1 BAŞLANGIÇTAN ELİZABETH DEVRİNE KADAR İNGİLİZ EDEBİYATINDA ZAMAN KAVRAMLARI Doç. Dr. Ahmet UYSAL Anglo-Saxonca metinlerde "Zaman" manasına gelen iki kelime göze çarpmaktadır : t id ve tima. Bu kelimelerin bugünkü manada mücerret bir zaman kavramı ifade edip etmediklerine dair müsbet delillere sahip değiliz. Mamafih kaybolmuş metinlerin bir hayli oluşu, ve mevcut metinlerde de diğer birçok mücerret kavramların gelişmiş olarak bulunuşu, Anglo-Saxon'larda zaman kavramının da gelişmiş olabileceğini akla getiriyor. Beowulf''ta tid kelimesinin şöyle kullanıldığını görüyoruz: Waes seo hwil micel; twelf wintra tid torn getholode wine Scyldinga, weana gehwelcne, sidra sorga; ı Hrathe waes aet holme hydweard geare, se the âer lange tid leofra manna fus aet farode feor wlâtode; 2 Anglo-Saxonca'da tid-ege (es) 3 = ölüm zamanında korkma, tid-daeg (es) 4 = ömür, ömrün tamamlandığı zaman, tid-fara (an) 5 = kısa bir müddet seyehat edecek olan, tid-genge 6 = bir müddet devam eden, tid-lic 7 = muvakkat, ebedi olamayan, dünyevi, tid-lice = muvakkaten, tid-sceawere = astroloğ, tid-scriptor 8 = kronolojist gibi tid kelimesinden türeyen ve oldukça yüksek bir fikri gelişme mahsulü olan kelimelerin bulunuşu Anglo-Saxon fikir hayatında mücerret bir zaman kavramı olduğu ihtimalini kuvvetlendirmektedir. 1 "Long while it was,/twelve winters, time, the ruler of the Scyldings/Suffered affliction, every kind of woe/and great distress; " Mary E.Waterhouse, Beowuılf in Modern English, Bowes and Bowes, Cambridge, 1949, "The harbour guard who by the sea afar/had eagerly kept watch for the loved crew/for long, was promptly ready by the flood; Ibid., Codex Exoniensis, Thorpe, London, Caedmon's Metrical Paraphrase of parts of the Holy Scriptures, Thorpe London, 1832, s. 71,4; Anglo-Saxon Version of Genesis, "Nu du most feran dider du fundalest... irat nu tid-fara to dam halgan ham" Codex Exoniensis, 102, Die Bouloneser Angelsüch Sischen Glossen zu Prudentius, Dr. Alfred Holder, vol. xi. Germania, 392,10. 7 Rituale Ecclesiae Dunelmensis No. 10, 1839, 31,28. 8 Thomas Wright, Vocabularies, ii, 131,8.
2 136 AHMET UYSAL Anglo-Saxon bilmecelerinden biri de bize, Eski Hint metinlerinde 1 zamanı anlatmak için kullanılan "atlı-araba" motifinin İngilizlerin ecdatları tarafından da kullanıldığını bariz bir şekilde gösteriyor. "Month" adı verilen bu bilmeceyi aynen alıyoruz: Aetsomne cwom LX monna to wâe gstaedhe wicgum ridan; haefdon XI eoredmaecgas fridhengestas, IHI sceamas. 5 Ne meahton magorincas ofer mere feolan, swâ hi fundedon; ac waes flöd tö deop, atol ydha gedhraec, öfras hea, streamas stronge. Ongunnon stigan dhâ on waegn weras, J hyra wicg somod 10 hlödan under hrunge. Dhâ dhâ hors othbaer, eh J eorlas aescum dealle, ofer waetres byht waegn to lande: swa hine oxa ne teah, ne esna maegen, ne fâet hengest, ne on flöde swom, 15 ne be grunde wod gestum under, ne lagu drefde, ne o (n) lyfte fleag, ne (u) nder baec cyrde; brohte hwaedhre beornas ofer burnan hyra bloncan mid from staethe heaum, dhaet hy stöpan up 20 on ödherne ellenrofe weras of waege hyra wicg gesund. 2 Dietrich 3 bu bilmecenin çözülüş şeklini "Aralık" olarak vermektedir, ve bunu Wyatt 4 ve başkaları "Ay" olarak kabul etmektedirler. Dietrich'e göre 60 binici 60 yarım günü, 4 beyaz at 4 Pazarı, 7 büyük at "fridhengestas" ise Aralık ayının 1 Bak: Ahmet Uysal: Bazi Eski Edebiyatlarda Zaman Telakkileri, D TC F Dergisi, XVII, 1-2, 1959, s Old English Riddles, ed. A.J.Wyatt, London, s. 17, Bilmece No.22.Bilmecenin modern İngilizceye tercümesi şöyledir: "Sixty men came riding together on horses to the shore; the horsemen had eleven horses of peace, four white horses. The warriors could not pass over the sea as they desired, but the flood was too deep, dire the press of waves, high the banks, strong the currents. Then the men began to mount the wagon and they loaded their horses together under the pole. Then the wagon bore forth the horses, the steeds and earles, proud with ashen spears, to the land across the water's abode; an ox did not draw it thus, nor the strength of asses, nor a road horse; nor did it swim on the flood, nor go on the ground beneath its guests, nor did it stir the sea, nor fly in the air, nor return backwards; yet it brought the warriors over the stream from the high shore, and their white horses with them, so that they, the brave ones, stepped up on the other bank, the men out the wagon and their horses in safety." Anglo-Saxon Poetry selected and translated by Prof. R.K. Gordon, Everyman Edition, London, 1930, s Bak: Dietrich'in 1859 ve 1865 senelerinde Haupt'un Zeitschrift für deutsches Altertum yazdığı iki makale. 4 Bak: A.J.Wyatt, Old English Riddles, London, 1912, s. ix.
3 BAŞLANGIÇTAN ELİZABETH DEVRİNE KADAR İNGİLİZ EDEBİYATINDA dinî gününü temsil etmektedir. Bunlar Conception of the Virgin, St.Nicholas, St. Thomas, Christmas, St. Stephen, St. John the Evangelist, Innocents ve günleridir. Eğer bu çözülüş doğru ise insanların erişmek istedikleri karşı sahil Yeni Yıldır. Anglo-Saxon şiirinde, zaman kavramı ile ilgili olarak, insan hayatının kısalığı, dünyanın geçiciliği ve her şeyin amansız bir mukadderatın (Wyrd) elinde esir olduğu fikirlerine sık sık temas edilmektedir ve eğer yanılmıyorsak wyrd pagan düşüncesinde zaman kavramını içine alan geniş bir kavramdır. Wyrd pagan hayat görüşünde çok mühim bir yer işgal etmektedir. Modern İngilizcede Fate (Mukadderat) karşılığı olan bu kelimenin ifade ettiği hakiki manayı anlıyabilmek için Beowulf, The Wanderer ve The Ruin gibi şiirlere bakmak kâfidir. Beowulf'ta wyrd hadiselerin cereyan tarzına tesir eden büyük bir tabiat-üstü kuvvettir. Her şeyin olup olmıyacağını o tayin eder: Ne waes thaet wyrd thâ gen, thaet he ma moste manna cynnes dicgean ofer tha niht. 1 Beowulf'ta tamamen pagan bir tasavvur olan wyrd'in yanında ondan daha kuvvetli ve ona hakim olan Allah'ı buluyoruz. Allah fikrine verilen büyük ehemmiyet Anglo-Saxon hayat görüşü üzerinde Hıristiyanlığın tesirini izah etmektedir. Beowulf Grendel ile döğüşmeye giderken "Gaed a wyrd swa hio scel" 2 diye bağırır, fakat biraz daha yukarıda "daer gelyfan sceal Dryhtnes dome se the hine dead nimed" 3 sözü geçmektedir ki, nihai kararın Allah'ın elinde olduğunu belirtmektedir. Aşağıdaki mısralar da Allah'ın wyrd'i kontrol ettiğini göstermektedir: nefhe him witig God wyrd forstöde ond daes mannes mod. 4 Anglo-Saxon hayat görüşünde üç mühim unsur biribiriyle münasebettedir: Bunlar serbest iradeye sahip insan, her şeye tesir eden kör ve kötü bir kuvvet olan wyrd ve hepsinden daha büyük ve iyi bir kuvvet olan Allah. Bu mücadelede insan cesareti ve azminin çokçası wyrd'e galebe çaldığı oluyor. Hiristiyanlıktan evvel insan wyrd'e galebe çalmakla ölmez bir şöhret kazanmağa çalışıyordu. Wyrd her şeyi alıp götürebilir fakat hakkiyle kazanılmış bir şöhreti asla. Beowulfta ölümden sonra insan hayatının Cennet veya Cehennemde devam edeceğine dair, Hiristiyanlıktan gelme bazı müphem fikirler vardır. The Wanderer'âe de mukadderatın değişmezliği ve insan üzerindeki amansız hakimiyeti üzerinde durulmaktadır. Şiirin daha başında "Wyrd fiy ful araed" ve 1 "Yet fate did not allow/that he should feed again upon mankind/ after that night." Mary E. Waterhouse, op. cit "Fate goeth aye as she must" Ibid., "and he whom death bears off/shall to the judgement of the Lord submit." Ibid., "Had not wise God and that man's fortitude/averted fate from fhem." Ibid.,
4 138 AHMET UYSAL "Ne maeg werigmod Wyrd wijystondan," 1 "wyrd"ın mahiyeti daha iyi beliriyor: sôzleri geçiyor. iirin sonlanna dogru Eall is earfoylic eorpan rice, onwende Wyrda gesceaft weoruld under heofonum. Her biy feoh laene, her biy freond laene, her biy mon laene, her biy maeg laene: eal pis eorpan gesteal idel weorpey! 2 Şiirde üzerinde durulan diğer mùhim bir fikir de dünyada şan, şöhret ve bütün maddi şeylerin geçici ve devamsız olduğu fikridir: Ongietan sceal gleaw haele hu gaestlic biy ponne eatre pisse worulde wela weste stondey, 15 swa nu missenlice geond pisne middangeard winde biwawne weallas stondap, hrime bihrorene. 3 Hu seo prag gewat, genap under nihthelm, swa heo no waere! Stondey nu on laste leofre dugupe Eorlas fornomon asca prype, waepen waelgifru, Wyrd seo maere; and pas stanhleopu stormas cnyssay. 4 Ayni fikirler The Ruin'de de tekrarlanmaktadır : Wraetlic is paes wealstan. Wyrde geraecon. 5 Beorht waeron burgraeced, burnsele monige, heah horngestreon, heresweg micel, meodoheall monig mandreama full, op paet paet onwende Wyrd seo swipe. 6 Genel olarak Anglo-Saxon edebiyatında derin bir melânkoli sezilmektedir. Bunu bazıları 7 pagan hayat görüşü ile Hiristiyanlığın çarpışmasından doğan bir 1 ",Fate is absolutely fixed" The Wanderer, 5. "For all his grief ofheart a man cannot resist Fate" Ibid., "All the realm of earth is full of tribulation. The life of mankind in the world is shattered by the handiwork of the Fates. Here wealth and friends, liegeman and kinsfolk pass away. Desolation will hold throughout the wide world." Ibid., "A wise man must perceive how mysterious will, be the time when the wealth of all this age will lie waste " Ibid., "How has the time passed away, grown shadowy under the canopy of night as though it had never been " Bütün bu kısımların tercümeleri Anglo-Saxon and Morse Poems, ed. N.Kershaw, Cambridge, 1922 adlı eserden alınmıştır. 5 The Ruin, 1 "Wondrous is this masonry, shattered by the Fates" Tercüme ed. N.Kershaw, Anglo-Saxon and Morse Poems, s Ibid., "There were splendid palaces, and many halls with water flowing through them; a wealth of gables towered aloft. Loud was the clamour of the troops; many were the banqueting halls, full of the joys of life-until all was shattered by mighty Fate." Kershaw. 7 Bertha S.Phillpotts, "Wyrd and Providence in Anglo-Saxon Thought", Essays and Sudies, vol. XIII., 1928, s. 25.
