Öfkenizi kontrol edebiliyor musunuz? Büyük ihtimalle hayır… Peki, çevrenizde öfkesini kontrol edemeyen ve bundan yakınan kaç kişi var? Bu kadar çok insan bu duygudan rahatsız oluyor ve onu kontrol edemiyorsa bir şeyler ters gidiyor demektir.
Öncelikle öfkeyi ele alalım. Öfke bir duygudur; korku, sevinç, kaygı, pişmanlık gibi. Duygularınız birçok şekilde ortaya çıkar. Olumlu veya olumsuz olabilir. Öfke olumsuz bir duygudur. Çok iyi hissettirdiğini söyleyemezsiniz.
Öfkelendiğinizde bedeninizde oluşan tepkilere bakalım. Kas geriliminiz artar, daha sık nefes alıp verirsiniz, kalp atışınız hızlanır, adrenalin salgınız artar, mide ve bağırsaklarınız çalışmayı yavaşlatır, vücudunuz titrer, ağızda kuruluk oluşur, daha çok terlersiniz, vücut sıcaklığınız artar… Peki tüm bu rahatsız edici durumlar niçin ortaya çıkar?
Bir örnekle başlayalım. Yavru bir kedi düşünün, bu kediyle oynarken onu bir köşeye sıkıştırıp hareket etmesini engellerseniz ne olur? Dişlerini gösterip, sırtını kabartır ve tırnaklarını gösterir. İşte bu öfke tepkisidir. Çünkü bu kedinin sınırlarını zorladınız ve ihlal ettiniz.
Kedi örneğinden yola çıkarak şunu söyleyebiliriz: Öfke; engellenme, tehdit veya haksızlık karşısında oluşan bir duygudur ve sizi bu tehdit edici durumu ortadan kaldırmaya yöneltir. Aslında yukarıda saydığımız bedensel tepkiler de siz öfke duygusunu hissetmeye başladığınız anda vücudunuzun, tehlikeyle baş etmek için hazırlanmaya başlamasıyla ortaya çıkar.
Bu nedenle öfkenin kendisi problem değildir. Öfke son derece normal ve yaşamınızı sürdürmeniz için gerekli bir duygudur. Duygusal bir tepkidir ve sizi tehditlere karşı uyararak kendinizi korumanıza olanak sağlar. Asıl problem olan, gerçekten bir tehdit olmadığı halde öfke duygusu yaşamanız ve öfkenizi ifade etme şeklinizdir.
Öfkenizin sağlıklı ve işe yarar olabilmesi için öncelikle varlığını kabul edin. Kendinizi ifade etmeden önce neden ve kime öfkeli olduğunuzu kendinize sorun. Sizi tehdit eden, engelleyen veya adalet duygunuzu sarsan durum veya olayı değerlendirin. “Sınırlarınız gerçekten ihlal edildi mi?” bunu kendinize sorun. Konuşmak için uygun yeri, zamanı ve ifadeleri seçmeye çalışın.
Eğer öfke duygusu sizin için genel bir sorunsa; öfkenizi tetikleyen durumları ve öfkenizin biçimini tanımlayın, sakinleşmeye yönelik egzersizleri düzenli olarak yapın, şiddete yönelik davranışları asla kabul edilebilir çözümler olarak değerlendirmeyin, çevrenizdekilere öfkelendiğinizi söyleyin, mümkün ise kendinizi öfkeli olduğunuz ortamdan uzaklaştırın ve kontrolünüzü yeniden kazandığınızda konuşun, kişisel saldırılara cevap vermeyin.
Son olarak unutulmamalıdır ki öfke;
- Bir öç alma veya intikam yolu değildir.
- Başkalarını suçlama biçimi değildir.
- Şiddet göstermeye veya suç işlemek için bir neden değildir.
- Başkalarını kontrol etme yolu değildir.
- Bir haklı olma yolu değildir.