Dünya Hayvanları Koruma Günü deyince aklınıza ilk olarak kediler ve köpekler gelse de, evcillleştirdiğimiz bu türleri dahi korumadığımız, evcil olmayan hayvanlara karşı ise büyük bir umarsızlık içinde olduğumuz bir gerçek. Bu gerçeğin ortasında bir 4 Ekim daha hayvanları koruma konusunda bir arpa boyu yol almadan geçip gidiyor.
Dünya Hayvanları Koruma Günü Tarihi
Hayvan dostları ilk kez İngiltere’de 1822 yılında; hayvanları korumak, insanların hayvanlara iyi davranmalarını, daha iyi koşullarda beslenme ve korunmalarını sağlamak amacıyla "Hayvanları Koruma Birliği"ni kurdular. Bu hareket daha sonra tüm dünyaya yayılmaya başladı. Aynı amaçla kurulan bu dernekler birleşerek Hollanda’nın başkenti Lahey’de "Dünya Hayvanları Koruma Federasyonu"nu oluşturdular. 1931 yılına gelindiğinde İtalya'nın Floransa kentinde toplanan Dünya Hayvanları Koruma Federasyonu, dünya üzerinde "yok olma tehdidi altında bulunan hayvan türlerine dikkat çekmek üzere" 4 Ekim’i Hayvanları Koruma Günü ilan etti.
Ülkemizde ilk "Hayvanları Koruma Derneği" ise 1908 yılında kuruldu.
23 Eylül 1977 yılında Londra’da yapılan 3. Uluslararası toplantıda; Hayvan Hakları Evrensel Bildirgesi metni olarak kabul edilen Hayvan Hakları Evrensel Bildirgesi, Paris’te, 15 Ekim 1978 tarihinde Birleşmiş Milletler Eğitim, Bilim ve Kültür Örgütü (UNESCO) Merkezi'nde düzenlenen bir tören ile ilan edilmiştir. Bu metin, 1989 yılında Hayvan Hakları Birliği tarafından tekrar düzenlenerek 1990 yılında UNESCO tarafından tekrar ilan edilmiştir.
.
Hayvan Hakları Evrensel Beyannamesi / Unesco
1. Bütün hayvanlar yaşam önünde eşit doğarlar ve aynı var olma hakkına sahiptirler.
2. Bütün hayvanlar saygı görme hakkına sahiptir. Bu hakkı çiğneyerek onları sömüremezler. Bilgilerini hayvanların hizmetine sunmakla görevlidir. Bütün hayvanların insanca gözetilme, bakılma ve korunma hakları vardır.
3. Hiçbir hayvana kötü davranılamaz, acımasız ve zalimce eylem yapılamaz. Bir hayvanın öldürülmesi zorunlu olursa, bu bir anda, acı çektirmeden ve korkutmadan yapılmalıdır.
4. Yabani türden olan bütün hayvanlar, kendi özel doğal çevrelerinde karada, havada ve suda yaşama ve üretme hakkına sahiptir. Eğitim amaçlı olsa bile özgürlükten yoksun kılmanın her çeşidi bu hakka aykırıdır.
5. Geleneksel olarak insanların çevresinde yaşayan bir türden olan bütün hayvanlar uyumlu bir biçimde türüne özgü yaşam koşulları ve özgürlük içinde yaşama ve üreme hakkına sahiptir.
6. İnsanların yanlarına aldıkları bütün hayvanlar doğal ömür uzunluklarına uygun sürece yaşama hakkına sahiptir. Bir hayvanı terk etmek acımasız bir davranıştır.
7. Bütün çalışan hayvanlar iş süresi ve yoğunluğunun sınırlandırılması ve güçlerini artırıcı bir beslenme ve dinlenme hakkına sahiptir.
8. Hayvanlara fiziki ya da psikolojik bir acı çektiren deneyler yapmak hayvan haklarına aykırıdır. Tıbbi, bilimsel, ticari ve başkaca biçimlerdeki her türlü deneyler için de durum böyledir.
9. Hayvan beslenmek için yetiştirilmişse de bakılmalı, barındırılmalı, taşınmalı, ölümü de acı çektirmeden ve korkutmadan olmalıdır.
10. Hayvanlardan insanların eğlencesi olsun diye yararlanılamaz, hayvanların seyrettirilmesi ve hayvanlardan yararlanılan gösteriler hayvan onuruna aykırıdır.
11. Zorunluluk olmaksızın bir hayvanın öldürülmesi yaşama karşı suçtur.
12. Çok sayıda yabani hayvanın öldürülmesi demek olan her davranış bir soykırım, yani bir suçtur.
13. Hayvan ölümüne de saygı göstermek gerekir. Hayvanın öldürüldüğü şiddet sahneleri sinema ve televizyonda yasaktır.
14. Hayvanları koruma ve savunma kuralları, hükümet düzeyinde temsil olunmalıdır. Hayvan hakları da insan hakları gibi yasayla korunmaktadır.
.
Hayvanları Koruma Karnesi
Dünyada 1.600 panda kaldı
3.200 kaplan yaşadığı tahmin edilirken, Sumatra kaplanlarının sayısının 400’den az olduğu biliniyor.
