Dünyanın uydusu olan Ay, insanoğlu için daima büyüleyici ve gizemli olmuştur. 1969’da Neil Armstrong ve Buzz Aldrin’in ayak bastığı Ay hakkında soru cevap üzerinden ilerleyen birkaç bilgi…
95 km hızla, Ay’a ulaşmak ne kadar sürer ?: Astronom Fred Hoyle, bir arabayı 95 km / saat ile yukarı doğru sürerseniz, uzaya ulaşmak için sadece bir saat sürdüğünü belirten ilk kişi oldu. Ay’a ulaşmak biraz daha uzun sürecektir, çünkü burası 400.000 km (250.000 mil) uzakta. Yani Dünya’nın çevresinde 10 kez araba sürmek gibi. 95 km ile yaklaşık 6 aydan kısa bir sürede Ay’a ulaşabilirsiniz. Ancak arabanın benzininin ve akciğerinizdeki oksijeni de unutmamanız gerekir…Asteroit etkisi Ay’ı bize daha yakınlaştırabilir mi?: Ay gerçekten çok büyük. Ve buna çarpacak olan nesne Ay’ın boyutlarından küçükse, Ay’da sadece kratere sebep olur. Ancak, Ay’a benzer kütle ve hızdaki bir nesnenin Ay’a vurması durumunda Ay’ın yörüngesi belki değişebilir ancak Ay’ın böyle bir etki ile yok edilme ihtimali daha yüksektir. Büyük göktaşları ne sıklıkla Ay’a çarpar?: Ay sürekli olarak meteorlarla bombardımana tutuluyor, ama bunların çoğu küçük boyutlu. Daha büyük etkiler yıllar boyunca düzenli olarak gözlemlenmiştir. Şubat 2014’te, İspanyol gök bilimciler yaklaşık 400 kilo ağırlığında bir meteorun etkisini kaydettiler. Yaklaşık 64.374km / saat (40.000 mph) seyahat ediyordu ve 40 metre genişliğinde bir kraterle sonuçlandı. Sadece altı ay önce bir NASA teleskobu, 40 kg’lik bir nesnenin etkisini tespit etti. Ancak, bu etkilerin fiili yıllık oranı belirsizdir çünkü astronomlar henüz yeterince gözlemlememişlerdir. İnsan yapımı nesneler Ay’da ne kadar dayanabilir ?: Ay’da araştırma çantalarından uzay araçlarına kadar 180 tondan fazla insan yapımı malzeme olduğu tahmin edilmektedir. Ancak, bu malzemeleri etkileyecek çok az şey vardır. Güneş ışınlarının etkisi muhtemelen Apollon astronotlarının orada bıraktığı ABD bayrağını zaten ağartmıştır. Enerjik mikrometreler, bu malzemeleri zaman içinde yavaş yavaş aşındırsa da, şu anki araştırma malzemelerin 100 milyon yıl boyunca kalacağını gösteriyor. Ay nasıl oluştu?: Bir olasılık, Ay’ın Dünya’nın yer çekimi tarafından yakalanan bağımsız bir cüce gezegen olduğuydu. Bir diğer ihtimal, Ay ve Dünya aynı toz ve gazdan birlikte oluşmuş olabilir. Bu, Ay’ın yörüngesiyle daha tutarlı, fakat neden Dünya’dan çok daha az yoğun olduğunu açıklamıyor. Ancak şu anda astronomların tercih ettiği teori, Theia denen Mars büyüklüğünde bir gezegenin, Dünya’nın 4,5 milyar yıl önce Dünya ile çarpışmasıdır. Ay, Dünya’nın yoğun çekirdeğini geride bırakarak çarpma ile uzaya fırlatılan daha hafif kabuk parçalarından oluştu.
Ay’da saat kaç ?: Belirli bir konumdaki ‘zamanı’ tanımlamanın birçok yolu vardır. Dünyada her zamanki sistemimiz (‘güneş saati’) Güneş’in gökyüzündeki hareketiyle tanımlanır (genellikle atomik bir saatle zamanın izini sürsek de). Bu, yerel saatin Dünya üzerinde bulunduğunuz yere bağlı olduğu ve birçok farklı saat dilimine sahip olarak bu komplikasyonun etrafından dolacağı anlamına gelir. Şimdi, Ay’dan görüldüğü gibi Güneş’in hareketine dayanan benzer bir zaman sistemini de tanımlayabiliriz. ununla birlikte, daha yararlı olan, konuma göre değişmeyen bir zaman tanımıdır. Buna Evrensel Zaman (UT) denir ve Greenwich Ortalama Zamanının modern bir şeklidir. Evrende her yer aynı. Yani, Ay’daki UT zamanı Dünyadaki UT zamanı ile aynıdır. Neden Ay’ın bir ismi yok ?: Astronomik nesneler isimlerini, uzun süredir devam eden gelenekle ya da keşifçiler tarafından isimlendirilerek edinirler. Gezegenlerin tüm uyduları arasında, Ay, tarihin başlangıcından beri bilinen tek olma ayrıcalığına sahiptir ve böylelikle hiçbir keşfe sahip değildir. Böylece, eşsiz statüsüne uyan geleneksel “Ay” adını korumuştur.
