Çoklu görev terimi, sınırlı bir zaman diliminde bir dizi farklı işin performansını açıklar. Çoklu görevde bulunmak, bu görevlerin yerine getirilmesinde yer alan bilişsel süreçlerin geçici örtüşmesini içerdiğinden, daha fazla bilişsel ihtiyaç gerektirir. Başka bir deyişle, aynı anda birkaç şey yapmak, her seferinde birini yapmaktan daha fazla bilişsel enerji gerektirir. Aynı anda birkaç şey yapmak, insan beynini çoklu görev sırasında görevler arasında hızla geçiş yapmaya zorlar ve bu da dikkat ve bilişsel kaynakları zorlar.
Yaygın inanışa göre, kadınlar çoklu görevde erkeklerden daha iyidir, ancak çoklu görev performansındaki cinsiyet farklılıklarına dair deneysel kanıtlar karışıktır. Önceki çalışmalar çoklu görevlerin belirli yönlerine odaklanmış ya da çoklu görev performansına katkıda bulunan yeteneklerde cinsiyet farklılıkları göz önünde bulundurmamıştır.
Almanya'daki Aachen Üniversitesi Psikoloji Enstitüsü araştırmacılarının yaptıkları yeni bir çalışmada, çalışma hafızasındaki, işlem hızındaki, mekansal yeteneklerdeki ve akıcı zekadaki olası cinsiyet farklılıklarını kontrol ederken, sıralı ve eşzamanlı çoklu görevde cinsiyet farklarını test ettiler.
Araştırmacılar, 48’i erkek ve 48’i kadın 96 katılımcıdan, çok görevli becerilerdeki cinsiyet farklılıklarını test etmek için, iki faaliyet grubuna katılmalarını istediler. Eşzamanlı çoklu görev veya ikili görev adı verilen ilk deney grubunda katılımcıların aynı anda iki göreve dikkat etmeleri gerekiyordu. Sıralı çoklu görev veya görev değiştirme adı verilen ikinci deney grubunda, katılımcılar görevler arasında dikkat değiştirmek zorunda kaldılar.
Eşit Derecede İyi, Eşit Derecede Kötü
Her iki test paradigmasında da, katılımcılar işaret ve orta parmaklarını kullanarak harfleri ünsüz veya ünlü olarak ve rakamları tek veya çift olarak sınıflandırdılar. Araştırmacılar, uyarıcıları ekranın ortasında bir sabitleme noktasının soluna ve sağına sundu. Bunlar, harfleri ve sayıları sınıflandırmak için katılımcıların basması gereken tuşlara mekansal olarak karşılık geldi. Araştırmacılar, eşzamanlı çoklu görev düzeninde uyaranları aynı anda sunarken, sıralı çoklu görev düzeninde bunları sırayla sundular. Deneyler sırasında, katılımcıların tepki süresini ve görev doğruluğunu ölçtüler.
Araştırmacılar bulguların, çoklu görev yapmanın erkeklerde ve kadınlarda benzer olduğunu gösterdiğini belirttiler. Bu iki ölçüm üzerindeki çoklu görev yükü, kadınlar ve erkekler arasında anlamlı ve karşılaştırılabilir düzeyde olduğunu söylediler. Çalışma belleği güncellemesi, görevin yerine getirilmesi, bitirilmesi ve inhibisyon olmak üzere altta yatan üç bilişsel süreç boyunca, erkekler ve kadınların çoklu görev yapmaya çalıştıklarında eşit derecede iyi veya eşit derecede kötü performans gösterdiklerini aktardılar.
Hirsch P, Koch I, Karbach J (2019) Putting a stereotype to the test: The case of gender differences in multitasking costs in task-switching and dual-task situations. PLoS ONE 14(8): e0220150.+ Tüm Referansları Göster