Gerçek ve ışık için savaşçı
Vahşi Asya Humbler,
Rusya sana merhaba yolluyor.
Özgürlük yiğit savaşçı!
Valery Leskovsky. M. G. Chernyaev
Vahşi Asya Humbler,
Rusya sana merhaba yolluyor.
Özgürlük yiğit savaşçı!
Valery Leskovsky. M. G. Chernyaev
Cins Chernyaeva on yedinci yüzyıldan beri Rusya'da bilinir. II. Catherine saltanatının döneminde, Belarus topraklarının Rusya İmparatorluğu'na girmesinden sonra, Nikita Chernyaev (Mikhail Grigorievich'in büyükbabası) Mogilev Gürcistanına taşındı ve iki köy satın aldı: Tubyshki ve Rachcha. Tüm oğulları - Vasily, Alexander, Hippolyte, Gregory ve Peter - askerliğini seçtiler, nazik birimlerden mezun oldular ve düşmanlıklara katıldılar. Özellikle, Mikhail G.'nin babası, Rus-Türk savaşı 1805-1806'taki Vatanseverlik Savaşı 1812'ta Fransız anti-koalisyonu 1812'in saflarında savaştı. İki ay boyunca Grigory Chernyaev, Lorraine'deki Luneville şehrinin askeri valisi görevini üstlendi. Orada gelecekteki eşi ile karşılaştı, genç bir Fransız kadın. Daha sonra, sadece dokuz yaşına erişen on sekiz (!) Çocuk sahibi oldular. 1820'te Grigoriy Nikitovich, Tubyshki köyüne istifa edip yerleşti, ancak 1824'te servise geri döndü ve İsmail'e, sonra da Bender'a gönderildi. Misha'nın doğduğu Bendery'de öyleydi - hasta ve zayıf bir çocuk. Pek çok kaynaktan, Mikhail Chernyayev'in doğum yılı 1828 olarak kabul edilir, ancak anılardaki kızı, 1827'te doğduğunu söyleyen babasının doğum sertifikası metnini gösterdi.
İstifadan sonra Chernyaev Sr. ailesiyle birlikte Tubyshki'ye döndü. Misha çocukluk yıllarını babasıyla yakın ilişkide geçirdi - onunla birlikte ata binmeyi, nehirde sal sallamayı, avlanmaya, Ortodoks kilisesinin kurulmasına yardım etmeyi öğrendi. Borodin'in ovalarında ve Smolensk'in duvarları altında savaşan babasından, Michael, hayatı boyunca kendisini ayıran, Anavatan'a karşı bu ateşli aşkı devraldı. Rahibe Mikhail Grigorieviç, bir Rus toprak sahibinin davranış ve görünümündeki tüm özelliklerini göstermesine rağmen, düzgün bir şekilde Rusça konuşmayı öğrenmedi. Fakat onun sayesinde bütün çocuklar kolayca Fransızca biliyorlardı.
1835'ta Chernyaev Sr. tekrar bir iş buldu ve Kiev'e gönderildi. Misha'nın spor salonuna gittiği yerdi ve daha sonra (babasının daha hızlı temperli bir tutumuyla) Mogilev'de çalışmalarına devam etti. 1840'te Grigory Nikitovich, Noble alayında okumak için St. Petersburg'a bir genç gönderdi. Burası, Michael'a sık sık zarar veren sert bir fiziksel egzersiz ve sertleşme sistemi ile ayırt edilen ve daha sonra sağlık ve dayanıklılıkla ilgili hiç bir sorunu olmayan bu yerdeydi. Çalışılan Çernyayev, olağanüstü yeteneklerinin doğasına özenle ve özenle çalıştı ve isminin serbest bırakılması için bir altın tahtaya yazıldı.
1847’te Pavlovski Alayı’nın görevlisine genç bir adam atandı. Asil çocukların çoğu böyle bir amaç için mutluydu - yalnızca imparatorluğun uzak bölgelerinde olmaktan kurtulma değil aynı zamanda savaşlara ve kolay hizmet koşullarına çok nadir katılım söz verdi. Doğuştan bir savaşçı olan Chernyaev, bu durumdan memnun değildi. Askerlerinin aksine, bütün imparatorluğun kaderini taşıyan, Rusya'nın bütün savaşlarına katılan ilk çekimden son çekime kadar merkez illerden “basit” alaylar olduğunu bilerek “basit” orduda hizmet etmeyi hayal etti. Mikhail Grigorievich, Genelkurmay Akademisi'ne girdi ve ardından Genelkurmay Başkanı olarak görev yaptı. Ancak iki ay sonra, Macar kampanyası sırasında devrimi bastırmakta yer alan Malo-Walachsky’nin görevinden ayrılmasında Türklere karşı ya da daha doğrusu Tuna ordusuna gitti.
