Dünyanın en iyi besini; anne sütü
Hayatın ilk 6 ayında bebeğin tüm gereksinimlerini, kendi annesinin sütü karşılar. Bebeklerin en kolay sindirebildikleri besin olan anne sütü hastalıklardan da korur.
Dünyaya gözlerini açan her bebeğin en iyi besini, kendi annesinin sütüdür. Doğum yapan her anne, bebeği için en uygun nitelikte ve miktarda süt üretir. Ve bu süt, bebeğin bütün ihtiyaçlarını karşılayan, en kolay sindirebildiği tek besindir.
Hayatın ilk 6 ayında, tek başına anne sütü yeterlidir. 6. aydan sonra anne sütü bebeğin gelişimi için yetersiz kalırsa, ek besinlere geçilir. Ancak anne sütü yeterli ise 6. aydan sonra ek besinlere başlansa bile, bebek 2 yaşına gelene kadar anne sütüne devam edilebilir.
Anne sütünün bileşiminde neler var?
Anne sütünün bileşimi, anneden anneye değişim gösterir. Annenin beslenme özelliklerine, metabolizmasına göre farklılık gösteren anne sütünün bileşimi, ayrıca emme süresine, emzirme sıklığına ve tekniğine göre de değişir.
Anne sütü bebeğin D vitamini hariç, tüm besin gereksinimlerini karşılar.
Anne sütündeki proteinler; büyümenin yanı sıra sindirimi kolaylaştırıp, doku olgunlaşmasını sağlar.
Anne sütündeki yağlar; enerji sağlarken, bebeğin bağışıklık sistemini geliştirir.
Anne sütündeki karbonhidratlar; bir yandan enerji sağlarken, diğer yandan bebeğin vücudunu bakterilerden korur.
Anne sütü ile beslenen bebeklerde hastalık ve ölüm riski, anne sütüyle beslenmeyen bebeklere göre çok daha az olur.
Anne sütünün bebeğe faydaları nelerdir?
- Bebeğin beyin gelişimine katkıda bulunur. Beyin hücreleri için gerekli yağ oranları, en iyi anne sütüyle sağlanır.
- Prematüre bebeklerin yaşam şansını artırır.
- İshal, kulak ve solunum yolu enfeksiyonları daha az görülür.
- Anne sütü alan bebeklerde ayrıca; menenjit, idrar yolu enfeksiyonu, ishal, şeker gibi kronik hastalıklarla, egzama, astım gibi alerjik hastalıklara daha az rastlanır.
- Çocuklukta insüline bağımlı diyabet, lenfoma gibi hastalık riskleri azalır.
- Erişkinlikte obezite ve kalp damar hastalıklarına yakalanma riskleri düşer.
- Bebekle annesi arasındaki psikolojik bağı güçlendirir. Anne sütüyle beslenen bebeklerde güven duygusu daha çok gelişir, bebekler daha mutlu olur.
Anne sütünün anneye katkıları nelerdir?
- Süt verme, doğumdan sonra rahmin küçülmesini hızlandırır.
- Emzirme bazı kadınlarda yumurtlamayı durdurduğu için bir süreliğine de olsa, yeniden hamile kalmayı engeller.
- Özellikle 6 aydan fazla emziren anneler, gebelikte aldıkları kiloyu daha kolay verir.
- Bebeğini kendi sütüyle besleyen kadınlarda menopozdan önce; meme, yumurtalık kanseri ve kemik erimesi riskini azaltır.
- Hazırlık ve ısıtma gerektirmediği için kolay bir besindir.
- Herhangi bir ödeme gerektirmediği için ekonomiktir.
- Biberon gibi başka bir araç gereç gerektirmediği için çevrecidir.
Anne sütünün inek sütünden farkları nelerdir?
- Bebekler için son derece uygun protein dengesine sahip olan anne sütü, sindirimi daha kolay bir besindir.
- Büyüme için önemli bir yağ olan linoleik yağ, anne sütünde, inek sütüne oranla 7-8 kat daha fazladır.
- Normal bir diyette bulunan demirin yüzde 10’u emilirken, anne sütündeki demirin yüzde 50’si emilir.
- Büyüme ve gelişme için çok önemli bir mineral olan çinko, anne sütünden daha çok alınır.
- Toplam protein ve mineral oranı, inek sütüne göre daha düşük olduğu için böbreklerin yükünü azaltır.
- İçerdiği yağ, bebeğin emme süresine bağlı olarak değişir. Emmenin başında yağ içeriği azken, sonunda bu içerik yükselir. 15-20 dakika boyunca tam emme yapan bebek, doyar ve bir sonraki öğüne kadar huzurla uyur. Yağ oranının emme sonunda artması, bebeği şişmanlıktan korur.
- Bebeğin özellikle ilk aylarda enzim sistemleri için yüksek kolesterole ihtiyaçları vardır. Anne sütünün kolesterol içeriği, inek sütüne göre daha yüksektir.
- Laktoz miktarı yüksektir. Kalsiyumun emilimini artıran laktoz, bebeklerin merkezi sinir sisteminin gelişimini de sağlar.
- Özellikle A ve C vitaminleri, inek sütüne oranla daha yüksektir.
Anne sütü alan bebeklerde ilk aylarda grip, farenjit, kulak iltihabı gibi enfeksiyonlara daha az rastlanır.
- Anne sütü içeriğindeki bazı maddeler, bebeği besin alerjisinden korur.
- Anne sütü ile beslenen bebeklerde pişiklere daha az rastlanır.
Anne sütünün yeterli olmadığı veya verilmesi sakıncalı olduğu zamanlarda formül mamalar kullanılır. Formül mamaları ilk 4 ay ve daha sonrası için ayrı ayrı satılır. Formül mama kullanılırken bebeğin kilosuna dikkat etmek gerekir. Çünkü mamalar bebeğin aşırı kilo almasına neden olabilir. Bu nedenle mama miktarı ve öğün sayısı, bebeğin kilosuna göre ayarlanmalıdır.
Kaynak : Aydan Atasoy / Beslenme ve Diyet Uzmanı