Makedonya (Makedon İmparatorluğu)
Efsanevi hükümdar ve general olan Büyük İskender muazzam büyüklükte bir imparatorluk kurdu.
Tarih
Etiketler
Makedon İmparatorluğu, Makedon, Büyük İskender, III. Alexandrosz, Hellenistik ardıl devletler, II. Philip, Gordion, imparatorluk, Darius, Helenizm, Antik Çağ, Yunan, savaş, fetih, Dünya, ülke, Ülkeler, sefer, tarih, asker, Hindistan, başkent, Dünya küresi, harita, boş harita, harita bilgisi, sınır, falanks, kuşatma kulesi, muharebe
İlgili ekstralar
Görüntüler
III. Aleksandros'un imparatorluğu
- Akdeniz
- Karadeniz
- Hazar Denizi
- Kızıldeniz
- Basra Körfezi
- Umman Denizi
Makedonya MÖ 4. yüzyılda öncelikle mükemmel ordusu sayesinde yükseldi.
Parlak dönemini II. Filip ve oğlu III. Aleksandros döneminde yaşadı. İkincisi fetihleri sayesinde bir imparatorluk kurdu.
İmparatorluğun sınırları Tuna'dan İndus Nehri'ne, Mora Yarımadası'ndan Hindistan'a kadar yayıldı. En geniş olduğu zaman alanı 5 milyon km²'den de büyüktü.
Büyük İskender'in seferi
- Heroneya
- Pella - Makedonya kralı I. Arkelaos tarafından MÖ 5. yüzyılda kuruldu. İmparatorluğun birinci başkenti olan Aigiai'nin yerini aldı.
- Granikos
- Sardes
- Milet
- Halikarnas
- Gordion
- İssos
- Biblos
- Sidon
- Tyre (Sur)
- Gize
- İskenderiye
- Amon Tapınağı
- Memfis
- Kudüs
- Şam
- Nikephorion
- Gaugamela
- Babil - III. Aleksandros MÖ 323'te imparatorluğunun merkezi olmasını istediği bu yerde öldü.
- Susa
- Persepolis
- Ekbatana
- Rhagai
- İskenderiye (Herat)
- İskenderiye (Kandehar)
- İskenderiye (Gazni)
- Baktriya
- Marakanda (Semerkant)
- İskenderiye- Eskata
- İskenderiye (Bagram)
- Bukefalya
- Pattala
- İskenderiye - III. Aleksandros'un kendi adını alan bu şehir, onun en sevdiği şehirlerden biriydi.
- MÖ 334
- MÖ 333
- MÖ 332
- MÖ 331
- MÖ 330
- MÖ 329
- MÖ 328
- MÖ 327
- MÖ 326
- MÖ 325
- MÖ 324
- MÖ 323
Makedonya kralı II. Filip Heroneya Savaşı'ndan sonra Perslere karşı Hellen Birliği'ni kurdu. Birlik o zamanda birçok sıkıntı çeken Pers İmparatorluğu'na karşı MÖ 337'de savaş ilan etti.
Ancak sonraki yıl II. Filip bir suikaste kurban gidince intikam seferini gerçekleştirmek yerini alan III. Aleksandros'un, yani Büyük İskender'in görevi oldu.
Aleksandros'un ağırlıkla Makedonlardan ve Yunanlardan oluşan ordusu MÖ 334'te Hellespontos'dan geçip Küçük Asya'ya girdi.
Perslerle ilk kez Granikos Nehri'nde çarpıştılar. Elde ettiği zaferden sonra Aleksandros İyon kentlerini yeniden bağımsızlıklarına kavuşturdu, böylece Küçük Asya'nın batı kenarı kontrolü altına girdi.
Seferin asıl amacına ulaşmasına rağmen Aleksandros sefere devam etmeye karar verdi. Bir sonraki durak Gordion şehriydi. (Efsaneye göre Büyük İskender burada Asya'ya hükmedecek kişinin çözebileceğine inanılan Gordion düğümünü kesti.)
MÖ 333'te Aleksandros Pers kralı III. Daryus'un ordusuyla tekrar savaştı. İssos'ta gerçekleşen muharebe Makedon ordusunun ezici zaferi ile sonuçlandı, Pers hükümdarı ise savaş alanından kaçtı.
