Cilt sararması, örneğin hepatit veya siroz gibi çeşitli karaciğer hastalıklarının bir belirtisi olabilir. Özellikle kişide ayrıca gözlerin beyazları da sarıysa, bu durumda sarılık denilen hastalıktan bahsedilebilir. Bununla birlikte, cilt sararması, anemi veya anoreksiya nervoza gibi diğer hastalıkların da bir işareti olabilir. Ayrıca havuç veya papaya gibi beta karoten bakımından zengin besinlerin fazla alınması da ciltte sarılığa neden olabilir, ancak bu durumlarda gözler değil, sadece cilt sararır.
Cilt sararmasıyla birlikte özellikle ateş, beyaz dışkı, koyu renkli idrar, halsizlik ve aşırı yorgunluk varsa, vakit kaybetmeden doktora gidilmesi önemlidir çünkü bunlar karaciğer, safra kesesi veya pankreas sorunlarının göstergesidir. Bu şekilde doğru tanı konulabilir ve en uygun tedaviye başlanabilir.
Cilt sararması, aşağıdakiler gibi çeşitli sağlık sorunlarının bir belirtisi olabilir:
1. Hepatit
Hepatit, sarılığın en yaygın nedenidir ve bir virüsün neden olduğu karaciğer iltihabından, sürekli ilaç kullanımından veya otoimmün hastalıklardan kaynaklanabilir. Hepatiten kaynaklı cilt sararması, karın ağrısı ve şişlik, hafif ateş, kaşıntı, bulantı, kusma ve olası yaralanmada normalden fazka kanama gibi gibi semptomlara yol açar.
Yapılamasıı gerekenler: Hepatit tedavisi hekim önerisine göre yapılmalıdır, hepatitin nedenine bağlı olarak ilaç kullanımı veya dinlenme, yeterli beslenme ve sıvı alımı önerilebilir.
2. Karaciğer yetmezliği
Karaciğer yetmezliği, örneğin karaciğer, vücudu detoksifiye etmek gibi normal işlevlerini yerine getiremediğinde meydana gelir. Bu durumda sarılığa ek olarak kişide genellikle vücutta şişlik, vücut ağrısı, kanama ve karında sıvı birikmesi vardır.
Yapılması gerekenler: Hastalığın nedenini belirlemek ve genellikle karaciğer nakli yoluyla yapılan en iyi tedavi biçimini belirlemek için hepatoloğa danışmak önemlidir.
3. Karaciğer kisti
Kist içi sıvı dolu bir boşluktur ve böyle bir durumda karaciğer genellikle belirti vermez. Ancak bazı durumlarda cildin sarımsı bir görünümüne, ani kilo kaybına, 38ºC’nin üzerinde ateşe ve yorgunluğa neden olabilir.
Yapılması gerekenler: Bir karaciğer kisti genellikle özel bir tedaviye ihtiyaç duymaz, ancak giderek büyür ve semptomlara neden olursa cerrahi olarak çıkarılması gerekebilir.
4. Karaciğer sirozu
Karaciğer sirozu, cildin ve gözlerin sararmasına, beyazımsı tırnaklara, ağız kokusuna, karında belirgin ve görünür damarlara ve karın şişmesine neden olabilen karaciğer hücrelerinin yok edilmesiyle karakterize, kronik ve ilerleyici bir karaciğer iltihabıdır.
Yapılması gerekenler: Karaciğer sirozu tedavisi nedene göre değişir, ancak sindirimi kolay olduğu için meyve, sebze, yağsız et ve kepekli tahıllar açısından zengin bir beslenme düzeni sürdürmek önemlidir.
5. Safra taşları
Safra kesesinde kalsiyum ve kolesterol birikmesi sonucu oluşan safra kesesi taşları, kolanjit adı verilen ve sarılık, 38°C’nin üzerinde ateş, şiddetli karın ağrısı, sırt ağrısı, mide bulantısı, kusma ve kas kaybına neden olan bir safra kesesi enfeksiyonuna neden olabilir.
Yapılması gerekenler: Safra taşları ilaç kullanımı, ameliyat ve meyve, sebze, salata ve kepekli ürünler açısından zengin ve doğru beslenme ile tedavi edilebilir.
6. Orak hücreli anemi
Orak hücreli anemi, vücut hücrelerine oksijen taşınmasında yetersizliğe neden olan, el ve ayaklarda sarılık, şişme ve kızarıklığa neden olabilen, kırmızı kan hücrelerinin malformasyonunun olduğu bir tür kalıtsal anemidir. Orak hücreli anemi ayrıca kemik ağrısı ve eklem ağrıları da yapabilir.
Yapılması gerekenler: Orak hücreli anemi tedavisi, hematolog tarafından yönlendirildiği şekilde yapılır ve genellikle ilaç kullanımını ve ömür boyu kan naklini içerir.
7. Talasemi
Talasemi, sarı cilt ve gözlere ek olarak yorgunluk, anemi (kansızlık), halsizlik ve büyüme geriliği gibi semptomlara neden olan genetik ve kalıtsal bir kan hastalığıdır.
Yapılması gerekenler: Talaseminin tedavisi yoktur, ancak semptomların şiddetine göre kan nakli ve folik asit takviyesi kullanımı ile tedavi edilir.
8. Anoreksiya nervoza
Anoreksiya nervoza, vücut imajında bozulma ile birlikte abartılı ve ani kilo kaybı ve anorektik bireylerde genellikle kuru, sarı cilt, ayrıca saç dökülmesi veya ince ve kırılgan saçlarla kendini gösterir.
Yapılması gerekenler: Tedavi, beslenmenin izlenmesine ek olarak, genellikle beslenme eksikliklerini bastırmak için gıda takviyelerinin alınmasıyla birlikte grup, aile ve davranış terapisini içerir.
9. Aşırı beta karoten alımı
Beta-karoten, birçok gıdada bulunan bir antioksidandır ve esas olarak bağışıklık sistemini iyileştirmenin yanı sıra bronzluğunuzu iyileştirmeye yardımcı olmaktan sorumludur. Bu nedenle, örneğin havuç, papaya, kabak, domates ve brokoli gibi beta-karoten bakımından zengin gıdaların aşırı tüketimi cildin sarımsı bir görünüme neden olabilir.
Yapılması gerekenler: Cildin normal rengine dönmesinin en iyi yolu bu gıdaların tüketimini azaltmak ve aynı besin değerine sahip başka gıdalar tüketmektir.
10. Yenidoğan sarılığı
Yenidoğan sarılığı, bebeklerde yaşamın ilk günlerinde cildin ve gözlerin sararması anlamına gelir. Yenidoğan sarılığı kan dolaşımında bilirubin birikmesi nedeniyle oluşur ve hastenede tedavi edilmesi gerekir.
Ne yapmalı: Bebeklerde sarılık, bilirubinin kan konsantrasyonunu azaltmak için bebeği birkaç gün ışığa maruz bırakmaktan oluşan fototerapi yoluyla tedavi edilir.
Kaynak: