Yumurtlamanın uyarılması veya yumurtlama tedavisi, genellikle infertilite sorunu yaşayan birey ve çiftlere önerilen ilk tedavilerden biridir. Bu tedavi biçiminde, gebe kalmakta güçlük yaşayan kadınlarda yumurtlamayı başlatmak ve yumurta üretimini uyarmak için doğurganlık ilaçları kullanılmaktadır.
YUMURTLAMA (OVÜLASYON)
Yumurtlayan kadınlar tipik olarak her 28 günde bir olgun yumurta üretir. Bu yumurta yumurtalıktan atıldıktan sonra, döllenme için fallop tüpüne ilerler. Yumurtlama uyarıcı ilaçlar ile yumurta sayısı artırılabilmektedir.
Yumurtlama uyarma tedavisi şu durumlarda önerilmektedir:
- Açıklanamayan infertilitesi olan kadınlar
- Uzun, düzensiz ve seyrek siklusu (adet dönemi) olan kadınlar
- Yumurtlamanın olmadığı kadınlar
- İnfertilitenin erkek faktörlü olmadığı çiftler
- Polikistik over sendromu (PKOS) olan kadınlar
- Hormon sorunları olan kadınlar
TEMEL BİLGİLER
Yumurtalıkları uyarma tedavisine her hastanın yanıtı farklıdır; yani, gebelik şansını artırmak için yumurta sayısının artırılması ile yumurtalıklarda aşırı uyarılmaya neden olacak kadar çok yumurta üretilmemesi arasında bir denge sağlanmalıdır.
Hastalarımız yumurtalıkların uyarılması sürecinde, ilaç dozunun ve yanıtın uygun olduğundan emin olmak adına kan tahlili ve ultrason yoluyla yakından takip edilmektedir.
Gebelik sağlayabilmek için yumurtalıkların uyarılması aşamasının ardından, sperm ile yumurta birleşimini kolaylaştıran bir doğurganlık tedavisi tekniği uygulanmalıdır. Bu da en sık şekilde intrauterin inseminasyon (IUI, rahim içi aşılama) ve in vitro fertilizasyon (IVF, laboratuvar ortamında döllenme; tüp bebek) yoluyla sağlanır.
YUMURTLAMA (OVÜLASYON) İLAÇLARI
Yumurtlama sürecine yardımcı olmak veya doğurganlık siklusu esnasında birden fazla yumurta üretmek amacıyla yumurtalıkları uyarmada kullanılan, ağız ve enjeksiyon yoluyla uygulanan çeşitli ilaçlar mevcuttur.
Yumurtlama uyarıcı ilaçlar (ovülasyon indüksiyon ilaçları) veya “doğurganlık ilaçları” adı verilen bu ilaçlar, yumurtalıklardan bir veya daha fazla olgun yumurta atılmasını uyararak gebelik şansını artırmaktadır.
Her ilacın etki mekanizması farklı olduğundan, tek başına veya başka bir ilaçla kullanımı söz konusu olabilir.
Kullanılacak ilaç, kadının adet dönemi geçmişine ve doğurganlık uzmanlarımızın planladığı siklus türüne göre belirlenmektedir.
İLAÇ TÜRLERİ
- Klomen (Klomifen) ve Femara(Letrozol) gibi ağız yoluyla alınan ilaçlar yumurtlamanın olmadığı hastalarda yumurta üretimini veya bazı durumlarda istenebilecek birden çok yumurta üretimini uyarır.
- Yumurtalıklarda folikül (yumurta keseciği) üretimini uyaran hormonlar olan Folikül Uyarıcı Hormon (FSH) ve Luteinize Edici Hormon (LH) içeren enjeksiyon formundaki ilaçlar ise altta belirtilen hastalarda yumurtlama uyarıcı olarak kullanılabilir:
– ağız yoluyla kullanılan ilaçlara dirençli veya yanıt vermeyenler
– ağız yoluyla kullanılan ilaçların kullanımı başarısız olanlar
– fazla yumurta üretimi gerekenler.