sosyalist isci www.sosyalistisci.org SAYI: 262
28 Ekim 2006
1.50 YTL
Irak’ta 650,000 insaný öldürdüler
SAVAÞA HAYIR! Bush, Irak’a kitle imha silahlarýný bulmak için girmiþti. 2003 yýlýndan beri süren iþgalin sonucunda Irak’ta tek bir kitle imha silahý bulunamadý. Ama iþgal 650 bin Iraklýyý öldürdü. Afganistan’la baþlayan,
Irak ve Lübnan’la devam eden iþgal politikalarýnýn hedefinde bu kez de Ýran var. ABD’nin savaþ þahinleri þimdi de gözlerini Ýran’a diktiler. Irak iþgalinden önce söylenen yalanlarýn aynýlarýný tekrar etmeye baþladýlar.
Bu kez iþleri her zamankinden zor. NATO kuvvetleri Afganistan’da denetimi elinden kaçýrdý. Bush bile Irak iþgalini Vietnam savaþýna benzetmeye baþladý. Ýþgale karþý küresel direniþ ve ABD’de savaþ karþýtý
muhalefet ABD egemen sýnýfýnýn bölünmesine neden oldu. Bugün daha güçlü bir sesle savaþa karþý çýkmamýz gerekiyor. Yalancýlar ve canilerden hesap sorana kadar, ara vermeksizin, “Savaþa hayýr!”
antikapitalist sosyalist iþçi’nin ekidir sosyalist iþçi ile birlikte isteyin
Macaristan 1956
Stalinizmi yenen devrim Günümüz ve 50 yýl öncesi sayfa: 8
Milliyetçiler ve vatan hainleri Orhan Pamuk ve taraf tutmak Roni Margulies
sayfa: 6-7 Bush Irak ile Vietnam savaþlarý arasýndaki benzerliði kabul etti sayfa: 9
HABERLER
2z sosyalist iþçiz sayý: 262 KÝM NE DEDÝ?
“
"Ýlk kez Türkiye'nin bir belediye baþkaný bir Avrupa platformunda, 'Güneydoðu Anadolu'nun, Batman'ýn petrol zenginlikleri ve hidro enerji kaynaklarý oradaki yerel yönetimin kontrolünde olmalý ve yerel yönetim, oranýn kaynaklarýný kendisi kullanmalýdýr' diye bir açýklama yaptý. Bir kez daha ortaya çýkmýþtýr ki, daðdaki teröristle kentteki siyasetçi ayný siyasi projenin etrafýnda çalýþmaktadýr" Deniz Baykal, CHP Genel Baþkaný, Diyarbakýr Belediye Baþkaný Osman Baydemir'in bir açýklamasý üzerine.
Edip Baþer görevden alýnmalý A
KP hükümetince terörle mücadele koordinatörlüðüne atanan Orgeneral Edip Baþer, bütün askerler gibi konuþmaya ne kadar meraklý olduðunu gösterdi. Avrasya Stratejik Araþtýrmalar Merkezi'nin Ýstanbul'da düzenlediði toplantýda konuþan Edip Baþer ne kadar demokratik ve "erkek" olduðunu da gösterdi. Konuþmasýnda, kendi görevinin PKK ile yurt dýþýnda mücadele etmek olduðunu vurgulayan emekli general, Türkiye içinde terörle mücadelenin Türkiye'nin kendi denetiminde olduðunu söyleyerek, dinleyenlerin "haydi yaa" demelerine neden olacak tespitlerde bulundu. ABD'nin terörle mücadele
için özel temsilci atamasýný kabul etmek zorunda kalanlarýn, ikide bir de "kendi terörümüzü kendimiz hallederiz" demeleri oldukça komik. Özellikle Kürt hareketinin son haftalarda ilan ettiði ateþkes sürecinin önemini koruduðu bir dönemde, dönemin önemini kavramayan, konuþmaya ve politikaya þiddetle merak duyan bu türden askerlerin panellerde konuþmalarý, ateþkes sürecine zarar vermekten baþka hiçbir iþe yaramaz. Edip Baþer'in ayný toplantýda, Diyarbakýr Belediye Baþkaný Osman Baydemir'le ilgili sözleri ise kabul edilemez. Osman Baydemir'in yer altý kaynaklarýný deðerlendirme sorumluluðunun belediyeye devredilmesi
önerisini, "Batman petrollerini bize verin" þeklinde yorumlayan Baþer, konuþmasýnda haddi olmayan bir biçimde, "Bu benim þahsi görüþümdür ancak ben olsam o belediye baþkanýný görevden alýrdým" dedi. Askerlerin ve devlet görevlilerinin þahsi görüþlerini bildirmelerine artýk bir son verilmeli. Atanmýþlarýn seçilmiþleri aralýksýz bir biçimde tehdit etmelerine bir son verilmeli. Baþer, lüzumsuz bir görev için hükümet tarafýndan atanan emekli bir askerdir, o kadar. Osman Baydemir ise Diyarbakýr halkýnýn oylarýnýn ezici çoðunluðuyla seçilen Büyükþehir Belediye Baþkanýdýr. Baydemir'e akýl vere-
cek en son insan Baþer'dir. Edip Baþer hýzla görevden alýnmalýdýr. Ateþkes sürecini zora sokan her adým teþhir edilmelidir. Demokrasinin sýnýrlarýný daraltan asker ve bürokrat konuþmalarýna bir son verilmelidir.
RTÜK Fransýz mallarýný boykot çaðrýsý yaptý
Sana ne oluyor RTÜK? "Daðdan inin, ovada siyaset yapýn. Çiçekler açsýn, böcekler dolaþsýn. Bunlar güzel þeyler ama Türkiye'nin bir gerçeði var. Arkamýzda 30 bin vatandaþýmýz var." Deniz Baykal, CHP Genel Baþkaný, Mehmet Aðar’a karþý konuþmasýndan
”
2749 Irak’ta ölen Amerikalý asker sayýsý
sosyalist iþçi’ye internet üzerinden ulaþmak için:
www.sosyalistisci.org
Fransa'da kabul edilen Soykýrýmý Ýnkar Yasasý çok sayýda garip tepkiye neden olurken, en garip tepki RTÜK'ten geldi. Radyo Televizyon Üst Kurulu yöneticileri bir öfke seline kapýlarak, radyo ve televizyonlara Fransýz kaynaklý medya ürünlerini yayýnlamama tavsiyesinde bulundu. Fransa'da yasanýn geçmesi, Türkiye'de devlet yöneticilerinin ve bir dizi kurumun ne kadar seviyesiz olduðunu zaten gösterdi. RTÜK ise bu konuda, týpký sansür konusunda da olduðu gibi bayraðý kimseye býrakmadý.
Öncelikle, RTÜK gibi bir kuruluþ, kendinde böyle bir hakký nereden buluyor? Fransýz kaynaklý medya ürünlerinin yayýnlanýp yayýnlanmamasýna nasýl karýþabiliyor? RTÜK'ün sergilediði bu cüretin þüphesiz ki milliyetçilikle çok sýký bir baðý var. Fransa'nýn yasayý geçirmesiyle yukarýdan aþaðýya medya araçlarýyla öyle bir milliyetçi abartmayla karþýlaþtýk ki, RTÜK böyle saçma sapan bir tavsiyede bulunabilmeyi çok doðal görüyor olmalý. Nasýlsa herkes Fransýz düþmaný! Nasýlsa herkes Fransýz mallarýna düþman!
Asgari ücretli aç Türk-Ýþ’in son yaptýðý bir araþtýrmaya göre yoksulluk sýnýrý 934 YTL olarak saptandý. Bu durumda asgari ücret ancak 19 gün beslenmeye olanak veriyor. geriye kalan 11 gün ise açlýk var. Beslenildiði söylenen 19 gün de ise söz konusu olan aslýnda yoksulluk. Türk Ýþ araþtýrmasýna göre 4 kiþilik bir ailenin zorunlu gýda harcamasý 593 YTL’yi buluyor. Zorunlu gýda harcamasý bu ay geçen aya göre yüzde 1.66 artmýþ durumda. Ayný araþtýrmaya göre geçen yýla göre bu sene sadece gýda için 51, temel ihtiyaçlar için ise 165 YTL daha fazla harcamak gerekir. Oysa asgari ücret artýþý
bir yýl için 30 YTL idi. Türk Ýþ araþtýrmasý geçtiðimiz bir yýl içinde yüzde 12.91 artmýþ. Bu arada önü müzdeki günlerde 2007’nin asgari ücretini tesbit edecek olan Asgari Ücret Komisyonu toplanýyor. Türk Ýþ bu komisyonda var. Asgari Ücret Komisyonu her sene toplanarak yeni asgari ücreti tesbit ediyor, kýsa bir tartýþm aoluyor ve sonra komik bir artýþla yeni asgari ücret yürürlüðe giriyor. Sendiklar asgari ücret için mücadele etmeden, hiç deðilse asgari ücret üzerindeki vergilerin kalkmasý için mücadele etmediði sürece Türkiye iþçi sýnýfýný örgütlenme yeteneði artmayacak
Öyleyse çorbada benim de tuzum olsun! Milliyetçilikten gözü kararanlar en baþta þu gerçeði gizliyorlar. Catherine Denavue, Gerard Depardýu, Alain Delon gibi sanatçýlarýn filminin Fransa'da meclisin çýkarttýðý yasayla ilgisi nedir? Catherine Denavue geçtiðimiz yýllarda Türkiye'de düzenlenen film festivallerinde baþarý ödülü verilmiþti. En iyisi o ödülü geri almak deðil mi? Üstelik, RTÜK'ün bu tavsiyesinde baþka saçmalýklar da var. "Fransýz kaynaklý" ne demek? Örneðin, Fransa'da üretilen
ama Ýngilizce söylenen bir þarký Türkiye radyolararýnda çalýlanabilir mi? Ya da Fransa'da hazýrlanan ve Fransa'nýn çýkardýðý soykýrým yasasýný kýnayan bir oyun Türkiye'de radyolarda yayýnlanabilir mi? Kýsacasý, RTÜK bir tek sen eksiktin. Milliyetçi çorbada artýk senin de tuzun var.
Türk-ÝÝþ yöneticileri daha çok CHP’li Türk-Ýþ’e baðlý 33 sendikanýn 4.500 yöneticisi arasýnda yapýlan bir araþtýrmaya göre Türk Ýþ yöneticilerinin yüzde 21.39’u CHP’li. CHP’yi yüzde 17.3 ile AKP izliyor. Türk-Ýþ yöneticilerinin
ýsýnma Küresel
biliriz? Ne yapa
yüzde 17.1’i ise siyasi olarak MHP’yi tercih ederken yüzde 5.7’si DYP’yi, yüzde 3.2’si ANAP’ý, yüzde yarýmý ise DSP’yi tercih ediyor. Türk Ýþ yöneticilerinin yüzde 8.6’sý ise diðer partileri tercih ediyor.
ÇIKTI
Biri bizi "týk"lýyor
Ýnternete göz altý Devletin, telefon konuþmalarýmýza, cep telefonlarýna, ev telefonlarýna müdahale ettiði ve konuþmalarýmýzý dinlediði zaman zaman açýða çýkan skandallar olarak hafýzalarýmýzda. Hatta bu skandallara, "Telekulak" adý verilmiþ ve devletin böyle bir müdahaleye hakký olmadýðý, sivil yaþama bu müdahalenin yasa dýþý olduðu tekrar tekrar hatýrlatýlmýþtý. Devlet þimdi yeniden iþ baþýnda. Geçtiðimiz hafta, Emniyet Müdürlüðü Ýstihbarat Daire Baþkanlýðýnýn, internet servis saðlayýcý firmalardan kullanýcýlarýn ayrýntýlý bilgilerini istediði anlaþýldý. Emniyet genel müdürlüðü hiçbir yetkisi olmamasýna raðmen, vatandaþlarýn internet iþlemlerine dair bilgileri istemesi tümüyle yasa dýþýdýr. Polis, tüm Türkiye'deki internet kullanýcýlarýnýn baðlandýklarý IP adreslerini, IP adreslerine baðlanan kullanýcýlarýn kim olduklarýný, IP adresleri üzerinden gerçekleþen canlý baðlantý bilgilerini ve kim kiminle ne zaman mesajlaþtý gibi bilgileri bir yazý ile, internet servis saðlayýcýlarýndan istedi. Bu türden özel bilgileri polisin istemeye hakký yoktur. Polis, bu konuda yetkili kurum deðildir. Özel yazýþmalar ancak mahkeme kararýyla istenebilir. Ýsteyebilecek olan kuruluþ ise Telekomünikasyon Ýletiþim Baþkanlýðý'dýr. Polisin, bu süreçle hiçbir ilgisi yoktur. Bizler, internet üzerinden yaptýðýmýz hiçbir iletiþimin hiçbir kurum tarafýndan izlenmesini istemiyorken, polisin hiçbir yetkisi, hakký olmadan interneti göz altýna almasýna izin veremeyiz.
26
Kasým - Ýzmir arkan Doðan T
sosyalist iþçi satýcýlarýndan alabilirsiniz
Genel Saðlýk Sigortasýna ve Aile Hekimliði’ne karþý miting
sayý: 262 z sosyalist iþçi z
Afganistan’dan geri çekilmenin samaný geldi
BAÞYAZI
Ýçinde Türk birlikleri de olan Afganistan’daki NATO gücünün komutanlarý artýk durumu idare edemediklerini açýkça söylüyorlar. Kýsa süre önce NATO biriliklerinin sayýsýnýn arttýrýlmasý gerektiðini söyleyen Afganistan NATP güçleri komutanlýðý bu çaðrýsýna hiçbir ülkeden olumlu cevap alamadý. Ýþgal öncesinin yönetimi olan Taliban’ýn birçok uygulamasýný ortadan kaldýracaðýný söyleyen iþgalcilerin bir iddialarý da Afgan kadýnýnýn özgürleþeceði idi. Ne var iþgalden bu yana Afgan kadýnlarýnýn yaþam ýnda hiç bir deðiþiklik olmadý. Dün olduðu gibi bugün de Afgan kadýnlar örtünmek zorunda, Eðitimden ve çalýþma hakkýndan yoksun Afganistan’daki NATO güçleri iþgalcidir ve bunedenle derhal çekilmelidir. Türk birliði de iþgalci NATO ordusunun bir parçasýdýr ve derhal geri çekilmelidir.
