Doğumda Ağrı Tedavisi – Derlemelere Genel Bakış
Cochrane derleme özeti
Arka plan
Doğumda ağrı hissi büyük ölçüde değişkendir. Bazıları ağrıyı aşırı derecede rahatsız edici bulurken diğerleri sadece biraz ağrı hisseder.
Gebenin doğumdaki pozisyonu, hareketliliği, korku ve anksiyetesi veya tersine güven duygusu, ağrı hissini etkileyebilir. Ağrıya karşı kullanılan birkaç ilaç ve müdahale bulunuyor ve bu derlemede 15’i Cochrane derlemesi olmak üzere doğumda ağrının azaltılması ile ilgili 18 sistematik derlemeyi bir araya getirdik.
İlaç dışı müdahalelerle ilgili kanıtların çoğu sadece bir ya da iki çalışmaya dayanıyor ve bulgular karar verdirici nitelikte değildir. Ancak su içine doğum, relaksasyon
akupunktur ve masaj yöntemlerinin tümü de ağrıyı giderdi ve ağrı giderme ile ilgili daha iyi tatmin sağladı. Suya batırma ve relaksasyon, doğumla ilgili de daha iyi tatmin sağladı. Hem relaksasyon hem de akupunkturla forseps ve vakum kullanımı azaldı; akupunkturla sezaryen sayısı da azaldı.
Hipnoz, bio-feedback, steril su enjeksiyonu, aromaterapi ve TENS’in etkili olduğuna dair kanıtlar yetersiz bulundu.
Totalde ilaçlı müdahalelerle ilgili daha fazla araştırma bulundu. Azot oksit ve oksijen karışımı inhalasyonu (%50-50 – Entonox®) ağrıyı giderdi, ancak bazı gebelere uyuşukluk hissi verdi, bulantı ve kusmaya neden oldu.
Opioid olmayan ilaçlar (e.g. sedatifler) ağrıyı giderdi ve bazıları plasebo ya da ağrılı doğuma kıyasla daha fazla tatmin sağladı, ancak ağrı kesici etkiden tatmin, opioidlerden daha zayıftı.
Epiduraller ağrıyı giderdi, ancak vakum ve forseps gereken doğum sayısı arttı, bunun yanında tansiyon düşmesi, motor blok, ateş ve idrar retansiyonu riskleri de arttı. Kombine spinal epiduralle ağrı daha hızlı giderildi ancak, idrar retansiyonu da daha az problem olmakla beraber, sade epidurale göre daha çok gebede kaşıntı şikâyeti oldu.
Lokal anestezikle sinir blokları, tatmin sağladı ama baş dönmesi, terleme, karıncalanma ve daha çok bebekte bradikardi gibi yan etkiler görüldü.
Parenteral opioidler (petidin ve ilişkili ilaçlar) epiduralden daha az etkiliydi, ancak diğer müdahalelerden daha etkili olup olmadıkları konusunda yetersiz kanıt bulundu.
Genel olarak; kadınlar, hangisi olursa olsun gebelik esnasında daha iyi geleceğini hissettikleri ağrı giderme yöntemini seçmekte özgür olmalıdır. İlaçsız müdahaleyi seçen kadınların, gerektiğinde ilaca dönebilme özgürlüğü de olmalıdır. Gebelik sırasında, farklı ağrı kontrol yöntemlerinin kendileri ve bebekleri üzerindeki potansiyel advers etkilerinin anlatılması gerekir.
Çalışmalar tek tek incelendiğinde, ağrı şiddeti gibi sonuçların ne şekilde ölçüldüğü ile ilgili ciddi derecede farklılıklar gösteriyor ve bazı önemli sonuç beklentilerinin nadiren araştırıldığı (örneğin doğumda kontrol hissi, emzirme, anne-bebek etkileşimi, maliyet ve bebekle ilgili sonuçlar) ya da hiç araştırılmadığı görülüyor. Doğumda ağrı tedavisi için ilaç dışı müdahalelerle ilgili daha çok araştırma yapılması gerekiyor.
Ana sonuçlar
Derlemede sonuçlar üç kategoride değerlendirildi:
Hangisi işe yarıyor
Hangisi işe yarayabilir?
Kanıtlar yargıya varmak için yetersiz.
Hangisi işe yarıyor?
Kanıtlar; epidural, kombine spinal epidural ve inhalasyonla sağlanan analjezilerin doğum sancısını etkili bir şekilde azalttığını, ancak advers etkileri artırabileceğini ortaya koyuyor.
Hangisi işe yarayabilir?
İmmersiyon, relaksasyon, akupunktur, masaj ve lokal aneztezik sinir blokları veya non-opioid ilaçlar doğum sancısına fayda edebilir, yan etkileri daha azdır.
Yetersiz kanıtlar
Hipnoz, bio-feedback, steril su enjeksiyonu, aromaterapi, TENS ve parenteral opioidlerin plasebo veya diğer müdahalelerden daha etkili olduğu konusunda kanıtlar yetersizdir.
Kaynak
Jones L, Othman M, Dowswell T, Alfirevic Z, Gates S, Newburn M, Jordan S, Lavender T, Neilson JP. Pain management for women in labour: an overview of systematic reviews. Cochrane Database of Systematic Reviews 2012, Issue 3. Art. No.: CD009234. DOI: 10.1002/14651858.CD009234.pub2
Orijinal tıbbi özet ve tam metin için: Doğumda Ağrı Tedavisi