Bir çift bir yıl boyunca korunmaksızın düzenli birlikte olmasına rağmen çocuk sahibi olamıyorsa, bu kısırlık (infertilite) olarak adlandırılır. Günümüzde gelişen tıp ile birlikte artık çocuk isteyen çiftler tüp bebek tedavisi ile çocuk sahibi olabilmekteler. Gelişen tıbbi müdahalelerin yanında çiftlerin gündelik yaşamlarını düzenlemesi de önemlidir.
Bir erkeğin tüp bebek için hazırlanmasının, kadının hazırlanması kadar önemli olabileceğini biliyor muydunuz? Sperm sayımının yüksek olması ve genel sağlık durumunun dengede tutulması için hazırlanılması son derece faydalıdır. Sorun yalnızca kadın veya erkekte ya da her iki tarafta da olabilir. Sağlıklı bir sperm oluşturmak, çocuğun genetik yapısını da etkileyecektir.
Erkeklerde hormon seviyesini düzenlemek için neler yapılabilir?
Karaciğer fonksiyonları, çevresel toksinlere maruz kalma, yanlış besin tüketimi gibi birçok etken hormon düzeylerinin dengesini bozabilir. Hormonal dengesizlik erkeklerde istekte azalma, düşük sperm sayısı ve düşük seminal sıvı üretimine neden olabilir.
Hormonları dengede tutmak için basit önlemler alabilirsiniz:
- Plastik kaplar kullanmayın: Plastik, insan hormonlarını olumsuz etkileyen kimyasal bir malzemedir. Tüketilen yiyecekler özellikle sıcak olduğunda plastikle etkileşime geçebilir.
- Organik tercih edin: Organik olmayan ürünlerde bulunan pestisitler ve sentetik hormonlar erkeklerin hormonal dengesinde büyük bir etkiye sahiptir. Pestisitler, vücuttaki östrojeni taklit ederken; et ve süt için eklenen hormonlar, sisteminizde istenilmeyen hormonların seviyelerini yükseltir.
- Soya gıdalarından kaçının: Soya, östrojeni taklit edebilen ve vücudun hormon reseptör alanlarını bloke edebilen fitoestrojenler içerir. Soyalı gıdalar, erkeklerde östrojeni artırabilir. Buna soya sütü, peynir, yoğurt ve benzeri de dahildir. Soya, genellikle önceden paketlenmiş ekmek, kurabiye, kek, salata sosu, bitkisel yağ gibi birçok işlenmiş gıdada bulunur.
- Alkol kullanmayın: Aşırı alkol tüketiminin, sperm kalitesine zarar verdiği tespit edilmiştir. Eğer yumurta hücresi; sağlıksız, yanlış biçimlendirilmiş veya hasar görmüş bir sperm tarafından döllenirse, düşük, doğum kusurları veya uzun süreli sağlık sorunları meydana gelebilir. Ayrıca bazı içkilerin içerisinde bulunan şerbetçiotunun, vücuttaki östrojen seviyelerini de artırabileceği bilinmektedir.
Tüp bebek tedavisine hazırlanırken nasıl bir beslenme alışkanlığı edinilmelidir?
Beslenme ve egzersiz sağlığın temelini oluşturur. Vücudunuzdaki her hücre, tükettiğiniz gıdalardan oluşur, bu da genetik yapınızı yani DNA’yı etkiler. Sağlıklı bir beslenme düzeni, tüp bebek tedavisine hazırlanırken oluşturabileceğiniz en iyi alışkanlıktır.
Beslenme düzeninize mutlaka dahil edilmesi gerekenleri şöyle sıralayabiliriz:
- Ceviz:
Omega-3 yağ asitleri sperm sayısını çoğaltır ve kan akışını artırır. Cevizler, muhteşem bir omega-3 kaynağıdır. Somon, tavuk ve kabak çekirdeği de bu besinlere örnek verilebilir.
- Sarımsak:
Günde 1-2 adet sarımsak, kan akışını geliştiren, spermleri hasardan koruyan ve sperm hareketliliğini geliştiren bir antioksidan kaynağıdır.
- Muz:
Muz, erkek libidosunu arttırır ve bromelain adı verilen bir enzim nedeniyle cinsellik hormonlarını düzenler. Ayrıca vücudun sperm üretme kabiliyetini artıracak vitamin C, A ve B1 de içermektedir.
- Brokoli:
A vitamini eksikliği, düşük doğurganlığın ortak nedenidir. A vitaminin eksikliği, spermin yüzücülüğünü etkiler. Kırmızıbiber, ıspanak, kayısı, tatlı patates, havuç ve brokoli A vitamini zengini besinlerdendir.
- Nar:
Antioksidanlar ve amino asitler semen hacmini yükseltir. Bitter çikolata, nar ve bazı tropikal meyveler antioksidan açısından zengindir.
Op. Dr. Havva Pars Ağargün
Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı - Tüp Bebek