

Sırbistan’da seçimler, ülkenin Avrupa Birliği'ne entegrasyonu açısından bir referandum niteliğinde görülüyordu. Sırbistan Cumhurbaşkanı Boris Tadiç, Batı yanlısı koalisyonunun 11.05.2008’de yapılan genel seçimlerden zaferle çıktığını ilan etti. Boris Tadiç hemen seçimler sonrasında bir an önce hükümeti oluşturmak gerek çünkü ülkeyi AB’ye koymak ve Kosova’yı korumak için savaşım vermek gerekmektedir diye ifade etmiş oldu. Batı yanlısı Boris Tadiç, 2008 Ocak ayında sertlik yanlısı milliyetçi lider Tomislav Nikoliç karşısında az bir farkla Sırbistan Cumhurbaşkanı seçilmişti. Tadiç, hükümeti kurmak için koalisyon görüşmelerinin zorlu geçeceğini kabul etti.
Sonuçların hesaplanması sonunda Sırbistan Meclisinde Avrupa Sırbistan’ı Listesinin 102, SRS’nin 77,DSS-NS’nin 30,SPS-PUPS-JS’nin 20 ve LDP’nin 14, Boşnak Koalisyonu 2, Macarlar Koalisyonu 4,Preşova Vadisi Arnavutları 1 koltuğu olacaktır.
Yüzdeliklerle durum şöyle: Avrupa Sırbistan’ı –Boris Tadiç %38,75,SRS %29,32,DSS-NS %11,34,SPS-PUP-JS %7,57 ve LDP %5,30,Boşnak Koalisyonu %0,92,Macar Koalisyonu %1,86,Preşova Vadisi Arnavutları %0,39 seçmen desteği kazandı.
İHTİMALLER: Boris Tadiç’e göre gelecek hükümetin anahtar etmeni kendi partisinin olacağına inanarak bunun için var olan beş ilkeyi anımsattı.
Bunlar şundan oluşmaktadır:
1.AB üyeliği,
2.Ülkenin bütünlüğünü korumak,ki burada Kosova ve Metohiya’yı Sırbistan çerçevesinde tutmak ta yer almaktadır.
3.Organize suçlara ve korupsyona karşı savaş,
4.Lahey Mahkemesi ile işbirliğinin devamı,
5.Hayat standarı için ve sosyal haklar için savaş.
Tadiç bu sırada Sıbistan’ı geçen yüzyılın 1990 yıllarına geri götürmek isteyen bazı Sırbistan siyasi partilerini vatandaşların seçim istekleriyle oynamamalarını uyardı ve böyle bir girişim önlenecektir dedi.
DS kiminle ortak hükümet kurabilir:DS-G17plus 102,LDP 14,Macarlar Koalisyonu 4,Boşnak Kolaisyonu 2,Preşova Vadisi Arnavutları 1 koltuk olmakla toplam 123 koltuk eder.Görüldüğü gibi 250 koltuklu Sırbistan Meclisinde DS-G17 plus çoğunluğu bulamıyor.SPS’in bu bloğa katılması halinde artı 20 koltukla 143 koltuğu bulabileceklerdir.Bundan ötürü bu seçimler sonrasında hükümet kurmada kararverici etmen diktatör Miloşeviç’in İvica Daçiç liderliğinde partisi olmuş durumdadır.
“Eğer gerçekten Avrupa yoluna dönerlerse” Boris Tadiç DSS ile olası yeni hükümet üzerine görüşmeyi dışlamamıştır. Tadiç DSS tarafından kampanya sırasında kendisine yapılan tüm hakaretleri ve suçlamaları unutmaya hazır olduğunu da ifade etmiş oldu. Tadiç hükümetin kurulması için Avrupa yönelimli tüm partilerle hükümet kurma görüşmeleri için hazır olduğunu da açıkladı. Kendisinin otaya koyduğu beş ilkede anlaşan tüm partilerle görüşecektir.
Sırp Radikal Partisi (SRS) Başkan Yardımcsı Tomislav Nikoliç seçim mağlubiyetini kabul etmiyor ve Boris Tadiç’i hükümet kuramayacağı yönünde uyarmaktadır.Bu konuda Nikoliç kendisinin hemen hükümet kurma girişimlerini başlatacağını açıkladı. Tomislav Nikoliç hükümet kurma konusunda hemen DSS lideri Koştunica ile görüşmeleri başlattı.
Bir önceki hükümetteki milletvekili sayısında dört eksisinin olmasın karşın seçim öncesi anketlerde favori gösterilen SRS çok kötü sonuç elde etti. Buna karşın Tomislav Nikoliç Sırbistan’ın SRS, DSS-NS, SPS ve daha bazı azınlıklardan oluşan hükümeti kuracağına inandığını bildirdi.
