

Pythagoras (Pisagor) Kimdir?


Pisagor ya da Pythagoras (Yunanca: Πυθαγόρας), MÖ 570 - MÖ 495 yılları arasında yaşamış olan İyonyalı filozof, matematikçi ve Pisagorculuk olarak bilinen akımın kurucusudur.
Pisagor Yunanistanda, Ege Denizinde, Dilek Yarımadasının karşısında bir ada olan Sisam Adasında doğmuştur. Yüzük taşı yapımcısı Mnesarkhosun oğludur. İlk eğitimini doğduğu adada almıştır. Ticaret için babasıyla farklı şehirlere gitmiş, çok fazla yer gezmiştir.
Pisagor, ilk filozof olarak adlandırılan Thalesin öğrencisi olmuştur. Thales, Pisagorun daha iyi gelişmesi için onun Mısıra gitmesini istiyordu çünkü Mısır, dönemin matematikte öncü ülkesiydi. Bu telkinden sonra yurdundan ayrılarak Mısıra göçen Pisagor, Antiphonun Erdemde Sivrilenler Üzerine adlı eserinde söylendiğine göre, Mısır dilini öğrendi. Daha sonra Sisam adasına geri döndüğünde yurdunun tiran Polykratesin baskısı altında olduğunu görünce İtalyanın güneyindeki bir Yunan kenti olan Krotona gitti. Burada efsanevi şarkıcı Orpheusun kurduğu Orfeusçuluğun etkisinde gizli dinsel bir topluluk kurdu. Krotonda kurduğu bu topluluk siyasi bir rol de üstlenmişti. Topluluktakiler kendilerini matematikçiler (mathematikhoi) olarak adlandırıyorlardı. Bunlar okulda yaşıyorlardı ve kişisel hiçbir şeye sahip değillerdi. Ruh Göçü öğretisi etkisinde et yemiyorlardı. Komşu bölgelerde yaşayan öğrencilerin de okula katılmalarına izin veriliyordu. Bu öğrenciler ise dinleyiciler (akousmatikhoi) olarak adlandırılıyordu. Matematikçilerin tersine dinleyicilerin et yemelerine ve kendi eşyalarına sahip olmalarına izin vardı.
Pisagorun hayatı hakkında pek çok şey bilinmemektedir; zira kendisine ait pek fazla metin bulunmamaktadır. Pisagor hakkındaki tüm bildiklerimiz bize başkaları tarafından aktarılmıştır. Yaşamının apaçık görülen gerçekleri bile büyük ölçüde tahminlere dayalıdır. Bununla birlikte kendisine atfedilen fikirlerle birlikte, filozoflar arasında önemli bir ada ulaşmıştır. Onun bu fikirlerin gerçek sahibi olması ya da olmaması önemli değildir; çünkü Pisagorun asıl önemli yanı, felsefeye olan etkileridir.
Pisagor, kendisini filozof, yani bilgeliğin dostu, bilgiyi arayan kişi olarak adlandıran ve tanımlayan ilk kişiydi. Seyyah bir kişiliğe sahip olduğu ve felsefi dünyasını bu seyahatleri sırasında edindiği tecrübe ve bilgi birikiminin üzerine kurduğu iddia edilmektedir. Pisagor, bu düşüncelerini yazıya dökmediği için onun hakkında bildiklerimiz öğrencilerinin yazılarında anlattıklarıyla sınırlıdır.
En iyi bilinen önermesi, kendi adıyla anılan Pisagor önermesidir. Sayıların babası olarak bilinir. Pisagor ve öğrencileri her şeyin matematikle ilgili olduğuna, sayıların nihai gerçek olduğuna, matematik aracılığıyla her şeyin tahmin edilebileceğine ve ölçülebileceğine inanmışlardır.
Pisagorun, Dünyanın gerçekte yuvarlak olduğunu da keşfeden ilk insan olduğu söylenmektedir
Ayrıca lütfen bakınız:
- Pisagor akademisi
- Pisagorun felsefe öğretisi nedir?
- Pisagorun rejim modeli
- Pisagorcu sayı kuramı
- Sayısal uyumlar, yıldızlar ve elementler
- Pisagorun bilim ve sanata katkıları nelerdir?
- Pisagor ve Pisagorculuk nedir?
- Pisagor ezoterizmi nedir?
Hazırlayan: Sosyolog Ömer YILDIRIM