Stanislav Kunyaev'in Yuzhno-Sakhalinsk'teki diplomatlar, tarihçiler, arşivciler ve politikacılar Konferansında 3 Eylül - II. Dünya Savaşı'nın sona erdiği gün yaptığı rapor.
Tüm bin yıl boyunca tarih Rusya, birkaçına “istila” denilen iki yüz büyük ve küçük savaşta hayatta kaldı. Tatar-Moğol istilası ve ardından bir buçuk yüzyıl boyunduruğu. Mamaya'nın çeşitli orduları ve Kulikovo Savaşı ile işgali. Minin ve Pozharsky milislerinin yansıttığı, XVII. Yüzyılın başlangıcına Polonya-İsveç-Litvanyalı istilası. İki yüz dilde Napolyon armada işgali. İtilaf çağında İtilaf işgali. Ve nihayet, 1941'un Büyük Vatanseverlik Savaşı - 1945 yılı.
Halk, bazı devletlerin ve insanların Rusya'ya karşı birleştiği savaşları “istilalar” olarak adlandırdı. Dolayısıyla, bu tür istilaların yansıması, halkın ve otoritelerin tüm manevi, askeri, devlet ve ekonomik güçlerin gerginliğini sınırlandırmasını hatta sınırlandırmasını talep etti. “Savaş” kavramıyla ilgili hiçbir Avrupa dilinde “istila” kelimesi yoktur. Ne yazık ki, sadece Rusça konuşarak yaşıyor. Bu nedenle, Rus edebiyatından, şairlerinden, nesir yazarlarına, yayıncılarına, söz yazarlarına, “Anavatanımızın özgürlüğü ve bağımsızlığı” mücadelesi ve “Romalılar düştüğünde” antik Roma için en büyük ideolojik ve manevi destek gerekiyordu. silâhmuslar sessizdir ”hiçbir şekilde Anavatanımızın tarihini ifade etmez. Gümüş astar yok: işgal dönemi edebiyatımızı zenginleştirdi.
Yazılı Rus şiirindeki kahramanlık sesi ilk kez "Igor'un Alayı Üzerine Söz" te yer aldı. İki yüzyıl sonra, Zadonshchina'da tekrar etti. Yılın 1812'teki Yurtseverlik Savaşı, Zhukovsky, Denis Davydov ve Ryleyev'in şiirine, genç Puşkin'in “Tsarskoye Selo'daki Anılarına” ve Avrupalı “Rusya'nın İftiracılarına” şiirine yansıdı:
Öyleyse bize gönder, Viti.
Yerine geçen oğulları:
Rusya'nın tarlalarında bir yer var.
Tabutlar arasında onlara yabancı.
Borodino Savaşı'nın kahraman yankısı Puşkin'den, Napolyon armadalı paralı askerlerin düellolarını Mikhail Kutuzov'un intihar bombacılarıyla birlikte söyleyen Lermontov'a uçtu:
Ve dedi ki, gözleri parıldarken:
"Çocuklar! Moskova arkamızda değil mi?
Moskova yakınlarında öl ... "
Trajik Sovyet dönemi bu kahramanlık geleneğini doğal olarak sürdürdü. Bununla birlikte, 30 yıllarında, dünyadaki bütün büyük politikacılar için yakınlığı açık olan gelecekteki savaşın doğası, hem Sovyet liderliği hem de yaratıcı aydınlar için tam olarak açık değildi.
1939 yılında, 7 yaşındaydım, ancak yaklaşmakta olan bir savaş meselesi olduğu zamanın şarkılarını ve şiirlerini hatırlıyorum. Ataletten bazı şairler, dünya devriminin bir devamı olarak söylediler: "Kulübeden ayrıldım, savaşmaya gittim / Grenada'daki toprak köylülere verilebilsin diye ...". Veya: “Ama hala Ganj'a ulaşıyoruz, / Ama yine de savaşta ölüyoruz / Japonya'dan İngiltere'ye / Anavatan Shone!” Diğerleri “savunma” bilinci olduğunu iddia etti. Bu zamana kadar dünya devriminin ideolojisi yeni bir hedefe yol açtı - “tek bir ülkede sosyalizmi inşa etmek”. Politik seyirdeki bu değişikliğin öğrenilmesinden sonra Leon Troçki, Stalin ve Bolşevik partisini dünya proletaryasının nedenine ihanet etmekle suçladı. Ancak, Sovyet şairleri zaten bu "kimera" ile ayrılmamış, tek bir "dünya proletaryası" olmadığını fark etmiştir.
“Huzurlu insanlarız, zırhlı trenimiz bir tarafa dayanıyor”; “Yarın bir savaşsa, yarın bir kampanyaysa, bir kara güç bir adam gibi inerse, tüm Sovyet halkı özgür vatanları için ayağa kalkar”; “Ama düşman bizi kırmak isterse ciddi şekilde kaşlarını çattık”; “Yabancı bir ülkeden bir santim istemiyoruz, ancak ipucumuzdan vazgeçmeyeceğiz.” Dönemin bu şiirsel aforizmalarında savunma ideolojisi yansıtıldı. Onları okuyorsunuz ve Sovyet liderliğinin sadece savaş istemediğini değil, bundan kaçınmak için elinden gelenin en iyisini yapmaya çalıştığınızı anlıyorsunuz. Doğru, diğer şairler “sevgili halkımızın komiseri için bildiğimiz yollar boyunca atlarla savaşacağımıza” dair “şık at arabası” hakkında şarkılar bestelediler ancak bu iç savaşın patlaması geçmişte kaldı. Ülkenin liderliği, gelecekteki savaşın bir motor savaşı olduğunu çoktan anlamıştı ve bu nedenle “Üç Tankçı, Üç Mutlu Arkadaş - bir savaş aracının mürettebatı” şarkısı, Yuri Alman “Yüksek ve Yüksek ve Yüksek” kelimelerinin şarkısı gibi, savaş öncesi yılların ana şarkısı oldu. / Kuşlarımızın uçuşu için gayret gösteriyoruz, / Ve her pervane nefesinde / Sınırlarımızın sakinliği. ”
Yine de, Haziran ayındaki 22 maviden bir cıvata gibi çarptı.
