Makalede Neler Var ?
- 1 KUZULAR’DA KUYRUK KESİMİ NEDEN VE NASIL YAPILIR ?
KUZULAR’DA KUYRUK KESİMİ NEDEN VE NASIL YAPILIR ?
İnce yağsız kuyruklu koyunların kuyruğu kesilmezse köpeklerin ki gibi aşağı doğru sarkar. Koyuna güzel bir görünüş vermek ve kuyruk civarındaki yapağıları temiz tutmak için koyun kuzu iken kuyruğu kesilir. Kuyruk kesilmediğinde, üzerindeki kıllar çakırdak ve pislikleri toplar, körpe kuzu bu çakırdakları anasının memesi yerine emebilir, neticede kuzu overeating hastalığına tutulur.
Ayrıca, koyun merada otlarken, kuyruğunun kılları çalı ve diken gibi bitkilere takılır ve kıllar köklerinden koparlar. Kopan kıl dipleri sineklerin hücumuna uğrar ve neticede sinekler buralara yumurtalarım bırakarak, kuyruk ve civarının kurtlanmasını sağlarlar. İşte bu gibi nedenler, ince ve yağsız kuyruklu koyun ırklarında kuyruğun kesilmesini zorunlu kılmıştır. Koyunlarda kuyruk kesme de, kastrasyon gibi her yaşta yapılmaz. Kuyruk kesmenin bir zamanı vardır. Bu zaman kuzunun doğumundan bir hafta sonra başlayarak 20-25 inci güne kadar devam eder.
Bazı araştırmalar ve özel maksatlar için de yağlı kuyruklu koyunların kuyrukları kuzu iken kesilir. Örneğin; yağsız kuyruklu koyun ırklarından merinos koçlarıyla yağlı kuyruklu mor karaman koyunları birleşemezler. Koyunun yağlı kuyruğu koçun birleşmesini önler. Yağlı kuyruklu koçlar ile koyunların birleşmesinde koç koyunun kuyruğunu göğsü ile kaldırır. Bunu koç içgüdü ile yapar. Yağsız kuyruklu koçlarda böyle bir içgüdü yoktur. Bu durum, yağsız kuyruklu koçla yağlı kuyruklu koyunun tabii olarak birleşmesini imkansız kılar. Bunun için kuyruklu koyunun kuyruğu kuzu iken kesilir. Bu yönde yapılan araştırmalar olumlu neticeler vermiştir.
Kuzularda kuyruk, bıçak, kuyruk kesme makinası, elasrasyon, kızdırılmış demir ve burdizzo ile kesilir. Kuzunun kuyruğu hangi metotla kesilirse kesilsin kuyruk derisi gövdeye doğru itilerek kuyruk sokumundan itibaren 4-5.ci omurun bitim yerinden kesilir. Kesimde kuyruğun fazla uzun olmasının bir faydası yoktur. Dişi kuzularda gövde üzerinde kalan kuyruk vulvayı örtecek büyüklükte olmalıdır. Pratikte; kuyruk uzunluğunun miktarı, kuyruk iç yüzünün kılsız kısmının bitim noktası kadar olmalıdır. Diğer bir deyimle; kuyruğun iç tarafından kılların bulunduğu noktadan kuyruk kesilmelidir. Kuyruk kesiminde kullanılacak aletler, kastrasyonda olduğu gibi iyice dezenfekte edilmelidirler.
KUZULAR’DA BIÇAKLA KUYRUK KESİMİ
Birçok koyun çiftliklerinde, kuzuların kuyrukları bıçakla kesilir. Kuyruk kesiminin ,kolay bir şekilde ve zahmetsizce yapılması için kuzu bir ağaç üzerine oturtulur. Kuzunun ayakları yardımcı tarafından tutulur. Açılan yara üzerine % 2-5 lik klorin sürülür. Klorin antiseptik bir madde olduğu gibi aynca yarayı sineklerin hücumuna karşı korur. Avustralya ve Yeni Zelandanın bazı koyun yetiştiricileri, kuzuların kuyruklarını keserken şayet kastre edilecekse kuzuyu tutan yardımcıya dişleriyle testis kordonlanı ezdirir. Yetiştirici bu yolu seçmekle, işçi ücretinden ve zamandan tasarruf etmiş olur.
KUZULAR’DA MAKASLA KUYRUK KESİMİ
Makasla: Kuzuların kuyruğunu kesmede kullanılan bu alet makasa çok benzediği için kuyruk kesme makinası denilir. Makasla veya bıçakla kuyruğu kesilecek kuzu 20-25 günden fazla yaşlıysa açılan yarada kanama olabilir. Bu durumlarda yarayı kızgın demirle dağlamak gerekir. Ayrıca dağlanan yaranın mikrop kapmaması için tedbir alınmalıdır.
KUZULAR’DA LASTİK HALKA İLE KUYRUK KESİMİ
Damızlık dışı bırakılan erkek kuzuları kastre etmede kullanılan lastik halkalar, kuyruk kesimi içinde kullanılır. Çok küçük deliği bulunan lastik halka pensi yardımıyla kuzunun kuyruğuna geçirilir. Lastik halka kuyrukta bir boğum meydana getirir. Boğumun alt kısmında kalan kuyruk parçası beslenmediği için 3 veya 4 hafta sonra düşer.
KUZULAR’DA EL DEMİRİ İLE KUYRUK KESİMİ
El demiri ile: Kuzunun kuyruğu ağaç bir kütük üzerine konulur. Kuyruk üzerine el demiri konulduktan sonra üzerine ağaç bir takozla vurmak suretiyle koparılır. Burada dikkat edilecek husus el demirinin kesici olan kısmının keskin olmamasıdır. Kör ağızlı el demiriyle kesilen kuyrukta kanama olmaz.
KUZULAR’DA KIZDIRILMIŞ DEMİR İLE KUYRUK KESİMİ
Kızdırılmış Demirle: Kuyruk kesmek için kullanılan demirler kullanış şekillerine göre 2’ye ayrılırlar. Bunlardan birincisinin el tutacak kısmı ağaçtan dır. Bunun kesim kısmı bir el demiridir. Bu kısım keskin değildir. El demiri ateşte kor bir renk oluncaya kadar ısıtılır. Bu ısıtılan demir ağaç bir kütük üzerine konulan kuyruğa bastırmak sureti ile koparılır. İkinci tipse makas şeklindedir. Bu makasın ağız kısmı birincideki gibi kızdırıldıktan sonra kuzunun kuyruğu bu kızgın demirler arasına sokarak sıkıştırmak suretiyle koparılır. Bu usullerle kuyruk kesiminde kuyruk biraz eğri kesilir.
KUZULAR’DA BURDİZZO İLE KUYRUK KESİMİ
Burdizzo’yla: Erkek kuzuları kastre etmede kullanılan burdizzo kuzuların kuyruklarını kesmede de kullanılır. Kuzunun kuyruk derisi gövdesine itildikten sonra kuyruğun kesilecek yerinde burdizzo ile sıkıştırılarak kuyruk koparılır veya sıkıştırılan kuyruk iç kısımdan keskin bir bıçakla kesilir. Her iki durumda da 4-5 dakika kuyrukta sıkı bir şekilde tutulur. Bu durum kesilen derinin karşılıklı kısımlarının birbirine yapışmasını sağlar. Kanama olmaz veya çok az olur.