Robotlar işinizi elinizden alacak mı?
Robotların işimizi elimizden alıp almayacağı son yılların en hararetli tartışma konularından biri. Aslında bu konu günümüze ait bir tartışma değil; 19. yüzyılın başındaki Luddite İsyanları da, 1960'larda NASA'daki hesaplama uzmanlarının işlerini bilgisayarlara kaptırması da insan-robot çatışmasının bir örneğiydi.
Sahte haberlere neden inanıyoruz?
George Orwell 1946'da yayınladığı Politics and the English Language isimli eserinde, politik dilin ve İngilizce'nin tamamen yalanları gerçek gibi göstermek üzerine kurulu olduğundan bahsediyor ve örtülü, belirsiz hatta sisli bir yapısı olduğunu söylüyor. Orwell bunu 1946 yılında tespit etmişken ve günümüze kadar konuyla ilgili...
Avrupa Parlamentosu robotlu hayata düzenleme
Avrupa Parlamentosu, hızla ilerleyen yapay zeka ve robot teknolojilerine karşı hazırlık adına robotlara (elektronik kişi) statüsü veren ve Asimov yasaları kapsamında haklar tanıyan bir raporu onayladı. Hem robotik firmaları hem de kimi uzmanlarca eleştirilen karar, sermaye düzeninde teknolojinin rolü sorusunu...
Aborijinler neden tarım yapmadı?
Tarım 12 bin yıl önce Avustralya'ya yakın yerler dahil çeşitli yerlerde başlamasına rağmen, Avustralya yerlisi Aborijinler avcı ve toplayıcı kalmaya devam etti. Yeni Gine'nin yüksek yerlerinde tarım vardı. çin'de başlayan tarım Filipinler'e, Endonezya'ya ulaştı. Timor, Vanuatu, Solomon Adaları, yerleşik hayat,..
Ahilik
Batıni doktrinin, Anadolu'daki bir diğer kurumlaşması da Ahilik örgütü vasıtasıyla meydana gelmiştir. Daha önce görüldüğü gibi eski Mısır loncalarının devamı niteliğindeki İsmaili Fütüvve örgütü, Türkler arasında Orta Asya'da yaygınlaşmış ve Ahilik adını almıştı. örgütün yaygınlaşması ile birlikte, fütüvve ilke ve..
Nogay Türklerinden Atasözleri
Nogay Türkleri, Türkiye'de haklarında hemen hemen hiç çalışma yapılmamış bir Türk boyudur. Coğrafi mekân itibari ile kısmen Kırım ve Kuzey Kafkasya'da Karaçay Türkleri ile birlikte yaşamakta iseler de, esas olarak Kafkasya'da Dağıstan özerk Cumhuriyetinde yoğun olarak bulunmaktadırlar. Kuzey Kafkasya'nın...
Beyazların Ressamı - Işığa Aşkla
Büyüğüm, dostum, arkadaşım sevgili abim Ressam Cemil Eren'in Hakk'a yürüdüğünü öğrendim bugün. ölümün gölgesi var, ağır. Giden bunca seviliyorsa. Sevdiklerimiz, bizi anılarımızla bırakıp göçtüklerinde, yoklukları ile yüreğimizde yaralar açtıklarında en çok, bizimleler.
Sümerlerde Atasözleri ve özdeyişler
Toplumlar ve yaratılan uygarlıklar varolduğu çağı değiştirdiği gibi geleceği de değiştiriyor. Medeniyetler doğar, büyür, ölür gibi değişim süreçleri adeta bu toplumlar için bir istisna oluşturuyor. İnsanlar, içinde yaşadığı toplumun ayak izlerini bir noktaya kadar geriye götürebiliyor fakat daha sonrasıyla pek ilgilenmiyor.
Bir Fikret Mualla geçti sanat tarihimizden
Suadiye Plaj Gazinosu'na giden az eğimli yolda bir adam ilerliyordu, sakin adımlarla. Garip kıyafeti içinde tuhaf görünümlü tıknazca bir adam. Sırtında sarı parlak düğmeli, lacivert bir palto, boynunda fular, başında beresi, çorapsız ayaklarına geçirdiği garip sandallarıyla.
