Mihail Gorbaçov
- Meslek : SSCB'nin son lideri
- Doğum : 1931
- Ölüm : -
Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği’nin son lideri olan Mihail Gorbaçov, Rusya’nın güneybatısında dünyaya geldi. II. Dünya Savaşı sırasında Alman istilasının getirdiği acılara tanık oldu. Gençliğinde kolektif çiftliklerde çalışan Gorbaçov 1950 yılında Komünist Parti üyesi oldu. 1980 yılında Polit Büro’ya katılmadan önce çeşitli devlet görevlerinde bulundu. 1985 yılında ise Gorbaçov SSCB’nin başına geçti.
Gorbaçov, ülkenin başına geçtiğinde çok büyük problemlerle karşılaştı. Hem iç hem de dış politikada yolunda gitmeyen bir sürü sorun vardı. Sovyet ordusunun Afganistan Savaşı’ndaki durumu iyiye gitmiyordu. Ekonomi ise kötü durumdaydı. Doğu Bloğu’ndaki bağımsızlık hareketleri Sovyet yönetimini tehdit ediyordu. Tüm bunlara yanıt olarak Gorbaçov iki reform yaptı: Yeniden yapılanma ve şeffaflık. Gorbaçov ekonomiyi liberalleştirip şahsi teşebbüsü yasallaştırarak ve konuşma özgürlüğünün üzerindeki engelleri ortadan kaldırarak Sovyetler Birliği’ni modernize etmenin mümkün olacağını düşünüyordu. Orduyu Afganistan’dan çekti ve Reagan ile silahlandırmayı sınırlandıran antlaşmalar imzaladı. 1989 yılında Doğu Avrupa ülkelerinde devrim başlayınca sürecin önünde durmadı. Ancak reformlar kıtlıklara, ayrılıkçı hareketlere ve geniş ölçekli huzursuzluklara neden oldu. 1991 yılındaki darbede Gorbaçov kısa bir süre görevden alındı. Göreve geri döndüğünde gücü büyük ölçüde kısıtlandı. Kaçınılmaz gidişatın farkında olan Gorbaçov çekiçli bayrağı 25 Aralık 1991 tarihinde gönderden indirdi. Daha sonra Rus siyasetinde aktif rol oynamaya devam etti. 1996 yılında yeniden başkan adayı oldu. Dünya çapında tanınan bir devlet adamı olarak dünyayı gezdi. Pizza Hut’un reklam yüzü olan Gorbaçov politik reformu destekleyen bir vakıf kurdu.
beyaztarih.com'da yayınlanan makale, röportaj, özel dosyalar, ansiklopedi, resimlerle tarih ve sorularla tarih yayınlarının tüm yayın telifleri beyaztarih.com'a aittir. Yapılacak küçük alıntılar dışında hiçbir şekilde çoğaltılamaz.
Kaynakçalar
David S. Kidder, Noah D. Oppenheim, Entelektüelin Kutsal Kitabı, Maya Kitap, 2011
DİĞER ANSİKLOPEDİLER
-
Edmondo De Amicis
Türkiye’de özellikle İstanbul’u anlatan ve içerisinde İstanbul’a ait çeşitli gravürlerin bulunduğu ‘’İstanbul’’ adlı eseriyle tanınan ünlü İtalyan edebiyatçı Edmondo De Amicis, Oneglia’da dünyaya geldi. Dönem şartları itibariyle askerliğe yönelen Amicis, Askeri Akademisi’ni tamamlayarak topçu subayı oldu ve 1866 Avusturya-İtalya Savaşı’na katıldı. Yazma arzusunu askerlik görevini icra ettiği dönemlerde de gerçekleştiren Amicis, ordunun yayın organına askerlik hayatı üzerine çeşitli yazılar yazdı ve yirmi bir yaşında yayın müdürü oldu. Askerlikten ayrılmasının ardından Hollanda, İngiltere, Fas, Paris gibi farklı ülkelerden farklı şehirlere seyahat etti, buradan edindiği izlenimleri Ricordi di Parigi adlı kitaplarında yayımladı. Seyahatle geçen uzun yılların ardından 1880 itibariyle seyahat etmekten vazgeçen Amicis, kendini tamamıyla yazılarına verdi ve şiirleriyle asıl şöhretini kazandığı çocuk ve okul hayatını konu edinen eserlerini kaleme almaya başladı.