Ateþkesin yarattýðý fýrsat kaçýrýlmamalý Bir süre önce tek taraflýolarak ilan edilen ateþkes Kürt sorununun çözülmesinde önemli bir adým. Kürt sorununun çözülmesi sadece Kürtler için deðil Kürt olmayanlar için de gerekli. Sorunun çözülmesi için ateþkesi tamamlayýcý tartýþmalar fakat daha önemlisi adýmlar gerekli. ÞÝmdiye kadar bu doðrultuda adýmlar olmadý. Tek çýkýþ Susurlukcu Mehmet Aðar’dan geldi. O da bir taraftan politikacýlarýn, diðer taraftan da generallerin saldýrýsýna uðradý. Aðar’ýn samimiyeti ise çok kuþkulu. Perihan Maden’in dediði gibi “kekliði düz ovada avlarlar” türküsü mü acaba Aðar’ý etkiledi?
DSÝP ne için mücadele ediyor? Doðan TARKAN
Politik Ýslam ve sol politikalar Türkiye solunun politik Ýslam korkusu giderek hareketi bölen, harekete aðýr kayýplar verdiren bir noktaya ulaþýyor. Kimi sol gruplarýn Ýstanbul Barosu seçimlerinde politik Ýslam korkusu ile Kemalistlere oy vermesi ya da içinde yer aldýklarý listenin çalýþmasýna olanak tanýmamalarý Ýslam korkusunun ulaþtýðý noktayý gösteriyor. Bu sol gruplarýn sayesinde Kemalistler bir kez daha seçimleri kazandý. Ýslam korkusu ile milliyetçilik el ele gidiyor. Siyam ikizleri gibi birbirlerinden ayrýlamýyorlar. Ermeni sorununda inkar tutumu alanlar, Orhan Pamuk’a da, türbana da karþý çýkýyorlar. Çünkü hepsi aslýnda askeri cephede asgari birliði saðlamýþ durumdalar. Orta sayfalardaki Roni Margulies’in yazýsý bu açýdan çok yararlý.
Sað oylar kime gidiyor? Baykal “saðcýlar artýk bize geliyor” diyor. ne baþarý! Sosyal demokrat CHP sonunda saðcýlarý kendisine çekmeyebaþladý. Yoksa saðcý seçmen mi CHP’yi kendisine çekti? Bugün artýk CHP ile Milliyetçi Hareket partisi arasýnda ki ayrým çok incelmiþ durumdadýr. Baykal’ýn iddiasýna raðmen bir avuç kalmýþ olan CHP oylarýhala solculardýr. Þimdi görev bu seçmenlere gerçek bir sol alternatif sunmaktýr.
sosyalist iþçi
3
Devrimci Sosyalist Ýþçi Partisi’nin çok üyesi yok ama çok aktif bir aktivist grubu var. savaþa karþýmücadelede, sendikalarýn ve meslek örgütlerinin kampanyalarýnda daima hareketin en büyük güçlere ulaþmasý için çalýþýyoruz. Biz buna önce hareketin inþasý diyoruz. Ýstar savaþ karþýtý, ister yeni liberalizm karþýtý, isterse küresel ýsýnma karþýtýhareket olsun öncelik kampanyanýn, eylemin büyükolmasý için çalýþmaktýr. DSÝP’liler 5 Eylül’de Ankara’da yapýlan tezkereye hayýr mitingi öncesinde bütün güçleri ile Küresel BAK için çalýþtýlar. BAK kortejinin büyümesi için çabaladýlar. Diðer BAK kampanyalarýnda ve yürüyüþlerinde de ayný politikayý izlediler. Küresel ýsýnmaya karþý geçen sene 3 Aralýk’ta yapýlan yürüyüþler ve bu sene 4 Kasým mitingi içinde önce mitingin büyükolmasý sonra Küresel Eylem Grubu’nun büyük olmasý için çabalýyoruz. GSS’ye karþý kampanyada ya da Barýþarock’da bizim için önemli olan öncelikle eylemin güclenmesidir. Biz laf deðil iþ yapmayý tercihediyoruz. Süslü açýklamalr ve deklerasyonlar, basýn açýklamlarý yerine kitlesel mücadeleyi tercih ediyoruz.
Bir yandan inasanlarý DSÝP’in devrimci fikirlerine kazanmaya çalýþýrken diðer yandan da hareketin daralmayýp tam tersine geniþlemesi için çalýþýyoruz. Bizce savaþ karþýtý hareketin temellerinde antiemperyalizm olduðu için güçlü. Küresel adalet hareketi temellerinde antikapitalizm olduðu için güçlü ve bütün buhareketlerin içinde iþçi sýnýfý daha güçlü bir biçimde yer alýrsa iþte o zaman çok daha güçlü olunacak. DSÝP savaþ karþýtý hareketin bugün belirleyiciolduðunu düþünüyor ve bu nedenle tüm faaliyetlerini onunla sýnýrlamýyor ama antiemperyalist savaþ karþýtlýðýný öne çýkarýyor. Çünkü emperyalizmin Ortadoðu’da yenilmesi bütün dünyada hareketin önünü açacak. DSÝP kendisini uluslararasý antikapiatalist hareketin kopmaz bir parçasý olarak görüyor. Bu nedenle “biz antikapitalistiz” sloganýný öne çýkarýyor. Ama bu slogan açýkki DSÝP’in tekelinde deðil. Bütün antikapitalistlere ait. DSÝP’in enternasyonalizmi ne kaðýt üzerinde ne de dayanýþmacýlýla sýnýrlý. Biz Uluslararasý Sosyalizm Akýmý’nýn bir parçasýyýz. Gerek düþüncelerimiz gerekse de faaliyetlerimiz bu Akým’ýn diðer örgütlenmeleri ile baðlýdýr. Milliyetçiler uluslararasýbirlikleri küçümserler biz de milliyetçileri
küçümseriz. DSÝP milliyetçiliðin her türüne, her ifadesine karþýdýr. Hiç bir milliyetçi, yurtsever çýkýþýn yanýnda yer almaz. Ama ezilen ulusun milliyetçiliðininiilerici yanaý ile ezen ulusun milliyetçiliði ve yurtseverliði arasýnda da uçurum olduðuna inanýr. DSÝP kadýnlara saflarýnda en önde yer verir. Kota uygulamaz çünkü kadýnlar kota olmadan da DSÝP’in bütün organlarýnda yer alýrlar, çok zaman çoðunlukturlar. Cinsiyetçiliðin hiçbir türüne saflarýnda ve çevresinde izin vermez. DSÝP kadýnlarýn kurtuluþu olmadan sosyalizm olmaz diye saptar. DSÝP kendisini siyasi partiler yasasýnýn bunaltýcý kurallarýile sýnýrlamaz. Aktivist demokrasisine sahiptir. Faaliyet içind eyer alanlar geleceðin faaliyetlerini belirler. Bütün üyelerin Partinin resmi yöneticileri kadar söz hakký vardýr. DSÝP tartýþmaya, terorik ve siyasal tartýþmaya önem verir. partinin birliðinin tartýþma ile saðlanacaðýna inanýr. Parti birliði gönüllü bir birliktir. DSÝP birlikte kampanya yaptýðý bütün aktivistlerle birleþmek, siyasal faaliyetin her alanýnda yan yana olmak ister. Bize katýlýn. Birlikte yeni bir parti, yeni bir dünya kuralým. Özgür bir dünya!
“Baþka bir dünya için” antikapitalist hareket - yeni sol z savaþý durdurmak için z antikapitalist hareket ve kültür z kapitalistlerin eli eðitimin cebinde z kapitalizm ve cinsel ayrýmcýlýk z kapitalizm dünyamýzý nasýl mahvediyor? z baþka bir dünya derken... z küresel dünyada milliyetçi kalmak zözgür yazýlým
antikapitalist forum 1-2-3 Aralýk, Ankara
Yer: Taksav: Atatürk Bulvarý, No: 127, Kat: 10, Bakanlýklar - Ankara 884 21 22 . 0505-703 47 43 . 0543-4 417 36 17 ayrýntýlý bilgi için: 0535-8 Düzenleyen: DSÝP Ankara Ýl örgütü
4z sosyalist iþçiz sayý: 262 Aptal beyaz katiller "Irak'ta kitle imha silahý var." -"Saddam Hüseyin'in nükleer bir silaha sahip olduðundan sadece, Tanrý korusun, bu silahý kullandýðý zaman tam olarak emin olabiliriz." (Bush, 12 Eylül 2002'de Birleþmiþ Milletler Genel Kurulu'nda) -"Esas savaþ operasyonlarý bitti". (Bush, 1 Mayýs 2003, Abraham Lincoln Uçak gemisinin güvertesinde ABD'nin Irak savaþýnýn bittiðini açýklýyor) -"Irak'ýn elinde, biyolojik madde üreten mobil fabrikalardan en az yedi tane olduðunu biliyoruz. Kamyonlara monte edilmiþ olanlarýn her birinin en az iki veya üç treyleri var." Dýþiþleri Bakaný Colin Powell, 5 Þubat 2003, Birleþmiþ Milletler Güvenlik Konseyi'nde yaptýðý konuþmada) -"11 Eylül olur olmaz, ben ve arkadaþlarým sorumlunun El Kaide olduðunu hemen anladýk, bu onlarýn iþiydi. Ertesi gün, baþkan bizi kabul ettiðinde ise bizi dinleyerek Irak'a karþý kanýtlar ortaya çýkarmamýzý istedi. Çünkü bu yönetim, daha baþa gelmeden Irak'a bir þeyler yapmayý kafaya koymuþtu. Baþkan bize sadece 'Irak, Saddam, bana hemen bir þeyler bulun' dedi." (Richard Clarke, Bush'un 11 Eylül olaylarý sýrasýndaki terör danýþmaný) -"Biz iþkence yapmýyoruz." (Bush, 2005) -"Amerika birleþip kenetleniyor". (Bush) -"Afganistan halkýný Taliban zulmünden kurtarmaya çalýþýyoruz". (Bush) Bush'un savaþ yalanlarýný sýralamaya için bir gazetenin sayfalarý yetersiz kalýr. Neredeyse, aðzýný açtýðý her seferinde bir yalan söylüyor. Bu yalanlarý pervasýzca, dünyanýn gözünün içine baka baka söylüyor. Bush'un, artýk boþuna çabaladýðýný biliyoruz. Çünkü ortada hiçbir yalanýn gizleyemeyeceði bir gerçek var. ABD iþgalinin sonucunda Irak'ta 650 bin kiþi öldü. Gözü dönmüþ ABD neoconlarý, kitle imha silahý bulmak, özgürlük, demokrasi ve refah taþýmak için Irak'a girdiklerini iddia etmiþlerdi. Irak'ta sadece kan döktüler, iþkence yaptýlar, kimyasal silah kullandýlar. 650 bin insaný öldürdüler. Ve bundan kaçamayacaklar. Küresel savaþ karþýtý hareket ve Irak direniþi, ABD egemenlerinin savaþ gerekçelerinin yalan olduðunu tek tek teþhir etti. Bush, küresel bir maskara oldu. ABD halký, artýk Bush'a inanmýyor. ABD ordusu Irak'ta cinayetlerine devam ederken, ayný anda bataða daha fazla saplanýyor. Bugün, savaþ karþýtlarý her türlü þüpheden uzak durmak zorunda. Ne direniþin ahlakýný tartýþmak ne de savaþýn küresel merkezi politik gündem olduðunu tartýþmak doðru. Ortada öyle büyük bir ahlaksýzlýk var ki, ahlaksýzca ortaya atýlan yalanlarýn sonucunda iþlenmiþ öylesine büyük bir cinayet var ki, tartýþmak gerekmiyor. Savaþa karþý sistematik ve uzun süreli kampanyalar yapmak, bugün her zamankinden çok daha önemli.
3 yýllýk iþgalde 650 bin kiþi öldü
ABD çýkmazda 7
Kasým'da ABD'de Senato ve Temsilciler Meclisi seçimleri yapýlacak. Olaðanüstü bir deðiþiklik olmazsa, Bush'un Cumhuriyetçi partisi her iki meclisteki çoðunluðunu kaybedecek. ABD'de son bir yýldýr Bush'un politikalarýný onaylamayanlarýn oraný yüzde 60 civarýnda. Bu neredeyse deðiþmeyen bir oran. Þimdi, her iki mecliste çoðunluðu kaybetmiþ olan Bush'un, iþgal politikalarýnýn bu durumdan nasýl etkileneceði çok önemli. Yüzde 60'lýk istikrarlý bir tepki, Bush'un üzerinde yükseldiði toplumsal zeminin çöktüðünü gösterir. Her iki meclisteki çoðunluðunu yitirmesi ise, özellikle ABD dýþ politikasýnda oluþmaya baþlayan çatlaklarý daha da derinleþtirir. Bu, Demokrat Parti'nin iþgal karþýtý olduðu anlamýna gelmez. ABD'nin "Yeni bir Amerikan Yüzyýlý Projesi"nin kadük olmasý anlamýna gelir.
