Tükürük bezlerinin ağnlı büyümesi ve bazen de diğer organ belirtileriyle karakterize, ateşli, akut bir virüs hastahğıdır. Dünyada yaygın bir enfeksiyondur. Özellikle sonbahar ve kış aylarmda toplu yaşam koşulları (okullar, kışlalar vb.) altmdaki kişiler arasmda salgınlar yapabilir. Daha çok 5-15 yaş grubunu tutar. Virüs damlacık enfeksiyonuyla veya tükürükle geçer. Hastalık, belirtilerin çıkmasmdan 5 gün öncesi ile 1 hafta sonrasmda bulaşıcıdır. Hastahğı geçirenlerde sürekli bağışıkhk oluşur.
belirtiler:
Vakalarm büyük kısmı ayakta geçirilir. Bir kısmında ise 18-21 günlük kuluçka döneminden sonra halsizlik, iştahsızlık ve ateşle başlar. Çene açıp kapamaya duyarhdır. Ödeme bağh olarak tükürük bezi birkaç gün içinde büyür ve ağrılıdır. Deride renk ve ısı değişikliği görülmez. Şişlik yumuşaktır ve belli bir sınırlanma göstermez. Tek veya çoğunlukla iki taraflı olabilir. Bazen sadece çene altı tükürük bezleri büyüyebilir. Ateş çok yüksek olabilir. Hastalık 1 hafta içinde gerilemeye başlar. Ergenlikten sonra görülen kabakulak vakalarının üçte birinde erkeklerde komplikasyon olarak testisler de tutulur. Çoğunlukla tek taraflıdır. Bu durumda ateş, titreme ile yeniden yükselir. Testis şiş ve ağrilıdır. 3-5 gün sora ateş düşer ve bulgular geriler.
Vakaların yarısmda testiste atrofi görülür. Tutulum çift ta raflıysa kısırlığa neden olabilir.
Özel bir tedavisi yoktur. Ateş düşürücü olarak salisuat (aspirin) verilir.