Yumurtalık kistleri, yumurtalık içinde veya üzerinde gelişen sıvı dolu keseciklerdir. Yumurtalık kistleri her yaştan kadında yaygın olarak görülür. Yumurtalık kistleri olan bazı kadınlarda ağrı veya pelvik basınç varken bazılarında hiçbir şikayet görülmez. Düzensiz adet dönemleri genellikle bir yumurtalık kisti ile ilişkili değildir.
Neyse ki, çoğu yumurtalık kisti cerrahi olarak çıkarılmayı gerektirmez ve kanserden kaynaklanmaz. Kistlerin boyutları bir santimetreden küçük veya tüm karnı kaplayabilecek kadar büyük olabilir.
Bu konu, yumurtalık kistlerinin çeşitli nedenlerini, yumurtalık kistlerinin nasıl teşhis edildiğini ve hangi takip testi ve / veya tedavisinin önerilebileceğini tartışmaktadır.
YUMURTALIK KİSTİ NEDENLERİ
Yumurtalık kistlerinin en yaygın nedenleri, hala adet döneminiz olup olmadığına (menopoz öncesi) veya en az bir yıldır adet görmeyi bırakıp bırakmadığınıza (menopoz sonrası) bağlı olarak değişkenlik gösterir.
Premenopozal kadınlar – Menopoz öncesi yaştaki kadınlar için yumurtalık kistlerinin en yaygın nedenleri şunlardır:
- Yumurtlama ile ilişkili kistler – “Fonksiyonel” yumurtalık kistleri bir folikül (kese) büyüdüğünde gelişir, ancak yumurtayı serbest bırakmak için yırtılmaz. Bu kistler genellikle tedavi edilmeden düzelir.
- Dermoid kistler – Dermoid kistler (teratomlar), 20 ila 40 yaş arasındaki kadınlarda bulunan en yaygın kist türlerinden biridir. Dermoid kist, yumurtalık germ hücrelerinden oluşur (tohum hücreleri üreme hücreleridir [örn. Yumurtalar]) ve dişler, saçlar veya yağ içerebilir. Dermoid kistlerin çoğu iyi huyludur, ancak nadiren kanserli olabilirler.
- Polikistik over sendromu (PCOS) – PCOS’lu kadınlarda birçok küçük kist olabilir. Bu kistlerin çıkarılmasına veya ilaçla tedavi edilmesine gerek yoktur, ancak PKOS’lu kadınların düzensiz adet dönemleri gibi diğer PKOS sorunları için tedaviye ihtiyacı olabilir.
- Endometriozis – Endometriozisi olan kadınlar, endometrioma veya “çikolata kisti” adı verilen bir tür yumurtalık kisti geliştirebilir.
- Gebelik – Plasenta oluşana kadar hamileliği desteklemeye yardımcı olmak için normalde hamileliğin erken döneminde bir yumurtalık kisti gelişir. Bazı durumlarda kist gebeliğin ilerleyen dönemlerine kadar yumurtalıkta kalır.
- Şiddetli pelvik enfeksiyonlar – Şiddetli pelvik enfeksiyonlar yumurtalıkları ve fallop tüplerini kapsayacak şekilde yayılabilir. Sonuç olarak yumurtalıkların ve / veya fallop tüplerinin yakınında irin dolu kistler oluşur. Buna pelvik apse veya tubo-overiyan apse denir.
- Kanser – Kanser, menopoz öncesi kadınlarda yumurtalık kistlerinin nispeten nadir bir nedenidir; Bu yaş grubunda yumurtalık üzerindeki veya yakınındaki yeni büyümelerin yüzde 1’den azı yumurtalık kanseri ile ilgilidir.
Menopoz sonrası kadınlar – Adet dönemleri sona ermiş kadınlarda yumurtalık kistlerinin en yaygın nedenleri şunlardır:
- Kansere bağlı yumurtalık kistleri
- Yumurtalıkta sıvı toplanması: Menopoz sonrası kadınlarda, yumurtalık üzerinde veya çevresinde yeni büyümelerin, menopoz öncesi kadınlara göre kanserden kaynaklanma olasılığı daha yüksektir.
Yumurtalık kanserim var mı? – Yumurtalık kistlerinin en yaygın nedeni yumurtalık kanseri olmasa da, kist teşhisi konan birçok kadın kanser olabileceğinden endişe duymaktadır. Yumurtalık kanseri(over kanseri) şu özelliklere sahip kadınlarda daha olasıdır:
- Yumurtalık kanserine genetik bir yatkınlık (ör. Ailede yumurtalık veya ilgili kanserler geçmişi). BRCA1, BRCA2 mutasyonları veya Lynch Sendromu gibi.
