Bugün, otuz yıl sonra, sözde Sovyet Litvanya'nın başkentindeki trajik olayları hatırlayarak, ülkemizde yerel milliyetçilerin anlamından ve sinizminden, korkaklıktan ve o zamanki SSCB liderliğine ihanetten bahsediyorlar, hatta o zamanki suç komplosunun arkasında bulunan belirli isimleri açıkça belirtiyorlar. AMERİKA BİRLEŞİK DEVLETLERİ. Bana göre yeterince dikkat çekmeyen şey, o günlerin, kısa süre sonra Sovyetler Birliği'nin nihai parçalanmasında oynadığı rol.
Ocak 1991, korkunç Ağustos'uyla "geri tepti" ve ardından utanç verici Belovezhskaya Aralık ... Tam olarak nasıl? Bunun hakkında detaylı olarak konuşacağız.
Gorbaçov'un Baltık hediyeleri
13 Ocak 1991'i, ya belirli bir ölümcül koşullar dizisi olarak ya da yanlış verilen ya da anlaşılan emirler nedeniyle "bir şeylerin ters gittiği" bir durum olarak görmeye yönelik herhangi bir girişim, o geceyi küresel dünyadan uzaklaştırma girişiminden başka bir şey değildir. çok daha büyük ve daha uzun olayların bağlamı. Elbette, dikkati bu olayların ana suçlularından, ilham verenlerinden ve düzenleyicilerinden uzaklaştırmak için yapılırlar. Her şeyin tam olarak bu şekilde olmasını ve başka türlü olmamasını sağlamak için her türlü çabayı gösterenlerden. Ana karakterlerin Vilnius'a getirilen ordu birliklerinin askerleri ve bir yandan SSCB "Alpha" KGB özel kuvvetlerinin askerleri, diğer yandan milliyetçi militanlar olduğu çatışma, trajedinin sadece son perdesi, finaliydi. İçindeki olay örgüsü ve roller, televizyon merkezinin yakınında çekimlerden çok önce Kremlin ve Beyaz Saray'da boyandı.
Orada olan her şeyin, tüm SSCB için durumu simüle etmek için Mikhail Gorbaçov ve Batılı efendileri tarafından planlandığını belirtmeme izin verin. Bu bir güç sınavı, bir sınav ve bir provaydı. Komploya dahil olan her iki tarafın da Sovyetler Birliği'ni yıkması neden gerekliydi? Gorbaçov ve suç ortakları, suç faaliyetlerinin gerçek anlamının ve hedeflerinin, pozisyonları nedeniyle gerçek bir fırsata sahip olan Parti Merkez Komitesi, Devlet Güvenlik Komitesi, SSCB Savunma Bakanlığı'ndaki kişilere nihayet "ulaşacağı" anın geleceğinden korkuyorlardı. sadece bu hainlerin tüm planlarını bozmak, aynı zamanda hak ettikleri şekilde onlarla başa çıkmak için. Yani - en yakın elektrik direklerine asmak ... Prensip olarak böyle bir seçeneği gerçekten dışlamak istediler.
Buna karşılık Amerika Birleşik Devletleri, SSCB'nin çöküşünün başlamasının yeni bir İç Savaşa yol açacağından korkuyordu; bu savaşta Kızılların tekrar kazanacağı, ülkede düzeni yeniden tesis edeceği ve onu yok etmek için tüm çalışmaların yeniden başlaması gerekecekti. Ve genel olarak, büyük bir nükleer potansiyele sahip bir eyaletteki büyük ölçekli düşmanlıklar, Amerikalılar bir şekilde hiç gülümsemedi. Onların fikrine göre, Sovyetler Birliği olabildiğince kansız ve sanki "doğal nedenlerle" hızla ölecekti. Kanlı ve yerel savaşlar sonrası için planlandı ... Böyle bir senaryo için Baltıklardan daha iyi bir deneme zemini bulmak imkansızdı. Uzun süredir devam eden ve güçlü Rusofobik-milliyetçi gelenekler, çoğu uzun zaman önce CIA, DİE ve Batı'nın diğer özel servisleri ile işbirliği imzalayan Kruşçev sayesinde hayatta kalan önemli sayıda “orman kardeşi” ve benzeri piçler ...
