TBMM (AA) - MELDA ÇETİNER - TBMM Anayasa Komisyonu Başkanı Mustafa Şentop, dokunulmazlıkların kaldırılmasında yöntemi değiştirmenin doğru olmadığını söyledi.
Şentop, AA muhabirinin HDP milletvekillerinin dokunulmazlığının kaldırılması tartışılırken, Anayasa'da dokunulmazlık düzenlemesinde değişiklik olup olmayacağı sorusuna, Anayasa ve TBMM İçtüzüğünde dokunulmazlıkla ilgili düzenlemelerde değişiklik yapılmasının doğru olmadığı yanıtını verdi
Mustafa Şentop, "Dokunulmazlığın kaldırılmasında usulü, yöntemi değiştirmek doğru değil. Dokunulmazlık nasıl hukuki bir kurum ve kavramsa dokunulmazlığın kaldırılması da hukuki bir kurum ve kavram olarak mevcut düzenlemelerimizde var. Bu, normal bir şeydir, hukuk dışına çıkmak anlamına gelmiyor. Milletvekilleri açısından dokunulmazlık hiç kaldırılmayacak diye bir şey yok. O zaman Anayasa'ya dokunulmazlığı koyanlar, dokunulmazlığın kaldırılmasını koymazdı. Ama var. Hukuk içinde bir düzenlemedir. Bunun gereğini de Parlamento takdir edecek" dedi.
Dokunulmazlık tartışmalarında 1990'lara atıf yapıldığına dikkati çeken Şentop, "1990'ların tablosu yaşanır mı, yaşanmaz mı? Yaşanmaz. Türkiye, bugün 90'ların Türkiyesi değil. O zaman henüz darbenin etkilerinin devam ettiği, DGM'lerin faaliyette olduğu bir süreçte böyle bir tablo yaşandı. Türkiye'de, artık o tür tablolar, o görüntüler yaşanmaz. Ama hukukun gereği neyse o da yapılır" diye konuştu.
Dokunulmazlığın "kürsü dokunulmazlığıyla sınırlandırılması" görüşlerinin de gündeme geldiğine işaret eden Şentop, şu ifadeleri kullandı:
"Kürsü dokunulmazlığı diye bir şey yok. Yasama sorumsuzluğu dediğimiz, Anayasa'nın 83. maddesinin birinci fırkasında düzenlenen şeydir. Milletvekili, Meclis çalışmalarındaki söz ve oylarından dolayı sorumlu tutulamaz. Bu sorumsuzluk halidir, dokunulmazlık değil. Bu, kalkabilir bir şey değildir. Dokunulmazlık ile sorumsuzluk arasındaki fark vardır. Dokunulmazlık, hemen hemen bütün ülkelerde var; parlamenter, başkanlık, hepsinde. Şöyle veya böyle, ülkenin kendi şartları çerçevesinde var. Dünyada temel olarak bir İngiliz ve bir de Fransız sistemi var. Dokunulmazlığı hiç kabul etmeyen biri-iki ülke var. Bu anlamda sorumsuzluk da var. Kürsü dokunulmazlığı denilen bu sorumsuzluktur. Bunun dokunulmazlıktan farkı şu; dokunulmazlık kaldırılabilir, geçicidir. Milletvekili olduğu süre içinde geçerlidir. Milletvekilliği sona erdikten sonra dokunulmazlık diye bir şey kalmaz. Otomatik olarak kalkar. Sorumsuzluk ise kaldırılamaz, Parlamento kararıyla da kaldırılamaz. Sorumsuzluk daimi bir şeydir, mutlaktır. Parlamentoda yaptığı konuşmadan dolayı herhangi bir kişinin milletvekilliği bittikten 50 sene sona da sorumsuzluğu devam eder. Parlamentodaki söz ve oylarıyla ilgili dışarıda tekrar etmekten de sorumsuzdur. Parlamento kürsüsünde yaptığı konuşmayı dışarıda da yapsa orada da sorumsuzluk var."
- "Korunan milletvekilinin şahsı değil, parlamentonun işleyişidir"
Dokunulmazlığın kaldırılması, daraltılması ya da kürsüyle sınırlı tutulması görüşlerini ifade edenlerin konuyu değerlendirirken sadece bugüne baktıklarını belirten Şentop, tek bir milletvekilinin oyunun önemli olduğu dönemlerin yaşandığını hatırlattı. Meclis'te bugün milletvekillerinin dokunulmazlık dosyası bulunduğunu hatırlatan Şentop, "Diyelim ki bu milletvekillerinin yarısıyla ilgili tutuklama kararı verilirse burada oylamaları nasıl yapacağız" dedi.
Dokunulmazlıkla korunanın milletvekilinin şahsı değil parlamentonun işleyişi olduğunu belirten Şentop, İngiltere'nin, parlamento kurulduğu ilk dönemlerden itibaren kendi üyelerini akıbetlerini ve geleceklerini, yargı da dahil olmak üzere kendi dışındaki kurumların inisiyatifine bırakmak istemediğini, üyeleriyle ilgili yargılama yetkisini halen kendi uhdesinde tuttuğunu söyledi.
Şentop, "İşleyişini, faaliyetini yargı organlarının, hakimlerin ve savcıların inisiyatifine bırakmak hiçbir parlamento açısından doğru değil. Parlamento kendi işleyişiyle ilgili nihai karaları kendisi verir. İzin verdiğinde yargılama yapılabilir. Dokunulmazlığın kaldırılmasını, alanın daraltılmasını doğru bulmuyorum. Dünyanın her yerinde de var. Geçici bir şeydir. Parlamenterlik süresi sona erdiğinde dokunulmazlık zaten oradan kalkıyor" diye konuştu.