Muharebeden sonra Aleksandros Fenike'yi ve Filistin'i de fethetti. (Sadece Tyre'de direnişle karşılaştı.) Böylelikle denizden gelebilecek Pers tehlikesi ortadan kalkmış oldu.
Makedon ordusu daha güneye ilerledi. Mısır teslim oldu; Aleksandros ise firavun ve Amon'un oğlu olduğunu ilan etti. MÖ 331'de daha sonra ülkenin başkenti ve kültür merkezi olacak İskenderiye'yi kurdu. Siva Vahası'ndaki ünlü Amon Tapınağı'nı da ziyaret etti.
Mısır'dan çıktıktan sonra tekrar Filistin'e ve Fenike'ye girdi, sonra doğuya doğru yöneldi. Amacı artık bütün Pers İmparatorluğu'nu fethetmekti.
Ordusuyla önce Fırat, sonra Dicle Nehri'ne ulaştı. Perslerle Gaugamela'nın yakınında savaştı. Aleksandros kaçan Daryus'a karşı tekrar İssos Muharebesi'ndeki gibi bir zafer kazandı.
Makedon ordusu efsanevi zenginliğiyle ünlü Babil'e girdi ve Aleksandros burada "Asya Kralı" olduğunu ilan etti.
MÖ 330 yılının başlarında Aleksandros'un ordusu artık Pers İmparatorluğu'nun başkentindeydii. Persepolis'i yağmaladılar, büyük kralların sarayını da yıktılar.
Aleksandros artık Pers imparatoru olmasına rağmen yine de kaçan III. Daryus'u kovalamaya devam etti. Baktriya'ya doğru yola çıktı, çünkü Baktriya satrapı Pers hükümdarını esir tutuyordu. Ancak satrap Daryus'u öldürdü, Aleksandros ise Daryus için kraliyet ailesinin geleneklerine göre bir cenaze töreni düzenledi. Kralın ölümüyle Aleksandros Ahameniş Hanedanı'nın varisi oldu.
Dahi generalin ordusu sonraki yılları önceki Pers İmparatorluğu'na bağlı bölgeleri de ele geçirerek Soğdiana'da ve Baktriya'da geçirdi.
Pers İmparatorluğu'ndan sonra Aleksandros'un dikkatini Hindistan çekti.
Muazzam büyüklükte olan imparatorluğunu doğu yönde genişletmek istedi.
Ordusuyla İndus Nehri'nden geçti.
İlk büyük muharebe Hydaspes Irmağı'nın yanında MÖ 326'ta kral Poros'a karşı gerçekleşti. Muharebe Makedon ordusunun zaferi ile sonuçlanmasına rağmen Aleksandros büyük bir kayıp yaşadı: yoldaşı olan Bukefalos adlı atını kaybetti. Aleksandros sadık dostunun anısına onun adını taşıyan bir şehir kurdu.
Bundan sonra Büyük İskender'in ordusu Hindistan'ın iç bölgelerine doğru ilerlemeye devam etti. Ancak hayatta kalan askerler uzun süren sefer ile hava durumundan o kadar bitkin hale geldi ki sefere devam etmeyi reddettiler. Hyphasis Irmağı'nda durdular.
Aleksandros Hindistan'la ilgili planlarından vazgeçip geri dönmek zorunda kaldı. Bundan sonra güneye doğru ilerlediler ve MÖ 325'te İndus Nehri'nin Hint Okyanusu'na döküldüğü yere ulaştılar.
Burada ordusunu ikiye böldü. Askerlerin %25'i gemilerde, çoğu ise Aleksandros'un liderliğinde yürüyerek Pers İmparatorluğu'na geri döndü. Ordunun bu bölümü yoldaki zor koşullar nedeniyle büyük kayıplar yaşadı. İki ordu MÖ 324'te Susa'da birleşti. Söylentiye göre Aleksandros burada muazzam bir şenlikte Makedon ile Pers aristokratlarını birleştirmek amacıyla toplu nikah düzenledi ("Susa düğünleri").