Savaşın ilk aylarının neden bizim için feci hale geldiğine dair iki görüş var. Bunlardan biri, Stalin liderliğindeki ülkenin liderliğinin kaybolduğunu, dizginlerini kaybettiğini, savaşın başlangıç tarihini kaçırdığını, 1941 yılında Reich'in bayrağı altında duran yalnızca 5 milyonlarca asker ve subayını seferber etmeyi başardığını söylüyor.
1972 yılında Georgy Zhukov'un bir başka bakış açısı daha şöyle ifade edildi: “Almanya her açıdan savaşa bizden daha iyi hazırlandı. Clausewitz, Moltke, Schlieffen’deki askeri akademilerde çalıştık. Prusyalı subay tam bir kasttır, bir Alman askeri Avrupa'yı fethetti. Alman teknolojisi bizimkinden daha iyiydi. 1941'in ilkbaharında, T-34 tankını, Il-2 saldırı uçaklarını ve Katyuşa roket tahrikli harcı başlattık. Savaş eğitimi aldık. Ancak, ”dedi Zhukov,“ biz kazandık, çünkü vatan için savaşmaya hazır, politik olarak eğitilmiş, zihinsel olarak cesur, yurtsever bir genç asker vardı. ”
Zhukov'un bu sözlerine, bu askerin Sovyet okulu, Sovyet tarihi, Sovyet sineması, Sovyet şiiri, Sovyet şarkısı tarafından savaşa hazırlandığını ekleyebiliriz.
Aryanların "Slavlar" ve SSCB'nin diğer halkları üzerindeki ırksal üstünlüğü fikri, yalnızca, tüm insanlar için anlaşılabilir olan Ortodoks Hristiyan cemaati fikri olan SSCB halklarının tarihsel ve sosyalist kardeşliği fikri olan bir başka Anavatan fikri ile yenilebilirdi. Ve Molotof'un konuşmasından hemen sonra Haziran 22'te, eski seminer ve şair Joseph Stalin ile anlaşarak, ataerkil locum onens Sergius'un insanlara yürekten bir sözle konuştuğu sebepsiz değildir.
“Tekrarlanan” dedi; “Batu, Alman şövalyeleri, İsveçli Karl, Napolyon. Ortodoks Hristiyanlığın düşmanlarının soyundan gelenler bir kez daha halkımızı dizlerine götürmeye çalışmaktadırlar. İnsanların ve anavatanın ruhlarını ortaya koyan Rus halkının kutsal liderleri Alexander Nevsky, Dmitry Donskoy'u hatırlayalım ve sayısız binlerce sıradan Ortodoks savaşçısını hatırlayacağız. ”
Kasım ayının 7'unda 1941, Stalin, Kızıl Meydan'daki geçit töreninin katılımcılarına seslenerek, Suvorov, Kutuzov, Minin ve Pozharsky'nin isimlerini Alexander Nevsky ve Dmitry Donskoy'un isimlerine ekledi ve hepsini “büyük Lenin'in pankartının altına” koydu, çünkü böyle bir şeyi yenmek için anladı. Güçlü bir düşman “Rus” ve “Sovyet” birliğini gerektirir.
Savaş, kiliseyi, en yüksek devlet seçkinlerine daha yakın hale getirdi, yetkililer ve yazarlar için, devlet ateizminin ideolojisine uymayan Rus ortak halkının Ortodoks özü, Emelyan Yaroslavsky (Miney Gubelman) ve muhafızları tarafından ortaya kondu; Stalin'in en sevdiği ve bu nedenle Sovyet Rus subaylarının şairi Konstantin Simonov, savaşın başlangıcında Ortodoks inancını destekleyen ilk kişi oldu.
Hatırlıyor musun, Alyosha, Smolensk’in yolları.
Sonsuz olduğu gibi, kötü yağmurlar,
Küfeler bize yorgun kadın getirdi,
Çocuklar gibi, yağmurlarından göğsüne kadar basmak.
Gözyaşları gibi gizlice ortadan kaldırıyorlar.
Bizden sonra fısıldadıkları gibi: “Tanrı sizi korusun!” -
Ve yine kendilerini askere çağırdılar,
Olduğu gibi, büyük Rusya'da zaman olgunlaştı.
Gözyaşları ayetlerden daha sık ölçülür,
Tepelerde gözlerden saklanan bir yol vardı:
Köyler, köyler, mezarlıklı köyler,
Sanki Rusya'nın hepsinin bir araya gelmesi gibi.
Her Rus banliyösünde olduğu gibi,
Yaşamlarını koruyan ellerinin çarpmasıyla,
Tüm dünya birbirine yaklaştığında, büyük büyükbabalarımız dua ediyor
Çünkü Tanrı, torunlarına inanmıyor.
Biliyorsun, muhtemelen, hala vatan
Festively yaşadığım şehir evi değil.
Ve büyükbabaların geçtiği bu şeritler,
Rus mezarlarının basit haçlarıyla ...
Bu şiirde, tüm doğa olayları, tüm insanlar, günlük yaşamın tüm belirtileri - Smolensk yolları, kötü yağmurlar, süt bağırırları, kadın gözyaşları, yol kilometre taşları, mezarlıklı köyler, mezarların üstünden geçenler, Rus eteklerinde, doğan, giden ve yaşayan insanlar şu anda, geri çekilen askerlerimizle birlikte hayatta kalmak, geri dönmek ve kazanmak için her şey hazırlanıyor. İnsanların savaşı budur. Avrupa bu savaşları asla bilmedi. Ve “büyük Rusya’da”, “tüm Rusya’ların”, “her Rus eteklerinin ardında”, “Rus mezarlarının basit haçlarıyla”, şiiri dolduran, “özgürlük” mücadelesinin temel desteğinin öngördüğü bir tesadüf değildir. ve vatanımızın bağımsızlığı ”bir Rus bağı olacak. Savaşın ilk günlerinden itibaren, şairlerimiz böylesine güçlü bir düşmanın yalnızca eski gerçekleri takip ederek yenilebileceğini hissettiler - “ölüm ölümle düzeltildi” ve bundan sonra konuşmaları doğal olarak korkusuz trajik onurun özelliklerini kazandı: “ölümlü savaşa kalk”, “ölüm korkunç değil, onunla bir kereden fazla savaşta buluştuk "," ve yere yatmak zorunda kalırsan, sadece bir kere olur ... ".