SRS kiminle hükümeti kurabilir: Pratikte, DSS ve SRS’nin bu iki partinin Sosyalist Parti'yle birlikte hükümet kurmaları mümkün görülüyor.
SRS 77,DSS-NS 30,SPS-PUP-JS 20 koltuğuyla toplam 127 koltuk etmektedir yani çoğunluğu oluşturmaktadırlar. Buna göre Sırbistan’da Avrupa yanlısı partilerin seçimleri kazandığı haberini verenler kendilerini de dünya kamuoyunu da yanlış bilgilendirmiş oldular. Üstelik bu partiler Boris Tadiç’in şart koştuğu beş ilkesiyle de uzlaşmamaktadırlar ve bu konuda birbirleriyle örtüşmektedirler. Tadiç’in AB üyeliği yani AB ile İstikrar ve Bütünleşme Anlaşmasına olduğu gibi Lahey Tribunalı ile işbirliğinin devamına da karşılar.
Nikoliç ya böyle olacak ya da yeni seçimler olacaktır dedi. Koştunica ile hemen görüşmelere başladı ve DS’nin yer almadığı hükümetin kurulması yollarını aramaya başladığını da bildirdi. Bu partiler anlaşırsa kısa sürede hükümeti Vojislav Koştunica Başbakanlığında kurabileceklerdir.
Görülen o ki Radikallerin, DSS ve Sosyalistlerin 127 koltukla hükümet kurmaları durumunda Sırbistan Hükümetinde Vojislav Koştunica, Velimir İliç, Aleksandar Vuçiç, Tomislav Nikoliç, İvica Daçiç, Dragan Markoviç, Dragan Todoroviç gibi bakanlar olacaktır. Sırbistan gibi küçük bir gölde İlk açıklamalara göre çok timsah cirit atacaktır.
Sırbistan’ın Başkenti Belgrat’ta da Avrupa Belgrat’ı listesi yerel seçimlerde en fazla oy almış bulunmaktadır.
Macarlar koalisyonu yerel seçim sonuçlarını Subotica şehrinde planını gerçekleştirememesine karşın, çünkü Macar seçmen DS’ye oy verdi, memnun edici olarak değerlendirdi. Macar Koalisyonu Cumhuriyet Meclisinde dört milletvekili ile temsil edilecek, Eyalet seçimlerinde 100.000 oy kazandığını ve Voyvodina belediyelerinin çoğunda da iyi sonuç kaydettikleri değerlendirmesini yaptılar.
DS ve G17 plus seçim yengilerini ilan etmelerine karşın aslında kısmen başarılı oldular.Çünkü rakamlarla bu konu çözülmüş gibi gözükmesine karşın kimin hükümet kuracağı şu anda çok belirsiz kalmaktadır.Görülen o ki hükümetin ve meclisin kurulması çalışmaları önümüzdeki aylarda gerçekleşecek ve üç bölümden oluşacaktır.İkinci bölüm Sırbistan meclisinin oluşması sonrasında bazı şeyler ayan olacak ve üç ay sürebilecek bir sürede hükümetin kurulması çalışmaları devam edecektir.
Yeni Sırbistan Meclisi Haziran ayının ortalarına kadar mutlak şeklini almalıdır. Doğrusu nihai sonuçlar ilan edildikten bir ay içerisinde oluşmalıdır.
Meclisin oluşmasından sonra yeni hükümetin kurulmasına 90 günlük süre tanınmaktadır. Hükümetin 14 Eylülde kurulması zorunludur. Aksi halde parlamento dağılır ve yeni seçimler ilan edilir.
Kampanyada ağır suçlamalara karşın geçmiş hükümetteki partnerler hükümet üzerine anlaşmayı ret etmemektedirler. Buna göre tüm kombinasyonlara kapılar açık duruyor Sırbistan’da.
Bu seçimlerde önceki seçimlerde DSS’nin eline geçen potansiyel şimdi SPS’in eline geçmiş bulunmaktadır. Çünkü SPS’in iki kutupla blokla koalisyon yapabilecekleri kanaati ağır basmaktadır. Avrupa partisi olma yolunu mu seçecekler ki onlar kendilerinin ’Avrupa partisi olduklarını iddia ediyorlar’ göreceğiz.Kendilerinden büyük ortağına geçen hükümette DS’ye büyük sorunlar yaratan DSS gibi davranmaları da beklenmediği için uygun ortak olarak görülmektedirler.
