İspanyol Halkının Politik Anayasası, 19 Mart 1812 tarihinde ilan edilmiştir. Bugün yürürlükte bulunan İspanya Anayasası İspanyol Halkının Politik Anayasasından ilham alınarak hazırlanmıştır.
İspanyol Halkının Politik Anayasası
Başlangıç Bölümü
Her şeye kadir Tanrı’nın, Baba, Oğul ve Kutsal Ruh’un ve toplumun yüksek kanun koyucusu ve yaratıcısının adıyla:
İspanyol ulusunun genel ve olağanüstü Meclis’i son derece gizli inceleme ve müzakerelerden sonra istikrarlı ve sürekli bir ortamda uygulanmasını sağlayacak ihtiyat ve uygun hükümlerle birlikte Monarşinin kadim temel kanunlarının bütün ulusun refahını, bereketini ve zaferini sağlamadaki büyük hedefini layıkıyla gerçekleştireceğine emindir ve devletin adil bir şekilde yönetilmesi ve iyi bir devlet için aşağıdaki politik anayasayı ferman eylemektedir.
Birinci Başlık: İspanyol Ulusu ve İspanyollar
I. Bölüm. İspanyol Ulusu
1.Madde: İspanyol ulusu her iki yarımküredeki İspanyollardan oluşur.
2.Madde: İspanyol ulusu özgür ve bağımsızdır ve hiçbir aile ya da kişinin mirası değildir; olamaz da.
3.Madde: Egemenlik esasen millete aittir ve bu nedenle temel kanunların oluşturulması hakkı da tamamen millete aittir.
4.Madde: Ulus, adil ve akılcı kanunları, sivil özgürlükleri, mülkiyeti ve kendisine mensup tüm bireylerin diğer haklarını korumak ve muhafaza etmek zorundadır.
II. Bölüm. İspanyollar
5.Madde: Aşağıdakiler İspanyoldur:
İspanyol hakimiyetinde ikamet eden ve doğan bütün özgür insanlar ve onların çocukları;
Meclis’ten uyrukluğa kabul edilmiş sertifikası alan yabancılar;
Böyle bir sertifikaya sahip olmamakla birlikte on yıl monarşinin her hangi bir kasabasında yaşayan ve kanunlara göre uyrukluk elde eden yabancılar;
İspanya’da özgürlüğünü elde eden köleler
6. Madde: İyilik ve adalet kadar ülkesini sevmek de bütün İspanyolların en temel yükümlülüklerinden biridir.
7. Madde: Her İspanyol anayasaya sadakatle, kanunlara itaatle ve kurulu otoriteye saygıyla yükümlüdür.
8. Madde: Her İspanyol, aynı şekilde, hiçbir ayrım gözetilmeksizin devletin giderlerine kendi maddi imkanları ile orantılı olarak katkıda bulunmak zorundadır.
9. Madde: Her İspanyol, bunun yanı sıra, kanunlara uygun bir şekilde çağrıda bulunulduğunda, silah kuşanarak anavatanını savunmakla yükümlüdür.
İkinci Başlık
İspanyol Ülkesi, Dini, Hükümeti ve İspanyol Vatandaşları
II. Bölüm
Din
12. Madde: İspanyol ulusunun dini tek doğru din olan Papaya ait Roma Katolik dinidir ve daima da öyle olmaya devam edecektir. Ulus akılcı ve adil kanunlarla onu koruyacaktır ve başka her hangi bir dinin uygulanmasını da yasaklayacaktır.
III. Bölüm
Devlet
13. Madde: Devletin amacı ulusun mutluluğunu sağlamaktır zira politik toplumun tümünün amacı yalnızca kendisini meydana getiren bireylerin refah içinde olmasıdır.
14. Madde: İspanyol ulusunun devleti sınırlı ve saltanata dayalı bir monarşidir.
15. Madde: Kanun yapma erki Meclise ve krala aittir.
16. Madde: Kanunları icra erki krala aittir.
17. Madde: Sivil ve cezai vakalarda kanunların uygulanması erki kanunlara dayalı olarak oluşturulan mahkemelere aittir.
Üçüncü Başlık
Meclis
I. Bölüm. Meclisin Oluşturulma Usulü
27. Madde: Meclis, aşağıda belirlenen çerçeve içinde vatandaşlarca seçilen ve ulusu temsil eden tüm temsilcilerin meclisidir.