Savaşın ilk günlerinde yüzlerce yazar cepheye ve halkın milislerine gönüllü oldu. Şiir Vasily Lebedev-Kumach ve “Kutsal Savaş” adlı besteci Alexandrov'un 22 gecesi 23 üzerindeki 1941 gecesinde yazdığı gerçek bir başarıydı.
Kalk, büyük ülke
Ölüm dövüşüne çık
Faşist güç karanlık
Bir lanetli ordu ile.
Asil öfke edelim
Dalga gibi kaynar, -
İnsanların savaşı var.
Kutsal savaş!
İnsanlık tarihinde buna benzer tek bir vaka vardı. Fransız Devrimi boyunca, şair Rouge de Lille, Marsilya'daki Marsilya'yı bir gecede besteledi; bu, Fransa'nın sonsuza dek marşı oldu: “Devam et, Vatan'ın oğulları! Şeref günü geldi ... ". Ama o zaman halkımızın şöhret için vakti yoktu ... Ve ne alaycı yalanlar, tarihin şu anki sahte yandaşlarının çığlıkları, bizim savaşımızın sadece iki totaliter sistemin bir savaşı, Stalin ve Hitler’in savaşı olmasıydı, bu nedenle ne “yerli” ne de "kutsal." Bu Sovyet karşıtı Rusfobik melez, savaşımızın yalnızca Sovyet-Alman olmadığını, kıta Avrupası'nın savunucu Rus Avrasya ile saldıran tüm savaşını bile anlamadığını anlayamıyor. Savaşın sonunda, savaş kamplarında tutsaklarımızda, Üçüncü Reich'in yaklaşık dört milyon askeri vardı. Bunlardan iki buçuk milyon Alman, bir milyon mahkum resmen bize savaş ilan eden ülkelerin askerleriydi - Macarlar, Romenler, İtalyanlar, Finler, Norveçler, Slovaklar ve yarım milyonlar resmen bizimle savaşmayan ülkelerden gönüllülerdi - İspanyollar, Çekler , Fransız, croatlar, Belçikalılar, polonyalılar, hollandalı, danimarkalılar. Bütün kıta Avrupa - ve bu, milyonlarca nüfusun 350'i! - Nazi savaş makinesi için çalışan ve Üçüncü Reich'in milyonlarca ordusuna silah, yiyecek, üniforma ve taşıma sağlayan güçlü bir arka plandı.
Tüm Alman tanklar Çek Cumhuriyeti'nde üretildi ve Kaplanların mürettebatı Çekler tarafından yönetildi. Nazi Avrupa Birliği'nden gönüllüler Wehrmacht'a girdiler çünkü biliyorlardı: zaferden sonra Sovyetler Birliği'nin tüm alanları birleşik bir kahverengi Avrupa ve tabii ki kendi ülkeleri için bir koloni haline gelecekti. Hitler'in Ost planında tarım politikası şu şekilde tanımlandı: "Batı ve Kuzey Avrupa açlık çektiği için Rusya'daki gıda üretimi Avrupa sistemine dahil edilecek ... Almanya ve İngiltere'nin gıda ithal etmesi gerekiyor." (İngiltere'nin Almanya ile savaşmasına rağmen Hitler İngilizleri, "Unterman" Slavlarının aksine Aryanlardı.) Mahkumlarımızın Alman kamplarında acımasızca yok edildiği tüm konuşmalar sadece SSCB imzalamadığı için savaştan önce, Uluslararası Kızılhaç ile bir tür anlaşma liberallerimizin yalandır. Kızıl Haç nedir, eğer yüksek ırk "insanlık dışı" ile başa çıkmışsa! Tüm hayatımızın, kültürümüzün, tarihimizin, tüm uygarlığımızın yıkımı - bunlar faşist Avrupa'nın planlarıydı ve Rus şiiri savaşın ilk günlerinden itibaren bu ölümcül tehdidi hissetti. Eski kuşakların şairleri ve sözde Gümüş Çağ, hatta Ekim Devrimi ve Sovyetlerden nefret edenler bile aniden Rus vatanseverleri gibi hissettiler. 23 Şubat 1942 Savaştan yıllar önce sessiz kalan Anna Akhmatova, “Stalinizm karşıtı” “Requiem” i besteledi, “Cesaret” şiiriyle cevap verdi:
Bugün ölçeklerde ne olduğunu biliyoruz.
Ve şimdi neler oluyor.
Bir saat cesaret bizim saatimizi vurdu.
Ve cesaret bizi bırakmayacak.
Ölü mermilerin altında yatmak korkutucu değil.
Acımasızca evsiz kalmayın, -
Ve seni kurtaracağız, Rus konuşması,
Büyük rusça kelime.
Sizi özgür ve temiz taşıyacağız
Torunlarımıza vereceğiz ve esaretten tasarruf edeceğiz.
Her zaman!
Şiirler hemen Pravda gazetesinde yayınlandı. SSCB'den de göç eden Gümüş Çağ'ın ikonik bir figürü olan Alexander Vertinsky, Rus ruhunu heyecanlandıran insanların büyük başarılarını yüceltti ve Stalin hakkında, iman edilebilecekleri için düşünülemeyen görünen bir şiir yazdı:
Gümüş kavak gibi biraz gri
Duruyor, geçit töreni alıyor,
Sevastopol ona ne kadara mal oldu!
Stalingrad ona ne kadara mal oldu! ..
.................................................. ..........
Ve vandallar çıktığında
Babaların eski başkentimize,
Böyle generalleri nerede buldu?
Ve bu efsanevi savaşçıları?
Onları büyüttü. Yetiştirilmelerinde
Geceleri ve geceleri uzun süre düşündü,
Oh, ne yıldırım denemeleri
Hazırlandılar! ..
.................................................. .............
... Aynı bakış, aynı konuşmalar basit,
Kelimeler aynı zamanda acımasız ve akıllıdır.
Rusya'nın yırtık haritası üzerinde
Başı gri renge döndü.