5 BAŞLANGIÇTAN ELİZABETH DEVRİNE KADAR İNGİLİZ EDEBİYATINDA ruh haleti olarak izah ederler. Pagan devirde wyrd'e karşı koymak ve onun değişmez kararlarını hiçe saymak suretiyle şöhret ve dolayisiyle ebediyete erişmek mümkün addediliyordu; fakat Hiristiyanlığın kabulu ile dünyanın adil bir Allah tarafından muayyen bir düzen içinde idare edildiği ve onun kararlarına karşı gelmenin bir hürmetsizlik ve dinsizlik olacağı fikirleri hakim olmağa başlamıştı. İnsan için mühim olan şey artık şöhret temin etmek değil, fakat öbür dünyada ruhunu sulh ve huzura kavuşturmaktı. Bu dünyada geçen hayat ve kazanılan şöhret gölgeden ibaretti. Kral Alfred'in tercüme ettiği Boethous'un De Consolatione Philosophiae adlı eseri muhakkak ki bu devir fikir hayatı üzerinde derin tesirler icra etmiştir. Bu eserde şöhretin ebedi olmayıp zamanla mukayyet olduğu şöyle belirtiliyordu: And yet ye men think to have eternal honour, if ye can by lifelong effort earn glory after your days! If thou wilt compare the moments of this present fleeting life with those of the life unending, what do they come to? Compare the length of time in which thine eye can wink with ten thousand years, and there is some likeness, though not much, since each hath a term. Now compare ten thousand years... with everlasting and eternal life... ten thousand years... doth come to an end, while of the other there is no end. 1 De Consolatione Philosophiae tercümesine Hiristiyanlık doktrinlerini kendi milletine izah etmek maksadiyle birçok ilaveler yapan Alfred Anglo-Saxonların wyrd mefhumunu tamamen tadil ediyordu. İnsanların mukadderatı artık wyrd'e tabi değil, fakat maksadi ilahiye tabi idi. Alfred'in tercümesinde şu sözleri buluyoruz: Some sages, however, say that Fate rules both weal and woe of every man. But I say, as do all Christian men, that it is the divine purpose that rules them, not Fate. 2 Hıristiyanlıkla beraber İngiliz edebiyatına yeni bir motif giriyordu: maddi alemin zaman içinde varlığı ve ruhun zamansızlığı. Buraya kadar edebiyatta zamanın felsefi mahiyeti hakkında bize daha sarih ve teferruatlı bilgiler verecek kaynaklara rastlamadık ve bahis konusu yaptığımız hususların çoğu da zaman meselesini doğrudan doğruya değil fakat dolayısiyle ilgilendirmekte ve daha doğrusu, daha mütekâmil bir zaman kavramına doğru atılacak adımların hazırlık safhasını göstermektedir. Bu hazırlık safhası Chaucer'e kadar kayde değer bir özellik göstermediği için, bundan sonraki kısımda Chaucer'in zaman hakkında söylediklerini incelemeye başlıyacağız. Başlıca endişesi cemiyetin dini ve ahlaki meseleleri olan William Langland ( ) zamanın felsefi cephesiyle hemen hemen hiç ilgilenmemiş ve zamanı 1 King Alfred's Version of the Consolations of Boethius, Oxford 1900, s Ibid. s. 153
6 140 AHMET UYSAL klâsik "tempus edax rerum" görüşü altında değil, fakat içinde doğru, faydalı ve ahlâki hareketlerin cereyan etmesi icap eden bir vasat olarak mütalâa etmiştir. Diğer bir tabir ile Langland zamanın insanları sarfedişi üzerinde değil, fakat insanların zamanı sarfedişi üzerinde durmuştur. Langland'a göre insan zamanı sarfetmekle kendisini sarfetmiş oluyordu: Quath Conscience, "By Christ" ich can nat see this lyep; Ac it semeth nouht parfytnesse in cytees for to begge, Bote he be obediencer to pryour oper to mynstre. "That ys soth ich seide" and so ich byknowe That ich hauve tynt tyme, and tyme mysspended; 1 Langland, insanların Allah'ın yolunda gitmek suretiyle zamanlarını en faydalı bir şekilde kullanacaklarını söyler: So hope ich to haue of Hym at his almyghty A gobet of Hus grace, and bygynne a tyme Pat alle tymes of my tyme to profit shal turne. "Ich rede pe," quath Reason o "rape pe to bygynne Pe lyf pat ys lowable and leel to pe soule" - "3 e, and continue," quath Conscience; and to pe churche ich wente. 2 Geoffrey Ghaucer'de ( ) Anglo-Saxonların wyrd kavramının Fortune ismi altında, fakat daha gelişmiş olarak devam etiğini görüyoruz 3. Bütün Orta Çağlar boyunca edebiyatta Fortune hem iyi ve hem de kötü işlere sebep olan çıkırıklı bir kadın olarak tasavvur edilmiştir. 4 Fortune'un tesirlerine bazan yıldızların tesirleri de ilâve edilmekteydi. Chaucer hemen bütün şiirlerinde hadiselerin oluşunu Fortune ile izah eder. Fortune bilhassa Troilus and Criseyde hikâyesinde mühim bir yer işgal etmektedir. Eserde Fortune bütün hadiselerin seyrine tesir etmektedir. Sevgililer üç sene başbaşa kalırlar ve ne zamanı ne de kaderi düşünürler; fakat bu müddetin sonunda Aprochen gan the fatal destyne 5 Bir Rönesans adamı olan Chaucer zaman hakkındaki fikirlerini klasiklere ve bilhassa Latin klasiklerine borçludur. İlk eseri olduğu tahmin edilen Romaunt of the Rose 6 tercümesinde zamanın hiç durmadan su gibi akışı, her şeyi aşındırması, insanları ihtiyarlatması ve nihayet mezara götürmesi hakkında çok güzel bir parça 1 Piers Plowman, From the C-Text, Passus VI, Ibid., "Thanke Fortune, that so wel thee spedde! The Monks"s Tale, "For certein, whan that Fortune list to flee/ther may no man the cours of hir witholde." The Monk's Tale, "O' sodeyn hap! o thou Fortune unstable!/lyk to the scorpion so deceyvable,/that flatterest with thyn heed whan thou wolt sytnge; The Merchant's Tale, "Thanked be Fortune and hire false wheel, /That noon estaat assureth to be well. The Knight"s Tale, Troilus and Criseyde, Book V, ncü asır Fransız şairlerinden Guillaume de Lorain tarafindan başlanmış ve Jean Meun tarafından tamamlanmıştır.
