Bu hataların en azından birini kesinlikle yapıyorsunuz. İşte yaşlı gösteren hatalar.
Derleyen: Saide Tokuç
Ölüm ve vergiler gibi, yaşlanmak da kaçınılmazdır. Peki ya zamanından önce yaşlanmak? Bu, kontrol edebileceğiniz bir durum.
Görünüşe göre günlük alışkanlıklarınızın birçoğu vaktinden önce yaşlı görünmenize neden olabiliyor. Bu davranışlar genellikle fiziksel olarak yaşınızdan daha büyük durmanıza neden olabilir ve bu büyük bir problemdir. American Society for Aesthetic Plastic Surgery’ye göre yaşlanan bir yüz, erkeklerin kremler, maskeler ve botoks enjeksiyonları aracılığıyla kozmetik olarak düzeltmek istediği en yaygın sorunlardan biri. 2016 yılında erkeklere yedi milyondan fazla botoks ve Dysport’un içeriği olan botulinum toksini enjeksiyonu yapıldı.
Ancak çabalarınızı erken yaşlanmayı önlemek üzerine odaklarsanız, pahalı kremlere ve işlemlere bel bağlamaktan kaçınabilirsiniz.
Güneş koruyucu kullanmamak yaşlandırır mı?
Cildinizin genç ve sağlıklı kalmasını sağlamak için yapabileceğiniz bir numaralı şey nedir? Mount Sinai Hastanesi dermatoloji bölümünün kozmetik ve klinik araştırma başkanı Dr. Joshua Zeichner, bolca SPF sürmenizi öneriyor.
“UV ışınlara maruz kalmak, kolajen, elastin ve cilt hücrelerinin kendisine hasar veren serbest radikallere neden olur. Bu da cildin kırışıklıklar, koyu halkalar ve cilt kanseri gelişimiyle zamanından önce yaşlanmasına yol açar. Kısa sürelerle de olsa günlük olarak güneşe maruz kalmak yaşam boyu birikir,” diye açıklıyor. Ek bilgi: Kolajen ve elastin, vücudumuzda bulunan, cildi güçlü ve dayanıklı tutan proteinlerdir.
Tipik bir örnek: Avustralyalı araştırmacılar dört yıl boyunca 900’den fazla kişiyi takip ettiğinde, SPF’yi tercihen süren ya da sürmeyen kişilere göre, günlük olarak güneş koruyucu uygulama —ve usulüne uygun şekilde tekrar sürme— talimatı verilen kişilerin ciltlerinin yaşlanma belirtilerini yüzde 24 daha az göstermeye meyilli olduklarını gördü.
Dermatologic Surgery’de yayımlanan bir çalışmaya göre, 12 hafta boyunca yalnızca SPF 30 kullanmak dahi düzgün olmayan cilt yapısı ve pigmentasyon gibi UV ile ilişkili cilt hasarlarının belirtilerini görünür şekilde tersine çevirmek için yeterli.
Uykusuzluk yaşlandırır mı?
Zeichner’e göre uyku, daha uzun süre boyunca daha genç görünmenize yardımcı olur. Cilt hücrelerimizin, geceleri bize yorgun hissettirip sabahları uyandıran uyku-uyanma döngüsüne benzer şekilde, sirkadiyen ritimle işlediğini açıklıyor.
Bu hücrelerin, gündüz vakti katlandıkları güneş ışığına, kirliliğe veya kuruyup dökülmeye maruz kalmak gibi hasarları onarmak için geceleri çalıştığını belirtiyor. Yetersiz uyuyarak tüm bu süreç atlanır ve cildiniz bir sonraki gün için hazırlanamaz, diyor Zeichner. Cildiniz stres altında kalır ve onarım sürecini tamamlayamaz, bu da sonucunda daha az sağlıklı hücreye ve vakitsiz yaşlanmaya yol açar.
