Pilotluk, sürekli eğitim ve kendini geliştirmeyi zaruri kılan, yüksek sorumluluk ve dikkat gerektiren prestijli bir meslektir. Özellikle pilotluk mesleğini ticari uçuşlarda kariyer olarak sürdüren pilotların, yılın 365 günü ve günün 24 saati uçuşlar gerçekleşebileceğinden dolayı çok düzenli bir mesai uygulaması bulunmamaktadır.
Pilot; hobi, hususi veya profesyonel olarak bir hava aracını kullanan, sevk ve idaresini üstlenen demektir. Hobi olarak uçmak için sadece bir hususi pilot lisansına (PPL-Private Pilot License) sahip olmanız yeterliyken geçiminizi pilot olarak sağlamak istemeniz halinde, hususi pilot lisanslarına yönelik uçuş eğitiminden veya sınavından ayrı olarak ticari seviyede bir lisansa yani ‘Ticari Pilot Lisansı’na (CPL-Commercial Pilot License) ihtiyacınız olacaktır. Eğer Havayolu Nakliye Pilotu olarak çalışmak isterseniz bu kez sahip olmanız gereken lisans ‘Havayolu Nakliye Pilotu Lisansıdır’ (ATPL-Airline Transportation Pilot Licence).
Pilotluk, sürekli eğitim ve kendini geliştirmeyi zaruri kılan, yüksek sorumluluk ve dikkat gerektiren prestijli bir meslektir. Özellikle pilotluk mesleğini ticari uçuşlarda kariyer olarak sürdüren pilotların, yılın 365 günü ve günün 24 saati uçuşlar gerçekleşebileceğinden dolayı çok düzenli bir mesai uygulaması bulunmamaktadır.
Bununla birlikte pilotların görev süreleri; günlük, haftalık, aylık, üç aylık ve yıllık olarak sınırlandırılmıştır. Uçuş görev ve dinlenme süreleri, ilgili yasal talimatlar doğrultusunda düzenlenmektedir. Bu prestijli meslek, zorluğunun yanı sıra yüksek bir gelir ve stres potansiyeline de sahiptir.
Havayolu pilotluğuna giden uzun ve yoğun bir eğitim dönemi, bu işe gönül verenlerin kat etmek zorunda olduğu zorlu bir süreçtir. Pilot olduktan sonra sahip olunan Uçuş Lisansı ile birlikte Sağlık Sertifikası her sene yenilenmek zorundadır. Sahip olunması gereken en temel lisanslar ve sertifikalar aşağıdadır.
PPL Hususi Pilot Lisansı
CPL Ticari Pilot Lisansı
IR Aletli Uçuş Yetki Lisansı
ATPL Havayolu Nakliye Pilotu Lisansı
MCC Çok Mürettebat Koordinasyon Eğitimi
Birinci Sınıf Sağlık Sertifikası
Tüm uçuş eğitimleri, ulusal ve uluslararası mevzuata göre “Onaylı Eğitim Organizasyonları” (ATO-Approved Training Organization) tarafından verilmek zorundadır.
Temel pilotaj uçuş eğitimi veren ve sivil havacılık otoritesi tarafından yetkilendirilen, ulusal ve uluslararası düzenlemeler çerçevesinde belirlenen esaslara uygun olarak, ticari hava işletmecileri, genel ve spor havacılık işletmecileri için pilot yetiştiren onaylı ve yetkili bu organizasyonlar, genel olarak Uçuş Eğitim Organizasyonu “Flight Training Organization” (FTO) olarak adlandırılır.
Temel pilotaj eğitiminin devamında ayrıca “Tip İntibakı ” (Type Rating) eğitimi gerektiren herhangi bir uçakta (Boeing-737, Airbus-320 vb.) pilotluk eğitimi veren kuruluşlar, sivil havacılık otoritesi tarafından yetkilendirilerek “Tip İntibak Eğitimi Organizasyonu” (TRTO – Type Rating Training Organizations) olarak adlandırılır.
