Gaz Sıkışmasının Nedenleri
1) Kabızlık
Bağırsak hareketliliğinin azalması gaz sıkışmasına neden olur. Kabızlık halinde gaz sıkışmasının sancısı alt karında, kalın bağırsakta hissedilir.
2) Hazımsızlık
Laktoz intoleransı gibi gıda hazımsızlıkları gaz sıkışmasına neden olur. Alt karında kramp şeklinde sancı hissedilir. Süt içtikten sonra ortaya çıkabilir.
Glüten proteininin sindirilememesine neden olan Çölyak hastalığını da bu başlıkta değerlendirebiliriz.
3) Hava Yutmak
Nefes alırken ve yemek yerken bir miktar hava yutmak son derece doğaldır. Ancak aşağıdaki nedenlerle yutulan hava miktarı çok artarsa gaz sıkışması sorunu kaçınılmaz olabilir:
- Sakız çiğnemek
- Sigara içmek
- Kalem vb. nesneleri emmek
- Yemek yerken çiğnemeden yutmak
4) Bazı Gıdalar
Yediğimiz gıdaların birçoğunda karbonhidrat bulunur. Bu karbonhidratların bir kısmını biz sindiremeyiz ancak bağırsaklarımızda bulunan 500 farklı tür bakteri sindirir. Bu sindirme işlemi esnasında çıkardıkları gaz miktarı çok artarsa gaz sıkışması yaşanabilir.
Sindirilemeyen karbonhidrat içeren bazı gıdalar:
- Kuru fasulye, soğan
- Lahana, karnabahar, brokoli, enginar
- Kuru üzüm
- Bakliyat, mercimek
- Erik kurusu, elma
Ayrıca makarna, patates gibi nişastalı yiyecekler; gazlı içecekler, düzensiz öğünler, ikinci kez ısıtılan yiyecekler de gaz sıkışmasına neden olabilir.
5) Bağırsak İltihapları
E. Coli ve Salmonella gibi bakteri ve virüslerin neden olduğu bağırsak iltihapları gaz sıkışmasına ve mide ağrısına neden olabilir. Ağrı üst karında (midede) ve alt karında (kalın bağırsakta) hissedilir. Gaz sıkışması ile birlikte bulantı, halsizlik, ishal ve ateş görülebilir.
Spastik kolon olarak da bilinen irritabl bağırsak sendromu da gaz sıkışmasına neden olur.
6) Kadınsal Nedenler
Bazı kadınlar adet olmadan birkaç gün önce, rahim ve vajina civarında gaz sıkışması sancısı hissederler. Adet başladıktan sonra sancı azalır. Bazı kadınlar ise yumurtlamadan hemen sonra şişkinliği hissederler.
Gaz sıkışması bazen de erken hamilelik dönemi belirtisi olabilir. Progesteron hormonunun yükselmesi bağırsak düz kaslarını gevşettiği için gaz sıkışmasını netice verebilir.
Gaz Sıkışması Nasıl Geçer?
1) Yardımcı Besinler
Aşağıda sıraladığımız yiyecek ve içecekler etken maddeleri ve içerikleri ile gaz sıkışmasını rahatlatacak, bağırsak hareketliliğini sağlayacak ve sindirim sistemi sağlığına yardımcı olacaktır:
Nane çayı
Mide gurultusunu yok eder ve gaz sancısını alır. İçerdiği mentol sayesinde sindirim sistemini ferahlatır.
Zencefil
İçerdiği gingerol ve shagol ile mide bulantısını giderir, mide nezlesine ve hazımsızlığa iyi gelir.
Kimyon
Kimyon tohumu çiğneyin, yemeklerde baharat olarak kullanın.
Papatya çayı
Rahatlatıcı etkiye sahiptir. Kramp önleyici, iltihap gidericidir. Hazımsızlığa ve gaz sıkışmasına iyi gelir.
Balkabağı
İnsan vücudu bal kabağı ve türevi yiyecekleri rahat sindirir.
Limonlu Su
Bir bardak ılık suya üç dört tane limon sıkarak için
Anason Tohumu
Anason tohumu çiğneyin.
Hazmı Kolay Karbonhidratlar
Patates, pirinç, muz, marul, üzüm, turunçgiller ve yoğurt gibi besinler hazmı kolay karbonhidratlar içerir. Daha çok tüketin.
2) Aktivite ve Yaşam Tarzı Önerileri
Yürüyüş ve Egzersiz
Yürüyüş yapın. Gazı bekletmek durumun iyice kötüleşmesine neden olur, olabildiğince çabuk tuvalete çıkın.
Yiyecekleri güzelce çiğnedikten sonra yutun.
Düzenli egzersiz yapın.
Düzenli Yemek Saatleri
Yemek saatleriniz düzenli olsun. Tuvalete çıkma zamanları da düzenli olursa gaz sıkışması problemi yaşanmamasını sağlayacaktır.
Tek seferde büyük öğünler yerine sık sık ve azar azar yiyin.
Stresi Azaltın
Stresten uzak kalın.
Bazı İçeceklerden Uzak Durun
Gazlı içecek, kahve ve alkol tüketimini azaltın.
3) İlaç Tedavisi ve Gıda Takviyeleri
Probiyotikler
Bağırsaklarınızdaki bakteri dengesini sağlamak için probiyotik ilaçlar kullanabilirsiniz. Kabızlık halinde laksatifler önerilir.
Alfa-galaktosidaz
Alfa-galaktosidaz içeren gıda takviyeleri karbonhidrat sindirimini kolaylaştırır ve gaz sıkışmasını giderir. Uygun gıda takviyeleri için eczacınıza danışın.
Kömür Hapları
Kömür hapları (Eucarbon) da sindirim sistemindeki gazı emerek sönümleyip gaz sıkışmasını giderir. Ancak başka tür ilaçlar kullanıyorsanız veya kronik rahatsızlıklarınız varsa kömür hapı kullanmak zararlı olabilir, eczacınıza danışmalısınız.
Mantar Önleyiciler ve Antibiyotikler
İltihap tedavilerinde ise hastalık kaynağı mikroplara göre mantar önleyiciler veya antibiyotikler tavsiye edilir.