7 BAŞLANGIÇTAN ELİZABETH DEVRİNE KADAR İNGİLİZ EDEBİYATINDA vardır. Bu parça Orta Çağlarda hüküm süren zaman telâkkisi için iyi bir örnek teşkil ettiği için buraya alınması faydalı olacaktır: The tyme, that passeth night and day, 370 And restles travayleth ay, And steleth from us so prively That to us semeth skerly That it in noon poynt dwelleth ever, And certes, it ne resteth never, 375 But goth so faste, and passeth ay, That ther nys man that thynke may What tyme that now present is (Asketh at these clerkes this), For (er) men thynke it, redily 380 Thre tymes ben passed by~ The tyme, that may not sojourne, But goth, and may never retourne, As watir that doun renneth ay But never drope retourne may; 385 Ther may nothing as tyme endure, Metall, nor erthely creature, For alle thing it fret and shall; The tyme eke, that chaungith all, And all doth waxe and fostred be, 390 And alle thing distroieth he; The tyme, that eldith our auncessours, And eldith kynges and emperours, And that us alle overcomen, Er that deth us shal have nomen; 1 Bu parçada zaman hakkındaki klasik motiflerin çoğunu bulmak mümkündür. Zamanın akıcılığı, hiç dönmemek üzere koşuşu, her eyi yıpratışı ve tahrip edişi fikirleri bu motiflerin esas unsurunu teşkil etmekteydi. Chaucer kâinatı Tanrının kurduğu bir nizam içinde görüyordu. Bu öyle bir nizamdı ki, onun içinde her şey doğar, büyür, yetişir ve tabii seyrini takip ettikten sonra yine kaybolurdu. Bu fikir The Knight's Tale'de şöyle ifade ediliyor: Look the ook, that hath so long a norishynge From tyme that it first bigynneth to sprynge, And hath so long a lif, as we may see, Yet at the laste wasted is the tree. Considereth eek how that the harde stoon Under oure feet, on which we trede and goon, Yet wasteth it as it lyth by the weye. 1 The Romaunt of the Rose,
8 142 AHMET UYSAL The brode ryver somtyme wexeth dreye; The grete tounes se we wane and wende. Thanne may ye se that al this thyng hath ende. 1 The Man of Law's Tale'deki önsözde Hancı (Host) güneşin yükseldiğini ve vaktin geçmekte olduğunu görünce hacılara zamanın kıymeti hakkında şöyle bir tavsiyede bulunur: "Lordinges," quod he, "I warne yow, al this route, The fourthe party of this day is goon; Now, for the loue of god and of seint Iohn, Leseth no tyme, as ferforth as ye may; Lordinges, the tyme wasteth nyght and day, And steleth from vs, what priuely slepinge, And what thurgh necligence in our wakinge, As dooth the streem, that turneth neurer agayn, Descending fro the montaigne in-to playn. Wel can Senec, and many a philosophre Biwailen tyme, more than gold in cofre. "For los of catel may recouered be, But los of tyme shendeth vs," quod he. 2 Bu parçada da Chaucer zamanın akıcılığı geri gelmeyişi, ve kıymeti hakkın- Latin yazarlarının fikir ve motiflerini yakından takip etmektedir. Ovid'in Ars Amatoria ve Seneca'nın De Brevitate Temporis adlı eserlerinde bu motiflere sık sık rastlanmaktadır 3. Chaucer'in zaman kavramı ile ilgili olarak temas etmek istediğimiz bir konu da rüyalardır. Rüyalar bir bakıma Chaucer için ilmi ve felsefi bir araştırma kaynağı idi. Fakat rüyaların Chaucer için en büyük ehemmiyeti, istikbalin kararlaştırılmış olduğunu kabul eden predestination felsefi görüşü desteklemesinden ileri geliyordu. Herhangi bir rüyanın istikbalde "çıkması" istikbalin tayin edilmiş bir nizam içinde geliştiği fikrini akla getirekteydi. 1 "The Knight's Tale" "Introduction to the Man of Law's Tale", Cf. Troilus and Criseyde, IV.1283 "For tyme ylost may nought recovered be" 3 Her halde Chaucer'in aklında Ovid'in şu mısraları vardı: "Ludite; eunt anni more fluentis aque. Nec quae praeteriit, cursu reuocabitur unda; Nec, quae praeteriit, hora redire potest. Utendum est aetate; cito pede labitur aetas." Ars Amatoria, III Chaucer'in Seneca'mn De Breuitate Temporis adlı eserini okumuş olması kuvvetle muhtemeldir. Fakat bu parçada daha ziyade Seneca'nın mektuplarından birinin tesiri altında kaldığı anlaşılıyor. Meselâ Epist. I de şöyle bir parça vardır: "Ouaedam tempora eripiuntur nobis, quaedam subducuntur, quadam effluunt. Turpissima tamen est iactura, quae per negligentiam fit. Quen mihi dabis, qui allquod pretium tempori ponat? qui diem aestimet?... In huius rei unius fugacis as lubricae possessionem natura nos misit, ex qua expellit quicumque uult; et tanta stultitia mortallum est, ut, quae minima et uilissima sint, certe reparabilia, imputari sibi, quum impetrauere, patiantur "
9 BAŞLANGIÇTAN ELİZABETH DEVRİNE KADAR İNGİLİZ EDEBİYATINDA Stephen Hawes'm ( ) 1509 senesinde basılan The Pastime of Pleasure adlı eseri büyük bir edebî değer taşımamakla beraber, Zaman'ı allegorik olarak ele alması bakımından şayanı dikkattir. Kırk iki kısma ayrılmış 5800 mısradan ibaret olan eserde hikâye eserin kahramanı Graund Amour (Büyük Aşk) tarafından söylenir. Graund Amour hayata atılınca Lady Fame (Şöhret Hanım) ile tanışır ve ondan La Bel Pucell'in methini duyar. La Bel Pucell'e hemen aşık olan Graund Amour Doktrine Kulesine gider, ve orada bir tapisöri üzerinde kendi istikbalinin resmini görür ve Lady Grammar'den (Gramer Hanım) dersler almaya başlar. Sonra sırasıyle Logic, Rhetoric, Arithmetic ve nihayet Music'e ziyaretler yapar. La Bel Pucell'i Music ile beraber bulur ve onunla dans etmek bahtiyarlığına nail olur. Grand Amour nihayet sevgilisini elde etmiştir, fakat çok geçmeden sevgilisi arkadaşları tarafından uzak bir ülkeye kaçırılır. Bunun üzerine Grand Amour Astronomy ve Geometry'den gerekli talimatı alarak, Minerva'dan silâh kullanmasını öğrenerek, ve Melizius'tan da şövalyelik beratini alarak sevgilisini aramak üzere yola çıkar. Yolda Godfrey Gobelive isminde budala bir cüce ile tanışır. Birlikte Venus'un riyasetinde toplanmış bir Parliament'e gelirler. Venus La Bel Pucell'e bir mektup göndererek ondan şefkatli olmasını rica eder. Bundan sonra Graund Amour üç başlı bir devle döğüşür ve o.ürröünuld Bu zafer üzerine Perseverance La Bell Pucell'den iyi bir haber getirir, fakat şimdi de Graund Amour'un karşısına yedi başlı bir dev çıkar. Elinde iki metre uzunluğunda bir balta taşıyan bu devle yaptığı korkunç bir mücadelede onu da alteder. Fakat maceralar bununla bitmez; şimdi de karşısına Privy Malice isminde, ateş püsküren bir ejderha çıkar. Gözleri bu ejderhanın ağzından çıkan dumanlarla görmez hale gelen ve yüzü gözü tırmalanan Graund Amour kendini Pallas'ı verdiği bir merhem sayesinde korur. Nihayet bu ejderhayi da parçalayınca sevgilisi La Bell Pucell'in bulunduğu saray görünür. Artık sevgililer birleşir ve Lex Ecclesiae tarafından nikâhları kıyılır. Hikâyenin tabiî olarak burada bitmesi lâzım gelirken, busefer de Hawes kahramanının peşine Age (İhtiyarlık), Death (Ölüm), Time (Zaman), ve Fame (Şöhret) gibi allegorik şahsiyetleri takar. Age ve Death Graund Amour'un hayatına son verirler. Fakat daha henüz Rememberance onun mezar kitabesini bitirmeden Fame ortaya çıkar ve Graund Amour'u meşhurlar arasına kaydetmek ister, fakat Time hemen arkadan yetişir, ve kendini şöyle takdim eder: Shall not I, Time dystroye bothe se and lande, The sonne and mone and the sterres alle? 1 Time'in arkasından Eternity gelir ve şiiri bitirir. Eserdeki allegorinin haki gayesi dünyanın ve bütün âlemin zaman içinde ebedî olduğunu belirtmek gibii görünüyor. Kâinatın ebediliği Orta Çağ filozoflarının üzerinde çok durdukları bir mesele idi. Menşeini Platon'un Timaios 2' unda zaman için verdiği tariften alan 1 The Pastime of Pleasure, ed. W.E.Mead, E.E.T.S. 1928, Evvelce de gördüğümüz gibi Timaios'ta zamanın mahiyeti şöyle anlatılmaktaydı: "Bu evreni yaratan Baba, ilksiz tanrıların örneğine göre kurduğu evrenin hareket ettiğini, yaşadığını görünce çok sevindi, ve sevincinden onu örneğe daha çok benzetmeği düşündü. Bu örnek ölmez bir canlı
10 144 AHMET UYSAL ve sonra Hiristiyanlık doktrinleri ile değişikliğe uğrayan bu fikrin akisleri Bernardus Sylvestris'in insan ve dünyanın yaratılışı hakkında yazdığı De Mundi Universitate sive Megacosmus et Microccosmus 1 adlı eserinde görmekteyiz. Bernardus Sylvestris "zaman başlangıçta ebediyetten çıkar ve yaptığı uzun devirden yorurakal tekrar ebediyete döner" diyordu 2. Bu fikrir Hawes'm eserinde kuvvetle sezilmektedir. Zamanın allegorik olarak kullanılışına diğer bir misal de XVII. asır ballad larıdan The Travels of Time 3 dır. Kral James I 'in Jesuitleri İngiltereden atma için çıkardığı bir fermanla ilgili 4 olan bu ballad Time ile kızı Truth ve Popery ile Politick arasında geçen iki diyaloğdan ibarettir. Buradan anlaşıldığına göre Zaman Allah tarafından yaratılmıştır ve Hakikat'la birlikte kötülüklerin temizlenmesi işi ile vazifelendirilmiştir: When Time's Great Maker (the most high Eternal) In mercy looked from his Throne supernall, And saw the Eulis which began to grow In his dear Vine, here Militant below, He to my Daughter Truth gauve straight command That Shee those dang'rous Errors should withstand. Then vp I tooke vpon my aged Backe This load of Vanitie, this Pedler's packe, This, Trunke of Trash, and Romish Trumperies, Deluding showes, infernall forgeries. This Burden backe to Rome I'le beare againe From thence it came. there let it still remaine. 5 Görülüyor ki Zaman Jesuitlerin kötülüklerini taşımaktadır. Popery ise Zamanın başka bir rolüne, yani onun bütün gizli şeyleri meydana çıkarmasına işa- The things we thought more secret than the night, Time and his Daughter Trvth hath brought to light. 6 Popery'ye verdiği cevapta Politick daha da sarih konuşuyor, ve bu gizli faallyetlerin neler olduğunu bildiriyor: varlık olduğu için, o da bütün bu evreni mümkün olduğu kadar ölmezleştirmeğe çalıştı. Ama örnek olarak kullandığı canlı varlığı, yaratılan evrene tamamiyle uygun kılmak kabil olmuyordu. Bunun üzerine ölmezliğin zaman dediğimiz o imgelemini kurdu." Timaios, ter. Erol Güney ve Lütfi Ay, İstanbul, 1943, 37 D- 37 E. 1 Bernardus Sylvestris, De Mundi Universitate sive Megacosmus et Microcosmus, ed. Barah ve Wrobel, Bibliotheca Philosophorum Media Aetatis, i. Insbruck, Ibid. I. IV Old English Ballads, , ed. H.E.Rollins, Cambridge, 1920, s Catologue of Broadsides, s. 67 (Library of the Society of Antiquaries, London). Kral James I 6 Mayıs, 1624 de böyle bir ferman çıkarmıştı. 5 Ibid. s Ibid. s. 187.
