Afganistan'ı Bölme Kararı Alındı...
Rusya, Çin ve Orta Asya devletleri, İslam”ın ve şiddetin Sovyet sonrası kurulan bölgelere sızmasını engellemek Afganistan”ın kuzeyinde “tampon devletçikler” kurma planları yapıyor.
Rusya’dan Afganistan’ı bölme kararı
Geçtiğimiz hafta Tacikistan'ın Hucand kentinde Şangay Beşlisi ülkelerinin savunma bakanları bir toplantı gerçekleştirdi.
Katılımcı bakanlar Şangay ülkelerinin bölgesel istikrarın korunması yönündeki önemini içeren konuşmalar yaptı.
Rusya savunma bakanı Sergey Shoigu yaptığı konuşmada “ Uluslararası terörist ve radikal İslami yapıların Afganistan'daki faaliyetlerine şahit olduğumuz sürece Batı'nın bu ülkeye istikrar getirilebileceği yönündeki iyimserliğini paylaşmıyoruz” derken Şangay Beşlisi hakkında “Şangay İşbirliği Örgütü bize göre sadece Orta Asya'nın değil Doğu'nun da en önemli yapılarından biri haline geliyor” açıklamasında bulundu.
Toplantıda ortaya konulan en önemli öneri, bölgesel ülkelerin Afganistan'ın kuzeyinde siyasal ağırlığı olan kişi ya da grupları güçlendirerek, ülkedeki istikrarsızlığın Orta Asya ve Rusya'ya sıçramasını engellemek oldu.
Rusya'nın Nezavisimaya isimli gazetesinde askeri ve diplomatik kaynaklardan yararlanılarak yapılan habere göre; Rusya ve Şangay'daki müttefikleri, uluslararası güçlerin Afganistan'dan çekilmesinin ardından, Sovyet sonrası kurulan ülkelerin sınırlarında bölgesel tampon yapılanmaların kurulmasına karar verdiği aktarıldı.
Tacikistan'ın UzMetronom yayım organında yer alan bir analiz de Rus gazetesinin haberini onaylarken Afganistan'ın kuzeyinde ‘tampon devletçikler' kurma planına yer verdi. Analiz de planın detayları şöyle aktarılıyor; “Öncelikle Şangay Beşlisi, Afganistan'ın sorunlarını NATO ve ABD ile görüşme yoluna gidecek. Bu görüşmeler kapsamında Şangay'a üye ülkelerin yetkisini kullanarak Afganistan'ın kuzeyinde bir tampon bölge kurulması ele alınacak”.
Rus gazetesi Nezavisimaya aynı haberde Afganistan devlet başkanı yardımcısı Raşid Dostum'un 2015 yılı başında Kazakistan ve Özbekistan'a ziyaretler gerçekleştirdiğini ve bu ziyaretler sırasında ‘tampon devletçikler' planının görüşüldüğünü aktardı.
Amerika'nın önde gelen düşünce kuruluşlarından Jamestown'da yayımlanan bir analizde Igor Rotar konuyu şu şekilde değerlendirdi:
1990'ların başında yapılana benzer bir şekilde, Özbek yetkililer Afganistan'ın Özbek yoğunluklu bölgesinde bir tampon devlet kurulmasına sıcak bakacaktır. Afgan hükümetine yakın Özbek siyaset bilimci Rafik Seyfulin “Dostum Afganistan'daki en seküler siyasetçilerden biridir. Politikaları Orta Asya devlet yetkilileri için de uygundur. Hiç kimse sınırlarında Taliban'ı görmek istemez” demiştir.
Rusya Doğu Çalışmaları Enstitüsü'nden Alexander Knyazev Jamestown'a konu hakkında “ABD askerlerinin çekilmesinin ardından Afganistan'ın etnik temele dayanan devletlere yarılması kuvvetle muhtemeldir. Dostum'un da Kazak ve Özbek yetkililerle, Afganistan'ın Özbek bölgesinde fiilen bağımsız bir devlet kurulması fikrini görüşmüş olması imkan dahilinde” açıklamasında bulundu.
Şu anda görüşme ve tartışma aşamasında olan Afganistan'ın etnik devletçiklere bölünmesi fikri Rusya'nın Suriye'de ateşlediği ve ileride genişletmeyi planladığı yayılmacılık siyasetinin bir göstergesi olarak karşımıza çıkmakta.