Akıl Haritası tekniği, Tony Buzan tarafından geliştirilmiş olan, beyni bütün kapasitesiyle kullanmayı hedefleyen güçlü bir grafik tekniktir.İnsanların büyük çoğunluğunda, beynin sağ yarıküresi, sözel olmayan aktivitelerde daha etkin konumdadır. Sol yarıküre ise, dil kullanımını içeren faaliyetlerde daha etkindir. Geleneksel eğitim sistemi, daha çok beynin sol yarıküresi ile ilgili etkinlikleri temel almakta, bu durum da diğer yarıkürenin daha az kullanımına neden olmaktadır. Tony Buzan, Sperry ve arkadaşlarının çalışmalarından hareketle, Akıl Haritası tekniğini geliştirmiştir. Buzan’ ın sistemi, sağ ve sol yarıkürelerin işleyiş süreçlerini birlikte ele almayı ve bütünleştirmeyi temel almaktadır.
Akıl Haritası tekniği kullanılırken, kişi fikirleri kayıt etmede sadece kelimeleri değil, sembolleri de kullanır. Böylece, kelime ve sembollerin birlikte kullanımı beynin her iki yarıküresini de faaliyete geçirir.
Eğitimde Akıl Haritasının Kullanım Alanları
- Günlük, haftalık, aylık, vb. planların yapılmasında;
- Not tutmada;
- Kitap, konu, makale, vb. özetlerinde;
- Konu anlatımlarına girişte veya sonuçta;
- Sunumlarda;
- Beyin fırtınası yaparken;
- Ders çalışırken;
Akıl Haritası Tekniğinin Kullanımı
- Akıl Haritası tekniğinin kullanımında iki temel malzemeye gereksinim vardır: Çizgisiz,en az A4 boyutunda kağıt. Kağıt, yatay olarak kullanılmalıdır.Renkli kalemler (mümkünse çok sayıda renkte ve farklı kalınlıklarda keçeli kalemler)
- Akıl haritasının konusu seçilir. Eğer konu bilgi aktarımı ise, öncelikle konuyla ilgili verilerin toplanması, bu bilgilerin incelenmesi gereklidir. Eğer konu bir plan veya proje türü etkinlik ise, harita çiziminde “beyin fırtınası” tekniği kullanılmalıdır.
- Akıl Haritası iki temel bölümden oluşur: Üretme ve Düzenleme
Üretme:
Temel konu ve bu konunun sembolü kağıdın tam ortasına çok büyük olmayacak şekilde yazılır ve çizilir ve dikkati bu noktaya çekmek için kalın çizgilerle belirginleştirilir;Temel konuyla ilgili akla gelen her türlü düşünce, bu temelden çıkan oklar (kollar) aracılığıyla şekle eklenir.Temel konuya eklenen dallara, alt dallar eklenerek akıl haritası geliştirilir.Eğer eklenen düşünceler yenilerini getiriyorsa bu işlemlere akıl haritası tamamlanıncaya kadar devam edilir.
Düzenleme:
Bütün düşünceler aktarıldıktan sonra, akıl haritası incelenerek eğer gerekli görülürse eklemeler veya düzeltmeler yapılır. Bu düzeltmeler bazen haritanın yeniden yapılmasını gerektirebilir. Bu aşamanın tamamlanmasıyla akıl haritası son halini almış olur.