Adrenal bezler (iki adet), batın bölgesinde böbreklerin önünde yer alırlar. Adrenal bezler adrenal korteks (dış tabaka) ve adrenal medulla (iç tabaka) olmak üzere iki kısımdan oluşurlar ve vücudun düzenli çalışmasına yardımcı olmak için birçok hormon salgılarlar (kortizon, seks hormonları, aldesterone vb.). Cushing’s Sendromu denilen hastalık adrenal bezlerinin vücudun ihtiyacından daha fazla kortizon (adrenal korteksin orta bölümünde üretilen-vücudun biyolojik fonksiyonlarını düzenleyen hormon) salgılamasıyla şekillenen bir hastalıktır.
Adrenal bezlerin ürettiği bazı hormonlar:
*glucocorticoidler—cortisol hormonu glucocorticoidlerin başında gelir. Bu hormonun ana vazifesi stresle mücadele etmek ve kan şekerini düzenlemektir.
*mineralcorticoidler— adrenal kortekste üretilen aldosterone hormonu bu hormonların başında gelir. Ana görevi vücutta su, sodyum, potasyum ve chloride’in düzenlenmesine ve elektrolize edilmesine yardımcı olmaktır.
*seks hormonları—adrenal kortekste üretilirler.
Hastalık her ırk köpekte görülebilir. Genellikle orta yaş ve yaşlı hayvanlarda daha sık görülür (9 yaş ve üstü). Cinsiyet faktörü çok belirleyici olmamakla beraber dişilerde görülme oranı biraz daha fazladır.
Hipofize bağlı Cushing’s Sendromu: Aşırı kortizon üretiminin arkasında %80-85 olasılıkla hipofiz tümörleri yatar. Bu tümörler adrenocorticotropic (ACTH) hormonu salgılayarak adrenal bezlerinin büyümesine sebep olurlar. Büyüyen adrenal bezler aşırı kortizon üretmeye başlar ve birtakım sistematik hastalıkların şekillenmesine sebep olurlar.
Bazı ırk köpekler hipofiz tümörlerine yatkındırlar. Bu ırklar, Minyatür Schnauzers, German Shepherds, Poodle, Dachshunds, Boxer, Boston Terrier’dir.
Adrenal bezlere bağlı Cushing’s Sendromu: Vakaların %15-20’si adrenal bezlerdeki tümörel oluşumlardan kaynaklanır. Bu tümörlerin %50’si kötü huyludur.
İatrogenic Cushing’s Sendromu: Bazı hayvanlarda başka hastalıkların tedavisi için uzun süreli steroidler kullanılır. Bu hastalarda da aşırı kortizon alımına bağlı olarak Cushing’s Sendromu oluşabilir.
Hastalığın belirtileri:
*aşırı halsizlik
*aşırı su içme, sık idrara çıkma
*iştah artışı, kilo artışı
*batın bölgesinde gerginlik, şişkinlik
*tüy yapısında bozulma, tüy kaybı, simetrik tüy dökümü
*kronik deri problemleri
*idrar yolları enfeksiyonları
*kaslarda güçsüzleşme
*deride kalsiyum birikmesi (calcinosis cutis)
Hastalığın teşhisi için birçok test gerekir. Hipofiz bezi tümörlerinin cerrahi yöntemlerle çıkarılması çok zordur ve ayrı uzmanlık gerektirir. Tedavide kortizonu baskılamaya ve semptomları hafifletmeye yönelik ilaçlar kullanılır.