2001 yılından sonra illere göre milli gelir verilerini yayınlamayı bırakan Türkiye İstatistik Kurumu (TÜlK), geçen yıl bu verileri bu kez 26 bölge itibariyle yayınlamaya başladı. Bu 26 bölgenin çoğu birkaç ilin bir araya getirilmesiyle oluşturulurken, İstanbul, Ankara ve İzmir tek başına birer bölge olarak ele alınıyor. Bu da söz konusu verilerin İzmir'in ekonomideki performansını takip etmek için kullanılabilmesini mümkün kılıyor. TÜİK'in 2004-2006 dönemi için yayınladığı bu veriler, İzmir'in Türkiye ekonomisindeki payının azalmakta olduğunu gösteriyor. İzmir, 2004 yılında Türkiye'deki toplam gayrisafi katma değerin (GSKD) yüzde 6,8'lik kısmını üretiyordu. Bu oran 2005 yılında yüzde 6,7'ye, 2006 yılında ise yüzde 6,6'ya indi. 2006 yılına ilişkin son verilere göre, Türkiye'deki toplam GSKD 668,4 milyar lira iken İzmir'de bunun 44,4 milyar liralık kısmı gerçekleştiriliyor. İzmir, toplam GSKD büyüklüğü açısından 2004 ve 2005 yıllarında İstanbul ve Ankara'nın ardından üçüncü sırada yer alıyordu. 2006 yılında ise Bursa, Eskişehir, Bilecik illerinden oluşan bölgeye geçildi ve dördüncü sıraya indi. Esasında İzmir söz konusu bölgenin sadece kılpayı farkla altında kalmış görünüyor. Fakat bu bölgedeki illerden özellikle Bursa'nın ekonomideki atağı dikkate alındığında, 2006'daki bu yeni durumun sonraki yıllarda da devam etmiş olabileceği izlenimi doğuyor. İzmir için daha kötü bir haber, dördüncü sıradaki bu yeni yerinin de garanti görünmemesi. Çünkü aşağıdan da Kocaeli, Sakarya, Düzce, Bolu ve Yalova'dan oluşan bölge epey hızlı bir büyümeyle geliyor. Bu illerden özellikle Sakarya ve Düzce'nin son yıllarda yatırımlardan aldığı paya bakılırsa, bir süre sonra bu bölge de İzmir'in önüne geçebilecek gibi görünüyor. Hatta eldeki son verilerin dört yıl öncesina ait olduğu dikkate alınırsa bu durum şu ana kadar gerçekleşmiş bile olabilir.
Tabloyu görmek için görsele tıklayın
Refah seviyesi
İzmir'in ekonomik büyümede diğer il ve bölgelerin gerisinde kalması kişi başına gelir ile ölçülen refah seviyesi açısından da geriye düşmesine yol açmış durumda. İzmir bu açıdan 2004 yılında beşinci sırada bulunuyordu. 2005 yılında Tekirdağ, Edirne ve Kırklareli illerinden oluşun bölgenin gerisinde kaldı ve altıncı sıraya düştü. 2006 yılında da altıncı sıradaki bu yeni yerinde kaldı. 2006 yılı verilerine göre, Türkiye genelinde 6 bin 684 dolar olan kişi başına GSKD İzmir'de 8 bin 398 dolar olarak hesaplanıyor. Bu açıdan İstanbul 10 bin 352 dolarlık değer ile birinci. Kişi başına GSKD sıralamasında Ankara'nın da düşüşte olduğunu ve 2004 yılında üçüncü iken 2005 ve 2006 yıllarında dördüncü sıradakaldığını not edelim. İzmir'in son yıllarda ekonomik gelişme açısından diğer il ve bölgelerin gerisinde kaldığı esasında gözle de görülebiliyor. Bu nedenle İzmirliler illerinin daha fazla yatırım çekebilmesi için çareler arıyor. Fakat şu ana kadar bu konuda kayda değer bir ilerleme gözümüze çarpmış değil.
Etiketler: