With the emergence of crypto currencies, we returned to the old times when private sector companies put the money into circulation. Before the establishment of the central banks, the money was issued by the private sector companies.
The word "banknote" means the money that a bank put into circulation. We are interested in the currencies issued by private sector companies again, but there are two differences: these private companies are not banks and the money is not in paper form.
We trust and invest in crypto money companies with almost no capital compared to banks. It shows that monetary capital is losing its importance and the rising value of our age is knowledge.
Founded in 1609 in the Netherlands, Amsterdam Wisselbank is regarded as the first Central Bank in history. It played a central role in the world economy with several banks serving as its local branch. Bank of Sweden was established in 1668, and the Bank of England was established in 1694 as central banks. Today, the FED, the first institution to come to mind as a central bank, is founded in 1913 after the financial panic events that took place in 1907. The bank undertake the task of reconciling the individual interests of private sector banks and the responsibilities of the central government. So, the most dominant currency in the world economy, the American Dollar has emerged.
One of the most important books written throughout history is Das Kapital by Karl Marx. The book makes a comprehensive analysis of capitalism. Das Kapital is a strange book that can hardly be categorized. It is a book of philosophy, economics, and politics. The number of pages of the book published for the first time in 1867 is over 2000. It has published in three volumes. While writing this monumental book about money, Karl Marx almost earned no money and the Marx family suffered a great misery.
Marx focused mainly on how economic value is formed and divided in Das Capital. It is explained in an analytical clarity that company profits, the real estate rent and interest which are the alternative ways of making money, are not different from each other at the core. This explanation is so detailed that it is necessary to be very determined to be able to follow. Marx, in a nutshell, tells us that labor is the only source of all the value created on earth. According to Marx, money is the accumulated state of labor, the only expression of economic value, and it is unfair that capital owners take the surplus value produced by the labourers.
The sectors that were decisive in the economy during Marx's time were agriculture and industry. It is not in vain that the symbol of communism, inspired by Marx's ideas, is the sickle that expresses agriculture and the hammer that expresses industry. The basic discussions of the period were on arm force and machines that were candidates for its replacement. Those who had land and factories could dominate the world economy.
With the information age, which started to develop gradually after the 1950s, the service sector became decisive in the economy. The decisive impact of the service sector on the economy has come up to today. In this process, information technology was rapidly developed to increase the efficiency of service sector employees. With the help of computers, operational processes have been automated, self-service tools have been developed, and nowadays, through artificial intelligence technologies, service is provided directly through chatbots.
In the past, it was the arm power that made human labor valuable, and as time went by, mental labor became more important than physical labor. The human mind, a wonder of nature, is the basis of the global economy today with its extraordinary processing capacity.
The decisive state of the human mind on the economy has recently become controversial. Nowadays we are discussing whether artificial intelligence systems will leave people unemployed.
Because I'm closely related to artificial intelligence, I've researched whether the processing power of human brain is comparable to the processing power of supercomputers. I came up with some conclusions that there was no consensus on whether such a comparison was reasonable or not. Before sharing these results, I have to say that the processing power on computers is measured by FLOPS(Floating point operations per second), which means the number of transactions performed per second by the computer. I took from the Wikipedia table of the units used to measure computer performance, because it is difficult to understand the units used.
According to futurist Ray Kurzweil, which I often refer to in my articles, a processor power of 10^18 FLOPS (1 exaFLOPS) is needed to simulate the human brain. Kurzweil expressed this prediction in his book How To Create a Mind. According to Kurzweil, computers will have this processor power in the early 2020s.
Of course, to have such a processor does not mean that all the work done by man will be undertaken by computers. It's not yet resolved how the human brain works, and there's also the emotional intelligence dimension and the creativity dimension. However, the rapid decline in computer hardware prices threatens the value of human labor. The table below from Wikipedia shows the situation clearly.
The biggest obstacle for computers to replace the human mind is energy consumption. Energy costs do not decrease at the same pace as hardware costs. Computers consume hundreds of times more energy than the human brain to do the same amount of work. Of course, there is no guarantee that this problem will not be overcome in the future. Mobile devices consume much less energy than PCs.
When processing the information, not only the processor, but also the memory is needed. The trend of both RAM and hard disc prices are very similar of the processor prices. Prices are falling exponentially.