Boris Pasternak, aynı zamanda Gümüş Çağın rafine edilmiş bir çocuğu. 1944 yılında, Kursk Muharebesi'nden sonra, serbest bırakılan Oryol bölgesini ziyaret etti ve askerlerin kahramanlığı ve işgal altındaki insanların işkencesi hakkında bir dizi şiir yazdı ve eklediği ayetlerin yorumlarına: “Bütün insanları tepeden aşağıya, Mareşal Stalin'den sıradan işçilere yendi” dedi.
Ve bir diğer ünlü göçmen - Nobel ödüllü Ivan Bunin - yılın Stalin'in Tahran'ın Churchill ve Roosevelt ile buluşması için ayrıldığı 1943 günlüğüne girdi:
“Stalin'in Tahran yolunda olduğunu şimdi düşündüm, ona nefret edeceğim, böylece ona hiçbir şey olmuyor.”
Savaştan sonra, 1946 yılında Bunin Konstantin Simonov'a şunları söyledi: “Haziran ayındaki 22'in 1941'inde," Lanetli Günler "de dahil olmak üzere daha önce yazdığım her şeyi yazan ve sonsuza kadar Rusya'ya yatırım yaptım ve şimdi yönetenlere kınındaki kılıç. " Savaştan sonra Simonov ile yapılan bir başka toplantıda, Bunin bir tost teklif etti: “Büyük Rus halkı - muzaffer insanlar - ve Stalin'in liderlik yeteneği için içelim!” Batı'da 20'tan daha uzun süre sürgünde yaşayan Süryan Rusya'nın gerçek yurtseverleri, bu savaşın mükemmel olduğunu anladı. bir istila var, hedefler ve kapsam bakımından eşi benzeri görülmemiş bir şey daha var, bir yandan da yırtıcı Batı’nın Rusya’ya karşı saldırısı var. Vlasovitlerin aksine, savaşın amacının yalnızca Moskova'nın ele geçirilmesi veya bir rejim değişikliği değil, Rus dünyasının Batı için pasif bir üreme alanına dönüşmesi veya yıkılması olduğunu anlamıştı. (Bugününkine biraz benzeyen bir durum.) Tamamen bencillik olmadan, kutsal bir nefret duygusu olmadan, böyle güçlü bir düşmanı yenmek imkansızdı. Bu yüzden Sholokhov “Nefret Bilimi” adlı makaleyi yazıyor ve bu yüzden Ehrenburg ve Konstantin Simonov'un şiirlerinde ve yazılarında hem orduyu hem de bütün insanları çağırıyor: “Almanları öldür!”
Hitler Gençlik'teki savaşın sonunda olan ünlü Alman tarihçi ve Rus alim Eberhard Dickmann, zaferimizin temel nedenini söyledi: “Alman sakinlerinin, büyük bir Alman imparatorluğunun kurulmasına karşı hiçbir şeyleri yoktu. Ve bu yol gerçek hale geldiğinde, Almanya'da hemen hemen hiç hazır olmayan kimse yoktu. Ancak Hitler’in niyetinin Rus halkına açık olduğu andan itibaren, Rus halkının gücü Alman gücüne karşıydı. O andan itibaren savaşın sonuçları açıklığa kavuşmuştu: Ruslar daha da güçlüydü, çünkü onlar için yaşam ve ölüm meselesine karar verildi. ” Savaş gazisi, inanılmaz mistik şair şanlı Daniil Andreev'in, ünlü Silver Age yazarı L. Andreev'in oğlu, bu popüler duyguyu şöyle yazdı:
Moskova tepelerinden, Saratov tarlalarından,
Dalgaların çavdar dalgalandığı yer
Tayga bağırsaklarından, asırlık yaşlı
Sedirler iğne yapraklı humu doğurur,
Ordunun kederli nedeni için
Kanun bizi birlikte lehimlendi
Ve snowdrifts, sudras, buz kütleleri aracılığıyla
Bir yaşam zinciri ile devam etti.
Daniil Andreev, yalnızca “yasa” ya da liderin iradesine göre değil aynı zamanda tüm insanların iradesine göre halkın rahmetinden harekete geçen ve sökülmüş olan ülke çapındaki aşırı gerginliğin gerçek kıyamet resmini çiziyor:
Ön sol burada ilk elden
Doğanın özelliklerini yakaladık:
Biz mühendisiz, muhasebeciyiz.
Avukatlar, Urki, Ormancılar,
Toplu çiftçiler, doktorlar, işçiler -
Kötü köpek kulübesi köpekleri
Burun burunlu çocuklar,
Yaşlıların bükülmüş bir eğilimi ile.
Daniil Andreev'in dediği gibi, sadece böyle bir “süper insanlar”, “süper insanlar” ın zalim ordularını yenebilirdi. O günlerde ölmeyi savunan, ancak Leningrad'ı teslim etmeyen şair, defalarca Ladoga'nın içinden, buzlu Yaşam Yolu boyunca ileri geri geçti ve elbette, sadece Stalin ya da don nedeniyle direnemeyeceğimizi anladı:
Gece rüzgarları! Vysi siyah
Leningrad'ın kar tabutunun üstünde!
Sen bir testsin; İçinizde bir ödül;
Ve Düzen tutmak
Basamaklar zor olduğunda o gece
Buz pistinin karanlığında birleştim
Rus ırkının kasvetli bir adımla,
Göze zırhlı.
Sonuçta, bu zırhın icat edilmesi, yapılması, test edilmesi gerekiyordu ... "Açık ocaklarda günler ve geceler / Vatanımız gözlerini kapatmadı ..." Ve "Rus ırkı" kelimeleri burada tesadüfi değil.
Savaştan sonra Daniil Andreev, 58'inci Maddesi uyarınca tutuklandı, birkaç yıl Vladimir Hapishanesinde geçirildi, daha sonra kitapları uzun süre yayınlanmadı ve şiiri, kehanetleri ve içgörüleri, şüphesiz ki buna layık olmalarına rağmen, genel okuyucuya ulaşamadı.
