Ali Bey, komşusu ile sohbet ederken ertesi gün bahçeye inip kuru yaprakları toplayacağını söyler. Ali Bey’in komşusu aşağıdakilerden hangisini söylerse dili göndergesel işlevde kullanmış olur?
Meteorolojiye göre yarın hava yağmurlu olacakmış.
Harika! İşte benim çevre dostu komşum.
O zaman gel de bendeki tırmığı vereyim.
Geçen gün diktiğimiz fidelere de su tutar mısın?
Yaprak sıkılmıştı ağaçtan / Bahaneydi sonbahar
(I) Arapça “edeb (ahlak)” kökünden türetilen “edebiyat” kelimesinin ilk defa Tanzimat Dönemi’nde kullanılmaya başlandığı görülür. (II) Ondan önce bu alan için “ilm-i edeb”, “şiir ve inşa” gibi ifadeler kullanılmaktadır. (III) Edebiyat kelimesi o yıllarda Fransızca “littérature” sözcüğünün Türkçedeki karşılığı olarak düşünülmüş ve kullanılmıştır. (IV) Bugüne gelindiğinde tam bir tanımı yapılamasa da olay, düşünce, duygu ve hayalleri sözlü ya da yazılı olarak güzel ve etkili bir biçimde nakletme sanatı şeklinde düşünülebilir. (V) O hâlde bu görsel sanat türünün temel malzemesinin dil olduğu sonucuna varılabilir. Numaralanmış cümlelerden hangisinde bir bilgi yanlışı vardır?
I.
II.
III.
IV.
V.
Edebiyat dışındaki bütün güzel sanatlar -resim, musiki, dans, heykel, mimari vb.- kültür sahasına girdiği gibi, güzel sanatların dışında insanoğlunun elinden çıkma eşya, yiyecek, içecek, elbise, silah, alet vesaire de kültür sahasına girer. Böyle olmakla beraber, ben şahsen edebiyatı hemen hemen kültüre denk buluyorum. Denklik ayniyet demek değildir. Aynadaki hayal, kendisine yansıyan eşyaya benzer. Edebiyat, bu manada kültürün aynadaki aksine benzetilebilir. Bu demektir ki kültür sahasında ne varsa onların hepsinin yansımalarını edebiyatta bulmak mümkündür. Bu parçadan hareketle, I. Edebiyat, hayata tutulmuş bir aynadır. II. Edebiyat için bir tanım yapılamaz. III. Edebî verimler, kültürel yapıdan bağımsız olarak ele alınamaz. IV. Edebî metinler sıradan sözlerle veya cümlelerle oluşturulamaz. cümlelerinden hangileri bu paragrafta söylenenlerle benzer bir iletiye sahiptir?
Yalnız I.
I ve III.
II ve III.
II ve IV.
III ve IV.
Bir sanatkârın eserleri başka bir sanatkârınkinden ayrı bir karakter taşıdığı gibi aynı sanatkârın muhtelif eserleri de birbirinden ayrı çehreler arz eder. Bu parçada edebî eserler ile ilgili aşağıdakilerden hangisi vurgulanmaktadır?
Özlülüğü
İnandırıcılığı
Tutarlılığı
Özgünlüğü
Evrenselliği
İyi bir edebiyatçı olmak öncelikle sağlam bir hayal gücü ister. Bilhassa geçmiş asırları göz önünde canlandırmak için hayal gücü bilgi kadar önemlidir. Hayal edilenleri başkaları açısından görünür kılabilmek için buna bir de - - - - gücünü eklemek gerekir. Bu parçadaki boşluğa aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
anlatma
soyutlama
karşılaştırma
dinleme
anlama