Tlatelolco geçmişinin antlaşması, nedenleri ve sonuçları
Tlatelolco Antlaşması Latin Amerika ve Karayipler'de Nükleer Silahların Yasaklanması Antlaşması'na verilen addır. Anlaşma, 14 Şubat 1967 tarihinde imzalanan ve Latin Amerika ve Karayip uluslarının bölgeyi nükleer madde olarak ilan ettiği bir anlaşma..
Soğuk Savaş en gergin andaydı. İki dünya gücü İkinci Dünya Savaşı'ndan doğdu, dolaylı olarak gezegende birbirlerine karşı karşıya geldiler, müttefik partileri yerel çatışmalarda desteklediler. İki ülke arasında, dünyayı birkaç kez yok edebilecek bir nükleer silah cephanesi kurmuştu..
İki süper güçe ek olarak, diğer ülkeler de nükleer silah geliştirmişti. Yakında Fransa, İngiltere ve Çin yaptı ve daha sonra Pakistan, Hindistan veya İsrail gibi diğer ülkeler de katıldı..
Küba'daki füze krizi, nükleer savaşın en yakın olduğu anlardan biriydi. Bunu göz önüne alındığında, Meksika, Latin Amerika ve Karayipler'de çekirdeksizleştirildiğini bildiren bir antlaşma geliştirme girişiminde bulundu. Önceki çalışmalardan sonra, anlaşma 25 Nisan 1969’da yürürlüğe girdi.
indeks
- 1 Arkaplan
- 1.1 Soğuk Savaş
- 1.2 Beş cumhurbaşkanının ilanı
- 1.3 BM Genel Kurulu 1911 (XVIII) sayılı Kararı
- 1.4 Önerilen taslak çözünürlük
- 1.5 KOPYALAMA
- 2 Sebep
- 2.1 Füzelerin krizi
- 3 Sonuçlar
- 3.1 Latin Amerika nükleer silahsız
- 3.2 Nükleer güçler
- 3.3 OPANAL'in oluşturulması
- 3.4 Dünyanın diğer bölgelerine örnek
- 3.5 Nobel Barış Ödülü
- 4 Kaynakça
fon
İkinci Dünya Savaşı daha önce hiç görülmemiş bir yıkıcı güç gösterisi ile sona erdi. Japonya'ya atılan atom bombası dünyaya, bir sonraki savaşın gezegenin tamamen tahrip olmasına yol açabileceğini gösterdi..
Birleşik Devletler’den sonra, Sovyetler Birliği nükleer cephaneliğini geliştirmek için acele etti. İki güç diğer ülkeler tarafından takip edildi.
Soğuk Savaş
İkinci Dünya Savaşı'ndan sonra dünya jeopolitiği, gezegenin iki büyük gruba bölünmesi ile karakterize edildi. Bir tarafta, Amerika Birleşik Devletleri ve Batı ve kapitalist ülkelerin geri kalanı. Öte yandan, Sovyetler Birliği ve komünist blok. İki blok arasındaki gerilim, bazı ciddi olaylarla, Soğuk Savaş olarak biliniyordu..
Her iki süper güç de askeri olarak hiçbir zaman açık bir şekilde çarpmasalar da, farklı yerel çatışmalarda dolaylı olarak bunu yaptılar. Her biri rakibini zayıflatmaya çalışan müttefiklerini destekledi.
Açık çatışmalardan kaçınılmasına rağmen, bazı durumlarda dünyanın nükleer bir savaşa girmeye mahkum olduğu görülüyordu. Amerika Birleşik Devletleri ve Sovyetler Birliği'ne Fransa, İngiltere, Çin, İsrail, Pakistan veya Hindistan gibi nükleer silahları olan diğer ülkeler katıldı..
Savaştan kaçınmak için iki blok "karşılıklı garantili imha" denilen bir taktik geliştirdi. Kısacası, herkes bir sonraki savaşta kazananlar ya da kaybedenlerin olmayacağını, sadece yıkım olacağını biliyordu..
Beş cumhurbaşkanının ilanı
Çalışma, Tlatelolco Antlaşması'nı geliştirmeye başlamadan önce, anlaşmayı ilerletebilecek bir emsal vardı. Füze krizinden hemen önce, Brezilya hükümeti Latin Amerika’yı nükleer silahsız bir bölgeye dönüştürmek için BM’de bir öneri sundu. Ancak, o çok başarılı değildi.
Daha sonra, inisiyatif alan Meksika oldu. Böylece, cumhurbaşkanı Adolfo López Mateos, 1963 yılının Mart ayında dört Latin Amerika hükümetine bir mektupta: Bolivya, Brezilya, Şili ve Ekvador. İçinde, herhangi bir nükleer silah bölgesini serbest bırakmak için ortak bir eylem yürütme niyetlerini açıklayan bir açıklama yapmalarını istedi..
