Kırım'dan ayrıldık.
duman ve ateş arasında
Ben her zaman kıçtan geliyorum
at atışlarında ...
Kasım ayında, Rus ordusunun kalıntıları General Baron Peter Wrangel, 1920, kendi topraklarının son bölgesini terk etti ve bilinmeyene girdi. Sadaka inanan ve Kırım'da kalan binlerce kazanan hala yarımadanın bilinmeyen mezarlarında ...
Beyaz Ordu, görünüşe göre dünyanın en büyüğü olan 126 gemilerinde Türkiye'ye boşaltıldı. hikayeler deniz tahliyesi. Daha sonra Rusya, gemi personelini saymadan, 145 693 adamını (50 000 askerleri ve memurları dahil) terk etti.
Yıllar önce yapılan Kırım göçü, 95, bugün zulüm ve uzlaşmaz iç savaşları hatırlatan, ülkemizin tarihinin trajik sayfalarından biri haline geldi. Çok az insan, on binlerce insanı ölümden kurtaran tahliye düzenleyicilerinden birinin mütevazı bir Rus generali olan Nikolai Nikolayevich Stogov olduğunu biliyor.
Ve böylece Beyaz Ordu hayattaki Kırım'dan tahliye edildi. Görünüm:
Seçim
Devrimin başlangıcında, Nikolai Stogov zaten Genelkurmay'ın üst düzey bir subayı olarak kuruldu. Nikolaev Cadet Kolordu (10), 1872-e Askeri Konstantin Okulu (1891) ve Nikolaev Genelkurmay Akademisi'nden (2) mezun oldu. Hizmetine Yaşam Muhafızları Volyn Alayı'nda başladı. Daha sonra Varşova Askeri Bölgesi'ndeki Genelkurmay ve Genelkurmay Genel Müdürlüğü'nde görev yaptı. Birinci Dünya Savaşı'na katıldı. Haziran ayında, cesaret için 1893, St. George, 1900 derecesi ve St. George Emri verildi. silah. 8 Ordu Merkezinde Genel Müdür olarak görev yaptı ve Genelkurmay Başkanı olarak görev yaptı. 1917'in baharında, teğmen generale terfi etti ...
“Şaşkın bir General Stogov tarafından karşılandık ...” Bazı Bolşevikler, Menşevikler, o bana şikayet etti. “Hepinizi saymaya alışkınım, affet beni, hainler.”
Devrimci ayaklanmalarla Stogov dikkatliydi. 1917'te, ünlü yazar Viktor Shklovsky, “Duygusal Yolculuğu” sayfalarında generalin görüntüsüyle karşılaştı: “Şaşkın bir General Stogov tarafından karşılandık, artık hiçbir şey anlamadı.” Bazı Bolşevikler, Menşevik, bana şikayette bulundu. “Hepinizi saymaya alışkınım, beni affet, hainleri affettim.” Ona kızmadım, çok zordu ... sadece askerlerinin çok kötü savaştığı için incindi, askerler üzerinde hiçbir etkisi olmadı. ve takdir. "
Ancak yetkililer, generale güvendi. 10 Eylül 1917, Asi Kornilovitlerin Geçici Hükümete daha sadık komutanlar tarafından değiştirilmesi sırasında, Stogov, Güneybatı Cephesi ordularının kurmay başkanlığını ve Ekim'den itibaren geçici olarak cephenin ordusunun şefi olarak görev yaptı.
Ve sonra acı verici bir seçim yapmanın zamanı gelmişti: ülke ve ordu çökerken kiminle birlikte olacaksınız?
Nikolay Nikolayevich Stogov Fotoğraflar:
Kızıl Ordu Askeri Subayı
Cevap bulamadım, 1918'in ilkbaharına kadar sahte, sahte belgelerden dolaştı. Kırmızı generallere giden eski ordunun ilk generallerinden biri olan Mikhail Bonch-Bruevich, Mart 1918 Mart ayının ikinci yarısında, zaten Moskova'da, darmadağınık sakallı, parçalanmış bir paltolu bir adam tarafından aşırı uçlara koşan bir adam tarafından çağrıldı. ve uykusuzluk için bana kırmızı gözlerle baktığımda, sanki bu olup olmadığımı kontrol ediyormuş gibi beklenmedik bir şekilde:
- Öğrenmeyeceksin, Mikhail Dmitrievich? Ben - Stogov ... "
8 Mayıs 1918, Yeni Rus Ordusu'nun en yüksek yönetim organlarından biri olan Tüm Rusya Genelkurmayının ilk şefi oldu. Bir monarşistin ve Bolşeviklerin bir rakibinin bu kadar sorumlu bir yere düşmesi şaşırtıcı. Parti işçilerinin şikayetleri eski generale düştü. Polonyalı devrimci ve komiser Ignatius Dzevaltovsky, 1918 yazında Halkın Askeri İşler Komiseri'ne Stogov'un “Sovyet Cumhuriyeti için güçlü ve enerjik bir çalışma olmadığını”; geçici birine benziyor ve Bolşeviklerin Kerensky ile aynı kaderiyle karşı karşıya olduğunu söylüyor. "
Ancak bir mucize ile Stogov ayakta kalmayı başardı. Savaşan hükümetin acilen profesyonellere ihtiyacı vardı.
