Varda, tüm Valar’ın en güzeli idi ve güzelliğinin tüm ırkların tanımının ötesinde olduğu söyleniyordu, çünkü onun yüzü Eru Ilúvatar’ın ışığını taşırdı. Varda Elentári yıldızların hanımı, Manwë’nin eşi, Valar’ın kraliçesi. Manwë ile Taniquetil’de yaşar. Elfler Varda’yı sever ve ona büyük bir hürmet gösterirler.
Melkor , karanlığını yaratmaya ve yaymaya başlamadan önce bile, Varda onu iyi tanıyordu, aklından geçen herşeyi görebiliyordu ve onu reddetti. O andan itibaren sonuna dek Melkor’un düşmanı oldu. Bunun sonucunda Melkor’un Valar’dan en çok nefret ettiği ve Eru’nun yarattığı diğerlerinden daha fazla korktuğu Varda olmuştu.
Varda, kendi eşi Manwë ve diğer Valar ile birlikte Arda’ya geldi. Manwë’ye Arda’nın yönetiminde ve Orta Dünya’nın izlenmesinde her zaman yardımcı oldu. O gökyüzünü, yıldızları ışığıyla doldurdu. Valar’ın Lambalarını ışığıyla kapladı, İki Ağacın çiyesini kuyularında topladı, takımyıldızlarını elflerin uyanışına hazırlanırken şekillendirdi, Silmarilleri ışığı ile kutsadı, Güneş ve Ay’ın konumunu düzenledi ve son olarak Eärendil Yıldızını gökyüzüne sabitlemişti. Yıldızları yarattığı için, Orta Dünya Elfleri onu seviyor ve büyük bir hürmet gösteriyordu. Hatta ona “Elbereth” adını verdiler, yardıma ihtiyaç duydukları zamanlarda onu çağırdılar adeta ona taparlardı.
Bazen sadece Elflerin değil, diğer ırkların dualarına da cevap verirdi. Buna örnek olaran Yüzük Savaşı esnasında, Shelob’a karşı verdiği mücadele de Sam’e önceden Galadriel tarafından verilen küçük şişe (Eärendil’in Işığını içeren) aracılığıyla yardım etmiştir.
Varda’nın Maiar’ı
- Ilmarë, Varda’nın hizmetkarı, habercisi.
- Olorin (Gandalf), sihirbazların ikinci komutanı iken daha sonra lideri olmuştur. Sauron’un yaydığı kötülük ile savaşmak için Orta Dünya’ya geri gönderilmiştir.
Yaratılış ve Valar’ın sözlerine dahil edilmesiyle, Tolkien Yunan mitolojisine, özellikle de Yunan Pantheon’una saygı gösterdi: Valar’ın her birinin ve dünyadaki komutasındaki Yunanlılar gibi belirli bir alanı vardı. Eski efsanelerde Tanrılar ile Tolkien, kendi dünyası için bir mitoloji yaratmak istedi ve Yunan modeli tasarıyı mükemmel bir şekilde kendi yarattığı bu evrene uydurdu.