Daha yüksek bir askeri kurumdan onur ile mezun olan Chernyaev'in, zamanının en iyi okunan ve eğitimli insanlarından biri olduğu belirtilmelidir. Siyasi tezler, ciddi tarihsel yazılar, halk sözleri ve atasözleri, tek kelimeyle, Rus halkının geçmişi olan her şey, inançları ve ruhu ona büyük ilgi uyandırdı. Mikhail Grigorievich, ülkenin tarihini çok iyi biliyordu ve insanların geçmişi hakkında bilgi olmadan, günümüzde onları yönetmenin imkansız olduğunu söyleyerek bu bilgiye büyük önem verdi. Rus-Türk kampanyası sırasında, genç ordunun Caracal şehrindeki süvari savaşına katılma şansı vardı. Chernyaev'in ölümden kaçması şanslı bir şanstı ve daha sonra Genelkurmay'ın bir katılımcısı ve subayı olarak, bu konuda bir savaş raporu hazırlaması talimatı verildi. Egemenliğe düştü ve savaşın ustaca oluşturulmuş tanımına dikkat çekerek “Genç Memuru Dikkat Et” raporunu çizdi.
1854 sonbaharında, Chernyayev'in hizmet verdiği dördüncü kolordu Gorchakov'un emriyle Menshikov'a yardım etmek için Sevastopol'a gönderildi. Sadece Kırım'a ulaştığı zaman, Mikhail Grigorievich, Inkerman savaşının kalınlığına atıldı; bu sırada kendisini askeri yeteneği, kişisel cesareti ve kararlılığı ile ayırt etti. Bu savaş için Chernyaev'e dördüncü dereceden St. Vladimir Emri verildi. Sevastopol savunması sırasında, en tehlikeli misyonları korkusuzca yerine getiren genç bir subay, General Khrulev komutasındaki Malakhov Kurgan'daydı ve Stepan Aleksandrovich yaralandıktan sonra Amiral Nakhimov. Mikhail Grigorievich'in kendisini “gerçek cehennem” olarak adlandırdığı bu korkunç kuşatmanın sekiz ayında, altın bir kılıç, teğmen albay rütbesi ve ciddi bir sarsıntı aldı. Şehri yetkililerin emriyle terk ederken Chernyaev çarşıdaydı ve Kuzey Körfezi'nin geçişi sırasında Rus birliklerinin geri çekilmesini kapsıyordu. Tuhaf bir gerçek - Mikhail Grigorievich, Sevastopol'dan ayrılan son memurlardan biriydi.
Savaştan sonra Chernyaev, üçüncü piyade tümeni genelkurmay başkanı olarak Polonya Krallığı'na gitme emri aldı. O sırada hiçbir ayaklanma ve savaş yoktu ve öngörülmedi ve barışçıl personel faaliyeti Mikhail Grigorievich'e sadece üzüntü ve sıkıntıya neden oldu. On dokuzuncu yüzyılın ikinci yarısında, düşmanlıklara katılmak isteyen Rus subayının iki seçeneği vardı - dağlıkların her zamanki gibi rehberlik ettiği Kafkasya'ya veya göçebelerle çatışmaların devam ettiği Asya imparatorluklarına gitmek. Chernyaev ikinci seçeneği seçti ve yakında kendi isteğine göre cesur ordu, Orenburg Genel Valisi Alexander Katenin'in eline geçti. 1858 yılında Chernyaev, Aral gemileri üzerinde ikinci rütbe Butakov kaptanının kampanyasında yer aldı filotilla nüfusu yerel hanlara karşı isyan eden Kungrad'daki Khiva kasabasına. Küçük bir toprak müfrezesinin başında olan Mikhail Grigoryevich, Syr Darya'nın orta Asya'ya doğru ilerleyen bu seferin geri çekilmesini örtmek zorunda kaldı. Kampanya sırasında, Chernyaev'in bakımı mümkün olduğunca askerlerin zorluklarını hafifletmeye çalıştı. Özellikle, emriyle, askerler, tüfeklerin ve kartuşların yanı sıra, kendileri üzerinde hiçbir şey taşımadılar - diğer her şey develere bindi. Duruşlar sırasında, nöbetçilerin yürüyüşle ısıtılan askerlere, sadece bir saatlik bir dinlenme sonrasında suya girmelerine izin verildi. Ayrıca, Mikhail Grigoryevich ense ve boynu sıcak güneşten koruyan alışılmadık bir başlık tanıttı. Orta Asya'nın boğucu bozkırlarında uzun süreli gezintiler sırasında bu tür "önemsiz şeyler" sayesinde, Chernyaev'in müfrezesi asla hasta ya da geriye gitmedi.
Rus Orta Asya mülklerinin gelişmiş mevkilerindeki iki yıllık süre boyunca Chernyaev, bölgenin yalnızca coğrafi ve fiziki özelliklerini değil, psikolojisini ve aynı zamanda sakinlerinin doğasını da ayrıntılı bir şekilde inceledi. Mikhail Grigoryevich’in Butakov seferinden sonra 1859’un sonunda eski ve deneyimli bir general olan Kont Evdokimov’un emriyle Kafkasya’ya gönderildi. Ve eğer Orenburg bölgesinde bir subay Asya veya "Conquistador" hizmetinin biliminde ustalaştıysa, Kafkasya onu dağ partizanlarına karşı mücadelenin emektarı haline getirdi.