Kaynak: http://www.sciencefocus.com/gallery/space/moon-facts-qa-special
Çeviren: Kuzey KILIÇ
Düz Dünya Derneği Üyesinden Afallatan ‘Simit Dünya’ Teorisi
Küresel çapta yüzlerce bin takipçisi, binlerce ciddi üyesi olan Düz Dünya Derneği’ne (Flat Earth Society) üye birisinin ortaya attığı son teori, beyin gelişimi konusunda eşi benzer görülmeyen bir tartışma yaratabilir. Düz Dünya Derneği gibi örgütler, insanların bilimsel gelişmelere karşı çıkan popüler komplolara inancını tetikliyorlar. Bu noktada o teorilere inananların değil, bu örgütleri yönetenlerin amacı ise ortada. Zira birbirinden tutarsız şeyler görmeye devam ediyor. Bir Düz Dünya Derneği üyesinin, derneğin resmi forum sitesinde ortaya attığı “Simit Dünya” teorisi ise insanı biraz afallatabilir: Düz Dünyacıların en büyük silahları ise egemen medya ve popüler bilimin, yerleşik öğretilerle insanları kandırmaya çalıştığı düşüncesi. Bunun için bilimin gelişmesini sağlayan eleştirel ve sorgulayıcı tavrı da sahiplenmeyi ihmal etmiyorlar.
Simit teorisinde de başımıza aynı şey geliyor. Dünyanın dairesel ve üç boyutlu silindirik bir yapıda olduğunu açıklamak için sayısız soru ve cevapla düşünceye destek, kanıt aranıyor. Varaug, forumdaki iddiasında, insanların radyo sinyallerini uzağa göndermek için Dünya’nın simit şeklinden faydalanabileceğini de yazıyor. Söz konusu simitin iç tarafındayken, karşımızda Dünya’nın kıvrımlı yapısını neden görmediğimize ilişkin bir önerisi de var: Işık kırılması. Evet, ışık farklı yoğunluğa sahip ortamlarda kırılan bir şey. Simit Dünya teorisine göre atmosfere girip kırılan ışık, Dünya’nın kalanını görmemizi engelliyor. Eleştirel olarak düşünmeye çalışan insanların körü körüne komplolara inanmaları, aslında sorgulamak konusunda kendilerini kandırdıklarını gösteriyor. Bu nedenle bilim dünyasının tartıştığı asıl konu Dünya’nın şekli değil; bu inançların oluşmasını sağlayan psikolojik ve sosyolojik etmenler olacaktır.
Kaynak: https://www.theflatearthsociety.org/forum/index.php?topic=54383.0
Değişik Metaller, Dünya’nın Manyetik Alan Formlarının Nasıl Olduğuna Dair Gizemleri Açığa Çıkarabilir
Weyl metalleri olarak adlandırılan garip malzemeler, Dünya’nın manyetik alanını nasıl oluştuğuna dair bazı sırları açığa çıkarabilir. Dünya’nın manyetik çekişini oluşturan dinamo etkisinin Weyl metallerinde meydana gelebileceği düşünülüyor. Dinamolar evrende oldukça yaygındır. Dünya’nın, güneşin, diğer yıldızların ve galaksilerin manyetik alanlarını üretirler. Ancak bilim insanları, dinamoların manyetik alanları nasıl yarattığının ayrıntılarını tam olarak çözemedi. Üstelik laboratuvar ortamında bir dinamo yaratmak kolay bir uygulama değildir. Bunun yapılabilmesi için bilim insanlarının sodyum gibi sıvılaştırılmış bir metalin konduğu dev tankları hızla döndürmesi gereklidir.
