Koksidinia (Kuyruk Sokumu Ağrısı)
Nedir, Ne kadar yaygındır?
Koksidinia (kuyruk sokumu ağrısı), omurganın alt kısmındaki (kuyruk sokumu) kemik yapısında veya çevresinde meydana gelen ağrı, düşme sırasında kuyruk sokumuna travma, sert veya dar bir yüzeyde uzun süre oturma ve dejeneratif eklem değişikliklerinden kaynaklanabilir.
- Düşme: Kişi gerçekten kötü bir düşüş yaşarsa, kuyruk kemiğini (kuyruk sokumu) yaralayabilir, kırabilir veya yerinden çıkarabilir.
- Tekrarlayan Gerilme Yaralanması: Bisiklete binme ve kürek çekme gibi sporlar, öne arkaya yaslanmayı ve omurgayı esnetmeyi gerektirmektedir. Bu tekrarlanan hareketin çok fazla olması kuyruk sokumunun etrafındaki dokuları zorlayabilmektedir.
- Obezite: Ekstra ağırlık, kuyruk sokumuna ek basınç uygulamaktadır. Bu, kuyruk sokumunun geriye doğru eğrilmesine neden olabilmektedir. Kuyruk kemiği yerinde değilse incinebilmektedir.
- Zayıflık: Kalçada, kuyruk sokumunun çevresindeki kaslara, bağlara ve tendonlara sürtünmesini önleyecek kadar yağ yoksa, buna neden olabilmektedir. Sürtünme yumuşak dokuları alevlendirmektedir.
- Eklemlerin hiperfleksibitesi: Kuyruk sokumu ile ile pelvisi bir arada tutan bağ dokularının yeteri miktarda güçlü ve stabil olmaması kuyruk sokumunda ağrıya neden olabilir.
- Oturma: Sadece bu basit hareket, özellikle sert veya dar bir yüzeyde oturuluyorsa, kuyruk sokumu ağrısını artırabilmektedir. Sık sık kalkmak, gerinmek ve kısa bir yürüyüş yapmak iyi gelecektir.
- Kanser: Sadece nadir durumlarda kuyruk kemiği ağrısı kanser belirtisidir. Bu durum çok yaygın değildir.
Kuyruk sokumu ağrısı donuk ve ağrılı hissedilebilmektedir. Ancak oturma, oturur pozisyondan ayağa kalkma veya uzun süre ayakta durma gibi belirli aktiviteler sırasında tipik olarak keskinleşmektedir. Dışkılama ve cinsel ilişkide de ağrılı hale gelebilmektedir.
İlk olarak, genel tıbbi geçmiş alındıktan sonra, sağlık uzmanı danışana düşme gibi fiziksel travmaların varlığını sorgulayacaktır. Ardından, bariz bir kırık, deformite, kitle veya apse (enfeksiyon) olup olmadığını kontrol etmek için alanın görsel muayenesini yapacaktır.
Kuyruk sokumu ağrısını (koksidinia) teşhis etmek için hangi testler kullanılır?
Kırık olup olmadığını kontrol etmek için:
- Röntgen
- BT tarama
Enflamasyon ve kordoma (omurganın nadir görülen bir kanserli tümör türü) olup olmadığını kontrol etmek için:
- MR
- Kemik taraması
Kronik kuyruk sokumu ağrısı için olası tedaviler şu şekildedir:
- Fizik Tedavi: Pelvik taban alanında uzmanlaşmış bir fizyoterapist, danışana solunum eğitimini ve pelvik taban gevşetme tekniklerini nasıl yapacağını gösterebilmektedir.
- Manipülasyon ve Mobilizasyon: Kuyruk kemiğine bağlı kaslara masaj yapmak ağrıyı hafifletmeye yardımcı olabilmektedir. Manipülasyon tipik olarak rektum yoluyla yapılmaktadır.
