Nicel Araştırma Usuli ve Düzeyleri
Kaynak taraması, anket, deney, arşiv evrakları cinsinde nicel bilgi toplama usullerinin kullanıldığı, rakamsal bilgilere ve kaynak bilgilerine dayalı olan araştırma usulüdür. Nicel araştırma: Sınama, gözlem ya da deneylere sabredilerek olarak yapılan ampirik araştırma yaklaşımına ya da gözlem ve ölçmelerin tekerrür edilebildiği niceliksel veya rakamsal araştırma yaklaşımına verilen isimdir. Nicel yaklaşım, objektivist, pozitivist, ve realist modellere […]
Kaynak taraması, anket, deney, arşiv evrakları cinsinde nicel bilgi toplama usullerinin kullanıldığı, rakamsal bilgilere ve kaynak bilgilerine dayalı olan araştırma usulüdür.
Nicel araştırma: Sınama, gözlem ya da deneylere sabredilerek olarak yapılan ampirik araştırma yaklaşımına ya da gözlem ve ölçmelerin tekerrür edilebildiği niceliksel veya rakamsal araştırma yaklaşımına verilen isimdir.
Nicel yaklaşım, objektivist, pozitivist, ve realist modellere sabreder. Pozitivist felsefenin bilim alanında yapılan araştırmaya uygulanması ile bilimin nesnel özelliği ortaya çıkmıştır. Objektif olan kavrayışta bir mevzu üzerinde araştırma yürüten inceleyici, gözlem ya da ölçümler ile bilgiler toplarken ve inceleme ederken, bu sürece şahsi yorumlarını katmamaya itina gösterir. Reeller arasındaki bağıntıyı bulmak için daha çok istatistiksel olan usuller kullanılır ve neticeler sayısal olarak ifade edilir. Objektivist olan görüşün amaçladığı, insan tavırlarını bir sistem ya da kalıba koyarak determinist bir yaklaşım ile açıklamaktır. Misalin; anket usulü nesnel bir biçeme sabreder ve anket neticeyi sarihe çıkan belirtiler, inceleme edildikten sonra kumpaslı bir şekle sokulur.
Nicel araştırma tekniği sistemli olarak ilk evvelleri tabiat bilimleri pratiğinde uygulanmıştır. Objektiflik prensibi Tabiat bilimlerine yüklenmiş olan ve sosyal bilimlerden evvel sistem ve usul itibari ile bir bilim haline gelmiş olması en esas sebebidir. Sosyal bilimlerin bir bilim şahsiyeti kazandığı 19. yüzyıldan itibaren tabiat bilimlerinin uyguladığı nicel yaklaşım usulü sosyal bilimleri alanında da özümsenmiştir.
Araştırma düzeyleri
Araştırma yürütmek isteyen bir analist, nicel ya da nitel yaklaşımda mevzu, emel ve metodu neyi, niye, nasıl sualleri ile tanımlamak zorundadır. Bu suallere alınacak ikna edici yanıtlar çerçevesinde, araştırmada niyete erişmek için emin bir yol takip etmek gerekir. Başka Bir Deyişle hazırlık, bilgi toplama ya da yazma olmak üzere üç esas araştırma düzeyini birer birer araştırmak zorunludur. Bu safhalar şunlardır;
a Mevzuyu tanımlamak
Analistin, hangi mevzuyu araştıracağını tanımlarken dikkat etmesi gereken bir ekip hususlar vardır. Bunlar;
*Orijinallik: Araştırma bilime bir değişiklik getirmeli, öğrenilenleri tekerrür etmekten sakınmalıdır. Araştırmanın bilimlere katkı sağlaması ismine bilinmezleri keşfeden, meselelere çözüm getiren veya öğrenilenleri geliştiren özellikleri olmalıdır. Bu nedenle araştırma mevzusu tanımlanırken; mevzunun orijinal olmasına itina gösterilmelidir. Bunu yapmanın yolu, mevzu hakkında bibliyografya taraması yapmaktan geçer. Tarama neticeyi mevzunun daha evvel ele alınıp alınmaması, alınmış ise ise hangi güzergahlardan ve ebatlardan araştırıldığı, beceriksiz kalan noktaları tespit edilebilir. Bu sayede araştırılmış bir mevzu tekerrür edilmemiş olur ve bu vaziyet bilime dayanakta bulunur. Orijinallik açısından büyük kıymet taşır.
*Alaka: Analist çalışma yürütmeyi düşündüğü mevzuyla alakalı olmalı, çıkacak neticeleri hakkında cazibe dinlemelidir. Alaka yokluğu zaman uzadıkça bıkkınlık yaratır. Araştırmanın kolaylaşmasına ya da yarım kalmasına yol açabilir.
