We are searching data for your request:
Upon completion, a link will appear to access the found materials.
Salgın ve karantina, gıdanın arzını, kullanılabilirliğini, fiyatını ve kalitesini endişenin merkezine koyuyor. Bu bizi, kökeninde her şeyin bağlı olduğu tohumlar olan tüm tarımsal gıda sistemimize bağlar. Herhangi bir tarımsal gıda zincirindeki ilk halkadır. Bir ülkenin gıda egemenliği ve tarımsal gelişimi, onların mülkiyetine, üretimine ve ticaretine bağlıdır.
1970'lerde eski ABD Dışişleri Bakanı Henry Kissinger şöyle derdi: "Yiyecekleri kontrol edin, siz insanları kontrol edin, petrolü kontrol edin ve ulusları kontrol edin." Ve 21. yüzyılın başlarında, politik bir silah olarak gıdanın egemenliğine ilişkin bu tanım, Amerika Birleşik Devletleri eski başkanı George Bush'un (oğul) sözleriyle güç kullanarak yeniden ortaya çıktı: "Beslenecek kadar yiyecek üretemeyen bir ülke hayal edebiliyor musunuz? onun nüfusu? Uluslararası baskıya maruz kalan bir ulus olacaktır. Risk altındaki bir ulus olacaktır ”.
Tohumları kim kontrol ederse, üretim zincirini ve dolayısıyla gıdanın mevcudiyetini kontrol eder. Bu yüzden önemli bir güç ve anlaşmazlık kaynağıdırlar. Uzun süredir kendilerini mahrum bırakan bir modelin saldırılarına direnen aile, köylü ve yerli tarım örgütleri bunu böyle anlıyor; tohumların ve bunlarla ilişkili teknolojik paketlerin dünya tarımının kontrolünde sahip olduğu muazzam değeri belirleyen biyoteknoloji şirketlerinin önünde.
Şu anda ticari tohum pazarı en yoğun pazarlardan biridir ve bir avuç çok uluslu şirket tarafından kontrol edilmektedir. Küresel tohum pazarının% 60'ını sadece üç şirket kontrol ediyor: Bayer-Monsanto, Corteva (Dow ve Dupont'un birleşmesi) ve ChemChina-Syngenta.
Tarihsel olarak, dünyanın dört bir yanındaki çiftçiler tarafından geliştirilip paylaşılmış ve insan emeğinin bir sonucu olarak büyük üretken biyolojik çeşitliliğe yol açmıştır. Bu iyileştirme ve koruma biçimi "yerinde" (belirli özelliklerini geliştirmeyi başardıkları ekolojik ve kültürel ortamlarda), çeşitli ekosistemlere ve kültürlere yerel olarak uyarlanmış binlerce çeşidin yaratılmasından sorumlu olmuştur. Bu, tarımın temel bir parçasıdır, bireysel bir yaratıcı eylemdir, ancak her şeyden önce kollektiftir. Bununla birlikte, son 70 yılda, endüstriyel tarımın ilerlemesi ve tohum pazarının yoğunlaşması sonucunda çeşitlilik önemli ölçüde azaldı.
Kamu yararından özel mülkiyete
Diğer ürünlerden farklı olarak, tohumlar çoğalabilen canlı organizmalardır ve bu nedenle özel tahsisata dayalı sermaye birikimi zor olmuştur, bu nedenle bunlar (ve kısmen henüz) "ortak mallar" olarak kabul edilmiştir. İnsanlık.
Ancak sermaye, bu zorluğun üstesinden gelmek için her zaman farklı stratejiler aradı ve tarım "modernleşmeye" başladığında ve daha sonra başkalarının onları kullanmasını engellemek için tohumların genlerini kontrol etme imkânı geldiğinde, bunlar pazarlık edilebilir metalara dönüştürüldü. , siyasi çatışma siteleri, haklarla ilgili düşmanca söylem temaları ve sosyal dışlanma ve mülksüzleştirmenin itici güçleri.
20. yüzyılın ortalarından itibaren bu yönde önemli adımlar atan tohumların teknik dönüşümlerinde iki kilometre taşı yaşandı. Bir yandan, tohum-tahıl kimliğini bozan ve dolayısıyla çiftçinin yeniden ekme yeteneğinden ayrılması ve çiftçiye bağımlılığın başlangıcı anlamına gelen (Yeşil Devrim çerçevesinde aşırı kalabalık olan) melez tohumların ortaya çıkışı girdileri sağlayan şirketler. Öte yandan, tarıma uygulanan biyoteknolojilerin genişlemesi, transgenik tohumlara yol açtı, bilgi özelleştirme stratejilerinde büyük değişiklikler yarattı ve sermaye birikimi için yeni mekanizmalar sağladı.