-
I. William
I. William, bilinen diğer adıyla Fatih William, 1066 yılında İngiltere’yi işgal eden bir Norman asildir. Eski Sakson monarşisini yıkıp kendisini kral ilan eden William hukuk, dil ve kültür alanında önemli değişikliklerde bulundu. Normandiya Dükü’nün evlilik dışı bir ilişkiden doğan William, 1035 yılında düklüğün başına geçti. Bu sırada henüz 7 yaşındaydı. Henüz genç bir delikanlıyken asi soylulara karşı savaştı ve zaferler kazandı. 1053 yılında aynı zamanda uzak bir akrabası olan Fransız asilzadesi Flandersli Matilda ile evlendi.
-
Vasvar Antlaşması
Osmanlı ve Habsburg imparatorlukları arasında 1663-1664 savaşlarını resmen sona erdiren antlaşma, Osmanlılar’ın Macaristan’daki en geniş sınırlarını belirleyen bir antlaşma niteliğindedir. Antlaşma, metinlerin Habsburg İmparatoru I. Leopold ile Osmanlı Padişahı IV. Mehmed tarafından onaylanmasının ardından Osmanlı ve Avusturya temsilcileri arasında icra edilen bir merasimle resmen yürürlüğe kondu. Vasvar Antlaşması ile sonuçlanan savaşların başlaması Erdel bölgesinde gelişen olaylarla yakından ilgiliydi. Osmanlılar’ın Erdel harekâtı, II. Rákóczi’nin ölümü ve Habsburglar’ın duruma müdahaleleri iki devletin askerî güçlerini karşı karşıya getirdi. Bu esnada İstanbul’daki Habsburg dâimî elçisi vasıtasıyla iki devlet arasında diplomatik adımlar atıldı. I. Leopold, Erdel meselesinin halli için sınır heyetlerinin teşkiline taraftardı. Sınır komisyonunun kurulması kabul edilerek iki taraf arasındaki görüşmeler istilâcı kuvvetlerin Erdel’den çekilmesi, Kanije Kalesi’nin karşısında inşa ettirilen Yenikale’nin yıktırılması hususları etrafında yoğunlaştı.
-
Damat Hasan Paşa
IV. Mehmed’in kızı, II. Mustafa ve III. Ahmed’in kız kardeşi Hatice Sultan’la evli olduğundan damad ve bazen de enişte unvanlarıyla anılan Hasan Paşa’nın, Osmanlı sarayına ne zaman girdiği belli değildir. Bir ara, IV. Mehmed devri Darüssaade ağalarından Yusuf Ağa’nın yazıcılığını yapan paşa, bundan sonra sırasıyla çuhadarlık ve silahdarlık görevlerinde bulundu. II. Süleyman’ın cülusu sırasındaki olaylara katıldığı bilinen paşa, yeni padişahı Sofa Köşkü’nden alarak Arz Odası önüne götüren ve burada hazırlanan tahta oturtanlardan biri oldu. Bu hizmetine karşılık 1687 yılında vezirlikle Mısır valiliğine tayin edilen Hasan Paşa’nın gözden düşmesi uzun sürmedi. Mısır valiliği sırasında eski Darüssaade ağası Yusuf Ağa’nın mallarına el koyarark köleleriyle cariyelerini sattı ve bu nedenle görevinden alındı. İki ay kadar gözaltına alındıysa da serbest bırakıldıktan sonra 1695 yılında rikab-ı hümayun kaymakamlığına getirildi; beşinci vezirlikle Kubbealtı’na alındı.
-
Cem Sultan Türbesi
Fatih Sultan Mehmed'in üçüncü oğlu olan ve kardeşi II. Bayezid ile giriştiği mücadele ile bilinen Cem Sultan’ın sandukasının bulunduğu türbe, başta II. Murad’ınki olmak üzere Muradiye Camii’nin geniş haziresi içinde bulunan pek çok türbeden biridir. Yapı süslemesinin oluşturduğu sanatsal değerden dolayı birçok türbeden ayrılan yapı, Fatih Sultan Mehmed’in büyük oğlu Şehzade Mustafa için yaptırılmış, ancak maceralı bir sürgün hayatından sonra 1495’te İtalya’da ölen Cem Sultan’ın cenazesi 1499’da yurda getirildikten sonra buraya defnedilmiş ve türbe Cem Sultan’ın adıyla anılmaya başlanmıştır. Türbenin Bursa kadı sicillerinde yer alan bir belgeden hareketle 1479 yılında yapıldığı kabul edilmektedir.
KELAM
Su nasıl suya benzerse, bir milletin geleceği de geçmişine öyle benzer.
İbn Haldun