*Ehemmiyet: İncelenecek mevzu; bilime yaptığı katkılar, cemiyetsel lüzumluluklar ya da problemlere çözüm üretme gibi doğrultuları ele almakla ehemmiyet kazanır. Bu sebeple seçilecek olan mevzu, zamanın boşa tüketilmemesi, boşa parasal tüketme yapmamanın, zekasal faaliyetlerin boşa tüketilmemesi açısından incelenmeye dokunmalıdır.
*Bilimsel yeterlilik: İncelenecek olan mevzunun gerektirdiği bilgiler, öbür ekipmanlara yabancı dilde zaferli olmak, daha önceki yazı okumak, inceleme usullerini öğrenmek gibi sahip olunmayı gerektirir. Analistin eğitim ve öğretim seviyeyi, alaka alanları ve kapasitesi, mevzunun gerektirdiği bilimsel doygunluğa sahip olmaması vaziyetinde, zaferli ve sıhhatli bir araştırma yapması efordur. Bu eforluk karşısında bir yerde grup çalışmaları önerilebilir. Başka Bir Deyişle, mevzunun gerek dinlediği bilimsel alanlarda uzman olan şahıslar misyon alıp bir gruplaşmaya gidilebilir. Böylece bilgi uzlaşısı sağlanır.
*Alan saha araştırması: İncelenecek olan mevzu alan araştırması lüzumu dinliyorsa, alana gitme imkânı olmalıdır. Araştırma mevzusu ile alakalı bilgi toplama vasıtaları, hadisenin kollanması, etrafın tatbikatı, alakalı birey ya da grupların fikirlerinin alınması gibi bir ekip kaynaklar ile temelleniyorsa bunlara erişme imkânı bulunmalıdır. Bu imkâna sahip olunmaması, mevzuya ait bilgi bir araya gelmesini kısıtlayacağı için araştırma neticesiz kalır ve anlamsız olur.
*Kaynak bulma: Araştırma mevzusu hakkında yeterli seviyede kaynak bulunabilme imkânı olmalıdır. Çok az kaynak elde edilmesi kadar, fazla derecede kaynak da araştırmayı güçleştirir. Doğrudan veya dolaylı tüm kaynaklar bir araya gelmeli, daha sonra ilgili kısımlar alınmalıdır.
bMevzuyu hudutlandırmak
Derinlik kapsayan araştırmalar yapmak günümüzde genel bir ekip araştırmalardan daha büyük ehemmiyet kazanmıştır. Araştırmanın derinlemesine yapılabilmesi için mevzunun hudutlarının ya da çerçevesinin iyi ayarlanması gerekmektedir. Ancak, araştırmanın başında mevzunun çerçevesi net çizgiler ile tanımlanamayabilir. Bu gidişatta ileri tarihte değişik alana yönelmek kaydı ile başta elastik olan bir çerçeve çizilebilir. Araştırma ilerlediği takdirde elde edilen bilgilere göre çerçeve genişletilir ya da daraltılır. Mevzuyu hudutlandırmak anlamında zaman, coğrafya, vakalar, olgular gibi muhtelif kısıtlama yolları kullanılabilir.
cMevzuyla ilgili literatürlerin taranması
Mevzunun anlaşılmasını sağlar. Araştırmaya istikamet verecek olan problem sual ya da suallerinin uygunluğunu ortaya çıkarır. Araştırmalarda, mevzu ile ilgili kaynak ve evraklar tespit edilerek bir araya gelir. Bu taramaya büyük çaplı bibliyografik mahiyette olan yapıtlardan başlanmalıdır. Mevzuyla ilişkili tüm tez, kitap ve yazı çalışmalarının, kaynaklar, referanslar ya da bibliyografya kısımları ile günümüzde yaygınlaşmış olan internet de kullanılabilir. Literatür taraması neticeyi elde edilecek olan bilgiler ışığında;
*Mevzuya ilgili evvelden dolaysız ya da dolaylı olarak nelerin yazıldığı ya da söylendiği,
*Mevzunun evvelden işlenen, işlenmeyen ya da beceriksiz vazgeçilen tarafları,
*Mevzuya ilişkili sualin ebatları,
*Evvelki araştırmalarda kullanılmış olan usul ve ölçekler
*Evvelki araştırma neticelerinde erişilen belirtiler
*Evvelki araştırmalarda sunulan teklifler
*Evvelki araştırmalarda kullanılmış olan kaynaklar
gibi bir ekip hususlar ile tespit edilebilir.