Kafkasya'nın fethinden sonra, üçüncü yılını Genelkurmay Başkanı Alexander Bezak olarak değiştiren memur, tekrar Orenburg bölgesine gönderildi. Belli yıllar boyunca hizmet veren Chernyaev, bir tarihçinin sözlerine göre “Rus DrangnachOsten (Doğu'ya bir saldırı)” ile nitelenen meraklı bir cümleyi doğurdu. Temel düşüncesi, Türkistan’ı Rusya İmparatorluğu’na eklemekti. Ancak, o zamanlar St. Petersburg böyle bir girişime oldukça kayıtsız kaldı ve Mikhail Grigorievich, sömürge idaresinin belli konularındaki üstleriyle ilk ciddi çatışmasını yaşadı. Buna rağmen, duyarlı ve yetenekli bir memura, Sibirya ve Orenburg illeri arasında güçlendirilmiş bir hat inşa etmek için Asya'daki Rusların varlığını güçlendirmek için büyük bir operasyon başlatması talimatı verildi. Sorun, uygulanması için gerçek kölelik ve feodal ekonomiye sahip, derin bir arkaik devlet olan Kokand Hanlığı'ndan bazı bölgelerin geri kazanılması gerektiğiydi. “Özel Batı Sibirya dekolmanı” komutanı atanan Chernyaev, bir imparatorluğa karşı savaşmak ve genişletmek için sevgili görevini memnuniyetle üstlendi.
Dekolte Verniy şehrinde kuruldu - Rus-Kazak askeri kalesi, şimdi Alma-Ata. Bundan kısa bir süre sonra (1864'ta) Mikhail Grigorievich, Aulie-Ata kalesine ve bir süre sonra Chimkent'in büyük kentine girdi. Bu arada, Chimkent'te güçlü bir garnizon vardı, kale güçlü tahkimatlara sahipti ve - haklı olarak - korunamaz olarak kabul edildi. Fakat Rus halkı ne zaman "imkansız" kelimesini biliyordu?
Saldırıya veya saldırıya geçmeden önce, Chernyaev her zaman konumunu kapsamlı bir şekilde düşündü ve başarının sağlanması için askeri iş aklında farklı, daha az algılanan ve sofistike olan önlemlere erişemedi. Garip bir gerçek - Mikhail Grigorievich, tüm sorunları kendi başına çözmeyi tercih eden ve tüm sorumluluğu üstlenmeyi tercih eden askeri konseyler toplamadı. Durumların kamuya açık hale getirilmesini planladığına inandığında, Chernyaev, bilinen iki kişinin kesinlikle kamuya açık olacağı görüşüne bağlı kalarak, ikinci kişiyi bilgilendirdi. Bu açıklamaya göre, Chernyaev her zaman alaycı bir biçimde askeri ofislerin kamusal sırları ve unvanı "sırrı" olan reçetelerden bahsetti.
Kalenin etrafındaki alanı inceledikten sonra, Mikhail Grigorievich, uzun bir kutu şeklinde yapılan ve derin, su dolu bir hendenin üzerine atılan tahta su kaynağını belirtti. Bu su kemeri boyuncaydı ve sonra duvardaki tonozlu açıklıktan sonra, Chernyaev’in savaşçıları şehri ele geçiren ani ve çarpıcı bir darbe ile Shymkent’e sızdı. Dehşete düşmüş savunucular Ruslara karşı hiçbir direnç gösteremediler. Kaleye yapılan cesur saldırı için Mikhail Grigorievich'e üçüncü dereceden Aziz George Emri verildi.
Sonra Chernyaeva'yı imparatorluk boyunca ünlü yapan destan başladı. Chikmenta'nın ele geçirilmesi, Taşkent’in Batı Sibirya dekolmanlarına yol açtı. Bu şehri Mikhail Grigorievich’in görevlerine dahil etmenin yanı sıra, St. Petersburg’dan düzenli olarak sinir mesajlarını aldı. Ancak Chernyaev “rüzgarın yelkenlerinde esiyor” olduğunu hissetti ve bütün gücünü Taşkent'e taşıdı. Güçlü bir direnişe girerek taşındım ve geri döndüm. Ortaya çıkan kayıplara rağmen, bu şehrin ele geçirilmesi Mikhail Grigorievich için sabit bir fikir haline geldi. Chernyaeva'nın başkentten tesadüfen değil, çekildiği unutulmamalıdır - sonuçta, Rus seferleri işletildi ve evlerinden uzakta, çok az güç vardı ve bunların püskürtülmesi imkansızdı. Bununla birlikte, Mikhail Grigorievich'in kendi mantığı vardı - zayıfken düşmanı kalabalıklaştırmak gerekiyor, ya da kendisini geri çekecek, önceki hatalardan sonuç çıkaracak ve imparatorluk ikinci Kafkasya'yı alacak. Taşkent'in kendisi de özel bir durumdu. O zamanki Orta Asya'daki en büyük şehir Kokand'a aitti, ancak Kokand buhara karşı onun için durmadan savaştı. Şehir sürekli elden ele geçti ve sonsuz savaşlardan bıkmış barışçıl bir ticaret ve zanaat insanı olan “Sart” ın yerleşik Özbekleri içinde yaşadı. Yıllar geçtikçe, Taşkent'te “Rusya'nın altına” gitmek isteyenlerden oluşan özel bir “Rus partisi” kuruldu. Chernyaev bu insanların desteğine güvendi.