- İlaç Tedavisi: Kuyruk kemiğine lokal anestezik enjeksiyonu ağrıyı birkaç hafta dindirebilmektedir. Bazı antidepresanlar veya anti-epileptik ilaçlar da kuyruk kemiği ağrısını hafifletebilmektedir.
- Cerrahi: Koksigektomi olarak bilinen bir prosedür sırasında, koksiks cerrahi olarak çıkarılmaktadır. Bu seçenek genellikle yalnızca diğer tüm tedaviler başarısız olduğunda önerilmektedir.
Öncelikli olarak şubelerimize başvuran her danışanımızdan alanında uzman ve tecrübeli bir ekip tarafından ayrıntılı bir hikâye alımı ve fizik muayene gerçekleştiriyoruz. Aynı zamanda danışanlarımızın pelvik taban kaslarının kuvveti ve işleyiş mekanizmaları pelvik taban fizyoterapistlerimiz tarafından değerlendirilmektedir.
Bunun yanı sıra danışanımızın pelvik taban kasları ile bağlantılı olan kor kaslarını, solunum kasları ve postürleri de değerlendirip kişiye özgü tedavi programımızı hazırlıyoruz.
Pelvik taban fizyoterapistleri tarafından uygulanan ilk seansımızda danışanlarımıza sağlıklı mesane ve bağırsak eğitimi (üroterapi) veriyoruz. Üroterapi seansı içerinde günlük yaşam alışkanlıkları, tuvalet alışkanlıkları, beslenme alışkanlıkları, ağrı eğitimi ve de izlenecek olan yol haritası hakkında bilgilendirmeler ve düzenlemeler yer almaktadır. Takiben ikinci seansımız da ise yine pelvik taban fizyoterapistlerimiz tarafından uygulanan pelvik taban kas rehabilitasyonuna başlıyoruz. Uyguladığımız pelvik taban kas rehabilitasyon seanslarında solunum egzersizlerini, manuel terapi yaklaşımlarını, elektroterapi uygulamalarını, biofeedback eşlikli pelvik taban kas eğitimini ve klinik egzersizleri yaklaşımlarından oluşan kombine tedavi yaklaşımlarını kullanıyoruz. Danışanımızın pelvik taban kaslarını fark etmesi ve doğru çalıştırabilmesi için birebir kas eğitimini desteklemek amacıyla teknolojik ekipmanları tedavimize dahil ediyoruz.
Tedavinin gidişatı, kişinin ihtiyacına yönelik olarak şekillenmekle birlikte danışanın kaç seans alacağı ve seansların ne kadar uzun süreceği danışanın tedaviye olan cevabın durumuna göre değişmektedir. Rehabilitasyon merkezli tedavimizin “kişiye özel” olmasına çok önem veriyor o nedenle her danışanımıza özel bir yaklaşım sunuyoruz. Tedavideki başarı oranlarımızın bu denli yüksek ve kalıcı olmasını da bütüncül yaklaşım anlayışımıza borçluyuz.
Koksidinia yaşamı tehdit eden bir durum değildir, ancak birçok yönden stresli ve yaşamı değiştiren bir durum olabilmektedir. Uzun süre oturmaktan kaynaklanan ağrı iş yapmayı zorlaştırabilmektedir. Her türlü ağrı gibi, iyi uyuma ve fiziksel özgür olma yeteneğini etkileyebilmektedir.
Koksidina (kuyruk sokumu ağrısı) neden olan faktörler nelerdir?
- Hamilelik ve doğum
- Kuyruk sokumu üzerine düşme gibi bir yaralanma veya kaza
- Kuyruk sokumunda tekrarlanan veya uzun süreli gerginlik - örneğin, araba sürerken veya bisiklet sürerken uzun süre oturduktan sonra
- Kötü postür
- Fazla kilolu veya zayıf olmak
- Kuyruk sokumunu omurgaya ve pelvise bağlayan eklemin hipermobilitesi (artan esneklik)
Koksidinia da (kuyruk sokumu ağrısı) neler yapılmalı / neler yapılmamalıdır?