Analistler alınan seçim sonuçlarının DSS’yi Avrupa yanlıları dışlayacağı kanısındalar. Bunun nedeninin de ortak oldukları sırada DS ile DSS arasında olan sorunlardan ötürü DS’nin bu kez ağırlığ yeni ortaktan yana koyacağı kanısındalar. Sosyalistlerin lideri İvica Daçiç kendilerinin kiminle ortaklığa gidecekleri konusunda DSS ile ortak karar almaktan yana olduklarını ifade etmeleri DS ile ortaklık kurmaları olasılığını dışlamaktadır. Evvelce de kendilerine DSS-SRS, SPS’in program açısından birbirlerine en yakın olduklarını ifade etmişlerdi.
Öbür yandan SRS ortakları olarak SPS’i dile almamaktadır. SPS’in kampanyada SRS ile de DS ile de ortaklık kurabileceklerini ifade etmelerini Nikoliç beğenmemekteydi. Öbür yandan DS bloğunda SPS hükümet ortağı olarak LDP tarafından kabul edilmez olarak görülmektedir.
Tadiç'in hızla Sırbistan'da Kosova'nın bağımsızlığını kabul eden tek parti olan Liberal Demokratlarla bir koalisyon kurmaya yönelebileceğini söylüyorlar. LDP Tadiç ile anlaşma olasılığını açıkladı ama DSS lideri Koştunica kendi partisi ve DS arasındaki farkların aşılmaz olduğu ifadesini kullanarak şimdilik bu ortraklığın önünü kesmiş oldu. Başbakan Vojislav Koştunica'nın Demokratik Sırbistan Partisi ise Radikal Parti'yle koalisyon pazarlığına hazır olduğunu söylüyor ve ilk adımı attılar.
Radikaler, DSS ve SPS her üçü milliyetçi yönelimli partilerin meclisteki çoğunluk ellerinde ve hükümeti kurabilirler. Tadiç birinci parti olmasına karşın hükümet kurup kuramayacağı belli değil.
İkinci mesele 11 Mayıs seçimleri sonuçları Sırbistan’ın ikiye bölünmüşlüğünü, yani DS’yi ve onun ortaklarını destekleyenler ve Radikalleri ve benzer yönelimli partileri DSS ve SPS gibilerini destekleyenlere ayrıldığını göstermiş bulunmaktadır. Radikaller hükümeti kurabilmek için DSS ve SPS ile anlaşmak zorundadır. DS-G17 plus ta hükümeti kurmak isterse DSS ya da SPS’le anlaşmak zorundadır. Yani Liberal Demokratlarla koalisyona gidilse dahi mecliste çoğunluğun sağlanamayacağına ve Tadiç'in eski diktatör Slobodan Miloseviç'in Sosyalist Parti'sine yönelmesinin de olur seçenekler arasında olduğuna dikkat çekiliyor.
Şu anda DS ve SRS grupları Devlet Başkanı Boris Tadiç tarafında görev önerilmemsine karşın iki blok hükümet kurma görüşmelerini hızla başlatmış bulunmaktadır.
Voyvodina’da ülke seçimlerini Avrupa Sırbistan’ı Boris Tadiç listesi farkla %42,1 oyla kazandı. Voyvodina’da SRS’ye seçmen %29,1 oy verdi.
Voyvodina’da DSS-NS koalisyonuna seçmen %6,8 oy verdi. Macarlar koalisyonu seçmenden %6,4 oy aldı. Voyvodina’da LDP %5,5 oy alabildi. Miloşeviç’in Sosyalistleri ve ortakları da Voyvodina’da %5,4 oy aldı. Voyvodina Eyaleti seçimleri sonuçları hala açıklanmadı.
Voyvodina’ya karşın Kosova’da örgütlenen Sırp seçimlerini “ülke” düzeyinde SRS kazandı. Ardından DSS-NS %21,1 –la ikinci oldu. Kosovalı Sırplar seçmenleri SRS ve DSS’ yanlısı olarak bilinmektedir. Bu beklentiyi de yerine getirmiş oldular. Kosova’da Sırp ortamlarında yerel idarede alınan sonuçlar bunu göstermiş oldu.
Kosova Cumhuriyetinde Sırbistan Cumhuriyetinin düzenlediği Sırbistan Meclisi, eyalet ve yerel seçimleriyle ilgili açıklama yayınlayan UNMİK,”Sırbistan 1244 sayılı rezolusyonla seçimleri Kosova’da sadece UNMİK’in örgütleme ya da izin verme hakkı olduğu, bununla UNMİK’e zıt geldiği bilincinde Sırp hükümeti seçimleri yapmaktadır” açıklaması geldi. “Meşru olmayan seçimlerin meşru sonuçları olamaz. Sonuçları kabul edilmeyecektir” diye UNMİK Şefi Joachim Rüecker’den açıklama yapıldı. Kosova’da görevli tüm BM yetkilileri, Kosova’daki Sırpların oy kullanmasını, Güvenlik Konseyi kararlarına aykırı olduğunu ve sonuçların geçersiz sayılacağını bildirdi.
