Kedilerde Doğum Sonrası Tehlikeli Durumlar
Doğumdan sonraki dönem dünyadaki her canlı için çok kritiktir. Eğer bir hayvanınız varsa, doğumdan sonra görülebilecek en yaygın durumları fark edebilmek ve engelleyebilmek için çok dikkatli olmalısınız.
Gebelik bittiğinde, çoğu insan rahat bir nefes alır. Fakat, hala komplikasyonların görülebilme ihtimali vardır. Aslında, kedileri etkileyen birçok doğum sonrası tehlikeli durum vardır. Bazıları da diğerlerinden yaygındır.
Bu yüzden, kedi sahipleri kedilerinde görebilecekleri herhangi bir rahatsızlık veya hastalık işaretini iyi takip etmelidir. Özellikle bazı durumlar sadece anneyi tehlikeye atmakla kalmaz, aynı zamanda yeni doğan yavruları da riske atar.
Eğer kedinizin herhangi bir rahatsızlıktan muzdarip olduğu hakkında en ufak bir şüpheniz bile varsa, onu hemen veterinere götürün. Bu şekilde bir profesyonel, kedinizin ve bebeklerinin durumunu tespit edebilir.
Kedilerde Doğum Sonrası Tehlikeli Durumlar
Aşağıda, kedilerde doğumdan sonra görülebilecek en yaygın tehlikeli durumlardan bahsedeceğiz.
Doğum Sonrası Tehlikelerden Biri: Metritis
Bu durum, uterustaki enflamasyondan kaynaklanır ve genelde bakteriyel bir enfeksiyon ona eşlik eder. En yaygın sebepleri de şunlardır:
- Uzun süren doğum
- Doğumdan sonra uterusun karışması
- Plasentanın veya ceninin su toplaması
- Obstetrik müdahale
Semptomlar
En sık görülen semptom, dişinin normalin dışında, irin ve kan içeren bir vulvar salgı üretmesidir. Karın kısmını da elle muyaneye ettiğinizde, karnın tamamen sıvı ile şişmiş olduğunu görürsünüz. Dahası, kedi çok cansız ve zayıf görünecektir.
Tedavi
Öncelikle veteriner, hayvanı damar içi destek ve antimikrobik terapi ile stabilize edecektir. Ardından, rahimdeki enfeksiyonlu sıvıyı boşaltacaktır. Bu rahmin, tuz solüsyonu ile yıkanması demek olabilir. Veteriner aynı zamanda, rahmi boşaltmak için kasılmayı uyaran oksitosin uygulamayı da seçebilir.
Septik Mastitis
Mastitis meme enfeksiyonu demektir. Çoğu durumda, ufak bir rahatsızlık yaşanır. Fakat, akut septik mastitis çok ciddi olabilir.
Bu rahatsızlığın sebebi, emzirme esnasında meme ucundan bakteri (Escherichia coli, Staphylococcus spp. o Streptococcus spp.) girmesidir. Bu tek bezi veya ikisini de etkileyebilir ve ateşe, şişkinliğe ve ağrıya sebebiyet verir. Hatta meme ucunun etrafında renk değişimi bile görülebilir.
En ciddi durumlarda, memede apse oluşabilir ve kangren olabilir.
Semptomlar
Eğer veteriner ağızdan verilen antibiyotik reçete ettiyse, kedi emzirmeye devam ediyorsa bu konuda çok dikkatli olunmalıdır. Neden? Çünkü vücuda alınan her şey süt yolu ile bebeğe geçer. Akut septik mastitis durumlarında, bebeği anneden ayırmak ve dışarıdan beslemek gerekebilir.
Kalıcı septik mastitis, mastektomi veya meme bezinin çıkarılmasını gerektirebilir.
Plasentanın veya Ceninin Su Toplaması
Bu evcil kedilerde nadir görülen bir durumdur ama yine de kedi sahiplerini endişelendirir. Çoğu durumda, plasenta hemen her yavru kedi doğduktan sonra atılmadığından, şüpheler temelsizdir.
Semptomlar
Anne kedi, doğumdan birkaç hafta sonra yeşil, kokulu bir vulvar akıntı oluşturabilir. Dahası, genel sağlık durumu kötüleşecek ve bu da yavrularını emzirmesini engelleyecektir.
Veteriner teşhis koymak için endoskopi uygular. Bunun nedeni semptomların patognomonik olmaması veya başka bir deyişle açıkça görülür veya yaygın olmamasıdır. Aslında, karın muayenesi yanlış sonuçlara sebep olabilir. Bunun nedeni, normal doğum sonrası uterusun diğerlerinden daha genişlemiş bölümlere sahip olabilmesidir.
Tedavi
En ciddi durumlarda septik şok görülür ve enfekte olan kısımın çıkarılması kaçınılmazdır. Bu yüzden, tutulan plasentanın atılmasını sağlamak için art arda oksitosin uygulamasına ihtiyaç olacaktır. Bu, durumu çözecektir fakat kedinin yine de antimikrobik tedaviye devam etmesi gerekecektir.
Esas problem şurada görülür; eğer sıvı tutulumu çok ileri düzeyde ise, oksitosinin uterustaki aksiyonu daha zayıf olacaktır ve bu yüzden klinik etkisi de zayıflayacaktır. Bu gibi durumlarda, doktorlar prostaglandin kullanımını düşünürler. Son çare olarak da, histerektomiye başvurabilirler. Diğer bir deyişle, uterusu tamamen çıkarabilirler.
Rahim Sarkması
Rahim boynuzlarından birinin ya da ikisinin de sarkması, evcil kedilerde nadir görülen bir durumdur. Aynı şekilde, doğumdan sonra veya düşük yapan kedilerde görülebilir. Etiyoloji belirsizdir, fakat aşağıdakilerle ilişkilidir:
- Zarar görmüş pelvik kasları
- Uterus atonisi (rahimdeki kas zayıflığı)
- Uterus travması
- Zor doğum
Semptomlar
Eğer kedi yakın zamanda doğum veya düşük doğum yaptıysa, veteriner sebep olarak bunlardan şüphelenebilir. Dahası, sarkma genellikle vajinal açıklıktan doğru görülür ve kedinin karnındaki kasılmalar devam eder. En ciddi sonuç ise, travma veya sakat kalınmasıdır.
Tedavi
Yine, veteriner kediyi damar içi destek ile stabilize edecektir. Ardından, sarkmış uterusu düzeltmek için ameliyat gerekecektir. Uterus damarları ciddi şekilde tehlikeye girdiğinde, veterinerin ovariohisterektomi yapması gerekebilir. Bunun anlamı; yumurtalıkların ve rahmin ameliyatla alınmasıdır.
Gördüğünüz gibi doğum sonrası tehlikeler yaygın değildir fakat yine de görülme ihtimali vardır. Hızlı bir şekilde aksiyon almak ve hemen veterinere gitmek için durumu tespit edebilmeyi öğrenmek çok önemlidir.