Bilim insanları, yeni bir analiz yöntemine dayanarak atalarımızın 1.300'den az bireyden oluşan bir grupta hayatta kaldığını buldu.
Günümüzde çoğu insan, şu anda 8 milyardan fazla insana ev sahipliği yapan Dünya gezegeninin aşırı nüfusundan endişe ederken, atalarımız çok farklı bir sorunla karşı karşıyaydı.
Uluslararası bir grup bilim insanı, genetik verileri analiz etmek için yeni bir teknik kullanarak, hakemli akademik dergi Science'da Perşembe günü yayınlanan bir çalışmada, insan atalarının yaklaşık 930.000 yıl öncesinden başlayarak ciddi bir nüfus darboğazı yaşadığını ileri sürdü.
Neredeyse 120.000 yıl süren bu engel, çocuk sahibi bireylerin sayısının 100.000'den 1.300'ün biraz altına düşmesine neden oldu.
Çalışma, bu ciddi nüfus azalmasının insanlığın sonunu getirebileceğini ve türümüzün Dünya üzerinde yürümesini engelleyebileceğini söyledi.
Sadece 1.280 çocuk doğuran kişi
Her ne kadar insanın evrimi üzerine yapılan önceki çalışmalar, Pleistosen döneminde insanın ataları arasında nüfus darboğazları olduğuna dair hipotezler öne sürse de, bilim insanları bu döneme ait insan fosili ve arkeolojik kayıtların bulunmaması nedeniyle yeterli kanıt bulmakta zorlandılar.
Şimdi, mevcut insan genetik varyasyonunu zamanda geriye doğru yansıtmak için kullanılan yeni bir analiz yöntemi sayesinde bilim insanları, Orta Pleistosen dönemindeki insan nüfusunun büyüklüğünü tahmin etmeyi başardılar.
Araştırmanın ortak yazarlarından ikisi, Floransa Üniversitesi'nden antropolog Fabio Di Vincenzo ve Roma Sapienza Üniversitesi'nden paleontolog Giorgio Manzi, "FitCoal adı verilen yöntem tamamen yenilikçi ve tahminen yüzde 95 doğruluk oranına sahip" dedi.
Dünya çapında yaklaşık 50 popülasyon grubundan 3.154 kişiden genom örnekleri seçen bilim insanları, aynı genetik yapıya sahip olan önceki popülasyonların büyüklüğünü tahmin etmek amacıyla genetik bagajın izini zaman içinde geriye doğru sürmek için FitCoal'u kullandı.
Fransız Ulusal Doğa Tarihi Müzesi kıdemli öğretim görevlisi ve antropolog Céline Bon, "Seçilmiş bireylerin atalarının yaşadığı popülasyonlarda mevcut genetik çeşitliliğe bakmamız gerekiyor. Genetik çeşitlilik ne kadar düşük olursa, popülasyon da o kadar küçük olur" dedi.
Di Vincenzo ve Manzi, insan genetik mutasyonlarının izini sürerek ve karşılaştırarak, yeni analitik yöntemin bilim adamlarının tahmini 1.280 kişilik popülasyon büyüklüğüne ulaşmalarına yardımcı olduğunu söyledi; bu sayı, "sonraki nesillerde gözlemlenen tüm genetik çeşitliliği oluşturmak için gereken minimum doğurgan birey sayısı" anlamına geliyor. .
Böylece bilim insanları çalışmanın en muhtemel sonucuna ulaştı: Bu küçük birey grubu, yaklaşık 900.000 yıl önce atalarımızı yeryüzünden silinmekten kurtardı.
'Diğer insan grupları'
Ancak çalışmanın 1.280 kişiye ilişkin tahmini, o dönemde Dünya'daki insan atalarının tüm nüfusunu temsil etmiyor.
Bon, "Sadece bireylerin üremesinden bahsediyoruz; tahminde çocukları, yaşlıları ya da şu ya da bu nedenle üremeyenleri hesaba katmıyoruz" dedi.
Başka bir deyişle atalarımız daha büyük popülasyonlar arasında yaşayabilirdi.
Üstelik Fransız Ulusal Doğa Tarihi Müzesi araştırma direktörü ve paleontolog Antoine Balzeau, bu tür genetik izlemenin "o dönemde yaşamış olabilecek ancak doğrudan atalarımız olmayan tüm insan gruplarını hariç tuttuğunu" söyledi.
Çalışmanın yazarlarının da altını çizdiği gibi, Dünya üzerinde yürüyen tek canlı Homo sapiens haline gelen eski insanlar değil.
Di Vincenzo ve Manzi, "O dönemde Asya ve Avrupa'da başka insan grupları da vardı, ancak bunların insan evriminin yan dallarını temsil etmesi muhtemeldir" dedi.
İklim değişikliği nedensel bir bağlantı mı?
Bu arada çalışma, iklim değişikliğinin atalarımız arasındaki olağanüstü nüfus azalmasına neden olan ana faktörlerden biri olduğunu tespit etti.
Britanya Doğa Tarihi Müzesi araştırma lideri ve "Yaklaşık 900.000 [yıl öncesinden] itibaren, Afrika'da daha şiddetli bir soğuk dönem ve daha az yağmurla birlikte iklimde bir değişiklik oldu, bu da çöl ve izole edilmiş nüfus yaratarak hayatta kalmayı daha zorlu hale getirebilirdi", antropolog Chris Stringer dedi.
Di Vincenzo ve Manzi, zorlu çevre koşullarının insan ataları arasında demografik bir krize yol açarak onların varlığını tehdit ettiğini söyledi.
Ancak diğer bilim adamları şüpheci olmaya devam ediyor.
Balzeau, "Bu iklimsel olaylar tartışılmaz olsa da, darboğazla nedensel bir bağlantı olduğu sonucuna varmak çok daha az kesindir" dedi.
Araştırmada kullanılan araştırma metodolojisinin ortalama 24 yıllık bir kuşağı temel aldığına dikkat çeken bilim insanları, tahmin edilen zaman diliminin doğruluğu konusunda şüpheler uyandırdı.
Bon, "Bir milyon yıl önce ortalama üreme yaşının 24 olduğundan ve sadece birkaç yıllık bir farkın zaman dilimini tamamen değiştirebileceğinden kesinlikle emin değiliz" dedi.
Paris'teki Institut Jacques Monod'da antik popülasyonlar konusunda uzmanlaşmış moleküler genetikçi Thierry Grange, perşembe günü Le Figaro gazetesinde yayınlanan bir röportajda, "Zaman periyodunun doğruluğu son derece şüpheli; 200.000 yıldan fazla veya daha az olabilir" dedi .
Stringer, "Bu, özellikle bu kadar az sayıda bireyin bir türün tamamını 100.000 yıldan fazla bir süre boyunca ayakta tutabildiği fikri göz önüne alındığında, provokatif bir makale" dedi.
Bon'a göre bu çalışma bizi en ilginç sorulardan birine geri getiriyor: "Homo sapiens nasıl hayatta kalmayı başardı?"
Bu makale orijinalinden Fransızcaya çevrilmiştir.