Ocak MÖ 323'te Aleksandros Babil'e döndü. Burada Arap Yarımadası'nı fethetmek için başlatmak istediği yeni bir seferin planını şekillendirdi. Ancak planlarını hiç gerçekleştiremedi, çünkü haziranda öldü.
Otuz iki yaşındayken vefat eden Büyük İskender'in ölümüne büyük olasılıkla olağanüstü fiziksel aktivite ile aşırı alkol tüketiminden kaynaklanan sağlık problemleri yol açtı.
Hellenistik ardıl devletler
- Antigonos'un imparatorluğu
- Seleukos'un imparatorluğu
- Ptolemaios'un imparatorluğu
- Lysimakhos'un imparatorluğu
- Kassandros'un imparatorluğu
Büyük İskender'in MÖ 323'teki ölümünden sonra yeterince güçlü ve homojen olmayan imparatorluğu parçalandı (Hellenistik ardıl devletler).
III. Aleksandros arkasında meşru bir varis bırakamdan öldü. Tarihçi Diodorus'a göre ölmeden önce kendisine imparatorluğunu kime bıraktığı sorulduğunda son söz olarak "En güçlünüze" cevabını vermiş.
Ölümünden iki ay sonra eşlerinden biri olan Roksane'den bir oğlu doğdu. Oğlu IV. Aleksandros adıyla Makedon kralı oldu, ancak efsanevi imparatorluğun Asya'daki ve Mısır'daki kısımlarını yönetmedi.
Büyük İskender'in ölümünden sonra eski generalleri imparatorluğunu kanlı savaşlarda böldü. (Onlara ardıl anlamına gelen Yunanca "diadokhos" denir.)
Makedonya ile Yunanistan'ı yöneten Kassandros, Antigonos öldükten sonra onun yönettiği bölgeleri de ele geçirdi.
Trakya ile Küçük Asya'nın bazı bölgeleri Lysimakhos'a geçti.
Galip anlamına gelen Nikatör lakabını taşıyan Seleukos imparatorluğun muazzam büyüklükteki doğu bölgelerine hükmetti. Seleukos Hanedanı'nın kurucusu Romalılar tarafından fethedilene kadar süren Seleukos İmparatorluğu'nu da kurdu.
Mısır Ptolemaios'un eline geçti ve firavunların ülkesini VII. Kleopatra'nın ölümüne kadar yöneten Ptolemaios Hanedanı'nı kurdu.
Makedon askeri
- sarissa - Yaklaşık 4-6 metre uzunluğunda bir mızrak.
- göğüs zırhı
- kask
- kalkan
- dizcek
- sandalet
- kılıç
Hoplitler diye adlandırılan ağır piyadelerin başlıca silahı saris denilen ve sağ elde tutulan 4-6 m uzunluğundaki mızraktı. Göğüs göğüse savaşta öncelikle Yunanlarınkinden daha uzun olan kılıçları kullandılar. Sol elde tutulan hafif kalkanla vücutlarının sol tarafını ve sollarındaki arkadaşlarını da korudular. Bunun yanında kask ve vücudun bazı bölgelerini örten zırh da giydiler.
Makedon falanksı
Falanks grup ve topluluk anlamına gelen Yunanca kökenli bir sözcüktür. Askeri terim olarak, sıralar halinde dizilen ağır silahlı piyadelerin savaş düzeni ve temel birliği anlamında kullanılır.
Bilim adamlarının bir kısmı falanksı Yunanların buluşu olarak saysa da Yunanlardan önce, başka halklar tarafından da uygulandığını gösteren bazı kaynaklar bulunmaktadır.
Fakat kesin olan falanks savaş düzeninin Yunanlar tarafından ustalık düzeyine yükseltildiğidir.
Hoplitlerin, yani ağır piyadelerin en önemli silahı sağ elleriyle tuttukları 2-3 metre uzunluğundaki doru adlı mızraktı. Hoplitler bunun dışında kısa kılıçlar da taşımışlardı. Sol ellerinde tuttukları kalkanla vücutlarının sol tarafını ve sollarındaki arkadaşlarını da koruyorlardı. Bunların yanı sıra kask ve vücutlarının bazı kısımlarını örten zırh da giymişlerdi.
