Leptospiroz nedir?
Leptospirosis veya Weil hastalığı, Leptospira bakterilerinin neden olduğu bulaşıcı bir hastalıktır . Hayvanlardan insanlara bulaştığı anlamına gelen zoonotik bir enfeksiyondur. İnsanlarda leptospirosis, esas olarak, enfekte hayvanın idrarıyla doğrudan veya dolaylı temas yoluyla bulaşır. Ayrıca, enfekte hayvanın böbrekleri veya gebe kalma ürünleri ile temas yoluyla da yayılabilir. Enfekte hayvanlar genellikle asemptomatiktir, ancak leptospirosis insanlarda çok ciddi bir bulaşıcı hastalık olabilir ve hatta çoklu organ yetmezliğine yol açabilir. Genel leptospirosis nadir görülen bir enfeksiyondur ancak insidans artmaktadır. Hayvan işçileri arasındaki mesleki tehlikelerin yanı sıra, enfeksiyon evcil hayvanlar, fareler gibi zararlılar ve kontamine tatlı su kaynakları yoluyla da bulaşabilir.
Leptospira Bakteri Enfeksiyonu
Leptospirosis, anikterik ve ikterik olmak üzere iki farklı sendroma ayrılabilir. Anikterik sendrom, bağışıklık sisteminin enfeksiyonla başa çıkabildiği yerde kendi kendini sınırlar. Tedavi reçete edilebilir, ancak hastalık genellikle çok ciddi komplikasyonlara ilerlemez. Buzterik sendrom, çoklu organ yetmezliğine yol açabilen daha şiddetli tezahürdür. Ayrıca leptospirosisin diğer adı olan Weil hastalığı ile karıştırılmaması gereken Weil sendromu olarak da bilinir.
Anikterik Sendrom
Leptospira bakterileri insan vücuduna şu yollarla girer:
- cilt veya mukoza zarında bir kırılma
- akciğerlerde solunan bakteriler
- hamilelik sırasında plasenta
Bakteriler hızla kan dolaşımına girer ve tüm vücuda yayılır. Vücudun çeşitli yerlerinde küçük kan damarlarında çoğalır. Bu, vaskülit olarak bilinen kan damarı duvarının iltihaplanmasına neden olabilir. Bölgeye kan akışı bir dereceye kadar etkilenir ve bu da etkilenen organa bağlı olarak bazı lokalize semptomlara neden olabilir. Bu, ateş, titreme ve kas ağrıları (miyalji) gibi genel semptomlarla işaretlenen akut enfeksiyon dönemidir. Bu noktada bakterilere karşı oluşan kanda antikor yoktur.
Bağışıklık aşamasında, bağışıklık sistemi çoğalan bakterilere karşı antikorlar oluşturur. Bu, bağışıklık sisteminin bakterilere karşı daha koordineli bir saldırı başlatmasını ve onu vücuttan atmasını sağlar. Bazı bakteriler bağışıklık etkisinden kaçabilir ve göz, böbrek ve beyin gibi belirli alanlarda uzun süre kalmaya devam edebilir.
sendrom olduğu için
Weil sendromu veya ikterik leptospiroz, leptospirozun en şiddetli şeklidir. Birkaç organın majör disfonksiyonu ile kendini gösterir ve hatta çoklu organ yetmezliği olabilir. Böbrekler, karaciğer ve beyin en ciddi şekilde etkilenir. Weil sendromunda ölüm oranı önemli ölçüde artar.
Leptospiroz Belirtileri
Leptospirosis semptomları enfeksiyondan ortalama 10 gün sonra gelişir. Ancak enfeksiyondan 2 gün sonra veya 4 hafta sonra ortaya çıkabilir. Başlangıç evreleri olan anisetrik evre, genel bulaşıcı semptomlar ve bazı lokalize semptomlarla ortaya çıkma eğilimindedir. Tamamen düzelebilir, ancak organ yetmezliği semptomlarının da olduğu Weil sendromunda (ikterik faz) tekrarlayabilir.
Leptospirosisin ana semptomları şunları içerir:
- Ateş
- Titreme
- baş ağrısı
- Kas ağrısı
- Öksürük (bazen kan çizgili balgam)
- Göğüs ağrısı
- Mide bulantısı ve kusma
- İshal
- Karın ağrısı
- deri döküntüsü
- Büyümüş lenf düğümleri
Bu semptomlar sıklıkla diğer birçok yaygın bulaşıcı hastalıkla karıştırılabilir. Leptospirosisin daha göstergesi olabilen, başlangıçta daha az görülen semptomlar şunları içerir:
- kırmızı gözler
- Sarılık
- Büyümüş dalak ve/veya karaciğer
- Değişmiş bilinç
- Periferik nöropati
- idrarda kan
- İdrarda irin (bulutlu idrar)
- İdrarda protein (köpüklü idrar)
- Burun kanaması gibi kanama anormallikleri
Weil sendromu karaciğer ve böbrek yetmezliği ve bazen menenjit semptomları ile kendini gösterebilir.