30’lerin sivil mücadelesi hakkında yazdığı, genel olarak ve ölümcül olanın önce Kızıllar ve Beyazlar için, parti ve partizan olmayanlar için, bütün Ruslar ve tüm Rus olmayanlar için unutulması gereken: “Ülke yanıyor, şimdi, oh, Allah, / Unutun, kim haklı, kim suçlu ... ". Rusya’nın tüm prensleri, çarları, imparatorları, genel sekreterleri tarihindeki rolünü yansıtan - vaftizci vladimir'den stalin'e - liderin böyle genel bir görüntüsünü çizer:
İnsanların ölümünden daha iyi
Daha iyi o;
Ancak doğası karanlık
Kanun şiddetli ...
...........................................
Onun doğası acımasız.
Lut kanun
Ama o değil - yani insanların ölümü ...
Daha iyi - o!
Ülkeyi sadece üç kuvvet birliği ile kurtarmak mümkündü: yetkililer, ordu ve - en önemlisi - insanlar. Ve bu nedenle, dönemin en önemli şairleri, Stalin'e övgüde bulunmak, orduyu yüceltmek, her şeyden önce, halktan her bir bireyin işgale nasıl karşı koyduğunu anlamaya çalıştım - bir asker, bir köylü, bir işçi. Ve her şeyden önce, askeri dönemin şairlerinin Rus halkını ve Rus halkını aklında tutması anlaşılabilir. Evet, elbette, Sovyetler Birliği'nin tüm halkları tarafından zafer kazanıldı. Ancak, kökeni olan bir Ermeni olan Mareşal Bağdatyan'ın anılarında, herhangi bir büyük askeri operasyonun ancak birlikler Rus askerleri ve subayları ile donatılmış yarıdan fazla bir durumda gerçekleştirilebildiği takdirde gerçekleştirilebileceğini yazmıyordu. Ve hiçbir şey için değil, 24 yılının Temmuz 1945'inde Joseph Stalin'in Rus halkının sağlığına ünlü tost yapması değildi.
Ve burada, her şeyden önce, Alexander Twardowski'yi, büyük asker eposları “Vasily Terkin” hakkında, Rus askerinin anıtının Smolensk topraklarında, Zagorye çiftliğinde Twardovsky'nin anavatanında olduğu gerçeğini hatırlamamız gerekiyor.
Beşinci sınıf öğrencisi olarak, 1945 veya 1946'te, sarı gazete kağıdına basılmış bir ciltsiz kitap eline geçtiğini hatırlıyorum - “Vasily Terkin”. Bir şiirin bir bölümü iz bırakmadan okundu, bir oturuşta, özellikle beni etkiledi:
Geçiş, geçiş!
Sol banka, sağ banka.
Kaba kar, buz kenarı ...
Kimin hafızasına, şerefine,
Karanlık suya, -
İşaret yok, iz yok.
..........................................
Ve ilk defa gördüm
Unutulmayacak:
İnsanlar sıcak, canlı.
Aşağıya, aşağıya, aşağıya ...
...............................................
Geçiş, geçiş ...
Karanlık, soğuk. Gece bir yıl gibidir ...
Ama sahili sağa kaptı.
İlk müfreze kaldı.
.............................................
Geçiş, geçiş!
Silahlar zifiri karanlıkta vurdu.
Savaş kutsal ve haklı.
Ölümlü savaş zafer için değil,
Yeryüzündeki yaşam için.
Fransa'da “Terkin” i okuyan Ivan Bunin’in tamamen memnun olmamasına ve Moskova’daki yazarı Teleshov’a yazmasına şaşmamalı.
Eşit derecede büyük şiiri “Karayoluyla Ev” veya çarpıcı “Rzhev'in yanında öldürdüm” sicilini hatırlarsak, elbette, sıradan bir askerin kazandığı tam bir halk ve kutsal kişi olarak savaşın gerçek bir katili olarak kabul edilmesi gereken Tvardovsky idi:
Rzhev altında öldürüldüm
İsimsiz bir bataklıkta
Beşinci şirkette, solda,
Acımasız bir baskınla.
..............................................
Ve ölüler, dilsiz
Bir neşe var:
Anavatan için düştük
Ama o kurtarıldı ...
Tvardovsky yakınlarında, neslinin en çeşitli şairleri, 30'te olgunlaştı, sadece “savaş hakkında” değil, Vadim Kozhinov'un yazdığı gibi “savaş” gibi birçok şiir yazdı. Bunlar Mikhail Isakovsky ve Olga Berggolts, Alexander Prokofiev ve Mikhail Svetlov ve elbette Konstantin Simonov.
Yılın Yaz 1942. Almanlar, Moskova yakınlarındaki yenilginin intikamını almak için istekliyse, Stalingrad ve Bakü petrolü için istekliydiler. Askerlerimiz bazen panik içinde ve rastgele geri çekiliyorlar. Ve işte, "Geri bir adım değil" olarak adlandırılan ünlü Stalinist emir No. 227.
Müthiş bir düzende, mistik güce sahip kelimeler vardı: “Nüfus, Kızıl Ordu'ya olan inancını kaybeder”, “daha fazla geri çekilme - Anavatanı yok etmek”, “birçoğu Kızıl Ordu'ya lanet eder”, “afişlerini utançla örtmek ...”, “geri adım atmamak!” . Simonov, Stalinist düzene derhal ülkenin dört bir yanından uçan bir şiir - “İsimsiz Alan” cevabını verdi. Özünde, bu şiir efsanevi düzeneğin şiirsel dilin bir düzenlemesiydi: “Utanç kanlı güneşi”, “Atalarımız bunun için yemin eder”, “Böylece geri adım atmayacağız.” Ve 1944'ta her stanza'nın bittiği yerde bir şiir yazdı. arkadaşlarım, ”bu kaçınma, 3’in Temmuz 1941’inde yayınlanan Stalin’in konuşmasından alınmıştır:“ Erkek kardeşler! Size itiraz ediyorum dostlarım! ”
Simonov, Mikhalkov, Alexander Prokofiev ile aynı kuşaktan bir şair olan Mikhail Svetlov, 20 yıllarında dünya devriminin fikirlerine düşkündü, “Grenada'daki köylülere toprak vermeyi hayal ediyordu” ve “Sovyet edebiyatında Trotskist” in tehlikeli ününü aldı. ". II. Dünya Savaşı'nın başlangıcında, bu yanılsamalarla ayrıldı ve bir Rus vatansever olarak ve Stalin döneminin bir şairi olarak şiir yazmaya başladı. İşte savaş yıllarının ünlü şiiri:
İtalyan göğsüne kara haç
Oyma yok, desen yok, parlaklık yok, -
Zavallı bir aile tuttu
Giyilebilir tek oğul ...
