28- Vücut Organları Üzerinde Yapılması Haram Olan İşlemler
VücutOrganları Üzerinde Yapılması Haram Olan İşlemler
İslâmDini'nin vücut organları üzerinde yapılmasını yasakladığı işlemlerinbaşlıcaları dövme yaptırmak, dişleri inceltmek ve aralamak, kaş almak,burun-göğüs-kalça gibi organlara estetik ameliyatlar yaptırmak, beyaz kıllarıyolmak, erkekleşmek/kadınlaşmak ve saça saç ilâve etmektir.
Bizimiçin görevlendirilen Şeytan'ın telkinlerinden veya Şeytan'laşmış arzulardan yada Şeytan'laşmış çevreden kaynaklanan bu işlemler, Allah'ın yarattığınıdeğiştirmeye yönelik haramlardır. Nisa sûresinin anlamlarını sunacağımızâyetleri, bu gibi fiillerin haramlığını göstermektedir:
"AllahŞeytan'a lanet etti ve o da, ‘Elbette senin kullarından belirli bir payalacağım' dedi. Onları boş kuruntularasokacağım ve onlara emredeceğim; hayvanların kulaklarını yaracaklar, onlaraemredeceğim; Allah'ın yarattığını değiştirecekler! Kim Allah'ın yerine şeytanıdost tutarsa muhakkak ki açık bir ziyana uğramıştır."
Şeytan'ınsaptırmasından ve ona uyulmasından kaynaklanan bu hilkati; yaratılmış şeklideğiştirme işlemlerine hadîsler açıklık getirmektedir. 1
Bunlarıkısaca inceleyelim:
1- Nisa118-9
a -Dövme Yaptırmak
Yüze,ellere, pazulara, göğse ve diğer organlara dövme ile nakış yaptırma, armalarçizdirme ve özel şartları içinde saç ve sakal müstesna azaların/organlarındoğal rengini değiştirecek şekilde boyama haramdır.
Peygamberimiz(s.a.) bu yasağı şu hadîsi ile açıklamıştır.
"Allah,uzun olması için saçı saça ilâve edene ve ettirene, dövme yapana ve yaptıranada lanet etsin." 2
b - Dişİnceltmek
Dinimiz,güzelleşmek amacıyla dişleri inceltmeyi, kısaltmayı ve birbirinden ayırmayıyasaklamış; haram kılmıştır.
Buişlem, benzeri işler gibi gerçekten aşırılıktır.
Bununiçindir ki Peygamberimiz, dövme yapanlar ve yaptıranlar gibi dişleribirbirinden ayıran ve inceltenlere de Allah'ın lanetini dilemiştir. 3
c - KaşAlmak
İnceltmekve düzeltmek için kaşları almak dinimizde mü'min kadınlara yasaklanmıştır.
Güzelleşmekiçin makul sınırları aşmak, Allah'ın güzellik hususundaki takdirine razıolmamak ve de yabancı bakışları çekmek gibi dinimizin meşru görmediği sebepleredayandığı için kaş almak laneti gerektiren bir günah olmuştur.
2-Et-Tac3/175.
3-İrşadüs-Sarî Ş. S. Buhari, K. Libas Babül-Mütefellicati.
Peygamberimiz"Kaş alanlara ve aldıranlara Allah lanet etsin."4 buyurmuştur.
İlâhîrahmetten kovulmak ve cezaya uğramak mânalarına gelen lanet ifadesi,Peygamberimiz tarafından ancak faiz gibi haram olan fiillerin yerilmesindekullanıldığı içindir ki dövme ve diş inceltme gibi kaş aldırma da mutlakharamdır.
İslâmalimleri kaşların alınmasının haram olduğunda ittifak etmişlerdir. Ancak haramolanın genelde kabul edildiği gibi, kaşı inceltme değil de, fahişe kadınlarınyaptığı gibi kaşı tümden kazıyıp kalemle kaş yapma olduğu da ileri sürülmüştür.
İslâmâlimlerinin bir bölümü yüzdeki tüylerin giderilmesini caiz olarak görürken birbölümü de haramdır, demişlerdir. Bizim de katıldığımız caiz olduğu görüşühakimdir.
4- a.g. e. Babül-Mütemennisatı, Et-Tac 3/176
d- Saç,Sakal ve Bıyıktaki Beyaz Kılları Yolma
Saçsakal ve bıyıktaki beyaz kılları yolmayı Peygamberimiz fiilî ve sözlüsünnetiyle yasaklamıştır.
Buyasağı açıklayan ve bu yasaktan kaçınılmasının sağlayacağı mükâfatı öğreten birhadîslerinde Peygamberimiz şöyle buyurmuştur:
"(Saç,sakal ve bıyıktaki) beyaz kılları yolmayın. Zira o beyaz kıllar Müslüman'ınnurudur.
(Müslümanolarak yaşarken saçı sakalı) beyazlanan mü'mine beyazlanan her bir kılı içinAllah bir birim sevap verir. Ondan bir hatanın günâhını giderir ve onu bir dereceyükseltir."5
5-MinMirkatil-Mefâtîh 4/468.
e - Erkekleşmeve Kadınlaşma
Vücutorganları üzerinde yapılması haram olan işlerden biri de kadınlara erkeğimsi,erkeklere de kadınımsı bir görünüm kazandıran işlemlerdir.