İlk olarak 2015 yılında keşfedilen Weyl metalleri topolojik malzemelerdir. Bu da davranışlarının topoloji olarak adlandırılan bir matematik dalı tarafından yönetildiği anlamına gelir.Weyl metallerindeki elektronlar garip şekillerde hareket ederler, kitlesel bir davranışa sahiptirler. Araştırmacılar bu materyallerdeki elektronların Dünya’nın dış çekirdeğindeki erimiş demir gibi dinamikleri oluşturduğu bilinen sıvıların davranışını açıklayan aynı denklemlere tabi olduğunu keşfettiler. Araştırmacıların hesaplamaları doğru koşullar altında katı Weyl metallerinden bir dinamo yapmanın mümkün olabileceğini göstermektedir.
Çok miktarda dönen sıvı metal gerektirmediği için laboratuvarda bu tür dinamikleri oluşturmak daha kolay olabilir. Küçük bir Weyl metal parçasındaki elektronlar sıvı metalin yerini alarak bir sıvı gibi akabilir. Bu uygulama şu anda sadece teorik. Fakat eğer fikir çalışırsa, bilim adamları Weyl metallerini Dünya içinde var olan koşulları yeniden üretmek ve manyetik alanının nasıl oluştuğunu daha iyi anlamak için kullanabilirler.
Kaynak: https://www.sciencenews.org/article/bizarre-metals-mystery-how-earth-magnetic-field-forms
Dünya dışı yaşam arayışımızdaki 11 gerçek
Oralarda, bir yerlerde kimse var mı? Bu, insanoğlunun yüzyıllardır kafa yorduğu ve bilim insanlarının iyi bir yanıt ya da herhangi bir yanıt vermeye uğraştığı bir soru. Bu bilgiyi elde etme mücadelesinde büyük astronomik buluşlar yapıldı, pek mümkün görünmeyen teoriler üretildi ve bir sürü ilginç gerçek ortaya çıktı. Ama kesinlikle bilinen tek bir şey var, oralarda bir yerlerde uzaylılar varsa, büyük ihtimalle gezegenlerin yaşama elverişli bölgelerinde olacaklar.
-
-
- 1. Moonlings
Uzayda yaşam olup olmadığını incelemeye başlamamız Galile’nin yeni teleskopunun 17. yüzyılın başlarında gökyüzünün en uzak noktalarına bakmamızı sağlamasıyla başladı. Ay yüzeyinde görülen karanlık noktaların büyük okyanuslar olduğu düşünüldü ve buna Latince “denizler” anlamına gelen “maria” adı verildi. Bizim denizlerimizde olduğu gibi, acaba oralar da canlılarla kaynıyor muydu? Şu anda ay denizlerinin antik yanardağ patlamalarının oluşturduğu koyu renkli bazalt düzlükleri olduğunu biliyoruz.
Galile’nin teleskopu sayesinde, insanlar Ay’ı hiç olmadığı kadar yakından görebildiler.
- 2. Mighty Martians
Marslı kuzenlerimiz neye benziyordu?
Astronom William Herschel 1870’lerde kızıl gezegende dolaşan marslıların ortalama insandan daha uzun olduğu sonucuna varmıştı.
Herschel daha güçlü teleskoplarla Mars’ın büyüklüğünü, mevsimlerinin ve günlerinin uzunluğunu ölçtü.
Herschel’e göre Mars Dünya’dan küçüktü, bu yüzden yerçekimi de daha azdı ve bu Marslılar’ın boyunun daha çok uzayacağı anlamına geliyordu.
- 1. Moonlings
-
- 3. Üstün Satürnlüler
Filozof Immanuel Kant, dünya dışı canlıların zekasının tamamen güneşe olan mesafeleriyle orantılı olduğunu iddia etti. Yani Merkürlüler aptal, Satürnlüler ise dahiydi.
- 4. Uzaylı nüfus sayımı
1848’de papaz ve fen öğretmeni Thomas Dick, güneş sistemi dışında yaşayan uzaylıların sayısını hesaplamaya çalıştı. Uzaydaki nüfus yoğunluğu o dönem mil kare başına 280 kişi olan İngiltere’ninkine benziyorsa, güneş sisteminde 22 trilyon kişinin yaşıyor olabileceği tahmininde bulundu.
Galile, 17. yüzyılın başlarında teleskopunun nasıl çalıştığını gösterirken.