Mektubu alan dört ulusun başkanları olumlu cevap verdi. Böylece, aynı yılın 29 Nisan’ında Beyanname aynı anda beş başkentte ilan edildi..
BM Genel Kurulunun 1911 (XVIII) sayılı Kararı
Sadece beş gün sonra, Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri U Thant, Latin Amerika Devlet Başkanları Deklarasyonunu memnuniyetle karşıladı. Amaçlarını detaylı bir şekilde açıklayarak özetlerini sunmak için BM merkezine gittiler. Resepsiyon neredeyse oybirliğiyle olumluydu.
Bununla, beş ülke Birleşmiş Milletlerin çalışmalarına devam etmeleri için açık bir destek aldı..
Önerilen taslak çözünürlük
Antlaşmanın ön taslağını hazırlamaya yönelik çalışma 1963 Ekim ayının başında başlamıştır. İlk taslak, önce Deklarasyonu imzalayan beş ülkenin temsilcilerinin katkılarıyla sayılmıştır. Daha sonra, Latin Amerika Grubu üyeleri de fikirlerine katkıda bulundu.
Sona erdikten sonra, on bir Latin Amerika delegasyonunun sponsorluğuyla, Bolivya, Brezilya, Kosta Rika, Şili, Ekvador, El Salvador, Haiti, Honduras, Panama, Uruguay ve Meksika’nın sponsorluğunda Meclisin İlk Komitesine sunuldu..
Sekiz seans boyunca, proje Birleşmiş Milletlerde analiz edildi. Komisyon, 19 Kasım'da, orijinal yazıdaki hiçbir şeyi değiştirmeden onaylamaya karar verdi..
Bir hafta sonra, Genel Kurul, Genel Sekreteri'nin Latin Amerika ülkelerine Antlaşmanın gerçekleşmesi için gerekli bütün kaynakları sağlama konusundaki desteğini ve cesaretlendirmelerini dile getirdi..
COPREDAL
Nihai metin bu amaç için oluşturulmuş bir kuruma verildi: Latin Amerika'nın Dengelenmesi Hazırlık Komisyonu (COPREDAL). Başkanları Jorge Castañeda ve Álvarez de la Rosa idi ve merkez Mexico City’de kuruldu..
Sadece dört oturumda, COPREDAL istenen metni tamamladı. 12 Şubat 1967'de, 14 Şubat'ta imza attığı ülkelerin emrinde kaldı. Antlaşma 25 Nisan 1969’da yürürlüğe girdi.
nedenleri
Latin Amerika ülkelerini Tlatelolco Antlaşması'nı geliştirmeye iten olay, Soğuk Savaş kapsamında gerçekleşen Küba füze kriziydi..
Füze krizi
1962 Ekim'inde, ABD ile Sovyetler Birliği arasındaki nükleer savaş hiç olmadığı kadar yakındı. Sovyetler, Castro’nun Küba’sı ile kendi topraklarında ABD topraklarından birkaç kilometre uzakta nükleer füzeler kurma konusunda anlaştılar..
Amerika Birleşik Devletleri Başkanı Kennedy'nin cevabı, adalara bir deniz ablukası ilan etmekti. Sovyetler Birliği'nin ablukayı kırmaya çalışması durumunda, ABD saldırmakla tehdit etti.
Nikita Kruşçev ve Kennedy anlaşmazlığı önlemek için doğrudan görüşmelerde bulundu. Bu arada, tüm gezegen beklentide kaldı.
Amerika Birleşik Devletleri projenin geri çekilmesini istedi. SSCB, bir kısmı için, Türkiye'deki Amerikalılar tarafından kurulan roketlerin, Küba'nın istila edilmemesi için teminat talep etmenin yanı sıra sökülmesini istedi..
Kasım ayında Sovyet füzeleri sökülmüş ve kriz daha fazla hasara neden olmadan sona ermişti.
Kriz, Meksika’nın Latin Amerika ve Karayipler'in nükleer silahsız kalmasını sağlamak için inisiyatif almasına yol açmadı. Ayrıca Washington ve Moskova’ya doğrudan ve hızlı bir iletişim sistemi yarattı: ünlü kırmızı telefon.
darbe
Tlatelolco Antlaşması 14 Şubat 1967'de Meksika Dışişleri Bakanlığı'na adını veren kentte imzalandı. Prensip olarak, çoğu Latin Amerika ülkesi tarafından onaylanmış olmasına rağmen, Küba desteği yoktu.
23 Ekim 2002'de, Küba bunu onaylamaya karar verdi, böylece Meksika diplomasisinin başarısı tamamlandı..
Latin Amerika nükleer silahsız
Tlatelolco Antlaşması'nın imzalanmasının ana sonucu, Karayipler de dahil olmak üzere Latin Amerika’nın, nükleer silahsız Antarktika hariç, gezegenin ilk bölgesi haline gelmesiydi..
