Sual
Fıkıh kitaplarında diyor ki: “Üç mezhebde kadın, velileri razı olunca, küfvün gayrısı ile evlenebilir. Hanbelî’de ise evlenemez. Şâfi’îde ve Mâlikî’de bir veli, kadını arzusu ile, küfvünün gayrısına veremez. Hanefîde verebilir.” Bu ifadelerde tenakuz (çelişki) yok mu?
Cevap
Son cümlede kadının birden fazla velilerinden birisi kastediliyor. Yani aynı derecede birkaç veli varsa, hepsinin bu hususta ittifakı lâzımdır. Hanefî mezhebinde büluğa ermiş kızın nikâhında velinin bulunması veya rızası aranmaz, ama kadın küfvü (dengi) olmayan biri ile evlenirse, veli bu nikâhı bozabilir. Veli de, kızı küfvü olan veya olmayan birine, kızın rızasıyla verebilir. İmam Muhammed’e göre velînin nikâhta bulunması şart değil ise de, izin vermiş olması nikâhın sıhhati için şarttır. Diğer üç mezhebde nikâhı velinin yapması zaten şarttır. Mâlikî ve Şâfiî mezhebinde, veli kızı rızâsıyla küfvü olmayan birine verirse câizdir. Ancak velîler birden fazla ise, bunlardan birinin kızı rızasıyla küfvü olmayan birine vermesi câiz değildir. Zira diğerleri karşı çıkabilir. Hanbelî’de hiç câiz değildir. (el-Mizânü’l-Kübrâ)