Zeichner, geceleri en az sekiz saat uyumanızı öneriyor. Yatağa atlamadan önce tüm vücudunuza nemlendirici sürdüğünüzden emin olun ki cildiniz siz uyurken nemlensin. Kuru, enflamasyonlu cilt düzgün bir şekilde işlemez, gece boyunca kendini iyileştirme becerisi azalır, diyor Zeichner.
Meyve yememek yaşlandırır
Centers for Disease Control and Prevention’a göre, Amerikalıların yaklaşık yüzde 90’ı tavsiye edilen günlük iki ila dört kâse sebzeyi tüketmiyor ve yüzde 76’sı da yeterli meyve yeme konusunda başarısız oluyor. CDC yetişkinlere günde en az bir buçuk ila iki kâse meyve yemeyi tavsiye ediyor.
Ancak American Academy of Dermatology’ye (AAD) göre birçok çalışma, hastalıklarla savaşan meyve ve sebzelerle dolu, dengeli bir beslenme düzeninin cildinizin çok erken yaşlanmasına yol açan hasarı önlemeye yardımcı olduğunu gösteriyor. Bunun nedeni, meyve ve sebzelerin cilt hücrelerinizi sağlıklı tutan antioksidanlar ve vitaminler gibi besin değerleriyle dolu olması.
ISRN Dermatology’de yayımlanan bir incelemenin belirttiğine göre, araştırmalar özellikle E vitamininin cildi UV hasarından koruyabildiğini, hatta pigmentasyon sorunlarını ortadan kaldırıp enflamasyonu azalttığını gösteriyor.
Journal of the American Academy of Dermatology’de yayımlanan araştırmaya göre, A, C ve B3 vitaminleri de sırasıyla kolajen parçalanmasını önlemeye, esneklik sağlamaya ve korumaya ve de hiperpigmentasyonu azaltmaya yardımcı olabildiğinden cilt için harikadır.
Alışveriş listenize eklemeyi düşünebileceğiniz, amaca uygun bazı meyve ve sebzeler neler mi? Ispanak gibi koyu yeşil yapraklı sebzeler, tatlı patates, portakal, kırmızı biber, çilek, kuşkonmaz ve mantar…
Fazla şeker tüketmek yaşlandırır
O çörek bel çevrenizden daha fazlasına zarar veriyor. Beyaz ekmek, dondurma ve patates cipsi gibi nişastalı, şekerli yiyecekler yüzünüzde de her çeşitten probleme yok açabilir. Bunun nedeni, kan şekerinizi yükseltmeleridir ve bu da enflamasyonu ateşleyip akne atağını tetikleyebilir, diyor Dr. Zeichner.
Sivilce üstüne sivilceyle uğraşmak, hasar gören kolajen sebebiyle ciltte oluşan çökmüş veya şişlik halinde kalıcı yara izlerine yol açabilir, diye açıklıyor. Ortadan kalksalar dahi, çillere benzeyen ve sizi daha yaşlı göstermeye meyilli olan kahverengi ve kırmızı izlerle uğraşabilirsiniz. Zaman içinde solup giderler ancak aknenizi kontrol altına almamak bu döngüyü kışkırtmaya devam edecektir.
Ayrıca çok fazla tatlı yemek, şeker moleküllerinin kolajeninize veya cildinizin ana yapıtaşlarına bağlandığı bir süreç olan glikasyona yol açabilir, diyor Dr. Zeichner. Bu da kolajeninizi sert ve daha az esnek yapar, zamanından önce kırışıklığı teşvik eder.
Daha da kötüsü, American Dental Association’a (ADA) göre kola veya tatlandırılmış kahve gibi koyu şekerli içecekler de dişlerinize hasar verebilir ve onları lekeleyebilir, bu da sıklıkla yaşınızın büyük olduğunun bir belirtisidir.
Alkol almak yaşlandırır mı?