28. Madde: Ulusal temsilin temeli her iki yarım kürede de aynıdır.
29. Madde: Bu temel, her iki yakada da aslen İspanyol hakimiyetindeki yerlere ait olan ve 21. Maddedekileri de kapsayacak şekilde Meclis’ten vatandaşlık sertifikası elde eden yerlilerin oluşturduğu nüfustur.
30. Madde: 29. Maddedeki açıklamalara göre oluşan her 70 bin kişilik nüfus başına Meclis’e bir temsilci gönderilecektir.
VII. Bölüm
Meclisin Gücü
31. Md. Meclis aşağıdaki yetkilere sahiptir:
Kanun yapmak ve önermek ve gerektiğinde kanunları değiştirmek ve yorumlamak;
Kraldan, Avusturya prensinden ve kral vekillerinden yemin almak;
Tahta çıkma sırasında meydana gelebilecek her hangi bir şüpheli hak veya olayı çözüme bağlamak;
Kral vekili seçmek ya da anayasa tarafından öngörülmüşse bir krallığın vekilini seçmek ve kraliyet otoritesini temsil edecek vekilin ya da naibin hangi sınırlar içerisinde uygulama yapacağını tespit etmek;
Kamuya açık bir şekilde Avusturya prensini tanımak;
Anayasa tarafından öngörülen küçük kral için bir muhafız atamak;
Özel ticaret anlaşmalarının, sübvansiyon ve savunma anlaşmalarının imzalanmasından önce onamak;
Yabancı askeri güçleri krallığa girişini kabul ya da reddetmek;
Anayasa tarafından oluşturulan Meclis dairelerinin kurulması ya da kaldırılmasına ve devlet dairelerinin kurulmasına ya da kaldırılmasına karar vermek;
Kraliyetin önerisi üzerine kara ve deniz kuvvetlerini yerleştirmek, barış zamanında kurumları hazırlamak, savaşta ise artışları tespit etmek;
Ordu, deniz kuvvetleri ve ulusal askeri güçlerin tüm branşları için nizamnameler yayımlamak;
Kamu yönetiminin harcamalarını tespit etmek;
Yıllık olarak vergileri ve gümrük resmini saptamak;
Gerekli olduğunda ulusal kredi olarak borç almak;
Vergileri illere taksim etmek;
Kamu fonlarındaki değişimin hesabını incelemek ve onaylamak;
Gümrük kapıları ve vergileri oluşturmak;
Kamu mallarının idaresi, korunması ve temliki için gerekli olan şeyleri yerine getirmek;
Paranın ismini, tipini, standardını, ağırlığı ve değerini saptamak;
En doğru ve uygun ağırlık ve ölçü sistemini kabul etmek;
Sanayinin her türünü teşvik etmek ve önündeki engelleri ortadan kaldırmak;
Monarşinin tümünde kamu eğitim-öğretimi için genel bir plan oluşturmak ve Avusturya prensliğinde eğitim için planlanan şeyleri onamak;
Krallığın sağlık teşkilatı ve polisi için hazırlanan genel düzenlemeleri onaylamak;
Basının politik özgürlüğünü korumak;
Bakanların ve diğer kamu görevlilerinin sorumluluklarını etkinleştirmek;
Anayasanın gerekli gördüğü tüm olay ve eylemlerde rıza göstermek veya kabul etmemek.
Dördüncü Başlık
Kral
I. Bölüm. Kralın ve Otoritesinin Dokunulmazlığı
168. Madde: Kralın şahsı kutsaldır, dokunulmazdır ve sorumluluğu yoktur.
169. Madde: Kral “Katolik Majeste” unvanını kullanacaktır.
170. Madde: Kanunları icra etme erki tamamen krala aittir ve otoritesi, anayasa ve kanunlara uygun olmak koşuluyla, yurtiçinde kamu düzeninin korunmasına ve devlet güvenliğinin sağlanmasına vesile olan her şeye şamildir.
