Ünlü eleştirmen V. Belinski bu eser üzerine Dostoyevski'den geleceğin büyük yazarı olarak söz etti. Yazar 1849'da I. Nikola'nın baskıcı rejimine muhalif Petraşevski grubunun üyesi olduğu gerekçesiyle tutuklandı. Kurşuna dizilmek üzereyken cezası sürgün ve zorunlu askerliğe çevrildi. Cezasını tamamlayıp Sibirya'dan döndükten sonra Petersburg'da Vremya dergisini çıkarmaya başladı, yazdığı romanlarla tekrar eski ününe kavuştu. 1847-1848 yılları arasında yayımlanan Ev Sahibesi, Bay Proharçin, Dokuz Mektupluk Roman ve Polzunkov en güzel öyküleri arasında yer aldı.
Bugün benim adım Ordinov, ben bugün kilisede gördüğüm Katerina'ya aşık oldum.. Onun gezdiği yollarda geziyor havaya sinen kokusunu içime çekiyorum. Arasıra gökyüzüne bakıyorum. Katerina'nın derin mavi gözleri orada duruyor. Kocası var Katerinanın oda fark etmiş ki ters ters bakıyor. Bir gün çok hasta oldum Katerina'nın kollarındayım. Beni sarıp sarmalayıp iyileştirdi. Oda beni seviyor mu ne. Neyse daha fazla spoiler vermeyeyim. Zaten Dostoyevski okurlarına yazdıklarını içten içe, ilmek ilmek işliyor.
Eleştireceğim tek konu ise Dostoyevski ile değil bizimle ilgili. Konu Dostoyevski Tolstoy vs olunca kilise, din, ayin, mum yakma gibi dini ögeler gayet normal karşılanır. Konu bizim kendi yazarlarımız olunca cami, namaz, oruç, gibi dini öğeler yadırganır. Yobaz, dinci yazar diye yaftalanır. Müslümanlıkta hoşgörü var ama müslümanlarda hoşgörü yok.
Kısa bir kitap. Ben de kısa bir yazı kaleme alacağım. Fyodor Mihayloviç Dostoyevski'nin bu, okuduğum 6. kitabı. Dostoyevski bu kitapta da Dostoyevski. Yine; farklı bir dünyadan gelmiş de bizim için yazıyormuş gibi hissettirdi. Duygular, kahramanların hissettikleri neredeyse satır aralarından çıplak gözle görülebilecek kadar netti. Daha birçok övgüyü art arda dizebilirim.
Bununla birlikte, bu kitapta şu hisse ulaştım. Yazar sanki bir boks maçına çıkmış. 12 raunt boyunca rakibi yormuş, hırpalamış ama knock out edememiş. Yani gayet beğendiğim bu kitapta bitirici o 'son vuruş'u göremedim. Yine de okuduğum için pişman değilim. Okumak isteyen tüm Dostoyevski hayranlarına iyi bir okuma diliyorum.
Gelirleriyle çocuklara kitap hediye edeceğim YouTube kanalımda Dostoyevski'nin hayatı, kitapları ve kronolojik okuma sırası hakkında bilgi edinebilirsiniz: https://youtu.be/0i9F0L1dcsM
Dostoyevski'nin kaleminin sesleri artarak benliğinin saf haline doğru yaklaşmaya devam ediyordu.
"En azından deneme" kavramını yükseklere çıkarmış Dostoyevski, deneyselliğin sınırlarında dolaşan öykülerinde kendisi benim için kitaplarının son sayfalarında sanırım uyuyakalarak kitaplarını öylece bastıran bir adam oluverdi. Öyle ki şimdiye kadar okuduğum kitaplarında -bu kitap da dahil olmak üzere- yine sonlandırılmak istenmemiş öyküler gördüm. Aslında insanın varoluşu gibi bir yazını var Dostoyevski'nin, biz de korku ve ümit dengesi arasında yaşayıp gidiyoruz şu hayatta ve ölümümüzden sonra ne olacağımızın merakında yaşıyoruz... Dostoyevski de gerek Ev Sahibesi gerek bu kitaptaki diğer öyküleriyle son kelimesinden sonra nelerin gelebileceğinin merakında bırakıyor bizi. Kitapta bahsi geçen karakterleri ister al Rusya'nın 24 saat açık kalan lunaparklarında iliklerin donana kadar onlarla çarpışan arabalara bin, istersen de al onları unutulmaya yüz tutmuş bir kültür olan tiyatro kültürünün bir tiyatro parçasındaymışcasına doya doya izle, dinle, deneyimle.
