Nefret Söylemi Nedir?
Nefret söylemi hakkında Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesi 1997 yılında bir Tavsiye Kararı kabul etmiştir. Burada nefret söylemi şu şekilde tanımlanmıştır: "Irkçı nefret, yabancı düşmanlığı, anti-Semitizm ve hoşgörüsüzlüğe dayalı diğer nefret biçimlerini yayan, teşvik eden, savunan ya da haklı gösteren her türlü ifade biçimi. Hoşgörüsüzlüğe dayalı nefret, saldırgan milliyetçilik ve etnik merkeziyetçilik, ayrımcılık ve azınlıklara, göçmenlere, göçmen kökenli kişilere karşı düşmanlık yoluyla ifade edilen hoşgörüsüzlüğü içermektedir."
Nefret Suçu Nedir?
Nefret söylemi yaygınlaşınca o toplumda nefret suçu da artar. Nefret Suçu Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı tarafından şu şekilde tanımlanmaktadır: "Bir şahsa veya mülküne karşı işlenen herhangi bir suçun kaynağı o kimsenin ırkı, kökeni, milliyeti, uyruğu, dini, cinsiyeti veya cinsel kimliği, yaşı, yönelimi, fiziksel veya zihinsel engelleri yahut buna ait bir aidiyeti ise işlenen suç nefret suçudur."
Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi içtihadına bakıldığında ilk bakışta son derece normal algılanabilecek ifadelerin içinde de nefret suçunun gizlenmiş olabileceğini görüyoruz. 1997 Bakanlar Komitesi Tavsiye Kararı metninde diğer unsurlarla birlikte medya aracılığıyla yayılan nefret söyleminin daha da zararlı olabileceği belirtiliyor.
Nefret Söyleminin Türleri
- Siyasal nefret söylemi
- Yabancılara, göçmenlere yönelik nefret söylemi
- Cinsel kimliğe yönelik nefret söylemi
- Kadınlara yönelik nefret söylemi
- Din ve mezhep aidiyetine yönelik nefret söylemi
- Irk ve etnik kimlik temelli nefret söylemi
- Belli hastalıklara ve fiziksel özelliklere yönelik nefret söylemi
Nefret Suçuna Karşı Yapılan Çalışmalar
- 1997 Bakanlar Komitesi Tavsiye Kararı
- 2007 tarihli Parlamenterler Meclisi Tavsiye Kararı: Dini ya da başka nedenlerle kişi ya da gruplara yönelik nefret, ayrımcılık ve şiddete tahrik eden açıklamaların yasalarla suç olarak tanımlanması gerektiğini söyler.
- Avrupa Komisyonu da ırkçı söylem olarak nitelendirilebilecek, özellikle de din, ırk, dil, renk, uyruk ya da ulusal veya etnik kökene dayalı ayrımcılık, nefret ve şiddete tahrikin yasalarca suç sayılması gerektiğini belirtmiştir.
- Siber Suçlar Sözleşmesi Ek Protokolü, bilgisayar sistemleri yoluyla ırkçı ve yabancı düşmanı fiillerin kovuşturulmasıyla ilgilidir.
Nefret Söylemi ve Medya
Her ne kadar evrensel ve ulusal gazetecilik ilkeleri bulunsa da birçok haber ürünü bu ülkeleri ihlal ediyor. Özellikle azınlık hakları, silahlı çatışmalar ve AB üyelik süreci gibi konularda Türkiye'de sürekli önyargılı, taraflı ve ayrımcı bir dil kullanıldığını görüyoruz. Bu dilin kullanılması, toplumda huzursuzluk ve savunmasız gruplara yönelik önyargı oluşmasına neden oluyor. Bu gruplar tedirginliğinden sessizleşiyor ve kimi zaman bu grupların üyelerine ya da mekanlarına saldırılar oluyor.
Dördüncü kuvvet olarak medyanın çatışmayı yayma konusunda son derece etkili olduğunu biliyoruz. Sorumsuz veya dikkatsiz davranan medya, ırkçılığı ve kişilerin birbirine karşı nefret duyguları üretmesini besliyor.
Yeni medya ortamlarından olan internet de nefret söyleminin hızla yayıldığı alanlardandır. Nefret siteleri, elektronik nefret postaları, okur yorumları vb. bunun en büyük göstergesidir.
Damla DAĞ / NeOldu.com