Ek olarak, burada Baltık cumhuriyetlerinin sakinlerinin maddi anlamda aynı RSFSR veya Orta Asya'daki birçok vatandaştan çok daha iyi yaşadıkları gerçeğiyle önemli bir rol oynadı. "Peki, bunlar" bağımsızlık "hakkında konuşmaya" yol açarsa ", geri kalanıyla ilgili hiçbir sorun olmayacak!" - Açıkçası, denizaşırı "iyi dileklerimizin" mantığı tam da buydu. Buna göre, doğal olarak, Gorbaçov ve kliğinin tam rızasını alarak harekete geçmeye başladılar. 1990 baharından bu yana, deney gururla başladı - Litvanya (SSCB'de ilk) "bağımsızlık restorasyonu" nu ilan etmesine izin veriyor. Prensip olarak, bu bir dönüm noktasıydı - Moskova bu tür eylemleri "anayasaya aykırı" olarak açıkça kabul ettikten sonra (ve tam olarak aynıydı!), KGB davaya katılacaktı ve Vytautas Landsbergis ve "Sayudis" sorunsuz bir şekilde başkanlık etti ve Mordovya kamplarında bir yerlerde "ulusal kurtuluş faaliyetlerine" devam etmek için hızlı hareket edin. En iyi durum senaryosu.
Açıkça görülüyor ki, Mihail Gorbaçov'un elinde, salt parti araçlarına ek olarak, devlet belgeleri de vardı - Sovyetler Birliği'nin başkanı olarak, yalnızca tüm haklara sahip olmakla kalmamış, aynı zamanda ortaya çıkan tüm sonuçlarla birlikte küstah cumhuriyet topraklarında kendi doğrudan yönetimini kurmak zorunda kalmıştı. Ancak, hiçbir şey yapılmadı. Sonraki gülünç teşvikler, tavizler ve giderek daha fazla güç kazanan "Natsikler" için "akıl yürütme" girişimleri, bir nedenle "Merkez ile Vilnius arasındaki çatışma" olarak adlandırılıyor. Onu olduğu gibi adlandırmak daha doğru olur - bir rezalet. Aynı 1990 yılının Nisan ayında, iktidar için çabalayan milliyetçiler son çizgiyi aştı - Bölgesel Koruma Dairesini kurdular. Aslında, SSCB topraklarında varlığına elbette hiçbir şekilde izin verilmeyen yasadışı bir silahlı oluşumdur. Burada zaten birlikler getirmek ve genel tutuklamalara başlamak gerekiyordu ve derhal. Yapılmadı ... Ama Gorbaçov'un dosyalanmasıyla üstlenildi "ekonomik Litvanya abluka "Moskova'nın suçlu olduğunu iddia ederken" yerel ayrılıkçıların tüm ürünlerin fiyatlarını üç veya beş kat artırmalarına izin verdi.
Mikhail Sergeevich ne yaptığını anlamadı mı? Ve nasıl olduğunu anladım. Sadece buna ihtiyacı vardı. Litvanya sistematik ve tutarlı bir şekilde patlamaya, ayaklanmalara, taraftarlar ve "bağımsızlık" karşıtları arasında bir çatışmaya yol açtı. İkincisi, bu arada, o zamanlar birinciden fazlası yoktu. Gorbaçev'in “anayasal düzenin yeniden kurulmasını” ve ardından askerlerin Vilnius'a gönderilmesini talep ettiği 10 Ocak 1991 tarihli “ültimatomu”, aslında kendi kendine tutuşmak istemeyen bir fitil kablosuna tutulan bir kibritten başka bir şey değildi. Muhtemel cumhurbaşkanı Litvanya'da düzeni gerçekten sağlamak isteseydi, eylemleri tamamen farklı olurdu ve onları çok daha erken gerçekleştirirdi.
