Birinci Dünya Savaşı sonrası barışın sağlanması amacı ile Amerikan Başkanı Woodrow Wilson tarafından açıklanan Wilson İlkeleri ile ilgili bilgi.
Amerika Birleşik Devletleri’nin I. Dünya Savaşı’na girmesinden sonra Cumhurbaşkanı Wilson, gelecekte yapılacak barışın esaslarını açıkladı (8 Ocak 1918). itilaf Devletleri ise müttefikleri olan ABD’yi kaybetmemek için bu ilkeleri kabul ettiklerini ilan ettiler.
Bu ilkelere göre;
Galip devletler, yenilen devletlerden toprak ve savaş tazminatı almayacaklar,
♦ Devletler arasındaki gizli diplomasiye son verilecek ve barış antlaşmaları açık olarak yapılacak,
♦ Uluslararası ekonomik engeller kaldırılacak devletler arasında eşitlik sağlanacak,
♦ Ülkeler arasındaki silahlanma yarışı sona erecek,
♦ İşgal edilen Rus topraklan boşaltılacak, Belçika yeniden kurulacaktı. Alsas-Loren Fransa’ya geri verilecek,
♦ Devletler arasındaki anlaşmazlıkları barış yoluyla çözmek amacıyla Cemiyet-i Akvam (Milletler Cemiyeti) kurulacak,
♦ Osmanlı İmparatorluğu’nun Türk bölgelerine kesin egemenlik hakkı tanınacak,
♦ Türk egemenliği altında yaşayan başka milletlere kendi kendini yönetme hakkı verilecek,
♦ Boğazlar her devlete açık olacaktı.
Wilson İlkeleri insancıl hükümler taşımasına karşılık, uygulanabilirlikten uzaktı. İtilaf Devletleri bu ilkelerin kendi çıkarlarına ters düştüğünü görünce, benimsememelerine rağmen kabullenmiş gibi götündüler. Uygulamaya gelince ilkeleri kendi çıkarlarına göre yorumladılar. İttifak Devletleri ise Wilson İlkeleri’ni sürekli barışın sembolü olarak gördüler. Zor durumda olmalarına rağmen barış için umutlandılar.
Sonuç olarak Wilson İlkeleri sürekli bir dünya barışı sağlayamamıştır. II. Dünya Savaşı’nın çıkması da bu durumu göstermektedir.