Bakteri toprakta, suda, canlılarda bulunan; çürüme, mayalanma veya hastalıklara yol açan; küresel, silindirimsi, kıvrık biçimde olan; bölünerek çoğalan tek hücreli canlıdır.
Bakterilerin nasıl ürediğini hiç merak ettiniz mi? Peki hiç kendiniz bakteri ürettiniz mi?
Hiç üretmediniz mi? Buyurun o zaman….
Deneyin Yararları:
» Keşfetme güdüsünü motive eder.
» Yaratıcı düşünceyi geliştirir.
» Bilimin temeli olan deney yapmayı sevdirir.
» Neden sonuç ilişkileri hakkında meraklandırır.
» Bakterilerin nasıl ürediği hakkında bilgilendirir.
» Gözlem yapmayı öğretir.
» Araştırmayı sevdirir. Araştırmacı ruhu hareketlendirir.
» Eğlendirir.
Malzemeler:
» 1 adet petri kabı (Medikal malzemedir. Kapaklı olmalı ve kapağı kapalı vaziyette tutulmalıdır.)
» 1 adet deney tüpü (Isıya dayanıklı olmalıdır)
» 1 yemek kaşığı agar (Bitkisel jelatin olarak da adlandırılır)
» Bir adet pamuklu çubuk (Kulak temizleme çubuğu)
» Bir parça gazete (Deney sonlandıktan sonra petri kabını saracaksınız)
» Deney-Gözlem defteri (İyi bir bilim adamı gözlem yapar ve sonuçları kaydeder!)
Deneyin yapımı:
1. 1 yemek kaşığı agarı (bitkisel jelatini) deney tüpü içerisine dökünüz. Deney tüpünü ısıtınız. İyice ısındıktan sonra ocağı kapatınız ve deney tüpünü çalkalayınız.
2. Isıtılmış agarı bir adet petri kabının içine dökünüz. Dökerken petri kabının kapağını tamamen açmayınız. Agarı içerisine dökecek kadar kapağı aralayınız. Agarı döktükten sonra petri kabının kapağını tekrar kapatınız ve agar katılaşıncaya kadar- yaklaşık 1 saat – petri kabını bekletiniz.
3. Pamuklu çubuğu tırnak arası/mutfak tezgâhı lavabosu/cep telefonu vb gibi bir yüzeye iyice sürtünüz. Aslında, böylelikle bakteri üretmek için evinizin herhangi bir yerinden/bir eşyanızdan/vücudunuzdan bakteri örneği almış oluyorsunuz.
4. Pamuklu çubuğu -içerisine agar dökülmüş ve 1 saat bekletilmiş- petri kabının içerisine zikzak yaparak iyice sürtünüz ve kabın içerisine her yere temas ettiriniz. Petri kabının kapağını sıkıca kapatınız.
5. Petri kabını ılık bir ortamda 2-3 gün boyunca bekletiniz.
6. He günün sonunda petri kabını gözlemleyiniz. Gözlem sonucunu deney-gözlem defterinize kaydediniz. Nasıl, bir gelişme var mı? Bakteri ürüyor mu?
Bakın sizin için mikroskopla gözlemlenmiş birkaç tane bakteri fotoğrafı bulduk:
7. Deney bittikten sonra, petri kabını kapağı kapalı bir şekilde bir adet gazete kağıdına sarınız ve kabı çöp tenekesine atınız.
Gözlem neticesinde aşağıdaki soruları cevaplayınız ve ödevleri yapınız. Cevaplarınızı mutlaka bilim-gözlem defterinize kaydediniz. Çünkü bu bilgiler ileride yapacağınız başka deneyler için yararlı olabilir.
Sorular ve Ödevler:
» Evinizin, vücudunuzun değişik bölgelerinden, değişik eşyalarınızdan, doğanın çeşitli yerlerinden bakteri örnekleri almak suretiyle aynı deneyi tekrarlayınız. Her bir deneyin sonucunu kaydediniz ve aşağıdaki kriterlere göre deney sonuçlarını karşılaştırınız:
–Bir günde üreyen bakteri miktarı
— Üreyen bakterilerin şekilleri, renkleri, büyüklükleri
» Vücudumuzun değişik bölgelerinde bakteriler yaşıyor olmasına rağmen neden hastalanmıyoruz?
» Yemeklerden önce ve sonra ellerimizi yıkamanın ve yemek yedikten sonra dişlerimizi fırçalamanın önemi ne olabilir? Bakteriler üremesi ile el ve diş temizliği arasındaki ilişki ne olabilir?
Not: Yukarıda sıraladığımız soruların cevaplarını bulmak için gözlemlerinizden yararlanabileceğiniz gibi internet kaynaklarından da yararlanabilirsiniz. Böylelikle araştırmacı ruhunuz da gelişmiş olacaktır.
İyi deneyler genç kâşifler!