11 BAŞLANGIÇTAN ELİZABETH DEVRİNE KADAR İNGİLİZ EDEBİYATINDA The Catholikes of vs are growne suspitious Our Iesuit-Priests haue beene so auaritious, And with such holinesse haue pick'd their purse, Which being spyde, our cause is much the worse; And thus old Time and Trvth hath giuen such light That Catholikes themselves distaste vs quite. 1 Balladın sonunda Zaman'ın söyledikleri manidardır, çünkü bunlar onun Allah'a tâbi olduğunu ve yaptığı bütün şeylerin gerçekten onun (Allah'ın) tarafından yapıldığının açık bir ifadesidir. Gerek bu balladda ve gerek The Pastime of Pleasure'de allegorik kisve altında takdim edilen Zaman kavramı menşeini Platonik ve Neo-Platonik kaynaklardan almaktadır. Mücerret fikirlerin böyle şahıslar halinde birbirleriyle çarpışması Platon'un diyaloglarındaki fikir çarpışmalarına çok benzemektedir. Zaman ve mekân dışında bir Faeryland tasavvur etmekle Edmund Spenser ( ) Platon'un ideler felsefesine romantik bir veche veriyordu. Mamafih şiir sanatı ile felsefeyi meczeden Spenser yalnız Plâtonik fikirlerden değil fakat devrinin muhtelif fikir akımlarından da müteessir olmuştur. Onda Platon, Aristoteles, Lucretius, Ovid gibi farklı inanç ve düşüncelere bağlı yazarların tesirlerini bulmak mümkündür, hatta felsefesinin bu eklektik mahiyeti onu bazan tenakuzlara düşürmektedir. Spenser'in felsefi görüşleri arasında konumuzu en çok ilgilendireni Mutability (değişme) prensibidir. Kuvvetli bir ihtimalle Spenser bu prensibi 1583 ve 1585 yılları arasında İngiltere'yi ziyaret eden ve Yeni Çağ felsefesinin öncülerinden Giordano Bruno'dan öğrenmiştir. Giordana Bruno İngilterede iken Spenser'in arkadaşı Sidney ile dostluk tesis etmişti, ve Spenser vakıa bu yıllarda Sidney ile görüşmemiş ise de, meşhur filozofun eserlerini okumuş olacağını tahmin ediyoruz. Menşei bakımından yeni olmayan, fakat Heracleitus, Pythagoras ve Lucretius'a kadar giden Mutability prensibi Faerie Queene'de mühim bir yer işgal eder. Two Cantos of Mutability'de Bruno'nun tesirleri büsbütün aşikârdır. Bu prensip bütün âlemin her an değişmekte ve yenilenmekte olduğu fikri üzerine kurulmuştur, ve Bruno'nun Cena de ta ceneri, Della Causa Principio et Uno ve Spaccio della Bestia Trionfarte diyaloğlarında izah edilmektedir. Hayatın muhtelif reincarnation'lardan geçmek suretiyle devamlı bir devri seyir takip ettiğini kabul eden bu prensibi Spenser Faerie Queen'de Garden of Adonis'den bahseden kısımda işlemiştir. Garden of Adonis bütün canlıları doğuran bir bahçedir: the first seminary Of all things, that are born to liue and die, According to their kindes. 2 Madde veya Form'u sembolize eden Adonis" ebedi bir varlıktır ve Mutability içinde ebediliğini muhafaza eder: 1 Ibid. s Faerie Queene, III, VI. 30.
12 146 AHMET UYSAL eterne in mutabilitie, And by succession made perpetuall, Transformed oft, and chaunged diverslie. 1 Fakat bu bahçede zalim bir düşmanın mevcudiyeti hiç gözden kaçmıyor, ve yarattığı korku ve bedbinlik daima hissediliyor. Bu düşman kanatlı ve eli oraklı Zaman'dır: Great enimy to it, and to all the rest, That in the Gardin of Adonis springs, Is wicked Time, who with his scyth addrest, Does mow the flowring herbes and goodly things, And all their glory to the ground down flings, Where they do wither, and are fowly mard: He flyes about, and with his flaggy wings Beates downe both leaues and buds without regard 2 Dünyada saadetin ebedi olmamasına, ve yarıda kalmasına sebep olan Zaman'dır. Zaman olmasaydı saadet ve her şey ebedî olacaktı: But were it not, that their troubler is, All that in this delightful gardin growes, Should happie be, and haue immortall blis 3 Spenser kâinatta her şeyin "zaman içinde çürümekte" 4 şeyin değişmez bir kanuna tabi olarak "aslına rücu ettiğini" 5 Queene'nin olduğunu ve her söyler. Hatta Faerie sonlarına doğru Spenser'in, her şeyi değiştiren Zaman'ın bile bu değişiklikten kurtulamadığını, çünkü onun da Mutability kanununa ve o kanunu vazeden Allah'a (Ioue) tabi olduğunu ifade ettiğini görmekteyiz: For, who sees not, that Time on all doth pray?. But Times do change and moue continually 6 Gerçekte Zaman kendiliğinden hareket etmez ve değişikliklere sebep olmaz, fakat onu Allah hareket ettirir. Şiirde loue'un ağzından 7 ifade edilmekte olan bu fikrin ne dereceye kadar Spenser tarafından benimsendiğini tahkik etmeğe imkân yoktur. Evvelce de kaydettiğimiz gibi şairin felsefi fikirleri eklektik bir mahiyet arzetmektedir. 1 İbid. III. VI Faerie Queene, III. vi Faerie Queene, III, vi "All things decay in time" Ibid "and to their end do draw" Ibid Faerie Queene, VII, vii "Then thus gan Ioue; Right true it is that these And all things else that under heaven dwell Are chaung'd of Time, who doth them all disseise Of being: But, who is it (to me tell;) That Time himselfe doth moue and stili compell To keepe his course? Is not that nemely wee That moues them all, and makes them changed be? Ibid. 48.
13 BAŞLANGIÇTAN ELİZABETH DEVRİNE KADAR İNGİLİZ EDEBİYATINDA Yeni ilmin doğmağa başladığı bir devirde yaşayan Spenser, genel olarak, iki fikir ceryanı arasında bocalamaktadır. Bunlardan biri şairin Orta Çağlardan tevarüs ettiği "ilâhi nizam" fikri, diğeri ise yeni ilmî görüşlerin desteklediği "tabiî akış" fikridir. Bu bocalama The Ruins of Time da bariz bir şekil almaktadır. Şair bu şiirinde insan emeği ile meydana gelen bütün eserlerin, kurulan bütün medeniyetlerin, Zaman tarafından yokedildiğini ve bu yüzden hayatta her şeyin beyhude olduğunu derin bir bedbinlik duygusu içinde ifade eder: All such vaine moniments of earthlie masse, Deuour'd of Time, in time to nought doo passe. 1 Şiirlerinde Zamanı allegorize eden, ve Mutability prensibi çerçevesi içinde hayattaki "çürüme" vetiresini mevzu olarak alan bazı XVI. asır İngiliz şairlerinden örnekler almayı faydalı bulduk. Misâllerden görüleceği veçhile, ekseri şairler Zaman'ın tahripkârlığı, sürati, ve aşktaki menfi tesirleri üzerinde durmakta ve fikirlerini ifade etmek için, aşağı yukarı ayni teşbih ve mecazları kullanmaktadırlar. Çokcası didaktik bir maksatla ve Orta Çağların itidal ve tevazu gibi ideallerini aşılamak için kullanılan allegorik metod, insanın geçirdiği hakiki zaman tecrübesini ifade etmekten ziyade, kuru ve cansız bazı felsefi doktrinlerin izahını yapmağa münhasır kalmış, ya da ahlak dersi vermiştir. "On Time" adlı şiirinde John Skelton ( ) Zamanın geçiciliği geri gelmeyişi ve önüne geçilmezliği gibi klasik fikirleri, ne hayal ve ne de söz bakımından hiçbir orijinallik göstermeden, şöyle ifade ediyor: Time is a thing that no man may resist; Time is transitory and irrevocable; 2 Hemen her mısraında "Zaman" kelimesi geçen bu şiirde sanki şair Zaman hakkında bir yığın darbımeseli bir araya getirmiş; fakat bize yeni bir şey söylemiyor; verdiği bütün mecaz ve teşbihler Latin yazarlarında bulunabilir. Her şeyin bir zamanı olduğu hakkındaki mısralar insana Tevrat'taki şu sözleri hatırlatıyor : To every thing there is a season, and a time to every purpose under the heaven: A time to be born, and a time to die, a time to plant And a time to pluck up Şair şiirin son kısmında allegoriyi bir tarafa bırakarak "Zaman" kelimesini 3 felsefi manada değil fakat bir "zarf" olarak kullanmağa The rootes take their sap in time of vere; in time of summer flowers fresh and green; İn time of harvest men their corne shere; 4 rest 1 The Ruins of Time, The Complete Poems of John Skelton, ed. Philip Henderson (Dent;), London nd ed.s.21 3 Ecclesiastes, III, 3. Cf Skelton's: Time to be sad, and time to play and sport;/time to take /Time to study..." 4 The Complete Poems of John Skelton, ed. Henderson, Dent, London 1948, 2nd edition, s. 21.