Napoli'nin genç bir yerlisi!
Rusya'da sahada ne bıraktın?
Neden mutlu olamadın
Ünlü yerli koyun üstünde mi?
.................................................. ...........
Anavatanımın dışarı alınmasına izin vermeyeceğim
Yabancı denizlerin genişlemesi için!
Vuruyorum - ve adalet yok
Benim mermimden daha adil!
Savaş öncesi 30 yıllarında yapılan savaşla ilgili pek çok şair hatırlayabilirsiniz: Viktor Bokov, Sergey Mikhalkov, Alexei Surkov, ama her şeyden önce Leningrad ablukasından kurtulan kahraman bir kadın olan Olga Berggolts'u hatırlıyoruz. Babamın yalan söylediği yüzbinlerce Leningrad'ın yalan söylediği Piskaryovskoye mezarlığının üstünde, “Leningrad Savunması İçin” madalyası verildi, sözleri oyuluyor: “Hiç kimse unutulmadı, hiçbir şey unutulmadı”.
Savaş yıllarında 20'in başlarında doğmuş olanların bir neslini parlak şairlerin bir takımyıldızı verdi!
Bu Mikhail Lukonin: “Boş bir ruhla değil, boş bir kılıfla gelmek daha iyi”; Boris Slutsky: “Doğumun on dokuzuncu yılı - kırk birinci yılda yirmi iki, plan ve yıldız olarak itiraz etmeden kabul ediyorum”; Ünlü şiirle tarihe geçen David Samoilov: “Kırk, ölümcül ...”; Alexander Mezhirov şu cümle ile: “Komünistler, devam et! ..”; Mihail Kulchitsky sözleriyle: “Siparişte değil. Günlük Borodino ile bir vatan olacaktı. "
Şehirden ve ayrıca büyükşehir entelijensiyasından gelen şairlerin isimlerini ve şiirlerini listeledim. Fakat belki de savaşla ilgili daha derin şiirler, savaştan birkaç yıl önce köylü çocuklarının, mülk çocuklarının, Arbat'ın kaldırımlarından değil, “büyük dönüm noktası” sırasında çok fazla acı çeken kollektivasyonun tüm zorluklarından geçen, kalemlerinden çıktı. Yerli köylerden Nizhny Novgorod köylü Fyodor Sukhov'un şiirinin kahramanı olarak, savaşın dört yılını bir tanksavar silah silahı olarak savaştıran köylü Fyodor Sukhov ayrılıyordu.
Bana savaşa eşlik et
Beni büyük yola doğru gördüler.
Köye veda baktım
Ve aniden dudaklarım titriyordu.
Bana hiçbir şey olmaz
Kazara gözyaşlarına boğulursam
Evime hoşçakal dedim
Belki de kendine veda etti.
Ve ne zamandı!
Yaz tam açıyor.
Yoncaları biçeceklerdi.
Sıcak güneşten gelen çavdar çözülüyordu.
Yüksek çavdar olgunlaştı
Kalın buğday döküldü
Ve çok hızlı büyüyen yulaf
Doğrudan ayağa kalkmak için acele etti.
Oynamaya başladı, bir akordeon çaldı,
Perdeleri ile her şeyi söyledi.
Ve mavi kenarlıklı bir eşarp
Bana zaten elveda etti.
Uzaktan, gök gürültüsü gürledi
Bütün gün batımı uğursuz bir yangındaydı ...
Bana savaşa eşlik et
Beni büyük yola doğru gördüler.
“Bu şiirin sırrı nedir? - Vadim Kozhinov'u yazdı. “Kesinlikle, çünkü biz bir“ resimle ”değil, çok büyük bir deneyimle karşı karşıyayız. Vatan, insanlar oğullarına savaşa eşlik ediyor. Ve bireyler zaten ayırt edilemez. Her şeyin birleştiği anavatan bir unsur var. Ama yakından bakarsanız, bu elementin tüm terimlerini tahmin edersiniz: “Dudaklarım titriyordu” ve “Yanlışlıkla gözyaşlarına boğulmuş olsaydım, bana hiçbir şey olmazdı ...” Bu sayede, yakındaki ağlayan anne ve babamın kederli yüzünü görürsünüz. Ve işte arkadaşınızın sesi - “perdeleri ile her şeyi söyleyen” bir uyum. Tabii ki kız, “mavi kenarlıklı atkıyı” veren oydu. Ve nihayet, çavdar, buğday - emek ve sevginin yüzyıllarca köylülerle sınırlandırıldığı o zenginlik, kibarlık ve güzellik, bu yüzden bunlar canlı bir yaratıktır, ayrılan genç bir efendinin ayaklarına eğilerek.
Çocuk - ve kahramanın yaşı, bu “aniden titreyen dudaklarda” açıkça ifade edilir - vatanına veda, uğursuz bir savaş ateşine dönüşür. Yanlışlıkla gözyaşlarına boğulmaya hazırsa, belki de zayıf ve korkudur? Kahramanın yüzü, gösterişli dişli bir gülümsemeyle elveda parlamaz. Rusça açık ve net ve “form” u gözetmiyor ... Ama çok açık: ne dudaklarından ne de kolundan titreyecek. Burada, anavatanının eşiğinde, ölüm korkusunu çoktan tecrübe etmişti ve üstesinden gelmişti, “kendine veda etti” ... ”.
Saratov köyünden köylü Viktor Kochetkov, savaşın ilk aylarından sonra yakalandı, esaretten kaçtı ve tekrar ellerine tüfeği aldı, halkın ruhunun, köylüler olarak, ölüm savaşına karşı savaşmak için korku üstesinden gelmenin zor olduğunu hatırladı. Kolektif çiftçiler ekmeği yakıp düşmana gitmemelerini sağlıyor.
... Nadir madenlerin kırılmaları. Tüfek atış.
Ağlayan çocuklar Sığırların melankolik kükremesi.