Çok fazla bira içtikten sonraki sabah kimsenin harika görünmemesinin bir nedeni var. Araştırma, alkolün cildinizdeki antioksidan seviyelerini azalttığını ileri sürüyor. Bu durum enflamasyona ve cilt hücrelerinizde serbest radikal hasarına yol açabilir, bu da kırışıklıkları teşvik eder, diyor Zeichner. Ayrıca alkol cilde su kaybettirerek cildinizin kuru ve sert görünmesine neden olabilir, diyor AAD.
Ek olarak alkol daha yaşlı hissetmenize de neden olabilir. Alkol alırken erkekler için günde en fazla iki içki olarak tavsiye edilen sınırı aşmayın. Centers for Disease Control and Prevention’a göre, çok fazla içmek kalp ve karaciğer hastalıkları, depresyon ve birçok kanser türü gibi ciddi sağlık problemleri yaşama riskinizi artırabilir.
Sigara içmek yaşlandırıyor
Başka bir sigara yakmadan önce, vücudunuzun bunun bedelini ödeyen tek parçasının akciğerleriniz olmadığını unutmayın. Tütün içmek sizi daha hızlı bir şekilde daha yaşlı gösterebilir. Kanıtı mı? Plastic and Reconstructive Surgery’de yayımlanan araştırmaya göre, araştırmacılar ikizlerden birinin an itibariyle veya diğer ikizden beş yıl daha uzun süre sigara içtiği 79 çift ikizin yüz özelliklerini kıyasladıktan sonra, sigara içen ikizin daha büyük gözaltı torbaları, daha çok dudak kırışıklıkları ve gıdıya sahip olduğunu gördü.
Zarar gören yalnızca yüzünüz de olmaz. Kollarınızın iç kısmı gibi vücudunuzun diğer bölgeleri de kırışmaya başlayabilir. Olası bir sebep nedir? “Sigara içmek damarlarınızı sıkıştırıp kan dolaşımını keserek oksijen ve besin değerlerinin cildinize iletimini azaltır,” diyor Zeichner.
Ayrıca, tütün kolajen ve elastininize zarar verebilecek kimyasallarla doludur, diyor Mayo Clinic ve bunların her ikisi de genç görünümlü bir yüz için hayati önem taşır. Hepsinden öte, ADA’ya göre diş kaybına yol açabilecek diş etleriyle ilişkili hastalıklara, diş eti çekilmesine ve dişlerinizin lekelenmesine neden olabildiğinden, sigara içmek ağzınızda da sorun yaratabilir.
Bırakmak için son bir hatırlatma mı gerekiyor? American Cancer Society, sigarayı kanser ölümlerinin başlıca nedeni olarak tanımlayıp “Sigara içmenin vücuttaki neredeyse tüm fiziksel organlar ve organ sistemlerine zarar verdiği görüldü,” diyor.
Su içmemek yaşlandırır mı?
Su kaybı vücutta gerçekten zarara sebep oluyor: Kas krampları, baş dönmesi ve hatta iştah yaygın belirtilerden. Ancak ABC News’den baş sağlık ve tıp editörü Dr. Richard Besser’a göre, su içmeyi unutmak cildinizin daha yaşlı görünmesine de neden olabilir.
Su kaybı yaşarsanız, vücudunuz kanınızın yoğunluğunu korumak için dokularınızdan, cildinizden su çekecektir,” diye açıklıyor Besser ABC’ye. “Bunu yaptığında gözleriniz çökük görünür, cildiniz daha kuru hissettirir, esnek olmaz ve bu nedenle çok daha yaşlı görünürsünüz.”
Su alımı ihtiyacı kiloya ve aktivite seviyesine bağlı olarak çeşitlilik gösterir ancak başlangıç olarak genellikle vücut ağırlığınızın 30’a bölümü kadar litre suyu günlük olarak almayı hedeflemeniz en iyisidir. 90 kilogramlık birisi için bu 3 litre suya denk gelir.
Stres yapmak yaşlandırıyor mu?
