Soru: Şu duygulardan birini veya birkaçını iki haftadan uzun bir süredir hissediyor musunuz? :
Geleceğe Dair Umutsuzluk - Mutsuzluk - Enerjisizlik - Endişe (Kaygı) - Suçluluk
Soru: Yakın zamanda ve etkisi hala devam eden; sevdiğiniz birini kaybetmek, kötü bir ilişki yaşamak, ciddi mobbinge uğramak gibi olumsuz durumlarla karşılaştınız mı?
Soru: Geçmiş yaşantılarınızda; utandığınız, rezil olduğunuzu düşündüğünüz, çok üzüldüğünüz, aşağılandığınız anları düşünür ve bu düşüncelerden kaçmak için çabalar mısınız?
Soru: En son, zorunlu olmamak şartıyla, gezmek vb. amaçlarla ne zaman dışarı çıktınız?
Soru: Kendinizi işe yaramaz veya boşlukta hissediyor musunuz?
Soru: Son bir aydır günde ortalama kaç saat uyuyorsunuz?
Soru: Son iki aydır kilonuzda %10'un üzerinde (örneğin 70 kiloysanız 7 kilo alıp-verme) değişiklik oldu mu?
Soru: Hiç işiniz olmadığını bilen bir arkadaşınız az sonra sizi arayacak ve hoşlandığınızı düşündüğü bir aktiviteye davet edecek. Tavrınız ne olurdu?
Soru: Sevdiklerinizi kaybetme, suçlanma veya bir sorunla karşılaşma düşüncesi uykuya dalmanıza engel oluyor mu?
Soru: Aşağıdaki her cümleye evet yanıtı 1 puan değerindedir. Kaç puan topladınız?
- Bir işe başlarken isteksiz olurum.
- Kısa veya uzun süreli hafıza sorunları yaşıyorum. / İsimleri, yüzleri, sözcükleri unutabiliyorum. / "şey" sözcüğünü sık sık kullanıyorum.
- Karar almakta zorlanıyorum. İkilemde kalıyorum.
- Bir iş (ders çalışmak vb.) yaparken hemen sıkılıyorum. Konsantre olamıyorum.
Soru: Son zamanlarda (son birkaç hafta veya ayda) hareketlerinizde ve / veya konuşmanızda yavaşlama var mı?
Soru: Daha önce doktorunuzun reçetelediği, depresyon, anksiyete, bipolar bozukluk ilaçları kullandınız mı?
Soru: Çok öfkelendiğinizde ne yaparsınız?
Soru: Yakın bir arkadaşınız size olumsuz bir davranışta bulunduğunda (örneğin sizi dolandırdığında, size beyaz olmayan bir yalan söylediğinde) ne tepki gösterirsiniz?
Soru: Aşağıdaki maddelerden herbiri için kendinize uyan cümleye 1 puan vererek yanıtlayınız.
- Yakın olmayan / yabancı insanların beni dolandırmak istediğinden, yalan söylediğinden sıkça şüphelenirim.
- Yaşamımdaki ve geleceğe dair kontrolümü yitirdiğimi düşünüyorum.
- Yakınlarımın beni gerçekten sevmediğini düşünüyorum.
- İnsanlığın başına büyük bir felaket gelmesini istiyor; dünyada tek / birkaç kişiyle kurtuluş mücadelesi verebileceğim bir felaket senaryosu düşlüyorum.
Sonuçlarınızı Paylaşın:
Depresyon Nedir?
Depresyon, algı ve davranışlarımızı etkileyen ruhsal bir hastalıktır. Etkilerini gündelik yaşamımızda hissettiğimiz duygu-durum bozukluğudur.
Hepimiz bazen mutsuz olabilir; hissedebiliriz. Bu zor zamanlarda veya uzun sürmeyen kesitlerde karşılaştığımız olağan bir durumdur. Ancak bu mutsuzluğun, enerjisizliğin, karamsarlığın ve hatta şüpheciliğin depresyon olduğunu söyleyebilmek için yaşamımızın her alanını bir süredir etkiliyor olması gerekir. Doktorlar bu duruma depresif bozukluk veya klinik depresyon adını verir. Burada bahsettiğimiz, gerçek ve tedavi edilmesi gereken bir hastalıktır. Şunu da unutmamak gerekir ki depresyon, bir karakter kusuru veya zayıflık değildir. Her insan depresyonla karşılaşabilir.
İnsanların çok büyük bölümü, tedavi edilmeyen depresyondan kendi çabalarıyla kurtulamaz. Depresyona neden olduğunu düşündüğünüz tüm etmenleri ortadan kaldırsanız bile içimizdeki dengesizlik devam edebilir.