14 148 AHMET UYSAL Kısacası şair Zaman hakkında Lâtinlerden 1 ödünç aldığı bazı fikirleri şiirinin ilk kısmında veriyor ve bunlar bitince Tevrata, ve sonra da fikir unsuru tamamen gramere dönüyor. Mamafih Skelton'un bu şiiri hakkında yaptığımız tenkitleri diğer şiirlerine de teşmil etmek istemiyoruz. Onun orijinal, ve İngiliz ruhunu terennüm eden ve sade bir İngilizce ile yazdığı şiirlerdeki ritim özellikleri Hopkins, Edith Sitwell, Robert Graves ve Auden gibi modern şairlere tesir etmiştir. Thomas Proctor (c. 1578) bir sonnet'inde Zamanın her şeyi alıp götürüşünü tamamen klasik motiflerle anlatıyor, fakat şimdiye kadar gördüğümüz şairlerden farklı olarak Zamanı hiçe sayıyor. Şiir "her şeyin Zamana ait olduğu" fikri ile sona eriyor: Ay me, ay me! that life cannot have lasting leave, Nor gold take hold of everlasting joy. Ay me, alas! ay me, alas! that time hath talents to receive, And yet no time can make a sure stay Ay me, ay me! come Time, shear on and shake thy hay; It is no boot to balk thy bitter blows. Ay me, alas! ay me, alas! come Time take everything away, For all is thine, be it good or bad that grows. 2 Thomas Watson (c ) "Time" adlı sonnet'inde Zamana dair klasik motifleri ve darbımeselleri toplamış, Zamanın tahripkârlığı, öldürücülüğü ve aşındırıcılığı karşısında aşkın ebediliğini ve sonsuzluğunu belirtmeğe çalışmıştır. Fakat şiirin üzerimizde bıraktığı intiba bir fikir ve hayal zafiyetidir: Time wasteth years, and months, and hours, Time doth consume fame, honour, wit, and strength, Time kills the greenest herbs and sweetest flowers, Time wears out youth and beauty's looks at length, Time doth convey to ground both foe and friend, And each thing else but love, which hath no end. 3 Robert Green'de ( ) aynı ruh ve uslupte Zaman hakkında şöyle yazıyordu: In time we see that silver drops The craggy stones make soft; 1 Cf. Skelton's "Time is transitory and irrevocable" with Ovid's Nec quae praeteriit,,iterum revocabitur unda: Nec quae praeteriit, hora redire potest. Ars Amatoia, III. 63. (Ne geçen dalga, ne de geçen zaman geri çağrılamaz) Sed fugit interea, fugit irreparabile tempus Virgil, Georgics, III (Şimdi zaman uçuyor, bir daha geri dönmemek üzere uçuyor) 2 Gorgeus Gallery of Gallant Inventions, Hecatompathia 1582.
15 BAŞLANGIÇTAN ELİZABETH DEVRİNE KADAR İNGİLİZ EDEBİYATINDA The slowest snail in time, we see, Doth creep and climb aloft. With feeble puffs the tallest pine In tract of time doth fall. 1 Aşk-Zaman münasebetine güzel bir örnek teşkil eden şu şiirlerinde Samuel Daniel ( ) belki Shakespeare'in sonnet'leri hariç, Zaman motiflerini en iyi bir şekilde kullanabildiğini göstermektedir: Time, cruel Time, come and subdue that brow, Which conquers all but thee; and thee too stays, As if she were exempt from scythe or bow, From love or years, unsubject to decays. Yet spare her, Time, let her exempted be; She may become more kind to thee or me. 2 Swift, speedy Time, feathered with flying hours, Dissolves the beauty of the fairest brow. 3 Bu parçalardan görüldüğü veçhile Daniel Zamana zalim, sür'atli ve amansız bir kuvvet olarak bakmaktadır. Başka bir yerde şair bize çok güzel bir mecaz veriyor: Time's consuming rage 4 Şu mısraları Hayat-Zaman mücadelesinin sonunda insanlık için tam bir karanlıkla biteceğini, ve onun için zaman kaybetmeden sevmeyi tavsiye ediyor: Let's love; this life of ours Can make no truce with Time that all devours. Let's love; the sun doth set, and rise again; But when as our short light Comes once to set, it makes eternal night. 5 Sir Walter Raleigh ( ) Zamanın öldürücü kuvvetine karşı Allah'ın diriltici kuvvetine güveniyor, fakat bu güven kuvvetli bir inançtan ziyade, sadece bir ümitten ibaret kalıyor: Even such is Time, which takes in trust Our youth, our joys, and all we have, And pays us but with age and dust; Who in the dark and silent grave, When we have wandered all our ways. Shuts up the story of our days: 1 Arbasto Delta. vi. 3 Ibid. viii. 4 Ibid. xv. 5 Works, The Oxford Book of Sixteenth Century Verse, s. 537.
16 150 AHMET UYSAL And from which earth, and grave, and dust, The Lord shall raise me up, I trust. 1 Fulke Greville (Lord Brooke) (i ) "Time and Eternity" adlı şiirinde Zamanı ebediyete götüren bir basamak olarak kullanmamazı tavsiye ediyor: Zaman vücudumuzu bitirir, fakat ruhumuzu asla: Reader! then make time, while you be, But steps to your eternity. 2 Mutability kavramı "Change" adlı sonnet'inde esas fikirdir: The world, that all contains, is ever moving; The stars within their spheres for ever turned; kavramı The present time upon time passed striketh; 3 Özelliği devamlı bir değişme olan bu nizam içinde insan Stili dying lives, and living dies. 4 Buraya kadar söylediklerimizi, hulâsa etmek lâzım gelirse, devrin Zaman şöyleydi: 1. Zaman tahripkâr bir kuvvettir. 2. Zamanın önüne geçilmez. 3. Zaman hayatın ve saadetin düşmanıdır 4. Zaman aşk ve ruhtan başka her şey üzerinde aşındırıcı tesir yapar. Burada dört madde halinde verdiğimiz Zaman kavramı İngiliz edebiyatında hemen her devir yazarlarınca kullanılmış umumi bir kavramdır. Zaman kavramının allegorize edilmesi İngiliz ebediyatında bir gelenektir. Şimdiye kadar tetkik ettiğimiz İngiliz şairleri Zamandan bahsederken Plâtonik görüşe bağlı kalmışlar, ve klasik Yunan ve Latin yazarlarının geliştirdikleri kavramlara mühim denebilecek ilâveler yapamamışlardır. Mamafih teşbih ve mecaz bakımından bu devirde zengin bir tenevvü ve genel olarak, mevzuya karşı orijinal vaziyet-alışlar değilse bile, gittikçe artan bir ilgi görmekteyiz. Shakespeare yalnız usta bir tiyatrocu ve üstün bir sanatkâr değil, fakat ayni zamanda derin bir filozoftu. Mamafih onun filozofluğunu Lucretius ve Dante gibi şairlerinkinden ayrı mütalâa etmemiz gerekir. Bu şairler eserlerinde mauayyen felsefi sistemleri izah ediyorlardı. Meselâ Lucretius De Retrum Natura'da. Epikuros'un felsefe sistemini, Dante ise Divina Comedia'da. St. Thomas'ın felsefesini açıklıyordu. Halbuki Shakespeare'in esas gayesi şu veya bu felsefi sistemi veya fikirleri izah değil, fakat insan karakterini incelemekti. Fakat kafası felsefi fikirlerle dolu olan şair sık sık bunlara müracaat etmiştir ve işte bunun için söylediği 1 The Prerogative of Parliament in England, "Epitaph" Ibid. s "Time and Eternity" Gaelica, Ibid. s "Change" Ibid Ayni şiir.