Olgun ekmek yüzlerce kilometre yakar -
Daha kötüsüne, daha kötüsüne resmi görmedim.
.................................................. ..........................
Son kulübenin sıcak buğulu tarafından kapatılmış,
Ve bu karanlıktaki güneş zar zor yanıp sönüyor.
Olgun ekmek yüzlerce kilometre yakar -
Rusya son korkuyu kendi içinde yakar.
Savaştan doğan şairlerin bu galaksisini düşünerek, Alexander Blok'un sözlerini hatırlıyorsunuz: "İnsanlar, orta ölçekli herhangi bir yazardan bile ortalarından üretmek için can damlası suyu toplarlar."
Dördüncü kuşak şairler, şiirdeki savaş yıllarını yansıtan savaşın çocuklarıydı - altmışların. Her biri - Yevgeny Yevtushenko, Nikolai Rubtsov, Vladimir Vysotsky, Gleb Gorbovsky, Yuri Kuznetsov, Vladimir Sokolov, Anatoly Peredreev ve diğerleri - en sert seçim sırasında savaşın şiirsel antolojisine girmeye layık şiirleri var.
Ancak altmışlı yılların şairlerinin çalışmaları, Hristiyan merhametinin düşmana karşı kıvılcımları ile parıldayan, ordunun ve insanların Almanların kovulduğunu hissetmeye başladıkları, sahip olamadıkları ve sahip olamayacakları savaş hakkında kendi özel ve son derece önemli bir anlayışa sahiptir. memleketinden.
Savaşmasa da savaşı görmesine rağmen savaşı görmesine rağmen işgalin küçük düşürülmesinden kurtulmuş ve boyunduruktan kurtulmanın neşesi yaşayan Alexey Prasolov bu duyguyu şöyle yazdı:
Bir kar fırtınası beni esiyor
Bir ölüm yatağı kırbaçlanan
Ve bir cesedi cesedi olarak görüyor, -
Bu yanmış boruların ulusu
Sonra kansız dudakların hışırtı
O yaşlı, kar fırtınası.
Almanlar sabah getirildi.
Uzanmış - inceleme gibi
Ve böylece herkes görebilir
Kaç tane ülke seyahat etti
Botlarının tırnakları parıldıyor
Bir kar fırtınasında öldü.
Ve sen, onlara düşman, baktın
Vücutta çözülmüş ellerde.
Ve o zaten önemli bir anda
Tövbede sessiz
Ama ölü dönüş seslenmeleri
İhlal etmek istemedim.
Ne acı ne intikam
O günlerde kendi kendine taşındın! Ama burada
Bir şey hakkında düşündün mü
Kıç gururunda
Sanki küçüktü
Bir muzaffer hak.
Parlak bir şiir! Kendiliğinden popüler mücadele anlayışının kaç zengin tonu, intikam, adalet içinde parlıyor! Bir yandan öfke henüz soğumadı: “Ve sen, onlara düşman, baktın ...”, ancak “önemli bir an var”. Tövbe edecek bir şeyiniz yok gibi görünüyor, haklısınız - “sessizliğin tövbe edilmemesi” - ama aynı zamanda öldürülen düşmanın artık korkunç olmadığı ve aynı zamanda bir erkek olduğu konusunda artan bir his var. Onu öldürdün, kendini ve Anavatanını savunuyordun, ama insan kalbi, zaferin mutlaka cinayetle bağlantılı olması gerektiğine inanamıyor: zaferi tamamıyla gölgeleyen acılarla eksik zafer. “Düşmanın cesedi güzel kokuyor” atasözü bizim dilimizde doğmadı. Bu nedenle, “ölü arama” larını ihlal etmek istemezsiniz - bir şeyi anlamak için zamanınız yoksa en azından birbirinizi aramanıza izin verin. Bu nedenle, “şiddetli gururu” nda, “acı” ve “intikam” a rağmen, “muzaffer bir hak” için yeterli değildir. Düşmanı öldürme gerekliliğinin sizi onun yanlışlığını açıklama, kötülüğünü ruhsal güçle yenme, ruhunun tuhaf dirilişini bekletme fırsatından mahrum bıraktığınıza pişman oluyorsunuz. Sadece zorla kazanabildiğin gerçeği, zaferini eksik yapar ve dünyanın ve insanın kusurunu kanıtlar. Bu, şövalye değil, bir insan olarak düşmana karşı farklı, daha yüksek ve daha derin bir tutum, kötülüğün çarptığı daha yüksek bir gücün imgesi ve benzeri olarak. Fakat bu düşmana acıma değil, dünyanın kusuruna dair üzüntü, insanların tutumlarının ruhunun derinliklerinde kendiliğinden yaşayan bir parçası.
Prasolovsky şiiri ile bağlantılı olarak, hatırlamamız gereken şey bu. 1945’te birliklerimiz Almanya’yı işgal etti ve Berlin’e taşındı, daha sonra her kilometrede intikam susuzluğu, savaşın ilk yıllarında bize çok yardımcı oldu. Görünüşe göre, bu Stalin tarafından ve 45 Mart ayındaki Pravda gazetesi emriyle Almanların intikamını almalarını istemediği için Almanlardan intikam almak isteyen Ehrenburg'u sert bir şekilde kınadı. O zaman Generalissimo tarihi sözler söylemişti: "Hitler gelir ve gider, ancak Almanlar kalır."
Çocukluğum tahliye edilerek, okul duvar gazetesi için ilk şiirimi yazdığım Pyshchug ormanı Kostroma köyünde geçti. 1942'in üçüncü ve dördüncü sınıflarda, bir duman banyosu ve bir gaz lambası ışığında bir köy kulübesinde, Tolstoy'un Savaş ve Huzurunu okudum, sonradan bu ayetleri yazdım:
Tolstoy Okuma
Smokehouse yakar
kuzey gecesinde.
Bacada
uzun kar fırtınası uluyor ...
Rahibe ve anne ocakta uyuyakalmış,
ve oğlan tatlı bir acı çekmenin bağlarında.
O bir mülteci. Mucizevi bir şekilde hayatta kaldı
bombalama, açlık, yıkım arasında,
ve savaşın kasırgası, sıcak telaşı
Vetluga kıyılarına getirildi.
