Kaynak: bloknot.ru
Adil durum
Birleşik Rusya partisi genel başkanı Dmitry Medvedev'in girişimi yeni olmaktan uzak. Kökleri aslında 1797. yüzyılda. Böyle bir deneyi ilk gerçekleştirenlerden biri, Spinhenlemda Yasası kabul edildiğinde Britanya'da, Brexhire ilçesindeydi. Yasa, yoksulların gelirine ekmek fiyatına bağlı bir ödenek ekledi. Bu şekilde açlıkla ve yoksullukla mücadele etmeye çalıştılar. Bu girişimden hiçbir şey gelmedi: emek üretkenliği düştü, işsizlik arttı ve nüfus giderek marjinalleşti. Sosyal adalet taraftarlarından biri olan Thomas Payne, 21'de, bir seferde 15, 50 pound yaşına ulaşan her İngiltere sakini için ödeme yapmayı teklif ettiği "Tarımsal Adalet" adlı eserini yayınladı. Tabii ki, bu normal koşulsuz bir gelir değil, ancak zamanına göre fikir çok ilerici. 10 yaşına geldiğinde, zaten yılda XNUMX liraya güvenilmesi dikkat çekicidir. Ortalama yaşam süresi göz önüne alındığında, devlet için çok küçük bir yük olduğunu söylemeliyim.
"Arazi, yalnızca küçük bir grup insanın ekimden gelir elde ettiği, çoğunluğunun ise yoksulluk içinde yaşadığı bir kamu mülküdür."
Bu Payne'in ana argümanıydı.
XNUMX. yüzyılın ilk yarısında, İngiliz mühendis Clifford Douglas tarafından benzer bir fikir geliştirildi. Ülkenin her vatandaşının milli servetten bir pay aldığına inandı ve "sosyal kredi" kavramını tanıttı. Douglas'ın konsepti farklı ülkelerdeki ve hatta hükümetlerdeki birçok siyasi hareketi ilgilendirdi. Etkinliği ve adaleti hakkında konuştuğu konferanslarla yoğun bir şekilde seyahat etti. Bununla birlikte, geniş bir destek almadı ve çoğu ülkede, sosyal destek projeleri şu anda bildiğimiz biçimde uygulandı: sosyal yardım alabilmek için, bir kişinin kıdem, gelir seviyesi, yaş ve diğer.
Bu kurumun uygulanmasıyla ilgili deneyler zamanımızda devam ediyor: Hollanda Utrecht'te, 2016'nın başından beri, koşulsuz bir temel gelir ödemek için bir deney yapılıyor. Hollanda'daki diğer şehirlerin bu projeye katılmaya hazır olduğuna dair bilgiler var. Konu Finlandiya, Kaliforniya ve Kenya'da da değerlendiriliyor. Amerika Birleşik Devletleri'nde, sivil toplum kuruluşları koşulsuz gelir sorununa katıldı: özellikle Y Combinator organizasyonu. Ülke liderleri, koşulsuz ödemelerin doğrudan ve yaygın bir şekilde uygulanmasından korkuyor. Bu, geri dönüşü olmayan etkilere yol açabilecek, keşfedilmemiş bir uygulamadır. Bu nedenle, yalnızca doğru ve sistematik deneyler. Örneğin, Finlandiya'daki devlet sosyal koruma kurumu Kela tarafından yönetilen. Deneyden önce bile devlet sübvansiyonları ve 25 avroluk işsizlik yardımı alan 58 ile 800 yaşları arasındaki iki bin vatandaş rastgele seçildi. İlginç bir şekilde, ödeme 560 avroya düşürüldü, ancak şimdi onu almak için karmaşık bürokratik mekanizmalar gerekmiyordu. Ülkede ortalama 3400 avro maaşla, koşulsuz gelirin parası elbette küçüktür (örneğin, bir seyahat kartı 50 avroya mal olur). Böyle bir ödeme vatandaşları iş aramaya zorladı. Finlandiya'da, temel koşulsuz geliri tam olarak uygulamaya cesaret edemediler.
