Ofis, okul, kırtasiye çalışmalarında en çok kullanılan kağıtlardan bir tanesi A4 kağıdıdır. Bu kağıdı A3 ve A5 denilen kağıtlar takip eder. İsimlendirmeler kağıtların büyüklüklerine göredir. Peki en başa dönecek olursak boyutlandırmalar neye göre yapılmıştır?
Şu ana kadar hiç bir A4 kağıdını elinize alıp enini ve boyunu ölçtünüz mü? Ölçmediyseniz hemen söyleyelim eni 210 mm, boyu ise 297 mm’dir. Neden 200x300 değil de 210x297? Böyle küsüratlı olmasının sebebi nedir?
Kağıt standartları belirlenirken bazı şartlar belirlenmiş. Bunların başında şu geliyor: standart boyuttaki bir kağıdın en-boy oranı, uzun kenarından tam ikiye bölündüğü zaman oluşacak yeni kağıdın boyutları oranına eşit olsun.
Burada yapmamız gereken uzun kenarı 2a, uzun kenarı b olan bir kağıt hayal etmek ve uzun kenarından böldüğümüz zaman ortaya çıkacak yeni kağıt (uzun kenarı b, kısa kenarı a) ile karşılaştırmak. Bu durumda 2a’nın b’ye oranı, b’nin a’ya oranına eşit olmalıdır. Bu denklem de bize aslında kağıtın en-boy oranını verecektir.
İşlemlerde görüleceği gibi hangi boy olursa olsun tüm kağıtlar için geçerli olacak bir oran elde edilmiş: uzun kenar, kısa kenarın 1.414 katı.
Peki kenar uzunlukları tam olarak kaç olacak? Bu oran ile sonsuz kağıt elde edilebilir. İşte bu noktada da bir kağıdın yüzey alanı 1 metrekareye eşit olsun demişler. Bu kağıda da A0 boyutu adını vermişler. Alanı 1 metrekareye eşitlemek için de kağıdın boyutları standart 1189x841 mm olmuş. Diğer boyutları da ilk şart göz önünde bulundurularak 2’ye böle böle elde etmişler. A0 kağıdını uzun kenarından 2’ye ayırıp A1, A1 kağıdını uzun kenarından 2’ye ayırıp A2 boyutunu belirlemişler. Sonrasında da A3, A4, A5 diye devam eder.
A3 kağıdının standart boyutları 297x420 mm,
A4 kağıdının standart boyutları 210x297 mm,
A5 kağıdının standart boyutları 148x210 mm’dir.
Kağıt boyutları ISO (Uluslararası Standartlar Organizasyonu) tarafından ISO 216 standardı ile belirlenmiştir.