- Önceden meme veya sindirim sistemi kanseri geçmişi olan kadınlar
- Karmaşık görünen bir kist (katı alanları olan bir kist, yüzeyde nodül veya birden fazla sıvı dolu alan)
- Görüntüleme testi sırasında pelvis veya karında bulunan bir sıvı koleksiyonu (assit adı verilir)
Ancak kanser olmayan kadınlar da bu özelliklere sahip olabilir. Çoğu durumda, kanser olasılığını ölçmek için daha fazla test yapılması tavsiye edilir.
Doktorunuz yumurtalık kanseri olabileceğinizden endişeleniyorsa, jinekolojik onkoloji cerrahisi uzmanı adı verilen bir uzman doktorla görüşmenizi tavsiye edebilir. Bu doktorlar yumurtalık kanserinin cerrahi tedavisi konusunda eğitilmişlerdir ve hayatta kalma şansınızı artırabilirler.
YUMURTALIK KİSTİ BELİRTİLERİ
Yumurtalık kistleri semptomatik veya asemptomatik olabilir. Yani bir belirti veya şikayete yol açabilirler veya açmayabilirler. Yumurtalık kistlerinden semptomları olan kadınlar tipik olarak kist tarafındaki alt karın bölgesinde ağrı veya basınç yaşarlar. Bu acı donuk veya keskin olabilir; sabit olabilir veya gelip gidebilir. Kramplı alt karın ağrısı genellikle yumurtalık kistleri ile ilgili değildir. Bir yumurtalık kisti yırtılırsa, kadın şiddetli olabilen ani ve keskin bir ağrı yaşayabilir. Yumurtalık torsiyonu (bükülmesi), yumurtalığın kendi etrafında dönüp kan akımının bozulması olan kadınlar mide bulantısı ve kusmayla birlikte ağrı hissedebilir. Anormal adet kanaması dönemleri veya vajinal kanama genellikle yumurtalık kistleri ile ilgili değildir.
YUMURTALIK KİSTİ TANISI
Yumurtalık kistleri bazen pelvik muayene sırasında tespit edilebilir, ancak tanıyı doğrulamak için genellikle pelvik ultrason gereklidir. Bilgisayarlı tomografi (CT) taraması veya manyetik rezonans görüntüleme (MRI) de bazen kullanılır, ancak daha az yaygın olarak kullanılır. Bu görüntüleme testleri ayrıca kistin boyutu, yeri ve diğer önemli özellikleri hakkında bilgi sağlayabilir.
Kan testi – Yumurtalık kistiniz olduğu tespit edilirse bir veya daha fazla kan testi önerilebilir. Kan testleri, kistin yapısını belirlemeye yardımcı olabilir.
- Gebelik testi – Yumurtalık kisti olan premenopozal kadınlarda genellikle kan veya idrarda gebelik testi yapılır. Yumurtalık kistleri hamilelik sırasında yaygındır.
- Kanser antijeni 125 (CA 125) – CA 125, yumurtalık kisti olan kadınlarda bazen alınan bir kan testidir. Bununla birlikte, yumurtalık kanseri, bir CA 125 testinin sonuçlarına göre teşhis edilemez. Erken yumurtalık kanseri olan birçok kadının normal bir CA 125 seviyesi olacaktır. CA 125, ilerlemiş yumurtalık kanseri olan kadınların yaklaşık yüzde 80’inde anormal derecede yükselmiştir.
Ayrıca, kanserli olmayan durumlar, endometriozis, miyomlar, pelvik enfeksiyonlar, kalp yetmezliği ve karaciğer ve böbrek hastalığı dahil CA 125’in yükselmesine neden olabilir. Sonuç olarak, her durumda CA 125’in ölçülmesi önerilmez.
- CA 125 genellikle yumurtalık kisti olan menopoz sonrası kadınlar için önerilir.
- CA 125, yumurtalık kisti çok büyük görünen veya ultrasonda kanser için şüpheli görünen menopoz öncesi kadınlar için önerilebilir.
- CA 125, küçük ve kanserden şüphelenmeyen yumurtalık kistleri olan menopoz öncesi kadınlar için genellikle tavsiye edilmez.
- Yumurtalık kisti olan kadınları yumurtalık kanseri için test etmek için başka kan testleri de mevcuttur.
Sonraki adımlar – Görüntüleme testinin sonuçlarına, yaşınıza, semptomlara, kan testlerinin sonuçlarına ve aile geçmişinize bağlı olarak, sağlık uzmanınız takip veya ameliyat önerebilir.
YUMURTALIK KİSTİ TEDAVİSİ
Yumurtalık kistleri her zaman tedavi gerektirmez. Premenopozal kadınlarda yumurtalık kistleri genellikle tedavi olmaksızın bir ila iki ay içinde kendiliğinden düzelir. Postmenopozal kadınlarda yumurtalık kistlerinin çözülme olasılığı daha düşüktür.
