Liçakiv (Lychakiv) mezarlığı
Liçakiv mezarlığını Eylül 2012'de yol arkadaşımla yaptığımız Ukrayna gezimiz sırasında ziyaret etmiştik.
Mezarlık Lviv'in birkaç kilometre dışında. Tramvayla veya otobüsle ulaşmak mümkün. 18. yüzyılın sonunda, Avusturya-Macaristan İmparatorluğu'nun mezarlıkların şehirlerin dışına çıkartılmasını emretmesi üzerine yapılmış. Şehrin entelejansiyasının, orta ve üst tabakalarının mezarları var bu mezarlıkta.
İlk dikkatimi çeken Salomea Krusceniski'nin mezarı. Ukrayna'nın en ünlü sopranolarından biri. Puccini'nin Madama Butterfly operasının ilk versiyonunun prömiyerinde La Scala'da yuhalanmasından sonra, ilk versiyondaki Rosina Storchio'nun yerini almış ve denilen odur ki bu eseri o kurtarmış. Aşağıdaki videodaki kayıt ise 1902 yılından.
Yürürken şair, yazar, gazeteci ve çevirmen Ivan Franko'nun ve besteci Stanyslav Lyudkevych'in de mezarlarını görüyorum.
Mezarlık, bir süre sonra şehirdeki diğer mezarlıkların kapanması üzerine şehrin ana mezarlığı olmuş. Zaman içerisinde yanındaki Musevi mezarlığıyla birleşince, hem her mezhepten Hristiyan, hem de Museviler yatıyor burada.
Bu mezarlığın yanında, iki ayrı mezarlık daha var.
Bunlardan ilki Siç Piyadelerine (Січові Cтрільці) ait. Ukrayna Halk Cumhuriyeti'nin ilk düzenli askeri birliğiymiş ve Avusturya-Macaristan ordusundaki Ukraynalı askerlerden oluşuyormuş. Kiev'i 1918'de Bolşevik isyanına, daha sonraysa Kızıl Ordu'ya karşı savunmuş.
Diğer yanda ise Lviv Muhafızlarının mezarlığı var. 1918 ile 1920 yılları arasında Polonya - Ukrayna ve Polonya - Sovyetler savaşlarında ölen Lehler ve müttefikleri yatıyor burada. SSCB döneminde ihmal edilmiş, hatta bir ara buldozerler girmiş bu mezarlığa. Ama SSCB'nin çöküşünden sonra yenilemişler.
Mezarlığın bu kısmında, Amerikan askerleri anısına yapılmış bir anıt da var. Anıtın üzerinde "1919-1920'de Polonya için canlarını veren Amerikalı kahramanlar" yazıyor.
Kasvetli bir Lviv gününde, gün batımını bu kocaman mezarlıkta izleyip Lviv'in çikolata kokan sokaklarına geri dönüyoruz.