Depresyon Belirtileri
Sadece üzüntü veya karamsarlık depresyona ait çok dar semptomlardır. Hatta hiç üzüntü hissetmeyen insanlarda da depresyon görülmektedir. Eğer iki hafta veya daha fazla süredir aşağıdaki belirtilerin birinden şikayetçiyseniz büyük ihtimalle depresyondasınız.
- Üzüntü, endişe ve boşluk duygusu,
- Umutsuzluk, geleceğe dair beklentisizlik, karamsarlık
- Kendini suçlu, değersiz, çaresiz hissetmek,
- Hobilere dönük ilginin azalması veya tamamen kaybolması, örneğin sürekli izlediğiniz dizi aynı tempoda devam ederken diziyi izlemeyi bırakmanız veya ilginizin dağılması,
- Enerji düşüklüğü, yorgunluk hissi, hareketlerin yavaşlaması,
- Hafıza sorunları, konsantre olmakta zorlanmak, bir işe başlamak veya karar almakta zorluk çekmek,
- Uyanmakta zorluk çekmek, sabahları çok erken uyanmak veya 12 saati aşan uyku,
- İştahta ve kiloda fark edilir değişimler,
- Ölüme ve / veya intihara dair düşünceler,
- Huzursuz hissetme, sinirli bir ruh hali,
Depresyon Neden Olur?
Depresyonun ortaya çıkmasında birçok neden vardır. Bu nedenler görünür veya çok dipte olabilir. Genetik yatkınlık, beyin biyolojisi ve kimyası –özellikle hormonel dengesizlikler-, travmalar, sevilen bir kişinin kaybı, kötü bir ilişki deneyimi, stresli yaşam tarzı, olumsuz çocukluk yaşantıları gibi etmenler depresyonun ortaya çıkmasında en sık görülen nedenlerdir.
Depresyonun ortaya çıkmasında, diyabet, kalp hastalıkları, tiroid, kanser ve Parkinson hastalığı da etmendir. Bu tür hastalıklarda kullanılan ilaçlar depresyonun ortaya çıkmasına veya depresyonun ilerlemesine neden olabilmektedir.
Depresyon, hemen her yaş grubunu etkilese de çoğunlukla 20 ve 30’lu yaşlarda başlar. Çocuklarda görülen yüksek endişe / kaygı durumu gelecekte depresyon riskini çok artırır.
Depresyon Türleri
Depresyonun birçok türü vardır. Depresyon, her bireyde birtakım farklılıklar gösterebilir. Ancak gruplama yapabileceğimiz bazı büyük göstergeler mevcuttur.
Majör depresyon, bireyin yaşamını en kapsamlı ve olumsuz biçimde etkileyen depresyon türüdür. Uyku, iş, yemek yeme gibi olağan faaliyetleri derinden etkiler. Kişi, yaşamdan zevk alamaz hale gelir.
Majör depresyon, herkesin hayatta bir defa yaşayabileceği, uzun süreli ve geniş kapsamlı bir depresyon türüdür. Tedavi edilmezse tüm hayatı zindana çevirebilir.
Kalıcı depresif bozukluk ise en az iki yıl süren depresif ruh halini ifade eder. Majör depresyona göre daha az şiddetli belirtiler gösterir. Ancak kalıcı depresif bozuklukta majör depresyon atakları görülebilir.
Psikotik depresyonda, depresyona ek olarak gelişen bazı olumsuzluklar vardır. Rahatsız edici yanlış inançlar, sanrılar görmek, olmayan sesler duymak bunlardan birkaçıdır. Özellikle yeni doğum yapmış annelerin %10-15’inde bu tür depresyon görülebilir.
Güneş ışığından yeterince yararlanamayan bireylerde mevsimsel depresyon ortaya çıkabilir. Bu tür depresyonlar genellikle ilkbahar ve yaz aylarında ortaya çıkar. Işık terapisi, antidepresanlar, psikoterapi bu tür hastaların kolayca iyileşmesini sağlamaktadır.
Depresyon Tedavisi
Depresyon tedavi edilebilir bir hastalıktır. Ancak tedavi ne kadar erken başlarsa, etkisi o denli kalıcı ve çabuk olacaktır. Derinleşmiş bir depresyonu tedavi etmek daha zordur. Çoğu kişi için antidepresan ilaçlar, konuşma terapisi (psikoterapi) tedavinin tamamlayıcı iki unsurudur. Bu iki tedavinin ortak kullanımında başarı yüzdesi çok yüksektir.