Today, since computers are becoming more and more central in the economy, it seems possible to measure the economic value through the computing power. The crypto currency revolution can be considered a big step in this path. Perhaps we will witness the birth of the ultimate currency in the near future, or perhaps one or more of the current crypto currencies are preparing to undertake this function.
Thanks for reading.
Nihai Para Birimi: İşlem Gücü
Kripto paraların ortaya çıkması ile birlikte paraları özel sektör şirketlerinin tedavüle soktuğu eski zamanlara geri döndük. Merkez bankaları kurulmadan önce kağıt paraları özel sektör bankaları tedavüle sokuyordu. Banknot sözcüğü bir bankanın tedavüle çıkardığı kağıt para anlamına geliyor. Yine eskisi gibi özel sektör şirketlerinin tedavüle çıkardığı para birimlerine ilgi gösteriyoruz ama arada iki fark var: Bu özel şirketler banka değil ve paralar kağıt değil.
Bankalarla kıyaslandığında sermayeleri neredeyse hiç olan kripto para şirketlerine güvenip para yatırmamız ibretlik bir durum. Parasal sermayenin önemini yitirmekte olduğunu, çağımızın yükselen değerinin bilgi olduğunu gösteriyor.
1609 yılında Hollanda cumhuriyetinde kurulan Amsterdam Wisselbank tarihte kurulan ilk merkez bankası olarak kabul ediliyor. Yerel şubesi olarak görev yapan birkaç bankayla birlikte dünya ekonomisinde merkezi bir oynuyor. Bu bankayı 1668 yılında kurulan İsveç bankası ve 1694 yılında kurulan İngiltere bankası izliyor. Bugün merkez bankası denince ilk akla gelen kuruluş olan FED ise 1907 yılında gerçekleşen parasal panik olaylarının ardından 1913 yılında kuruluyor. Banka özel sektör bankalarının tekil çıkarları ile merkezi hükümetin sorumluluklarını bağdaştırma görevi üstleniyor. Böylece bugün dünya ekonomisinin en önemli para birimi olan Amerikan doları ortaya çıkmış oluyor.
Tarih boyunca yazılmış en önemli kitaplardan biri olan Das Kapital'de Karl Marx kapsamlı bir kapitalizm çözümlemesi yapar. Das Kapital zor kategorize edilebilen tuhaf bir kitaptır. Bir yanıyla felsefe kitabı, bir yanıyla ekonomi kitabı, bir yanıtla siyaset kitabıdır. İlk kez 1867 yılında yayınlanan bu kitabın sayfa sayısı 2000'in üzerindedir ve çoğunlukla üç cilt halinde yayınlamıştır. Paranın toplumsal işlevini anlatan bu anıtsal kitap Karl Marx'a neredeyse hiç para kazandırmamış, kitabın yazılması sırasında Marx ailesi büyük bir sefalet çekmiştir.
Marx Das Kapital'de esas olarak ekonomik değerin nasıl oluştuğu ve bölüşüldüğü üzerinde durur. Paradan para kazanmanın alternatif yolları olan şirket kârı, kira, gayrimenkul rantı ve faizin özünde birbirinden farklı olmadığını analitik bir berraklık içinde anlatır. Bu anlatım öylesine detaylıdır ki takip edebilmek için çok azimli olmak gerekir. Marx Das Kapital'de özetle dünya üzerinde yaratılan tüm değerin kaynağının emek olduğunu anlatır. Marx'a göre ekonomik değerin sayısal ifadesi olan para emeğin birikmiş halidir, sermaye sahipleri emekçilerin ürettikleri artı değere haksız bir biçimde el koymaktadır.
Marx'ın yaşadığı dönemde ekonomide belirleyici olan sektörler tarım ve sanayiydi. Marx'ın fikirlerinden ilham alınarak oluşturulmuş olan komünizmin sembolünün, tarımı ifade eden orak ile sanayiyi ifade eden çekiç olması boşuna değildir. Dönemin temel tartışmaları kol gücü ve onun yerini almaya aday olan makineler üzerineydi. Toprağa ve fabrikalara sahip olanlar dünya ekonomisine hükmedebiliyordu.