Dünyanýn en büyük silahlý gücü
ABD, tüm emperyalist ülkeler arsýnda, askeri gücü kýyas kabul etmez bir þekilde önde olan ülke. "United States Department of Defence"ýn 2002 yýlý için verdiði kaynaklara göre, dünyada askeri gücü temsil eden
ülkelerin ilk 25'inin toplam askeri bütçesi 800 milyar dolar civarýndadýr. Bu miktarýn yarýsý, yani 400 milyar dolarý ABD askeri bütçesini, geri kalan 400 milyar dolarý da diðer 24 ülkenin toplam askeri bütçesini oluþturmaktadýr. 2006 yýlýnda, oranlarda bir deðiþme olmadý. Sadece askeri yatýrýmlar arttý. ABD, gerçekten de askeri bir dev. Ama bu gerçek, ABD'nin sýkýþtýðý, askeri gücünün durdurulduðu gerçeðini gizleyemiyor. Sosyalist Ýþçi gazetesinin çok uzun bir süredir ýsrarla vurguladýðý gibi, ABD egemen sýnýfý içinde derin bir çatlak var. Egemen sýnýf bölünmüþken, ABD halklarý arasýnda, çok yüksek bir Bush ve savaþ karþýtlýðý geliþiyor. Eðer Bush'un partisi seçimleri kaybederse, ABD egemen sýnýfý arasýndaki çatlak daha da derinleþecek. Bush kendisine bir çok açýdan karþý, hatta düþman olan bir çoðunlukla karar almak zorun-
da kalacak. ABD'de Kongrenin baþkaný görevden alma yeteneðinin de olmasý, 7 Kasým'dan sonra ABD iç siyasetinin komik bir it dalaþýna dönüþeceðine kesin gözüyle bakabiliriz. Bush ve ekibinin bu kadar köþeye sýkýþmasýnda ABD ekonomisinin durumu, ABD'nin iþgal politikalarý ve gerekçelerinin iflas etmesi ve neoconlarýn arka arkaya bulaþtýklarý rezalet ve skandallar etkili oldu.
Afganistan, Lübnan
11 Eylül'den hemen sonra hýrsla Afganistan'a saldýran ABD, dört yýl sonra kendisi açýsýndan ürkütücü bir manzarayla karþý karþýya. Afganistan'da iþgali yöneten Ýngiliz kuvvet komutanlarý, durum biraz daha böyle giderse, halkýn büyük çoðunluðunun Taliban saflarýna kayacaðýný açýkladý. Özetle, ABD ve müttefikleri, Afganistan'da maðlubiyetin sýnýrýndalar. Lübnan'da ise ABD'nin uç karakolu görevini yapan Ýsrail, Hizbullah
karþýsýnda ne yapacaðýný þaþýrdý. Tarýk Ali'nin dediði gibi, Ortadoðu halklarýnýn iþgal edilmeyi pek de sevmediklerini, Washington bir türlü anlayabilmiþ deðil.
Irak rezaleti
Irak, ABD emperyalizmi ve Bush açýsýndan tam bir rezalet. Çok kanlý bir rezalet. ABD'nin Irak’a kitle imha silahlarý bulmak için girdiðini, iþgalin en temel iddiasýnýn bu olduðunu kimse unutmuþ deðil. Ne yazýk ki bugünlerde, iþgalle birlikte 650 bin Iraklýnýn, neredeyse 2003 yýlýndan beri her 40 Iraklýdan birisinin öldüðü kesinleþti. Irak iþgali, 21. yüzyýlýn en büyük ve en kitlesel cinayeti. Üstelik, ABD Irak'ta çok zor durumda. Ýþgal sonucunda oluþan hükümet bile, ABD'nin saldýrýlarýný durdurmasýný talep etti. Bush, nihayet Irak'ta "iþlerin iyi gitmediðini" ilan etti. ABD politikasýnýn etkili isimlerinden Brezinski Irak'ta durumun Vietnam'dan beter olduðunu itiraf etmek zorunda kaldý.
2 trilyon dolar ABD’nin Irak’ta sürdürdüðü savaþýn toplam maliyeti hýzla yükseliyor. Yapýlan bir hesaba göre sxavaþýn bilançosu yakýnda 2 trilyon dolara yani 2,000,000,000,000 dolara ulaþacak. Bu dünyada günde 1 dolarýn altýnda bir gelirle yaþamak zorunda olan 1 milyar insana bir yýl için
2’þer bin dolar vermek anlamýna geliyor. Ya da baþka bir hesapla dünyada yaþayan herkese 330 dolar verilebilmesi anlamýna geliyor. Irak savaþýnýn þimdiye kadar 650 bin insanýn yaþamýna mâl olduðunu da hesaplarsak savaþ insanlýk için sadece yýkým!
Baþka rezaletler
Yalanlara dayalý olarak baþlatýlan iþgalin rezaletlerine, Bsuh ekibini siyasi skandallarý eklendi. Bush'un en yakýnlarý, Cumhuriyetçi Parti'nin Meclis Baþkaný yolsuzluk suçlamalarý istifa etmek zorunda kaldý. Rüþvet skandallarý, gizli bilgilerin sýzdýrýlmasý sonucunda istifa eden FBI yetkilileri gibi sayýsýz skandal ABD'nin küresel hegemonya adýmlarýný daha titrek atmasý için iyi bir fýrsat sunuyor bize.
Küresel direniþe devam
ABD'nin hali pür meali küresel direniþ için çok önemli imkanlar yaratýyor. Afganistan, Irak direnmeye devam ediyor. Latin Amerika direnmeye devam ediyor. ABD yöneticilerini "Vietnam sendromu" paniði sarmýþ vaziyette. ABD'de savaþ karþýtlarý 17 Mart'ta büyük bir gösteri için çaðrý yaptýlar. Bugün, sokaklara çýkmaya her zamankinden daha çok ihtiyacýmýz var. Bugün sokaklara çýkmak ve savaþ karþýtý hareketin bayraðýný tüm toplumu saracak sosyal bir güce dönüþtürmeye her zamankinden daha çok ihtiyacýmýz var. Afganistan'da ölen 10 bin kiþiyi, Irak'ta ölen 650 bin kiþiyi unutmayacaðýz ve savaþ suçlularýna dünyayý dar edeceðiz. Þenol KARAKAÞ
DÜNYA
sayý: 262 z sosyalist iþçi z
5
YORUM Avrupa’da Ýslam korkusu Bütün Avrupa!da, Moskova’dab Londra’ya, Paris’e kadar bir Ýslam korkusu var. Ýngiltere’de Ýþçi Partili Bakan Jack Straw aniden Müslüman kadýnlarýn yüzlerini örtmemeleri gerektiðini, kendisini böyle bir kadýnla karþýlaþtýðýnda çok rahatsýz hissettiðini açýkladý. Baþbakan Blair derhal bakanýný destekledi ve türbanýn ayrýmcýlýðý simgelediðini söyledi. Ýngiliz Ýþçi Partisinin Ýslam’a karþý tutumu liberal. Bir de Papa’nýn tutumu var. papa Benedict Ýslam’ý vahþi, saldýrgan bir din olarak tanýmladý. Ardýndan Bush’un konuþmalarýgeliyor. Danimarka’daki karikatür krizini de unutmamak gereekir. Ýtalya’da bir baþka liberal “solcu”, Baþbakan Romano Prodi türban konusunda Blair’i destekleyen bir konuþma yaptý. Bu arada Ýngiltere’de Bakan Straw’un konuþmasýndan sonra türbanlýkadýnlara saldýrýlar arttý. Ýngitere’nin çok satan gazetlerinden Daily Express ise birinci sayfasýna türbanlý bir kadýn rsmi koyarak altýna büyük harflerle “yasaklayýn” yazmak istedi ama gazetenin sendikalý gazeyecileri bu sayfanýn basýlmasýný engellediler. Ýngiltere’de Müslümanlara karþý yoðun bir polis baskýsý da var. Çok sayýda Müslüman genç nedensiz bir biçimde göz altýna alýnýyor ve sorgulanýyorlar. Ýþçi Partisi’nin Ýslam korkusu yaymasýndan en çok yabancý düþmanlýðý temelinde faaliyet sürdüren faþistler yararlanýyor.
Fransa Bu ülkede havaalanýnda çalýþan 4 müslüman iþçi “güvensiz” bulunduklarý için iþten atýldýlar. Ýþçiler saðcý Philippe de Villiers’in havaalanlarýna Müslümanlar sýzýyor diye þikayette bulunmasýnýn üzerine iþten çýkarýldýlar. De Villiers’in partisine çok yakýn olan bir polis sendikasý paris’in mahallelerinde ayaklanmaya hazýr bekleyen Müslümanlarla savaþmak için daha fazla silah talep etti. Fransa’da Ýslam korkusu politikada daima önemli bir yer tutmuþtur. Sað ve sol partiler okullarda türbanýn yasaklanmasý için birlikte oy vermiþlerdi. Merkez saðýn adayý sarkozy anti Ýslam politikalarýnýn kendisine oy getireceðine inanýyor.
Almanya Yeni faþist ULusal Demokratik Parti (NDP) Eylül ayýnda Doðu Alman eyaleti Mecklenburg’da tarihinin en büyük baþarýsýný elde etti ve eyalet parlamentosuna girdi. Bu seçimden bir kaç hafta sonra Baþbakan Angela Merkel’in partisi Hristiyan Demokrat Parti lideri Ronald Pofalla “bugün dini nedenli þiddet bütünüyle Müslümanlardan gelmektedir” diye yazdý. Bu sene baþýnda 16 Alman eyaletinin 8’i okullarda türbaný yasakladý.
Belçika Ekim ayýnda aþýrýsaðcý Velaams Belang Antwerp kentinin yönetimini neredeyse kazanýyordu. Oylarýn %33.5’ini alan partinin propagandasý açýkça islam karþýtlýðýydý. Sosyalistler %35 aldýlar.
Rusya Giderek güçlenen Nazi ve aþýrý sað partiler göçmenlere karþý politikalarý ile Putin’in desteðini alýyorlar. Gürcistandaki casus skandalýndan arkasýndan Gürcülerin yýðýnsal olarak sýnýrdýþý edilmesinden sonra Putin Rularýn Müslümanlar tarafýndan “terörize” edildiklerini söyledi. Artýk Ýslam korkusu Avrupa’da anti Semitizmin yerini almýþ durumda. Ýngiltere’nin Avrupa Parlamentosundaki temsilcilerinden Glyn Ford yeni faþizmin yükseliþini anlattýðý kitabýnda “Avrupa aþýrý sað partiler merkezi oluþturmaya baþladýlar. Ýslam korkusu günün konusu haline getirildi” diye yazýyor.
Yunanistan
Öðretmen grevi altýncý haftasýnda Geçen hafta Yunanistan ilk okul öðretmenleri grevi altýncý haftasýna girdi. Hafta sonu öðretmenler büyük bir yürüyüþ gerçekleþtirdiler. Öðretmenler daha iyi bir ücret ve daha iyi bir eðitim sistemi istiyorlar. Grev saðcý hükümet üzerinde büyük bir baský oluþturuyor. Ýlkokul öðretmenlerinin grevi hükümetin eðitim alanýndaki diðer yeni liberal politikalarýný uygulamaya geçmesine de izin vermiyor.
Lise öðretmenleri de haftada 3 gün grev yapýyorlar. Bu arada birçok üniversite de özelleþtimeleri protesto etmek için iþgal edildi. Bazý sendikalar ise üyelerinin öðretmen yürüyüþlerine katýlmasý için bir günlük grevler düzenliyorlar. Önümüzdeki hafta hükümet öðretmenlerin taleplerini kabul etmediði takdirde çok büyük bir yürüyüþ planlýyorlar.
Irak’ta yoksulluk artýyor Yeni yayýnlanan veriler iþgalden bu yana Irak’ýn ekonomikolarak yýkýma uðradýðýný gösteriyor. Bir zamanlar Irak bütün Ortadoðu’nýn en iyi saðlýk hizmetlerine ve en iyi eðitim sistemine sahipti. Þimdi ýrak yoksulluða batmýþ durumda. Irak Çalýþma Bakanlýðý’nýn yayýnladýðýverilere göre 29 milyon nüfusu olan Irak’ta 5.6 milyon insan yoksulluk sýnýrýnýn altýnda yaþýyor. Bunlarýn yüzde 40’ý tam anlamý ile aç. Ýþsizlik %60’a ulaþmýþ durumda ve enflasyon Temmuz 2005’den buyana %70 artmýþ durumda. Bugün Irak nüfusunun üçte biri Birleþmiþ Milletlerin gýda yardýmý ile yaþýyabiliyor. Bu büyüyen ekonomik felaket her gün 40 bin Iraklýnýn komþu Suriye ve Ürdün’e göç etmesine neden oluyor. Ýþgalden bu yana 1.6 milyon Irak’lý bu iki ülkeye göç etti. 1.5 milyon Irak’lý ise Irak!ýn çeþitli bölgelerindeki kamplarda yaþýyorlar. 2003 yýlýnda çeþitli Batýlý ülkeler Irak’a yardým yapmayý vaad etmiþlerdi. Ne var ki bu yardýmlar hiçbir zaman gerçekleþmedi. Bu arada Birleþmiþ Milletler’in Irak’a yardýmýný koordine eden
Ýþgalden 3 yýl sonra bugün Irak nüfusunun üçte biri BM yardýmlarý ile yaþayabiliyor.
Andrew Harper 2007 yýlý için yapýlacak yardýmýn azaltýldýðýný söylüyor. harper ABD, AB, Avustralya ve Japonya’nýn yardýmlarýný azalttýðýný söylüyor. BM yardýmý 2003’de 80
milyon dolardý. 2006’da 15,5 milyon dolara indi. BM yetkilileri artýk göçmen durumundaki Iraklýlar için yýlda 2 YTL harcayabildiklerini söylüyorlar. Bu arada ABD iþgali altýnda giderek daha fazla
5.6 milyon
2003’de baþlayan iþgal Iraklýlarýn yaþamlarýný tam anlamý ile bir felakete çevirdi. nýn Öte yandan Irak dünya-n 2. en büyük petrol kaynaklarýna sahip
29 milyon nüfusu olan Irak’ta bugün5.6 milyon insan açlýk sýnýrýnýn altýnda yaþamaya çalýþýyor.
yozlaþma yaþanýyor ve her geçen gün yeni skandallar ortaya çýkýyor. Son skandal, ABD’nin tadýðý bir bakanýn 400 milyon dolarla kaçmasý. Yapýlan açýklamaya göre dünyanýn en büyük hýrsýzlýk olaylarýndan birisi olan bu olay 2004 yýlýnda gerçekleþti. Irak parlamentosunu nbir komisyonunun çalýþmalarýna göre 1.2 milyar dolarlýk kamu parasý kayýp. Ve bütün bu açlýk ve yoksulluk petrol zengini Irak’ta yaþanýyor.