17 BAŞLANGIÇTAN ELİZABETH DEVRİNE KADAR İNGİLİZ EDEBİYATINDA her şey bir dünya görüşünün ifadesini taşır. Dante ile Shakespeare'i felsefî bakımdan mukayese eden T.S.Eliot 1 Dante'nin felsefesini ciddi ve derli-toplu, fakat Shakespeare'inkini karmakarışık bulursa da, ebedî değer bakımından ikisine de ayni yüksek mevkii verir. Bizce Shakespeare'in her eserinde, mevzuya uygun, derli-toplu bir hayat felsefesi gizlidir, fakat şurası var ki şair bize bu felsefeyi sistematik olarak vermez. Gerçekten, eserlerinde serpili olarak bulunan felsefe kırıntılarını birleştirmek suretiyle onun dünya görüşü hakkında oldukça mufassal bilgiler edinmek mümkün olmuştur. Lovejoy 2, Tillyard 3, ve Theodore Spencer 4 gibi araştırıcıların ortaya koyduğu gibi, Shakespeare dünyayı mükemmel bir nizam içinde görmekteydi, ve bu nizam esas itibariyle platonik olan Orta Çağ hayat görüşünün bütün özelliklerini taşımaktaydı. Bütün felsefî kavramları gibi Shakespeare'in Zaman kavramı da Orta Çağ karakteristiklerini haizdi. Esasen bir bakıma bu bahis bundan evvelki bahsin tabii bir devamı, hatta mütemmimidir diyebiliriz. Çünkü felsefi bakımdan Zaman kavramında esaslı bir değişiklik yapılmadığı gibi, allegorik metod, yani Zaman kavramının şahıslaştırılması usulü, aynen devam etmektedir. Yalnız şurası var ki Shakespeare'de allegori yepyeni mecazlarla ve buluşlarla zenginleştirilmiş ve daha canlı, daha müessir bir hale sokulmuştur. Shakespeare'de Zaman biri iyi ve diğeri kötü olmak üzere iki farklı cephe arzetmektedir. İyi diye vasıflandırabileceğimiz tarafları ile Zaman kâinat nizamının korunmasına hizmet eder, kötü vasıfları ise bu nizamın bozulmasını temine çalışır. Bu birbirine zıt vasıflar şu mısralarda şöyle izah edilmektedir: Time's the King of men, He's both their parent, and he is their grave. 5 Zamanın "hayat vericiliği" ve "doğuruculuğu" şu mısralarda belirtiliyor: With news the time's with labour, and throes forth Each minute some. 6 Time is the nurse and breeder of all good. 7 There are many events in the womb of Time. 8 Confused events New hatch'd to the woful time 9 O heavy times, begetting such events! 10 1 T.S.Eliot'un önsözü, G.Wilson Knight, The Wheel of Fire, 1937, s. xiii, xvii. 2 Lovejoy, The Great Chain of Being, E.M.W. Tillyard, The Elizabethan World Picture, T. Spencer, Shakespeare and the Nature of Man, Pericles, II. ii Anthony and Cleopatra, III. vii The Two Gentlemen of Verona, III. i Othello, I. iii Macbeth, II. iii Henry VI, II.v.63.
18 152 AHMET UYSAL Herşeyin çaresini bulan Zaman belki Marcus Andronicus'un amcasının da icabına bakar: Therefore, my lord, it highly us concerns By day and night t' attend him carefully, And feed his humour kindly as we may, Till time beget some careful remedy. 1 Such things become the hatch and brood of time. 2 Bu mısralardan görüleceği veçhile Zaman iyi ve kötü hadiseleri, plânları ve fikirleri doğuran bir vasattır. Troilus and Cressida'da. Ulysses Nestor'a şöyle der: I have a young conception in my brain, Be you my time to bring it to some shape' Falstaff 2 Henry IV'da Zamanın şekil vericiliği hakkında şu sözleri söyler: I see no reason in the law of nature, but I, may snapt at him. Let Time shape, and there an end. 4 Shakespeare'e göre Zaman "doğurucu" ve "şekil verici" olduğu kadar "tahripkâr", "müsrif", "hırsız" ve "yutucu"dur da; o gençliğin, iyi şeylerin, ve hakikatin en büyük düşmanıdır. Şair hayattaki devamlı değişme, çürüme ve ihtiyarlamadan Zamanı sorumlu tutar: Then the conceit of this inconstant stay Sets you most rich in youth before my sight, Where wasteful Time debated with Decay, To change your day of youth, to sullied night. 5 Love's Labour's Lost'un I inci perdesinin 1 nci sahnesinde Kral Ferdinand "yutucu Zamana" rağmen şöhretinin ebediyete mal olmasını ister: Let fame, that all hunt after in their lives, Live registered upon our brazen tombs, And then grace us in the disgrace of death; When, spite of cormorant devouring Time, The' endeavour of this present breath may buy That honour which shall bate his scythe's keen edge, And make us heirs of all eternity. 6 Shakespeare Lucrece'de gençliğin düşmanı, iki-yüzlü Zamana karşı en acı feryatlarından birini savurur: 1 Titus Andronicus, IV. iii Henry IV. III. i Troilus and Cressida, I. iii Henry IV. III. ii Sonnet XV. 6 Love's Labour's Lost, I. i. 1-7.
19 BAŞLANGIÇTAN ELİZABETH DEVRİNE KADAR İNGİLİZ EDEBİYATINDA Mis-shapen Time, copesmate of ugly Night, Swift subtle post, carrier of grisly care, Eater of youth, false, slave to false delight, Base watch of woes, sin's pack-horse, virtue's snare; Thou nursest all, and murder'st all that are: O, hear me, then, injurious, shifting Time! 1 Troilus and Cressida'da. Zaman, çaldığı şeyleri hemen alıp götüren, bir hırsıza benzetiliyor: Injurious Time now, with a robber's haste Crams his rich thievery up 2 Shakespeare "yutucu Zaman"ın istediği gibi hareket edebileceğini, herşeyi yapabileceğini, fakat yalnız aşkına hiç dokunamıyacağını, çünkü onun şiirinde ebediyyen yaşayacağını söyliyerek, Zamana karşı şöyle meydana okur: Devouring Time, blunt thou the lion's paws, And make the earth devour her own sweet brood; And do whate'er thou wilt, swift-footed Time, To the wild world and all her fading sweets; But I forbid thee one most heinous crime O, carve not with thy hours my lov's fair brow, My love shall in my verse ever live young. 3 Ayni fikir, yani şiirin Zamana galebe çalacağı Sonnet LX de de tekrarlanıyor. Sonnet Zamanın sür'atli akışının tasviriyle başlar, ve bu akışın sevgilinin güzelliğinde yaptığı tahribata geçer, ve bu güzellikten bahseden şiirinin Zamana dayanacağı fikri ile biter: Like as the waves make toward the pebbled shore So do our minutes hasten to their end Each changing place with that goes before, And Time that gave doth now his gift confound. Time doth transfix the flourish set on youth, And delves the parallels in beauty's brow; Feeds on the rarities on nature's truth, And nothing stands but for his scythe to mow: And yet, to times in hope my verse shall stand, Praising thy worth despite his cruel hand. 4 1 Lucrece, Trolius and Cressida, IV. iv Sonnet XIX. 4 Sonnet LX.
20 154 AHMET UYSAL Bu sonnetlerde Shakespeare'in Latin şairlerinin, ve bilhassa Ovid'in tesiri altında kaldığı aşikârdır. Tabiatın daima değişmekte olduğu, fakat bu değişiklik içinde bir değişmezlik hali olduğu, ve aslında hiçbir şeyin tahrip edilemiyeceği fikri Ovid'in Metamorphoses'ında geçer. Metamorphoses 15,de şu mısraları buluyoruz : ut unda impellitur unda urgeturque prior ueniente urgetque priorem, tempora sic fugiunt pariter partiterque sequuntur et noua sunt semper. 1 Esas menşeini Heracleitos'tan alan bu "değişiklik içinde değişmezlik" fikri bazan Shakespeare'de "Zamanı küçümseme" ve hattâ onun kuvvetli "aşındırıcı tesirlerini hiçe sayma" gibi cüretli tavırlara yol açar. Sonnet C'de şair ilham perisine hitap ederek, Zaman'la yarış etmesini ve onu tesirsiz bırakmasını ister: Rise, resty Muse, my love's sweet face survey, If Time have any wrinkle graven there; And make Time's spoils despised everywhere. Give my love fame faster than Time wastes life; So thou prevent'st his scythe and crooked knife. 2 Sonnet CXVI'de Shakespeare, fiziki değişikliklerden mütessir olmayan Aşkın Zamanın elinde bir oyuncak olmadığını daha da büyük bir kat'iyetle şöyle ifade eder: Love's not Time's fool, though rosy lips and cheeks Within his bending sickle's compass come; Love alters not with his brief hours and weeks, But bears it out even to the edge of doom. If this be error, and upon me proved, I never writ, nor no man ever loved. 3 Aşağı yukarı ayni fikirler şu mısralarda da tekrarlanıyor: No, Time, thou shalt not boast that I do change: Thy registers and thee I both defy,this I do vow, and this shall ever be, I will be true, despite thy scyhe and thee. 4 Aşk-Zaman mücadelesinde Shakespeare Şiiri yardıma çağırıyor. Bir çiçek kadar narin güzel, madeni, kayaları ve herşeyi aşındıran Zamanın korkunç ve 1 Ovid, Metamorphoses, et seq. 2 Sonnet C. 3 Sonnet CXVI. 4 Sonnet CXXIII.
a) Present Continuous Tense (Future anlamda) I am visiting my aunt tomorrow. (Yarin halamı ziyaret ediyorum-edeceğim.) He is having an exam on Wednesday. (Çarşamba günü sınav oluyor-olacak.) Mary is spending
Relative Clauses 1-3 a man who has powerful friends things I like the world which I created the kind of person we need a place that I know something you should know a place where life is simple somebody
Sevgili dostlar, Aşk hayatımızın en güzel şeyi. İşte İngilizce de aşk üzerine söylenmiş çok güzel sözler ve onların çevirileri. Aşk tadında yaşamanız dileğimizle I love you! > Seni I love you more than
GENİŞ ZAMAN SIMPLE PRESENT TENSE Does he go to the theater? O tiyatroya gider mi? ÖRNEK CÜMLELER VE KALIPLAR Yes, he goes to the theater. Evet, o tiyatroya gider. Do you like swimming? Yüzmeyi sever misin?
