Finansal piyasalar, Salı günü Brüksel'de gerçekleştirilen terörist saldırıya sakin ve olgun bir tepki vererek, artık sık sık karşılaşılan bu tarz trajedilere ilişkin ders aldıklarını gösterdi. Yine de piyasalar, küresel ekonomiyi, etkileyebilecek sıradışı politik gelişmeler de dahil olmak üzere uzun vadeli etkilerini fiyatlamakta zorlanıyor.
Piyasaların göreceli olarak sakin tepkisi makroekonomik etkilerin sınırlı olacağının sinyalini verdi. Sınırlı tepkye ilişkin bu tahmin, Londra, Madrid ve Paris saldırıları gibi diğer büyük olayların arkasından gelen etkilerle de uyumlu. Daha önceki olayların GAYİH üzerindeki etkisi genel olarak sınırlı ve geçici olmuştu.
Sektör özelinde de yatırmcılar ve traderlar, saldırıları olgun bir tavırla karşıladı. Piyasaların Salı günkü tepkisi dikkat çekici ölçüde farklı oldu. Bu durum, piyasaların Avrupa'da daha önceki saldırılardan hazırlıklı olduğunu bir kez daha gösterdi. Örneğin, turizm sektörü hisse senetleri piyasanın altında performans gösterirken, sağlık ve teknoloji sektörleri piyasanın üzerinde performan gösterdi.
Fakat piyasalar kısa vadede rasyonel bir tepki vermiş olsa da, önümüzde ne olduğuna ilişkin daha büyük bir belirsizlik oluşabilir. Bu belirszlik öngörülmesi ve fiyatlanması kolay bir olgu değil.
Konuya ilişkin en önemli endişe ulusal politikaların, geleneksel ulus devletlerden kaynaklı değil, devlet-dışı tehditlerden kaynaklı coğrafi gelişmelerden nasıl etkileneceğiyle ilgili. Böyle değişikliklerin ekonomi politikası, büyüme ve kurumsal karlar üzerinde etkisi olabilir. Böyle bir durumda Brüksel saldırıları, Atalntiğin iki tarafında geleneksel olmayan politik hareketlerin yükselişini tetikleyebilir.
Kıta Avrupası'ndan bu durum, Fransa ve Danimarka gibi ülkelerde yüksek olasılıkla şimdiden sesi yükselen uç siyasi partilerin güç kazanması anlamına gelebilir. İngiltere'de, ülkenin Avrupa Birliği'nden (AB) çıkmasını isteyenlere göçmen karşıtı mesaj verebilir. ABD'de ise Cumhuriyetçi Parti'nin güçlü adaylarından Donald Trump'a verilen destek artabilir.
Şu anda bu gelişmeler kesinlikten uzakta olmakla beraber Salı günü yaşanan korku bu sonuca bir adım daha yaklaştığımız anlamına geliyor. Bu tarz olaylar geleneksel partilerin -mevcut durumda görevde olanlar dahil- geleneksel siyasi partilerin rolünü karmaşıklaştırıyor.
Mohamed A. El-Erian