ABD başkanlarının stresle nasıl yaşlandığını gösteren öncesi ve sonrası fotoğraflarını büyük olasılıkla görmüşsünüzdür. Washington Post’un o dönemde bildirdiği gibi 2004’te yapılan bir çalışmaya göre, uzun süreli stres telomer denilen kromozomlarınızın bir kısmını kısaltıyor. Bu yapılar biz yaşlandıkça doğal yoldan kısalıyor. Uzun süreli stres onları daha da kısa yapıyor ve vücudun daha hızlı yaşlanmasına yol açıyor.
Tabii ki bazen endişelenmemek imkânsız ancak stres hayatınızı ele geçirdiğinde bu bir problem teşkil ediyor. Dr. Warren Willey, stresli durumlarla günde 10 dakika meditasyon yaparak başa çıkmanızı öneriyor.
“Hayatınızdaki çoğu şeyi kontrol edemeyeceğinizin farkına varın, bu yüzden biraz zaman ayırıp nefes alın,” diyor.
Hava kirliliği günde 1 paket sigara içmeye eşit
Bilim insanları, hava kirliğine sürekli maruz kalmanın, akciğer ve alt solunum yolları hastalıklarına yakalanma riski bakımından günde bir paket sigara içmeye eş değer olduğu söylüyor.
Sputnik’te yer alan habere göre, sonuçları ABD Tabipler Birliği yayını JAMA Journal’da yayımlanan araştırmada, hava kirliliğine yol açan bileşenlerin güneş ışığıyla etkileşimiyle ortaya çıkan yer seviyesindeki ozon gazının, amfizem gibi, akciğerlerde ve diğer oksijen taşıyan alt solunum organlarında ortaya çıkan, doku ve organlar arasında hava boşlukları oluşturarak vücudun yeterli miktarda oksijen kullanmasını engelleyen rahatsızlıkların ortaya çıkmasında, günde bir paket sigara kadar etkili olduğunu belirledi.
Araştırma kapsamında ABD’nin New York, Los Angeles, Chicago, Baltimore, St. Paul ve Winston-Salem kentlerinde yaşayan, yaşları 45 ve 84 arasındaki 7 binden fazla sağlıklı yetişkini 10 yıl boyunca izleyen bilim insanları, hava kirliliği oranlarının yüksek olduğu söz konusu metropollerde yaşayan kişilerde amfizem ortaya çıkma riskinin, hava kirliliği oranlarının düşük olduğu yerlerde yaşayıp günde bir paket sigara içen bireylere eşit olduğunu ortaya koydu.
Araştırmaya önderlik eden Columbia Üniversitesi’nden Dr. Graham Barr, “Hava kirliliğine maruz kalmanın amfizeme yakalanma riskini belirgin şekilde artırdığını gördük. Bu, günde 1 paket sigara içmeye eş değer bir risk oluşturuyor ve vücuda 3 yıl ilave yaşlanmaya eş değer bir zarar veriyor” ifadesini kullandı.
Araştırmanın yazarlarından, Washington Üniversitesi’nden Dr. Joel Kaufman da “Sigara içmek amfizeme yol açan en önemli etken. Hastalığın ortaya çıkmasında hava kirliliğinin de bu kadar etkili olduğunu görmek bizim için sürpriz oldu” değerlendirmesinde bulundu.
ABD’de daha önce yapılan araştırmalarda da yer seviyesindeki ozon gazı yoğunlaşmasının akut solunum hastalıklarına yol açabileceği konusunda uyarılar içeren araştırmalar yayımlanmıştı. Araştırmalarda ABD’de yalnızca 2011’de solunum hastalıkları kaynaklı hastalıklardan 107 bin kişinin hayatını kaybettiğine dikkat çekilmişti.
4500 yıllık mayadan ekmek pişirdi
Antik Mısır’dan kalma bir çanaktaki mayayı kullanarak ekmek pişiren bilim insanı Seamus Blackley, pişirdiği ekmeğin, diğer ekmeklerden daha lezzetli olduğunu söylüyor.