Ama bu saatte batık bir evde
bütün korkuları ve yetimhaneyi unuttu -
kalp ve akıl için daha iyi bir yemek yok.
keder ve kahramanlığın saf havasından daha fazla.
"Savaş ve Barış." Hangi isimler!
Borodino! Smolensk yolu!
Sonunda Berezina Nehri ...
Soba serinledi ve sabahları uzaklaştı.
Sovinformburo'nun bir özeti şöyle diyor:
Bizim Volga'mız karanlık Volga'ya çekildi.
Smokehouse yanar. Kitap hışırdıyor ...
Öyleyse aynı bardaktan alınmış
düşmana iç!
Bu gece merak ediyorum
çok acı ve çok mutlulukla sürüyor!
Ayrıca vatanına yardım edebilir
bir görgü tanığının gözleri ve dudakları.
Kanda kristalleşmesine izin ver
"ölümsüzlük", "zafer", "trizny" kelimelerinin nefesi.
Blaze, smokehouse ve ruh, yanmak,
Ateşin altındayken, Anavatanınız!
Zaferimizdeki paha biçilmez rol, insanların savaş sırasında söyledikleri şarkılar tarafından oynandı. Lebedev-Kumach tarafından bir gecede 22'ten 23'e Haziran'da, 24'te ise Haziran ayında metin gazetelerde yayınlandı. Özünde, bu bir şarkı değil, askeri bir marş veya zafer için müthiş görkemli bir duadır. Mareşal Zhukov'un kendisi, en çok değer verdiği savaşın şarkıları hakkında sorulduğunda, şöyle cevapladı: “Kalk, ülke çok büyük”, “Yollar” ve “Bülbüller, bülbüller, askerleri rahatsız etmeyin”. Ve ekledi: "İnsanların ruhu onlara yansıdı."
Savaşın şarkı sözlerinde, hala yaşadıkları kadar çok canlılık atıldı. “Mavi Mendil” yaşıyor, Surkovskaya “Sıkışmış Bir Sobadaki Ateş Vuruyor” yaşıyor, Fatyanovo şarkıları “Güneşli Bir Çayır On” ve “Işık Yanan Mumlar”, “Kısa Geceler”. Isakovsky’nin sözlerinin şarkıları canlı: “Huş ağaçlarından, duyulamayan, ağırlıksız, sarı bir yaprak uçuyor”, “Kız savaşçı pozisyonuna kadar eşlik etti”. Yevgeny Dolmatovsky’nin “The Night Is Short, Clouds Sleep” adlı şarkısı yaşıyor ... Bu şarkıların sözleri savaş tarafından üretiliyor. Ancak ön planda onlar için bir savaş yok, bu savaşta kurtarılması gereken bir barış var.
Rus edebiyatında uzman olan Alman arkadaşımız Eberhard Dickman, bir keresinde Kozhinov'la savaş sırasında Almanya'da savaştan doğan tek bir şarkı sözü olmadığını söyledi. Armonika ve akordeonlarındaki Almanlar, "Bugün Almanya'ya sahibiz, yarın da tüm dünya" gibi savaş öncesi yürüyüşler gerçekleştirdiler. Ve şarkı sözlerimiz, halkın hayatını bütünüyle yansıtıyordu - bülbül şarkılarından sonbahar sarı yapraklarına, güneşin doğduğu bir çam ormanından, "annesinin oğlunu beklediği" verandasına kadar.
Popüler hale gelen savaşın birçok şarkısı, şöhreti ya da önemli yeteneği olmayan şairler tarafından yazıldı. Mesela şimdi unutulan şair Yakov Shvedov, şimdiye kadarki koyu tenli Moldavyalı kadın hakkında ünlü şarkının sözlerini yazdı. Ölümsüz şarkının “Dark Night” sözleri, sıradan şair Nikolai Bukin tarafından “Farewell, rocky Dağları” şarkısının sözleri olan unutulmuş şair Vladimir Agatov tarafından yazılmıştır. Ancak insanlar bu şarkıları hafızasında tutuyorlardı. Görünüşe göre, büyük savaşın atmosferi, mütevazı şiir yazarlarını savaştan önce veya sonra barış zamanında elde edemeyecekleri lirik yüksekliklere yükselttiği için. Şarkının gücünü anlatmak için, hayatımdan bir bölümü, 1941'taki Leningrad'dan tahliye edildiğimiz Pishchug orman köyünde geçirdiğim çocukluktan hatırlıyorum. Bir kulübe dönüştürülen eski kırsal kilisede, Sovyet filmleri sürekli olarak yayınlandı, bundan önce savaşın seyri hakkında belgesel "film derlemeleri" vardı. Film derlemelerinden birinde, bir zamanlar kendi köyümüzde genç bir askerin nasıl yürüdüğü, bizim tarafımızdan serbest bırakıldığı gösterildi. Çerçevelere, altında bir askerin evini ve gelinini görmek için çabalayan “Dönen, dönen mavi top” güdüsü üzerinde bir şarkı eşlik etti. Ama ne yazık ki ...
Adam ortaya çıkıyor - hiçbir yerde
Acı keder onunla buluşuyor
Acı keder acımasız bir kaderdir
Sadece kuş yuvası yalnız kaldı.
Sadece bir küvet kuyunun altına sarkar ...
Neredesin sevgili köyüm?
Bu sokak nerede, bu ev nerede
Bu genç bayan nerede mavi?
Ve kaderin sesi gibi sesler, ailesinin Alman işgalciler tarafından öldürüldüğünü, evin yakıldığını ve bu canavarların "gelin Nastya'nın onunla birlikte götürüldüğünü" söylüyor. Peki askerden geriye kalanlar? İntikam, İntikam ve Yine İntikam!
... Ama basit bir propaganda şarkısının gücü başkalarının sebepleri üzerine yazılmış kelimelerle! Onları yirmi beş yıl geçti, onları bir köy kilisesinde duyduğumdan beri, kadınlarla, yaşlılarla, yaşlı kadınlarla ve çocuklarla doluydu. Ama bu sözleri bir ömür boyu hatırlıyorum ve hala beni heyecanlandırıyorlar ...