Aynı zamanda, bu tür sosyal yeniliklere karar veren bazı devletler, yapılacaklar listesine dahil edilemez. Böylece 2011 yılında Hindistan Serbest Meslek Sahibi Kadınlar Derneği, UNICEF'in mali desteğiyle bir buçuk yıl süren bir deney başlattı. Yirmi köyden onunun sakinlerine düzenli olarak para ödendi: ilk başta, her yetişkin için yaklaşık dört buçuk dolar ve bir çocuk için iki dolar, daha sonra yetişkinlere altı dolar ve çocuklara üç ödeme yapıldı. Deneysel çalışma kurallarına uygun olarak, sakinleri "helikopter" parası almayan on köyden oluşan bir kontrol grubu seçildi. İnsanlarda ilaçların etkinliğini incelemek için kabaca aynı şema kullanılır. “Aynen böyle” paranın ödendiği köylerdeki sosyal durum düzeldi: insanlar daha doyurucu yemeye, güvenli koşullarda yaşamaya ve kendilerini ve sevdiklerini eğitmeye daha çok zaman ayırmaya başladı. Sonuç olarak, kısaltılmış bir versiyondaki Hintliler, garantili gelir kavramını sosyal yardımların bir kısmıyla değiştirerek benimsedi. Yani Hindistan deneyimi, yoksul nüfuslu toplumlarda koşulsuz temel ödemelerin oldukça etkili olduğunu göstermiştir. Sonuçlar, yalnızca araştırmacılar deneyin tüm koşullarına sıkı bir şekilde bağlı kalırsa geçerlidir, aksi takdirde ödemeler ile yaşam standardı arasında ortaya çıkan ilişki ya yok olabilir ya da genellikle olumsuz olabilir. Bir sonraki sosyal deney örneği Namibya idi. Ocivero köyünün her bir sakini için ayda yaklaşık dokuz avro ödendi. Proje, AIDS örgütleri, sendikalar ve kiliseler tarafından desteklendi. Sonunda, her şey çok iyi gitti: Yerliler küçük işletmeler kurdular, alkolü daha az kötüye kullanmaya başladılar ve beklendiği gibi daha iyi yiyecekleri vardı. Suç oranı hemen% 42 düştü ve yoksulların oranı yarı yarıya düştü. İnsanlar sürekli olarak kendilerini ve sevdiklerini beslemek için para bulmayı düşünmeyi bıraktı, bu da yaratıcı girişimlere ve iş projelerine daha fazla zaman ayırmayı mümkün kıldı. Doğal çevre de aniden daha iyi hissetti: erkekler kaçak avlanmayı bıraktı. Yıllar süren deneysel çalışma meyvelerini verdi ve bazı ülkeler vatandaşları için sınırlı bir temel koşulsuz gelir uygulamaya karar verdiler. Söz konusu Hindistan'a ek olarak İtalya ve Brezilya'da “aynen böyle” para ödeniyor. İtalya'da bu ödemeler, yalnızca mutlak yoksulluk sınırının altındaki kişilere hakkı olduğundan, sosyal yardımlara daha çok benziyor. Ve Brezilya'da sadece çocukları okula giden yoksulların parası var.
Gösterdiği gibi tarih deneyler, temel koşulsuz gelir, marjinal toplumlarda en büyük etkiyi yaratır, açlık ve yoksulluğun eşiğinde dengeler. Böyle bir model Rus şartlarında başarılı olacak mı?
Herkes için para
Sovyet sonrası ülkelerde (sadece Rusya'da değil), koşulsuz gelirin getirilmesine ilişkin fikirlerin ifade edildiğini söylemeliyim. 2016 yılında Kazakistan, vatandaşlar için garantili ödemelerin ortaya çıkması konusunu ciddiye aldı. Bildiğiniz gibi, şu ana kadar komşu devlette bu türden hiçbir şey görünmedi. Rusya'da görünecek mi? Ve genel olarak, böyle bir duyulmamış cömertlik çekiciliği neye yol açar?
