Rektal Prolaps Nedir?
Rektal prolaps rektumun (kalın barsağın son kısmı ve anüsün hemen üzerindeki bölümü) anüsten dışarı doğru sarkmasıdır. Rektal prolapsus ile birlikte hemen herzaman anüs etrafındaki kaslarda güçsüzlük ve buna bağlı dışkı kaçırma görülür. Her iki cinsiyette görülmekle birlikte kadınlarda daha sık görülmektedir.
Neden Rektal Prolapsus Görülür?
Çeşitli faktörler rektal prolapsus gelişmesine katkıda bulunur. Tüm yaşamı boyunca ıkınarak dışkılayan kişilerde veya normal doğumun yıllar sonrasında ortaya çıkan bir etkisi olarak görülebilir. Çok nadir olarak genetik yatkınlık da rektal prolapsus gelişmesine neden olabilir. Ancak yaşla birlikte leğen kemiği tabanını döşeyen kasların gevşemesi ve yine yaşla birlikte anüs çevresinde dışkı tutmayı sağlayan kasların zayıflaması rektal prolapsus gelişmesini tetikler. Bazen rektal prolaps tüm leğen kemiği tabanındaki kasların zaafiyeti ile birlikte, idrar tutamama ve rahim ve mesane sarkması ile birlikte olabilir. Bunun dışında sinir sistemini etkileyen hastalıklar, omurga yaralanmaları rektal prolapsus gelişimine neden olur. Birçok olguda tek bir neden tespit edilemez.
Rektal Prolaps ve Hemoroidal Hastalık Aynı Rahatsızlık mıdır?
Rektal porlaps ve hemoroidal hastalıkta benzer semptomlar bulunabilir; kanama ve anüsten rektumun sarkması gibi. Ancak rektal prolapsusta barsağın daha fazla bir kısmı sarkar, hemoroidal hastalıkta ise sadece anüsün kenarından az miktarda doku sarkar.
Rektal Prolaps Tanısı Nasıla Konur?
Dikkatli bir sorgulama ve tam bir anorektal muayene sonrasında rektal prolaps tanısı konulabilir. Tam ve doğru bir şekilde tanı konabilmesi için doktorunuz sizden tuvalete oturur gibi oturmanızı (çömelmenizi) ve ıkınmanızı isteyebilir.
Bazen rektal prolaps iç yerleşimli olabilir ve böyle durumda tanısı zorlaşır. İç yerleşimli rektal prolapsa tanı koyabilmek için, defekografi denen, dışkılama sırasında röntgen çekilmesi temeline dayanan, bir testin yapılması gerekebilir. Bu testin mutlaka ve mutlaka yapılması gerekir ancak bu şekilde iç rektal prolapsus var mı yok mu, nasıl bir ameliyat uygulanmalıdır kararı verilebilir. Anal bölgedeki kasların ıkınma ve normal dururken oluşturduğu basınçların ölçülmesine yönelik testlerin (anal manometri) yapılması gerekebilir.
Rektal Prolaps Nasıl Tedavi Edilir?
Temelde ıkınma ve kabızlık rektal prolapsus oluşmasına neden olsa bile, bu faktörlerin ortadan kaldırılması rektal prolapsusun iyileşmesine neden olmaz. Bu durumun tedavisi cerrahidir. Rektal prolapsusun tedavisinde birçok farklı cerrahi teknik mevcuttur. Cerrahi tedavi anüsten veya karından kapalı (laparoskopik) yöntemlerle geçekleştirilebilir. Hangi cerrahi yöntemin daha uygun olduğu hastanın yaşı başta olmak üzere eşlik eden hastalıklar, kalın barsağın ne kadar sarktığı gibi pek çok faktör göz önüne alınarak seçilir. Ancak ameliyat seçimi ve ameliyatın yapılması kolon ve rektum hastalıklarında deneyimli bir cerrah tarafından gerçekleştirilmelidir.
Rektal Prolapsusun Cerrahi Tedavisi Ne Kadar Başarılıdır?
Yapılacak doğru ameliyat ile hastaların çok büyük çoğunluğu ameliyattan fayda görür. Başarılı bir ameliyat pek çok faktöre bağlıdır; anüs çevresinde dışkıyı tutmaya yarayan kasların durumu, prolapsın iç mi dış mı olduğu ve eşlik eden hastalıkların ciddiyeti. Eğer anüs çevresindeki kalsarda barsağın sarkmasına bağllı zayıflık varsa, rektal porlasus ameliyatından sonra bu kaslar toparlar ve güçlerini yeniden kazanabilirler. Yine de cerrahinin barsak fonksiyonları üzerindeki olumlu etkilerinin görülmesi bir yılı bulabilir. Ameliyat sonrası önemli bir husus kabızlık ve ıkınmadan kaçınılması gerektiğidir.