6 z sosyalist iþçiz sayý: 262
Milliyetçiler ve vatan hainleri Roni Margulies Bir ülke düþünün ki, vatandaþlarýndan biri dünyanýn en önemli edebiyat ödülünü kazansýn. Kafasý biraz çalýþtýðý ve dünyadan biraz haberdar olduðu için, bu vatandaþ o ülkenin sýnýrlarý dýþýnda yaþayan tüm insanlýðýn bildiði, belgelediði, anladýðý ve kabul ettiði bir gerçeði çok doðal olarak ve ülke "aydýn"larýnýn çok düþkün olduðu "aydýn sorumluluðu" uyarýnca ifade etmiþ olsun. Ve bu yazar herkesin bildiðini basitçe dile getirmiþ olduðu için, kimse "Yaþasýn, UEFA Kupasý'ndan sonra bunu da kazandýk!" diye sevinmesi mi gerektiðini, "Allah kahretsin, yurtdýþýndakiler yine bizi kazýkladý" diye hayýflanmasý mý gerektiðini bilemesin! Türkiye iþte böyle bir ülke. Memlekette, kendi küçük, keskin ve "en devrimci" örgütünün devrim yapmak üzere olduðunu düþünen az sayýda keskin devrimci dýþýnda, solda duran hemen herkes, þu veya bu ölçüde, "Sol kalmadý, sol yok, sol kriz içinde; her þeyi yeniden gözden geçirmek, yenilenmek, uzun uzun düþünmek gerek" diye düþünüyor. Oysa, uzun boylu üþünülmesi gereken bir muamma, esrarengiz bir sorun yok. Aþýlmasý çok zor, ama anlaþýlmasý zor olmayan bir sorun var. Egemen ideoloji, her türlü sorununa karþý Kemalizmi ve milliyetçiliði ön plana sürerken, solun hemen
hemen tümü Kemalizmi ve milliyetçiliði az veya çok oranda kabul ediyor, içselleþtiriyor, kendi söylem ve dünya görüþüne dahil ediyor. Ve dolayýsýyla sahaya baþtan yenik çýkýyor. Ýdeolojik mücadeleye bir eli baðlý olarak giriyor.
Pamuk'un bahtsýzlýðý
Bu durum, çok çeþitli vesilelerle ortaya çýkýyor. Özelleþtirme mi? Direniþ, emek-sermaye çeliþkisi ekseninde deðil, "ülkenin yabancýlara peþkeþ çekilmesi" ekseninde yürütülüyor. Kürt sorunu mu? Misak-ý milli sýnýrlarý içinde çözüm aranýyor, Kürtlere akýl veriliyor, devletin dilinden ayýrd edilmesi zor olan bir dil kullanýlýyor. Ortadoðu'da olanlar mý? Emperyalizmin dünya çapýnda uyguladýðý strateji ve planlar deðil, Büyük Ortadoðu Projesi ve bunun içinde Türkiye'nin yeri tartýþýlýyor. Dünyanýn merkezi Türkiye'ymiþ gibi. Anti-emperyalizm mi? Emperyalizm kapitalizm'den ayrý bir þeymiþ gibi, bir dünya sistemine karþý uluslararasý bir mücadele deðil, Amerika Devleti'ne karþý Türkiye Devleti'nin mücadelesi akla geliyor. Ve elbet bu mücadelede Türkiye Devleti'nden yana olmak gerekiyor. Çok çeþitli vesilelerle ortaya çýkýyor; Orhan Pamuk ödül alýnca tüm berraklýðýyla yine çýktý. Orhan Pamuk'un ödülü almasý ile Fransa parlamentosunda Ermeni
soykýrýmý oylamasýnýn tesadüfen ayný güne denk düþmesi Pamuk açýsýndan bahtsýzlýk oldu. Ama olumlu tepkilerin bile kökünde ne kadar milliyetçi olduðunu gözler önüne sermesi açýsýndan þanslý bir tesadüf.
Nobel ve milliyetçilik
En dürüst tepkiyi "þair" Özdemir Ýnce, "romancý" Alev Alatlý ve MHP milletvekilleri gösterdi: "Satýlmýþ vatan haini Orhan Pamuk vatanýný satmanýn karþýlýðýný aldý, görüldüðü yerde ezilmelidir" þeklinde özetlenebilecek olan, ikirciksiz, kuþkuya mahal býrakmayan, laf kalabalýðý yapmayan bir tepki. Ýkincisi, en iyi þekliyle Hürriyet'te Fatih Altaylý'nýn ifade ettiði, "Sevinsem mi, üzülsem mi, bilemiyorum" tepkisi. Yani "Satýlmýþ vatan haini Orhan Pamuk vatanýný satmanýn karþýlýðýný aldý, görüldüðü yerde ezilmelidir" ama, iþte yine gördük ki söz konusu Türk kötü bir Türk bile olsa "Bir Türk dünyaya bedeldir". Biraz karýþýk, biraz acýlý bir tepki, ama dürüst olma çabasýndan tümüyle uzak da deðil. Kriz içinde olduðu düþünülen solu da kapsayan en yaygýn tepki ise, bir Türk'ün ödülü kazanmýþ olmasýndan gurur duymak, Türk edebiyatý ve Türk dili adýna sevinmek. Bu, kanýmca, en itici, en muðlak tepki. Birincisi, Orhan Pamuk ödülü Türk olduðu için kazanmadý,
Orhan Pamuk olduðu için, roman yazmayý becerebildiði için kazandý. Ýkincisi, ödül Türk edebiyatýna veya Türk diline verilmedi, Orhan Pamuk'un romanlarýna verildi. Bir Türk'ün yaptýklarýndan bütün Türklerin sorumlu olduðunu düþünmek dünyaya milli gözlüklerle bakmak demektir. Fenerbahçe yabancý bir takýmla oynarken, spikerlerin sandýðý gibi "biz" oynamýyoruz, on bir tane futbolcu oynuyor; ödülü "biz" almadýk, Pamuk aldý. "Biz" aldýk zannedenler, Fatih Altaylý'dan farklý düþünmüyor, bir romancýnýn baþarýsýndan Türklük adýna bir paye çýkarmaya çalýþýyor.
Perhiz ve lahana
Sola özgü tepkilerden biri de, Nobel'in zaten kötü bir ödül olduðunu, Nobel ailesinin bu ödülü yaratmasýný saðlayan parayý dinamitten, silah ticaretinden kazandýðýný anlatmak. Ve bu temelden yola çýkarak, Pamuk'un ödülü reddetmesi gerektiðini savunmak. Niye reddedecekmiþ? Çünkü Sartre gibi büyük yazarlar reddetmiþler ve böylece siyasi bir tavýr sergilemiþler. TKP ve benzerlerinin gözden kaçýrdýðý bir þey var anlaþýlan. Pamuk zaten tam da siyasi bir tavýr sergilediði içindir ki saldýrý altýnda kaldý ve kalýyor. Üstelik kimin saldýrýsý altýnda kalýyor: TKP'nin! Þöyle yazýyor TKP: "Yazarýmýz susmuyor ve devam ediyor: 'Burada 30 bin Kürdü öldürdüler. Ve
bir milyon Ermeni'... Türkiye insanýna olan kinini kustuðu röportajýnda bu ifadelere yer veren Pamuk, halk düþmanlýðý konusunda Belge ile yarýþýyor... Pamuk, uygarlýðýn deðil, yozlaþmanýn, çürümenin, ufalmanýn, zavallýlýðýn yazarý olarak kendisine alan açýyor". Bu ne perhiz, bu ne lahana turþusu! Hem Pamuk'un siyasi bir tavýrla Nobeli reddetmesini istiyor zavallý TKP, hem de siyasi bir tavýr gösterip bu memlekette Kürt ve Ermeni gerçekliði hakkýnda söz söylediðinde ver yansýn ediyor!
Siyasi bir ödül
Solun onulmaz milliyetçiliðinin bir örneði de Halkevleri'nden: "Orhan Pamuk'a Nobel Edebiyat Ödülü verilmesi ise buruk bir tat býrakýyor solcularýn aðzýnda. Nobel Ödülü'nü verenlerin sicillerinde bir takým siyasal amaçlarla davranýyor olmalarý, Pamuk'un davranýþ ve açýklamalarýnda bir takým pazarlama taktiklerinin olduðu kuþkusu, tadýn buruk yönü. Ama bu toplumun kültürünü geliþtirmesi ve diline saðladýðý katký bakýmýndan (Nobel bile olsa) ödüllendirilmesi deðerli". Bu, TKP'ninkinden bile daha güzel bir saçmalýk örneði! Evet, tüm ödüller gibi, Nobel de kökünde siyasidir, ödülü verenler siyasal amaçlarla davranýr. Ýyi de, Halkevleri neden þikâyet ediyor? Edebiyat Nobel'i geçen sene Ýngiltere'de Tony Blair hükümetine ve Irak savaþý-
na acýmasýzca muhalefet eden, Ýrlandalýlarýn, Kürtlerin ve diðer ezilen azýnlýklarýn haklarýný ödünsüzce savunan Harold Pinter'a verildi. Bu sene, Türkiye'de Kürt ve Ermeni sorunlarýna cesurca iþaret eden ve taraf olan Pamuk'a verildi. Nobel Barýþ ödülü Hindistanda yoksullara ucuz kredi verilmesini saðlayan ve yaþamlarýnýn biraz daha az zor olmasýný amaçlayan bir kiþiye verildi. Bu durumda, Nobel'in siyasi nedenlerle verilmesinden ancak saðcýlar þikâyetçi olabilir! Solcularýn, en azýndan son iki senedir, Nobel komitesinin siyasetlerini alkýþlýyor olmasý gerekir. Demek ki, Halkevleri'nin þikâyeti Nobel'in siyasi olmasý deðil, Kürt ve Ermeni sorunlarýný dünyanýn gündemine getirmiþ olmasý. Aynen TKP gibi. Aynen tüm diðer Türk milliyetçileri gibi.
Sakýncasýz bir kriz
Solun krizi muamma deðil. Milliyetçilikten kurtulamayan, bayrakla, Mustafa Kemal rozetleriyle, Türk olma gururuyla iliþkisini kesmeyen bir sol, laik cumhuriyeti (yani Türkiye Devleti'ni) halkýn taleplerinin önüne koyan bir sol, Genelkurmayýn ve MGK'nýn iki büyük korkusunu ('bölücülük' ve 'irtica') paylaþan bir sol kriz içindedir, kriz içinde kalacaktýr ve zaten kriz içinde olmasýnda bir sakýnca yoktur. Ne kendine bir faydasý vardýr çünkü, ne baþkasýna.
Dünyada en çok satan 100 kitaptan 5’i Orhan Pamuk’un
sayý: 262 z sosyalist iþçi z
Orhan Pamuk ve taraf tutmak Tam on yýl önce, dergi editörünün Orhan Pamuk'u eleþtiren bir yazýsýna cevaben Edebiyat ve Eleþtiri dergisinin Eylül-E Ekim 1996 sayýsýna aþaðýdaki yazýyý göndermiþtim. Ýlginçtir, bu yazýþma sanki geçen hafta gerçekleþmiþ gibi. Hem Pamuk'a yöneltilen eleþtiriler hâlâ ayný, hem o gün verdiðim cevabý bugün de vermek
gerekiyor. O zaman da Pamuk 'Der Spiegel' dergisinde Kürt sorununa deðinmiþ ve tüm milliyetçilerin saldýrýsý altýnda kalmýþtý, bugün de ayný saldýrý sürüyor. O zaman da "vatan haini" suçlamasýna maruz kalmýþtý, bugün de öyle. O zaman da tüm milliyetçilere karþý Pamuk'tan yana taraf olmak gerekiyordu, bugün de.
Orhan Pamuk ile ilgili yazýný üzüntüyle okudum. Yazýyý görünce, beðenmediðim romanlarý niye beðenmediðimi anlamama yardýmcý olacak bir edebiyat eleþtirisi okuyacaðýmý umdum. Oysa neler öðrendim yazýndan? Orhan Pamuk'un "kalýn çerçeveli gözlükleri, kentsel beslenmeden çýkmýþ, narin uzun gövdesi" olduðunu, "odasýnýn kuytu köþelerinde yalnýzlýk ve umutsuzluk içinde kývrandýðýný", "örgütsel faaliyetlere katýlmamýþ, evde entelektüel bir "dahi" olarak faaliyet göstermiþ" olduðunu, "yazarlýðý tercih etmeseydi rahatlýkla bir Engin Civan veya Bülent Þemiler olabileceðini" ve en önemlisi "iyi aile çocuðu" olduðunu (en önemlisi diyorum, çünkü bunu tam dört kez belirtmiþsin) öðrendim. Bunlara ek olarak, Orhan Pamuk'un dili ile ilgili bir sorun olduðunu düþündüðünü tahmin ettim. Ancak tahmin edebildim ama, çünkü bunu tartýþmak yerine "muhteþem bir dil" ifadesini týrnak içine alýp italik olarak yazmýþsýn. Orhan Pamuk'un eðitim düzeyinden kuþku duyduðunu da tahmin ettim, çünkü "Orhan Pamuk Osmanlý edebiyatýný anlayýp ondan zevk alabilecek kadar bir eðitimden geçmiþ midir?" demiþsin. Ama dilinin niye sorunlu olduðunu anlatmadýðýn gibi, niye Osmanlý edebiyatýný anlamadýðýný düþündüðünü göstermeye de zahmet etmemiþsin. "Dahi" kelimesini de týrnak içinde ve italik olarak yazdýðýna göre, dahi olmak þöyle dursun, Orhan Pamuk'un iyi bir
geçmek biraz cýlýz kalmýyor mu? Ýkincisi, Pamuk'un Osmanlý'dan Cumhuriyete geçiþ, Doðu-Batý sorunsalý, Türkiye'nin Doðu ile Batý arasýndaki kültürel konumu gibi temalarla ilgilendiði kuþkusuz ve senin yazýnda da bu belirtiliyor. Bu tema seni veya beni ilgilendirebilir veye ilgilendirmeyebilir. Ancak, Türkiye açýsýndan bunun temel ve meþru bir tartýþma konusu ve ilgi alaný olduðu bence çok açýk. Dolayýsýyla, Pamuk'un Osmanlý edebiyatýný anlama yeteneðine gölge düþürüp tercümanýnýn doktora tezinden dem vurmak yerine, ya bu temayý irdelemenin niye yanlýþ olduðunu ya da Pamuk'un bu temayý gereðince irdelemediðini göstermek daha anlamlý olmaz mýydý?
romancý bile olmadýðýný düþündüðün tahmin edilebilir. Ama ancak tahmin edilebilir, çünkü yazýnda Orhan Pamuk'un romanlarý hakkýnda tek bir kapsamlý çözümleme yok.
Sonuna kadar politik
Oysa Orhan Pamuk'un romanlarýnýn kalýn gözlüklü iyi bir aile çocuðunun umutsuzluðundan öte bir anlamý olduðunun, "hiçbir þey söylemeyen zararsýz bir içeriðin oluþturduðu kalýn ciltler"den ibaret olmadýklarýnýn ipuçlarý bizzat senin yazýnda var. Birincisi, bir dipnotuna Pamuk'un Yeni Hayat'ýnýn "sonuna kadar politik" olduðu ve "daha uzun, daha kalýcý, daha derin" þekilde toplumu deðiþtirmek istediði iddialarýný almýþsýn. Bu iddialara katýlmýyor olabilirsin, ama tartýþman gerekmez mi? Böylesi iddialarý olan bir romancýnýn "hiçbir þey söylemeyen kalýn ciltler" yazdýðýný söyleyip
Saflar çizildiðinde
Son olarak, bir de Pamuk'un Der Spiegel dergisinde Kürt sorunu hakkýnda yazdýðý yazý ve
Özgür Ülke gazetesini desteklemek için bu gazeteyi Ýstiklal Caddesi'nde satmasý meselesi var. Bir ülkede nüfusun yüzde 10 ile yüzde 20 arasýnda bir oranýný oluþturan bir ulusal azýnlýk o ülkenin ordularý tarafýndan imha edilmeye çalýþýlýyorsa ve o ülkenin aydýnlarýnýn ezici çoðunluðu ya sesiz kalýyor ya da devletten yana tavýr alýyorsa, bize düþen (yani uluslarýn kendi kaderlerini tayin etme hakkýna inananlara düþen) Orhan Pamuk'u baðrýmýza basmaktýr. Para için yapmýþ, kitaplarý daha çok satsýn diye yapmýþ, ben psikolog deðilim, bilemem. Þunu biliyorum ama, reklam olsun diye yapýlacak çok daha kolay, çok daha az tehlikeli þeyler var. Niye bunu seçmiþ acaba? Dedim ya, bilemem, ama bunu seçtiði ölçüde ben onu desteklerim. Der Spiegel dergisindeki yazý çýktýðýnda egemen sýnýfýn sözcüleri "Pamuk reklam yapýyor" demediler, "vatan haini" dediler. Türkiye devletinin sözcüleri ile "vatan haini" olarak damgalananlar arasýnda saflar çizildiðinde ben hangi saflarda olduðumu (psikolojik çözümlemeler yapmaya hiç gerek duymadan) biliyorum. Bu nedenle, curcuna koptuðunda önce Pamuk'u telefonla arayýp destek verdim, kendisini yalnýz hissetmemesini saðlamaya çalýþtým; arkasýndan Sosyalist Ýþçi dergisinde "Orhan Pamuk Baþýmýzýn Tacýdýr" baþlýklý bir yazý yazdým. Senin de kime karþý kimin yanýnda saf tutmak gerektiðini bileceðini umardým.
Tarih Kýrýmý "Tarihi hurafelerle açýkladýlar, biz hurafeleri tarihle açýklayacaðýz." K. H. Marx UFUK URAS (*) Fransýz Parlamentosu'nda "Ermeni soykýrýmý" konusu görüþülürken, Türkiye'de geliþtirilen bazý itirazlardaki tuhaflýk, üstünde durmayý gerektiriyor. Aradan belli bir zaman geçince, belki konuya daha soðukkanlý bakmak mümkün olabilir. Eksik bilgiye dayalý, yanlýþ bir zeminden yapýlan itirazlarýn kimseye pek bir faydasý olmuyor. Hiç þüphesiz söz konusu yasanýn geçmesi, baþta Fransa ve Türkiye olmak üzere milliyetçi histeriyi tetiklemekten baþka bir iþe yaramýyor. Milliyetçilik mi insaný aptallaþtýrý-yor, aptallar mý milliyetçi oluyor bilemiyorum, ama bu bulaþýcý hastalýða karþý, Fransa'dan Türkiye'ye, her yerde mücadeleyi yükseltmek öncelikli görevimiz olmalýdýr. Hatýrlarsanýz Baþbakan Erdoðan'ýn "Fransa kendine baksýn, tarihine baksýn, Cezayir'e baksýn" gibisinden çýkýþlarýyla doruk noktasýna varan itiraza biraz yakýndan bakmak gerekiyor. Bu cümleden ne anlamak lazým? Çeþitli ihtimaller var: 1. Fransa kendisiyle yüzleþemiyor. 2. Senin benden farkýn yok. 3. Sen benden de betersin. 4. Hiçbiri. Ne anlarsak anlayalým, bu tür cümleler sarfederken, olgusal bir bilgiye dayanmamýz gerekmiyor mu?
CEZAYÝR MESELESÝ Konu Baþbakanla da sýnýrlý deðil. Geçenlerde Mehmet Ali Aybar sempozyumunda da bir izleyici, "Demokrasi havarisi kesilen Ba-tý'nýn hiç mi tabusu yok?" diye soranca, orada da, "Evet, Fransa, Cezayir meselesiyle yüzleþemiyor" dendi. Baþbakanýn oðlu ABD'de okuduðu için bilmeyebilir, çevresi de belki kendisini bilgilendirmemiþ olabilir, ama böylesi önemli bir konuda resmi bir itirazda bulunurken biraz kitap karýþtýrmak gerekmez mi? Biz de öyle yapalým. Fransa'da devlet liselerinde okutulan tarih kitabýna baktýðýmýzda, karþýmýza hemen, Fransa'nýn Cezayir'de yaptýðý baský ve katliamlarla ilgili fotoðraflarla ve maðdur tanýkhklanyla zenginleþtirilmiþ çok güzel bir eleþtirel deðerlendirme çýkýyor. (Bak. Ortaokul 3. sýnýflar için yazýlmýþ Histoire, Geographie, Collection Martin Luernel, Hatier, 2004, s. 140). Orta öðrenim öðrencileri için o kadar ilginç bir kitap hazýrlanmýþ ki diyelim, devrimler tarihini anlatýrken, Lenin, Troçki, Rosa Luxemburg, Spartakistler üstüne detaylý bilgiler ve Stalin'in baþta Troçki olmak üzere muhaliflerini nasýl fotoðraflardan bile sildirdiðine deðin ilginç görsel malzeme ile sunulmuþ bu kitapta, ele alýnan temalara bakarken, kendi ülkemde okutulan tarih kitaplarý aklýma geliyor ve doðrusu çok hayýflanýyorum. Ne diyelim, darýsý bizim de baþýmýza.
NE ZAMAN? Ýlk ve ortaöðrenimde tarihten soðutulan, ilkel tarih kitaplarýyla bilgilenme hakkýndan mahrum edilen ülkemizin gençleri, ne zaman çaðdaþ bir eðitimin karþýlýðý olan ders kitaplarýna kavuþacak, doðrusu merak ediyorum. Kendi tarihimiz konusunda bilgilenme hakkýmýzýn elimizden alýndýðý bir gerçekken, baþkalarý ne yaparsa yapsýn, biz ne zaman tarihimize kavuþabileceðiz, bilemiyorum? Bizim ülkemizin siyasetçileri, köþe yazarlarý, baþbakanlarý bir konuda kanaat beyan ederken, ne zaman basma kalýp laflarýn dýþýna çýkýp gerçekte ne olduðuna dair bilgilenme ihtiyacý ve meraký duyacaklar? Þimdi deðilse, soruyorum, ne zaman? (*) Ýstanbul Üniversitesi Öðretim Üyesi Ayný zamanda ÖDP eski Genel Baþkaný olan Ufuk Uras’ýn bu yazýsý daha önce Birgün gazetesinin Forum bölümünde yayýnlandý.
7
8z sosyalist iþçiz sayý: 262
Macaristan 1956
Stalinizmi yenen devrim 50 yýl önce 10 binlerce Macar Rus tanklarýna karþý koydular. Bu olay Doðu Avrupa’da gerçek sosyalizmin bir olasýlýk olduðunu göstermiþti. Ayný þekilde 1956 Macaristan’ý 1917’de Rusya’da baþlayan devrimin nasýl karþý devrime dönüþtüðünü de gösterdi. 1956’da macaristan ayaklandýðýnda fabrikalarda ve sokakta aþaðýdan sosyalizm isteniyordu. Macaristan’dan önce Polonya ayaklandý. Ruslar Polonya’yý bastýrýrken Macarlar protesto gösterisine baþladýlar ve ayaklanma böylece Macaristan’da da baþladý. Macaristan stalinizmin en güçlü olduðu Doðu Avrupa ülkesiydi ve bu nedenle ayaklanma herkesi þaþýrttý. Ýlk gösteriyi öðrenciler yaptý ama onlarý iþçi gösterileri takip etti. Budapeþte’de polis bile göstericilere karþý dostcaydý. Rus tanklarý derhal Macaristan’a girmeye baþladý. Günlerce çatýþmalar oldu. Ýktidar reformist Ýmre Nagy’e geçti. Bu durumda Rus birlikleri geri çekildi. Macaristan’ýn her yerinde
devrimci konseyler kurulmaya baþlandý.Askeri birlikler, fabrikalar, ðniversiteler kendi konseylerini kuruyorlardý. 1956 Ekim Kasým aylarýnýn Macaristan’ý 1917 yýlýnýn Rusyasý gibiydi. baþkent Budapeþte silahlý iþçilerin kontrolündeydi. Ayaklanma baþlayýnca talepler de giderek radikalleþti. Ýþçiler devlet kapitalizmini yýkmak ve sosyalizmi kurmak istiyorlardý. Kimse Batýlý bir rejimden bahsetmiyordu.
Ortada gereksiz þiddet ve yaðma yoktu. Kasým baþýnda iþçi komiteleri iþbaþý yapmaya karar verdi ama üretime komiteler karar verecekti. Ne var ki bu toplantýlar hiçbir zaman yapýlamadý. Rus egemen sýnýfý 4 Kasým günü Macaristan’a saldýrmaya karar verdi. Budapeste’deki bu ikinci çatýþma çok daha kanlý oldu. Rus tanklarý ortalýðý yaktý, yýktý. Budapeste’de 2.500 kiþi öldü. Bir haftada direniþ kýrýldý.
Ertesi haftalarda 200 bin insan macaristan’ý terk etti. Ama devrim hala direniyordu. Þimdi konseyler daha da önemliydi. Ruslar Nagy ve Pal Malater’in yterine Janos Kadar’ý iktidara getirdi. Nagy, Maleter ve yandaþlarý idam edildiler. Bu defa iþçi konseyleri ile Kadar arasýnda mücadele baþladý ve Aralýk ayýna kadar sürdü. Ruslar ve kukla hükümetleri heryerde direniþile karþýlaþtý.
