6 Ağustos 2020, Berlin (Almanya)/Burriana (İspanya) - Sınır Tanımayan Doktorlar (MSF), Sea-Watch ile işbirliği halinde Sea-Watch 4 gemisiyle Orta Akdeniz'de arama kurtarma operasyonlarına geri dönüyor.
Bu işbirliği; arama kurtarma faaliyetlerini daha da kısıtlamak için AB üye devletlerinin COVID-19 salgınını bir bahane olarak kötüye kullanması, Libya'daki istismar döngüsünü sürdürmesi ve denizde yardım çağrılarını kasıtlı olarak reddederek insanları boğulmaya mahkûm etmesi üzerine kuruldu.
MSF Operasyon Direktörü Oliver Behn, "Hiçbir insan boğulmaya, dalgaların altında kaybolup gitmeye terk edilmemelidir. Hiçbir insan işkenceye ve acı çekmeye maruz bırakılmamalıdır. Bu yaşananlar, Avrupa hükümetlerinin görevi ihmal suçlarının sonuçları. Bir tıbbi insani yardım kuruluşu olarak COVID-19 salgınının yarattığı zorlukların elbette farkındayız. Ancak, Akdeniz'de hayat kurtarmaya yönelik faaliyetleri caydırmak ve engellemek için halk sağlığını bahane eden söylemlerin ve devletlerin son zamanlarda aldıkları önlemlerin ne kadar sorumsuzca ve politik olduğunu da görüyoruz," diyor.
Sea-Watch 4 ve arkasındaki geniş ittifak, insanların Avrupa kıyılarına ulaşmaktansa boğulmalarına göz yuman AB'nin ırkçı politikasına sivil toplumun verdiği net bir tepki.
Son 5 ay boyunca, İtalya ve Malta denizde acil yardıma ihtiyacı olan kişilere yardım etmeyi defalarca reddettiler. Kurtarılan insanları taşıyan ve sivil toplum kuruluşları tarafından idare edilen gemilere limanlarını kapattılar. Kasıtlı ve yapısal bir koordinasyon eksikliği nedeniyle denizdeki yardım çağrıları saatler, günler hatta haftalarca cevapsız bırakıldı. Oysaki Libya; Birleşmiş Milletler, Uluslararası Göç Örgütü (IOM) ve Avrupa Komisyonu gibi uluslararası ve Avrupa kurumları tarafından mülteciler ve sığınmacılar için güvenli olmayan ülkeler kategorisinde değerlendiriliyor.
Buna rağmen yılın başından bu yana denizde 5.650 kişi alıkonulup Libya'ya zorla geri gönderildi. Bunun sebebi AB tarafından finanse edilen ve kolaylaştırılan, ve Sea-Watch 3 ile Ocean Viking de dâhil olmak üzere sivil arama kurtarma gemilerinin İtalyan limanlarında teknik mazeretlerle sistematik olarak tutulmasına dayanan ikili anlaşma.
Arama kurtarma çalışmaları kriminalize edilmeye devam ediyor, ancak bu çalışmalar için toplumsal destek de büyüyor. Bu destekçilerden biri de Sea-Watch 4'ün satın alınmasını ve hayata geçmesini sağlayan United4Rescue isimli koalisyon. Aralık 2019'da Almanya’daki Protestan Kilisesi'nin girişimiyle kurulan koalisyon, şu anda 500'den fazla üyesi olan bir yapıya sahip.
Avrupa devletleri, Libya sahil güvenliğini şüpheli siciline rağmen Avrupa sınırlarını kontrol etme ve Afrika'dan gelenleri kurtarmayı reddetme ile görevlendirirken güçlü bir mesaj veriyor: 'bu hayatların bir önemi yok'.
Sea-Watch 4 Direktörü Philipp Hahn, "Sea-Watch 4 ve arkasındaki geniş ittifak, insanların Avrupa kıyılarına ulaşmaktansa boğulmalarına göz yuman AB'nin ırkçı politikasına sivil toplumun verdiği net bir tepki. Hareket halindeki insanlarla dayanışmanın sembolü ve bizi engellemeye yönelik tüm çabalarına rağmen AB'ye kurtarma çalışmalarına devam edeceğimizin açık bir işareti.
İnsanlar denizde ölüme terk ediliyor ya da kaçmaya çalıştıkları yere geri itiliyorlar. AB sınır devriye uçakları ise insanların kaderi belirlenirken tüm bunları havadan izleyerek suça ortak oluyor. AB devletleri caydırıcı bir yöntem olarak insanların boğulmasına izin verdiği müddetçe kurtarma çalışması yapmaya devam edeceğiz ve bunu insanların desteğiyle yapacağız."
Libya'da esaret altına geri gönderilen yüzlerce insanın çoğuna ne olduğu bilinmiyor. Diğerleri aşırı kalabalık ve hijyenden uzak koşullarda, yiyecek ve suya erişimi sınırlı halde ve küresel bir salgın sürerken fiziksel mesafenin sağlanmasının çok zor olduğu ortamlarda tutuluyor. Libya’da halihazırda çökmenin eşiğinde olan sağlık sistemi ise yılın başlarında çatışmaların yoğunlaşmasının ardından başlayan COVID-19 salgını ile birlikte daha büyük baskı altında.
AB devletleri caydırıcı bir yöntem olarak insanların boğulmasına izin verdiği müddetçe kurtarma çalışması yapmaya devam edeceğiz ve bunu insanların desteğiyle yapacağız.
Güvenli ve yasal alternatiflerden yoksun binlerce insan, son çare olarak bu ölümcül göç yolunu deniyor. Arama kurtarma faaliyetlerinin azaltılması insanları caydırmadığı gibi katlanmak zorunda kaldıkları riskleri daha da aşırı hale getiriyor. Orta Akdeniz'de yalnız Haziran ayında en az 101 kişinin öldüğü ya da kaybolduğu bildirildi, yine sadece geçen hafta 3 kişi zorla geri gönderildikten sonra vurularak öldürüldü. Bu tehlikeli yolu denize elverişsiz botlarla geçmeye çalışanların sayısı ise geçen yılın aynı dönemine göre dört kat arttı.
Sea-Watch ve MSF işbirliği hakkında
Adı şimdi Sea-Watch 4 olarak değiştirilen eski oşinografi (okyanus bilimi) araştırma gemisi Poseidon, Şubat ayında Almanya'daki Protestan Kilisesi öncülüğündeki Sea-Watch ve United4Rescue koalisyonu tarafından satın alındı. Orta Akdeniz'de arama kurtarma operasyonları için kullanılmak üzere yeniden donatıldı. United4Rescue koalisyonunun destekçileri arasında MSF Almanya ofisi de bulunuyor. Sınır Tanımayan Doktorlar (MSF), Sea-Watch 4'te tıbbi ve insani yardımdan sorumlu olacak.
MSF gemide doktor ve ebe de dâhil olmak üzere 4 kişiden oluşan bir sağlık ekibine ek olarak iletişim ve savunuculuk sorumlusu bulunduracak ve kliniği de içeren acil tıbbi bakımdan sorumlu olacak. Sea-Watch gemiyi ve kurtarma operasyonlarını 21 kişilik kısmen gönüllü bir ekiple yönetecek. Sea-Watch ve MSF birlikte gıda ve temel malzemelerden oluşan insani yardım sağlayacak ve durumu hassas olan kişileri tespit edecek.
Ana sayfa görseli ve ekip fotoğrafları: @Hannah Wallace Bowman/MSF