Malala Yousafzai (Yusufzay) kimdir ve ne yapmıştır? Malala Yousafzai’nin hayatı, kızların ve kadınların hakları ve eğitimi için çabaları hakkında bilgi.
Malala Yousafzai
1997 doğumlu Pakistanlı bir Müslüman olan Malala Yousafzai, Nobel Barış Ödülü’nün sahibi en genç kişi ve bir kadın haklarını ve kızların eğitimini destekleyen aktivisttir.
Erken Çocukluk
Malala Yousafzai, 12 Temmuz 1997’de Swat olarak bilinen Pakistan’ın dağlık bir bölgesinde doğdu. Babası Ziauddin, bir şair, eğitimci ve sosyal aktivistti ve kız ve kadınların eğitiminin genellikle değersizleştirildiği bir kültürde Malala’nın eğitimini destekledi. Malala’nın, Khusal Khan ve Apal Khan adında iki erkek kardeşi var. Müslüman olarak yetiştirildi ve Paştun topluluğunun bir parçasıydı.
Kız Çocuklarının Eğitimini Savunmak
Malala on bir yaşında İngilizceyi öğrenmişti ve zaten o yaşta bile güçlü bir eğitim savunucusuydu. 12 yaşından önce, BBC Urdu için, bir takma isim olan Gül Makai’yi kullanarak günlük hayatını yazdığı bir blog başlattı. Radikal bir İslami grup olan Taliban, Swat’ta iktidara geldiğinde, Malala’nın blogunda, Taliban’ın kızların eğitimine yönelik koyduğu yasakla ilgili yazılarına odaklandı. Malala Taliban tehlikesine rağmen, bloguna ve eğitimine devam ederek, Taliban’a karşı olduğunu açıkladı. Blogunda okula gittiği için öldürülebileceği korkusundan bahsetti.
New York Times, o yıl Taliban tarafından kız çocuklarının eğitiminin yok edilmesiyle ilgili bir belgesel hazırladı ve herkes için eğitim hakkını desteklemeye başladı. Malala televizyonda bile göründü. Kısa süre sonra, bloguyla olan bağlantısı açığa çıktı ve babası ölüm tehditleri aldı. Bir süre mülteci kampında yaşadılar. Kampta geçirdiği süre boyunca, kadın hakları savunucusu Shiza Shahid ile tanıştı.
Malala Yousafzai eğitim konusunda açık sözlüydü. 2011 yılında Malala, bu çabalarından dolayı Ulusal Barış Ödülü’nü kazandı.
Vurulması
Okula devam etmesi ve özellikle aktivist davranışları Taliban’ı öfkelendirdi. 9 Ekim 2012’de silahlı kişiler okul otobüsünü durdurdu. Onu ismiyle istediler ve korkan öğrenciler Onu gösterdiler. Silahşörler ateş etmeye başladı ve üç kız kurşunla vuruldu. Malala en ağır yaralandı, baş ve boynundan vuruldu. Taliban’ın adamları hayatta kalması durumunda onu ve ailesini hedef almaya devam edeceklerini bildirdiler.
Yaraları neredeyse Malala’yı öldürüyordu. Yerel bir hastanede doktorlar boynundaki mermiyi çıkardı. Solunum cihazına bağlıydı. Cerrahlar, kafatasının bir kısmını çıkararak beynindeki baskının tedavisi için başka bir hastaneye transfer etti.
Vurulma olayının basındaki etkisi olumsuz oldu ve Pakistan başbakanı olayı kınadı. Pakistanlılar ve uluslararası basın, kız çocuklarının eğitim durumu ve dünyanın pek çok yerinde erkek çocuklarının gerisinde nasıl kaldığı hakkında daha kapsamlı yazılar yazmaya başladı.
Onun durumu dünya çapında biliniyordu. Pakistan’ın Ulusal Gençlik Barış Ödülü’nin adı, Ulusal Malala Barış Ödülü olarak değiştirildi.
İngiltere’ye Taşınma
Yaralarının daha iyi tedavi edilmesi ve ailesine yönelik ölüm tehditlerinden kaçmaları için İngiltere Malala’yı ve ailesini, davet etti. Babası Büyük Britanya’daki Pakistan konsolosluğunda iş buldu ve Malala oradaki bir hastanede tedavi gördü.
2013 yılının Mart ayına kadar Malala, İngiltere’nin Birmingham şehrinde okula döndü. Okula dönüşünü dünya çapında tüm kızlara eğitim çağrısı yapmak için bir fırsat olarak kullandı. Tutkulu olduğu davayı finanse etmek için dünya çapındaki şöhretinden yararlanan Malala, bu davayı destekleyecek bir fon olan Malala Fonu’nu tanıttı. Fon, Angelina Jolie’nin yardımıyla oluşturuldu. Shiza Shahid kurucu ortaklardan biriydi.
Yeni Ödüller
2013 yılında Nobel Barış Ödülü’ne ve TIME dergisinde Yılın Kişisi’ne aday gösterildi ancak ikisini de kazanamadı. Fransız, Simone de Beauvoir Ödülünü kazandı ve TIME’da dünyadaki en etkili 100 kişiden oluşan listede yer aldı.
Temmuz ayında New York’ta Birleşmiş Milletler’de konuştu. Öldürülen Pakistan başbakanı Benazir Butto’ya ait bir şal giydi. Birleşmiş Milletler doğum gününü “Malala Günü” ilan etti.
Nobel Barış Ödülü
Ekim 2014’te Malala Yousafzai, Hindistan’dan bir Hindu eğitim aktivisti olan Kailash Satyarthi ile Nobel Barış Ödülü’ne layık görüldü. Bir Müslüman ve bir Hindu, bir Pakistanlı ve bir Hintli eşleşmesi Nobel Komitesi tarafından sembolik olarak gösterildi.
Tutuklamalar ve Hükümler
Eylül 2014’te, Nobel Barış Ödülü ilanından sadece bir ay önce, Pakistan, uzun bir soruşturmadan sonra, Pakistan’ın Taliban başkanı Maulana Fazullah yönetiminde suikast girişiminde bulunan on kişiyi tutukladıklarını açıkladı. Nisan 2015’te erkekler mahkum edildi.
Devam Eden Aktivizm ve Eğitim
Malala, kızlar için eğitimin önemini hatırlatan küresel sahnede yer almaya devam etmiştir. Malala Fonu, eşit eğitimi teşvik etmek, kadınları ve kızları eğitim almak için desteklemek ve eşit eğitim fırsatları oluşturmak için mevzuatın savunulması konusunda yerel liderlerle birlikte çalışmaya devam etmektedir.
Malala hakkında “Öğrenme Hakkı için: Malala Yousafzai’nin Hikayesi” de dahil olmak üzere birçok çocuk kitabı yayınlandı.
Nisan 2017’de, en genç Birleşmiş Milletler Barış Elçisi olarak atandı.
25 Eylül 2017’de Malala Yousafzai, Amerikan Üniversitesi tarafından Yılın Wonk Ödülü’nü aldı ve orada konuştu. Yine Eylül ayında, Oxford Üniversitesi’nde bir üniversite birinci sınıf öğrencisi olarak üniversite hayatına başladı.