YAŞAR DOĞU KİMDİR ?
1913 yılında Kayak ilçesine bağlı Karlı Köyünde doğdu. Balkan Savaşı gazisi olan Yaşarın babası Gazi Osman Çavuş İkinci Dünya Savaşı sırasına ihtiyat askeri olarak çağrıldığı cepheden dönemedi.
Beş yıl, Osman Çavuş'un dönüşünü bekleyen annesi kocasının şehadetinden emin olarak baba ocağına Emirli köyüne döndü.
Yaşar Doğu'nun çocukluk yılları dedesi (annesinin babası) Emirlili Arif Çavuş, Karlı'daki amcası Hakkı Bey ve Suluova, Amasya'nın Kurnaz köyünde oturan halası yanında olmak üzere üç ayrı yerde geçmiştir. Çocuk yaşlarda harmanlarda güreşmeye başlayan Yaşar DOĞU Samsun, Amasya, Tokat ve Çorum illerini kapsayan bölgede köy düğünlerinde karakucak güreşerek gelişti, pehlivan oldu. Yaşar Doğu, 1936 yılında Ankara'da askerliğini yaparken Ankara Güneş Güreş Kulübü'ne girdi ve minder güreşine başladı. 1938 yılında askerliğini bitirdi ve Ankara'da kalarak kulübü adına güreşlere katılmaya başladı.
Milli takım antrenörü Onni Pellinen onu ilk gördüğünde stilini beğenerek milli takıma aldı. Artık, Yaşar Doğu, özlemle beklediği ay-yıldızlı mayoyu giyerek Türk milli takımına hasretle beklenilen dereceler kazandıracak ve güreş tarihimizin efsane kahramanları arasına girecektir.
Yaşar Doğu'nun ay-yıldızlı mayo ile (serbest ve grekoromen olmak üzere her iki stilde ve dört farklı sıklette) yaptığı müsabakalara ve aldığı derecelere baktığımızda şöyle bir gurur tablosu ile karşılaşırız.
- 22- 29 Nisan 1939 Oslo Avrupa grekoromen güreş şampiyonasında 66 kg?da Avrupa II. si
- 1940 İstanbul Balkan şampiyonasında serbest stilde ve 66 kg da Balkan Şampiyonu
- 1946 Stockholm Avrupa serbest güreş şampiyonasında 73 kg da Avrupa Şampiyonu
- 1947 Prag Avrupa grekoromen güreş şampiyonasında 73 kg da Avrupa Şampiyonu
- 1948 Londra Olimpiyatlarında serbest stilde ve 73 kg da Olimpiyat Şampiyonu
- 1949 İstanbul Avrupa serbest güreş şampiyonasında 79 kg da Avrupa Şampiyonu
- 1951 Helsinki Dünya serbest güreş şampiyonasında 87 kg da Dünya Şampiyonu
- 22 - 29 Nisan 1939 da Oslo' da yapılan Avrupa grekoromen şampiyonasında ilk kez ay-yıldızlı mayoyu giydi. 66 kiloda güreşiyordu. İlk güreşini Danimarkalı Meyer ile yaptı ve ittifakla kazandı. İkinci rakibi Estonyalı Toots idi. Bu güreşle ömrünün ilk ve son yenilgisini aldı. Sayı ile yenilmişti. Uluslararası minderlerde Yaşar Doğu' yu yenmiş olmak sadece Estonyalı Toots'a nasip olmuştu. Bu turnuvada Yaşar Doğu, Norveçli ve İsveçli rakiplerini de yenerek Avrupa grekoromen ikincisi oldu. Bundan sonra artık zaferler zaferleri, şampiyonluklar şampiyonlukları izledi.
- 1940 yılında Istanbul'da Çemberlitaş Sineması'nda yapılan Balkan şampiyonasında üç tuşla galibiyet alarak Balkan Şampiyonu oldu. Araya Ikinci Dünya Savaşı girmiş ve 1946 yılına kadar milli takımımız uluslararası müsabakalara katılamamıştır.
- 1946 yılında Stocholm'de Avrupa serbest güreş şampiyonası yapılıyordu. Yaşar Doğu yaptığı altı güreşte de rakiplerini yenerek Avrupa şampiyonu oldu.
- 1947 yılında Prag'da Avrupa grekoromen şampiyonası yapılıyordu. Onun Türk güreş tarihine altın harflerle geçen en büyük olayı bu şampiyonadaki final maç olmuştu. Bir yıl önce serbest stilde Avrupa şampiyonu olan Yaşar Doğu grekoromen stilde de Avrupa şampiyonu olmaya kararlıydı. 73 kiloda güreşiyordu. İlk güreşini Italyan Şampiyonu karşısında tuşla kazandı. Peşinden Holandalı ve Mısırlı rakiplerini de Yaşar Doğu tuşla yendi. Dördüncü rakibi ev sahibi Çekoslovak güreşçisi de tuşla yenildi. Şampiyonluk için tek engel kalmıştı. Finali meşhur Sovyet Güreşçisi Kozarsky ile yapacaktı. Hakemler demirperde ülkelerinden oluşmuş ve Sovyet güreşçiyi favori görüyorlardı.
