Sual
Şu anda büyük seralarda topraksız meyve, sebze ve çiçek yetiştirilip satılıyor. Bunların uşru var mı?
Cevap
Bunu bala kıyas etmek mümkündür. Nitekim bal topraktan çıkmıyor ama topraktan münbit olan çiçekler veya benzeri ağaçların özünden -arı vasıtasıyla- husule geliyor. Fıkıh kitaplarında bununla alakalı bir şey yoktur. Çünkü topraksız ziraat yeni yapılan bir tatbikattır. Bir de En’am suresinin 141. ayetinde çeşitli nimetler sayıldıktan sonra: “Bunlar olgunlaştığında meyvelerinden yiyin. Hasat günü de hakkını (uşrunu) verin.” diyor. Yani lafız umumi geliyor. Evet, her ne kadar Bakara suresinin 267. ayetinde: “…kazandıklarınızdan ve sizin için yerden çıkardıklarımızdan...” ibaresi varsa da, En’am suresindeki ayet-i kerime buna kapı aralıyor. Doğrudan ayet-i kerimeden istinbat edecek değiliz ama, lafzın delaletinin umumi olarak gelmesi, bunun hasat edilebilen bütün mahsule de şamil olmasını iktiza ediyor. Hususen de İmam-ı Azam hazretlerinin içtihadına göre böyledir. Sulama yapıldığı için 20 de 1 uşr verilir. İmameyne göre sebzenin uşru yoktur.