Bütün temel mallar iþçi konseyleri tarafýndan üretiliyordu ve bu arada çok ilginç bir genel grev yaþanýyordu. Macaristan’da ikili bir iktidar vardý ama iþçi liderleri aslýnda iþgal altýnda ve sýkýyönetim olan bir ülkede faaliyet sürdürüyolardý. Birbirleriyle iliþki kurmaya çalýþmalarýna raðmen Kadar rejimi hareketin liderliðini toplamaya ve imha etmeyebaþladý. Aralýk ve Ocak ayýnda yýðýnsal tutuklamalar
Tanklara karþý direnen sivil halk
GM Tamás Stalinist rejimi yýkan kaotik ama muhteþem devrimden bu yana 50 yýl geçti. 1956’da henüz Ýkinci Dünya Savaþýnýn anýlarý tazeydi. 1956’nýn devrimcileri 1945 öncesinin otokratik polis devletinin oligarþik kapitalist egemenliðine dönmek istemediklerini iyi biliyorlardý ama ayný þekilde 1950’lerin baþýnda karþý karþýya geldikleri sahte komünizm altýnda da devam etmek istemiyorlardý. Daha önceleri savaþ öncesinin anti faþist havasýný yaþatan ve Komünist Partisi’nin vaadlerine inanan iþçiler ve entellektüeller 1989’da artýk bu sahte komünistlerden býkarak pazar ekonomisi ütopyasýnýn ve NATO garantisinin havasýna kapýldýlar. 50 yýl önce Ekim günlerinin devrimcilerinin çoðu için ortak nokta demokratik sosyalizm idi. Sanayiyi, bankalarý, eðitim sistemini ve saðlýðý devletin kontrolünde býrakmak ve devlet kurumlarýný iþçilerin kontrolüne vermek yaygýn bir düþünceydi. Devrimciler Rusya’nýn
Günümüz ve 50 yýl öncesi merkezinde olduðu Varþova Paktý’ndan ayrýlarak Rusya ile Amerika arasýnda tarafsýzlýk politikasýnýn ilanýný istiyordu. Çok partili bir sistem kurmak, serbest seçimler yapmak istiyor fakat iþçi sýnýfýnýn hegemonyasýný da korumak istiyorlardý. Devrimciler ayrýca diðer Doðu Avrupa ülkeleri ve tarafsýz ülkelerle dayanýþma içinde olmak istiyorlardý. 4 Kasým 1956 günü devrim Rus ordusu tarafýndan bastýrýldý. Janos Kadar’ýn Ruslar tarafýndan iþ baþýna getirilen kukla hükümeti devrimci hükümetin üyelerini ve eski Komünist Partisi üyesi binlerce insaný hapislere doldururken yüzlercesini idam ederek öldürdü. Kadar rejimi 1960’larýn ortasýnda rekabeti, eþitsizliði arttýrarak tüketimi de arttýrdý. Tehditler, cezalandýrmalar, ödüllendirmeler ve rüþvetle Macar halkýnýn direncini
kýrdý. Kadar rejimi giderek daha liberal pozisyonlara kayarak eski “komünist” katýlýðýný terk etti. Ýnsanlar Batýya seyyahat edebiliyor, açýkça anti-sovyet olmadýðý müddetçe istedikleri kitaplarý okuyabiliyor ve Kadar rejiminin 1957-58’deki korkunç terör dalgasýnýn üzerinde yükseldiðini söylemedikçe istediklerini konuþabiliyorlardý. Macaristan’daki son gösteriler bütünüyle aþýrý saðcýlar tarafýndan kontrol edilmeye ve kullanýlmaya baþlandý. Gösterilerde anti komünist sloganlar atýlýyor. Ýktidardaki yeni liberal politikalarýn uygulayýcýsý orta sol koalisyon 1956’ya sol bir olgu olarak sahip çýkýyor. Ortasol koalisyonun liderleri eski stalinist bürokrasinin unsurlarý ve biçimsel olarak “solcu”lar. Resmi sað ekonomik poli-
tikalarýnýn iktidarda olan karþýtlarýnýn politikalarýnda farklý olmayacaðýný belirtiyor. Aralarýnda çok fark olmamasýna raðmen iki karþý kamp arasýnda çok gürültü kopuyor. Bazý gözlemciler önümüzdeki günlerde yoðun þiddet olaylarýnýn yaþanmasýndan korkuyor. Her iki taraf da paranoyak bir korkuya oynuyorlar. Bir taraf “faþist” tehlikeden bahsediyor, diðer taraf ise “komünist” tehdide vurgu yapýyor. 1956 Devrimi’nin geleneði, demokratik sosyalizmi hemen hemen kimse anmýyor. Ýþçi sýnýfý ise sessiz. Bütün bu mücadelelere Marslýlarýn kendi aralarýndaki çatýþmalar gibi bakýyor. Sol entellektüeller bugünlerde korkuyorlar ve bu nedenle sessizler. Aþýrý saðcý internet siteleribu aydýnlarýn resimlerini, ev telefon numaralarýný, e-mail adreslerini
baþladý. En çok tutuklanan ve en çok ceza yiyenler iþçiler oldu. 1956’da yalanlar üzerine kurulan Macaristan’daki rejim hala yalanlarla devam ediyor. Baþbakan yalan söylediðini itiraf ettiði için Macaristan’da büyük gösteriler baþladý. Fakat asýl büyük yalan Rusya’da geliþen ve Macaristan ve diðer Doðu Avrupa ülkelerine yayýlan rejimin sosyalist olduðudur. Bu yalan bu “sosyalizme” karþý tek alternatifin pazar ekonomisi olduðunu da söyler. 1956’da iþçiler baþka bir dünya için savaþtýlar ve öldüler. Bu baþka dünyanýn temelinde aþaðýdan yeni bir gücü oluþturan, baþka bir dünyayý kuracak olan iþçi konseyleri vardý. 1989 devrimleri sosyalizm için bir hakaret olan rejimleri yýktý ama yerlerine eski komünist partililerin baþýnda olduðu pazar ekonomisine dayalý rejimler kuruldu. Ýþçiler için yaþam daha iyi olmadý. Mücadele hala sürüyor.
basýyor. Sonra yaðmur gibi tehditler geliyor. Hiçbir þey 1956 Macar Devrimi’nin bu seneki 50. yýldönümü kadar üzüntü verici olamaz. Bu sene 1956 büyük yýðýnlar, cumhurbaþkaný, baþbakan, burjuvalar, yeni muhafazakarlar ve aþýrý saðcýlar tarafýndan kutlanacak. Bu da tarihin ironisi!
Direnen silahlý iþçiler
sayý: 262 z sosyalist iþçi z
9
Barkod Bush Irak ile Vietnam savaþlarý
arasýndaki benzerliði kabul etti
I
rak direniþi geliþerek sürüyor. ABD ordusunun kendi komutanlarýnýn verdiði raporlara göre ABD Irak’ta savaþý politik olarak kaybetmiþtir. Direniþ ise giderek iþgal güçlerini kýpýrdayamaz hale sokuyor. ABD ordusu artýk en kazasýz belasýz biçimde nasýl Irak’ý terk edeceðini hesaplamayabaþladý, Ýngiliz ordusu ise çoktan bütünüyle çekilmek kararýna varmýþ durumda. Ýþte bütün bu süreç içinde George W. Bush Vietnam Savaþý ile Irak Savaþý arasýndaki benzerliði kabul etti. “Irak’ta þiddet artýyor ve bizde seçime gidiyoruz” diyen Bush böylece sadece Irak yenilgisini deðil, ABD’nin gelecek dönemde hegemonikolarak zora düþeceðini de aslýnda kabul etmiþ durumda. Vietnam savaþý 10 yýl sürmüþtü. 1968’de ABD’de Baþkanlýk seçimlerinin yapýlmasýndan hemen önce Vietnam kurtuluþ güçleri ünlü Tet Saldýrýsý’ný gerçekleþtirdi. Tet Saldýrýsý ilk kez ABD’nin yenilebilecek bir güç olduðunu kanýtladý. ABD ordusu en güçlü olduðu kentlerde ve bölgelerde dahi zor duruma düþtü. Tet Saldýrýsý’nýn sonucunda Vietnam kurtuluþ güçleri hemen zafere ulaþmadý. Tam tersine savaþ devam etti. ABD aþýrý þiddet kullanmaya ve Vietnamlýlar da aðýr kayýplar vermeye devam etti. Ancak sonunda Vietnam’daki müttefiklerini Vietnam Kurtuluþ Ordusu ile baþbaþa býrakýp Vietnam’dan çekilmeye baþladý. Ancak Vietnam’dan çekilmeye baþlayan ABD Vietnam’ýn Kuzeyindeki Laos ve özellikle Kamboçya’yý o güne kadar tar,hte görülmemiþ bir biçimde bombalamayabaþladý. Fakat sonunda ABD Vietnam’dan bütünüyle çekildi ve yenilgiyi kabul etti. Bölünmüþ Vietnam birleþti. Vietnam yenilgisi uzun yýllar ABD’nin askeri operasyonlarýný etkiledi. Uzun süre kara harekatýna giriþilmedi. Sonunda Karayip Denizi’ndeki Grenada çýkarmasýna kadar. Irak’ýn iþgali ise Vietnam’dan sonraki ilk büyük boyutlu kara harekatý oldu. Kimi sosyalistler Irak direniþi ile Vietnam arasýnda benzerlik olmadýðý tartýþtýlar. Bunun baþlýca nedeni Vietnam direniþinin sosyalistler tarafýndan yürütüldüðünün düþünülmesi. Irak’ta ise direniþ milliyetçiler ve politik Ýslam tarafýndan sürdürülüyor. Ýki direniþ ve iki iþgalin nedenleri arasýnda elbette baþka önemli farklar da var. Vietnam ABD için yaþamsal bir öneme sahip deðildi. Sadece baþka ülkelere örnek olmamasý için savaþ bu ülkede
Vietnam’da tet saldýrýsý ABD’nin yenilebileceðini gösterdi
Irak’ta ABD’nin yenileceði iþgalin daha ilk günlerinde belli olmuþtu sürdürülüyordu. Aksi takdirde Vietnam ne doðal kaynaklarý açýsýndan ne de stratejik olarak çok önemlid eðildi. Irak ise hem doðal kaynaklarý açýsýndan hem de stratejik olarak ABD için çok önemli. Ancak Irak’ýn Vietnam’a benzemediðini düþünen sosyalistler öncelikle Vietnam kurtuluþ hareketinin niteliði konusunda yanýlmaktalar. Vietnam hareketi sosyalist bir hareket deðil, milliyetçi bir hareketti. Savaþ boyunca Kuzey Vietnam’da Rusya’daki devlet kapitalizminin birbenzeri kuruldu. ABD yenilip Güney Vietnam’ý terk ettikten sonra birleþen Vietnam’da devlet kapitalizmi güçlenerek sürdü. Bugün Vietnam’da hala kurtuluþ savaþýný yönlendiren parti egemen ve Vietnam þimdi serbest pazar ekonomisi ile yönetilmekte. ABD’nin Vietnam’ý terk etmesinin hemen ardýndan Vietnam Halk Cumhuriyeti önce Çin ile kýsa süreli bir savaþa tutuþtu ardýndan Kamboçya’yý uzun süre iþgal etti. ABD Vietnam’da dört nedenden dolayý yenildi. Vietnam
Ulusal Kurtuluþ Hareketi’nin direnci, ABD ordusu içindeki savaþ karþýtý hareketin giderek güçlenmesi ve ordunun savaþma yeteneðini giderek kaybetmesi, uluslararasý savaþ karþýtý hareketin baskýsý ve belki de en önemli olarak da Amerika’da muhalefetin giderek güçlenmesi ve sonunda ABD egemen sýnýfýnýn kendi evindeki hareketi bastýrmayý Vietnam2da savaþý kazanmaya tercih etmesi. Bugün Irak savaþýna karþý uluslararasý hareket Vietnam savaþý karþýtý hareketle karþýlaþtýrýlamayacak kadar güçlü. Bu Amerika’da ve dünyanýn geri kalanýnda serbest pazara, yeni liberalizme karþý giderek güçlenen bir kitle hareketinin güçlenmesine de yol açýyor. Henüz Amerikan ordusu içinde ki savaþa karþý tutum Vietnam savaþý düzeyine ulaþmýþ deðil ama savaþmama isteði giderek güçleniyor. Ve son olarak Amerika’da toplumsal muhalefet güç kazanýyor. Latinlerin son olarak 1 Mayýs’da milyonlara ulaþan genel grevi ve kitle hareketliliði, savaþ karþýtý
hareketin, asker ailelerinin oluþturduðu hareketin güçlenmesi sürüyor. Son olarak ise iktidardaki Cumhuriyetçi Parti’nin büyük bir yenilgiye doðru ilerlemesi Vietnam Savaþý’ndaki duruma benzer koþullarý oluþturuyor. Tarih kendisini tekrar etmez. Vietnam Savaþý’nýn koþullarýný aynen Irak Savaþý’nda bulmak mümkün deðil. Bizim baktýðýmýz nokta bu iki savaþýn dünya çapýnda yarattýðý sonuçlardýr. Her iki savaþta güçlü birer antiemperyalist hareket yarattý. Irak Savaþý daha güçlü bir hareket yarattý. Her iki savaþta da emperyalistlerin yenilgisi dünya çapýnda emekçi sýnýflara güç veriyor. Emperyalizmin, kapitalizmin yenilebileceðini kanýtlýyor. Sonunda gerçeði Bush’da kabul etti. darýsý...Vietnamlýlar aðýr kayýplar vermeye devam etti. Özden DÖNMEZ Amerikan Savaþý Vietnam, Jonathan Neale, Metis Yayýnlarý, Vietnam Savaþý üzerine yayýnlanan en iyi kitaplardan birisidir.
Küçüklüðümü hatýrlýyorum... Hayatýn eðlenceli, güzel bir þey olduðunu düþünmüþtüm. Renkliydi. Siyah yada beyaz yoktu. Mutluydu... Birilerinin seni hapsedip sesin çýkmasýn diye tüm güçleriyle aðzýný kapattýklarý, içindeki coþkuyu öldürdükleri, herþeyden parlak olan o renklerini soldurduklarý ve tek çarenin onlardan geçtiði birþey deðildi hayat. Çok güzeldi doðduðun gibi yaþamak. Ama birgün zaman gelmiþti artýk. Biyere götürdü annem beni. Yaþýtlarým vardý hep. Güzel olduðunu düþündüm. Sonra annem gitti. Aðladým ben de... Özlüyordum çünkü onu. Alýþtým zaman geçtikçe. Hergün gitmeye baþladým. Farkýnda olmadan hayatým tek bir þeyin üzerinde gitmeye baþlamýþtý. Okul.. Herþey ona baðlýydý. Bütün planlar, gelecek, kiþilik... Kabullendim. Baþka bir çarem yoktu ki. Onbir senedir hayatýmýn her yýlýnýn dokuz ayý orda geçti. Bildiðim bazý þeyleri o dokuz aylar olmasaydý öðrenemicektim belki ama çok sýkýldým ben orda. Bulunduðum sýnýfa göre farklý olan herþeyi yoketmeye çalýþtý. Üstüme geldi duvarlar, içim daraldý. Tenefüse kaç dakika kaldýðýný saydýrdý hep bana. 'en kutsal mesleðe' sahip insanlar kýzdýlar, ''istediði zaman konuþamazmýþým, gülemezmiþim, koþamazmýþým...'' Baktým, hiçbiri gülmüyo, konuþmuyo. Korkuyolar ondan. Kutsal meslekti bu, yeni nesilin böyle olmasýna karar verilmiþti. Liseye geldim. Tahmin edemmiceem kadar baský vardý. Ayakkabýlarýma, giysime, saçýma, tavýrlarýma, sözcüklerime hatta düþüncelerime bile karýþtýrlar. Sadece benim olan, bana özel olan þeyleri yasakladýlar. Görünüþüme karar verdiler. 'Öðrenciye benze!'dediler. Onlarýn kafasýndaki hepimizin olmasý gereken kalýba girmeliydim ben de. Ýnsaným ben. En üstün varlýktým hani, hani dünyayý deðiþtirebilirdim. Dünyayý nasýl deðiþirebileceðime bile karar verdiler. Bunu da boþverdim kendi sonsuz dünyama yýkýlmasý çok zor duvarlar ördüler. Ben ve benim gibi birçok 'öðrenci' o duvarlarýn arasýnda aðlýyoruz, delikler açmaya çalýþýyoruz... Ýstedikleri gibi gözükmeye çalýþýyorum ben, her sabah bin kiþinin önünde baðýrmasýnlar diye. Ama aynadaki yansýmam en son istiyeceðim gibi. Ciddi ve bilmem kaç milyonunkiyle ayný… Bunlara raðmen yýllardýr beceremedikleri birsürü þey var. Birtanesi benim. Ve biliyorum tanýmasam da diðer hepsiyle birlikteyiz. Hepsine günün birinde yapacaðýmýz þeyler için teþekkür ediyorum... Ben o duvarlara týrmanýyorum… Bigün biticek hepsi, atlicam ben oralardan. Bir yýðýn insana zorla dayattýðýnýz o barkodu kabul ettiremiceksiniz bize! Kendime yakýþtýramýyorum çünkü. Kusura bakmayýn hiçbir zaman 'istediðiniz gibi bir öðrenci' olamicam. Yansýmamý ne kadar isterseniz deðiþtirebilirsiniz ama kafamdakilere dokunamazsýnýz, yakýnýna bile yanaþamazsýnýz. 'Özür dilerim! Söylememem gereken þeyler söyledim sanýrým... Boyumdan büyük laflar ettim... Bidaha olmaz...'(!) CEM
10z sosyalist iþçi z sayý: 262 SÝNEMA "Ne pahasýna?" Gösterim tarihi: 3 Kasým 2006 Yönetmen: Ömer Uður Oyuncular: Memet Ali Alabora, Sibel Kekilli, Altan Erkekli, Savaþ Dinçel Babam ve Oðlum, 12 Eylül askeri darbesi ile ilgili yapýlan filmler arasýnda, izleyici rekoru kýrarak önemli bir yer edindi. Çok sayýda kurtçuðun televizyon ve sinemada yer kapladýðý bir zamanda Babam ve Oðlum, 12 Eylül'ün, bir kuþak
Eve dönüþ üzerinde yarattýðý tahribatý anlatmasý bakýmýndan önemli bir iþlev gördü. Þimdi sýrada baþka bir 12 Eylül filmi var. Eve Dönüþ. Ömer Uður'un yönettiði, Memet Ali Alabora ve Sibel Kekilli'nin baþ rollerinde oynadýðý film, Babam ve Oðlum'da kýsa bir biçimde üzerinden geçilen 12 Eylül'ün iþkenceci yanýný, askeri terörün sýradan, örgüt baðlantýlarý dahi olmayan insanlarýn üzerine nasýl gittiðini ve insan onurunu nasýl aþaðýladýðýný iþliyor. Kasten gammazlanan bir iþçinin uðradýðý iþkence, iþinden kopartýlmasý,
KÝTAP
Sol ve milliyetçilik baðdaþmaz ailesinin içine girdiði zorluklar, 12 Eylül'ün, darbecilerin iddia ettiði gibi, kaosa karþý deðil, toplumun emekçi ve yoksul çoðunluðuna karþý giriþilen bir suç olduðunun da kanýtý.