- 5. Uydularda yaşam
Güneş sisteminde yaşam arama için en iyi yerler Mars gibi yakın gezegenler değil, Jüpiter’in yörüngesinde dönen Europa ve Satürn’ün uydusu Enceladus olabilir. Her ikisinde de kalın bir buz tabakasının altında sıvı halde su bulunuyor. Uyduların okyanuslarının donmasını önleyenen içlerindeki bir ısı kaynağı olabileceği düşünülüyor. Isı uyduların çekirdeğinde üretiliyor ve hidrotermal yarıklardan okyanus yüzeyine salınıyor olabilir. Dünyadaki hidrotermal yarıklar, denizlerdeki kalabalık ekosistemlere gıda üreten bir kimyasal reaksiyonu üretiyor.
Europa’nın okyanuslarının derinliklerinde uzaylı ekosistemleri bulabilir miyiz?
- 6. Uzay kalamarı
Bu su bulunan uydularda yaşam varsa, basit bir fizik bilgisiyle nasıl göründüklerine dair ipuçları sağlanabilir.
Büyük suda yaşayan uzaylılar varsa, av yakalamak ve avlanmaktan kaçınmak için hızla hareket etmeleri gerekir. Bu nedenle de kalamar, yunus ve köpekbalığı gibi aerodinamik bir şekilde olabilirler.
Uzaylıların böyle görünebileceğini düşünüyor musunuz?
- 7. Uzak dünyalar
Astronomlar, Samanyolu Galaksisi’nde dünyaya benzer 40 milyar gezegen olabileceğini tahmin ediyor. Bu tahmini, güneş sistemimiz dışındaki 3800 gezegeni inceleyerek yaptılar. Bu hesabı tüm galaksiye uyarlarsanız, milyarlarca gezegene ulaşabilirsiniz.
İkili bir yıldız sisteminde, uyduları olan, güneş sistemimiz dışındaki bir gezegene ne dersiniz?
- 8. Yaşam belirtileri
Yaşam belirtilerini nasıl ararsınız? Astronomlar güneş sistemimiz dışındaki gezegenleri ararken, yaşam belirtisi olarak gördükleri bio-imzalar dedikleri gazları inceliyor. Termitlerden ineklere, dünyadaki yaratıklar metan gazı salgılıyor, ancak bu gazı yanardağlar da üretebiliyor. Dolayısıyla, metanla birlikte güneş ışığının etkisiyle atmosferimizde doğal bir şekilde oluşan oksijen ve ozon gibi diğer gazları da aramalıyız.
- 9. Yaşama elverişli bölgeler?
Yaşama elverişli bölgeler, neredesiniz? Nerelere bakmalıyız? Uzmanlar güneş sistemi dışındaki yaşama elverişli bölgelere konsantre olunması gerektiğini söylüyor.
Güneşinden çok uzak (yani çok soğuk) ya da çok yakın (yani çok sıcak) olmamalı ve böylece yaşam oluşması için mükemmel koşulları sağlamalı.
Güneş sistemimiz dışındaki keşfettiğimiz ez yakın gezegen Proxima Centauri b.
- 10. Uzaya yelken açmak
İşte bu yıldız sistemine ulaşmak için iki yıl önce Breaktrough Starshot adlı bir özel yatırımcıların fonladığı bir proje başlatıldı. Rus yatırımcı ve fizikçi Yuri Milner, yıldız sistemleri arasında seyahat edebilecek bir uzay aracı konsepti geliştirmeye çalışıyor. Aracın güneş rüzgarlarıyla ışık hızının beşte biri hızda yol alması öngörülüyor. Bu proje başarılı olursa bu küçük uzay araçlarının Proxima Centauri b’ye ulaşması 20 yıl, dünyaya veri göndermesi ise dört yıl sürebilir.
Uzaya yelken açan bir uzay aracını fikrine destek verenlerden biri Steplen Hawking olmuştu.
- 11. Akıllı uzaylılar
Astronomlar bazı uzaylıların kara deliklerde ya da çok büyük yıldızlarda ve hatta Samanyolu’nun tam merkezindeki büyük kara delikte yaşıyor olabileceğini düşünüyor. Bizden binlerce ya da milyonlar yıl daha yaşlı bir uzaylı medeniyeti yapay zeka geliştirmiş olabilir. Yumuşak ve süngerimsi olmayabililrler veya suyun veya oksijenin bol olduğu “yaşanabilir” yerlede bulunmayabilirler.
Bazı astronomlar yapay zekaların kara delikler ya da çok büyük yıldızlar gibi yüksek enerjili yerlerde yaşamayı tercih edebileceğini söylüyor.
Editör / Yazar: Ezgi SEMİRLİ
- 3. Üstün Satürnlüler
-