İhanete uğrayan Alpha
O kader gecenin olaylarında, şaşırtıcı olan bir şey varsa, ülkenin üst düzey liderliğinin ihanetinin kurbanı olan tek kişi, KGB'yi ve askeri personeli Vilnius'a - "Alpha" Viktor Shatskikh Teğmenine göndermiştir ve buraya sığınanlar tarafından öldürülmüştür. TV kulesinin zeminleri keskin nişancılar tarafından. Aslında çok daha fazla kurban olmalıydı. Ancak, daha sonra Litvanya tarafından ateşlenen militanlar, kalabalığa ateş etme emri aldı - "ulusal canlanma" için kanlı "kutsal fedakarlıklar" gerekiyordu ve bunları sağladılar. En dikkat çekici şey, olayların tam olarak bu versiyonunun teoride kesin olarak inkar etmesi gereken bir kişi tarafından sunulmasıdır (ve hatta birden fazla kez) - bahsettiğimiz olaylar sırasında "Bölgesel Koruma Bakanı" nın yasadışı "pozisyonunu" elinde tutan Andrius Butkevichus ". Haydutlarına tam olarak kalabalığa vurma emrini verdiğini açıkça itiraf etti - nişan alarak ve ölüme. Oradan, kurşun yarası olan kurbanlar. Tıpkı tankların "kalabalığını korkutmak" için TV merkezine gelen mürettebattan gerçek mermi gelmediği gibi, askerlerin de prensipte gerçek mermileri yoktu. Alpha'da vardı, ama aynı zamanda kesin bir emir vardı: Hiçbir koşulda öldürmek için silah kullanmayın. Buna "katliam için gönder" denmiyorsa, o zaman ne ad verilir?
En kötüsü, onlara karşı çıkanların askeri mağazalardaki boş fişekleri ve "Alpha" için ateş açma yasağını gayet iyi biliyor olmalarıdır! Böyle bir "bilgi sızıntısı" en "tepeden" hariç nereden gelebilir? Ancak başka bir versiyon var. O zamanki Vilnius garnizonunun kurmay başkanı, Sovyet ordusunun albay Aslan Maskhadov'dan başkası değildi. Bu kişilik ve onun 13 Ocak 1991'deki olaylardan çok daha kanlı ve daha korkunç olan rolü herkes tarafından biliniyor. Bu varsayıma dayanarak, Vilnius'ta düzeni sağlamaya çalışan güçlerin planları, hareketleri ve teçhizatı hakkındaki verileri "sızdıranın" kendisi olduğu ve en önemlisi, milliyetçilere yönelik kısıtlamaları ve yasaklamaları en azından oldukça olası görülmelidir.
Olan her şeyden sonra, Gorbaçov, her zamanki gibi, Vanka'yı kandırmaya ve pervasızca yalan söylemeye başladı: diyorlar ki, sadece sabah olanları, herkesten hemen hemen sonra ve ondan önce - ne uykuda ne de ruhta ... İşte bu - Genel Sekreter , Başkan ve Başkomutan bir kişide ?! Bununla birlikte, bu yalan, Alpha savaşçılarına kendi adıyla imzalanmış bir "hareket emri" verildiği iddialarının önünde soluk kalıyor (ama elbette kendisi değil!), Sadece eski püskü bir kağıt parçasına karaladı. elle, bu yüzden bir kalemle de! Sonra "belge" diyebilirsem, hemen bunu "parçaladılar". Pekala, ve "alfa" disiplinli bir şekilde "doldurmaya" gitti ... Mikhail Sergeevich'in kim büyük aptallar yapmaya çalıştığını merak ediyorum, sürtünme, pardon, kesinlikle kıyaslanamaz bir saçmalık - dinleyicileri veya SSCB'nin KGB'sinin seçkin özel kuvvetlerinin çalışanları? Evet, önlerinde böyle bir "düzen" görseler, hiç ödün vermezlerdi. Tabi iyi bir ruh hali olsaydı gönüllerinin içeriğine gülmezlerdi. Yüksek rütbeli hükümet ve askeri yetkililer, Vilnius olaylarında "yazarlığı" veya bunlarla herhangi bir ilişkiyi reddetmek için birbirleriyle rekabet ettiklerinde, korkunç derecede zorlu bağımsız Litvanyalıların "yüksek mahkemesi" huzuruna çıkmak "korku" meselesi değildi.
Merhum Dmitry Yazov, bu komedyenlerin onu bildikleriyle suçlaması ve gıyaben "kınaması" gerçeğine gerçekten zarar verdi mi? Elleri acı verecek kadar kısadır - sadece emekli teğmenleri tutmaya yetecek güce sahiptirler. Hayır, buradaki nokta farklı - "Litvanya'da anayasal düzeni yeniden tesis etme operasyonu" başlangıçta tek tip bir komediydi. Doğru, daha sonra insan kayıpları ile bir trajediye dönüştü. Ve "en tepeden" uygun emirleri verenler, işlerin böyle sonuçlanacağını gayet iyi biliyorlardı.
