Hint Okyanusu’nda bundan tam bir yıl önce, 26 Aralık 2004’te, 200 binden fazla kişinin canına mal deprem unutulmadı. Depremin neden olduğu tsunami felaketinden etkilenen 13 ülkede, hayatını kaybedenler düzenlenen törenlerle anılıyor.
Dev dalgalara kurban gidenler, yakınları tarafından anılıyor
Hint Okyanusu’nda 9.0 büyüklüğündeki depremin ardından meydana gelen tsunami felaketinin üzerinden bir yıl geçti. Dev dalgalar, Endonezya, Hindistan, Sri Lanka, Maleyza, Tayland, Maldivler, Myanmar, Madagaskar, Bangladeş, Seyşel Adaları, Somali, Tanzanya ve Kenya’yı vurdu.
Felakette en az 216 bin kişi yaşamını yitirdi. Toplam 10.73 milyar dolarlık hasar meydana geldi. Yaklaşık 3 milyon kişi evsiz kaldı. Felaketin verdiği zarar can ve mal kaybıyla sınırlı değil. BM Çevre Programı, tsunami felaketinin Endonezya'da çevreye verdiği zararın 675 milyon dolar olduğunu açıkladı.
Endonezya ve Tayland
26 Aralık’ta, yani tsunami felaketinin birinci yıldönümünde, birçok ülkede anma törenleri düzenlendi. Endonezya’da binlerce kişi plajlarda ve toplu mezarlarda yapılan anma törenlerine katıldı. Felaketten en çok etkilenen Açe Eyaleti’nde, Endonezya Devlet Başkanı Susilo Bambang Yudhoyono, bir yıl önce tsunaminin kıyıyı vurduğu anda, saat 08:16’da tsunami erken uyarı sireni çalarak bir dakikalık saygı duruşunu başlattı. Ardından toplu mezarların başında dua edildi.
Tayland'da da bir dakikalık saygı duruşu yapılırken, bayraklar yarıya indirildi ve yas çanları çalındı. Tayland Başbakanı Thaksin Shinawatra, felakette hayatını kaybeden binlerce insanın anısına inşa edilecek anıta ilk taşı koydu. Ancak hükümetin düzenlediği büyük anma törenleri, turist çekmek ve hükümetin reklamını yapmak için olduğuna dair eleştiriler de dile getirildi. Tayland hükümeti, resmi törenlerin düzenlenmesini, ihaleyle ülkenin en büyük eğlence organizasyon şirketlerinden biri olan GMM Grammy Public Company Ltd. şirketine vermişti.
Hindistan, Sri Lanka...
Hindistan'da ise binlerce kişi, geçen yıl Hint Okyanusu'ndaki depremin ardından meydana gelen tsunami felaketinde ölen ya da kaybolan 16 bin kişiyi andı. Hintliler, çeşitli yerlerde düzenlenen törenlerde, plajlarda dua etti, saygı duruşunda bulundu, park ve anıt açılışlarına katıldı.
Tsunamiden en çok zarar gören Nagapattinam Eyaleti’nde de tam felaketin meydana geldiği saatte bir dakikalık saygı duruşunda bulunuldu. Nagapattinam'da ayrıca, her bir ölen için 6 bin 65 ağacın dikildiği parkın resmi açılış töreni binlerce kişinin katılımıyla gerçekleştirildi.
Sri Lanka’da da terör korkusu anma törenlerini gölgeledi. Ülkenin güneyindeki Peraliye köyünde felakette hayatını kaybedenler resmi törenle anıldı. İki dakikalık saygı duruşundan sonra hayatını kaybeden yaklaşık 31 bin Sri Lankalı’ya dualar okundu.
Bush’tan taziye mesajı
Tarihin en büyük felaketlerinden biri olan tsunamiden sağ kurtulanlar, ölenlerin yakınları törenlerde kurbanları anarken, dünya liderleri de taziye mesajları yayınlıyor. Video - konferans aracılığıyla bir mesaj yayınlayan ABD Başkanı George Bush, bir yıl önce Güney Asya'da 13 ülkeyi vuran tsunami felaketinden sonra Amerikan hükümeti ve halkının felaketten etkilenen bölgelerdeki insanlara yardım için seferber olduğunu söyledi.
İngiltere Dışişleri Bakanı Jack Straw, felaket bölgelerindeki imar çalışmalarının hayal kırıcı düzeyde olduğunu belirtti. Tsunami felaketinde 149 İngiliz vatandaşı ölmüştü. Öte yandan, felakete 543 kurban veren İsveç'in, Stockholm, Göteborg ve Malmö kentlerinde de anmalar vardı.
Yardım kampanyaları
Felaketin ardından, dünya çapında düzenlenen yardım kampanyalarında milyarlarca dolar bağış toplanırken, yetkililer bir daha böyle bir felaket yaşanmaması için çalışmalar yürütüyor. Bu çalışmaların en önemli ayağını tsunami erken uyarı sistemi oluşturuyor. Tayland’da uydu sistemiyle çalışan tsunami uyarısı kuleleri altı bölgede faaliyete geçti. Endonezya da kendi tsunami uyarı sistemini geliştirmeye çalışıyor.