ekmek, acı sudan tatlı su, kayadan su, kendilerini yok etmek isteyenler üzerinde zaferler vermesi, taştan levhaların üzerine Yasası'nı Kendi eliyle yazması ve ateş ve bulut sütunlarındaki varlığına karşın halk sürekli söylenip O'na karşı asilik etti.
Kitabın son üçte bir kısmı, Antlaşma Sandığı'nın yapılmasını ve çeşitli kurbanları, sunakları, mobilyaları, törenleri ve tapınma biçimleriyle Tanrı'nın Konutu'nun planını tanımlar.
Nelerin Habercisi Olduğu: İsrailliler'den talep edilen çok sayıda kurban, nihai kurban, Tanrı'nın Fısıh Kuzusu olan İsa Mesih'in bir resmiydi. Mısır üzerindeki son belâ gecesinde, lekesiz bir kuzu öldürülmüş ve kanı Tanrı halkının kapılarının süvelerine sürülmüştü, bu da onları ölüm meleğinden korumuştu. Bu da, bize sürülen kanı sonsuz yaşamı garanti eden lekesiz ve kusursuz Tanrı Kuzusu Mesih'in habercisiydi (1. Petrus 1:19). Mısır'dan Çıkış Kitabı'ndaki Mesih'in simgesel sunumları arasında, Mısır'dan Çıkış 17:6'da yer alan kayadan su anlatımı bulunmaktadır. Musa, halka içmeleri için yaşam veren suyu sağlamak üzere kayaya vurduğu gibi, Tanrı da kurtuluşumuzun Kayası'na vurmuş, O'nu bizim günahımız için çarmıha germiş ve Kaya'dan diri su armağanı gelmiştir (Yuhanna 4:10). Çölde man sağlanması da, bize yaşam vermesi için Tanrı tarafından sağlanan Yaşam Ekmeği (Yuhanna 6:48) olan Mesih'in kusursuz bir resmidir.
Pratik Uygulama: Musa'nın Yasası kısmen, insanlara onu yerine getirme güçleri olmadığını göstermek için verilmişti. Yasa'yı yerine getirerek Tanrı'yı hoşnut edemeyiz; bu yüzden Pavlus bize şöyle der: "Bunun için biz de Yasa'nın gereklerini yaparak değil, Mesih'e iman ederek aklanalım diye Mesih İsa'ya iman ettik. Çünkü hiç kimse Yasa'nın gereklerini yaparak aklanmaz" (Galatyalılar 2:16).
Tanrı'nın İsrailliler için sağladıkları, kölelikten kurtarıştan çölde yemeleri için man ve bıldırcın vermesi, O'nun halkının ihtiyaçlarını lütufkâr bir şekilde sağlayışının açık göstergeleridir. Tanrı, bizim de tüm ihtiyaçlarımızı sağlayacağını vaat etmiştir. "Sizleri Oğlu Rabbimiz İsa Mesih'le paydaşlığa çağıran Tanrı güvenilirdir" (1. Korintliler 1:9).
Tanrı'ya güvenmemiz lazımdır, çünkü O bizi her şeyden kurtarabilir. Ama Tanrı günahın, cezalandırılmadan sonsuza dek devam etmesine izin vermez. Bunun sonucu olarak, O'nun ceza ve yargı vereceğine güvenebiliriz. Tanrı bizi kötü bir durumdan kurtardığında, ona geri dönmeyi arzulamamalıyız. Tanrı bizden taleplerde bulunduğunda, onlara uymamızı bekler ama aynı zamanda bize lütuf ve merhamet de sağlar çünkü kendi başımıza tam bir itaatte bulunamayacağımızı bilir.
English
Mısır'dan Çıkış Kitabı