İnsan Evriminin Yakıtı Kemik İliği mi?
Antropolog Jessica Thompson, 2010 yılında Kuzey Etiyopya’nın Dikika bölgesinde inceleme yaparken iki adet hayvan kemiği buldu. Örneklerin üzerindeki izler, kemiğin iliğine ulaşmak amacıyla kırıldığına işaret ediyordu ama bu kemik, erken insanların et yemeye başladığı düşünülen tarihten 800.000 yıl önceye aitti.
5,3 – 2,6 milyon yıl öncesini kapsayan Pliyosen Çağı, değişken ve serin bir iklimin hakim olduğu, büyük yağmur ormanlarının arasında meralar ve otlakların belirmeye başladığı, Australopithecus gibi fırsatçı ve yetenekli erken insansıların kendilerine yer bulabileceği ekolojik nişlerle dolu bir dönemdi (meşhur Afrikalı atamız Lucy, bu dönemde yaşamıştı). 3,5 milyon öncesine geldiğimizde, bazı Australopithecus türlerinin beyni, şempanzelerin beyninden % 30 daha büyüktü.
% 60’ı yağdan oluşan insan beyni, vücut enerjisinin % 20’sini tüketir, ki bu da vejetaryen beslenen diğer primatların iki katıdır. Böylesine büyük bir beyni oluşturmak ve beslemek için gerekli kalori ihtiyacını tam olarak nasıl karşıladığımız, hâlâ tam olarak çözülememiş bir gizem olsa da, bu farkın temel sebebi, et tüketmenin verdiği yüksek miktarda protein ile ilişkili.
Uzun tartışmalardan sonra, 1950’lerde akademisyenler arasında bir ortak görüş kabul edildi; atalarımız büyük hayvanlardan önce küçük memelileri avlamaya, yaklaşık 2,6 milyon yıl önce başlamıştı. Yontma taş aletler ve et tüketimi, Homo cinsinin belirleyici özellikleri haline geldi.
Thompson ise, 1980’lerden itibaren popülerleşen başka bir teoriyi destekliyor, erken insansıların avlanmaya başlamadan çok önce, yırtıcı hayvanlardan arta kalan kemikleri parçalayarak, içlerindeki iliği tükettiğini iddia ediyor.
Thompson, yalnızca et yemenin, beyin gelişimi için gerekli yağı sağlamayacağını düşünüyor, hatta çiğ etin çiğnenmesi ve sindirilmesi için kullanılan enerjinin, etin verdiği enerjiden fazla olabileceğini söylüyor. Yani, beyin gelişimi için yağ tüketimi elzem, bunun en iyi kaynaklarından biri de, büyük hayvan kemiklerinin içinde uzun süre bozulmadan kalabilen ilik.
Londra Metropolitan Üniversitesi Beyin Kimyası ve Beslenme Enstitüsü’nün kurucusu Michael Crawford, Thompson’ın tezini destekleyerek, insan beyni gelişiminin temelinde hayvansal yağların olduğunu belirtiyor.
Bu teoriyi reddeden akademisyenler ise, “leşçiliğin” avlanmaktan önce başladığı iddiasını kabul etmiyor, doğada leş yiyicilik yapan hayvanların aynı zamanda avcı da olduklarını belirtiyor. Yani iki davranış biçimini birbirinden ayırmıyor.
Thompson’ın ekibi, yontma taş aletlerden önce kullanılan ezici taş aletlerin kanıtlarını arıyor. Üç boyutlu tarama ve yapay zekâ teknolojilerini kullanarak, fosiller üzerindeki izlerin kaynağını tanımlamaya çalışıyorlar. Her bilim dalında olduğu gibi, bulunan kanıtlar teorilerini ya destekleyecek ya da geçersiz kılacak. Ne olursa olsun, erken insanların hayatı ve Homo sapiens’in geçmişi hakkında daha fazla şey öğrenmeye devam edeceğiz.
REFERENCES
- 1. https://www.sapiens.org/evolution/brain-evolution-fat/
- 2. https://undark.org/2019/04/02/fat-hominin-brains/
- 3. https://cosmosmagazine.com/biology/fat-frenzy-did-an-early-taste-for-bone-marrow-fuel-hominin-brain-development
- 4. https://www.sciencedaily.com/releases/2019/02/190205161420.htm