Sual: siffin savaşının sebeplerini en kısa halde anlatırmısınız? ?
Sual: siffin savaşının sebeplerini en kısa halde anlatırmısınız? ?
Cevap: Sıffin Savaşı, Râşid halifelerin dördüncüsü olan Hz. Ali (r.a.) ile, onun halifeliğini kabul etmeyen Şam valisi Hz. Muaviye bin Ebu Süfyan (r.a.) arasında çıktı. Savaş, 657 yılında, Fırat havzasında bulunan Rakkanın doğusundaki Sıffın denilen yerde yapıldı ve bu savaşta yetmiş bin Müslüman şehit oldu.
Savaşın çıkış sebebi bir konudaki içtihat (görüş) farklılığına dayanıyordu. Konu siyasî bir konu olduğu için de savaşla sonuçlandı. Yoksa içtihat farkı sırf ilmî olsaydı, kitap üzerinde kalmış olacaktı. Savaşa giden yol özetle şöyle gelişti: Hz. Osman (r.a.) halifeyken Medine-i Münevvereye bir grup isyancı geldiUzun bir müddet Hz. Osmanı (r.a.) kuşatma altında tuttuktan sonra, o grubun içinden birisi veya birileri Hz. Osmanı şehit etti.
Bunun üzerine Hz. Ali (r.a) halifeliğini ilân etti ve Hz. Osmanın kàtilini aramaya başladı.
Ancak o isyancı grup içinde bizzat kàtilin kim olduğu tespit edilemiyordu. O zaman Şam vâlisi olan Hz. Muaviye adalet-i izafiyeyi savunarak milletin selâmeti için kulun hukuku feda edilir demiş, o isyancı grubun tamamının cezalandırılmasını istemişti. Hz. Ali de (r.a.)adalet-i mahzâyı savunarak, Hak haktır. Ferdin hukuku hiçbir şeye feda edilemezdemiş, o isyancıların içindeki asıl kàtil veya kàtillerin tespit edilmesi için çalışmaları sürdürmüştü. Kàtilin tespiti gecikince rahatsızlık had safhaya vardı. Arada İslâmiyetin zayıflığını isteyen fitnecilerin de körüklemesiyle iki tarafın ordusu karşı karşıya geldi.
Bu arada Cemel Vakası da yaşandı. Bu vakadan (olaydan) sonra Kûfeye yönelen Hz. Ali (r.a.), Hz. Muaviyeye elçi göndererek, Sahabeden Muhâcirlerin ve Ensârın (radıyallahü anhum) kendisinin halifeliğini kabul ettiklerini; onun da kabul edip itaatini bildirmesini istedi. Hz. Muaviye, kendisine elçi olarak gelen Cerir bin Abdullahı (r.a.) oyalayarak Hz. Amr bin el-Âs (r.a.) ile istişarede bulundu ve Hz. Osmanın (r.a.) kàtilleri derhal cezalandırılmadığı takdirde ordusuyla üzerine yürüyeceğini belirtti. Hz. Muaviye (r.a.) seksen beş bin kişilik bir orduyla Şamdan yola çıktı.
Hz. Ali (r.a.) ise doksan bin kişiden oluşan ordusuyla Kûfeden Sıffine doğru harekete geçti. Hz. Ali, Hz. Muaviyeye elçiler göndererek, onu bu tutumundan vazgeçirmek istedi. Ancak olumlu bir cevap alamadı. İki ordu birlikleri arasında bazı ufak çarpışmalar sürerken, Hicretin 37. senesi Muharrem ayının sonuna kadar anlaşma yapılabilmesi için elçiler gidip geldi. Ancak barış yolunda bir gelişme sağlanamadı. Safer ayının ilk günü savaş tekrar başladı. Hz. Alinin şiddetli bir taarruzu ile Şam ordusu dağılma noktasına geldi. Savaş kazanılmak üzereydi ki, Hz. Amr bin el-Âs (r.a.), Şamlı askerlere Her kimin yanında Mushaf varsa onu mızrağının ucuna takarak yukarı kaldırsın dedi. Bu emri yerine getiren askerler Hz. Ali (r.a.) tarafına, Aramızda Allahın kitabı hakem olsun diye seslendiler.
Hz. Amr bin el-Âsın tedbiri etkisini göstermiş, Iraklı askerler; Allahın kitabına yapılan çağrıya icabet edelim demeye başlamışlardı. Hz. Ali (r.a.) bunun bir savaş hilesi olduğunu askerlerine anlatmaya çalıştıysa da başarılı olamadı. Her iki taraftan birer hakem seçilerek, Kurâna uygun kararın çıkartılması istendi. Hz. Alinin (r.a.) tarafında bulunanlar bunu memnuniyetle karşıladılar. ŞamlılarHz. Amr bin el-Âsı, Hz. Ali tarafındaki Iraklılar da Hz. Ebu Mûsâ el-Eşarîyi hakem tayin ettiler. 37. yılın Safer ayında Düvmetül-Cendelde bir araya gelerek, karar verirken esas alınacak prensipleri içeren Tahkimnâmeyi kaleme aldılar. Bu olaya İslâm tarihinde Hakem Olayı denir.
S.Risale