173. Madde: Kral, tahta çıktığında ya da yaşı küçükse krallığın hükümetini uhdesine aldığında Meclisin önünde aşağıdaki yemini eder:
‘Tanrı’nın lütfu ile ve İspanyol Monarşisinin anayasasının izniyle ben … (ismi) İspanya Kralı: Tanrı ve İncil-i Şerif adına yemin ederim ki krallıkta başka hiçbir dine müsaade etmeyerek Papalığa ait Roma Katolik dinini koruyacağıma ve muhafaza edeceğime; İspanyol Monarşisinin kanunlarını ve politik anayasasını savunacağıma ve destekleyeceğime; tüm eylemlerimi Monarşinin iyiliği ve refahına yönlendireceğime; Krallığın her hangi bir parçasından vazgeçmeyeceğime-diğerine yeğ tutmayacağıma, bağışlamayacağıma ve üyelikten çıkarmayacağıma; Meclis tarafından kararlaştırılmayan her hangi bir şeyi yapmayacağıma; hiç kimseyi malından mülkünden yoksun bırakmayacağıma ve yukarıdakilerin hepsinden öte bireylerin şahsi özgürlüklerine ve ulusun politik özgürlüğüne saygılı olacağıma; yemin ettiğim şeylerin ya da bir kısmının aleyhine bir eyleme girdiğimde bana boyun eğilmeyebileceğine ve bu eylemlerin hükümsüz ve batıl olacağına yemin ederim. Tanrım yeminimi tutabilmem için bana yardım etsin ve beni korusun; aksi takdirde, beni hesaba çeksim.’
Beşinci Bölüm
Devlet Bakanları
222. Madde: Yedi tane devlet bakanı olabilir.
226. Madde: Anayasaya ve kanunlara karşı gelen yetkileri dışındaki emirlerinden ve bu tip anayasaya ve kanunlara karşı eylemlerinden Kralın affetmemesi halinde Meclise karşı sorumludurlar.
227. Madde: Devlet bakanları her yıl kamu idaresindeki ilgili departmanların harcamalarını tahmin ederler ve kurallara uygun bir şekilde kendi harcamalarının hesabını verirler.
228. Madde: Bakanların sorumlu tutulabilmesi için Meclisin suçlama nedeninin var olduğuna dair bir karar alması gereklidir.
229. Madde: Bu karar alındıktan sonra devlet bakanları geçici olarak görevden alınabilir ve Meclis konu ile ilgili tüm dokümanları yüksek adalet mahkemesine gönderir. Bu mahkeme vaka ile ilgili bilgi sahibi olur ve kanunlara göre karar verir.
230. Madde: Mahkeme bakanların görev süreleri boyunca aldıkları maaşları devredebilir.
Yedinci Bölüm
Danıştay
231. Madde: Danıştay haklarını tam olarak kullanma ehliyetine sahip vatandaşlardan oluşan 40 üyeden meydana gelir. Vatandaşlık sertifikası alsalar bile yabancılar üye olamazlar.
232. Madde: Danıştay üyelerinin aşağıdaki nitelikleri tam olarak karşılamaları gereklidir: yalnızca dört tanesinin kiliseye ait bilgilere sahip olması ve ayrıcalıklı yeteneklerinin olması; iki tanesinin piskopos olması; yalnızca dört tanesinin iyi meziyetlere ve gerekli bilgilere sahip yüksek rütbelilerden oluşması; geriye kalanların ise zeka ve hünerleri ile ayrıcalıklı bir yere sahip olanlardan ve hükümette ya da kamu yönetiminin önemli branşlarında belirli hizmetlerde bulunanlar arasından seçilmiş olmaları gerekir.
233. Madde: Tüm Danıştay üyeleri Meclisin önermesi üzerine kral tarafından atanırlar.
236. Madde: Danıştay kralın tek konseyidir ve bu nedenle özellikle kanunları red ya da kabul etmek, savaş ilan etmek ve barış anlaşmalarına imza atmak olmak üzere önemli devlet meselelerinde Danıştay’a danışmak durumundadır.
241. Madde: Danıştay üyeleri atandıkları zaman Kraldan önce anayasayı destekleyeceklerine, krala sadık olacaklarına, ulusun çıkarlarını gözeteceklerine ve şahsi çıkarlarını gözetmeyeceklerine yemin ederler.