1956 yılından beri Avrupa Yayın Birliği üyesi ülkelerin katılımıyla yapılan Eurovision Şarkı Yarışması (Eurovision Song Contest) için dünyanın en uzun soluklu şarkı yarışması diyebiliriz. Avrupa Yayın Birliği, II. Dünya Savaşı’nın yıkıcı etkilerini toparlayabilmek amacıyla halkları bir araya getirebilecek bir eğlence programı yapma niyetiyle yola çıkılarak 1955 yılında İsviçre’de kurulan bir kuruluş.
Türkiye’nin Eurovision macerasına geçmeden önce Eurovision Şarkı Yarışması ile ilgili birkaç bilgi verelim. Örneğin herhangi bir ülkenin yarışmaya katılabilmesi için Avrupa Yayın Birliği’ne üye olması yeterlidir. Eurovision Şarkı Yarışması, her yıl bir önceki yıl kazanan ülkede düzenlenir. Oylama sistemi ise %50 halk ve %50 jüri kararından oluşur. 1999 yılından bu yana şarkılar istenilen her dilde söylenebilir. Eurovision’da yarı final sistemi 2004 yılından bu yana uygulanmaktadır.
Şimdiye kadar yarışmanın en yüksek puanını 758 puanla Portekiz’i temsil eden Salvador Sobral “Amar Pelos Dois” isimli şarkısıyla aldı. İrlanda, yedi kez birinci olarak Eurovision’un en çok kazanan ülkesi unvanına sahip. Ayrıca 1980 ve 1987 yıllarında İrlanda adına yarışan Johnny Logan, yarışma tarihinde iki kez birinci olan tek kişi. Bir de 1992 yılında İrlanda adına yarışmayı kazanan Linda Martin’in söylediği “Why Me?” isimli şarkının da söz ve müziği Johnny Logan’a ait.
İçindekiler
Eurovision Türkiye Şarkıları
Birkaç küçük bilgi de Eurovision Türkiye ile ilgili verelim: Yarışmaya ilk kez 1975’te katıldık. 1975 yılından son yarışmamıza kadar 33 kez katıldığımız Eurovision’da 3 kez sonuncu olmuşuz. Sıralamada ilk 10’a ilk kez 1986 yılında Klips ve Onlar’ın “Halley” adlı şarkısıyla 9. olarak girmişiz. Yarışmada 1.’lik, 2.’lik, 3.’lük ve üç kez de 4.’lük derecelerimiz var. MFÖ, 1985 yılında “Diday diday day”; 1988 yılında da “Sufi” şarkısıyla iki kez yarışmaya katılarak ilkinde 14. ve ikincisinde de 15. olmuş. Şebnem Paker ise 1996 yılında “Beşinci Mevsim”; 1997 yılında da Grup Etnik ile birlikte “Dinle” şarkısıyla yarışmaya iki kez katılarak önce 12. sonra da 3. olmuş. Eurovision Türkiye denildiğinde aklımıza ilk gelen şeylerden biri de herhalde yarışmanın unutulmaz yorumcusu Bülend Özveren. Defalarca kez, hatta en çok onun anlatımıyla dinlemişiz Eurovision Şarkı Yarışması’nı.
1975 yılından başlayan bu süreci yıl yıl izlemek her açıdan oldukça heyecan verici. Hem bakış açısının hem şarkıların hem de Eurovision’un nasıl değiştiğini ve geliştiğini gözlemlemek çok hoş. Özellikle de gösteri öncesi için hazırlanan tanıtım kliplerini…
Son olarak Hollanda/Rotterdam’da yapılacak olan 2020 Eurovision Şarkı Yarışması’nın pandemi sebebiyle iptal edildiğini söyleyip Eurovision Türkiye sürecimizi izlemeye başlayalım:
1975 yılında Semiha Yankı “Seninle Bir Dakika” şarkısıyla
3 Puan | 19. (Sonuncu) | Ev sahibi: İsveç/Stockholm | Orkestrada Timur Selçuk
Eurovision’a katılan Türkler arasında ilki Semiha Yankı; ancak daha sonra 1976 ve 1977 yıllarında yarışmaya katılmamışız.
1978 yılında Nilüfer ve Grup Nazar “Sevince” adlı şarkıyla
2 Puan |18. | Ev sahibi: Fransa/Paris | Orkestrada Onno Tunç
Eurovision’a katılan Türkler bu defa Nilüfer ve Grup Nazar; ancak sonraki yılda da yarışmaya katılmamışız. Bu yıl Eurovision’u İsrail kazandığından 1979’da yarışmanın Kudüs’te düzenlenmesi planlanmış. Türkiye de Arap ülkelerinin baskılarından dolayı, katılacak şarkının halk oylamasıyla belirlenmiş olmasına rağmen, yarışmadan çok kısa bir süre önce çekildiğini duyurmuş. O yıl yarışmaya Maria Rita Epik ve 21. Peron’un “Seviyorum” adlı şarkısıyla katılacakmışız.
Bu şarkı, Eurovision birincileri arasında en beğenilen şarkı diyebiliriz. Ayrıca yarışmada ilk kez enstrümantal bir beste ile birincilik kazanıldı. Nocturne hakkında detaylı bilgi için buraya bakabilirsiniz.
1996 yılında Şebnem Paker “Beşinci Mevsim” şarkısıyla
57 Puan | 12. | Ev sahibi: Norveç/Oslo | Orkestrada Levent Çöker
Peki, Türkiye olarak artık Eurovision’a neden katılmıyoruz? 2013 yılında TRT Genel Müdürlüğü, aldığı yeni karar neticesinde artık Eurovision Şarkı Yarışması’na katılmayacağımızı duyurdu. Bu karar, yarışma kurallarında yapılan değişiklikler ve bu değişikliklerin çeşitli haksızlıklara sebep olmasıyla ilgiliydi. Bir de tabii yarışmanın giderek daha çok politik olması da etkili oldu.
Eurovision Şarkı Yarışması’nın oylama sistemi 2000’li yıllarda izleyici oylamasına dayanıyordu; ancak 2011’den bu yana oylama sistemi değiştirildi ve artık %50 izleyici, %50 jüri oylaması sistemine dönüştürüldü. Bu da yarışmanın bütçesine büyük katkılar sağlayan ve direkt olarak finalde yarışma hakkı olan Fransa, Almanya, İspanya, İtalya ve İngiltere gibi ülkelerin lehine alınan bir karar gibi görünüyordu. Yani yarışmaya artık katılmıyor oluşumuz bir çeşit protesto.
BONUS: WatchMojo.com’un seçtiği en iyi 10 performansı da buradan izleyebilirsiniz.
BONUS: Ve elbette Eurovision da hatasız değil. İşte bazı küçük talihsizliklerin derlemesi…