Depresyon hissedildiği anda psikoloğunuzla görüşmek ve aşağıdaki soruların cevaplarını kendisine yöneltmek çok iyi bir başlangıç olacaktır.
- Belirtiler ne zaman başladı?
- Belirtilerin şiddeti ne ölçüde, yaşamınızı ne kadar etkiliyor?
- Daha önce depresyon sorunu yaşadınız mı? Depresyona yönelik bir tedavi gördünüz mü?
- His ve yaşam değişikliklerine neden olabilecek yeni olumsuzluklar, stres yaşadınız mı?
- Daha önce hangi tür antidepresan ilaçlar kullandınız?
Antidepresan İlaçları
Nörotransmiterler olarak isimlendirilen bazı beyin kimyasalları depresyonla ilişkilidir. Özellikle serotonin,dopamin ve norepinefrin bu ilişkinin en çok görüldüğü alanlardır. Antidepresanlar bu nörotransmiterlere etki ederek depresyonun etkilerini azaltır. Türlere ayrılan antidepresanlar nörotransmiterleri farklı biçimde etkilemektedir.
Seçici Serotonin Geri Alım İnhibitörleri (SSRI) : Günümüzde depresyon tedavisinde psikiyatri doktorlarının başlangıç ilaçlarıdır. Yan etkilerinin daha az rahatsız edici olması bu seçimde bulunmaları için önemli bir nedendir.
Fluoksetin (Prozak), sertralin (Zoloft, Lustral), sitalopram (Celexa), esitalopram (Lexapro), paroksetin (Paxil, Pexeva) bu tür antidepresanlardandır.
Serotonin ve Norepinefrin Geri Alım İnhibitörleri: Venlafaksin (Effexor XR), Duloxetin (Cymbalta), Desvenlafaksin ( Khedezla, Pristiq), Levomilnacipran (Fetzima) bu grupta yer almaktadır.
Atipik Antidepresanlar: Vortioksetin (Trintellix), Bupropion ( Aplenzin, Forfivo XL, Wellbutrin), Mirtazapin (Remeron), Vortioksetin (Trintellix), Trazodon bu gruptadır.
Trisiklik Antidepresanlar: Bunlar eski nesil ve yeni nesle göre daha fazla yan etkisi olan antidepresanlardır. Genellikle yeni nesil antidepresanlardan sonuç alınamadığında reçetelenir. İmipramin (Tofranil), Nortriptilin (Pamelor), Amitriptilin, Doksepin ve Desipramin (Norpramin).
Monoamin Oksidaz İnhibitörleri: İzokarboksazid, Fenelzin, Tranilsikrom türü ilaçlardır. Ciddi yan etkileri vardır. Bazı mayalı yiyecekler, alkol, fermente bazı gıdalar (örn. turşu) ile alınması ölümcül sonuçlar doğurabilir. Bu nedenle sıkı bir diyetle birlikte kullanılması gerekir.
Antidepresan yazan doktorlar genellikle iki antidepresanı aynı anda almanızı isteyebilir. Böylece etkilerin artırılması hedeflenir.
Depresyon Testi Hakkında
Depresyon testi, majör ve klinik depresyon ölçeğidir. 15 sorudan oluşan bu testte kritik sorular vardır.
Depresyon çok boyutlu ve yalnızca “nasıl hissediyorsun?”, “karamsar mısın?” gibi sorularla tespit edilemeyecek; edilse de ayrıntılandırılamayacak bir hastalıktır. Bu nedenle sorularımızda gerçek yaşamdan anlamlı ve üst düzey duygu-durum kesitleri de bulunur. Uzun süre majör depresyonda bulunan kişide başka ruhsal rahatsızlıkların görülmesi büyük oranda olasıdır. Bu olasılık, ölçme ve değerlendirme aşamasında sadece majör depresyonu değil; eşlik edebilecek psikoz, sosyal fobi, kaygı bozukluğunu da kapsama almamıza neden oldu.
Testin sonucunda dört değerlendirme bulunur. Bunlar; Depresyonda Değilsiniz, Kısa Süreli Sıkıntı-Stres Durumu, Majör-Klinik Depresyondasınız ve Majör Depresyona Eşlik Eden Hastalıklarınız Var’dır.
Beck depresyon testi dahil çoğu depresyon testinde, iki haftadır… “şüpheci misin?, mutsuz musun? …” standart soruları sorulurken test.gentr’de bulunan depresyon testinde daha ayrıntılı ve durum odaklı sorular vardır.