Orangutanların yaşam alanı bugün Borneo ve Sumatra ile sınırlı ve popülasyonu 50.000’in altına düştü.
Bir alttür olan Java gergedanı yeryüzünde sadece 50 tane kaldı. Siyah gergedan sayısı ise 5000 civarında.
Çitaların sayısı 7 binin altına düştü.
Kutup ayılarının nüfusları son 10 yılda yarı yarıya düştü.
Akdeniz fokunun tüm Akdeniz’de sadece 500 birey kaldığı tahmin ediliyor.
İspanya'da boğalar boynuzları yakılarak halk arasına salınıyor, Bulgaristan'da köpekler ipe asılıyor, Japonya'da ve Büyük Okyanus'ta balina, yunus ve foklar vahşice avlanıyor, Çin'de küçük hayvanlar anahtarlıklar içerisine hapsediliyor, Güney Amerika'da boğalar güreştiriliyor ve Filipinler'de tavuklar dövülerek öldürülüyor, birçok ülkede hayvanlar ölümüne dövüştürülüyor.
Dünyanın birçok yerinde hayvanlar, sirk ve gösteri alanlarında zincirlere tutsak ediliyor, eğitim amacıyla iplere bağlanıyor, elektriğe maruz bırakılıyor, kancalı sopayla dövülüyor, kırbaçlanıyor ve doğal yaşamından koparılıyor. Bazı hayvanlar, yük çekmek için kullanılırken, bazıları kürkleri için öldürülüyor, bazıları üzerinde ise deneyler yapılıyor.
Türkiye’de de küresel ölçekte nesli tehlike altında olan 179 tür bulunuyor. Bu türlerin arasında deniz kaplumbağası, yunus, orfoz, boz ayı gibi türler yer alıyor ki buna rağmen devlet ayıların vurulmasıyla ilgili ihaleye çıkması bu açıdan büyük bir sorun olarak hala karşımızda.
Kısacası Dünya'nın da ülkemizin de Hayvan Hakları bakımından karnesi pek olumlu değil.
.
Ülkemizde Hayvan Hakları
Öncelikle bu konuda 2004 yılından bu yana 5199 sayılı Hayvanları Koruma Kanunu gibi önemli bir kanuna sahibiz ancak kanunun içeriği gerçek anlamda bir korumadan çok uzak ve özellikle sokak hayvanlarının işkence görmesi, hayvanlara tecavüz edilmesi, ayaklarının hatta küçük bazı hayvanların patilerinin kesilmesi, araba arkasına bağlanarak sürüklenmesi gibi infiale yol açacak olaylardan sonra kanunun içeriğinin değiştirilmesi için toplumsal bir talep olsa da bir arpa boyu yol alabilmiş değiliz.
İlk olarak Hayvanları Koruma Kanununa aykırı fiiller birer suç sayılmıyor, kabahat olarak değerlendiriliyor, Kabahatler Kanunu gereği buradaki fiillerin 4 taksitle ödenebilecek bir yaptırıma bağlanması, hayvanlar arasında sahipli - sahipsiz ayrımının yapılması önümüzdeki en büyük sorunlar, kısacası hayvanlara eziyet ve işkencenin, kötü davranmanın dahi suç sayılması ve Türk Ceza Kanunu içerisinde suç ve ceza yaptırımına bağlanması gerekiyor.
Yaban hayvan koleksiyonculuğunun, hayvanlı sirklerin yasaklanması da atılması gereken diğer adımlar, alışveriş merkezlerine kadar yayılan hayvanat bahçelerinin ise tamamen kaldırılması gerekiyor.
Özellikle nesli tehlike altındaki hayvanlara karşı işlenecek suçların ağır yaptırımlara bağlanması gerekli, yine devletin avcılık "sporu" adı altında bazı hayvanların avlanmasını ihaleye bağlaması usulünden de vazgeçilmeli.
Hayvan hakları hususunda yapılması gereken birçok adım olsa da ilk olarak bu adımların atılması bir ilerleme sağlayacaktır.
.
İnsanlar nesli tükenmekte olan hayvanların korunmasına nasıl destek olabilir?
4 Ekim Günü, insanların hayvanlara sevgisini ve yaşam haklarına olan saygısını göstermelerinin yanı sıra bu konuda çalışan kurumlara destek olmaları için bir fırsat veriyor. Tür koruma çalışmaları uzun yıllar süren, alanda fiilen ve sürekli halde bulunmayı gerektiren çalışmalardır. Bu çalışmaların maliyetleri oldukça yüksektir ve devam edebilmesi için elbette toplumun tüm kesimlerine önemli görevler düşüyor. WWF’te yürütülen çalışmaların, bu canlı türlerini önemseyen insanlar tarafından desteklenmesi çok önemli. Bu sorumluluğu hissedenlerin yaptığı bağışlar çalışmaların devamlılığını güvence altına alıyor. WWF-Türkiye’nin evlat edinme kampanyasına destek olabilirsiniz. Nesli tehlike altındaki bir türü evlat edinmek için tıklayın.Güncelleme Tarihi: 04 Ekim 2019, 22:06