Yaşar Doğu soyunma odasında iki rekat namaz kıldı. Mindere çıktı. Zor bir güreş olacağını biliyordu. İyi başladı güreşe hatta kısa zamanda tuşunu yaptı. Ne var ki, hakemler tuşu vermedi. Bir kez daha taktı Kle'yi vurdu, bastırdı, tuş. Ama hakemler bu tuşu da vermediler. Kızdı bir ''Lahavle'' çekti ve yeniden girdi güreşe. Bu işi tüm dünyanın kabul edeceği biçimde bitirmekten başka çare kalmadığını görüyordu. Şu halde tartışmasız bir iş yapmalıydı. İndirdi rakibini, çevirdi, köprüyü kurmasına izin verdi. Kırmadı köprüyü, bekledi ve belden başına doğru, kanırttı, rakibinin iyice alnı otursun mindere diye, yüklenip köprüyü kırmak işten değildi . Üstelik Nuri Hoca ve takım arkadaşları kenardan bağırıyordu ?Bastır, kır köprüsünü.? 0, rakibini başını kaldırmadan ve takati kesilinceye kadar minderin üstünde sürdürmeye kararlıydı. Minder kenarına yaklaşan rakibini kavradı, ortaya çevirdi. Tekrar öldürücü sürme başladı. Sovyet Kozarsky'nin alnı kanlar içinde kalmıştı. Alın derisi hepten soyulmuştu. Bir kez daha kavradı. Rakibin belini bastırdı, hakemler Rus güreşçisi kadar çaresizdi. Başları önlerine düşmüş ve tuş kararı verildi. Şampiyon Yaşar Doğu üzgündü. ?Hakemlerin haksızlığının cezasını pehlivan çekti. Oysa yiğit ve yağız bir adamdı.? diyordu.
- 1948 yılındaki Londra Olimpiyat şampiyonluğu Yaşar Doğu'nun güreş hayatının en büyük olayı oldu. İlk dört güreşinde Hintli, İranlı, Macar, Avusturyalı rakiplerini tuşla yendikten sonra final de karşısına gelen Amerikalı Merill?i devamlı kaçak güreştiği için yakalayıp tuş yapamadı, sayı ile yenerek Olimpiyat şampiyonu oldu.
- 1949 yılında Avrupa serbest güreş şampiyonası Istanbul'da yapıldı. Yaşar Doğu Türk milli takımının 79 kilo elemanı idi. Belçika, Fransız ve Mısırlı rakiplerini tuşla ve finalde Isveçli Gromberk'ı sayı ile yenerek bir kez daha Avrupa şampiyonu oldu.
Aynı zamanda Türk takımı, takım halinde Avrupa şampiyonu olmuştu. Takım kaptanı Yaşar Doğu idi. 0 yıl Cumhurbaşkanı İsmet İnönü tarafından Avrupa şampiyonu olan takıma verilmek üzere Türk güreşinin sembol adamı Yaşar Doğu?nun bir boy heykeli şampiyonluk kupası olarak hazırlanmıştı. Bu şampiyonada Yaşar Doğu kupa olarak kendi heykelini kucaklamıştı. Böyle bir onur herhalde dünyada hiçbir sporcuya nasip olmamıştır.
- 1951 yılında Helsinki Dünya şampiyonası yapılmaktadır. Yaşar Doğu otuz sekiz yaşındadır ve kilosu 87?ye çıkmıştır. Yaşar Doğu?nun boyu ve kolları kısa olduğu için bu kiloda güreşmesi çok güçtü . Rakiplerini teker teker yenerek ömrünün ilk ve son Dünya şampiyonluğunu kazandı.
Bu yenilmez güreşçi, güreş yaptığı süre içinde bir tek Dünya şampiyonasına katılmak şansına ulaştı. Onun içindir ki, Yaşar Doğu?nun arşivlere geçmiş bir Dünya şampiyonluğu vardır.
Yaşar Doğu ay-yıldızlı mayo ile 47 güreş yaptı. Bu güreşlerin yalnız birinde ilk ay-yıldızlı mayo ile katıldığı 1 939 Osla Avrupa grekoromen güreş şampiyonasında sayı ile bir yenilgi aldı. Kazandığı 46 güreşin 33?ünü tuşla kazandı. Kazandığı 46 güreşin normal zaman toplamı 659 dakika olduğu halde yaptığı tuşlar nedeniyle bu süre 372 dakika 26 saniye olarak gerçekleşmiştir.
Yaşar Doğu Milli Olimpiyat Komitesi?nce (Başkan Burhan Felek) 1952 yılında ?profesyonel? ilan edildi ve Helsinki Olimpiyatlarına katılamadı.
Antrenörlüğü
1952 yılından sonra Türk güreşine Antrenör olarak hizmet etmeye başladı. Genç güreşçilere verdiği taktik, disiplin dinamizm, inanç, ruh ve anlayış sayesinde çok sayıda şampiyonlar yetiştirmiş, güreşin devleri arasına girmiştir.