Çok ilginç, çok özgün bir tarzı var yahu... Beğenip beğenmemek gibi bir şey gelmiyor aklıma Dostoyevski okurken. Adam sanki Le Corbusier'in 1929 yılında modern mimarlığın butonuna Villa Savoye ile basması, Van Gogh'un kendine has hayat dolu spiritüel çizgileri, Karuan'ın müziklerine Doğu ezgileriyle birlikte Batı ögelerini katması, matematiğin irrasyonel sayılar kümesi gibi bir adam.
Ev Sahibesi kitabıyla birlikte Dostoyevski'nin değişen ruhsal akımlarının etkisinde topraklanmalarımı kaybediyorum sanırım, yakın zamanda ona dair okuyacak olan kitapların heyecanı beni şimdiden etkisi altına aldı bile.
Ev Sahibesi, Dostoyevski'nin dört öyküsünden oluşan bir eser. Tabiki ben Türkiye İş Bankası Yayınları'ndan okudum. Diğerlerinde belki değişiklik gösterebilir.
Şüphesiz ki Dostoyevski = Hayat... Bu bağlantı nereden geldi diyenler için: Belirsizlik... Kocaman soru işaretleri, boşluklar... Hayat da belirsiz değil midir? Hepimiz sonunu bilmeden yaşamıyor muyuz bu hayatı? Dostoyevski de sonu belirsiz eserlerin ustası. Kitaptaki en kafa karıştırıcı hikaye de, eserin ismini aldığı hikaye. Aşk hikayesi gibi gözükse de, altında din ile ilgili, psikoloji ile ilgili anlamlar yatmakta. Ana konu aşk tabiki ve bu betimlemeler ile donatılmış. Bu aşkla ilgili güzel betimlemeler için bu hikayeyi okumalısınız. Benim Dostoyevski ile karışık aşk anlatımım nasıl olurdu? : " Onunla karşılaştığım günden beri, gözümü her kapatışımda yüzünü görüyorum. O tatlı ancak köşeye sıkıştırıcı his, aklımdan çıkmayışı ile daha da sık tekrarlanıyor. Düşündüğümde beynimden tüm vücuduma yayılan sıcaklanma ve karıncalanma ile birlikte sanki baygınlık geçirmişçesine, kendimden geçerek hayallere dalıyorum. Ufacık gülümsemesi bile kalbimin havaya uçması için yeterli oluyor. İstemsizce gözlerimden kocaman yaşlar dökülüyor bazen. Düşündükçe delirdiğimi hissediyorum. Biliyorum ki yakınımda olsa bile dokunamayacağım, uzağımda olsa yaklaşmak istedikçe uzağa gidecek. Elimi uzattıkça itecek... Yangın yeri de olsa içim, her tarafımdan alevler saçılsa da bu duygunun son bulmasını istemiyorum, istemeyeceğim. Acılar katlanılmaz olsa bile ondan vazgeçmeyeceğim."