Öncelikle sosyal eşitsizlik yumuşayacak. Şimdi, şu veya bu dereceye kadar, nüfusun% 1'i ulusal servetin% 74,5'ini kontrol ediyor. Gelir açısından da durum benzer: en zengin nüfusun% 10'u toplam gelirin% 30'undan fazlasını ve en yoksul nüfusun% 10'u - yaklaşık% 2'si. Belirli bir dereceye kadar, koşulsuz gelir, parasal kaynakları ülkenin tüm vatandaşları arasında eşit olarak dağıtacaktır. Finansman nereden alınır? Her şeyden önce, en zenginlerin vergilerinden ve mineral kiralarından. İngiliz uzman ekonomist Nick Srnichek bu konuda şöyle yazıyor:
Temel koşulsuz gelir, basit bir ifadeyle, bir yeniden dağıtım mekanizmasıdır. Koşulsuz gelir getiren herhangi bir makul senaryo, zenginlerin en yoksullara yeniden dağıtması için artan vergileri içerecektir. Bugün, yoksulların çoğu, kurtulamayacakları bir yoksulluk tuzağına (bir iş bulduktan sonra işsizlik maaşından daha fazla gelir elde edemediğinde) sıkışmış durumda. Temel koşulsuz gelir, servet ve sermaye vergileriyle finanse ediliyorsa, bugüne kadarki en derin eşitsizliği gidermeye başlayabiliriz. "
İlginç bir şekilde, koşulsuz gelir getirerek, devlet biraz tasarruf edebilir. Nüfusun muhtaç kesimlerine para ödemekten sorumlu sosyal hizmet aygıtının azaltılması planlanıyor. Temel gelir, böylesine hantal ve verimsiz bir emeklilik fonuyla emekli maaşlarını bir dereceye kadar ortadan kaldırabilir. Vatandaşların düzenli ödemeleri, nüfusun satın alma gücü için somut bir teşvik olacaktır. Fiyat kategorisindeki akıllı telefon satışlarında 10 bin rubleye kadar yükselişin çocuklu ailelere yaz ödemelerinin neden olduğunu hatırlamak yeterli. Bu arada, son sosyolojik araştırmalar, Rusların ayda kişi başına garantili koşulsuz gelir olarak en az 25 bin ruble beklediklerini göstermiştir. Açıkçası, daha küçük bir miktar olmayacak ve devletten daha fazlasını almak pek uygun değil.
Tüm vatandaşlar için temel gelir henüz dünyanın herhangi bir ülkesinde% 100 gerçekleşmedi, bu da sadece eksiklikleri hakkında teori oluşturmaya izin veriyor. Nüfusun artan bağımlılığı açık bir dezavantaj haline gelebilir. Para minimum düzeydeyse ve garanti altına alınacaksa neden bir şey için çaba gösterelim? Ek gelir nedeniyle vatandaşların genel yaşam standardının artmasıyla birlikte eğitim seviyesinin düşmesi bekleniyor. Devlet halihazırda asgari makul parayı ödüyor olsa bile bir genci okulu bitirmeye ikna etmek çok zor olacaktır. Temel koşulsuz gelirin cinsiyet, yaş, din, meslek ve siyasi görüşlere bakılmaksızın tüm vatandaşlara bağlı olduğunu hatırlayın. Ve son olarak, birçok analist ve filozofa göre böyle bir yeniliğin temel dezavantajı, sosyal eşitsizliğin korunması olacaktır. Nüfusun yoksul katmanları, sosyal hiyerarşide basitçe bir veya iki adım yükselecektir. Ayrıca hiç kimse, nüfusun garantili tüm gelirlerini yok edecek keskin bir enflasyon hızlanma olasılığını da iptal etmedi.
Rusya'da yakın gelecekte temel koşulsuz gelir ortaya çıkmasa bile, gelecekte yine de düşünülmesi gerekecek. Her şey medeniyetin teknolojik gelişimi ile ilgili. Robotik, otomasyon ve yapay zekanın gelişimi, nihayetinde genel olarak dünyada ve özelde Rusya'da işlerin gereksiz çoğunluğuna yol açacaktır. Halihazırda gelişmiş ülkelerde, yalnızca işsizliği engellemek için birçok uzmanlık mevcuttur. Rusya burada bir istisna değildir: işverenleri yeni işler yaratmaya teşvik eden sosyal programlar bunun bir örneğidir. Bir noktada, devletler otomasyon dalgasını kontrol altına alamayacak ve tüm vatandaşlar için temel bir koşulsuz gelir sağlamak zorunda kalacaklar.
Bu arada cumhurbaşkanlığı basın sekreteri, Medvedev'in başlattığı anlaşmazlıklarda oldukça etkili bir noktaya değinerek Ruslar için kayıtsız bir gelirin ortaya çıkma ihtimaline ilişkin bir soruya cevap verdi:
"Şu ana kadar, bildiğim kadarıyla, esaslı bir tartışma yok."