Lösemi Nedir ve Nedenleri Nelerdir?
Normalde kemik iliğinin kök hücreleri, ara aşamalarda olgun, beyaz kan hücrelerini oluşturur. Ancak organizma bir hata yaparsa lösemiye yol açabilir. Nedenler hem akut hem de kronik formlarda spesifik değildir.
Olası tetikleyiciler arasında benzen, pestisitler ve asbest gibi kimyasal maddeler, X ışınları ve radyoaktif radyasyon, çeşitli virüsler ve nadir durumlarda psikolojik faktörler sayılabilir. Lösemi oluşumunda genler de rol oynamaktadır. Başka bir hastalık için önceki kemoterapi de lösemiye neden olabilir.
Lösemi Belirtileri Nelerdir?
Erkeklerde lösemi görülme olasılığı kadınlardan çok daha fazladır. Etkilenenlerin yaklaşık üçte ikisi tanı anında 60 yaşın üzerindedir. Doktorlar akut ve kronik lösemi arasında ayrım yapar.
Akut löseminin tipik semptomları arasında solgunluk, halsizlik, yorgunluk ve nefes darlığı bulunur. Hastalığın kan pıhtılaşması üzerinde de etkisi vardır. Bu doğrultuda kanama eğilimi artar. Örneğin sık görülen burun kanamalarında ve diş etlerinin iltihaplanmasında lösemiden şüphelenilmektedir. Ayrıca kendiliğinden morarmalarda lösemi de sık sık görülebilir. Özellikle morarmalar löseminin en önemli belirtileri arasında yer almaktadır.
Kan hücreleri de bağışıklık sisteminin bir parçası olduğu için enfeksiyonlara, özellikle bakteriyel hastalıklara ve mantar enfeksiyonlarına yatkınlık artar. Diğer semptomlar şişmiş lenf düğümleri, kemik ağrısı, kilo ve iştah kaybı ve gece terlemelerini içerir.
Kronik lösemi, halsizlik, yorgunluk, düşük performans, dalak ve lenf düğümlerinin şişmesi, ayrıca enfeksiyonlar, ateş, kilo ve iştah kaybı gibi semptomlarla kendini gösterir. Gece terlemeleri, kaşıntı ve kızarıklıklar da sık görülen yan etkilerdir. Anemi ise sadece ileri bir aşamada ortaya çıkar.
Lösemi Tanısı Nasıl Koyulur?
İlgili kişi tipik hastalık belirtileriyle doktora giderse ayrıntılı bir anamnez görüşmesinden sonra uzman tarafından lenf düğümleri, dalak ve karaciğer testi istenir. Bir kan testi bağlamında şüpheli bir teşhis ortaya çıkar. Lokal anestezi altında yapılan kemik iliği ponksiyonu, löseminin teşhisini ve kesin olarak belirlenmesini sağlar.
Hastalığın yayılımını kesin olarak belirlemek için ultrason ve röntgen gibi görüntüleme yöntemleri bazen de bilgisayar veya manyetik rezonans tomografisi gereklidir. Ek olarak, doktorlar organların işlevini ve kanın pıhtılaşmasını kontrol eder. Meninkslerin de etkilenip etkilenmediğini görmek için beyin ve omurilik sıvısı çıkarılmalı ve lomber ponksiyon adı verilen bir işlemin parçası olarak incelenmelidir. Deneyimli bir doktor, küçük bir içi boş iğne ile omurilik kanalını lomber omurga seviyesinde deler.
Lösemi Morlukları Acır Mı?
Löseminin en temel etkileri ve belirtilerinden bir tanesi olan lösemi morlukları bireylerin dikkatini çeken önemli konular arasında yer almaktadır. Bu noktada lösemi morluklarının acı hissi veren morluklar olduğunu ifade edebiliriz. Löseminin etkilerini en aza indirmek için doktorun talimatlarına en iyi şekilde uymak gerekir. Aksi takdirde lösemi morlukları büyük acılara neden olabilmektedir.