Gandhi'nin modernite eleştirisi, Y kuşağının daha sorumlu bir tüketim olduğunu gösteriyor
Gandhi'nin minimalizmi, böylece diğerini özgürleştirmeyi ve bu süreçte kişinin kendi benliğini özgürleştirmeyi umuyor.
Devam eden ve önceki bin yıl arasında sıkışan on yıl boyunca Hindistan'da eğitimini tamamlayan bir bin yıllık olarak, Gandhi'yle ilgili ilk anılarım büyük ölçüde menkıbeseldir. Hindistan kamusal alanı, Gandhi projesini eleştiren BR Ambedkar, Bhagat Singh ve VD Savarkar gibi düşünürlerin kelime dağarcığını ancak son zamanlarda kucakladı. Doğduğumuz zaman, şiddetsizlik, anayasal ahlakımız ve liberal-demokratik ethosumuz içinde yerleşik bir sağduyu etiği haline gelmişti. Şiddete başvurmamanın önemine dikkat çekmek için Gandhi'ye gerçekten ihtiyaç yoktu.
Özü itibariyle postmodern olan bu siyasi saygısızlığın yanı sıra, Gandhi'nin Hindistan'daki Dalitlere, Güney Afrika'daki Zulus'a ve daha yakın zamanda torunu Manubehn'e karşı tutumunun yeni bir incelemesi geldi. Gandhi'nin ahlaki hijyeni Hindistan'da saldırı altında ve kastçılık, ırkçılık ve kadın düşmanlığı iddiaları kendisine yöneltilmeye devam ediyor.
Gandhi'nin şiddetsizlik felsefesinin, siyaset anlayışları ve deneyimleri Gandhi'nin sömürge Hindistan'ında ele aldığından çok farklı olan bin yıllık ve bin yıllık sonrası nesiller için önemi var mı? Bugün karşı karşıya olduğumuz sorunlar, iklim krizi, eşitsizlik veya kimlik sorunları olsun, doğası gereği farklı ve küreseldir. Gandhi, bu çağdaş ve acil zorlukların üstesinden gelmemize yardımcı oluyor mu? Evet, öyle ama sadece Gandhi'nin modernite eleştirisinin asli yönlerine dikkat etmeye başlarsak. Minimalizm veya basit yaşam, Gandhi'nin sorumlu yaşam fikrinin kalbinde yer alır. Minimalizm, bugün uygulandığı şekliyle, dikkat dağıtıcı unsurları ortadan kaldırdığımız ve hayatımıza değer katmayan eşyaları azalttığımız bir düzenleme felsefesi uygulayarak hayatımızı basitleştirmeye odaklanmıştır. Ve bunu yaparak, en önemli arayışlarımıza daha iyi odaklanabiliyoruz. Bu yaşam okulu ile ilişkili varoluşsal amaçlılık, özellikle duyularımızın sürekli olarak dikkat çeken algoritmalar ve bitmeyen bildirimler tarafından bombalandığı bir zamanda, onu son derece güçlendirici kılar. Ancak daha önemli soru şu: Kasıtlı yaşamak söz konusu olduğunda hangi değerlere öncelik veriyoruz?
Cevabımız, özgürlüğü ve mutluluğu minimalizmin ön saflarına yerleştirmek oldu - korku, endişe, suçluluk, depresyon ve tüketim kültürünün tuzaklarından kurtulma.
Gandhi ayrıca minimalizmin özgürlüğe yol açtığına inanıyordu. Ancak minimalizmi hem biçim hem de içerik bakımından farklıydı. Gandhi için minimalizm özgürlüğü bulmak için bir araç değildi. Minimalizm kendi içinde bir amaçtı ve diğer insanlara, hayvanlara ve doğaya karşı etik yükümlülüklerden doğdu. Bu çerçevede özgürlük, en iyi benliğimizi gerçekleştirmekle değil, diğerini, özellikle de zayıf ve güçsüz olanı tanıyan ve ona yanıt veren eylemlerde örtük olarak elde edilir. Diğerine kayıtsız kalmayı göze alabilen liberal benliğin veya tamamen düşman olan muhafazakar benliğin aksine, Gandhi benlik diğerine, hatta düşmana güvenir ve sevgiyle hareket eder.
Gandhi'nin minimalizmi bu nedenle karmaşık bir etik ağdan geçer. Kendi çevremizle sürdürdüğümüz çeşitli ve çeşitli ilişkiler konusunda bilinçli ve düşünceli davranarak kasıtlı yaşamayı gerektirir. Bu minimalizmde ön planda olan benlik tutkusu değil, ötekine karşı sorumluluğumuzdur. Gandhi'nin bizden bu gezegenin sahibi değil, mütevellisi olmamızı istemesi de bu damardadır. Teknolojiyi, hissedar temettülerini değil, ahlaki lifimizi artırmak için bir araç olarak kullanmamızı hatırlatıyor. Tüketim uygulamalarımızın istenmeyen sonuçlarının bilincinde olarak, yediğimiz, giydiğimiz ve kullandığımız şeylerde nasıl sorumlu tüketiciler olacağımızı gösteriyor. Ve en önemlisi, birey olarak kendi kendine yeterli veya kendi kendine yeten olmamızı istiyor.
Çünkü ancak sömürücü ekonomik ve sosyal düzenlemelere bağımlı olmadığımızda kendimize ve başkalarına etik yükümlülükleri yerine getirmeyen sistemlerle işbirliği yapmama konusunda ilham verebiliriz. Gandhi'nin minimalizmi, böylece diğerini özgürleştirmeyi ve bu süreçte kişinin kendi benliğini özgürleştirmeyi umuyor.
Bu makale ilk olarak 6 Ekim 2019'da 'Gandhi, minimalist' başlığı altında basılı baskıda yayınlandı. Yazar, JNU siyaset bilimi bölümünde araştırma görevlisidir.