Aşık olsam fena olmazmış aslında. Belki olmuştum, belki oldum, belki de olacağım. Kim bilir? Belki şu an göz yaşlarım şelale olmuştur. Ya da hepsi bir oyun. Hayat gibi... Daha fazla söz yok, yazacağım yok acıdan başka... https://youtu.be/Fr_-xItKlWI
Merhaba arkadaşlar @eserinkitapligi öncülüğünde klasik okuma grubumuzla beraber Dostoyevski Evsahibesi adlı kitabını okuduk. Dostoyevski'nin bundan önce İnsancıklar adlı eserini okumuştum. Ve bu kitap üstadın ikinci okuduğum eseriydi. Bir şey itiraf etmek istiyorum bu kitabını okurken sayfa sayısı az olmasına rağmen beni birazcık yordu Ama güzeldi. Bu yorulma bence benim alışık olmadığım tarzda olması etkendi bence. Bunun farkındayım. İnkar etmiyorum şunun şurasında bir kaç aydır klasik okuyorum. Ve benim okuduğum kitapların çoğu ki bu 7 yıla tekabül ediyor. Daha basit, anlaşılır, beni düşünmeye itmeyen, rahat okunan , çerezlik diye hitap ettiğimiz kitaplar dı çoğu... Neyse ben yine konuyu dağıttım arkadaşlar kitaba döneyim. 4 öyküden oluşan bu eserdi. En güzeli tabi ki eserin adını aldığı Ev Sahibe'siydi. Muhteşem bir aşk hikayesi ama, altında yatanları ve verilmek istenenleri de anlamamak mümkün değil. Din ile ilgili anlatımlar yatmakta altında. Yalnız mutlaka bu hikayeyi okumalısınız arkadaşlar. Aşkı anlatması ve tavsiri efsane bence Duyguları, kahramanların hissettiklerini çok güzel anlatmış. Resmen içinde yaşadım hikayenin Öyküler ilginç değil ama anlatım tarzı ve duyguyu size hissettirmesi güzel. Beklenmedik bir anda gelen aşk, üstelik evli bir kadına... Vicdan ve aşk arasında kalınan ikilem... Öykülerin bir sonuca tam olarak bağlanmaması kötü olsa da, dediğim gibi aşkı anlatımı ve tavsiri efsane Gerisi bana göre hikaye Beğendim ve okumanızı öneriyorum. İyi okumalar diliyorum Kitapla kalın arkadaşlar
Ev Sahibesi, Dostoyevski kronolojisine üçüncü sıradan yerleşen bir novella. Türkiye İş Bankası Yayınları'nda o dönem yazdığı üç kısa öyküye de yer verilmiş. Aynı yayınevinin Puşkin ve Gogol'un tek tek yayımlanacak kadar önemli öykülerini bile tek kitapta vermesine zaman zaman kızsam bile bu sefer oldukça isabetli bir karar olduğu kanısındayım. Sadece diğer üç öykünün olduğu bir kitaba, Dostoyevski'nin elinden çıkmasına rağmen maddiyat ve zaman anlamında harcanacak pek bir şey olmadığı kanaatindeyim. Çünkü Dostoyevski'ye dair neredeyse hiçbir şey bulunamayacak bir kitap olurdu o kitap.
İnsancıklar, halk tarafından çoğunlukla beğenilmeyen bir roman olsa bile eleştirmenlerin beğenisini kazanmış bir romandı. Öteki'nin okurların yanı sıra eleştirmenlerin de büyük hışmına uğraması sonrası, halkın ilgisini kaybettiğini fark eden Dostoyevski acilen yeni eserler üretmek ve halkın sevgisini tekrar kazanmak amacıyla kolları sıvar. Bu kitapta bulunan 'Bay Proharçin' ve 'Dokuz Mektupluk Roman' öyküleri 'Ev Sahibesi'nden önce, 'Polzunkov' ise sonrasında yazdığı kısa öykülerdir.
Bay Proharçin'de oldukça cimri bir memurun, yaşadığı dairede bulunan diğer karakterlerle etkileşimlerini okuyoruz. Karakterin ölmesi ve yastığının içinden neredeyse bir servet çıkması sonrasında yaşananlar hikayenin yükseliyor denebilecek tek noktası. İnsancıklar'ı oradan oraya süründüren Sansür ise Bay Proharçin'e o kadar hızlı ve sert bir darbe vuruyor ki Dostoyevski bile şaşırıyor. Kardeşine yazdığı mektuplardan bir kısım:
"Proharçin'in kimi yerleri kıyasıya değiştirildi. Bu beyler "memur" sözcüğünü yasakladılar, nedenini Tanrı bilir!.. Canlı olan her şey öldürüldü. Benim yaptığımdan yalnız bir iskelet kaldı."