Fizikçi ve video oyunu tasarımcısı Seamus Blackley, Antik Mısır üzerine çalışmalar yürüten Serena Love ve mikrobiyolog Richard Bowman’la ABD’nin Massachusetts eyaletinde bir araştırmada çalıştığı sırada, Antik Mısır’dan kalma bir çanaktan maya kalıntıları çıkardığını söyledi.
Numunelerin kapların gözeneklerinden toplandığını söyleyen araştırmacı, organizmaları uyandırmadan önce bir sterilizasyon tekniği kullandığını söylüyor.
Metabolizma hızlandırmanın 12 yolu!
Metabolizma hızlandırmanın yollarını merak edenler için 12 tüyomuz var.
Vücudunuz bir makine olsaydı, metabolizmanız işletim sistemi olma görevini üstlenirdi: Bütün girdileri, yani besinleri işleyerek sizi fonksiyonel kılan bir sistem. Onu abur cuburla doldurursanız düşük performans gösterecektir. Sisteminizi daha verimli şekilde kullanmak istiyorsanız, beslenme ve antrenman programlarınızı güncellemeyi deneyebilirsiniz.
Metabolizma nasıl hızlandırılır?
YEŞİLİN GÜCÜ
Tıpkı kahve gibi çay da antioksidan açısından zengindir. Journal of Research in Medical Sciences dergisinde yayımlanan bir araştırmaya göre, günde dört fincan yeşil çay içen tip 2 diyabet hastaları, çay içmeyenlere göre daha fazla kilo verdi ve tansiyonunu düşük tuttu. Bilim insanları, yeşil çaya has bir antioksidan olan kateşinlerin metabolizmayı hızlandırdığını düşünüyor.
KAHVALTI YAP
Bath Üniversitesinin 2018 yılında yaptığı bir araştırmaya göre, günün ilk öğünü metabolizmadaki yağ genlerini pasif hale getiriyor ve vücudu antrenmandan sonraki saatlerde daha fazla karbonhidrat yakması konusunda harekete geçiriyor. İtalyan bilim insanlarının yaptığı birbirinden bağımsız araştırmalara göre, kahvaltı ayrıca dinlenen metabolik değerinizi her akşam aynı yemekleri yemekten daha fazla artırıyor.
BOL BOL SU İÇİN
Yüksek protein diyeti yapan sporcuların metabolizmaları yeteri kadar su tüketmeme sebebiyle sekteye uğrayabilir. Yani bol miktarda su tüketmeniz gerekiyor. Frontiers in Nutrition tarafından yayımlanan ve hayvanlar üzerinde yapılan bir araştırmaya göre, bol su tüketmek vücudunuzdaki yağların parçalanmasına yardımcı olarak kilo vermenizi sağlıyor. Elinize küçük bir bardak alıp ofisinizdeki sebile doğru yürümek, iş gününüzün daha aktif geçmesine yardımcı olabilir.
BİRAZ BAHARAT
Sabah tükettiğiniz yulaf ezmeli karışımınızı tarçınla tatlandırmayı deneyin. Metabolism’de yayımlanan 2017 tarihli bir araştırma, baharatların metabolizmanın ürettiği sıcaklık olan termojenez miktarını artırdığını söylüyor. Tam buğday ekmeğinin arasına fıstık ezmesi ve muz koyarak yaptığınız bir tost da benzer bir etki yaratacaktır.
AKŞAM YEMEĞİ YE
İtalyan bilim insanları tarafından yapılan ve PLOS One’da yayımlanan bir araştırmaya göre, günlük toplam kalorilerinin en büyük parçasını akşam yemeğinde tüketenler, bu öğünü günün daha erken saatlerinde tüketenlere oranla obeziteye iki kat daha meyilli oluyor. Bilim insanları bu tarz beslenmenin metabolik fonksiyonlara katkıda bulunan sirkadiyen ritminizle daha doğal bir uyum yakalamanıza yardımcı olacağını söylüyor.
