11. sınıf Türk dili ve edebiyatı dersinin beşinci ünitesinde sohbet ve fıkra türleri birlikte verilmektedir. Birbirine oldukça yakın olan iki tür arasında çeşitli benzerlikler bulunduğu gibi farklılıklar da vardır. Bu nedenle bu iki tür sık sık birbiriyle karıştırılmaktadır. Gelin, şimdi bu iki türün karşılaştırmasını yapalım.
Sohbet ile fıkra arasındaki benzerlikler nelerdir?
Sohbet ve fıkra türleri arasındaki benzerlikleri maddeler halinde sıralayalım.
- Her ikisi de gazete çevresinde gelişen öğreti metinler içinde yer almaktadır.
- Hem sohbet hem de fıkra bir plan dahilinde yazılan yazılardır. Dolayısıyla giriş, gelişme ve sonuç bölümleri bulunur.
- İki metin türünde de yalın, içten bir anlatım söz konusudur.
- Sohbette de fıkrada da yazarın düşüncelerini kanıtlama çabası yoktur.
- İki tür de edebiyatımızda Tanzimat Dönemi’nden itibaren görülmeye başlamıştır.
- İki türde de dil, tüm öğretici metinlerde olduğu gibi, göndergesel işlevde kullanılır.
- Hem söyleşi hem de fıkra yazarın düşüncesinin merkezde olduğu yazılardır.
Sohbet ile Fıkra Arasındaki Farklılıklar Nelerdir?
- Sohbet ve fıkra türleri arasındaki farklılıkları maddeler halinde sıralayalım.
- Sohbet türünde yazar karşısında biri varmış gibi davranır, sorular sorar ve kendi sorularını yanıtlar. Konuşma üslubu hakimdir. Fıkrada ise böyle bir durum söz konusu değildir.
- Sohbet her konuda yazılabilir ancak genellikle kültürel edebi konular tercih edilir. Fıkrada ise ele alınan konular güncel olmak zorunluluğu vardır.
- Sohbetler fıkralara nazaran daha kalıcı yazılardır. Fıkraların en büyük özelliği günübirlik yazılar olmasıdır. İşlenen konu güncelliğini yitirdikten sonra o konu hakkında yazılan fıkraların da ömrü geçmiş demektir.
- Fıkralarda yazar kamuoyu oluşturmaya çalışır. Sohbet yazarının ise böyle bir amacı yoktur.