Yüksek emekli maaþýyla Marmaris'te ressamlýk yapan bir darbecinin hala yargýlanamamýþ olmasýna duyduðumuz kýzgýnlýðý daha da artýracak bir dönem filmi bizi bekliyor. Sermet GÜLEN
KÝTAP Nobel ve Türk kitapçýlarý Orhan Pamuk’un Nobel’i kazandýðýný Beyoðlu’ndaki Pandora Kitabevi’nin derhal vitrinine Pamuk’un kitaplarýný ve küçük bir ilaný koymasýndan öðrendim. Ertesi günü Pandora Kitabevi’nin Nobel’i Orhan Pamuk’un kazanmasýnýneden bukadar silik bir biçimde duyurduðunu düþündüm ve gün boyu iþ edinip 20’ye yakýn kitapevini dolaþtým. Solcusu, solcu olmayaný, küçüðü ve büyüðü ile tek bir tanesi bile Orhan Pamuk’un Nobel kazanmasý nedeniyle kitaplarýna özel bir bölüm ayýrmamýþtý. Bu durumda Pandora Kitabevi’ni yürekten kutladým. Meðerse çok cesur bir iþ yapmýþ. Sonra internet kitapçýlarýna baktým. Gene týs yok Ýlerki günlerde belli ki insanlar Orhan Pamuk kitaplarýný sormaya baþladýðý için kitapçýlar, küçük, mümkün olduðunca az görülen Orhan Pamuk stantlarý açmayabaþladýlar. Pansdora ise olayý vitrinden veren tek kitapçý olmaya devam etti. Ýnsan bu nasýl bir ülke diye düþünmeden edemiyor. Bu ülkenin insanlarýnýn konuþtuðu bir dilde bir insan Nobel kazanýyor. Bu yazarýn çok sayýda kitabý var ve kitapçýlara girdiðinizde bu olayý hissetmiyorsunuz. Ticari bir amaçla dahi özelbir stant yok Orhan Pamuk Türk milliyetçiliðinin solda ve saðda, edebiyat dünyasýnda ve siyasal alanda ne denli çirkin bir yüzü olduðunu çýplak birbiçimde gösterdi. Sað ol Orhan Pamuk, sen bizim yüz akýmýzsýn. Orhan BULUT
SÝNEMA
Özgürlük Rüzgarý
Emperyalizmin çirkin yüzü Ken Loach’ýn Cannes Altýn palmiye ödülünü kazanan filmi sinemalarda. Diðer bütün Loach filmleri gibi çok sade ama çok çarpýcý. Hikayesi karmaþýk deðil ama sýnýf mücadelesi her sahnede üzerinize geliyor. Konu Ýrlanda. Ýngiliz emperyalizmine karþý mücadele eden Ýrlandalýlar. Aralarýnda baðýmsýzlýðýn kazanýlmasý ile birlikte orada durmamak, sosyalizme yürümek isteyenler var. Yoksul Ýrlanda için çözümün sadece baðýmsýzlýk olmadýðýný savunanlar savaþ bitip Cumhuriyetçiler Ýngiliz emperyalizmi ile anlaþýnca gene savaþmak zorunda kalýyorlar. Ýngiliz ordusu vahþi. Öylesine vahþi ki sadece Ýrlandalýlarýn savaþma gücünü, isteðini arttýrýyorlar. Mesaj açýk: Emperyalizm ne denli vahþi olursa olsun sonunda yenilebilir Ýþte Vietnam, iþte Irak, iþte Lübnan. Ýrlanda’da Ýngilizler, Vietnam ve Irak’ta Amerikalýlar bütün vahþetlerine raðmen yenildiler, yeniliyorlar.
Medeniyet kaybý
Ken Loach Ödül kazanmýþ bir film olarak Özgürlük Rüzgarý ne yazýk ki çok az sinemada ve daha çok küçük ve kenarda kalmýþ sinema salonlarýnda oynuyor. Belli ki Özgürlük Rüzgarý’nýn politik mesajý bu ülkede ki milliyetçi barikatý aþamamýþ. Verdiði mesaj korkutucu bulunmuþ: Ne yaparsanýz yapýn, insanlarkendi dillerini konuþtu diye vurun. Köyleri basýn, yakýn yýkýn. Sorgusuz sualsiz insanlarý asýn, öldürün. Sonunda yenilirsiniz. Bu birinci mesaj. Ýkinci mesaj ise baðýmsýzlýk yet-
mez. Asýl önemli olan emekçilerin kendi iktidarlarýný kurmalarýdýr. Baðýmsýzlýk sonrasýnda gene patronlar, gene büyük toprak sahipleri gene zenginler yönetecekse savaþan emekçiler için deðiþen birþey olmayacaktýr. Ýþte Ýrlanda! Özgürlük Rüzgarý’ný mutlaka görün. Çok sert, çok çarpýcý ama çok öðretici. Sadece Özgürlük Rüzgarý’ný deðil, Ken Loach’ýn bütün filmlerini fýrsar bulursanýz seyredin. Hepsi çok öenmli filmler. F. ALOÐLU
Tanýl Bora'nýn üç bölümden oluþan kitabý bir denemeler toplamý. Kitap hakkýnda söylenecek ilk söz, katýlmayacaðýnýz noktalar olsa da, son dönemde yaþanan "acayip" tartýþmalar göz önüne alýndýðýnda, insanýn zihnini temizliyor. Orhan Pamuk Nobel'i aldý, ayný saniyelerde Fransa soykýrýmý inkar yasasýný çýkardý. O satlerde Ýstanbul'da, istiklal caddesi üzerinde olanlar, eline Türk bayraðý kapanýn soluðu Fransýz Konsolosluðu'nun önünde aldýðýný hatýrlayacaklardýr. Gazetelerde öfke, nefret, buruk bir hoþnutluk, aþýrý bir Orhan Pamuk düþmanlýðý el eleydi. Hürriyet'ten Ertuðrul Özkök, önce sevinmiþ Pamuk'un Nobel'i aldýðýna ama sonra Türklük damarý kabardýðý için, "Ayný anda içimden, belki bütün Türklerin de içinden geçen o duygu geçti. Keþke o sözlerle gönlümüzü yaralamamýþ olsaydý. Keþke ülkesiyle ilgili kendi görüþlerini, somut tarihi gerçekler halinde sunmasaydý." diye geçirmiþ. Fatih Altaylý da ayný duygu selinde boðuluyor: "Orhan Pamuk, Türk kamuoyu tarafýndan lanetlenen söyleþiyi yapýnca, bu köþede yazmýþtým, 'Nobel'i alabilmek için bunu yaptý' diye." Altaylý da hayýflanýyor. Bir edebiyatçýnýn edebiyata yaptýðý katký, Türklük damarýnýn kabarma hallerine göre deðerlendiriliyor. Ýþte Tanýl Bora'nýn kitabýný tartýþarak okumak, kitap içindeki sayýsýz örneði dikkatlice süzmek Türkiye'de milliyetçiliðin hangi köklere yaslanýp hangi iþlevleri yüklendiðini görmek, Orhan Pamuk ve Fransa yasasý tartýþmalarý gibi sayýsýz tartýþmada açýða çýkan akýl tutulmasýnýn milliyetçi içeriðini anlamak için önemli bir katký. Kitabýn baþýnda, 2005 Mart'ýnda Mersin'deki Newroz kutlamalarý sýrasýnda yaþanan bayrak olayýndan sonra baþlayan bayrak hezeyanýný ve linç atmosferini, hýrsýzlarýn nasýl kullandýðý anlatýlýyor. Bir iþerini soyan hýrsýzlar, arabanýn önüne Türk bayraðý asarak hiçbir polise takýlmadan Bozüyük'ten Eskiþehir'e kadar rahat rahat gelmiþler. Milliyetçiði kullanan baþka bazý fikir soyguncularý, Nobel'den Fransýz yasasýna kadar, Kürt hareketinin eleþtirisinden sabetaycýlýk saçmalýklarýna kadar, kemalizmden 301 savunuculuðuna kadar, soldan yurtseverliðe kadar, sosyal demokratlýktan kýzýl elmacýlýða kadar, "rahat rahat" geldiler. Çünkü Tanýl Bora'nýn, kitapta net bir biçimde anlattýðý gibi milliyetçilik sadece basit bir manipülasyon aracý deðil. Tanýl Bora milliyetçiliði þu zemine oturtuyor: "Türkiye kapitalizminin ve modernleþmesinin bilinen 'lümpen' karakteri, Türkiye toplumunda bu krizin bilhassa aðýr yaþanmasýna yol açýyor. Her þeyden önce, kitleselleþen ve geleneksel koruma-kollama mekanizmalarýný da yitiren büyük bir yoksulluk var. Bunun ötesinde, toplumsal ve ekonomik perspektifsizlik, 'deðer' kaybý büyüyor. Dünyayý ve kendini açýklamaya, anlamlandýrmaya dönük ezberler bozuluyor. Böyle bir zamanda, milliyetçilik, belki en dayanýklý ezberdir." "Medeniyet kaybý", bu ezeberin kolaycýlýðýna teslim olmanýn solda moda olduðu bu politik zamanda, bu modayý sorgulayan, keskin bir biçimde eleþtiren, solla milliyetçiliði baðdaþtýrma çabalarýnýn da alttan alta medeniyet kaybýnýn baþka bir yansýmasý olduðunu anlatan çok iyi bir kitap. Þenol DEMÝR Medeniyet kaybý/Milliyetçilik ve Faþizm Üzerine yazýlar Tanýl Bora Birikim Yayýnlarý, 1. Baský 2006, Ýstanbul
sayý: 262 z sosyalist iþçi z
ODTÜ BAK ODTÜ’de bir BAK klübü kurmak için yeni adýmlar atýlýyor. Þimdi bir öðretim üyesi ile anlaþýldý. Kasým'ýn ikinci yarýsýnda söyleþi þeklinde bir ODTÜBAK toplantýsý yapýlmasýna karar verildi. Toplantý büyük olasýlýkla Kültür Kongre Merkezi’nda yapýlacak. Ayrýca sinevizyon gösterimleri için 6-13 Kasým haftasý içerisinde bir etkinlik yapýlacak. BAK'ýn yanýnda KEG (Küresel Eylem Grubu) ve Ýstanbul'daki 4 Kasým eylemi de konuþuldu. Toplantýdaki herkes 4 Kasým eylemine olumlu tepki verdi. 30 Ekim’de alternatif enerji ve nükleer santraller konusunda bir sunum olacak. O hafta içerisinde de okul içinde çalýþmalar baþlýyor.
GSS'ye karþý mücadele Ýzmir'de aile hekimliði ve genel saðlýk sigortasýna karþý mücadele Kasým ayýndan itibaren hýzlanacak. Saðlýk ve sosyal hizmet emekçileri sendikasýnýn çaðrýsýyla oluþturulan saðlýk platformu 2 Kasým'da Düzce ve Eskiþehir'de yaþananlarýn anlatýlacaðý, sonrasýnda katýlan saðlýk çalýþanlarýnýn tartýþmalarýyla devam edecek geniþ katýlýmlý bir toplantý ile mücadele sürecini ilan edecek. 26 Kasým tarihinde Ýzmir'de bölgesel bir miting planlanýyor. Aralýk ayýnýn hemen baþýnda da bir günlük iþ býrakma eylemi gerçekleþtirilecek. Ýzmir'de mücadele sürecini inþa etmek için Ýzmir'li saðlýk çalýþanlarýnýn hýzla çalýþmalara baþlayacaðý çok açýk. Ancak bu mücadelenin Ýzmir'le yada saðlýk çalýþanlarýyla sýnýrlý kalmasý mücadelenin kazanýlmasýnýn önündeki en büyük eksiðimiz olarak duruyor. Bu eksiðin giderilmesi için GSS'ye karþý mücadelenin hýzla saðlýk çalýþaný olmayanlarýn arasýna ve tüm Türkiye'ye yayýlmasý gerekiyor.