Dokuz Mektupluk Roman adından anlaşılacağı gibi iki kişi arasındaki toplam dokuz mektuptan oluşan bir öykü. Başlangıçta ılımlı şekilde başlayan mektuplaşmalar, üçkağıtçı tarafın diğer tarafın parasını iç etmesi ve "teyzem öldü, karım hastalandı, çocuk evde taş yiyor" gibi türlü bahanelerle sürekli yüz yüze görüşmeden kaçması sebebiyle sertleşen mektuplarla devam ediyor. Dostoyevski'nin seviyesini geçtim, sıradan bir yazar için bile kötü bir öykü. Dostoyevski gibi bir dehanın bunu hangi kafayla ve ne durumda yazdığını cidden merak ediyorum. Stres ya da endişe gibi durumlarla bir ilgisi olduğunu da sanmıyorum. Adamın neredeyse tüm hayatı bunlardan ibaret. Olgunluk ve ustalık eserlerini güllük gülistanlık durumlardan ziyade çok daha zor şartlar altında yazmıştır.
Ev Sahibesi'nin yayımlanmasından bir yıl sonra kaleme aldığı, bir kumpanyada çalışan Polzunkov'un, memur olduğu zamanlarla ilgili bir olayı ve yaptığı 1 Nisan şakasının hayatını nasıl değiştirdiğini kumpanyaya gelen bir gruba anlatması hakkında bir öykü olan Polzunkov ise üç öykü arasında en sevdiğim oldu.
Bay Proharçin ve Dokuz Mektupluk Roman'ın eleştirmenler tarafından yerin dibine sokulmasıyla birlikte iyice endişeye kapılan Dostoyevski iki kısa öykü daha kaleme alıyor. Ancak bir süre sonra kardeşine yazdığı mektuplarda "ortaya yeni bir şey koymuyorum," diyerek yeni yazdığı öykülerin yayımlanmayacağını bildiriyor. Yayımlanan öyküleri baz alırsak bir okur olarak edebi anlamda çok büyük bir kayıp yaşadığımızı düşünmüyorum şahsen. Daha sonra yine kardeşine yazdığı bir mektupta, yakında Netoçka Nezvanova'yı okuyabileceğini ve İnsancıklar'dan daha üstün olacağını şimdiden belli eden Ev Sahibesi'ni yazdığını haber veriyor. Netoçka Nezvanova romanı Ev Sahibesi'nden ancak 2 yıl sonra yayımlanıyor. Ev Sahibesi novellası da bırakın İnsancıklar'ı, Öteki'nin bile çok çok altında kalan bir kitap oluyor.
Bilim aşığı olan ve sosyal hayattan kopuk biri olarak yaşayan Ordinov, oturduğu evden çıkmak zorunda kalması sonrası Petersburg sokaklarında ev ararken, bir kilisede, yaşlı bir adam ve oldukça güzel bir kadınla karşılaşır. Daha sonra ikilinin oturdukları evi bulan ve bu güzel kadının aşkıyla yanan Ordinov oturdukları evin bir odasını kiralar. Kapıcı sayesinde Murin adındaki yaşlı adamın bir büyücü olduğu söylentilerini duyar ve Ordinov'un hastalanması neticesinde kitapta birçok soru işaretiyle karşı karşıya kalırız. Tek emin olabildiğimiz durum Ordinov'un Katerina'ya olan aşkıdır. Olaylar gerçekten yaşanıyor mu yoksa Ordinov'un hasta yatağında gördüğü sanrıları mı okuyoruz? Net bir şey yok. Novella 'ee yani?' denecek bir şekilde sona eriyor. İlk iki kitabında olduğu gibi Dostoyevski yine kendisini anlatıyor Ev Sahibesi'nde aslında. Dostoyevski, İnsancıklar sonrası Belinski ve Nekrassov'un yüksek çevrelerde sürekli kendisini övmesi ve katıldığı davetlerde gördüğü ilginin had safhada olduğu dönemlerde Panayev evinden de davet alır ve Panayev'in eşine delicesine aşık olur. Dostoyevski, Ordinov karakterinde kendisini anlatır. Katerina karakterinde ise Bayan Panayev'i. Doğal olarak Dostoyevski'nin duyduğu aşkın sonu Ordinov karakterine benzer bir şekilde biter.