Taşkent'i ele geçirme denemesinde başarısız olan bir teşebbüsten sonra, Mikhail Grigorievich'e bu yönde herhangi bir işlem yapmama talimatı verildi, ayrı bir mektupta, Savaş Bakanı ona “elindeki yetersiz kuvvetler nedeniyle fırtınaya cesaret etme” cesaretini verdi. Aynı zamanda, gelecek yıl çok sayıda top ve kuşatma silahı ile büyük seferler öngören karargahta geniş çaplı projeler hazırlandı. Ancak hiçbir emir, Rus memurunun ruhunu pasifleştiremezdi. Nisan ayının sonunda, kendi inisiyatifiyle 1865 Chernyaev, savaşçıları kendilerini “Chernyayev” olarak nitelendirdiği takımla birlikte ikinci seyahatinde Chimkent'ten geldi. Güçleri daha sonra iki yüz Kazak, sekiz piyade şirketi ve on silahtan oluşuyordu. Bir süre sonra, iki silah daha ve iki şirket Taşkent'e geldi. Sadece yaklaşık iki bin kişi ve on iki silah. Khanate'nin fiili yöneticisi ve Kokand ordusunun başkomutanı olan Mulla Alimkul, birliklerini inatçı Rus subayına doğru kaydırdı. Molla’nın ordusu muazzam - kırk topçu birliği ve bunlardan on bini düzenli olarak piyade olan kırk bin asker silah ve inşa. Rakipler Niyazbek ile bir araya geldi. İki saatlik savaşta Kokand ordusu tamamen ezildi ve savaşan taktik bir ünite olarak var olmaktan vazgeçen kaçtı. Kokand'ın lideri öldürüldü. Böyle bir beklenmeyen, prensipte imkansız zafer, Taşkent savunucularının saflarında paniğe yol açtı. “Rus Partisi” nin aktif çalışmasına rağmen, “Buhara Partisi”, Taşkent'in Buhara Emirine transferini destekleyenlerin oluşturduğu kentin en önemli siyasi gücü olduğu ortaya çıktı. Sonuç olarak, büyükelçiler sadakat önerisi ile Buhara için şehirden ayrıldılar.
Bu arada, Mikhail Grigorievich’in ayrılması Taşkent’e yaklaştı ve onu besleyen Chirchik Nehri’ni engelleyerek şehre kuşatıldı. Mevcut durumu anlamak için, Taşkent'in yirmi dört kilometre uzunluğunda bir duvarla çevrili olduğuna dikkat etmek önemlidir, garnizonu yaklaşık elli tanesi oldukça modern olan yüz silahlı onbeş binden fazla insandı. Kuşatma varken Chernyaev, büyük bir ordunun toplandığı ve Buhara Hanlığı'nda Taşkent'e gönderildiği bilgisini aldı. Mikhail Grigorievich zor bir durumdaydı. Bir yandan, Buhara emirinin egemen olduğu şehri geri çekip bırakabilir, diğer yandan, Taşkent'in duvarları ve yaklaşmakta olan ordu arasında ezilme tehlikesi altında kalacaktı. Geri çekilme seçeneği Mikhail Grigorievich için kabul edilemezdi, çünkü Rus prestijine yenmek, utandırmak ve zarar vermek anlamına geliyordu. Ve sonra Chernyaev inanılmaz bir küstahlık adımına karar verdi - kentin fırtınası.
Kaleye yapılan klasik saldırı sırasında, saldırganların sayısının savunucu sayısından üç kat daha fazla olması gerektiğine inanılmaktadır. Burada, savunucu sayısı, Rus sayısından sekiz kat daha fazlaydı ve ateş gücünde toplam bir avantaja sahipti. Teknik avantaj ve askeri disiplinde yapılan değişiklikler bile, uyumlaştırmayı korkutucu olmaktan daha fazla terk etti. Ayrıca, Mikhail Grigorievich tüm güçlerini saldırıya atamadı - garnizonlar Kokand yolunda, Nogai-kurgan ve Viyazbek'te kaldı. Saldırının kendisine yalnızca bin asker katıldı - bozkır ve süngü savaşlarında göçebe ve Han savaşlarıyla sertleştirilmiş bin asker.