Falanksın uzunluğu ve kaç sıradan oluşacağı askerlerin sayısı dışında arazi koşullarına da bağlıydı. Genellikle sekiz sıradan oluşurdu. Yunanlar bu askeri düzeni kullanarak pek çok efsanevi savaşta başarıya ulaşmışlardır.
Kral II. Filip ağır piyadeleri yeniden organize ederek Makedonya ordusunda falanks düzenini başlattı. Makedon falanksı askerlerin 16'ya 16 kare şeklinde dizildiği syntagma adlı birimlerden oluşurdu.
Bir syntagmayı oluşturan 256 askerin sarissa adlı mızrağı Yunan hoplitlerinkinden daha uzun olup 4-6 metre kadar bir uzunluğa sahipti.
Birinci sıradaki askerler mızraklarını yatay, altıncı sıradan itibaren ise dikey olarak tutarlardı.
Makedon kuşatma kulesi
Önemli kentler Antik Çağ'da da yüksek ve güçlü duvarlarla çevrildi. Bu nedenle düşmanlar kuşatma makineleri denen yeni aletlere ihtiyaç duydu.
Mancınıklar fırlatmalar yaparak duvarları uzaktan yıkmak için kullanıldı; ancak nihai başarı için askerler duvarlara ulaşmak zorundaydı. Duvarın hemen önünde ise kuşatma merdivenlerini, koçbaşlarını ve kuşatma kulelerini kullanabildiler.
Kuşatma kuleleri yazılı kaynaklara göre Asurlular zamanında ilk kullanıldı.
Daha sonra Makedon ordusu da dahil olmak üzere birçok ordu güçlendirilmiş yerlere saldırırken bu kuleleri kullandı.
Kulelerin amacı askerlerin nispeten güvenli bir şekilde duvarlara ulaşıp etkili bir şekilde saldırabilmesini sağlamaktı.
Kuşatma kuleleri yüksek, çok katlı yapılardı. Genellikle tekerlekli kaideye sahip olduklarından kolayca hareket ettirilebildiler. Askerler bir sonraki kata iç merdivenlerden çıktı. Üst kısımlarına sıklıkla monte edilen açılır kapanır köprü sayesinde savaşçılar çok daha kolay bir şekilde duvarların üstüne çıkabildi. Kuşatma kulesindeki askerleri korumak amacıyla kule en az üç taraftan duvarlarla korundu.
Ağaçtan yapıldığı için düşman savaşçıları bu korkunç makineleri hep ateşli oklarla yok etmeye çalışırdı. Bu yüzden kulenin dışı ıslak hayvan postları gibi kolayca tutuşmayan maddelerle kaplandı.
Oyun
İlgili ekstralar
Bu muharebede Büyük İskender'in Makedon ordusu III. Daryus'un kuvvet üstünlüğüne sahip Pers ordusuna karşı ezici zafer kazandı.
Antik Makedonya Krallığı'nın askerleri dünya çapında korkulan savaşçılardı.
Antik Yunanistan'da ortaya çıkan falanks, ağır silahlı piyadenin savaş düzeni ve temel birlikti.
Tarih boyunca sayısız efsanevi imparatorluk doğdu ve çöktü.
Büyük İskender'in ordusu, teknik araçlarının yardımıyla güçlendirilmiş kalelere karşı da başarılıydı.
Taktik bir şaheser olarak kabul edilen savaşta Büyük İskender Perslere karşı belirleyici bir zafer kazandı.
Anadolu'yu ve Avrupa'yı birbirine bağlayan ilk köprüyü I. Darius İstanbul Boğazı'na, ikincisini Kserkses Çanakkale Boğazı'na sefer amaçlı inşa ettirdi.
Pers kralları, imparatorluklarının büyüklüğü ve hazinelerinin zenginliğiyle ünlüydü.
Pers İmparatorluğu´nun korku salan birliği, mükemmel okçulardan oluşuyordu.
Antik Yunan ağır piyadesi.
Hintliler sayısız çatışmada Antik Çağın tankı sayılan savaş fillerini etkin şekilde kullandı.
Kendisini imparator ilan eden Napolyon, tarihteki en seçkin askeri komutanlardan biriydi.