Dostoyevski ilk iki kitabında olduğu gibi üçüncü kitabında da Puşkin'i övmekten geri durmuyor. Ama İnsancıklar'da Palto'dan, Öteki kitabında ise Burun'dan esinlenmesi gibi Ev Sahibesi de yine Gogol'un Korkunç İntikam adlı öyküsünden esinlenme. Daha önce okumadığım bir Gogol öyküsüydü. Merak eden varsa sekiz öyküden oluşan 'Dikanka Yakınlarında Bir Çiftlikte Akşam Toplantıları' kitabında bu öyküyü bulabilir. Ev Sahibesi'ne inceleme yazmadan önce o kitabı da araya sıkıştırdım. Dostoyevski sayesinde Gogol'un tüm kitaplarını da bitireceğim sanırım bu vesileyle. Korkunç İntikam'da bir Kazak beyi ve güzeller güzeli karısının hikayesi anlatılıyor. Kadının babası olan yaşlı büyücü ise kızını kendine istemekte ve kızını rüyalar ve sanrılarla büyülemektedir. Benzerlikler bununla da sınırlı değil. Güzelliği ile ünlü kadın karakterin adı, evet, Katerina. Acaba Dostoyevski, İnsancıklar'ı yazdık paltoyu giydirdiniz, Öteki'yi yazdık burnumdan getirdiniz, diyerek inadına mı kadın karakterin adını bile değiştirmedi diye sordurdu bana.
Hem ilk iki kitabına hem de kürek cezası sonrası okuduğum eserlerine bakarak sanırım Dostoyevski külliyatının en zayıf halkasını okuduğumu düşünüyorum. Henüz okumadığım eserlerinde daha aşağı seviyede bir kitaba rastlarsam düzeltirim incelemenin bu kısmını.
Dostoyevski'nin okuduğum 8. Kitabı. Belki iyi bir kitaptır ama okuduğum önceki kitaplarınının baya gölgesinde kaldı. Dostoveyski'yi tanımak isteyen yani ilk Kez okumak isteyen varsa bu kitabı çok sonradan okumalı, bu kitapla başlamamalıdır. İnce olduğu halde beni baya yoran bir kitap oldu. Kitap 4 hikayeden oluşmuştur. İyi okumalar.
Dostoyevski'nin bu eserinde 4 öykü bulunuyor. Kitaba ismini veren novellamız "Ev Sahibesi" mükemmel bir ironi ürünü.
Öykümüzün içeriğine değinecek olursak; kendine yeni bir oda kiralamak zorunda kalan soylu Ordinov kilisede gördüğü Katerina'nın peşinden adeta kedi yavrusu gibi sürüklenir. Ve onların mevkisindeki bir odayı kiralar ve olaylar silsilesi bu şekilde başlar. Peşinden sürüklendiği kadının evli olduğunu düşünüp sonrasında ev sahibinin kızı olduğunu düşünen Ordi, bir zaman sonra Katerina'nın deli olduğunu ortaya atan kocası ve arkadaşının düşüncelerinin arasında sıkışır. Tabi o zamana kadar Katerina'nın aşkına kendini teslim eden aşık ne derece bu duruma inanır, okuyarak kendimizi bir muammanın ortasında buluyoruz. Kehanetler, büyüler, gerçekdışı tasvirlemeler...
Dostoyevski bu eserinde bir kaç anlatımıyla adeta Shakespeare anlatımına bürünüyor. (-Kalbimi de al, aşkımla dalga geçecek olsan bile güzel kız.) romantik bir havaya bürünüp sonra kendi hümanizmasına dönerek (-Artık kimsem kalmadı, başıma buyruk yaşıyorum, kalbimi de bazı vefasızların yaptığı gibi satmadım, ama bedava vermeye hazırım.)diyerek aşkını diğer insanların vefasızlıklarına dem vurup fakat kendi vicdanının temiz olduğunu ortaya koyan gururlu Rus gencimiz (burda öyküdeki başkahramanımız Ordinov'dan bahsediyorum) gönlümüzü adeta bir duygu karmaşasının girdabına sokuyor.