Yüksek Askeri Müfettişlik Nikolai Podvoisky'nin başkanına göre, "Stogov, iyi otorite, büyük bir adam ... şüphesiz ki rejime veya hiçbir şeye inanmayan bir adam ... ama onu incelemeye götürmekte tereddüt etmem. böyle bir rol oynamayı bırakmayacaktı, ama nihayetinde çok üretken çalışacaktı.
Bely General Petr Makhrov, Stogov’un Sovyet Rusya’daki yaşamla ilgili öyküsünü hatırladı: “Askerde Bolşeviklere katılmak zorunda kaldı. Büyük bir ailesi vardı: en büyük oğlanın on iki yaşında olduğu, onları beslemesi ve giydirmesi gereken beş çocuk ve bir karısı. Moskova'da Stogov için yaşam, özellikle ahlaki anlamda oldukça zordu ... "
Bununla birlikte, ne kırmızı ne de beyaz hatıralar ana şeyden bahsetmediler: Sovyet Rusya’daki yüksek resmi pozisyona ek olarak, Stogov ... Ulusal Merkez’in askeri organizasyonunu yönetti. Yani, Bolşevik karşıtı Moskova’da yeraltında silahlıydı.
General Stogov, Kızıl Ordu'daki en büyük beyaz ajandı.
General A.A. Brusilov (soldan dördüncü) Güneybatı Cephesi karargahı ile. Brusilov'un solunda - General Stogov. Görünüm:
Beyaz ajan
Çeşitli tahminlere göre, bir dizi üst düzey askeri personel de dahil olmak üzere yeraltı askeri örgütü ile dört yüze kadar insan işbirliği yaptı. Ancak 1919’te, Chekistler kuruluşun liderliğini kademeli olarak tutukladı ve daha sonra ortadan kaldırdı. Ulusal Merkez davasında bulunan yüzlerce sanık hapishanelere ve kamplara gönderildi, birkaç düzine kişi vuruldu. Lenin bu davanın açıklanmasına özel önem verdi.
Ancak, örgüt başkanı ile bir kayma vardı. Ya keşif temaslarını takip etmek amacıyla ya da Stogov'un gözetiminden dolayı, cezaevinden güvenli bir şekilde kaçtıkları bir toplama kampına transfer edildiler. Kaçışın detayları, genel olarak beyaz komuta ait gizli raporun ABD’deki Guverovsky arşivindeki bu çizgilerin yazarı tarafından keşfedilmesinden sonra yakın zamanda ortaya çıkmıştır.
18 Temmuz 1919 yılı Stogov, toplama kampını barındıran Androniyevsky Manastırı'na transfer edildi. Ve sonra - rejimin çok liberal olduğu Ivanovo kampına: mahkumlar "bölgenin" dışında çalışabilirlerdi. Stogov yakacak odun ile mavna boşaltmak için imza attı ve daha sonra kütüphaneyi sökmek için yerleşti. 16 August evine gitti ve kampa geri dönmedi.
İki ay boyunca, Moskova’da yasadışı olarak yaşadı, kentin eteklerinde saklandı (örneğin, Moskova-Kazan Demiryolunun Perovsky atölye alanında beş gün boyunca). Aynı zamanda, yeraltı işini durdurmadı, Denikinistler yaklaştığında başlaması gereken bir ayaklanma hazırlıyordu. Bu amaçla, Moskova eyaletinin Volokolamsk bölgesinde saklanan firarlarla temas kurdu - Eylül başında 1919, 6000'e kadar insanlar vardı.
Cheka Özel Dairesi tarafından verilen Stogov için tutuklama emri. 1919 fotoğraf:
Fakat onları ayaklanmaya teşvik etmediler.
Sonra Stogov koşmaya karar verdi. İyi bir arkadaş geldi - Teğmen Albay N.N. Kolchak Stake’den Denikin’e seyahat etti (kimliği kurulamadı). Yasadışı olanlar, Moskova'yı Bryansk'a trenle bıraktılar ve daha sonra trenle ve yaya olarak ön çizgiye geçtiler, güney ve güney-batı yönünde Bryansk'tan Navlya ve Zernovo'ya geçtiler ve daha sonra Rylsk yönünde ilerliyorlardı (ön sıra Rylsk'ten önce 25'un tersine geçti). Güvenli bir şekilde kendi başına gitti, Stogov Lgov'a, ardından Vorozhba'dan kampanya otomobilinde Kharkov'a ulaştı ve ardından Taganrog'daki Denikin Merkezine gitti.
