Partinin aklı ve vicdanı, Erdoğan'a Başbakan kal diyor. Erdoğan ne yapacak? Bir son dakika sürprizi olmazsa, Başbakan kalacak gibi... İşte AK Parti MKYK sonrası değişen hava:
"Erdoğan, Başbakan olarak kalacak gibi
Partinin aklı ve vicdanı, Erdoğan'a Başbakan olarak kal diyor. Erdoğan ne yapacak? Bir son dakika sürprizi olmazsa, Başbakan olarak kalacak gibi... Doğru ve makul olan da bu
Bir yıl öncesinden başlayarak bu köşede birçok kez belirttim, doğru olan Erdoğan'ın Başbakan olarak kalmasıdır diye... Ve bunun gerçekleşmesi bende ağır basan ihtimaldi.
Ama ibre, ilginçtir, bu ayın ilk haftasında değişmeye yüz tuttu. Başbakan Erdoğan'ın günübirlik Halep gezisini izledikten hemen sonra Ankara'da Çankaya kulisine girince, bu kez Erdoğan Çankaya'ya çıkacak havasının yoğunlaştığını gördüm. Birçok yönden gelen sinyaller Çankaya'yı işaret ediyordu.
Formül şuydu:
Erdoğan Cumhurbaşkanı, Gül Başbakan. Ama hava yine birden değişti.
Özellikle önceki gün saatler boyu süren AKP'nin merkez yönetimi toplantısından sonra Erdoğan'ın Başbakan olarak kalacağı en ağır basan ihtimal haline geldi.
Yeni formüle gelince:
Erdoğan Başbakan, Milli Savunma Bakanı Vecdi Gönül (eşi türbanlı değil) Cumhurbaşkanı...
Vecdi Gönül formülü öne çıktı
Şimdi Vecdi Gönül formülü öne çıkmış durumda. Ama bu arada Abdullah Gül, -ya da Gül'e yakınlığıyla bilinen Devlet Bakanı Beşir Atalay (eşi türbanlı değil)- isimleri de kuliste önceki geceden itibaren kulaklara yine çalınmaya başladı.
Tabii bununla birlikte hemen kulis de işlemeye başladı, Gül'le Arınç, Vecdi Gönül'e ne kadar sıcak bakarlar diye...
Biz yine konumuza devam edelim.
Hava gerçekten değişti mi?
Yoksa yine Erdoğan taktiği mi?
Her olasılık son ana kadar gündemde tutulabilir. Ancak, Erdoğan'ın Başbakan olarak kalacağı ihtimali bugün düne göre çok daha ağır basıyor.
AKP zirvelerini yakın takipte tutan güvenilir bir kaynakla bu ayın ilk haftası Ankara'da konuşurken şöyle demişti:
"Ben Erdoğan'ın Cumhurbaşkanlığına taraftar değilim. Başbakan olarak kalmalı. Ama Erdoğan bence yüzde 65-70 ihtimalle Cumhurbaşkanlığında karar kılacak. Ama yine de bir son dakika sürprizi beklenebilir. Böyle sürprizleri sevdiği biliniyor Erdoğan'ın... Ayrıca unutmayın, hala nabız tutmaya, etrafın değerlendirmelerine kulak vermeye devam ediyor. Sürpriz yapabilir Tayyip Erdoğan..."
'Çankaya'dan vazgeçti'
Bu yazım 10 Nisan'da çıktı.
Dün sabah yine aynı kişiyle konuştum. Havası değişmişti, Erdoğan'ın Çankaya'ya çıkmayacağını söylüyordu.
Şöyle dedi:
"Biliyorsunuz, baştan beri benim gönlüm Erdoğan'ın Başbakan olarak kalmasından yanaydı. Ama size yüzde 65-70 Cumhurbaşkanı olacak demiştim. Şimdi tam tersini söylüyorum. Partinin geçen günkü Merkez Yönetim Kurulu toplantısından sonra 'Erdoğan Çankaya'dan vazgeçti' diyorum."
"Bu defa yüzde kaç?"
"Yüzde 99 Başbakan kalacak!"
"Çankaya'ya kim çıkar?" "Büyük ihtimalle Vecdi Gönül." AKP'nin merkez yönetiminden üst düzey bir yetkilinin dünkü havası da farklı değildi. Bu yetkiliyle bir yıl önce bu zamanlar konuştuğumda, Erdoğan'ın Başbakan olarak kalmasının daha doğru olacağını söylemişti. Nisan'ın ilk haftasında ise özellikle AKP Meclis Grubunu karıştıracağı için Erdoğan'ın Çankaya'ya çıkmasının daha isabetli olacağını savunmuş ve bu ihtimalin fazlasıyla ağır bastığını belirtmişti.
Dün sabah onu da değişmiş buldum.
Şöyle dedi:
"Erdoğan Çankaya'ya çıkmayacak galiba... Vecdi Gönül formülü gözüküyor. Bu gelişmede partinin geleceğine dair kaygılar ağır bastı."
Akıllara gelen ilk soru sır değil:
Hava neden değişti?
Tabii bu soruya şimdi Tayyip Erdoğan, "Adaylığımı açıklamadım ki, değişmiş olayım?" yanıtını verebilir.