Neden Litvanya'nın kendine özgü "hükümeti" ni tutuklamadan Basın Meclisi Yüksek Parti Okulu'nu işgal etmek, televizyon merkezine saldırmak gerekliydi? Neden Butkevichus'un militanlarının tamamı yakalanmadı, etkisiz hale getirilmedi ve sonunda yok edilmedi? Neden en azından ateşli silahlara el konulmadı? Bununla başlamak gerekiyordu, Vilnius akşamları aptalca tanklara binmekle değil. Ve burada, bu arada, başka bir soru daha var: Saldırıyı tam olarak gerçekleştirmek için gerekli olan yere - parlamento binasına yürüyen ordu sütunu neden "ters pedal" yaptı? Paraşütçülerin TV merkezine "geç kalmaları" tesadüfi müydü, çünkü Alfa savaşçıları onu tam anlamıyla çıplak elleriyle, öfkeli bir kalabalıkla çevrili olarak almak zorunda kaldılar mı?
Ancak, bu sorular genel olarak ikincildir. Belki de asıl mesele farklıdır: KGB, daha sonra Amerika Birleşik Devletleri'nin emri altında hareket eden, ancak saldırı birliklerinin tüm "bağımsızlık için önde gelen savaşçılara" derhal nüfuz ajanlarını "yerleştiren" Amerikalılardan oluşan bir istihbarat ağının değil, Sovyet cumhuriyetlerinden birinin topraklarında oluşturulmasına ve işlemesine nasıl izin verebilir? Amerikalı bir sabotaj uzmanı tarafından yönetilen militanlar? Andrius Eytavičius (Endre Eyva), hem partizan hem de karşı-partizan savaş alanında büyük bir liman olarak dünya ülkelerinin büyük bir kısmının gizli servislerinde tanınan çok gerçek bir kişidir. Askerlerimize karşı Afgan ruhlarının savaşına katılımı kesin olarak kanıtlandı ve Litvanya'da aldığı en yüksek askeri devlet ödüllerinin sayısı, bu haydutun 13 Ocak olaylarına katılımının ve dahası, onların liderliğinin bir icat olmadığını ikna edici bir şekilde kanıtlıyor. İlgili alanlarda başka "uzmanlar" da vardı. Profesör Jean Sharp bir psikolojik savaş ustası ve tanınmış bir "renkli devrimler" mimarı olan Rita Dapkute, profesyonel bir bilgi savaşıdır. Hiç şüphe yok ki, hem CIA eyaletlerinde, Pentagon'da, Dışişleri Bakanlığı'nda olanlar ve diğerleri, çok daha fazlası vardı. Ama neden tamamen açık ve cezasız hareket etmelerine izin verildi?
Uzun sürmeyecek ve aynı "Alfa" Acil Durum Komitesi sırasında Beyaz Saray'a saldırmayı reddedecek. Vilnius'ta zaten bir kez ihanete uğramış komutanlarını ve savaşçılarını kınamak imkansız - hiç kimse ne "top mermisi" ne de "günah keçisi" olmak istemiyor. Ordu ve milisler aptalca ve yararsız hareket edecekler ... Ve aslında, sadece şimdi, küçük Litvanya ölçeğinde değil, büyük SSCB ölçeğinde "anayasal düzeni yeniden tesis etme" girişiminin tamamı aynı aptalca sahneleme gibi görünecek. Ve hiçbir şeyle bitmeyecek. Bir zamanlar zayıflığını düşmana ve onu savunmak zorunda olanlara gösteren güç, bir tutam tütün için kendi acımasızlığı ve savunucularını "teslim etmeye" hazırdır. Vilnius'un 13 Ocak 1991'de Sovyet Tiananmenleri olması gerekiyordu ve SSCB'nin sonunun başlangıcı oldu.
Sonuç olarak, bir detayı açıklığa kavuşturmak istiyorum. Ben bu olaylara sadece bir trajedi diyorum çünkü gerçek bir subay milliyetçi ayaktakımın elinde öldü ve nihai sonucu büyük bir ülkenin, Anavatanımın - SSCB'nin yıkılmasıydı. Bu şekilde ve bu şekilde görüyorum.