Senelerce önce katıldığım bir sivil toplum örgütünde, üyelerin çocukları için de aynı amaçlı bir dernek kurulmuştu. Uluslararası olan bu derneğin faaliyetlerinin içinde topluma yararlı işler bulunmaktaydı. Uluslararası olduğu için, uluslararası kurallar içinde yoksullara yönelik çalışmalar yapılmaktaydı. Merkezi Chicago`da bulunan bu derneğin üyeleri, çeşitli mesleklerden seçilmişti, kulüp içinde kaynaşmayı amaçlarken, kulüp dışında da her faaliyetlerini yararlı bir amaç için gerçekleştirmekteydi. ...Devamı.»
Yalnızlık meselesi üzerine iletilerimiz aracılığıyla sohbetimizde 7 Temmuz 2020de MUSTAFA YAŞACANdan ilginç bir yanıt aldım. İlginç ve yalın. Yalın ama yalnız mı? Karar sizin. Yaşacanın iletisini aynen aktarıyorum: ...Devamı.»
Koronavirüs salgını tüm dünyada etkisini sürdürürken ölüm sayısı da her geçen gün artıyor. Şu ana kadar resmi verilere göre 530 binden fazla kişi Covid-19'dan dolayı hayatını kaybetti. Fakat uzmanlar gerçek sayının bu rakamın çok üzerinde olduğunu belirtiyor. Avrupa Veri Gazeteciliği Ağı'nın resmi istatistikler üzerinden yaptığı bir çalışmaya göre sadece Avrupa'da koronavirüs nedeniyle ölenlerin sayısı 200 bini aşıyor. ...Devamı.»
Çin'de ortaya çıkan koronavirüs salgını dünya çapında hemen hemen tüm ülkelere yayıldı. ABD'deki Johns Hopkins Üniversitesi'nin verilerine göre, 1 Temmuz itibarıyla toplam vaka sayısı 10,5 milyona, can kaybı ise 512 bine yaklaştı. Peki salgının ekonomik etkileri ne oldu? ...Devamı.»
Çinli bilim insanları tarafından, domuzlardan insanlara geçen yeni bir grip virüsü olduğunu duyurdu. Yeni virüs hakkında dikkat çeken bilgiler ortaya çıktı. Dünyada korona virüs salgını bitmeden, Çinden yeni bir virüs haberi geldi. Söz konusu habere göre G4 EA H1N1 adlı verilen yeni virüsün, 2009da Meksika'da ortaya çıkan ve dünya çapında yaklaşık 800 bin kişiye bulaşan domuz gribine yol açan H1N1 virüsüyle benzer yapıda olduğunu saptandı. ...Devamı.»
Henüz seri üretime geçilmeyen maskeyi yakın zamanda sokaklarda görmemiz oldukça mümkün gözüküyor. Koronavirüs pandemisi nedeniyle maske kullanımının zorunlu olduğu bu zamanlarda, insanların yüz ifadeleri maskelerin ardında kayboluyor. Ayrıca piyasadaki maskelerin uzun süreli kullanımı kişileri rahatsız edebilmekte, özellikle sıcak ve nefes nefese hissetmelerini sağlayabilmekte. ...Devamı.»
Belediye seçimleri ikinci turu cumhurbaşkanının partisinin görülmemiş boyuttaki fiyaskosu ile sonuçlandı: Hiçbir büyük kentte belediye başanlığını alamadığı gibi orta boyuttaki kentlerde de hezimete ugradı. Sadece bir örnek: Pariste 163 meclis üyesinin sadece atısı bu partiden! Böylesi Fransa yakın siyasi tarihinde görülmemişti. O kadar ki sanki böyle bir parti daha üç yıl önce cumhurbaşkanlığı ve milletvekili seçimlerini kazanmamış. Böyle bir parti sanki yok. ...Devamı.»
