Dünyanın birçok yerinde bulunan kırlangıçkuyruklar yaklaşık 560 türe sahip bir kelebek ailesidir. İsimlerini, bazı türlerin kanatlarının altındaki kuyruğa benzer uzantılardan alırlar. Çoğunlukla tropik bölgelerde yaşarlar. Kanatları genellikle parlak siyah, mavi ve yeşil renkte olup üzerlerinde sarı, turuncu, kırmızı, yeşil ve mavi benekler bulunur. Bu renkler dişi ya da erkek olmalarına ve mevsime göre değişebilir. Birçok türü kanat şekillerini, renklerini ve desenlerini zehirli kelebek türlerine benzeterek avcılarını korkutur.
Kırlangıçkuyruklar da diğer kelebekler gibi çiçeklerden topladıkları bal özüyle beslenir.
Türkiye’nin farklı bölgelerinde kırlangıçkuyruk ailesinden birçok kelebek türü bulunur. İşte bu türlerden bazıları:
Kırlangıçkuyruk Kelebeği
Kırlangıçkuyruk kelebekleri Avrupa’daki birçok ülkede, Akdeniz kıyılarında, Asya ülkelerinde ve Kuzey Amerika’da yaşar. Türkiye’de ise Marmara, Ege, Akdeniz, Trakya ve İç Anadolu bölgelerinde bulunurlar. Kanat açıklıkları 65-80 mm arasındadır. Kanatlarında siyah çizgilerle çevrili, sarı renkte büyük açıklıklar bulunur. Kanatlarının altında mavi ve kırmızı benekler vardır, üst kısım ise siyah damarlarla bölünmüştür. Kanatlarının uç kısmında kuyruğa benzer yapılar vardır. Kırlangıçkuyruk kelebeklerinin kuyruğa benzer yapıları, erik ve kaplan kırlangıçkuyruk kelebeklerinkinden daha kısadır.
Kozadan çıkmış kırlangıçkuyruk kelebeği
Erik Kırlangıçkuyruk Kelebeği
Erik kırlangıçkuyruk kelebeği
Erik kırlangıçkuyruk kelebekleri Avrupa, Asya ve Türkiye’nin birçok yerinde yaşar. Kanat açıklıkları erkeklerde 76-82 mm, dişilerde ise 80-86 mm arasındadır. Yavaş ve süzülerek uçarlar. Alpler’de 2000 m yükseklikte bulunabilirler. Kanatları krem ya da açık sarı renkte olup üzerlerinde kaplan postuna benzeyen siyah çizgileri bulunur. Genellikle çakal eriğinin bulunduğu yerlerde, açık ormanlık alanlarda, meyve bahçelerinde ve şehirlerde yaşarlar. Ömürleri 2-3 haftadır. Kırlangıçkuyruk ailesi arasında en uzun kuyruğa benzer yapıya sahip olan türdür.
Parlak renkli larvaları yapraklarla beslenir. Sahip oldukları koku bezleriyse düşmanlarına karşı kötü koku salgılamalarını sağlar.
Kaplan Kırlangıçkuyruk Kelebeği
Kaplan kırlangıçkuyruk kelebekleri Güney Amerika, Kuzey Afrika, Asya ve Orta Doğu’da bulunur. Türkiye’de ise Ege, Güneydoğu Anadolu ve Akdeniz bölgelerinde yaşarlar. Büyük kelebeklerdendir. Kanatları sarımsı renkte olup kanatları üzerlerinde kaplan postuna benzer siyah şeritler bulunur. Kanatlarının üst görünümü ile alt görünümü birbirine çok benzer. Kanatlarının altında diğer kırlangıçkuyruklarda olduğu gibi kuyruğa benzeyen yapılar vardır. Kırlangıçkuyruk kelebekleri ve erik kırlangıçkuyruk kelebeklerinden farklı olarak antenlerinin uçları beyazdır. Yol kenarlarında, açık yamaçlarda, vadi, taşlık ve kayalık alanlarda yaşarlar.
Kaplan kırlangıçkuyruk kelebeği
Kırlangıçkuyrukların Dünya Doğayı Koruma Birliği (IUCN) tarafından hazırlanan Kırmızı Liste’nin “Düşük Riskli” kategorisinde yer alması, tehdit altında olmadıklarını ve doğadaki nüfuslarının yüksek olduğunu gösteriyor.
Kaynaklar: