Tarih: 20.05.1992 | Yer: | İzlenme:3827
Mezhebin İslâm'daki önemi nedir? Bir mezhebe tâbi olmayan bir insanın hali nedir?
İsâ aleyhisselam'ın durumu nedir?
Anladım peki. Şimdi iki soru soruyor kardeşiniz.
Mezheb, Arapça'da ze-ne-be kökünden geliyor, "gitmek, gidilen yer, gidiş yolu" demek.
Mezheb bir insanın zihninin gittiği ve karar kıldığı nokta demektir.
İslâm da mezhepler vardır.
Fıkhî mezhepleri ele alalım. Fıkhî mezheplerin bizce meşhur olanları,
Şimdi bu mezhepler nedir?
Yani arkadaşımızın sorusu canlı bir konu üzerinde oldu.
Peygamber Efendimiz'in zamanında mezhep yoktu nereden çıktı bu dört tanesi?
Üstelik dört tane de değildir yüzlerceydi. Yüzlerce mezhep vardı.
Bunun dışında da İranlılar kendilerinin İmam Câfer-i Sâdık'ın yolundan olduğunu,
Şimdi bu fark nereden meydana gelmiştir?
Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem Efendimiz'in çağında insanlar problemlerini çözmek için,
Bir kere Ebû Bekr-i Sıddîk Efendimiz zamanında büyüme başladı,
Bunun bir misalinin tarihî bir olay olarak Hz. Osman zamanında biliyoruz;
"Kur'ân-ı Kerîm'in okunmasında çeşitli ihtilaflar belirdi, bunları yazalım."
Onun üzerine Hz. Osman Efendimiz Kur'ân-ı Kerîm'i çoğaltıyor biliyorsunuz.
Şunu anlatmak istiyorum: Kur'ân-ı Kerîm gibi bir harfi bile değişmeyecek olduğu
Bu genişlemede bilgilerin farklılaşması da kıraatin farklılaşması gibi olmuştur, bir.
İkincisi, İslâm toplumu büyümüştür, İslâm toplumu genişlemiştir
Nitekim Peygamber Efendimiz kendisi, görevlendirdiği Yemen'e gönderdiği
Neyle hükmedeceksin orada?
Diyor ki; "Allah'ın kitabıyla hükmedeceğim yani Kur'ân-ı Kerîm ne demişse onu yapacağım."
Peki orada hüküm bulamazsan?
O zaman yâ Resûlallah senin sünnetine göre hükmedeceğim.
Peki oradan hüküm bulamazsan ne yapacaksın, ne yaparsın?
O zaman diyor düşünür, kendim ictihad ederek bir şey söylerim diyor.
Demek ki Peygamber Efendimiz dahi gönderdiği bir valiye ve kadıya veya hakime
Meselelerin çeşitlenmesinden dolayı ve bilgilerdeki hafızanın yanılmalarından dolayı
Tabii sahâbe-i kirâmın bir konu üzerinde fikri bazen aynı olmayabildi. Yani fiilen şu konu nasıldır?
Bazısı şöyle dedi, bazısın böyle dedi, yani bu farklılık oldu.
Peygamber Efendimiz'in asrından uzaklaştıkça bir insanın İslâm'ın özüne ait gerçek bilgileri bilmesi
Bu sıradan bir iş değil, çok zor bir iş.
Bu fakihlerin, müctehidlerin ilk önde geleni İmâm-ı Âzam hazretleridir yani yaş bakımından
Demek ki esas itibariyle mezhep bir kimsenin bir konudaki bilimsel görüşü demektir.
İşte böylece bir takım ana ekoller meydana gelmiştir bunlara biz mezhep diyoruz.
Eğer bir insanın kendisi edille-i şeriyyeyi toplayıp, değerlendirip müstakil bir karar verme
Kur'ân-ı Kerîm'de de zaten Allahu Teâlâ hazretleri herkese bu yükü yüklemiyor.
Bunun modern hayatımıza getirip modern hayatımızdaki bir şeyle anlatmak istersek,
Diyelim ki tıp ilmi. Yani benim karnım ağrımaya başladığı zaman, "İnsanın karnı neden ağrır?" diye
Ne yaparım?
Giderim bu işi bilen bir doktora; "Valla doktor bey, benim sabahları karnım şöyle ağrıyor,
Veya görmezsiniz.
Neyi görmem?
Yani tedaviyi.
Başka yolu yok, yani ya karın ağrısından öleceğim ya tedaviden öleceğim.
Öyle de şimdi. Sizin anlattığınız metodla kütüphanede bunun üzerinde ihtisas yapmam da.
Bunu tıp ilminde ilgilenenler yapıyor, edebiyatçı yapmıyor, hukukçu yapmıyor, mühendis yapmıyor.
Biz de yani fıkıh konusunda mütehassıs olana tâbi oluyoruz kendimiz ihtisas sahibi değilsek.
Suudi Arabistan'da yapılan bir kongrede birisi çıkmış konuşmaya başlamış. Hemen indirmişler aşağıya.
O halde kısaca söylememiz gerekirse;
Soru sorabilir miyim?
Buyur.
Mezheplerin hepsi olamaz mı?
Mezheplerin hepsi olamaz? Mezheplerin hepsi şu bakımdan olamaz. Yani dört tane mezhep var.
Ama şunu demek istiyor sizin sorduğunuz soruyu soranlar; yani biraz ondan alsam, biraz ondan alsam,
O da olmaz. O zaman sistem bozulur.
Yani hurdacı kendisinin hurdacı dükkanında mevcut olan
Belki yapar ama zor. Biraz zor yapar ve o da bir şeye benzemez.
Hz. İsa hakkında Kur'ân-ı Kerîm'de âyet-i kerîme var.
Ve mâ katelûhü ve mâ salebûhü.
Tabii bu konuda çeşitli, dinler tarihiyle ilgili çeşitli kaviller var
Evet.
Soru asılıp asılmadığı, öldürülüp öldürülmediği değil de daha ziyade kıyamet günü
Âyet yok. Hz. İsa'nın tekrar gelişiyle ilgili âyet yok.
Nüzul "inmek" mânasına. Böyle bir konu hadis kitaplarında vardır.
Deccal Hz. İsa zamanında tek bir kişi olarak mı gelecek yoksa kişiler olarak mı?
Hadîs-i şerîflerde şöyle geçiyor. Bir deccal var yani özel bir deccal.
Demek ki deccallik mesleğinde olan, aynı bozgunculukta ve aynı aldatıcılıkta olan
Evet. Buyurun.
Şimdi demiştiniz, tek bir mezhebe tâbi olmak gerekir, hepsi beraber olmayacak diye.
Bir mezhebe mensup bir kimsenin bir başka Ehli Sünnet mezhebine mensup bir imamın arkasında
Yalnız fıkıh kitaplarımızda şöyle demişlerdir; uyan şahıs kendi mezhebine göre
Bir de çok farklı ise, mesela Hanbelilerin teheccüd namazları bizim hanefîlerden çok farklı.
Sonra bir mesele daha hatırladım sizin sözlerinizden.