1950'lerden sonra adım adım gelişmeye başlayan bilgi çağı ile birlikte hizmet sektörü ekonomide belirleyici olmaya başladı. Hizmet sektörünün ekonomi üzerindeki belirleyici etkisi artarak bugünlere kadar geldi. Bu süreçte hizmet sektörü çalışanlarının verimliliğini artırmak için bilgi teknolojileri hızla geliştirildi. Bilgisayarların yardımıyla operasyonel süreçler otomatize edildi, self-servis hizmetler geliştirildi, hatta bugünlerde yapay zeka teknolojileri sayesinde hizmetin doğrudan chatbotlar aracılığıyla verilmesine yönelik çalışmalar yapılıyor.
Geçmişte insan emeğini değerli kılan kol gücüydü, zaman ilerledikçe makineleşme ile birlikte zihinsel emek, fiziksel emekten daha önemli hale geldi. Bir doğa harikası olan insan zihni olağanüstü bilgi işleme kapasitesi sayesinde bugün küresel ekonominin temelini oluşturuyor.
İnsan zihninin ekonomi üzerindeki belirleyici durumu son günlerde tartışmalı bir hale geldi. Bugünlerde yapay zeka sistemleriyle dolatılmış bilgisayarların insanları işsiz bırakıp bırakmayacağını tartışıyoruz.
Yapay zekayla yakından ilgili olmam nedeniyle insan beyninin işlem gücü ile süper bilgisayarların işlem gücünü kıyaslanabilir olup olmadığını araştırdım. Böyle bir kıyaslamanın mantıklı olup olmadığı konusunda görüş birliği olmasa da bazı sonuçlara ulaştım. Bu sonuçları paylaşmadan önce bilgisayarlarda işlem gücünün bilgisayarın saniyede yaptığı işlem sayısını ifade eden FLOPS(Floating Operationd Per Second) birimi ile ölçüldüğünü ifade etmeliyim.
Yazılarımda çokta referans verdiğim fütürist Ray Kurzweil'e göre insan beynini simüle edebilmek için 10 üzeri 18 FLOPS (1 exaFLOPS) değerinde bir işlemci gücüne ihtiyaç duyuluyor. Kurzweil bu tahmini How To Create A Mind isimli kitabında açıklamıştı. Kurzweil'e göre bilgisayarlar bu işlemci gücüne 2020'lerin ilk yıllarında kavuşacak.
Elbette böylesi bir işlemci gücüne kavuşulması insan tarafından yapılan tüm işlerin bilgisayarlarca üstlenileceği anlamına gelmiyor. İnsan beyninin nasıl çalıştığı henüz çözülmüş değil ve olayın duygusal zeka boyutu, yaratıcılık boyutu da var. Yine de bilgisayar donanımı fiyatlarının hızla azalması insan emeğinin değerini tehdit eder durumda.
Bilgisayarların insan zihninin yerini almak konusundaki en büyük engeli enerji tüketimi. Enerji maliyetleri donanım maliyetleri ile aynı hızda azalmıyor. Bilgisayarlar aynı miktarda işlemi yapmak insan beynine kıyasla yüzlerce kat daha fazla enerji tüketiyorlar. Elbette gelecekte bu sorunun üstesinden gelinmeyeceğinin garantisi yok. Hiç elimizden düşürmediğimiz mobil cihazlar eski bilgisayarlara kıyasla onlarca kat daha az enerji tüketiyorlar.
Bilgiyi işlerken sadece işlemciye değil belleğe de ihtiyaç duyuluyor. Gerek ön bellek gerekse kalıcı bellek fiyatlarının gelişimi de işlemci fiyatlarının gelişimine çok benziyor. Fiyatlar üstel bir biçimde düşüyor.
Bugün bilgisayarlar ekonomide her geçen gün daha merkezi bir rol almaya başladıklarına göre gelecekte ekonomik değerin bilgisayarların işlem gücü üzerinden ölçülmesi mümkün görünüyor. Kripto para devrimi bu yolda büyük bir adım olarak değerlendirilebilir. Belki yakın bir dönemde nihai para biriminin doğuşuna tanıklık ederiz ya da belki çoktan doğmuştur, mevcut kripto paralardan bir ya da birkaçı bu işlevi üstlenmeye hazırlanıyordur.
Okuduğunuz için teşekkür ederim.