4Ses BileşenleriSes kartları, analog ve dijital ses dönüşümlerini yapar.Hoparlörler, analog sinyalin fiziksel ortama aktarılmasını sağlar.Mikrofon, fiziksel ses dalgalarını analog sinyallere çevirir.Kaydetme ve yürütme yazılımı ise ses kartının dijital ses kayıt ve dinleme işlevlerinin yönetilmesini sağlar.Bu 4 temel bileşenin dışında, ses kabloları da, ses kartı ile hoparlör ve mikrofonlar arasında bağlantıların kurulmasını sağlar.
5Bilgisayar Açısından Ses Kavramı Sesler, bir kaynaktan dalgalar halinde çıkar, kulaklarınız bu titreşimi hisseder ve ses duyulur.İnsan kulağı melodileri gürültüden kısıklığa doğru farklı boğuklukta algılar.Bilgisayarlar henüz insan kulağı ve beyni kadar sofistike değildir.Sesleri bilgisayarın yakalayabileceği ve yürütebileceği hale getirmek için net standartlar vardır.
6Seslerin Yakalanması Ses Kartı Mikrofon Analog Sinyal Ses Dosyası Dijital Sinyal
7Seslerin YürütülmesiSes DosyasıDijital SinyalHoparlörAnalog Sinyal
8Ses ÖrneklemeÖrnekleme, belirli bir ses dalgasının her bir saniyede bir dizi işlemden geçirilerek durumunun ve kalitesinin yakalanmasıdır.Örnekleme oranı saniyedeki kaç bin kez tekrarlandığıyla ölçülür.KHz: KilohertzSes hangi sıklıkta örneklenirse o kadar iyi kaydedilmiş olur.8 bit (28) 256, 16 bit ise (216) farklı karakteristiği saklar.Ayrıca sesler tek veya çift kanallı olmaktadır (mono/stereo).CD kalitesi yaygın olarak en iyi ses kalitesi kabul edilirCD: 16 Bit, 44.1 KHz, Stereo / DVD : 24 Bit, 96 KHz, StereoVeri Boyutu = Örnek Frekansı x Örnek Derinliği x Kanal Sayısı
9Kayıtlı Ses BiçimleriEn eski ses saklama formatı darbe kod modülasyonudur (PCM).Telefon çağrıları için geliştirilmiştir.WAV olarak bilinen dosya formatı PCM biçimidir.Kaliteli ses düzeyine sahip, ancak büyük dosyalar halinde saklanır.Sıkıştırma veya kodlama algoritmaları gereksiz sayılabilecek sesleri göz ardı ederek boyutu küçültmeyi sağlar.Kodlayıcı ve kod çözücü (codec) yazılımlara gereksinim duyulur.En ünlü codec MP3 olarak bilinen MPEG-1 Katman 3 kodudur.
10Seslerin Yürütülmesi / Dinleme Tüm Windows sürümleri “Media Player ” yazılımı ile gelir.Temel olarak tüm yürütme yazılımları WAV dosyalarını çalabilir.Ancak özel bir algoritma ile sıkıştırılmış ses dosyalarının çalınabilmesi için, ilgili codec yazılımın yüklü olması gerekir.MP3 formatı da neredeyse WAV düzeyinde standartlaşmıştır.
11MIDIMIDI, kullanımın azalması sebebiyle sadece WAV veya MP3 gibi bir ses formatı olarak bilinir.Asıl olarak müzik aygıtlarının ses kartlarına bağlanması için özel bir arayüzdür (Musical Instrument Digital Interface).MID dosyasında sesler şu ana kadar gördüğümüz şekilde örneklenmez; MID sadece metin tabanlı bir dosyadır.Dosyada çalınacak nota, aygıt ve süre bilgileri tutulur.Ses kartı bu komutalara göre özel bir işlemci ile sesler üretir.Bu seslerin nasıl olacağı ses kartı üzerindeki işlemcide kodludur.
12Yaygın Dosya Formatları WAV, MP3 ve MIDI formatları, ses dosyalarının çoğunluğunu oluştursa da, yüzlerce ses kayıt formatı vardırTabloda yaygın kullanılan diğer ses formatları yer almaktadırAdTanımAACApple’ın iTunes için geliştirdiği özel formatAIFFQuickTime ile yaygınlaşan Mac’e ait bir formatASXMicrosoft’un streaming (web yayını) formatıdırAUFarklı platformlar arasında taşımada yaygındırOGGVorbis firmasının açık kaynak kodlu MP3 alternatifidirRMRealMedia yazılımına ait video ve ses formatıdırWMAWindows’un kendine özgü MP3 alternatifidir
13Video Dosyalarında Ses Video dosyalarının neredeyse tümü bir ses katmanı barındırır.Sıkıştırılmış ses formatlarında olduğu gibi, video dosyaları içindeki seslerin yürütülebilmesi için codec yüklü olmalıdır.Çoğu video formatı, kendisine özel bir ses kodlaması tanımlar.Bazı videolar ise standart ses formatlarını kullanır.Bu dosyalarda eğer uygun video codec yok ise yürütme programında açtığınızda sadece ses duyurulur, görüntü ise gelmez.