Küresel Eylem Grubu ÝZMÝR KEG Her hafta Perþembe günleri Yakýn Kitabevi’nde saat 18.30’da toplanýyor.
11
sosyalist iþçi ne savunuyor? Aþaðýdan sosyalizm
-Kapitalist toplumda tüm zenginliklerin yaratýcýsý iþçi sýnýfýdýr. Yeni bir toplum, iþçi sýnýfýnýn üretim araçlarýna kolektif olarak el koyup üretimi ve daðýtýmý kontrol etmesiyle mümkündür.
Reform deðil, devrim
Lübnan’a asker gönderilmesin ÝZMÝR-Küresel Barýþ ve Adalet Koalisyonu, 12 Ekim’de Kýbrýs Þehitleri Caddesi giriþinde Lübnan'a asker gönderilmesine karþý eylem düzenledi. Basýn açýklamasý ile baþlayýp çeþitli sloganlarla devam eden eylem bir saat kadar sürdü. Katýlýmýn beklenenden fazla olmasý halkýn büyük
çoðunluðunun Ýsrail'i desteklemediðini gösterdi. Ýsrail, Lübnan'ý bombalarla yakýp yýkarken, çoðu çocuk binlerce insan öldürülüp yüz binlercesinin evleri Ýsrail bombalarý ile yýkýlýrken Ýsrail'i durdurmaya yönelik hiç bir adým atmayanlarýn, þimdi saldýrgan ve iþgalci Ýsrail'e güvenlik saðlamak
Edirne BAK toplantýsý Edirne BAK’ýn 19 Ekim akþamý düzenlediði 'Savaþ Karþýtý Hareketin Geleceði' konulu toplantý, beklenenin çok üzerinde katýlýmla, canlý ve tartýþmalý geçti. Katýlanlar arasýnda yirmi kadar Trakya Üniversitesi öðrencisi, on küsur liseli ve Eðitim-Sen üyelerinin de bulunduðu toplantýda, dünyada savaþ karþýtlarýnýn önündeki iþler, Amerikan emperyalizminin Afganistan, Irak ve Lübnan'da yenilgiyle karþý karþýya olduðu, bu ülkelerde yara alan Amerika'nýn Irak'tan kolayca çekilmeyeceði ve çok büyük olasýlýkla Ýran'a saldýracaðý
konuþuldu. Tartýþma sýrasýnda, Türkiye ve Irak'ta Kürt hareketinin durumundan Ýran'a bir saldýrýnýn engellenmesi için neler yapýlabileceðine kadar pek çok konu gündeme geldi. Üç yýldýr Edirne'de çok aralýklý olarak yapýlan BAK toplantýlarýnýn bundan sonra haftada bir veya ayda bir düzenli hale getirilmesi, önümüzdeki ay ünlü konuþmacýlarla büyük bir toplantý daha düzenlenmesi, üniversitede tüm zorluklara raðmen bir Barýþ ve Adalet Topluluðu kurulmaya çalýþýlmasý toplantýnýn sonunda alýnan kararlar arasýndaydý.
SON SÖZ
daha büyük olmasý için çalýþacaðýz. Aile Hekimliði uygulamasýný durdurabiliriz. Bu arada Ankara’da 13 Aralýk tarihleri arasýnda Antikapitalist Forum var. Antikapitalist Forum’da 8 toplantý var. hepsi kapitalizmi teþhir eden tartýþmalar yaþayacaðýz. Tüm kampanyalarda birlikte çalýþtýðýmýz aktivistlerin Ankara Antikapitalist Forumu’n a katýlmasý için çalýþmalýyýz. Kýsacasý daha fazla aktivizm
4 Kasým’da Küresel Ýklim yürüyüþü var. Bir ilk deðil ama küresel ýsýnmaya karþý önemli bir adým olacak. Þimdi bütün gücümüzle bu yürüyüþün büyük olmasý için çalýþmalýyýz. Küresel ýsýnma yarýnýn deðil günümüzün sorunu. 4 Kasým’dan sonra Ýzmir’de 26 Kasým’da Genel Saðlýk Sigortasý’na ve Aile Hekimliðine karþý miting var. Onun
üzere Lübnan topraklarýna asker gönderilmesinin utanç verici olduðu vurgulanýrken, eylem þu sözlerle sona erdi: Lübnan'a asker gönderilmesin, Irak'ta iþgale son, Filistin'e özgürlük, Ýran'a dokunma, Ýncirlik kapatýlsýn. Ezgi Deniz ALPAN
Ýzmir KEG kuruldu ÝZMÝR Küresel Eylem Grubu, ilk buluþmasýný 11 Ekim Çarþamba günü Karþýyaka Ege Sanat Merkezi'nde düzenledi. Tuncay Karaçorlu'nun konuþmacý olduðu etkinliðin konusu 'Doðal ve Kültürel Yaþam Alanlarý ve Dünya Barýþý' idi. 17 kiþinin katýldýðý toplantý yaklaþýk bir buçuk saat sürdü, sonucunda bu toplantýnýn her hafta gerçekleþtirilmesi ve Karþýyaka merkezli bir Küresel Eylem Grubu kurulmasý kararý alýndý. Ezgi Deniz ALPAN
KÜRESEL
BAK
-Ýçinde yaþadýðýmýz sistem reformlarla köklü bir þekilde deðiþtirilemez, düzeltilemez. -Bu düzenin kurumlarý iþçi sýnýfý tarafýndan ele geçirilip kullanýlamaz. Kapitalist devletin tüm kurumlarý iþçi sýnýfýna karþý sermaye sahiplerini, egemen sýnýfý korumak için oluþturulmuþtur. -Ýþçi sýnýfýna, iþçi konseylerinin ve iþçi milislerinin üzerinde yükselen tamamen farklý bir devlet gereklidir. -Bu sistemi sadece iþçi sýnýfýnýn yýðýnsal eylemi devirebilir. -Sosyalizm için mücadele dünya çapýnda bir mücadelenin parçasýdýr. Sosyalistler baþka ülkelerin iþçileri ile daima dayanýþma içindedir. -Sosyalistler kadýnlarýn tam bir sosyal, ekonomik ve politik eþitliðini savunur. -Sosyalistler insanlarýn cinsel tercihlerinden dolayý aþaðýlanmalarýna ve baský altýna alýnmalarýna karþý çýkarlar.
Enternasyonalizm
-Sosyalistler, bir ülkenin iþçilerinin diðer ülkelerin iþçileri ile karþý karþýya gelmesine neden olan her þeye karþý çýkarlar. -Sosyalistler ýrkçýlýða ve emperya-lizme karþýdýrlar. Bütün halklarýn kendi kaderlerini tayin hakkýný savunurlar. -Sosyalistler bütün haklý ulusal kurtuluþ hareketlerini desteklerler. -Rusya deneyi göstermiþtir ki, sosyalizm tek bir ülkede izole olarak yaþayamaz. Rusya, Çin, Doðu Avrupa ve Küba sosyalist deðil, devlet kapita-listidir. -Sosyalistler bu ülkelerde iþçi sýnýfýnýn iktidardaki bürokratik egemen sýnýfa kar-þý mücadelesini destekler.
Devrimci parti
-Sosyalizmin gerçekleþebilmesi için, iþçi sýnýfýnýn en militan, en mücadeleci kesimi devrimci sosyalist bir partide örgütlenmelidir. Böylesi bir parti iþçi sýnýfýnýn yýðýnsal örgütleri ve hareketi içindeki çalýþma ile inþa edilebilir. -Sosyalistler pratik içinde diðer iþçilere reformizmin iþçi sýnýfýnýn çýkarlarýna aykýrý olduðunu kanýtlamalýdýr. -Bu fikirlere katýlan herkesi devrimci bir sosyalist iþçi partisinin inþasý çalýþmasýna omuz vermeye çaðýrýyoruz.
DSÝP bürolarý z Ankara Mithatpaþa Cd. No: 34/F, Kat: 4, No: 23 - Kýzýlay 0535 - 514 11 73
KADIKÖY BAK Her hafta Çarþamba günleri Kadýköy’de Eðitim Sen 2 nolu Þube’de saat 19.00’da toplanýyor.
z Kadýköy Nail Bey Sk. Ýbrahim Aðaoðlu Ýþhaný, No: 9-11, Kat: 3 Bahariye - Kadýköy 0536 - 637 81 99
ÜSKÜDAR BAK Her hafta Salý günleri Altunizade muhtarlýðýnda saat 20.00’de toplanýyor.
z Ýzmir 3. Beyler, Yaparsoy Ýþhaný, No: 31, Kat: 4, No: 403, Konak 0537 - 624 49 08
BEYOÐLU BAK Her hafta Salý günleri Ýstiklal Cad, Büyükparmakkapý Sok. Hayat Apt’da Karakedi’de saat 19.30’da toplanýyor.
DSÝP - Kadýköy
DSÝP - Beyoðlu
DSÝP - Ankara
DSÝP - Ýzmir
Her hafta Salý günleri saat 19.00’da toplanýyor
Her hafta Perþembe günleri saat 19.00’da toplanýyor
Her hafta Salý günleri saat 19.00’da toplanýyor
Her hafta Pazartesi günleri saat 19.00’da toplanýyor
Nail Bey Sk. Ýbrahim Aðaoðlu Ýþhaný, No: 9-11, Kat: 3 Bahariye - Kadýköy 0536 - 637 81 99
Karakedi Ýstiklal Cd. Büyükparmakkapý Sk. Hayat Apt. Kat: 4 -Beyoðlu 0536 - 259 73 64
Mithatpaþa Cd. No: 34/F, Kat: 4, No: 23 Kýzýlay 0535 - 514 11 73
3. Beyler, Yaparsoy Ýþhaný, No: 31, Kat: 4, No: 403 Konak 0537 - 624 49 08
z Beyoðlu Ýstiklal Cd. Büyükparmakkapý Sk. Hayat Apt. Kat: 4 -Beyoðlu 0536 - 259 73 64
Akhisar: 0544 - 515 62 59 Bursa: 0535 - 422 39 65 Denizli: 0543 - 476 27 88 Ýzmit: 0537 - 940 58 95 Kütahya: 0544 - 515 62 59
Ayrýntýlý bilgi için: 0536 - 335 10 19 ISSN 1300-4026 Uluslararasý Tanýtým ve Yayýncýlýk Ltd. Þti. Sahibi: Özden Dönmez Sorumlu Yazýiþleri Müdürü: Volkan Akyýldýrým Adres: Ýstiklal Cad.,Büyükparmakkapý Sok., 8/10, Beyoðlu/Ýstanbul Baský: Yön Matbaasý Yerel süreli yayýn, iki haftada bir yayýnlanýr
www.sosyalistisci.org
sosyalist isci
SAYI: 262 28 Ekim 2006 1.50 YTL
DÜNYA TEHDÝT ALTINDA Küresel ýsýnma insanlýðýn önünde en ciddi tehlikeler den birisi olarak durmakta. Dünya atmosferi kapitalist sistem tarafýndan her gün daha fazla sera gazý ile dolduruluyor. Sonuçta dünya ýsýnýyor ve büyük al afetler yaþanýyor. Eðer önlem alýnmazsa dünyayý çok daha karanlýk günler bekliyor. Buzlar eriyor Deniz seviyesi yükseliyor Sayýsýz kent sular altýnda kalabilir Daha çok buz erirse deniz seviyesi daha çok artar ve sadece kentler deðil, ülkeler sular altýnda kalmaya baþlayabilir. Deniz suyu sýcaklýðý arttýkça büyük fýrtýnalar çoðalýyor ve þiddetleri artýyor. Sellerin sayýsý ve þiddeti çoðalýyor Sususzluk sorunu baþladý daha da geliþebilir. Karalarda buzlar eridikçe susuzluk ve seller ayný anda çok daha büyük bri afet olarak ortaya çýkacak Tarým alanlarý daralýyor Böcekler, bitkiler ve hayvanlar yer deðiþtiriyor Bütün bunlarý sonucu olarak kuraklýk ve sonuçta açlýk artýyor Küresel ýsýnma arttýkça açlýk çok büyük tehdit haline gelecek Isýnma ve sonuçlarý nedeniyle insanlar da göç ediyor Bütün bunlardan en çok yoksullar etkileniyor.
Küresel ýsýnmanýn sorumlusu kapitalizm. Kapitalist kâr hýrsý, rekabet ve sermaye birikimi dünyayý büyük bir felakete sürüklüyor. Bu yarýnýn sorunu deðil çok güncel bir sorun Kapitalizm enerji kaynaklarý için çýkardýðý savaþlarla dünyayý bir mezbahaya çevirirken diðer yandan da kullandýðý ve kullanýlmasýný teþvik ettiði fosil yakýtlarý ile dünya atmosferini karbondioksit ile dolduruyor. Dünyanýn en büyük 100 þirketi içinde enerji, petrol ve otomobil þirketleri çok önemli bir yere sahip. Dünyayý bu þir -
ketler yönetiyor bu nedenle de dünyanýn ýsýnmasýndan da asýl olarak onlar sorum lu. Dünyanýn en büyük ve güçlü ülkesi ABD’nin yöneticilerinin çoðu ayný zamanda petrol ve enerji þirketlerinin de yöneticisi. Bu nedenle savaþ çýkarýyorlar. Bu nedenle küresel ýsýnmanýn varlýðýný bile kabul etmiyorlar. Bu sistemden kurtulmadan, yani kapi talizmi yýkmadan küresel ýsýnmaya kalýcý bir çözüm b ulmak mümkün deðil. Bu nedenle küresel ýsýnmaya karþý mücadele etmek isteyen herkesi anti kapitalist mücadeleye çaðýrýyoruz.
Küresel Isýnmayý Durdurun Türkiye Kyoto Anlaþmasýný Ýmzalasýn
4
KASIM KADIKÖY Haydarpaþa garý önü saat: 12.00