1922-2007
Kurt Vonnegut Jr. 11 Nisan'da öldü.
Kurt Vonnegut Jr. 11 Nisan'da öldü.
Annesi intihar ettiğinde, 1944 yılında Almanlar'la savaşan Amerikan Ordusunda askerken Dresden Bombalaması'nda, kardeşi kanserden öldüğünde hep çevresinde dolaşıyordu ölüm. Ama o, ölümü en çok General Electrics'in halkla ilişkilerini yaptığı sırada tanıdı sanırım. Kapitalist düzenin, büyük şirketlerin acımasız sisteminin, teknolojinin insan ırkını nasıl öldürebileceğini gördü; Otomatik Piyano'da yazdı. Ömer önerince hemen gidip almıştım. Çok sevince, birine vermiştim okusun, diye. Çünkü hayrandı teknolojinin konforuna, medeniyete falan filan.
Cihangir'de bir terasta, uzun uzun bu kitaptan bahsettiğimi hatırlıyorum. Çok konuşuyordum çünkü çok seveceğimi bildiğim ama pek de ilişkim olmayan o kızla nasıl konuşacağımı bilmiyordum. Susarsam hiç konuşamaz, hemen kalkarsam ayıp olur, diye düşünüyordum. Şirazeden çıkmıştı dilim bunun üzerine. Habire kitabı anlatıyordum. Üstelik armağan olarak götürdüğüm şarabı da içip duruyordum. O zamanlar utangaçlığımı içki ile yenmeye çalışırdım. Bunalıyordum. Çıktığımda akşam olmak üzereydi ve Cihangir'in sokaklarından eve dönerken bir uzaylının ışın aracı ile beni çekip koparmasından başka isteğim yoktu.
İnsanlar ruhlarını nasıl kaybeder? Sözcükler nereye kaçar? Savaş için ne kadar beyinsiz olmak lazım? KWJ, komik komik anlatır. Komik olmak onun küçükken kendini büyüklere dinlettirmenin, konuşmaya katılmanın bir yolu olarak bulduğu şeymiş. İyi ki böyle bir yol bulmuş. Butler Üniversitesi'nde bir öğretmeni, yazım yeteneği yeterince iyi değil, diye karar verince bırakmış o okulu, kimya okumaya başlamış. Yani, paragöz, hesapçı, eski öğretmenlerin sahip olduğu haysiyetin bir gramından nasiplerini almamış öğretmenlerin verdiği kararlara bakmayınız siz. Gidin alnından öpün çocuğunuzu. Durup duruken "aferin sana!" deyin. Çünkü korkunç bir dünyada yaşamaya uğraşmak için müthiş bir özgüvene, sağlam bir sevgiye ihtiyacı var. Matematik de olmayıversin.
KVJ, kanserden ölen kardeşinin üç çocuğu, ilk karısından olan üç çocuğu ve sonradan evlat edindiği bir kızıyla yedi çocuklu bir ailenin edepli, onurlu, aşırı hümanist babası. Onlara hep şu tavsiyede bulunmuş: "Hiçbir şartta katliamlara ve savaşlara dahil olmayın. Bu savaşlar için silah üreten şirketlerde çalışmayın. Hepimiz öyle ya da böyle bu düzenin içinde yaşamak zorundayız. Ama bizden farklı oldukları için insanları öldürmemeliyiz. İnanmadığınız hiçbir partiye oy vermeyin. Cinayetlerin ortağı olmayın." Aslında "iyi"bir insan olmak için ne kadar az kural var ve diğer taraftan ne kadar zor "iyi" bir insan duruşunda kararlı olmak.
"Sırf bazılarımız okuma-yazma biliyor ve biraz da matematikten anlıyor diye evreni fethetmeye hakkımız yok", diyen KVJ'a sonuna kadar katılıyorum. Mezartaşına, " her şey güzeldi ve hiçbir şey canımı yakmadı" diye yazmak istemiş. Ne kadar bağışlayıcı. Ne kadar yüce gönüllü. Eh bazen ben de kafamdan intihar mektupları yazmaya başlarım öfkeyle ve sonunda kimseyi üzmemeye karar verip, herkese teşekkürlerimi sunarım.
Toprağı bol olsun, nur içinde yatsın. İyi ki böyle biri yaşadı bu dünyada.
Bora son idefiks siparişinde almıştı bana bazı kitaplarını:
Kedi Beşiği
Galapagos
Kodes Kuşu
Allah Senden Razı olsun Bay Rosewater
Ölümden Beter Yazgılar
Hokus Pokus
Ayrıca Alkım'ın K dergisinin 12. sayısında Kurt Vonnegut Jr'ın "Melekler Mafya Olsaydı" başlığı ile yazılmış hoş bir biyografi var. Zaten ben de bolca oradan yararlandım size bilgileri aktarırken.