Bilmek.
Kestirmek.
Anlamak.
Dünya nereye gidiyor? ABD daha kaç yıl dünya jandarması süper güç olarak kalır? Avrupa Birliği nereye kadar büyür? Avrasya'da neler olur? Çin nereye gider ve Hindistan onun yolunu mu izler? Rusya ve Japonya Çin'i hangi gözle seyreder? Ve Türkiye bu harmanlanış içinde "kıblesini" ne kadar şaşar, nereye döner? Bu konulara meraklı biriyseniz bu paneli (tartışmalı?sorulu?cevaplı toplantı) dinlemeliydiniz...
Yeniden yaşıyor gibiydi.
O günleri anlatıyordu.
Şu anda 50 yaşında ama o yıllarda 30'larındaydı ve 80 yıl yaşadıktan sonra kansız?kavgasız yıkılan Sovyet imparatorluğunun çöktükten sonraki ilk günlerinde ekonomiden sorumlu bakanıydı. Putin'den sonra Rusya'ya başkan olması ihtimali yüksek görülen Rusya Federasyonu eski Başbakan Yardımcısı Yegor Gaydar, İstanbul'daki bu panelde; çöküşe götüren nedenleri anlattı, "Gorbaçov, sizin zannettiğiniz kadar büyük bir lider değildir, o kararları almak zorundaydı. O günlerin en büyük adamı kaosu yönetmeyi başarmış olan ve 30 bin 500 nükleer başlıklı füze bulunan bölgede çatışmaya yol vermeyen Yeltsin'dir" diye özetleyebileceğim bir analiz yaptı.
***
Panel; DEİK Avrasya İş Konseyleri Başkanı Tuğrul Erkin'in "geleceği görmek için geçmişe pencereler açmak da bir yoldur" anlayışıyla düzenlenmişti. Konuşmacılardan biri de Romanya'da yılların değişmez Komünist lideri Başkan Çavuşesku'nun sarayı basılarak tutuklanıp kurşuna dizilmesinde payı olan Ion Iliescu'ydu. Ion Iliescu, Romanya'daki bu kanlı günlerden sonra yapılan seçimlerde oyların yüzde 85'ini alarak Cumhurbaşkanı olmuş, 2 yıl öncesine (2004'e) kadar da Romanya'yı yönetmişti. Romanya kişi başına 650 dolarlık GSYİH'den bugün 4 bin dolara gelmiş, AB üyesi olmuştu.
Iliescu diyordu ki:
Kör olsun yoksulluk.
Zengin ? Fakir ayrımı.
Dünya yoksul sayısı fazla, zengin sayısı çok az bir sürece girdi. Yoksulluk da yozlaşmayı tetikliyor. Ahlak çöküyor. Terör yükseliyor. Demokrasiler tehlikeye giriyor. Dünya nüfusunun yüzde 20'si dünya enerji kaynaklarının yüzde 80'ini eline geçirmiş bulunuyor.
***
ABD, AB, ÇİN, RUSYA, JAPONYA, HİNDİSTAN dünyanın geleceğinde ön alabilmek için Avrasya'nın zenginliklerini kıble yapmış yürüyor. Fakat Türkiye'yi yönetenler Avrasya'dan kopup ne olduğu belirsiz Dubai Şeyhi'nin "burgulu kulelerine" yapışmış gidiyor.
Necati Doğru / Vatan