Kosova basını-medyası Kosova’da düzenlenen yerel Sırp seçimlerinin etkilerinin daha sonra hissedileceğine işaret etmekte ve bu seçimlerin önlenmesi için görevini yerine getirmeyen UNMİK’i kınamaktadır.
SIRBİSTAN SEÇİMLERİNE KOSOVA’DAKİ TEPKİLER:
Kosova Cumhuriyeti kurumları Sırbistan’da seçimlerde demokrat bloğun yengisini bölgede rahatlığa doğru bir adım ileri gidildi değerlendirmesini yaptılar. Öbür yandan Kosovalı Sırpların liderleri Avrupa yanlısı seçim galibi kuvvetlerin Kosova bağımsızlığına karşı politikalarını sürdürmelerini bekliyorlar.
Kosova’da Sırbistan seçimlerinin Kosova’ya etkili olamayacağı vurgulanırken demokratların Kosova’ya olan tavırlarının değişmemesini eleştiriyorlar. Mesela Kosovalı siyasetçi Oliver İvanoviç bundan böyle uluslararası topluluk Sırbistan’ı partner olarak görebilecektir değerlendirmesini yaptı.
Kosova’da Sırp ortamlarında Sırbistan seçimlerinin gerçekleşmesi ise Kosovalılar tarafından egemenliğe tehdit ve paralel kurumlara katkı olarak algılandı.
Kosova’da SRS ve DSS’nin Kosovalı Sırplardan en fazla destek alması Kosova’da birçok aşırı girişimlerin başlatılabileceğinin habercisi olmuştur. UNMİK veya EULEX doğrusu uluslar arası topluluk Kosovalı Sırpların bu aşırı uç girişimlerini önlemezlerse onları önlemek Vetevendosje’ye ya da aşırı uç Arnavutlara kalacaktır. Çünkü Kosovalı Sırplar bu kez Kosova’da paralel kurumlar için oy kullanmaktaydılar. Bazı Kosovalı Sırp liderleri 11 Mayıstan sonra Kosova’da Sırp parlamentosunun kurulacağını söylüyorlar. Belgrat’taki resmiler bu konuyu görüşeceklerini yalanlamıyorlar. Bu durumda Vetevendosje hareketi Kosova Arnavut liderlerini ve Kosova kurumlarını Kosova’da Sırp parlamentosunun kurulmasını önlemeye çağırmaktadırlar.
9.05.2008 tarihinde Vetevendosje hareketinin oganize ettiği protestoda Kosovalı Arnavutlar, Sırbistan’ın Kosova’daki Sırp bölgelerinde seçim düzenleme kararını başkent Priştine’de geniş çaplı bir gösteriyle protesto etti.
Göstericiler önce Kosova’daki BM binasına yürüdü. Sırbistan’ın Kosova’da seçim düzenleme kararına karşı çıkmayan örgüte tepki gösteren protestocular, binanın bahçesine çöp fırlattı. Göstericilerin ikinci durağı ise Kosova Meclisi oldu. Arnavut göstericiler, Kosova hükümetinin Sırbistan seçimlerinin yapılmasını engellememesini de kınadı.
Kosovalı Arnavutlar Kosovalı Sırpların Kosova kurumları dışında hayatı örgütlemelerinin kabul edilmez olduğunu söylüyorlar. Çünkü Kosova’da Sırp parlamentosunun kurulması egemen ve bağımsız Kosova’ya, Kosova devletini kurulmasına yardım eden uluslar arası topluluğa da büyük kışkırtma olacaktır. Belgrat iktidarı Kosova’da şu an olan durumdan yani iktidarın çok başlı UNMİK, EULEX ve Kosova Hükümetinin elinde olmasından faydalanmaktadır.
Bu durum Kosovalı Arnavutlara da Kosovalı Sırplara da ve ötekilerine de gergin günler getirebilecektir. Çünkü seçimler sonrasında şimdi Kosova’da düzenlenen Sırbistan yerel seçimleri sonuçlarına göre Kosova’da yengi elde eden SRS ve DSS uzantısı kuvvetler oturup bu konuda karar almaya kalkışmaları olasılığı vardır.
Bu yazıyı web sayfanızda alıntılayın
v.1.4.6
© -