2015 yılı kitaplarımız hakkında


Yıllara göre okuduklarımız - 2018 2017 2016 2015 2014 2013 2012 2011 2010 2009 2008 2007
|Üçleme - HİÇ ADAM SAMUEL BECKETTA Özet Bir Bakış |
(DEÜ. Sahne Sanatları Doktorandı ) Polat İNANGÜL
İnsanın insan olalı en korkunç kıyımlara uğradığı XX. Yüzyılın tanığı olan Beckett; hayallerin, umutların, mücadelenin, yenilginin ve düş kırıklıklarının öznesi ve nesnesi olan insanı anlatmaktadır. Başlangıçların ve sonların ama bir türlü kesin bir sonuca ulaşmayan sonların yazarıdır. Yinede var olunan, yaşamın üstlenildiği ve yapıtlar verilen bir yerdir bu sıfır noktası. Bu bir son mudur? Yoksa bir başlangıç mı? Bir türlü emin olamayız. O yüzdende Becketti anlatmaya çalışmak aynı zamanda bir absurdlük müdür? Hiçbir şeyi kesinleşmediği her şeyin ısrarla belirsiz bırakıldığı yapıtların yazarı Becketti ölene kadar uyu, elbet gelecektir yaşamın sonu diyen Beckett için en büyük erdem hiç doğmamış olmaktır, sonraki en iyi ise bir an önce yok olmaktır Polat İNANGÜL
Üçleme - Samuel Beckett
Molloy, Malone Ölüyor, Adlandırılamayan
İnsanın insan olalı en korkunç kıyımlara uğradığı XX. Yüzyılın tanığı olan Beckett; hayallerin, umutların, mücadelenin, yenilginin ve düş kırıklıklarının öznesi ve nesnesi olan insanı anlatmaktadır. Başlangıçların ve sonların ama bir türlü kesin bir sonuca ulaşmayan sonların yazarıdır. Yinede var olunan, yaşamın üstlenildiği ve yapıtlar verilen bir yerdir bu sıfır noktası. Bu bir son mudur? Yoksa bir başlangıç mı? Bir türlü emin olamayız. O yüzdende Becketti anlatmaya çalışmak aynı zamanda bir absurdlük müdür? Hiçbir şeyi kesinleşmediği her şeyin ısrarla belirsiz bırakıldığı yapıtların yazarı Becketti ölene kadar uyu, elbet gelecektir yaşamın sonu diyen Beckett için en büyük erdem hiç doğmamış olmaktır, sonraki en iyi ise bir an önce yok olmaktır Polat İNANGÜL
Oblomov - İvan Gonçarov: Tembelliği bir sanat haline getiren Oblomov, Rus romanında lüzumsuz adam tiplemesinin ölümsüz örneklerinden biridir. Orta yaşlı toprak sahibi Oblomov işinden ayrılmış, tüm arkadaşlarını etrafından uzaklaştırmış, borca batmış ve tüm dünyevi işlerini yatağından görmeye başlamıştır. Her bir köşesi dökülmekte olan dairesinde kendisi kadar tembel uşağıyla birlikte kayıtsızlık içinde yaşayan bu miskin asilzade, değişime ayak direyerek işlevsizleşmiş bir sınıfın timsalidir. Rus toplumuna özgü bu tipleme Gonçarovun kaleminden çıktığı günden beri toplumun içine karışmış, Oblomovluk sözcüğünü günlük dile kazandırmıştır. Oblomov, 19. yüzyıl sonunda bu açmaza giren toprak sahiplerinin güldürüsü olmakla kalmıyor, aynı zamanda mevcut sosyal düzenin acayipliklerini ve adaletsizliğini de ciddiyetle ama tatlı bir dille eleştiriyor. Oblomovu dehşet içerisinde, tekrar ve tekrar okuyorum. LEV TOLSTOY
1969 yılında Nobel ödülünü alan Samuel Beckett'ın 1932 yılında 26 yaşındayken kaleme aldığı otobiyografik ögeler taşıyan ilk eseri 'Sıradan Kadınlar Düşü' nü sanatçının kendisi, 'en çılgın düşüncelerimi doldurduğum sandık' olarak tanımlamıştır. Başvurduğu bütün yayınevleri tarafından reddedilen bu eser, yazarın ancak ölümünden üç yıl sonra 1992 yılında yayımlanmıştır. Beckett'in ilk yapıtı olmasına rağmen, 'Sıradan Kadınlar Düşü' kurgusu, dilden dile atlamaları, kelime oyunları, kara mizahi, üslubu ile bir virtüözlük mertebesindedir.
