Döngüsel ekonomi kavramı, doğanın döngüsel modelini başlangıç noktası olarak alır. Bu sistem, mecburi olmayan üretimi azaltarak ve maddeyi tekrar kullanarak kaynakları korur.
Üretim ve kaynak, ürün ve servis idaresinin mevcut ekonomik modeli, “üret, kullan ve at” üzerinedir ve artık modası geçmiştir. Aslında birtakım veriler bu hipotezi desteklemektedir. Bu nedenle döngüsel ekonomi modelini benimsemeliyiz.
Mevcut sistemin, uzun süreli sürdürülebilir üretim için uygun olmadığını, bu modelin dinamiklerinden aynı zamanda doğa için bir risk teşkil ettiğinden dolayı anlayabilirsiniz. Özellikle de doğada atık olmadığını bildiğimiz için. Her element, sürekli bir işleve sahiptir ve farklı aşamalarda farklı amaçlara hizmet eder.
İnsanlar da işte bu şekilde döngüsel ekonomi fikrini benimsedi, var olanın yerine geçecek yeni bir şema. Bu yazının amacı bu kavramın karakteristiklerini, prensiplerini, önemini ve faydalarını incelemek.
Nedir bu döngüsel ekonomi?
Döngüsel ekonomi, doğanın döngüsel modelini başlangıç noktası olarak kabul eder. Bu yolla, sistem, üretimi en aza çekerek ve elementleri tekrar kullanarak kaynakların kullanımını muhafaza eder. Çözünebilir materyalden oluşan ürünlerin üretimi teşvik edilir ve böylece onlar da herhangi bir zarara sebep olmadan ya da verimli hayatlarını tüketmeden doğal durumlarına geri dönebilir.
Çözünebilir materyalin olmadığı durumda amaç, ürünün bileşenlerini ayırmak olmalıdır ki böylece bu bileşenler üretim döngüsüne geri girebilsin. Eğer bu da mümkün değilse, bu bileşenler için çevre dostu bir şekilde geri dönüşüm uygulanmalıdır.
Yani, döngüsel ekonominin özü, canlandırıcı ve yenileyicidir. Aslında “döngüsel” sözcüğü özellikle doğrudur çünkü doğal sermayeyi koruyan ve ilerleten sürekli bir pozitif gelişme döngüsü doğar.
Döngüsel ekonomi prensipleri
Döngüsel ekonomi sermaye ve finansal, imal edilen, sosyal, insani ya da doğal elementlerin tekrar yapılanması üzerine kurulur. Bu yüzden ürün ve hizmet akışının iyileştirmesini temin eder. Bu “değer döngüsü” aşağıdaki prensiplere dayalıdır:
- Doğal sermayeyi korumak ve geliştirmek. Sistemin içindeki besin akışını artırmak anlamına gelir. Örneğin, bu yeni şartlar toprak yenilemesini iyileştirir.
- Kaynak kullanımını optimize etmek. Ürün, bileşenler ve materyallerde bir rotasyon vardır ve bunu yapmak da her an işe yararlılığı artırmayı amaçlar. Bu, rotasyonun hızını azaltarak kullanımdaki süresini artırır ve tekrar kullanımını teşvik eder.
- Sistemin yararlılığını artırmak. Bu, negatif dış etmenleri eleyerek insan zararını azaltır.
Faydaları
Yukarıda bahsettiğimiz gibi, şu an dünya ekonomisini domine eden doğrusal üretim sistemi, kaynak kullanımı açısından sınırlıdır ve buna ek olarak yüksek sosyal ve çevresel etkiye sahiptir. Bu nedenle çok sayıda uzman, kaynakların kullanımının azalması ve yenilenebilir enerjinin mevcut çevresel zorlukları karşılayamayacağı endişesini dile getirdi.
Doğrusal modeller, dalgalanan fiyatlara dayanır ve çevresel yıkılmaya katkı sağlar, ki bu da gelişmenin temel prensiplerini etkiler. Gördüğünüz gibi, yenilik ve uzun süreli dayanıklılığa dayanan döngüsel ekonomi yaklaşımı, çok sayıda fayda getirir.
Her şeyden önce, hem kullanıcılar hem de şirketler açısından avantajlıdır. Döngüsel ekonomi sistemini uygulayan şirketler, kaynakları tekrar kullanmanın onları sıfırdan yaratmaktan çok daha karlı olduğunu ispat etmiştir. Böylece üretim masrafında bir düşüş olmuştur. Sonuç olarak satış fiyatları da aynı zamanda düşer, tüketici de bundan hem sosyal hem ekonomik açıdan faydalanır.
Yalnızca Avrupa Birliğinde, döngüsel ekonomi tarafından savunulan ölçümler bölgedeki şirketlerin yaklaşık 600 milyon tasarruf ettiğini göstermiştir. Aslına bakarsanız işlenmemiş materyallerin çıkarılması, önemli çevresel sonuçlara neden olur. Bu şirketler, toplam yıllık sera gazları emilimini %2 ila 4 arasında düşürmüştür.
Son söz
Dünya nüfusunun artmasıyla, sınırlı olan işlenmemiş materyallere olan ihtiyaç artmıştır. Döngüsel ekonomi modeli, çevrenin üzerindeki baskıyı azaltmaya ve işlenmemiş materyallerin arzının bitmeyeceğini teminat altına almaya yardım eder. Aslında, sistem aynı zamanda işlenmemiş materyallerin sağlanması için diğer ülkelere duyulan bağımlılığı da azaltabilir.
Bu aynı zamanda rekabeti, büyümeyi, yeniliği ve istihdamı da artırır. Bu sistemin uygulanması durumunda, Avrupa Birliğinde 580.000 yeni işin ortaya çıkması öngörülmektedir. Ve aynı şekilde yenilikçi ve daha dayanıklı ürünlerin üretimi de artar. Planlı eskimenin azaltılması, insanların hayat kalitesini artırabilir.
Kaynakça
- Europarl, https://www.europarl.europa.eu/news/es/headlines/economy/20151201STO05603/economia-circular-definicion-importancia-y-beneficios
- Ellen MacArthur Foundation, https://www.ellenmacarthurfoundation.org/es/economia-circular/escuelas-de-pensamiento
- Sostenibilidad, https://www.sostenibilidad.com/desarrollo-sostenible/en-que-consiste-la-economia-circular/