Z kuşağı olarak da bilinen, 1990'ların ortaları ve 2010'ların başları arasındaki dönemde doğanlar, dijital teknolojiyi çok iyi kullanıyor ve sosyal meselelere meraklılar. Güçleri, ABD Başkanı Donald Trump'ın tartışmalı seçim mitingini, sosyal medya platformu TikTok'u kullanarak "trollemeleriyle" daha bir görünür oldu. Peki, bu kuşak hakkında başka neler biliyoruz? Donald Trump'ın koronavirüs salgını sebebiyle 3 ay verdikten sonra yaptığı ilk seçim mitingi, pek planlandığı gibi gitmedi. ...Devamı.»
Anında COVID-19 ölçümü yapabilecek bir buluşun, hava yolculuğuna muazzam etkileri olacaktır. Yolcuların uçmadan önce mutlaka test edilebildiğini, böylece sınırların yeniden açıldığını bir düşünün. İşte, bir kişinin koronavirüse yakalanıp yakalanmadığını bir dakika içinde saptayabilecek bir test, İsrail tarafından tasarlandı. Eğer, ABD Gıda ve İlaç İdaresi'nden onay alırsa yakında yüzlerce küresel giriş noktasına kurulabilir. ...Devamı.»
Birkaç sene evvel gazete patronum, rahmetle andığım Aykut Tuzcuya, meslekte 10 seneyi geçtim, ama hala elimde bir belge yok demiştim. Hemen bana bir sarı basın kartı çıkartarak göndermişti. Çok sevinmiştim. Yazı yazmaktan çok mutlu olmaktayım. Düşüncelerimi kağıda dökmek başka bir zevk. Yaşadığımız bu ülkeye gazete, 1800 yıllarında, Osmanlı tarafından İstanbula, Avrupada matbaanın bulunmasından çok sonra getirilmiş. Bazı kaynaklara göre matbaanın bulunuşu M.S.593 senelerine rastlar. Çinde basit baskılarla, kalın kağıtların üzerine tek tek elle baskı yapılması ile başladığı kabul edilir. ...Devamı.»
Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreteri Antonio Guterres, uluslararası kuruluşun 2019 yılında dünya genelinde çocuklara karşı 25 binden fazla ciddi ihlal kaydettiğini açıkladı. Konuyla ilgilenen özel temsilci Virginia Gamba, silahlı çatışmalarda sömürülen ve kullanılan gençlerin, acı, vahşet ve korku ile dolu bir çocukluk yaşadıklarını belirtti. ...Devamı.»
Bazen fotoğraflar aldatır. Örneğin bu fotoğrafı ele alalım. Mexico City'deki 1968 Yaz Olimpiyatları'nda 200 metrede madalya kazandıkları gün, John Carlos ve Tommie Smith'in beklenmedik başkaldırısını temsil ediyor ve kesinlikle uzun bir süre beni aldattı. Fotoğrafı her zaman çıplak ayaklı iki siyah adamın güçlü bir görüntüsü olarak gördüm, başları eğik, siyah eldivenli yumrukları havadayken, ABD Ulusal Marşı çalınmıştı. Afro-Amerikan sivil haklarına destek veren, simgesel olarak güçlü bir davranıştı yaptıkları, özellikle Martin Luther King ve Bobby Kennedy'nin öldüğü acılı bir yılın ardından. ...Devamı.»
Çocukken bizimkilerin mahallede birkaç yakın dostu vardı. Haftanın her günü olmasa da bir veya iki günde biraraya gelirlerdi. Kendilerine has sohbetlerinde neler konuşurlardı pek hatırlamamakla birlikte bu dostlardan Cihat bey, çok nükteden biri idi. Kendisi tabip subaydı. Türkiyenin başarılı, belki de ilk çene cerrahı olduğunu hatırlarım. Gülhane Hastahanesi, önceleri bugünkü Kara Kuvvetleri Komutanlığının bulunduğu yerde idi. ...Devamı.»
Tüm dünyada yayılan ırkçılık karşıtı gösterilerden sonra Okyanusya ülkesi Yeni Zelanda'da hükümet sömürge dönemini hatırlatan tüm heykel ve anıtları yıkma kararı aldı. Wellington hükümeti bu işe ilk olarak Yeni Zelanda'ya 19'uncu yüzyılda ayak basan İngiliz denizci ve asker Kaptan John Fane Charles Hamilton'ın bronz heykelini yıkarak başladı. Kaptan Hamilton Yeni Zelanda'nın yerli halkı Maorilerle savaşmış ve yüzlercesinin ölümüne yol açmıştı. ...Devamı.»