AYARI KAÇIRMA
PLOS One’da yayımlanan ve Hollandalı bilim insanları tarafından yapılan bir araştırmaya göre, gün içinde büyük öğünler tüketmekten kaçınan erkeklerin, toplam kalori tüketimi aynı miktarda olan erkeklere oranla daha iyi bir iştah kontrolüne ve daha yüksek dinlenen metabolik değere sahip olduğu ortaya çıktı. Acıktığınız zamanlarda fazla yemenize neden olacak brunch’lara meyletmek yerine elma ve armut gibi ufak atıştırmalıkları tercih edebilirsiniz.
İyotlu tuz metabolizma hızlandırır mı?
İYOTLU TUZ KULLAN
Deniz tuzları, tiroidinize metabolizmanızı sağlıklı tutması konusunda yardımcı olan iyot bakımından zengin değildir. Günlük 150 mikrogram iyot tüketmeniz tavsiye edilirken, bu miktar yarım çay kaşığı iyotlu tuza tekabül eder. Ancak iyot alabilmek için balık, süt ürünleri, meyve ve sebze de tüketebilirsiniz.
PEDALLARA ASIL
Kopenhag Üniversitesi tarafından 2018 yılında yapılan bir araştırmaya göre, antrenman sonrasında bisikletçilerin ağırlık kaldıranlara oranla metabolizmayı harekete geçiren FGF21 hormonunun daha yüksek olduğu ortaya çıktı. Bu nedenle metabolizmanızı hızlandırmak için antrenmanlarınızın sonunda pedal çevirebilirsiniz.
PATLAMA MODUNA GEÇ
İtalyan araştırmacılar, yüksek yoğunluklu kuvvet antrenmanı yapanların geleneksel kuvvet antrenmanları yapanlara oranla egzersiz sonrasında daha fazla kalori yaktığını ortaya koydu. Araştırmalara göre 6 tekrar, 20 saniye dinlenme, 2-3 tekrar, 20 saniye dinlenme ve 2-3 tekrar prensibiyle çalışabilirsiniz. Toplamda iki dakika sürecek üç egzersiz yapın. Set aralarında 30 saniye dinlenerek sekiz seti tamamlayın.
KEMİKLERİNİ GÜÇLENDİR
Kanadalı bilim insanları tarafından 2017 yılında yapılan bir araştırmaya göre, kan dolaşımında kemik hormonu osteokalsin miktarı fazla olan kişiler şekeri ve yağı daha iyi metabolize ediyor. Osteokalsin hormonunuzu artırabilmek için brokoli, soğan, somon ve zeytinyağı tüketebilirsiniz.
ŞALTERİ İNDİR
Şimdiye kadarki tüm ipuçlarını uygulamaya başlasınız bile, kötü bir uyku tüm çabalarınızı boşa çıkarabilir. Yapılan birçok araştırma, yetersiz uykunun metabolizmanızın fonksiyonelliği için bir hayli önemli olan glukoz metabolizmasını ve düzenleyici hormonları olumsuz etkileyebileceğini söylüyor.
TELEFONU DA KAPAT
Geceleri Instagram’da gezinmenin tek kötü yanı uykunuzun bölünmesi değildir. Zira bu davranış kilo almanıza da neden olabilir. Northwestern Üniversitesinde yapılan bir araştırmaya göre, cihazınızdan yayılan mavi ışık insülin direncinizi artırarak vücudunuzun kan dolaşımınızdaki glukozu temizleme kabiliyetini düşürebiliyor.
E-Bülten’e kayıt olun!
Sosyalben Store & Sarev İş Birliği Paylaşarak Çoğaltıyor
Bridgestone İpek Şenoğlu Cup – Sarar Sponsorluğu
Mango Erkeği Hugo Sauzay’dan tavsiyeler
Popüler