Bir kist büyükse, ağrıya neden oluyorsa veya kanser için şüpheli görünüyorsa, tedavi genellikle kistin veya tüm yumurtalıkların alınması için ameliyatı içerir.
Yumurtalık kistlerinde takip seçeneği
Premenopozal kadınlar – Menopoz öncesi kadınlarda, dikkatli bekleme genellikle semptomların izlenmesini (pelvik ağrı veya basınç) ve altı ila sekiz hafta sonra pelvik ultrasonun tekrarlanmasını içerir. Yumurtalık kisti büyümezse veya gözetim altında bekleme süresi içinde düzelirse genellikle cerrahi olarak çıkarılması gerekmez. Bazı premenopozal kadınlara, yeni yumurtalık kistlerinin gelişmesini önlemeye yardımcı olmak için bu süre zarfında bir doğum kontrol hapı almaları önerilecektir.
Bir kistin boyutu küçülürse veya değişmezse, doktorunuz kistin büyümediğinden emin olana kadar ultrason genellikle düzenli aralıklarla tekrarlanır. Kist çözülürse, başka test veya takip gerekmez.
Postmenopozal kadınlar – Postmenopozal kadınlarda, dikkatli bir şekilde beklemeye geçme kararı ilk teste bağlıdır (ultrason ve kanser antijeni 125 [CA 125]). Kist kanserli görünmüyorsa, dikkatli bekleme bir seçenek olabilir ve bir pelvik ultrason ve bir yıl boyunca her üç ila altı ayda bir veya kist çözülene kadar CA 125 ölçümünü içerir. Ancak, yumurtalık kistleri menopoz sonrası kadınlarda her zaman çözülmez.
CA 125 seviyeleri yükselirse veya kist büyürse veya görünümde değişiklik olursa, kistin çıkarılması için ameliyat önerilebilir.
Ameliyat – Aşağıdaki durumlarda ameliyat önerilebilir:
- Bir kist kalıcı ağrı veya basınca neden oluyor veya patlama veya kendi etrafında dönme riski yüksek ise
- Ultrasonda endometriozise bağlı bir kist mevcutsa ve doğurganlığı artırmak amacıyla çıkarılır.
- Büyük kistlerin (> 5 ila 10 cm), küçük kistlere kıyasla cerrahi olarak çıkarılması daha olasıdır. Bununla birlikte, büyük bir boyut, bir kistin kanserli olup olmadığını tahmin etmez.
- Kist kanser için şüpheli görünüyorsa. Yumurtalık kanseri için risk faktörleriniz varsa veya kist görüntüleme çalışmalarında potansiyel olarak kanserli görünüyorsa, doktorunuz ameliyat önerebilir.
- Yumurtalık kanseri şüphesi düşükse, ancak kist birkaç ultrasondan sonra düzelmiyorsa, sağlık uzmanınızla görüştükten sonra çıkarılmasını seçebilirsiniz. Ancak bu durumda genellikle cerrahi olarak çıkarılmasına gerek yoktur.
Yumurtalık kistini çıkarmak için yapılacak olan ameliyat – Bir yumurtalık kistini çıkarmak için ameliyat gerekirse, prosedür genellikle bir hastanede veya cerrahi merkezde yapılır. Ameliyatın sadece kistin mi yoksa tüm yumurtalıkların alınmasını mı içerdiği, yaşınıza ve işlem sırasında ne bulunacağına bağlıdır.
Örneğin:
- Kanser şüphesi varsa, ameliyat sırasında yumurtalığın tamamı alınmalıdır.
- Kist kanserli görünmüyorsa ve küçük kesilerden çıkarılabiliyorsa, laparoskopik olarak (birkaç küçük kesiden) çıkarılabilir ve aynı gün eve gidebilirsiniz.
- Kist büyükse veya kanser için şüpheli görünüyorsa, açık bir kesi yapılması gerekebilir (laparotomi olarak adlandırılır) ve cerrahın tüm yumurtalık ve çevresindeki dokuları alması gerekebilir. Laparotomiden sonra bir veya daha fazla gece hastanede kalmanız gerekecektir.
YUMURTALIK KİST TAKİBİ
Yumurtalık kisti düzeldikten sonra, semptomlarınız yoksa başka görüntüleme testlerine ihtiyacınız olmayacaktır.
Bazı yumurtalık kisti türlerinin diğerlerine göre tekrarlama olasılığı daha yüksektir. Bu kistler endometriomalar ve fonksiyonel yumurtalık kistleridir. Premenopozal iseniz ve tekrarlayan kistler konusunda endişeleriniz varsa, doğum kontrol hapı veya başka bir hormonal doğum kontrol yöntemi kullanmak yumurtalık kistlerinin gelişmesini önlemeye yardımcı olabilir.
Sağlıkla Kalın.