Pilotluğun, sürekli eğitim ve kendini geliştirmeyi zaruri kılan, yüksek sorumluluk ve dikkat gerektiren bir meslek olduğunu belirtmiştik. İşte tam da bu nedenden dolayı pilotların eğitimleri ve yıllık eğitim tazelemeleri (recurrent) çok önemlidir.
Mevcut mevzuata göre oldukça detaylı ve yoğun olarak planlanan ve uygulanan eğitimler oldukça yeterli gözükmektedir. Fakat gerçekten etkin midir?
Teknolojinin zamanla yarıştığı her sektörde olduğu gibi, havacılık eğitimi de süratle bilişim sistemlerindeki gelişmelerden nasibini almıştır. Hazırlanan eğitim videoları, bilgisayar tabanlı eğitim simülasyonları, sınav soru bankaları, uzaktan eğitimler birbirinden gelişmiş platformlarda kısa sürelerde pilotların yetişmesi için yer ve uçuş eğitimlerinde kullanılmaktadır. Öyle ki temel pilotaj eğitiminden itibaren pilot adayları uçuş eğitim organizasyonlarının sağladığı uzaktan eğitim olanakları ve soru bilgi bankaları ile tanışmakta ve neredeyse hiçbir öğretmen ile birebir klasik bir ders yapmadan eğitim almakta yine dijital ortamlardaki çok şıklı test sınav sistemleri ile dersleri
geçmektedirler.
Mevcut dijital eğitim programlarını geçerek pilot olan uçucular yine “Tip İntibakı” denilen havayolu nakliye uçaklarına da aynı yöntemlerle intibak etmektedirler.
İntibak eğitimini alan pilotlar her sene tazeleme eğitimleri öncesi kendilerine atanan uzaktan eğitimleri tamamlamak ve sınavlarına girmek sureti ile taze kalmaktadırlar.
Uçuş eğitim videoları, bilgisayar tabanlı eğitim simülasyonları, sınav soru bankaları ve birbirinden gelişmiş platformlardaki uzaktan eğitimlere bir itirazımız yok. Fakat bu süreçlerde yeterli yüz yüze eğitimin eksikliğini ve verilen tazeleme eğitimlerinin veriliş usullerinin yeterliliğini sorguluyoruz. Çünkü bu meslek sadece ilgili kitaplar okunarak, bir takım soruları fotografik hafıza teknikleri ile ezberleyerek, usulleri dijital ortamda yaşanarak yapılacak bir iş
değildir.
Havacılıkta eğitim kitapları ve eğitim kaynakları genellikle İngilizce olarak sunulmaktadır. Her ne kadar tüm pilotlar ve pilot adayları İngilizce açısından yeterlilikleri muhtelif sınavlarla ölçülmüş olsalar bile ana dili İngilizce olmayan ve çok farklı kaynaklardan İngilizce öğrenmiş olan pilotlar zaman zaman okudukları bilgileri farklı anlamlarda yorumlayabilmektedirler. Bu nedenle havacılık eğitim kaynakları işin özünü kaçırmayacak kadar mutlaka Türkçe ile desteklenmelidir.
Pilotluk mesleği doğası gereği sıfır hata ile çalışılması gereken bir iştir. Öğrenilmesi, idame ettirmesi, tazelenmesi ve güncellenmesi gereken çok fazla konu vardır. Her şeyden önce temel pilotaj bilgileri, genel uçak-sistem bilgisi, uçuş prosedürleri, uluslararası mevzuat, haberleşme, uçuş planlama-seyrüsefer ve performans, insan performansı, alet uçuşu bilgisi, ağırlık ve denge, meteoroloji, radyo seyrüsefer vb. temel hususlar içselleştirilerek öğrenilmelidir. Bu kadar yoğun bilgi elbette bilişim teknolojileri ile takviye edilerek verilmelidir. Fakat sıfır hata ile uygulama seviyesinde alınması gereken bu eğitimi sadece teknolojinin ve pilot adayının üzerine yıkmak onun kabiliyet zekâ ve çabasına bırakmak ne kadar sağlıklıdır?
Devamı M5 Dergisi Nisan 2019 Sayısında…