Kişisel bir Sorun - Kenzaburo Oe - "Kendini kandırma zehrini bir kez tadan insanlar bir daha kendilerini asla kurtaramazlar. (Kenzaburo Oe) Yarı-otobiyografik ögeler taşıyan Nobel ödüllü Kenzaburo Oenin Kişisel bir Sorun adlı eseri, egzistansiyalist bir anti-kahraman olan Birdün özürlü bir çocuk sahibi olduğunda geçirdiği savrulmaları ele alır. Korku içinde, kendini alkol ve seks döngüsü içine hapseden Bird kendini aldatmanın tuzağından kurtulacak mıdır?
Gezinti - Robert Walser - Susan Sontag'ın edebiyatın Paul Klee'si; kırılgan, sinsi, tekinsiz ama iyi huylu, sevecen bir Beckett; Kliest ile Kafka arasında bir köprü olarak tanımladığı Robert Walser eserlerinde sıradan, alçak gönüllü, güçsüz, anti-kahramanları bir minyatürcü ustalığıyla çizer. Hermann Hesse "Eğer Walser dünyayı yönetenler arasında yer alsaydı, artık savaş çıkmaz, onu yüz bin kişi okusa, dünya daha yaşanası bir yer olurdu. " der.
Orkestra Şefi - Sarah Quigley - "Benim zafer kavramım insanlıktan uzak, vahşi bir merhametsizlik değildir. Daha çok ışığın karanlık ; insanlığın, barbarlık; aklın tepkisellik üzerindeki zaferi ile açıklanabilir" Dimitri Shotokovich İkinci Dünya Savaşı sırasında 900 gün Nazi ablukasında kalan Leningrad'da bir milyondan fazla insan sürekli yağan bombalardan ve açlıktan hayatlarını kaybetmiştir. Shostokoviç eserini savaş sırasında yangın gözlemcisi olarak çalıştığı çatılarla, bombardımanlarda sığındığı bodrum katlarında yazmış ve1940 yılında tamamladığı 7. Senfonisini kahraman Leningrad halkına ithaf etmiştir.
Yavaşlık - Milan Kundera Yavaşlık adlı kısa romanında, hızla unutkanlık, yavaşlıkla anımsama arasında paralellik kurarak hızlı olanın çabuk tüketildiğini yavaş olanın ise tadına varıldığını söylüyor. Bir zaman diliminden diğerine atlayarak "yavaşlığın" hazzından kendimizi neden mahrum ettiğimizi sorguluyor. Yazara göre teknolojinin insanlığa sunduğu, hatta uymaya zorladığı hız nedeniyle içinde yaşadığımız zamanın akışından kopuyoruz. Hayatlarımız birer gösteriye dönüşüyor.. Kameralar önündeyiz sanki. Ama dayatmaları reddederek kendi seçmediğimiz insanlık durumuna başkaldırmalıyız.
Germinal - Emil Zola


| Yazılı Kaya - Dipnot Kitap Kulübü Çalışması - |
Hikaye biri, kendini bıkıp usanmadan her sabah ve her akşam sabah yıldızı-çoban yıldızı olarak gösteren, özellikle Anadolunun doğusunda kız çocuklarına halen isim olarak konmakta olan, mitoloji ve edebiyatta güzelliği ve fettanlığı ile dişiliği-aşkı simgeleyen Zühre Yıldızından (Zühre, Romada Venüs, eski Yunanda Afrodit, Orta Asya Türklerinde Çolpan), diğeri ise muhtemelen Kerem ile dünyalar güzeli Aslının uğruna yanarak kül oldukları aşklarının efsanesine gönderme olarak Aslıdan ilham alındığını düşündüğüm anlamlı isimlere sahip iki kız çocuğu üzerinden sunulmakta. Hikayede: - Selçuklular döneminde zirveye ulaşmış, çanlı deve kervanlarının konaklaması yanı sıra pek çok amaca hizmet etmek için kurulmuş, ancak deniz keşifleri ile İpek ve Baharat Yollarının önemini kaybetmesi sonucu işlevlerini yitirerek yıkıntıya dönüşmüş kervansaraylar üzerinden kadınların yıllarca hiç değişmeden sürdürdüğü kız alma geleneklerinin; bunun ve bununla birlikte Anadoludaki canlılığın yok oluşunun; genç kızların ölümle sonuçlandırılan sevdalarının/yasak aşklarının bitmeyen dedikodular, yakıştırmalar ve hurafelerle örülüşünün,