15 Aralık 1955 yılında milli takım antrenörü olarak İsveç?te bulunurken ağır kalp krizi geçirdi. Uzun bir bakımdan sonra kesin dinlenme ve iyi bakım önerisi ile hastaneden çıktı. Fakat yurda döndükten sonra genç güreşçileri yetiştirmek için çalışmaya devam etti. Yeni bir kriz 8 Ocak 1961 günü dünyanın en güçlü bileğini, yenilmez Pehlivan Yaşar Doğu?yu ebedi aleme götürdü.
Türk tarihinde pek çok ünlü şampiyonlar yer almış ve bu şampiyonların başarılarını nesilden nesile intikal eden menkıbelerle anıla gelmiştir. Bunların içinde bir güreşçide bulunması gereken üstün vasıfların tümünü kendine toplayan Yaşar Doğu?nun ayrı bir yeri vardır. Ayrıca uluslararası alanda kazanmış olduğu başarılar kendisine erişilmez güç ve bir mevki sağlamıştır.
Yaşar Doğu, efendiliği, sportmenliği, güreş tekniği, milli ve manevi değerlere bağlılığı, güreş konusundaki bilgi ve hizmetleri ile ahlaki meziyetleri nedeniyle sadece Türk milletinin değil diğer dünya uluslarının da kalplerinde müstesna bir yer almıştır.
Yaşar Doğu, çok dürüst, hayatında ağzına hiç içki ve sigara koymayan, maddiyata önem vermeyen gösterişi sevmeyen, her hareketiyle insana güven veren, mütevazı ve dindar bir insandı. Ağzından kırıcı kötü söz çıkmayan, çok cömert, ahlaklı ve hırslı bir sporcu idi.
Yaşar Doğu, gerçek bir Türk pehlivanının yaşantısını temsil ettiği gibi eski Türk pehlivanlık geleneğini de devam ettirmiştir. Güreş için hiçbir karşılık beklemeden çok şeyler yapması bir fedakarlık ve vatanseverlik örneğidir.
Yaşar Doğu, yalnız Türkiye?nin değil bütün dünya ülkelerinin kuvvetine hayran olduğu bir şampiyonumuzdur. Ülkemizde güreş sporuna eleman yetiştirmek için gösterdiği mücadele ve gayret güreşte kazandığı şampiyonluklar kadar kıymetlidir.
Yaşar Doğu?nun aktif olarak güreşi bıraktıktan sonra kıyıya köşeye çekilmeyip, güreşimize sahip çıkması onu diğer şampiyonlardan ayırır. Yaşar Doğu?nun antrenörlük vasıflan incelendiğinde onun çok iyi bir kabiliyet seçicisi olduğu görülür. 1952 yılında Ankara?da Maltepe Gölbaşı Sineması altında kurduğu ?Ankara Güreş Kulübüne? adım adım gezdiği Anadolu?dan tespit ettiği kabiliyeti gençler getirerek çalıştırmış, onlara iş bulmuş ve bunlar içerisinden şampiyonlar çıkarmıştır.
?Yaşar Doğu sistemi bir Ekoldür. Çünkü:
1 . Ferdi spor olan güreşi disiplin, dayanışma, istikrar ve otoriteye dayalı takım sporu haline sokmuştur.
2 . Toplayıcı vasfı ile güreşe gönül verenleri bütünleştirmiştir.
3 . Çalışkanlığı , azmi , inancı , inandıncılığı , güzel ahlaki , vatan ve millet aşkı mütevaziliği, fedakarlığı, adilliği, yardım severliği ile etrafına meslek ve spor ahlaki dağıtmış ve örnek olmuştur.
4. Mükemmel organizasyon kurması, düşünce ve faaliyetlerinin yaygın destek görmesine neden olmuştur.
?Yaşar Doğu Ekolü? dediğimiz bu disiplinli çalışma sayesinde Türkiye?de şampiyonluk yarışı başlamıştır. Yaşar Doğu?nun vefatından sonra bu sitemin başarılı sonuçları 1968 yılına kadar devam etmiştir. Yaşar Doğu?dan sonra güreşten koptuk. Yaşar Doğu?nun vefatından sonra hep bir Yaşar Doğu beklemişiz; gitsin Anadolu?dan şampiyon olabilecek değerleri bulsun, işe yerleştirsin, kalacak yer temin etsin, çalıştırsın ve şampiyonlar çıkarsın diye.
Bir inanç abidesiydi o, mindere çıktığında Türk milletini arkasında hissediyor, güreş minderini savaş meydanı gibi görüyor rakibine bu inanç ve duygu çemberi içerisinde saldınyordu. Kükremiş aslan kesiliyordu minderde. Pençesine düşen rakibinin iflah olma şansı yoktu. Yetiştirdiği güreşçilere de aynı şuuru, aynı inancı, aynı disiplini yerleştirmiştir. Ruhu Şad Olsun.
|Alış||Satış|
|Dolar||28.8351||28.9507|
|Euro||31.4216||31.5476|