1970e vardığımızda sendikal hareket ve iktidar arasındaki manzara şöyleydi: Birkaç yıldan beri Türk-İş (Türkiye İşçi Sendikaları Konfederasyonu) konfederal (üst) yönetimi, patronlar ve Süleyman Demirelin yönetimindeki AP (Adalet Partisi) hükümeti, 1967de kurulduğundan beri gittikçe güçlenen ve etkisi Marmara Denizinin eteklerinin çok ötesine yayılan DİSK (Türkiye Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu) ve bağımsız radikal sendikaları kapatmanın yollarını arıyorlardı. ...Devamı.»
Başka zaman olsa herhangi bir virüsü aklıma bile getirmeden okuyacak olduğum iki kitap, Bildiğimiz Dünyanın Sonu ve Kuyrukluyıldız Altında Bir İzdivaç, birkaç hafta önce, eve kapandığımız günlerde okuduğumda koronavirüsü çağrıştırmıştı. İlkinin yazarı Erlend Loe. Her şeyi bırakıp ormanın derinliğine göç eden, bir geyiği arkadaş edinip orada yıllarca yaşayan Andreas Dopplerin kente, evine, ailesine dönüşünde olanları anlatıyor. ...Devamı.»
CHP Genel Başkan Yardımcısı Aykut Erdoğan işsizlik raporu yayınlandı. Mart ayında işsizlik bir önceki aya göre 40 baz puan geçen yılın aynı ayına göre 90 baz azalarak yüzde 13.2 oldu. Mevsimsel etkilerden arındırılmış verilere göre ise işsizlik bir önceki aya göre 30 baz puan artarak yüzde 13.0e yükseldi. İşsiz sayısı bir önceki aya göre 257 bin, geçtiğimiz yılın aynı dönemine göre 573 bin kişi azalarak 3 milyon 971 bin kişi olurken, mevsimsel etkilerden arındırılmış verilere göre de işsiz sayısı bir önceki aya göre 64 bin kişi azalarak 3 milyon 972 bin kişi oldu. ...Devamı.»
Noam Chomsky, hem Büyük Buhranın hem de COVID-19 salgınının krizi aşmak açısından toplumlara nasıl keskin bir seçenek sunduğunu dile getirdi; Büyük Buhran büyük bir etkiye sahipti, aslında bundan çok daha kötüydü ve iki çıkış yolu vardı: Birinci çıkış yolu faşizmdi. Dünyanın birçok yerine yayıldı. Bir başka yol da temelde New Deal* tarzı, refah devleti tarzı demokrasi ve liberalizmdi. Amerika Birleşik Devletleri (1930larda) ikinci yolu seçti. Bunlar iki çıkış yoluydu ve şimdi de aynı durumdayız. ...Devamı.»
Amerika Birleşik Devletleri'nin Minneapolis kentinde 25 Mayıs'ta polis şiddeti sonucu siyahi George Floyd'un hayatını kaybetmesinin ardından patlak veren protestolar hız kesmeden devam ediyor. Gösterilerin ABD geneline yayılmasının ve kontrolden çıkmasının ardından 16 eyaletteki 25 kentte sokağa çıkma yasağı ilan edildi. Ancak yasaklara rağmen göstericiler dağılmamakta ısrar etti. ...Devamı.»
Bir şeyi gördükten, gözlerimizle bizzat saptadıktan, tanık olduktan sonra, ona daha kolay inanırız. Ve bazen sadece o zaman inanırız. Bu yerinde bir davranıştır. Hele görsel ve işitsel malzemenin manipüle edilmediği, yapay bir biçimde yaratılmadığı, değitiştirilmediği zamanlarda. Halk arasında Sadece gözümle gördüğüme inanırım! denmesi, geçmiş deneyimlerin insanlara kazandırdığı bir yaklaşımdır. Bu deyiş bir yaşam dersinin özümsenmiş ve zengin özetidir. ...Devamı.»