Barış
14 Mayıs 2020
Uzlaşma, anlaşma, karşılıklı ziyaretler. Türkçe bar (=varmak) kök sözcüğüne istinaden barış (=birilerine gitmek, varmak) sözü kullanılmıştır. Türkçe barış sözü Azeriler dışında Türkçeye yakın dillerde kullanılmamaktadır. Başta Rusça olmak üzere, Sırpça, Boşnakça, Hırvatça, Slovencede mir (=barış) sözü bulunmaktadır. Mir sözü, Türkçedeki bar kök sözcüğüyle aynı etimolojik kökene dayanmış olabilir.
Orhon Yazıtları’nda bar sözü ‘varmak, gitmek’ karşılığındadır. Yusuf Has Hacib ve Kaşgarlı Mahmud da aynı karşılıkta bar sözüne yer vermişler. Barış, Türkçe barmak (=varmak) sözüyle ilişkilidir. Uygurca, Türkmence ve Özbekçede barmak (=varmak) sözü telaffuz ediliyor.
İlk barış konferansı 1899’da Lahey’de 26 devletin katılımıyla toplanmıştır. İkinci barış konferansı da Lahey’de 44 devletin katılımıyla olmuştur. Birinci Dünya Savaşı sonrasında kurulan Milletler Cemiyeti ve İkinci Dünya Savaşı sırasında temelleri atılan Birleşmiş Milletler Teşkilatı evrensel barışı sağlamaya yönelik organlardır. Dünya’da barışı tesis etmek için başka birtakım kurum ve kuruluşlar bulunmaktadır. Bunlardan biri de ABD başkanı John F. Kennedy’nin girişimleriyle 1 Mart 1961’de kurulan barış gönüllüleri teşkilatıdır. Fakat, bu kuruluş sonraki yıllarda esas faaliyetlerine yönelik bir hayli eleştirilerin konusu olmuştur. Ayrıca, bir kısım ülkelerde barış ve insan hakları dernekleri savaş karşıtı faaliyetleriyle, insanlığın sulh ve selametine, lokal ve evrensel ölçekte istikrarın sağlanmasına katkıda bulunmaktadırlar.
İnsanlığın arasında barışı yerleştirmek için filozofların da büyük çabaları olmuştur. Bu maksatla, Kant’ın “Ebedi Barış Hakkında”, Jeremy Bentham’ın “Evrensel ve Kalıcı Barış İçin Plān” ve Abbé de Saint Pierre’in “Avrupa’da Barışı Kalıcı Kılmak için Proje” adlı eserleri bu konuda kayda değer kaynaklar arasında yer almaktadır.