14Ses KartıSes kartlarının öncelikli olarak ele alınan 4 özelliği vardırİşlemci yetenekleri (MIDI işlemcisi ve diğer dönüştürücüler)Hoparlör desteğiKayıt kalitesi özellikleriBağlayıcı türleriSes kartları bir PCI genişleme kartı olabileceği gibi, anakart üzerine yerleşik olarak da gelebilir (onboard).Yerleşik ses kartlarının kullanımı günümüzde daha yaygındır.
15HoparlörlerStereo hoparlörler, bilgisayar dünyasında göreceğiniz en eski ve halen geçerli olan standart teknolojidir.Biri sağda biri solda olmak üzere iki kolon vardır ve ses kartına tek bir bağlayıcı ile bağlanırlar.Üç boyutlu sesin bilgisayar dünyasına çıkışı ile birçok sayıda hoparlör standardı yaratılmıştır.2.1 hoparlör sistemi, bir çift standart stereo kolon ve 1 adet subwoofer birleşiminden ibarettir.2.1 hoparlörler de tek bağlayıcı kullanır.
16Gelişmiş HoparlörlerDolby digital ses standardı, beş kanallı sesi desteklemek için tasarlanmıştır (ön-sol, ön-sağ, ön-orta, arka-sol, arka-sağ).Beş kanalın haricinde 1 tane de subwoofer destekler.DTS (Digital Theatre Systems) de alternatif bir 5.1 ses sistemi olup, dolby digital standartlarını da desteklemektedir.Birçok ses kartı özel S/PDIF (Sony/Philips digital interface) bağlayıcısı ile birlikte gelmektedir .S/PDIF, 5.1 hoparlör sisteminin doğrudan bağlanmasını sağlar.Dolby digital ses standardı, beş kanallı sesi desteklemek için tasarlanmıştır.Beş kanalın haricinde 1 tane de subwoofer destekler ve genelde 5.1 veya 5+1 ses sistemleri olarak bilinirler.DTS’de alternatif bir 5.1 ses sistemi olup, dolby digital standartlarını da desteklemektedir.Birçok ses kartı özel S/PDIF bağlayıcısı ile birlikte gelmektedir.5.1 hoparlör sisteminin doğrudan bağlanmasını sağlayan S/PDIF’i kullanmak bir sürü kabloyu ayrı ayrı fişlere bağlamaktan çok daha kolaydır.
18DirectX Eskiden uygulamalar işlemler için donanıma direkt erişirlerdi. Yeterince iyi olmayan yazılımlar sistem çökmelerine sebep oluyorduBunu engellemek için Microsoft DirectX API’sini çıkarttı.Amacı özellikle grafik uygulamalarında donanıma olan erişimleri doğru şekilde yönetmek ve kolaylaştırmaktır.Grafiklerin dışında ses, ağ bağlantıları ve giriş aygıtları gibi çok geniş bir donanım yelpazesini destekler.DirectX sadece Windows içindir.Unix ortamlar için DirectX alternatifi OpenGL’dir ve hem Windows hem de Mac sürümleri bulunmaktadır.
19DirectX Tanılama Aracı Bugün neredeye tüm oyunlar DirectX'e ihtiyaç duyar ve tüm ekran kartlarının DirectX'i destekleyen sürücüleri vardırDirectX her sistemdeki yüklü ve çalışır durumda olmalıdırBunu doğrulamak için DirectX tanı aracı bulunurÇalıştır : dxdiagBu ekrandan bir çok özelliği test edebilirsinizBugün neredeye tüm oyunlar DirectX'e ihtiyaç duyar ve tüm ekran kartlarının DirectX'i destekleyen sürücüleri vardır.DirectX artık her sistemdeki yüklü ve çalışır durumda olmalıdır.Bunu doğrulamak için DirectX tanı aracını kullanabilirsiniz.Bu araca ulaşmak için başlat menüsünden çalıştır ekranını açın ve dxdiag yazın.DirectX tanılama aracı, donanımlarınız ve olan işletim sisteminiz hakkında da çeşitli bilgiler verecektir.Ancak daha önemlisi bu ekrandan bir çok özelliği test edebilir ve sorunlu ekran görüntü birimleri hakkında bilgi alabilirsiniz.