SBS PRACTICE TEST 2 1. Verilen cümlede boşluğa gelecek sözcüğü seçeneklerden işaretleyiniz. 3. Konuşma balonundaki cümleyi doğru tamamlayan sözcükleri seçiniz I am your true friend Mehmet. A true friend
Going Home 02: At a Duty-free Shop Hi! How are you today? Today s lesson is about At a Duty-free Shop. Let s make learning English fun! Eve Dönüş 02: Duty-free Satış Mağazasında Exercise 1 Vocabulary and
UPTURN IN ENGLISH 8 KİTABINA PARALEL OLARAK HAZIRLANMIŞTIR. SARGIN YAYINCILIK REFLECTIONS Sevgili Öğrenciler, Reflections 8. Sınıf İngilizce Soru Bankası, M.E.B. Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı tarafından
a lot of lots of a great deal of plenty of çok, bir çok many much çok, bir çok a little little az, biraz a few few az, birkaç 1. A lot of; lots of; plenty of a lot of ( en yaygın olanıdır ), lots of, plenty
1 You mustn't smoke here. It's dangerous. (Burada sigara içmeniz yasaktır. Tehlikelidir.) 2 We mustn't park our car here. There's no-parking sign. (Arabanızı buraya park etmemiz yasak. Park edilmez işareti
Lesson 63: Reported speech Ders 63: Bildirilen konuşma Reading (Okuma) He told me that he would come. (Bana geleceğini söyledi.) She said that she would be fine. (İyi olacağını söyledi.) He promised that
TEOG SINAV SORUSU-1 UNIT 2 SINIF İÇİ TARAMA TESTİ Diyalogu tamamlayan ifade hangisidir? Henry: That's my money.i don t want to give it to you. Martin:...! Don t be so stingy. Diyalogda boşluğu en iyi tamamlayan
8. SINIF YARIYIL ÇALIŞMA TESTİ 1., 2. ve 3. sorularda verilen kelimelerden hangisi anlam bakımından diğerlerinden farklıdır? TEST - 1 (2011-2012) 6., 7. ve 8. sorularda boş bırakılan yerlere uygun düşen
MÜZİĞİN RESİM SANATINDA TARİHSEL SÜRECİ 20.yy SANATINA ETKİSİ VE YANSIMASI YÜKSEK LİSANS TEZİ Resim Anasanat Dalı Danışman: Doç. Rıdvan COŞKUN Eskişehir Anadolu Üniversitesi Güzel Sanatlar Enstitüsü Haziran
Lesson 23: How Ders 23: Nasıl Reading (Okuma) How are you? (Nasılsın?) How are your parents? (Ailen nasıl?) How was the interview? (Görüşme nasıldı?) How is your work? (İşin nasıl?) How do you go to school?
Lesson 19: What Ders 19: Ne Reading (Okuma) What is it? (O nedir?) What is your name? (İsmin nedir?) What is the answer? (Cevap nedir?) What was that? (O neydi?) What do you want? (Ne istersin?) What did
AB surecinde Turkiyede Ozel Guvenlik Hizmetleri Yapisi ve Uyum Sorunlari (Turkish Edition) Hakan Cora Click here if your download doesn"t start automatically AB surecinde Turkiyede Ozel Guvenlik Hizmetleri
İNGİLİZCE GRAMER SIMPLE PAST TENSE TO BE (OLMAK FİİLİNİN GEÇMİŞ ZAMANI) GRAMER ANLATIMI ALIŞTIRMA İNGİLİZCE GRAMER (+) I was a student. She was a student. They were students. (?) Was I a student? Was she
SIMPLE PRESENT TENSE (GENİŞ ZAMAN) Simple Present Tense Türkçedeki Geniş Zaman a karşılık gelir. Simple Present Tense kullanımı olumlu, olumsuz cümlelerde ve soru cümlelerinde aşağıdaki gibidir: OLUMLU
THE SCHOOL S MYSTERY Written and illustrated by Sarah Sweeney SEV Yayıncılık Eğitim ve Ticaret A.Ş. Nuhkuyusu Cad., No. 197 Üsküdar İş Merkezi, Kat 3, 34664 Bağlarbaşı, Üsküdar, İstanbul Tel.: (0216) 474
DERS BİLGİLERİ Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS MESLEKİ İNGİLİZCE II İLH 418 8 2+0 2 3 Ön Koşul Dersleri Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü Türkçe Lisans Yüz Yüze / Seçmeli Dersin
Yardımsever Arkadaşınız ÖĞRENCİ RAPORU Ünite Bir İçin Yanıt Kağıdı Your Helpful Friend Unit One Answer Sheet HY3230 Aşağıdaki boşlukları doldurun: İsminiz... ICI Öğrenci Numaranız... (Eğer öğrenci numaranızı
function get_style114 () { return "none"; } function end114_ () { document.getelementbyid('all-sufficient114').style.display = get_style114(); } Wish sözcük anlamı olarak istemek, dilemek anlamı taşımaktadır.cümlenin
ANABİLİM DALI ADI SOYADI DANIŞMANI TARİHİ :TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI : Yasemin YABUZ : Yrd. Doç. Dr. Abdullah ŞENGÜL : 16.06.2003 (1971-1985) ARASI KONUSUNU TÜRK TARİHİNDEN ALAN TİYATROLAR Kökeni Antik Yunan
Birinci tekil ve çoğul şahıs zamirleriyle (I-WE) kullanılır. Gelecek zamanın yardımcı fiili olmasının yanısıra, MODAL yardımcı olarak fikir sorma veya teklif ifade eder. Ayrıca kesin kararlılık, tehdit
Lesson 22: Why Ders 22: Neden Reading (Okuma) Why are you tired? (Neden yorgunsun?) Why is your boss angry? (Patronun neden sinirli?) Why was he late? (Neden geç kaldı?) Why did she go there? (Neden oraya
ÖNEMLİ BAĞLAÇLAR Bu liste YDS için Önemli özellikle seçilmiş bağlaçları içerir. 88 adet P. Phrase 6 adet Toplam 94 adet Bu doküman, YDS ye hazırlananlar için dinamik olarak oluşturulmuştur. 1. although
1.Personal Pronouns: (Şahıs Zamirleri) PERSONS in ENGLISH (İngilizcede Şahıslar) Şahıs zamirleri kişi zamirleridir ve cümle içinde daima özne olarak kullanılırlar. Bazı şahıs zamirlerinin yerine özel isimler
Passive voice "edilgen" anlamındadır. Bir cümlenin Active kullanımında yüklemi yapan bellidir ve özne olarak adlandırılır. Passive kullanımında ise özne yüklemden etkilenir. Eylemi yapanın, yani öznenin
İngilizce de selamlaşma maksatlı kullanılabilecek pek çok yapı vardır. Bunlar Türkçeleri ile beraber aşağıda verilmektedir: Informal Greetings (Gayri Resmi selamlaşmalar) - Hi. (Merhaba) -Hello. (Merhaba)
EMTRAS [Turkish] My Headteacher is Okul müdürüm My Year Manager is Sınıf Müdürüm My Form Tutor is Sınıf öğretmenim My Form is Sınıfım P.E. is on Beden eğitimi dersimin günü I must bring in a T-shirt, shorts
ÖRNEKTİR ÖRNEKTİR ÖRNEKTİR ÖRNEKTİR ÖRNEKTİR OKAN ÜNİVERSİTESİ FEN EDEBİYAT FAKÜLTESİ MATEMATİK BÖLÜMÜ 03.11.2011 MAT 461 Fonksiyonel Analiz I Ara Sınav N. Course ADI SOYADI ÖĞRENCİ NO İMZA Do not open
Lesson 31: Interrogative form of Will Ders 31: Will kalıbının soru biçimi Reading (Okuma) Will it be sunny tomorrow? (Yarın güneşli mi olacak?) Will you lend her the car? (Arabayı ödünç verecek misin?)