Açıkça ifade edilmiş bir şekilde, aynı şeylere el koyma biçimlerindeki değişikliklere eşlik eden yasal mekanizmalar üretildi: zorunlu kayıt ve sertifikasyon gerektiren tohum yasaları; şirketlerin üreticilerle asimetrik olarak yaptıkları sözleşmeler; ve hepsinden önemlisi, fikri mülkiyet yasaları. Böylelikle, binlerce yıldır serbestçe dolaşan bu ortak mallar artık özelleştirilebilir ve yeni bir çeşidin elde edilmesi ile ödüllendirilen bir kişi veya şirket tarafından kontrol edilebilir.
1960'lara kadar, genetik iyileştirme için kullanılan bitki materyalleri ücretsiz olarak mevcuttu. Bu ilke, tohumlar için belirli bir fikri mülkiyet biçimi olan ıslahçı haklarının (DOV) ortaya çıkması ve 1961'de Bitki Çeşitlerini Koruma Birliği'nin (UPOV) doğmasıyla kurumsallaşmasıyla bozulmaya başladı. Arjantin gibi birçok ülkede hala yürürlükte olan 78. Versiyon, dolaylı olarak çiftçilerin haklarını tasarlamaktadır. Demek ki bunlar, ticari satışları haricinde tohumlarını serbestçe üretme, elde ettikleri hasadın ürününü kendi çiftliğinde yetiştirerek kullanabilme hakkını saklı tutmaktadır. Tohumların doğru kullanımı olarak bilinen şeydir.
1990'larda, tohumlara el konulması birkaç basamak arttı: UPOV 1991'de çiftçilerin tohum haklarını keserek değiştirildi; Dünya Ticaret Örgütü (WTO), Fikri Mülkiyet Haklarının Ticaretle İlgili Yönleri Anlaşmasına (TRIPS) yol açan “yeni ticaret sorunları” ile 1995 yılında kuruldu; fikri mülkiyetin büyük önem kazandığı ve tohumları doğrudan etkileyen koşulları dayattığı serbest ticaret anlaşmalarının imzalanması uzatıldı.
Arjantin'de, transgenik tohumlar ekilen alanın% 67'sinden fazlasını kaplar. 1996 yılında, beraberindeki biyoteknoloji paketiyle birlikte tanıtıldılar. Bu, ulusal tarım sisteminde, üretimde önemli artışlar, tarımın yoğunlaşması ve tarımsal kökenli ihracatta uzmanlaşma ile dönüşümler yarattı.
Diğer taraf, tarımsal biyoçeşitliliği (ve dolayısıyla tohumların mevcudiyetini) doğrudan etkileyen, toprak ve üretimin yoğunlaşması gibi muazzam çevresel ve sosyal sonuçlardı; ormansızlaşma ve temizleme; yoğun pestisit kullanımından kaynaklanan kirlenme; ve yerli ve köylü topluluklarının tahliyeleri.
Aynı zamanda, tohumlar, Tohum Yasası'nın değiştirilmesi ve birden çok sektörden kaynaklanan direnç nedeniyle henüz gerçekleşemeyen UPOV 91'e bağlı kalma olasılığı tartışmaları etrafında bir tartışma ekseni ve halk seferberliği olmuştur. toplum ve Devlet içinde meydana gelen çeşitli ve çelişkili pozisyonlar.
Ve aynı zamanda, yıllarca aile, köylü ve yerli tarım örgütleri; çevresel hareketler; araştırmacılar ve araştırmacılar; ve çeşitli kurumlardan Devlet, agroekolojik üretim deneyimleri, kampanyalar geliştirilirken, günlük uygulamalar inşa edilirken ve yerli ve creole tohumları korumaya yönelik kurumlar kurulurken kopyalanmaya başladı; germplazma; ve atalara ait bilgi.
Bugün, son günlerde kamuoyuna güçlü bir şekilde yerleştirilen gıda egemenliği konusundaki tartışma, başka bir tarım ve gıda modeline geçiş yolunda bu deneyimleri çoğaltmak için eşsiz bir fırsat sunuyor. Tartışma aslında modeller arasında asimetrik bir çatışmadır - transgenik monokültürü derinleştiren ve bir yandan doğanın özel mülkiyeti üzerine kurulu olan; çeşitliliğe, agroekolojiye ve insanlığın hizmetindeki halkların mirası olarak tohumların haklı çıkmasına dayanan ve bunun nasıl geliştirilip yerleştirildiği, ülkemizin ve insanlığın geleceği için derin etkiler yaratacaktır. .
Tamara Perelmuter: @kafadergisi
Kaynak: Notlar