Saldırı, Haziran 1865'ta sabah saat ikide başladı. Karanlıktaki saldırı sütunları hazırlanan merdivenleri kaleye getirdi. Düşman muhafızı Rusları zaten duvarlara yakın olduklarında keşfetti. Saniyeler içinde merdivenler açıldı ve Chernyaev’in adamları derhal Comlan kapısındaki duvarı ele geçirdi. Bundan kısa bir süre sonra, savaş şehir içinde başladı - Mikhail Grigorievich'in askerleri her şeridi, her sokağı, her kuleyi almak için savaşmak zorunda kaldı. Bazı savunucular öfkeyle savaştı, ancak genel olarak Sarbaz piyadeleri paniğe kapılıp kaçtı ve dar şeritlerde süvariler dönemedi. Sokak savaşları bütün gün sürdü ve ertesi gün sabahı, Ruslar ateş etmeyi bıraktığında kentin teslim olacağını bildiren “onurlu” sakinlerden oluşan bir heyet geldi. Yerel kaleyi havaya uçurmak üzere olan Mikhail Grigorieviç silahı düşürme emrini verdi ve şehir aslında vazgeçti. Chernyaev’in çıkarılmasının kaybı sadece yirmi beş insanın öldüğü, yaklaşık yüz elli kişinin yaralanması ve kabuk çarpmasıyla sonuçlandı.
Saldırı sırasında Mikhail Grigorievich'in kendisinin "ateş aleminin dışına asker gönderemezsiniz" diyerek, savaşın kalınlığında olmayı tercih ettiğini belirtmekte fayda var. Ayrıca ünlü bir cümleye de sahip: “Bir asker tanımayan, savaşın ana silahı bir asker onu başarıyla elden çıkaramaz. Askerle çalışmak, onunla bir hayat yaşayanlar olabilir, onu öğrenmek için değil, çömlek içinde okudu. Geçit töreninde, tüm birlikler aynı, hareket simetrisindeki papalık ve antrenman alanındaki görünüm savaşta sertleşmiş taburlardan daha iyi bir izlenim bırakıyor ”.
“Taşkent Aslanı”, Asyalıların psikolojisini mükemmel bir şekilde biliyordu ve ertesi gün, büyük bir güvenlik olmadan şehir etrafında dolaştı, hamamları ve diğer kamu alanlarını ziyaret etti, Rusların buraya çok uzun zamandır ciddi şekilde geldiklerini gösterdi. Bu arada, sonsuza dek saldırıdan sonraki ilk emri, şehirdeki insan ticareti ve köleliği yasakladı. Dünyanın dört bir yanındaki gazeteler Taşkent’in ele geçirilmesi hakkında yazdı ve bir gecede “On dokuzuncu yüzyılın Yermakı” olarak adlandırılan Chernyaev bir ulusal kahraman oldu. II. İskender ona elmaslarla altın bir kılıç verdi ve onu büyük bir general haline getirdi ve Şubat ayında 1865 Mikhail Grigorievich, Türkistan bölgesinin askeri valisi olarak atandı. Bu alanda, bürokrasinin ve bürokrasinin düşmanı olarak, devlet hazinesinin çıkarlarına gerçek tutumuyla saygı duyarak yorulmadan çalıştı. Yerli nüfusun gelenek ve göreneklerine saygı göstermek, Mihail Grigorieviç'in gönlünü çaba sarf etmeden kazanmasına yardımcı oldu. Kendini yönetmeyi sürdürdü ve sadece dört tercüman ve altı memurun desteğiyle en zengin bölgenin yeni pasifik milyon nüfusunu denetledi. Tüm Chernyaeva yönetim maliyetleri elli bin ruble civarındaydı - çok küçük bir miktar. Askeri valilik görevinde birkaç ay boyunca Mikhail Grigorievich tüm vergileri toplamayı başardı, Taşkent ve Verny arasında iletişim yolları kurdu, düzenli bir posta servisi kurdu ve aynı zamanda konvoy olmadan seyahat etmeyi mümkün kıldı.