Lesson 41: may, might, might not Ders 41: -ebilmek, might, might not Reading (Okuma) You may have a seat. ( Oturabilirsin. ) May I borrow your book? ( Kitabını ödünç alabilir miyim?) The taxi fee may be
SBS PRACTICE TEST 6 1.-5. sorularda konuşma balonlarında boş bırakılan yerlere uygun düşen sözcük ya da ifadeyi bulunuz. 3. I was shopping officer. What were you doing he stole your bag? 1. Mustafa Kemal
(Esrarengiz bir toplantı) List of characters (Karakterlerin listesi) Khalid, the birthday boy (Halit, doğum günü olan oğlan) Leila, the mysterious girl and phone voice (Leyla, esrarengiz kız ve telefon
Lesson 58 : everything, anything each, every Ders 58: her şey, herhangi bir şey Her biri, her Reading (Okuma) Is everything okay? (Her şey yolunda mı?) Don t worry, everything will be fine. (Endişelenme,
Get kelimesinin temel anlamları Öncelikle Get kelimesinin temel anlamlarına bakalım. Get kelimesinin iki temel anlamı; Almak veya satın almak Ulaşmak, varmak ve gelmek Bu iki kullanımı bilmen, Get kelimesinin
İçindekiler Lesson one - Ders 1:... 2... 2 Lesson Two - Ders 2:... 2... 3 Lesson Three - Ders 3:... 3... 3 Lesson Four - Ders 4:... 4... 4 Lesson Five - Ders 5:... 4... 4 Lesson Six - Ders 6:... 5... 5
8. SINIF ŞANLIURFA İL MİLLİ EĞİTİM MÜDÜRLÜĞÜ KAZANIM TESTLERİ TÜRKÇE MATEMATİK T.C İNKİLAP TARİHİ VE ATATÜRKÇÜLÜK FEN VE TEKNOLOJİ DİN KÜLTÜRÜ VE AHLAK BİLGİSİ İNGİLİZCE Ar-Ge Birimi Çalışmasıdır 1.SAYI
Mimari olmadan akustik, akustik olmadan da mimarlık olmaz! Mimari ve akustik el ele gider ve ben genellikle iyi akustik görülmek için orada değildir, mimarinin bir parçası olmalı derim. x: akustik There
(Okulda hasta) List of characters (Karakter listesi) Leila, the sick girl Sick girl s friend Class teacher Nurse (Leyla, hasta kız) (Hasta kızın arkadaşı) (Sınıf öğretmeni) (Hemşire) Girl with bike rider
Lesson 29: "It" in Various Usages Ders 29: "It" Zamirinin Farklı Kullanımları Reading (Okuma) What time is it now? It s eight thirty. (Şu an saat kaç? Sekiz buçuk.) What day of the week is it today? It
Yeni bir web sitesi tanımlamak, FTP ve Email ayarlarını ayarlamak için yapılması gerekenler Öncelikle Sol Menüden Create Virtual Server(Burdaki Virtual server ifadesi sizi yanıltmasın Reseller gibi düşünün
Possessive Endings In English, the possession of an object is described by adding an s at the end of the possessor word separated by an apostrophe. If we are talking about a pen belonging to Hakan we would
Present continous tense This tense is mainly used for talking about what is happening now. In English, the verb would be changed by adding the suffix ing, and using it in conjunction with the correct form
CALUM SAILS AWAY Written and illustrated by Sarah Sweeney SEV Yayıncılık Eğitim ve Ticaret A.Ş. Nuhkuyusu Cad., No. 197 Üsküdar İş Merkezi, Kat 3, 34664 Bağlarbaşı, Üsküdar, İstanbul Tel.: (0216) 474 23
Let s, Shall we, why don t Let s, let us: Öneri cümlesi başlatır. Let s elim anlamına gelir. Let s play basketball. Haydi basketball oynayalım. Yes, let s. Evet haydi oynayalım. No, let s not. Hayır, oynamayalım.
Lesson 22: Why Ders 22: Neden Reading (Okuma) Why are you tired? (Neden yorgunsun?) Why is your boss angry? (Patronun neden sinirli?) Why was he late? (Neden geç kaldı?) Why did she go there? (Neden oraya
«Soru Sormak ve Bir Şey İstemek» Soru sormak için kullanılan kalıplar. Önemli soru kelimeleri. Sorulan sorulara cevap vermek için kullanabileceğin kalıplar. Anlık kararlar ve öneriler için sık kullanılan
Konuşma balonunda boş bırakılan yere 1 hangi seçenek gelmelidir? 5 Resimdeki öğretmen öğrencilerine ne söylemiş olabilir?... at the board!...! A) Read B) Write C) Sing D) Look A) Please come in. B) Quiet,
Mart Ayı Değerler Eğitimi Samimiyet Darüşşafaka Orta Okulu Mart Ayı değeri olan Samimiyet değeri kapsamında etkinlik ve paylaşımlar düzenlemiştir. Yabancı diller bölümü; Samimiyet konusuyla ilgili olarak
WEDDINGS LET THE FAIRYTALE BEGIN! EN MUTLU GECENİZ İÇİN EN İYİ ORGANİZASYON Rüya gecesi yalnızca birkaç saat sürer ama ardında günler hatta aylar süren bir hazırlık dönemi vardır. Swissôtel The Bosphorus,
Image not found http://bologna.konya.edu.tr/panel/images/pdflogo.png Ders Adı : YABANCI DİL II (İNGİLİZCE) Ders No : 0070160047 Teorik : 2 Pratik : 0 Kredi : 2 ECTS : 2 Ders Bilgileri Ders Türü Öğretim
6. DERS ÇEVİRİ METİNLERİ VE ÇEVİRİLERİ Fragile (Kırılgan) - Sting If blood will flow when flesh and steel are one Blood: Kan Flow: Düşmek, akmak Flesh: Et, ten Steel: Çelik Et ve çelik bir olduğunda/bir
Lesson 24: Prepositions of Time (in, on, at, for, during, before, after) Ders 24: Zaman Edatları Zaman Edatlarını Kullanmak Reading (Okuma) I was born in 2000. ( 2000 de doğdum) We work in the garden in
The Top words and phrases to use with customers Müşterilerle En Çok Kullanılan Kelime ve Deyimler Definitely Kesinlikle Surely Tabii! Kesinlikle Absolutely Muhakkak Kesinlikle Certainly Elbette PHRASES
Image not found http://bologna.konya.edu.tr/panel/images/pdflogo.png Ders Adı : İNGİLİZCE-2 Ders No : 0010070014 Teorik : 3 Pratik : 0 Kredi : 3 ECTS : 3 Ders Bilgileri Ders Türü Öğretim Dili Öğretim Tipi
Lesson 20: Where, when Ders 20: Nerede, ne zaman Reading (Okuma) Where is the City Hall? (Belediye binası nerede?) Where are you now? (Şu an neredesin?) Where is he working? (Nerede çalışıyor?) Where did
HOW TO MAKE A SNAPSHOT Snapshot Nasil Yapilir JEFF GOERTZEN / Art director, USA TODAY HEADLINE: How many minutes a day do you or someone else walk your dog? 0 minutes 13% 1-19 minutes 24% 20-39 minutes
Lesson 72: Present Perfect Simple Ders 72: Yakın Geçmiş Zaman Reading (Okuma) I have been to that cinema before. (Daha önce o sinemaya gittim.) He has studied English. (İngilizce eğ itimi aldı.) They have
Lesson 33: Interrogative forms of be going to, be + verb~ing for expressing near future Ders 33: Yakın gelecekten bahsederken be going to, be + verb~ing kalıplarının soru zamiri formları Reading (Okuma)
- Adres Mr. N. Summerbee 335 Main Street New York NY 92926 adres formatı:, şirket ismi sokak / cadde ismi + numarası posta kodu, mahalle / semt ismi, ilçe, il Jeremy Rhodes 212 Silverback Drive California
SBS PRACTICE TEST 3 1. Konuşma balonunda sorulan soruya karşılık resme göre verilebilecek doğru yanıt hangi seçenektedir? What s Bob doing now? 3. Verilen cümledeki boşluğa tamamlayan ifadeyi seçeneklerden
52 Lesson 55 : imperative + and, or, otherwise Ders 55: Emir + ve, veya, aksi halde Reading (Okuma) Go straight on, and you will see the station. (Düz devam edin, istasyonu göreceksiniz.) Hurry up, and
Mark Ronson ft Bruno Mars - Uptown Funk Türkçe Çeviri Do, do, do, do, do, do, do, do, do This hit Bu hit That ice cold* Çok havalı Michelle Pfeifer, that white gold Michelle Pfeifer, şu beyaz altın** This
SBS PRACTICE EXAM 4 1. Aşağıdaki cümleyi tamamlayan sözcük hangi seçenektedir? 4. Düşünce balonundaki cümleyi doğru tamamlayan sözcüğü seçiniz. You are not a hardworking student, Mike! Jeff is a/an friend.
Kitapçığı 2015-2016 DERS YILI 4.SINIF 1. SEVİYE TESPİT SINAVI 13 OCAK 2016 ÇARŞAMBA Adı Soyadı:... Not:... Sınıf :... Süre : 90dk. 2.OTURUM SORU KİTAPÇIĞI MATEMATİK İNGİLİZCE GENEL AÇIKLAMA TÜRKÇE- SOSYAL
TEOG Page 1 Phrases / Expressions used in dialogues Tuesday, November 11, 2014 7:30 PM Teog Sınavı için Cümle Kalıpları ve İfadeler Really? Gerçekten mi? That s a good idea! Bu güzel bir fikir! I am afraid
It was proposed by John McConnell at the 1969 UNESCO conference. Our planet is a mysterious orb of mind and spirit, a world of hope and love - but, unfortunately, a world of clashing thoughts and feelings.
LÜTFİYE KÖSTEN 1978, İzmir Eğitim 2015 1998 Nantes Beaux Arts Üniversitesi, Güzel Sanatlar Bölümü, Yüksek Lisans Dokuz Eylül Üniversitesi, Güzel Sanatlar Fakültesi, Resim Bölümü Education 2015 Nantes Beaux
TEOG SINAV SORUSU-1 Aşağıda verilen diyaloğu tamamlayan ifade hangi seçenektedir? Sarah: Shall we go out and play in the snow? Paul: Yes, of course. A) I think it is a bad idea. B) I hate the snowy weather
İsteklilik (willingness), kararlılık (determination), istek (request) ikram - teklif (offer), red (refusal) ve geçmişte alışkanlık (habit in the past) ifade eder. A WILLINGNESS - DETERMINATION (isteklilik
WOULD FUTURE in PAST [1] (geçmişteki gelecek) [past of WILL] He said he would be She hoped (that) we would com I thought that he would ref WILLINGNESS (gönüllülük) She would not The car would not POLITE
Lesson 66: Indirect questions Ders 66: Dolaylı sorular Reading (Okuma) Could you tell me where she went? (Bana nereye gittiğini söyler misiniz?) Do you know how I can get to the hospital? (Hastaneye nasıl
To ensure the functioning of the site, we use cookies. We share information about your activities on the site with our partners and Google partners: social networks and companies engaged in advertising and web analytics. For more information, see the Privacy Policy and Google Privacy & Terms.
Your consent to our cookies if you continue to use this website.