Weil Hastalığının Nedenleri
Leptospirosis (Weil hastalığı), Leptospira cinsine ait olduğu bilinen bakteriler olan leptospires ile bir enfeksiyondan kaynaklanır . Bu bakterilerin birkaç farklı patojenik türü vardır. İnsanlarda leptospirosise neden olan başlıca patojenik tür, Leptospira interrogans’tır . Bu doğal olarak oluşan bakteriler hareketlidir ve tatlı su ve çamurda bulunur. Birkaç farklı hayvanı enfekte edebilir ve genellikle böbreklerde taşınır. Leptospira bakterileri bu enfekte evcil ve vahşi hayvanlarda genellikle semptomlara neden olmaz. Daha sonra enfekte hayvanın idrarıyla temas yoluyla insanlara bulaşır.
Leptospira bulaştıran hayvanlar
Bazı hayvanlara Leptospira bakterisi bulaşabilir . Enfekte sığır veya domuzlarla uğraşan çiftlik işçilerinde olduğu gibi mesleki bir tehlike olmasına rağmen, çoğu olay sıçan ve köpek gibi hayvanlarla eğlence amaçlı temasta meydana gelir. İdrarla temas enfeksiyon olasılığını artırır. Hemen hemen her hayvana Leptospira bakterisi bulaşabilse de, enfeksiyonu insanlara bulaştırma olasılığı en yüksek olan memeliler aşağıdaki gibidir:
- Sığırlar
- köpekler
- Atlar
- domuzlar
- kemirgenler
Risk faktörleri
Şimdi Çevrimiçi Bir Doktora Sorun!
Enfekte hayvanlarla temas eden kişiler enfeksiyon kapma riski altındadır. Hayvanın idrarıyla veya idrarla kirlenmiş su ve toprakla temas yoluyla geçer. Enfeksiyon kapma riski daha yüksek olan kişiler, hayvanlarla, onların organları ve gebe kalma ürünleriyle yakın temasta bulunanlardır. Bununla birlikte, kontamine sularda içmek veya yüzmek, hayvanla doğrudan temas olmamasına rağmen insandan bulaşmaya neden olabilir. Enfeksiyon genellikle ev ortamında enfekte evcil hayvanlarla temasa geçilmesiyle oluşur. Ancak, tarım işçileri ve ilgili meslekler genel olarak daha büyük bir risk altındadır.
Testler ve Teşhis
Kan testleri ile leptospirosis tanısı konur. Yapılabilecek iki tür test vardır:
- Vücudun bakterilere karşı bağışıklık tepkisini doğrulamak için antikor kan testi.
- Bakterilerin bir laboratuvarda hastanın kan örneğinden büyütüldüğü kan kültürü.
Leptospirosisin patolojik etkilerini değerlendirmek için bir dizi başka testin de yapılması gerekir. Bu esas olarak sırasıyla karaciğer fonksiyon testi (LFT) ve idrar tahlili gibi testlerle karaciğer ve böbrek fonksiyonunu değerlendirmek içindir.
Leptospiroz Tedavisi
Leptospirosis için ana tedavi yöntemi antibiyotik verilmesidir. Enfeksiyon kapması muhtemel hastalarda kısa süreli önleyici tedbir (profilaksi) olarak da kullanılabilir. Anikterik enfeksiyon kendi kendini sınırlasa da, leptospirosis daha şiddetli Weil sendromuna (ikterik) dönüşebileceğinden ve bir dizi potansiyel olarak ölümcül komplikasyona yol açabileceğinden tedavi edilmeden bırakılmamalıdır.
antibiyotikler
Leptospirosis tedavisinde tercih edilen antibiyotik, hafif enfeksiyonlarda ampisilin ve amoksisilin ile birlikte doksisiklindir. Bu durumlarda ağızdan uygulanabilir. Daha şiddetli enfeksiyonlar için penisilin G veya ampisilin intravenöz olarak uygulanır. Göz önünde bulundurulabilecek diğer antibiyotikler arasında eritromisin, sefotaksim ve seftriakson bulunur.
Leptospira Enfeksiyonunun Önlenmesi
Leptospirosis aşılarının insanlarda son derece etkili olduğu kanıtlanmamıştır, ancak bazı ülkelerde mevcuttur. Kısa süreli koruma sağlar ve her yıl uygulanması gerekir. Ancak hayvan aşıları çok etkilidir ve bağışıklama kampanyaları için kullanılabilir. Düşük doz doksisiklin, yüksek riskli hastalarda, ancak kısa bir süre için koruyucu bir önlem olarak kullanılabilir. Diğer önleyici tedbirler şunları içerir:
- Yüksek riskli bölgelerde tatlı su kaynaklarından kaçınmak.
- Özellikle tatlı su kaynaklarıyla temas halindeyken kesikleri daima uygun şekilde kapatın.
- Eldivenle kemirgen gibi hayvanlarla uğraşmak.
- Hayvanlara dokunduktan sonra ellerinizi iyice yıkayın.