1621 yılında İngiliz Adalet Bakanı Sir Francis Bacon, Parlamentodaki yazılı savunmasını şu satırlarla bitirdi:
“Değerli lordlar, evet, suçumu itiraf ediyorum. Rüşveti elimle ve gönlümle ben aldım. Size yalvarırım, bu kırık kamışa, bu dermansız, bitkin adama, bu müflis zavallıya acıyın…
Yine de son elli yıldır İngiltere’ye gelen en iyi yargıç bendim ve bana verilen ceza son derece haklı ve adil.
Eğer bu devlet beni bile yargılayabiliyorsa altın bir çağın başladığını söyleyebiliriz.
Bundan böyle iktidarınız suçunuza sığınak olamayacak demektir.”
1561-1626 yılları arasında yaşayan Francis Bacon, o tarihte hem tanınmış bir bilim adamı ve filozoftu hem de İngiltere’nin en önde gelen devlet adamlarından biri.
Başsavcılık, yargıçlık, milletvekilliği, adalet bakanlığı gibi en yüksek kamu görevlerinde bulunmuştu.
O sıralar İngiltere’de, vicdanıyla cüzdanı arasında sıkışan yargıçlar arasında rüşvet almak sıradan bir olaydı.
Yargılama sonunda Bacon ömür boyu hapis ve 40 bin sterlin para cezasına çarptırıldı. İşten el çektirildi. Bir kaç gün yattıktan sonra ülkesine yaptığı hizmetler dolayısıyla kral tarafından affedildi.
Francis Bacon, rüşvet olayından çok önce yazdığı yazıda:
“İnsanın, iktidar peşinde koşup özgürlüğünü yitirmesi ya da başkalarına karşı kudretli olmaya yeltenirken kendi benliği üzerindeki gücünü yitirmesi tuhaf bir arzudur.
Bir göreve yükselmek çetin bir iştir; insan çabaladıkça yeni sıkıntılara sürüklenir, zaman zaman alçalır, onurunu yitirerek yüksek mevkilere gelir.
Durduğu yer kaygandır; geriye dönüşse ya yuvarlanmak ya da en azından gözden düşmektir.
İçler acısı bir şeydir bu.”(Francis Bacon, Works VI, s.398)
Her musibette bir nasihat vardır, derler.
Belki her musibette biraz da isabet vardır ve bazı yenilgiler zaferlerden daha yücedir.
Devlet hizmetlerinden uzaklaşan Bacon, bu tarihten sonra kendini tamamen bilimsel-felsefi çalışmalara verdi.
Bacon ölmeden birkaç gün önce, soğuk bir kış günü, ölü bir tavuğun içini boşaltıp karla doldurdu. Merakla denemek istediği şuydu:
Besinlerin kokmasını önlemek için tuzluyoruz.
Acaba canlı bir varlığı dondurursak çürümeyi önleyebilir miyiz?
Bacon o gün bilim uğruna zatürreye yakalandı ve birkaç gün sonra öldü. Cenazesi kaldırılırken meteliksiz olduğu anlaşıldı.
Emeklilik maaşının çoğu kesintilere gitmişti, aldığı rüşveti devlete peyderpey geri ödeyebilmek için…
Ey bizi yönetenler...
İktidarlar suçlarınıza sığınak olmayacak..!!