Makalelerinde, imzacı ülkelerin bu türden herhangi bir silahın kullanımı, denenmesi, üretilmesi, üretilmesi, bulundurulması veya etki alanının tanıtımından veya yetkilendirilmesinden vazgeçtiği tespit edilmiştir. Hatta bu faaliyetlere dolaylı olarak katılmamayı bile taahhüt etmişlerdir..
5. madde nükleer silah tanımını “nükleer enerjiyi kontrolsüz bir şekilde serbest bırakabilen ve savaş amaçlı istihdamın bir dizi özelliğine sahip herhangi bir cihaz” olarak tanımlamıştır..
Antlaşma'nın protokolü, niyetlerin gerçek bir beyanıydı:
"Latin Amerika ve Karayipler'in askeri denükleerleştirilmesi - bu Antlaşmada topraklarını sonsuza dek nükleer silahtan uzak tutma taahhüdünde uluslararası olarak taahhüt edildiğini taahhüt etme - halklarının nükleer silahlarda tükürmelerine engel olacak bir önlem oluşturacak. sınırlı kaynaklar ve bu da onları ülkelerindeki muhtemel nükleer saldırılara karşı korur; Nükleer silahların yayılmasının önlenmesine önemli bir katkı ve genel ve tam silahsızlanma lehine değerli bir unsur "
Nükleer güçler
Bugüne kadar, Latin Amerika ve Karayipler'in 33 ülkesi Antlaşmayı onayladı. Ayrıca, nükleer silaha sahip güçleri ilgilendiren iki protokol içermektedir..
Birincisi, fiili ya da jürisi olan bu ülkelerin bölgede: ABD, Fransa, Hollanda ve İngiltere gibi bölgeleri var. Bütün bu ülkeler, bu eşyalara nükleer silah yerleştirmemeye söz verdi..
Protokollerin ikincisi, Çin ve Rusya da dahil olmak üzere nükleer cephaneliğe sahip bütün ülkeleri etkiliyor. Bu makalede, bu milletler silahlarını kullanmamayı ve bölge ülkelerini onlarla tehdit etmemeyi taahhüt ederler..
OPANAL oluşturulması
Antlaşmaya uyumu kontrol etmek için yeni bir örgüt oluşturuldu: Latin Amerika'daki Nükleer Silahları Yasaklama Örgütü (OPANAL). Ayrıca, Uluslararası Atom Enerjisi Teşkilatı da kontrollere katılmaya başladı..
Dünyanın diğer bölgelerine örnek
Gezegenin diğer kısımları Tlatelolco Antlaşması örneğini izledi. Böylece, sonraki yıllarda nükleer silahları dünyanın çeşitli bölgelerinden ortadan kaldırmak için başka anlaşmalar imzalandı..
En önemli anlaşmalar arasında Güney Pasifik'teki Nükleer Silahlar Serbest Bölgesi Antlaşması veya 1985'te imzalanan Rarotonga Antlaşması; 1996 yılında onaylanan Pelindaba Antlaşması olarak da bilinen Nükleer-Silahsız Bölge Afrika Antlaşması veya 2006'da imzalanan Orta Asya'daki Nükleer Silahsız Bölge Antlaşması.
Nobel Barış Ödülü
Belirtildiği üzere, Tlatelolco Antlaşması, Meksika Devlet Başkanı Adolfo López Mateos tarafından önerildi, ancak gerçek destekçi Meksika diplomat Alfonso García Robles olmasına rağmen. İkincisi, çabalarını kabul ederek, 1982 Nobel Barış Ödülü'nü kazandı..
referanslar
- ONAPAL. Tlatelolco Antlaşması. Opanal.org sitesinden alındı
- Marín Bosch, Miguel. Tlatelolco Antlaşması + 40. jornada.com.mx adresinden alınmıştır.
- Ulusal Nükleer Araştırma Enstitüsü. Tlatelolco Antlaşması. İnin.gob.mx dosyasından kurtarıldı
- Nükleer Tehdit Girişimi. Latin Amerika ve Karayipler'de Nükleer Silahların Yasaklanması Antlaşması (LANWFZ) (Tlatelolco Antlaşması). Nti.org sitesinden alındı
- Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı. Latin Amerika'da Nükleer Silahların Yasaklanması Antlaşması (Tlatelolco Antlaşması). İaea.org sitesinden alındı
- Silah Kontrol Birliği. Latin Amerika Nükleer Silahları Serbest Bölge Antlaşması (Tlatelolco Antlaşması). Armscontrol.org sitesinden alındı
- Cenevre Uluslararası İnsancıl Hukuk ve İnsan Hakları Akademisi. 1967 Tlatelolco Antlaşması. Armslaw.org sitesinden alındı.