Kullanılacak araştırma kaynakları ana orijinal kaynaklar ve destekçi kaynaklar olarak iki kısma parçalar. Bir vaziyete fiilen iştirak etmiş, çok yakından takip etmiş olan bir analistin kaleme almış olduğu yapıt ana kaynak olarak değerlendirilir. Araştırmalar olası oldukça orjinal kaynaklara sabrettirilmelidir. Ana kaynaklardan yararlanılarak oluşturulan tahlil ve derleme cinsi yapıtlar destekçi kaynaklardır. Destekçi kaynaklar, ana kaynakların bir bileşimi olup, ana kaynaklara erişilememesi gibi gidişatlarda ehemmiyet kazanırlar. Analistin sosyal bir hadisenin içerisinde bulunarak bizzat gözlemlerini aktardığı bir rapor orjinal kaynaktır. Analistin bir deneyi kendisinin yaparak elde ettiği bir ekip bilgiler, belirtileri yayınladığı deney raporu esas kaynaktır. Bu raporlardan alıntılama yaparak hazırlanan tarihsel raporlar destekçi kaynak özelliğindedir.
Kitap, ilan, mecmua, gazete, istatistik, arşiv evrakları, rapor, müze malzemeleri, televizyon, radyo ve internet araştırmalarda kullanılabilen kaynaklardır. Bunların yanında laflı edebiyat, alakalı ya da uzman bireyler de laflı kaynak olarak kullanılabilmektedir. Kaynak yetkili merciler, vazifeliler, cemiyet lideri, grup temsilcisi, görgü şahitleri de olabilir. Farklı bakış açılarının yansıması ve mevzunun tamamı ile alakalı daha sıhhatli fikirler oluşturulması açısından değişik şahıslar ile görüşme sağlanması yararlı olur.
d Bilgi toplamak ve anekdot yakalamak
Özelliğine göre araştırmalarda bilgi toplama vasıtaları kullanılır. Nicel araştırmanın esas bilgi toplama vasıtaları; anket, kaynak tahlili, deney, görüşme ve gözlemlerdir. Bu metodlardan biri ya da birkaçı kullanılarak bilgiler derlenebilir. Anket, deney, görüşme yapılmadan evvel analist ayrım yapmaksızın mevzu ile alakalı tam kaynakları göz önünde bulundurmalıdır. Bir kaynakta araştırma mevzusu ile ilgili bilgi olup olmadığı, içindekiler ve indeks kısmına bakılarak bilinebilir. Kaynakların bilgi elde edilecek tarama ve tespiti yapıldıktan sonra, bir araya gelen kaynaklar ilgili olmaları bağlamında araştırılır.
Okuma sırasında şu noktalara dikkat edilmelidir:
*Okuma harekâtında seçici davranılmalı, alakalı olmayan kısımlara yüzeysel olarak bakılmalıdır.
*Okuma sırasında giriş, büyüme ve netice ile alakalı kolay bir kurgu oluşturulmalıdır.
*Okuma operasyonu, anekdot yakalanarak yapılmalıdır. Bu anekdotlar, aynı ebatlarda kesilmiş kâğıt ya da bilgisayarda basit erişilecek cinsten tertip edilen dosyalara yazılmalıdır.
e Kroki hazırlamak
Kabataslak bir tasarılama yapmak araştırmayı tertip etme safhasında büyük fayda sağlar. Yukarıyada bahsedilen kaynak taramasına bağlı olarak ön araştırmalardan edinilen bilgi ve belirtiler bir tasarının hazırlanışını basitleştirir.
Bir araştırma ana çerçevesiyle üç kısımdan alana kazanç;
*Giriş: Araştırmanın mevzusu, emeli mesele, ehemmiyeti, tahmini ile mevzu ile ilgili literatürün işlendiği kısımdır.
*Büyüme; İnceleme metodlar, belirtiler, bilgi toplama ve örneklemlerin yapılıp değerlendiği kısımdır.
*Netice: Araştırmada varılan neticelerin değerlendirilerek genellemelerin yapıldığı, tahminin doğruluk seviyesinin ortaya koyulduğu ve ileriye dönük bir ekip tekliflerin işlendiği kısımdır.
Araştırma yazısına başlamadan evvel yapılacak olan en tesirli iş yazılacaklar ile ilgili kurgulama yapmaktır. Kurgulama için analist alttaki suallere yanıt aramalıdır.
*Üst ve alt başlıklar nelerdir. Başlıklar ile varsayım arasında ilişkilendirme nasıl doğru biçimde yapılabilir?
*Girişte genelden özele doğru nelerden bahsedilmelidir?
*Bir Araya Gelen bilgilerde bir paradoks veya yanılgı var mı?