Bu noktayı belirttikten sonra AKP doruklarındaki hava değişiminin nedenleri satır başlarıyla özetlemeye geçebilirim:
(1) Hava değişiminin nedenleri arasında askerin bilinen duyarlıkları, Cumhurbaşkanı ve Genelkurmay Başkanı'nın son konuşmaları ve tabii 14 Nisan mitingi çok fazla sayılmak istenmiyor. AKP yetkilileri hava değişimin bu boyutuna fazla değinmek istemeseler de, bütün bu nedenler hiç kuşkusuz rol oynamış durumda...
(2) Tayyip Erdoğan'ın kendi cumhurbaşkanlığının Türkiye'yi çok fazla gereceğini gördüğü için Çankaya'dan vazgeçtiğini belirtenler de var parti yönetiminde...
AKP zirvelerini yakın takipte tutan bir kaynak dün sabah, "Erdoğan kendi Cumhurbaşkanlığının, Cumhuriyet tarihi göz önünde tutulduğunda fazla radikal bir tercih olacağını gördüğü için de başbakan kalacağının işaretlerini veriyor şimdi. 'Madem öyle, işte böyle!' diyerek Çankaya inadını sürdürmenin istikrar açısından zararlı olabileceğini görüyor" dedi.
Tabanda itiş kakışa yol açar
(3) "Erdoğan Çankaya'ya çıkarsa, parti karışır" düşüncesinin özellikle ağır bastığı anlaşılıyor. Partide daha şimdiden Tayyip'çiler-Gül'cüler diye bölünmelerin uç verdiği belirtiliyor. Erdoğan'ın Çankaya tercihinin özellikle parti tabanında itiş kakışa yol açacağı söyleniyor.
(4) Parti kulisinde bir tarafın öteden beri altını çizdiği bir konu var. "Erdoğan Çankaya'ya çıkarsa, AKP'nin oyları azalır; Türkiye'de yeniden koalisyonlar dönemi açılır" diyenlerin sesi yüksek çıkıyor.
(5) Partinin genel tabanında, yani il ve ilçe başkanları, il ve ilçe yönetim kurulu üyeleri, belediye başkanları arasında yapılan anket çalışmalarında, "Erdoğan Çankaya'ya çıkmasın; çıkarsa parti karışır ve AK Parti'nin oyu azalır" diyen eğilim baştan beri fazlasıyla ağır basıyor.
(6) Bunun gibi hem AKP'li seçmenlerin, hem de genel seçmen kitlesinin nabzını tutan yoklamalar da Erdoğan Çankaya'ya çıkmasın sonucunu veriyordu.
(7) Bu arada TÜSİAD gibi büyük iş dünyasının bazı örgütleri, Türkiye'nin önde gelen işadamı ya da işkadınları, birçok kanaat önderi, bu arada Financial Times, Economist gibi Batı'nın siyasi ve mali çevrelerinin nabzını iyi tutan etkili yayın organları, bunların hepsi tercihlerini Erdoğan'ın cumhurbaşkanlığı değil, başbakanlığı için kullandılar.
(8) Erdoğan'a yakın çevresinden, partinin zirvelerinden ileriye dönük bazı telkinler yapılıyor. Bunları geçen yıl bu zamanlar yine bu köşede yazmıştım. Bu telkinlerin yeniden güncelleştiğini dün bir kez daha gördüm.
Şöyle özetlenebilir:
Sen partinin başında kalırsan, yeniden tek başımıza hükümet oluruz; ekonomiyle, AB ile ilgili hedeflerimize yürürüz; beş yılın sonuna doğru başkanlık sistemini deneriz; olmuyorsa, cumhurbaşkanının görev süresini 5 yıla indiren, ama 5 artı 5'lik iki döneme uzatan ve cumhurbaşkanını da halka seçtiren anayasa değişikliğini devreye sokarız; böylece bir dönem daha başbakanlık yaptıktan sonra Çankaya'ya çıkarsın.
Erdoğan'a telkinler böyle.
(9) Erdoğan'a yakın çevresinden gelen havayı bir başka açıdan, "Genel seçimleri ancak sizin rüzgarınızla alırız; ancak sizinle tek başımıza hükümet olur, DYP ve MHP'yi baraj altına itebiliriz. Böylece koalisyonlar dönemi tekrar açılmaz ve Türkiye'de siyasi sistem iki partili ve istikrarlı raya oturur" diye özetlemek de mümkün.
Makul olan Başbakan kalması
(10) AKP'de önceki gün yapılan Merkez Yönetim Kurulu toplantısında da, "Sizinle seçimi tek başımıza kazanırız!" havası ağır bastı. 50 üyeden 35'i Erdoğan'ın Başbakan olarak kalmasından yana çıktı. Ancak 8-9 üye, Erdoğan'a net biçimde Çankaya'ya çıkmasını söyledi. Kadın ve gençlik kolları temsilcileri de Erdoğan'ın Başbakan kalmasını istediler.
Kısacası:
Partinin aklı ve vicdanı, Erdoğan'a Başbakan olarak kal diyor.
Erdoğan ne yapacak?
Bir son dakika sürprizi olmazsa, Başbakan olarak kalacak gibi...
Doğru ve makul olan da bu.
Milliyet