Nüfusu patlamasıyla öne çıkan devasa bir Orta Asya topraklarının fethinin büyük harcamalar olmadan Chernyayev tarafından yapıldığına dikkat çekmekte fayda var - iki yıl Chernyayev'in hazineye olan hazinelerinin küçük bir miktar 280 bin ruble maliyeti. Bu arada, neredeyse aynı anda Taşkent'in İngilizler tarafından fethi ile eş zamanlı olarak, İngiliz tahtının birkaç konusunu gözaltına alan Abyssiniyenleri cezalandırmak için bir sefer gerçekleştirildi. Kampanya onlara sekiz milyon liraya mal oldu ve seferi başkanı amir Nepir'in başarılı bir şekilde bitmesi için Lord unvanı ve büyük bir emekli maaşı verildi. Rus hükümeti Çernyayev'i kendine has bir şekilde ödüllendirdi - Taşkent’in ele geçirilmesi ve Rusların Asya’da tanıtılması “Büyük Oyun” olarak adlandırılmaya başlandı. Rus askerlerinin Türkistan üzerinden derhal Hindistan'a gideceğinden korkan İngiltere, Rus diplomatik bakanlığına protesto notu gönderdi. Buna karşılık, Savaş Bakanı Milutin, Chernyaev’in emirlere itaatsizlik etmesinden son derece memnuniyetsizdi, Rusya Dışişleri Bakanlığı tarafından yankılandı - onurlandırmak ve şeref duymak için buradayız. Buhara ile ilişkiler de keskin bir şekilde keskinleşti. Sonuç olarak, on üç yıl boyunca sürekli mücadele eden ve St. Petersburg'da güçlü bir yoldaşı bulunmayan otuz sekiz yaşında bir general görevden alındı. 1866'te Dmitry Romanovsky, Türkistan bölgesinin yeni valisi olarak atandı.
Petersburg’a bir muharebe subayı yerleştirildi ve yıllık emekli aylığı için 430’ten memnun kalmadıysa, bir yasaları özenle incelemeye başladı. Yakında zekice gösterimle çalışma hakkı için açık bir sınavdan geçti. Amacı, bir noter ofisini açmak ve Orta Asya meseleleri konusunda "danışmanlık" yapmaktı, ancak birdenbire Chernyaev, jandarma şefi olan Kont Shuvalov'dan bir uyarı aldı: "Sizin için değil - buna değmez!" Bu yasaklamadan sonra, Mikhail Grigorievich yıllarca süren şiddetli ahlaki acılar ve yorgunluktan kaçındı. Sadece 1873'te, St. Petersburg'da yayınlanan ve Rus gazetesi işine katılmaya karar veren muhafazakar organı (Russian World) satın aldı. Bu arada, yayın, Mikhail Grigorievich'in Kafkasya'da arkadaş olduğu başka bir muhalefet general Rostislav Fadeev'den ilham aldı. Chernyaev'in kendisi iç siyasetle pek ilgilenmiyordu, ancak Petersburg diplomasisinin ve askeri rahip rejiminin kurbanı olarak, bürokrasiye ve yabancılara karşı çıkan Ivan Aksakov liderliğinde Moskova Slavofilik vatanseverlerin çemberinin çıkarlarını paylaştı.
1875 yılı, Avrupa'daki Slav duygularının doruk noktasıydı - Balkanlarda yaşayan Slav halkları, Türk yönetiminden kendilerini kurtarmaya karar verdiler ve Rus halkı duyarlılığı Slav kardeşleri destekledi. Mikhail Grigorievich bir kerede Slav ayaklanmalarında imparatorluğun dost ülkeler halkasını yaratma şansını gördü. Bu konuda Chernyaev, kısa bir süre sonra ofisine davet eden Sırp hükümeti ile iletişim kurmaya başladı. Yurtiçi bürokratlar generali durdurmak istedi, ancak orada - 1876 yazında Chernyaev zaten Belgrad'daydı. Burada, Taşkent’in ele geçirilmesinden sonra bile, Mikhail Grigorievich’in Antonina Alexandrovna von Wulfert ile evlendiği ve Sırbistan’a giderken, yalnızca başarılı bir şekilde başlattığı gazete işini değil aynı zamanda sevdiği ailesini bıraktığı da belirtilmelidir.
Asiler Sırplar Çernyayev'i derhal küçük ordusunun komutanı olarak atadı. Geçmişte ünlü bir kahramanın Sırpları savaşa sokacağını duyunca çok sayıda Rus gönüllü ona gitti. Aslında Sırp isyanı, Rus ulusal projesinin bir unsuru haline geldi. Komutanın kendisi Rusya'dan işe alım konusunda yazdı: “Benim askeri idealim gönüllüler. İlişkiler içten, eşit, doğrudan ve görkemli değildir. Aslanlar gibi savaşmak. Belgrad'dan ayrılmadan önce bütün zaman boyunca benimle ilgili tek bir itaatsizlik ya da hoşnutsuzluk vakası yoktu. Tüm siparişler özveriyle, sorgusuzca ve doğru bir şekilde yerine getirildi ... Sırbistan'daki gönüllüler, yüz bininci Taşkent'i aldığım aynı Kortesov takımıydı. Savaş sırasında dikkat çekici dövüşçüler ortaya çıktı ... Ne kadar zaman geçerse geçsin, her biriyle içten bir zevkle buluşacağım. ” Sırp müfrezelerinin başındaki Mikhail Grigorievich, dört uzun aydır, en son askeri teçhizat modelleri ve iyi eğitimli Türk birlikleri ile donanmış çok daha fazla sayıda saldırı düzenledi. Örnek olarak, savaşın sadece az bilinen bir bölümünü alıntılamakta fayda var. Aleksintse'deki pozisyonunun çok önemli olduğunu düşünen Chernyaev, Türk kuvvetleri Shumatov'a vermeme kararı aldı. Düşman, bütün bir bölünmenin bir parçası olarak bu küçük kaleye taşındı. Mikhail Grigorievich, “fethetmek veya ölmek” kuralını takip ederek umutsuz bir harekete karar verdi; Geri çekilememesi, savunuculara cesaret verdi - ilk saldırı daha sonra ikincisi geri çekildi. Üçüncü saldırı sırasında, el ele savaş başladı. Çernyayev'in yanında, kendi elleriyle toplar üzerinde kalenin komutanı düştü. Son anda, Türkler titredi ve kaçtı. Kayıpları muazzamdı, hatırlamalara göre, kalenin etrafındaki tüm alan kırmızı fes ile kaplıydı.