Geyikler, Annem ve Almanya ve Yazılı Kaya Anlam arayışlarıyla örülü bir kazı çabasının somutlanışı olan bu kapalı öyküler, bir araya geldiği Yazılı Kaya ile bir gizli bahçe sunuyor biz okurlara. Yazılı Kaya, bu gizi merak edenlere seslenen bir öyküler toplamı. Serüven duygusu taşıyanların, yeninin, uslanmaz yüreğin ardılı okurun, alımlayıcının başucu kitapları arasında yer almayı hak etmiş bir yapıt. M. Sadık ASLANKARA
Babaya Mektup - Franz Kafka "Birbirimizle savaştığımızı kabul ediyorum, ama iki türlü savaş vardır. Bağımsız hasımların güçlerini tarttıkları şövalyece savaş; herkes kendi başınadır, kendi yenilgisini yaşar, kendi zaferini kazanır. Ve bir de yalnızca sokmakla kalmayan, aynı zamanda hayatını sürdürmek için kan emen böceklerin savaşı. Asıl paralı askerler bunlardır ve sen busun. Yaşama becerisinden yoksunsun; ama hayata rahatça, kaygısızca ve kendini suçlamadan yerleşebilmek için, tüm yaşama becerini elinden aldığımı ve kendi cebime koyduğumu kanıtlıyorsun. Yaşamak konusundaki beceriksizliğin artık seni ne ilgilendirecek, sorumlusu benim zaten, sen rahatça uzanıyorsun ve kendini hayatta, hem bedensel hem de zihinsel olarak bana çektiriyorsun. Franz Kafka
Tarjel Vesaas Buz Sarayı isimli eseri ile 1964 yılında İskandinav Edebiyat ödülünü kazanır. Çocukluktan yentiyetmeliğe geçişte kendilerinin bile anlamlandıramadıkları örtük bir cinsel deneyim yaşayan onbir yaşındaki iki küçük kız, kendilerini bir sır sarmalı içine hapsederler. Çocuklardan biri yöredeki bir çağlayanın donarak sarkıt ve dikitlerle inşa ettiği "buz sarayı" nda yitip gidince tüm köy halkı birleşerek çocuğu aramaya katılır Kitapta yalnızca iki küçük kız çocuğu roman kahramanı değil, aynı zamanda kol kol birleşerek sabahlara kadar kaybolan çocuğu aramaya çıkan köy halkıdır da. Sert soğukların insanın iliğine işlediği, ölüm sessizliğindeki bu panaromada aramaya katılan diğer küçük kız, köy halkının gösterdiği sevgi, saygı, şefkat ile kendi metaforik buz sarayını yıkacak, ait olduğu topluma geri dönecektir.
Kâğıt Ev - Carlos Maria Dominguez - Kitaplar hakkında Borgesvâri bir uzun öykü olan Arjantinli yazar Carlos Maria Dominguez'in "Kâğıt Ev" adlı eseri kitapların insanı nasıl esir alabileceğini esprili bir şekilde anlatıyor. "Kütüphanemde yer kalmadı," diye yakınan kitapseverden, hangi kitap ile hangi müziğin dinlenmesi gerektiğinden, kütüphanede hangi yazarların yanyana konması yerleştirilmesine kadar pek çok hoş ayrıntıyı okura aktarıyor. Böylece ölen arkadaşına gelen bir kitabın izini sürmek üzere yollara düşen anlatıcı bir polisye tadında olayı çözerken kitapseverleri de mercek altına alıyor.
Satranç - Stefan Zweig Savaş karşıtı olan Stefan Zweig eserlerinde, nasyonal sosyalizmin acımasız, kaba kuvvetine karşı sözün gücü ile mücadele etmiştir. Zweig son eseri olan "Satranç" ta nazizmin uyguladığı psikolojik baskı ve terör ile insanî değerlerin sıfırlandığı bir dünyada çıkış yolu bulamayan bireyin yitişini anlatır. Zweig dünyanın değişik ülkelerinde oradan oraya savrulurken kültürel hayatının, en önemli mutluluk ve özgürlük kaynağı olduğunu, ama artık hem dilini, hem de ruhsal vatanı olan Avrupa'yı kaybettiğini söyleyerek eşi ile birlikte hayatına son verir.