

İlk Kez Oy Kullanmak
Rebecca Zeifman


Oy kullanma hakkı, bir demokrasideki en önemli imtiyazlardan biridir. Amerika Birleşik Devletleri’nde, Amerikan vatandaşı olan ve 18 yaşını doldurmuş bulunan herkes oy kullanma hakkına sahiptir.
İlk kez oy kullananlar için, ilk oy kullandıkları an tarihi bir andır. Bu onlar için anayasayla korunan haklarını kullanma ve siyasi karar alma sürecinde yer alma fırsatıdır.
Bu yazıda, biri oy kullanma yaşına henüz gelmiş bir öğrenci, diğeri ise yakın zamanda ABD vatandaşı olmuş iki seçmen, ilk kez oy kullanma deneyimlerini bizlerle paylaşıyor.
Joanna Fisher, Charlotte, Kuzey Carolina’da yaşayan 20 yaşında bir üniversite öğrencisi. Yılının dokuz ayını Waterville, Maine’deki okulunda geçiriyor. İlk kez 2005 yılında, Maine eyalet seçimlerinde oy kullanmış.
Fisher’ın ilk fırsatta oy kullanacağından hiç şüphesi yoktu. “Reşit olduğumda bir seçim olursa, oy kullanmak için mutlaka kaydolacağımı biliyordum,” diyor Fisher. “Bizim ailede siyaset konuşulur, ülkede neler olup bittiği takip edilirdi.”
Fisher daha oy kullanacak yaşa gelmeden önce siyasi süreçte yer almış. 2004 başkanlık seçimi sırasında 17 yaşındaymış; yani yasal olarak oy kullanmaya hak kazanacağı yaştan sadece bir yıl geride. Fisher oy kullanmak yerine ABD Senato adayı Erskine Bowles için memleketi Charlotte’da kapı kapı dolaşıp broşür dağıtmış. Okulunda da gönüllü olarak kendinden büyük sınıf arkadaşlarının kaydolmasına yardım etmiş. "Bu [seçim] benim için gerçekten çok önemliydi; o seçimde oy kullanmadım; ama çok çalıştım," diyor.
Fisher 18’ini doldurunca, kaydolmak için kolları sıvamış. “Anne-babam bana ‘Kaydolman gerek,’ bile demediler,” diyor Fisher. “Yapmam gerekenin bu olduğunu kendi kendime biliyordum.”
Joanna 8 Kasım 2005’te kaydoldu ve ilk oy pusulasını daha sonra kullandı. “İlk oy kullandığım seçim sadece Waterville seçimiydi. Belediye başkanı, komiser gibi gerçekten yerel yetkilileri seçecektik,” diyor Joanna. “Kuzey Carolina ehliyetimi gösterdim [kimlik için]. Sadece üç dakikamı aldı, sonra da oy kullandım.”
Bu ilk seçimden sonra Fisher tekrar oy kullanmış; bu kez Kasım 2006’da eyalet valisini seçecekmiş. Şimdi 2008 seçimlerini dört gözle bekliyor. “Oy kullanacağım için çok heyecanlıyım; çünkü ilk kez bir başkanlık seçiminde oy kullanacağım,” diyor. “Bir başkanın görev süresi dört yıl; ayrıca başkanımız hem bizim hem de diğer ülkeler için bizim ulusal imajımız.”
23 yaşındaki Malavika Jagannathan da ilk kez oy kullanacağı için aynı heyecanı duyuyor. Green Bay, Wisconsin’de Green Bay Press-Gazette muhabirliği yapan Jagannathan işi gereği seçimleri haber yapmayı sevmiyor; ancak seçime katılmadan da duramayacak.
Aslen Hindistan’ın Bangalore şehrinden olan Jagannathan 1995 yılında ailesiyle birlikte Amerika’ya taşınıp Texas’taki College Station’a yerleşmiş. Ailesi, daha küçük yaşlarda ona siyasi katılımın önemini öğretiyor. “Annem hep pasaportlarımız başka bir ülkeye ait olsa da, içinde bulunduğun toplumda aktif bir katılımcı olmalısın, derdi,” diyor Jagannathan.
Fisher gibi Jagannathan da oy kullanacak yaşa gelmeden çok önce siyasete katılmış. Lisedeyken Demokrat Parti ile Yeşil Parti için gönüllü olmuş ve broşür dağıtıp okula seçmen kayıt gezileri düzenlemiş. “Şu küçük kabinleri kuruyordum; ama onları [öteki öğrencileri] kaydedemiyordum; çünkü ben de oy kullanmak için kaydolmamıştım,” diyor Jagannathan.
Jagannathan, Amerikan vatandaşı olmamasının siyasette aktif olarak yer almasında büyük rolü olduğunu düşünüyor. "Yapamayacağımı [oy kullanamayacağımı] biliyordum; ama oy kullanmaktan başka şeyler yaparak da katkıda bulunabilirdim," diyor. “Galiba biraz da bu yüzden siyasetle ilgilendim.”
Jagannathan 14 Aralık 2006 tarihinde Amerikan vatandaşlığına geçmiş. Ertesi gün Green Bay belediye binasına gidip “Amerika Birleşik Devletleri vatandaşı mısınız?” diye soran seçmen kayıt uygulamasındaki “Evet” butonunu kontrol etmiş.
Bir sonraki seçime yaklaşık iki ay olmasına rağmen, Jagannathan kaydolmak için sabırsızlanıyormuş. “Oy kullanmaktan uzun süredir bahsetmekte olduğumu fark ettim; o yüzden yapmam gereken ilk şey kaydolmaktı,” diyor.
İki ay sonra, Jagannathan bir yerel seçimle birkaç halk oylamasında oy kullanmış. “Çok heyecanlıydım. Oturduğum evin çok yakınında bulunan bir kilisede oy kullanıyorum, burayı bu küçük yaşlı hanımlar çekip çeviriyor. Onlara ilk kez oy kullanacağımı söyleyince onlar da heyecanlandılar,” diyor Jagannathan.
Muhabir olarak birkaç seçimi haber yaptıktan ve siyasi bir parti için gönüllü olarak çalıştıktan sonra, seçimlerde nihayet bir seçmen olarak yer almak büyük rahatlıktı. “Galiba oy kullanmak içimde ukte olmuş; özellikle Kasım 2006 seçimlerinden sonra, bir kenarda oturup seçimleri haber yapmak ama oy kullanamamak beni çıldırtıyordu; o yüzden küçük bir seçimde kullanmış da olsam, sonuçta oy kullandım ve biraz teselli buldum,” diyor.
O gün desteklediği adayların hepsi kazanamasa da, Jagannathan bundan sonra her seçimde oy kullanacağına dair arkadaşlarına ve ailesine şeref sözü vermiş. “Bu tıpkı bir şeyin parçası olmak gibiydi,” diye açıklıyor o anki duygularını. “Uzun süre bu hakka sahip olamamanın bu hakkı daha da önemli kıldığını fark ettim.”
Jagannathan, yeni vatandaşların oy kullanma hakkına ABD’de doğan vatandaşlardan daha çok değer verebileceklerini düşünüyor. “Sanırım bu haklarla doğduğunuz zaman, onları bu kadar çok düşünmezsiniz,” diyor. “Bu hakka sahip olmadan yaşayıp da sonradan kazandığınızda, bu hak daha da önemli oluyor.”