Rus gönüllüler Slavophiles'in hayalini kurduğu Slavların ordusu olmasa da, Rus hükümetini Balkanlardaki olaylara müdahale etmeye zorladılar. Sırbistan son güçlerini zorladığında, Rus İmparatorluğu Türklerden bir ateşkes istedi. O zamanlar uluslararası bir Slavism kült figürü haline gelen Mikhail Grigorieviç, elinden gelen her şeyi yaptı ve Prag'a bıraktı. Amacı yerel Slav örgütleriyle orada buluşmaktı. Bununla birlikte, Avusturya-Macaristan hükümeti, sorunlu bir Slav nüfusu bulunan bölgedeki Çernyaev'in ortaya çıkması ile ölüm korkuyordu. Komutan, ülkeyi derhal terk etme isteği aldı. Avusturyalıların korkusu öyle büyüktü ki, Mikhail Grigorievich’in yaşadığı otel topçudaydı. İstasyona bütün bir filo eşlik etti ve polisten ayrılması onunla birlikte sınıra kadar sürdü.
Türkiye ile Sırbistan arasında bir ateşkes ilanından altı ay sonra Chernyaev, denizaşırı topraklara yöneldi. Avrupa'nın her yerini gezdikten sonra, Gladstone liderliğindeki muhalefet liderlerinin ateşli bir sempati ifade ederek onu bir ziyafetle onurlandırdığı İngiltere'yi ziyaret etti. Sadece 1877'in baharında, Mikhail Grigorievich memleketine geri dönme izni aldı. Yeni Rus-Türk savaşının başlamasından üç gün sonra ülkeye döndü.
Orduya girmek için, Chernyaev tekrar servise kaydoldu, ancak Büyük Dük Nikolai Nikolayevich'in iki kez imparatoru Mikhail Grigorievich'i karargahının şefi olarak tayin etmesini temyize götürmesine rağmen Avrupa tiyatrosuna gönderilmedi. Sonra Chernyaev Kafkasya'ya gitti, ama orada bile deneyimli askeri görevliler hiçbir görev alamadılar ve savaş sırasında kedere katlanmış silahlarla oturmak zorunda kaldılar, Rus birliklerinin tüm hatalarına ve başarısızlıklarına şahit oldular.
Chernyayev'in hayatındaki değişimler, İmparator III. Devletin kişisel seçimine göre, Mikhail Grigorievich, yine Genelkurmay Başkanlığı tarafından "il yönetiminde hareket etmek, böylece bu eteklerin Rusya için bir yük olmayacağı, ancak onun yararına olacaktı" şeklinde karar verdi. Bu atamanın bir dizi faktöre bağlı olduğu belirtilmelidir - Genel Vali'nin örgütlenmesinde sivil idarenin maliyeti bir milyon rubleye ulaştı ve asker sayısı bölge açısından maddi açıdan ağırlaşacak kadar arttı. Nüfus tabula rasa (“temiz tahta”) olarak kabul edildi ve Avrupa medeniyetinin tüm bilgileri (klasik spor salonuna kadar) Asya halkları arasında yayılmaya başladı. Tüm bunlar bölgenin doğal büyümesinin durmasına ve gelir yerine ülkenin en zengin bölgelerinden birinin devlete zarar vermeye başlamasına neden oldu.
1883'in başında Mikhail Grigorievich hizmet yerine geldi ve göreve başladı. Bu kez sadece iki yıl boyunca genel vali olarak görev yaptı (Şubat 1884’a kadar), ancak çok şey yapmayı başardı. Kendisine emanet edilen topraklarda seyahat eden zamanın önemli bir bölümünü ayıran Chernyaev, devlet hazinesinin masraflarını yarım milyon ruble kadar düşürdü. Bunu başarmak için, gereksiz Aral filosunun kaldırılması, askerlerin bir kısmının azaltılması ve askerlerin gıda sisteminin değiştirilmesiyle başarıldı. Ayrıca, on beş kilometre uzunluğundaki Syr Darya'dan, otuz beş bin dessiatinayı sulamaya izin veren Hocent'in yakınında bir kanal kazıldı. Perovsk yakınlarındaki Chernyayev tarafından başka bir kanal daha yürütüldü. Yirmi beş kilometre uzunluğunda, yüz bin dessiatini araziyi sulayabiliyordu. Orta Asya'daki bu tür sulama işleri, susuz bozkır çöllerini verimli alanlara dönüştürmek, bölgenin verimliliğini arttırmak ve bunun sonucunda karlılığını artırmak için büyük öneme sahipti.