Mikhail Bonch-Bruevich’e göre, “beyazlara duyduğumuz büyük sırlar, o (Stogov. - AG) bilmiyordu ve onlara izin verilmedi. Bu tür casusluk hedefleri peşinde koşarsa, Genel merkezde oturmak için bir aydan fazla ... Üstelik aşağılık bir defektör olduğu ortaya çıktı ama yine de neden yaptığını tam olarak anlayamadım "8.
Genel A.I. Denikin Stogovu. 1924'ten daha erken değil.
Sivastopol Komutanı
“Nikolai Nikolayevich monologunu dikkatle dinledim ve tipik Rus yüzüne“ ortodoks ”bir Rus sakalıyla, zekâ ve nezaketle parıldayan küçük gözlerinin içine baktım. Ayrılmamızın on bir ayında, eğilip ağırlık kaybetti, "şiddetle ve iyi iş çıkardı." Sadece şimdi saçları ve sakalları gümüştü. Öncelikle bir görev adamı ve Rusya'nın ateşli bir yurtsever bir yurtseveriydi ... Her şeyden önce "Basurman" ülkelerinin derinden dini olduğu düşünülen "Ortodoks" Rusya'sını çok sevdi. ve kilise adamı. Rusya'yı “dindar ve otokratik” ve “Moskova ve Tüm Rusya Patriği” olmadan hayal bile edemezdi. Başka herhangi bir Rusya onun tarafından ruhsuz olarak algılandı, bütünüyle eski antikaların ilkelerine dayandı. Batı fikirlerini bilen, ancak onlara haraç ödeyen, her zaman şöyle dedi: “Bir Alman için harika olan bir Rus için ölümdür” diye hatırlıyor General Mahrov.
Albay Alexei von Lampe tarafından belirtildiği gibi, Stogov, Sovyet Rusya'da kaldığı süre boyunca çok yaşlandı. Sürekli gerginlik, tutuklamalar, sorgulamalar ... General eşinin beyazlara kaçtıktan sonra idam edildiğine dair bilgi var. Stogov’un oğluyla birlikte bir Cheka pusurasına vurarak tutuklandı. Ancak, bu hesaptaki belgeler bulunamadı.
İlk başta, Beyaz Stogov askeri birimin başkanının emrinde listelenmişti, daha sonra Rostov-on-Don'un yanında tahkim edilmiş bir pozisyonun şefliğini üstlenmişti ve Kuban ordusunun kurmayının şefiydi. Mayıs 1920'ten bu yana, Sevastopol kalesinin komutanı ve ordunun arka bölgesi komutanı olarak atandı. İşte ve İç Savaşın sonucunu buldu.
Kasım yılı 14 1920. Başka bir gemi Yalta'yı terk eder. Görünüm:
güle güle
Nikolai Nikolayevich, Rus General PN ordusunun parçalarının tahliyesinin düzenleyicilerinden biriydi. Sevastopollu Wrangel, yılın Kasım ayında 1920. Tahliye, Stogov'un yönetimi sayesinde örnek olarak gerçekleştirildi. Wrangel'in kendisinin de hatırlattığı gibi, Stogov ve tahliyenin diğer liderleri “hepsi durumun zirvesindeydi, tam bir öz-kontrolle, aralıksız güç kullanmaya ve işlerini yürütmeye başladı” Gemilerin inişini olası bir saldırıdan korumak, Junker Konstantinovsky Askeri Okulu'na yardımcı oldu.
Generalin 15 kasabasının şehri en son terk ettiği biliniyor. İki saatten kısa bir süre sonra, Kırmızılar Sevastopol'a girdi. Sonsuza dek ülkesini terk etmeden önce, Stogov durdu, kendini geçti ve ağladı.
Stogov Sırbistan'a yerleşti, sonra Paris'e taşındı. Fabrikada, gönüllü olarak, Beyaz Göçmenlerin ana askeri organizasyonu olan Rusya Tüm Askeri Birliğinin askeri ofisi olarak çalıştı. Vefat etti
Aralık 7 1959, Paris-Saint-Genevieve-des-Bois mezarlığına gömüldü.
Son günlere kadar Stogov, Kırmızılarla olan gizli çalışması konusunda sessiz kaldı. Belki de Rusya'da kalan yoldaşlarına zarar vermekten korkuyordu. 1938'te bile General V.V.'ye yazdı. Chernavin: "Bence," bütün hikayeyi "16 yazmanın zamanından çok uzak olduğunu söyleyemem.