Yapılmaması gerekenler:
- Uzun süre oturmayın.
- Bazı kot pantolon türleri gibi belinizi ve belinizi saran giysiler giymeyin.
Yapılması gerekenler:
- Doğru postürde oturun - bel çukurunuzu destekleyen iyi bir duruş sağlayın.
- Otururken özel olarak tasarlanmış kuyruk sokumu yastığı kullanın - bir egzersiz topunun üzerine oturmak da yardımcı olabilir.
- Kuyruk sokumu üzerindeki baskıyı azaltmak için yan yatın.
- Pelvik taban fizyoterapisti ile birlikte doğru egzersiz yaklaşımlarını deneyin.
- Etkilenen bölgeye bir havluya sarılmış bir buz paketini 20 ila 30 dakika ağrıyan bölgeye koyun - ayrıca sıcak uygulamaya da başvurabilirsiniz. Size iyi gelen yaklaşımı fizyoterapistiniz ile birlikte bulun.
- Ağrıyı azaltmaya yardımcı olmak için doktorunuzun reçetelendirdiği ağrı kesici ilaçları kullanın.
- Dışkıyı yumuşatıcı beslenme düzeni edinin. Şayet dışkı yapma sırasında zorlanmanız var ise ilgili hekime başvurun.
Koksidiniada (kuyruk sokumu ağrısı) olup olmadığınızı nereden anlarsınız?
- Özellikle sert yüzeylerde otururken ağrı hissedersiniz.
- Kuyruk sokumu kemiğinde veya çevresinde, dokunma veya üzerine uygulanan herhangi bir baskı ile kötüleşen lokalize bir ağrı hissedilir.
- Uzun süre sonra oturma pozisyonundan ayağa kalktığınızda ağrı şiddetli hale gelir.
- Ağrı cinsel ilişki sırasında da başlayabilir.
- Kadınlarda adet döngüsü sırasında ağrı artabilir.
Pelvik taban fizyoterapsitleri koksidinia (kuyruk sokumu ağrısı) tanısı almış danışana nasıl yardımcı olabilirler?
Koksidinia teşhisi konan danışanlara ağrıyı tetikleyebilecek faktörlerden kaçınmaları tavsiye edilir. Fizyoterapi tedavisinin ilk aşamasında, uzun süre otururken jel yastık kullanmak gibi belirli düzenlemeler yapmayı içerecektir. Bu düzenleme, lokalize baskıyı azaltmaya ve pelvisin duruşunu düzeltmeye yardımcı olur. Uygulanacak diğer fizyoterapi modaliteleri şunlardır:
Mobilizasyonlar: Kuyruk sokumunun duruşunu yeniden düzenlemeye yardımcı olabilir. Başlangıçta hassasiyet olabilir; bu nedenle rotasyonel mobilizasyonla başlanması tavsiye edilir. Başlamak için, önce her iki taraf da harekete geçirilmelidir.
Manipülasyon: Rektal bölgeden ve danışan yan yatarken uygulanabilir. Kuyruk sokumu işaret parmağı yardımıyla art arda uzatılır ve bükülür. Ancak rektal mukozaya zarar vermemek için özen gösterilmelidir.
Masaj: Kuyruk sokumu kaslarına masaj yapmanın da ağrıyı azalttığı kanıtlanmıştır. Kuyruk sokumunda kas çekme olaylarını önlemek için biofeedback de buna entegre edilebilir.
Egzersiz: Fizyoterapistinizin reçetelendirdiği egzersizleri yapmak koksiksi de çevreleyen kasların doğru çalışmasına yardımcı olarak ağrının azalmasını sağlayabilir.
Koksidiniada (kuyruk sokumu ağrısı) hamilelik esnasında ortaya çıkabilir mi?
Fetüs büyüdükçe, ağırlığı pelvik alana yayarak ağrıya neden olabilir.