Orta Asya'nın sahip olduğu Rusya'nın cihazı, daha önce olduğu gibi, Hindistan'daki İngilizlerin çıkarları için bir tehdit oluşturuyordu. Elbette, İngilizler, rüzgarın nerden esidiğini hemen anladılar ve hoşlanmadıkları bir kişiyi çıkarmak için ellerinden geleni yaptılar. Belirleyici faktör, İngiliz fikirli Afganların Chernyaev'in destek sağlamak için gerekli olduğunu düşündüğü Rus Buharialılara karşı gösterdiği performanstı. Bu konuda, Savaş Bakanı ile bir başka ihtilafı vardı ve Mikhail Grigorievich bu kez nihayet tekrar denize atıldı.
Türkistan'dan ayrılmak ve dahası saldırgan ve sert bir biçimde yapılan halkla ilişkilere katılmayı reddetmek, eski savaşçının ruhuna ağır baskı uyguladı. Askeri konsey üyesi olarak atandı, ancak toplantılara bile çağrılmadı. Tecrübesiz huzursuzluktan biraz kurtulmak ve dinlenmek için Chernyaev uzun bir yolculuğa çıktı ve Asya'yı deniz yoluyla gezdikten sonra Japonya'yı ziyaret etti (akıllıca doğu İngiltere'deki yerini öngördü) ve Sibirya'dan geri döndü. İç ve dış politikanın kayıtsız bir izleyicisi olmak istemeyen Mikhail Grigorievich, çok çeşitli konularda yazılar yazmaya başladı. Mart ayında, Novy Vremeni'deki 1886, komutanının Hazar Demiryolunun yapım aşamasında sayısız eksikliğini işaret ettiği bir sonraki çalışmasını yayınladı. Daha sonra yürütülen Taşkent-Orenburg hattı, Chernyayev’in kararlarının doğruluğunu onayladı, ancak ordunun içeriği yarısından fazlasını kaybettiğinden, rezervine indirgendi.
Çok sayıdaki genç ailesinin kaderi hakkında endişelenen (generalin yedi çocuğu vardı) Mikhail Grigorievich, imparatora, basılan kelimeye dokunmamaya söz vererek, korkunç mali durumuna “bakma” talebi ile temyiz etti. Egemen, tekrar eski askeri savaşçıya atanan ve savaşın sonuna kadar üye kaldığı eski savaşçının dilekçesine uyuyordu.
Son yıllarda, Chernyaev aile mülkü Tubyshki'nin aranjmanını yaptı. Orada özenle yeni evler inşa etti, ağaçlar dikti, yollar açtı, çiftliğin bütün ayrıntılarına daldı. Babasının elleriyle dikilen Ortodoks kilisesinin yanında, Mikhail Grigorievich, papağan okulu için güçlü bir kulübe inşa etti ve önünde köylü çocuklar için çeşitli jimnastik aletleri kurdu. Köylüler kendi başlarına tüm ihtiyaçları ile Chernyaev'e gittiler, hatta tıbbi yardıma döndüler. Ve mümkün olduğunca yaşlı askeri adam herkese yardım etmeye çalıştı. Sitede yaz aylarında, kış için Chernyaev St. Petersburg'a döndü. Boş zamanını sevgili vatanının geçmişini tarif eden tarihi eserleri okumaya adadı.
Haziran ayında, 1898 Chernyaev, Smolensk duvarcılarını Tubyshki'ye çağırdılar ve kilisenin yakınındaki son sığınaklarını yapmalarını istedi ve ağaçların altında bir sandalyede oturarak işi denetledi. Ağustos ayında Mikhail Grigorievich, II. Alexander anıtının açılışında yer almak üzere Moskova'da bir araya geldi. Ancak, bu umutların gerçekleşmesi hedeflenmedi. Ağustos 16 gecesi, Chernyaev kırık bir kalpten öldü. Yetenekli savaşçı, kendisini "askerlerin onuru olmadan, tabutun arkasında ve ölümün anlamından mahrum eden mezarın üzerinde hiçbir fark olmadan" gömmek zorunda kaldı. Mikhail Grigorievich'in cenazesinde kaderin iradesiyle, Anavatan'a yaptığı olağanüstü hizmetleri inatla inkar eden resmi makamların temsilcileri yoktu. Chernyaev, yalnızca akrabalarının ve onu uzun zamandır kahramanlarının içine sokan insan kalabalığının varlığında, mezara indirdi.
Biyografik kompozisyonun materyallerine göre A. Mikhailov "Mikhail Grigorievich Chernyaev" ve site http://www.vostlit.info/.