Dostoyevski'nin üslubunda yer yer Shakespeare'leşen, içeriğinde ise ilahi ikonalarıyla yer yer Dante'leşen farklı bir Dostoyevski novellası.
"Ev Sahibi" beni etkilediğinden dolayı en baskın öyküsü olarak bu öyküsünü ele almak istedim. Diğer öyküleri de ellerinizden öper. Saygılar...
Saçma sapan bir son ile biten bir kitaptı, üzdü. Çok bir beklentiniz olmasını tavsiye etmem. Ancak her şeyden uzaklaştığınız, insanlardan hatta bazen kendinizden bile şüphe ettiğiniz bir dönemde okursanız ve hisleriniz taşmak üzereyse ağlaya ağlaya kitabı okuyup hayatınızı sorgulayabilirsiniz. Zirâ kim kime ne demiş, hangisi doğru demiş, niye öyle demiş, bu ne saçma işmiş derken baya bir kafayı yedim ama çok duygusal bir dönemimde okuduğum için iyi de ağlattı, rahatladım. O yüzden sevdim. Tam bunalım zamanlarında okuyup hayatı sorgulamalık bir kitap☆
Sırayla okudukça bir yazarın kendi değişimine şahid olmak çok güzel bir duyguymus. Hepimjz az çok okuduğumuz yazarları merak edip araştırıriz. Bende yapıyorum çoğu zaman bunu. Okuduğum kitap benim için çok değerli ve bunu yazan yazar günlerce uğraşmış. Öyleyse ben neden ona değer vermeyeyim ki? Kitabı okumadan önce yazar hakkında bir şeyler okumak, kitap bittikten sonra da diğer okuyucuların fikirlerini okumak beni daha çok heveslendiriyor. Ama Dostoyevski de farklı bir teknik uyguluyorum ve tüm yazarlarda uygulama fikri dönüp duruyor zihnimde.
Acı' yı doruklariniza kadar hissettirebiliyor, çünkü hayatı acılarla dolu. Bunu bildigim için bana o kadar samimi geliyor ki Dostoyevski." O nerden bilicek hayatla mücadeleyi" cümlesini aklımin ucundan bile geciremiyorum . Belki de bir çok okurun yüreğine dokunmasınin sebebi bizden olmasıdır. Bizim gibi hissedip, bunları tüm dünyaya duyuracak kadar güçlü bir insan olduğu için de gurur duyuyoruzdur.
Bu kitapta da acı vardı, aşk vardı , yanlış anlaşılmalar vardı... Rus edebiyatıni okudukça Türk toplumu ile ne kadar benzediğini görebiliyorum.
Eğer Dostoyevski okumak isterseniz akıllıca bir başlangıç olmayabilir. Çünkü erken dönem eserlerinden ve öykü şeklinde. Üst üste sonu bitmeyen öyküler okuyarak başlamak ondan başka eser okumamaniza sebep olabilir. Sonu bitmeyen derken uzuuun , sonu gelmeuen demek istemedim. Bilen bilir , Dostoyevski can alıcı darbe ile kitaplarını bitirmez.
Kitap hakkında söyleyeceklerim bu kadar , bakalım bizi daha ne acılar bekliyor....
Ünlü eleştirmen V. Belinski bu eser üzerine Dostoyevski'den geleceğin büyük yazarı olarak söz etti. Yazar 1849'da I. Nikola'nın baskıcı rejimine muhalif Petraşevski grubunun üyesi olduğu gerekçesiyle tutuklandı. Kurşuna dizilmek üzereyken cezası sürgün ve zorunlu askerliğe çevrildi. Cezasını tamamlayıp Sibirya'dan döndükten sonra Petersburg'da Vremya dergisini çıkarmaya başladı, yazdığı romanlarla tekrar eski ününe kavuştu. 1847-1848 yılları arasında yayımlanan Ev Sahibesi, Bay Proharçin, Dokuz Mektupluk Roman ve Polzunkov en güzel öyküleri arasında yer aldı.