Kurumsal Devrimci Parti yeniden iktidarda
Meksika’da 79 milyon seçmen, 1 Temmuz’da, devlet başkanını, 500 milletvekilini, 128 senatörü, 6 eyalet başkanını ve başkent Meksiko belediye başkanını seçti. Kurumsal Devrimci Parti (PRI) adayı Peno Nieto yüzde 38 oy ile devlet başkanı seçildi. Rakibi merkez-sol adayı Lopez Obrador yüzde 31 oy aldı. 12 yıldan beri iktidarda olan sağcı parti Milli Harekât Partisi (PAN) büyük bir yenilgiye uğradı.
Kurumsal Devrimci Parti’nin yeniden iktidar olması biraz şaşırtıcı. 1910-1917 Meksika Devrimi’ne bağlı olduğunu iddia eden Kurumsal Devrimci Parti, 1929’dan 2000’e kadar, yani 71 yıl boyunca tek başına hüküm sürdü. 1930’lu yıllarda Başkan Cardenas döneminde petrol şirketlerini devletleştirdi. Ancak Kurumsal Devrimci Parti iktidarı, 1990’lı yıllarda birçok özelleştirme yapmış; baskıcı, yolsuzluklara bulaşmış ve çıkar çevrelerinin iktidarı olmuştu.
Yeni seçilen başkan, Kurumsal Devrimci Parti’nin artık “yeni” bir oluşum olduğunu söyledi ve demokratik kurallara çok saygılı olduğunu iddia etti. Kurumsal Devrimci Parti’nin yeniden seçilmesi 2009’daki seçimlerde 31 eyaletten 20’nin yeniden kazanılması ve bu sonucu, son seçimlerde bir sıçrama tahtası olarak kullanılmasıyla gerçekleşti. Yeni başkan, medyanın da büyük desteğini almıştı. Örneğin İngiliz The Guardian gazetesi, Kurumsal Devrimci Parti’nin Televisia medya grubu ile gizli anlaşma yaptığını ve bu medya grubunun Pena Nieto’yu destekleyip rakibini karaladığını yazdı. Bu çirkin kampanya en sonunda öğrencilerin tepkisine yol açtı ve 150 bin öğrenci Meksiko’nun en büyük meydanında Kurumsal Devrimci Parti’yi protesto etmek için dev bir gösteri tertiplemişti.
Milli Harekât Partisi’ne karşı tepkilerin artmasının ve Kurumsal Devrimci Parti’nin yeniden geri gelmesinin esas nedeni ekonomik ve toplumsal durumun çok kötüye gitmesidir. Meksika nüfusunun yarıya yakını günde 2 dolar ile geçinmek zorunda. 1992’de ABD ve Kanada ile yapılan gümrük birliği, zenginlerin daha çok zengin olmasına yaradı. Örneğin Carlos Slim, cep telefon şirketleri sayesinde dünyanın en zengini olabildi. Ama Meksika ekonomisini tamamen ABD’ye bağımlı hale getirdi. ABD’deki 2008-2009 ekonomik durgunluğu, Meksika’yı çok kötü vurdu ve ekonomik büyümeyi baltalayıp işsizliği önemli boyutlarda artırdı.
Meksika’nın bir başka belası ise uyuşturucu çetelerinin boyutları ve yol açtıkları güvensizlik ortamı. 2000’deki hükümet değişikliği Kurumsal Devrimci Parti ile uyuşturucu kartelleri (çeteleri) arasındaki mevcut durumu bozdu. Milli Harekât Partisi, ABD’nin akıl hocalığı ile uyuşturucu çetelerinin etkilerini silahlı baskı yöntemleriyle azaltmaya çalıştı. Bilanço çok olumsuz oldu. Çeteler etkilerini daha da artırmakla kalmadı, çetelerin barbarlığına polis ve ordunun barbarlığı eklendi. Suçsuz sivillerin ortasında taraflar karşılıklı yaylım ateşi açmaktan bile çekinmediler. Şimdi kamuoyunun önemli bir kısmı, ordu ile çetelerin bir birinden farkı olmadığı görüşünde. Geçen yıl çok tanınmış bir şairin oğlunun çeteler tarafından öldürülmesinden sonra babası, 6 yıl içerisinde 60 bin kişinin katledilmesi yol açan neredeyse bir iç savaşa dönüşen bu duruma son vermek için bir “Barış Hareketi” başlatıldı.
Ülkeyi ekonomik krizden kurtarmak için büyük partilerin başkan adaylarının temel önerileri; patronların emekçileri daha kolay işten çıkarabilmeleri için yeni yasalar, zenginlerin vergi yükünü azaltmak ve kamu kuruluşu olan petrol şirketi Pemex’in özelleştirilmesi oldu. Tabi tüm bu saldırılar şimdi Kurumsal Devrimci Parti tarafından uygulanacak ve zenginler ile yoksullar arasında var olan uçurum daha da büyüyecek.
Toplumda can güvenliğinin olmayışı ve polisin yolsuzluklarına son verme konusunda Kurumsal Devrimci Parti kendini çok muğlak önerilerle kendini sınırlı tuttu ve genel hatlarıyla Milli Harekât Partisi ’nin siyasetini devam ettireceği görülüyor. Milli Harekât Partisi’nin üst düzey kadrolarının bir kısmının Kurumsal Devrimci Parti’ye geçmiş olması bunun bir belirtisi. Yani Meksika toplumunun temel sorunlarını çözmek için ciddi girişimlerde bulunulmayacağı görülüyor. LO (07.07.2012)