14.04.2009 - 12:39
Geçen yıl Nobel Ekonomi Ödülü'nü alan Paul Krugman, ABD'de bankacılığın daha sıkıcı hale getirilmesi gerektiğini düşünüyor.
Krugman, The New York Times'taki makalesinde, son yüz yılda Amerikan bankacılık sisteminin 3 evreden geçtiğini anlatan bir rapora atıfta bulunuyor.
Thomas Philippon ve Ariell Reshef'in raporuna göre, 1930 öncesinde ABD bankacılık sektörüne dev finans imparatorlukları hakimdi. Bu dönemde hanehalklarının borçlarının ekonomiye oranı, 1. Dünya Savaşı ile 1929 arasında ikiye katlandı ve böylece Büyük Buhran başladı. 1930 sonrasında ise daha fazla düzenlemeye tabi tutulan bankacılık sektörü daha muhafazakar bir kimliğe büründü.
Krugman'a göre, önceki haline kıyasla daha sıkıcı olan bu bankacılık anlayışı, ABD'nin ekonomik kalkınmasında büyük rol oynadı. Ancak, bankacılığa ilişkin birçok düzenleme, 1980'den sonra kaldırıldı ve bankacılık tekrar heyecanlı bir hale geldi.
YENİ SÜPERSTARLAR...
1980'lerin ortasında, ABD'deki şirket kârlarının üçte birini finans sektörü oluşturuyordu. Yeni süperstarlar ise servetlerini kendilerinin kazandığına inanıyordu. Citigroup'un 2006'da emekli olan CEO'su ve Yönetim Kurulu Başkanı Sandy Weill, emekli olmasından bir yıl sonra, "Malvarlığımın büyük kısmının kaynağı olan, şirketimizin başarısı, kazancımı mübah hale getiriyor" diye konuştu.
Krugman bu noktada 2005 yılında kriz olasılığını gündeme getiren bir ekonomiste dikkat çekiyor. Buna göre, eski IMF Başekonomisti ve Chicago Üniversitesi Profesörü Raghuram Rajan, 2005'te, bankacılıktaki gidişatın bir felakete yol açabileceği uyarısında bulundu. Ancak aralarında, şimdi Ulusal Ekonomi Konseyi'ne başkanlık eden Lawrence Summers'ın da bulunduğu pek çok katılımcı, Rajan'ı ciddiye almadı.
İKİ SEÇENEK VAR
Krugman, makalesinde, Citigroup hissesinin, Weıll'ın kendisini övmesinden bu yana yüzde 90 değer kaybettiğini hatırlatıyor. Ünlü ekonomist, küreselleşme nedeniyle, finans sisteminin dünya ekonomisine verdiği zararın Büyük Buhran'dakinden daha ciddi boyutlara ulaştığı uyarısında bulunuyor.
Krugman'a göre, politika yapıcıların iki seçeneği var: Ya bankacılık ciddi bir reformla daha sıkıcı hale getirilecek, ya da küresel kriz bir defaya mahsus bir olay olmaktan çıkıp geleceğin belirleyicisi olacak.