Allah'ınResûlü, "Kadınlaşan erkeklere ve erkekleşen kadınlara Allah lanet etsin."buyurarakbenzeşmenin haramlığını açıklamıştır. 6
Karşıcinsler arasında benzeşme giyimde ve davranışlarda olabileceği gibi vücutorganları üzerinde yapılacak bazı işlemlerle de olabilir.
Açıklamalarımızagiyimde benzemeyi konu alan bir hadisi hatırlatarak başlayalım.
-Allahşanını artırsın.- Peygamberimiz, içinde yaşanılan toplumun örfüne göre "Kadınelbisesi/başlığı giyinen erkeğe, erkek elbisesi/başlığı giyinen kadına lanetetti."7
Erkekleriçin kadınsı bir görünüm kazandıran işlemlere şu misalleri verebiliriz.
a)Sakalı ve bıyığı kesmek
Bumesele özel bölümünde incelenecektir
b) Yüze, belirgin renklerde makyaj yapmak verenkli koku sürünmek
Buişlemin haramlığını şu hadîsten öğreniyoruz.
SahâbiYa'la b. Mürre (r.) anlatımına göre, Allah'ın Resûlü, Ya'la'nın yüzünde rengibelirgin koku görünce ona şöylece emir buyurdu:
Githemen bu kokuyu yıka. Evet git, git onu yıka, sakın ha bir daha da böyle rengibelirgin bir koku sürünme. 8
6-Et-Tac 3/179
7-Et-Tac 3/179
c-Elleri, ayakları kınalamak ve tırnakları ojelemek:
Peygamberimizbunu kadınlaşma olarak değerlendirmiştir.
Aşağıdasunacağımız Ebû Hüreyre (r. a. ) hadîsi buna delildir.
Peygamberdevlet başkanı olan Allah'ın Resûl'ü, elleri ve ayakları kınalanmış olupkadınsı davranışlar gösteren bir adamın Medine dışına Nekî' denilen yere sürgünedilmesini emretti. Bu sırada ilgili sahâbîler tarafından soruldu:
-Onuöldürelim mi Ya Resûlellah?
-(Hayıröldürmeyiniz. ) Ben namaz kılanları öldürmekten (Rabbim tarafından) yasaklandım. 9
Vücûtorganları üzerinde yapılacak işlemle erkekleşmeye örnek olarak kadınlarınsaçlarını dipten traş etmelerini, nadiren de olsa yüzlerinde çıkabilecek sakalve bıyığı kesmemelerini gösterebiliriz.
Kadınlariçin erkekleşme olduğu içindir ki tıbbî bir zarûret olmaksızın kadınlarınsaçlarını kesmeleri yasaklanmış, çıkabilecek sakal ve bıyığın giderilmesiöğütlenmiştir.
f -Saça Saç İlâve Etmek
Vücutorganları üzerinde yapılması yasaklanan işlerden birisi de budur.Peygamberimizin diliyle yasak
8-M.Mesabih, K. Libas B. Tereccüli.
9-MinMirkatil-Mefatîh, 4/480.
lananbu işlemle ilgili olarak Hz. Âişe (r. ) annemiz şöyle anlatıyor:
Ensar'dangenç bir kadının hastalığı sebebiyle saçları döküldü. Ona saç ilave edilmekistenince Allah'ın Resûlü'ne soruldu. O da, Allah'ın saçı saça ile eden veettirene lanet ettiğini duyurdu. 10
Buişlem -Allah bilir- Allah'ın takdir ettiğini beğenmemek, yaratılışıdeğiştirmek, güzellik ve çirkinliğin yaratılıştaki kulluk imtihanı hikmetinikavrayamamak sebebiyle ve insanları aldatmak olacağı nedeniyle haramkılınmıştır.
Birhadîste İsrail oğullarının ahlâkî çöküntüsüne sebep olan işlerden biri olaraktanıtılan bu saçı saçla kabartma işlemi ahlâkî ve meşru bir sebebe dayanılarakyapılmayacağı için olacak ki, Peygamberimiz bu işlemin Cehennem'liklerinsıfatlarından biri olduğunu açıklayarak şöyle buyurmuştur:
"Ümmetimdenhenüz görmediğim Cehennemlik olan iki sınıf vardır.
Bunlardanbir sınıfı kadınlardır ki giyinik oldukları halde (giysileriörtülmesi gereken yerleri örtecek derecede kalın ve sık dokulu ve de genişolmadığı için) onlar çıplak gibidirler.
Başlarıda saç ilâveleri ve peruka gibi işlemlerden dolayı deve hörgüçleri gibidir.
Onlariffet çizgisinin dışına çıkıcı ve çıkarıcıdırlar. Onlar cezalarını çekmedenCennet'e giremezler. Cennet'in kokusunu da alamazlar.
Cehennemliklerindiğer sınıfı da ellerindeki öküz kuyruklarını andırır kamçılarla Allah'ınkullarını kamçılayan erkeklerdir." 11
g-Estetik Ameliyatlar Yaptırmak
Yukarıdadeğinildiği üzere İslâm Dini güzelleştirmek maksadıyla Allah'ın yarattığınıdeğiştirmek gibi Şeytan'dan ve Şeytan'laşmış arzulardan kaynaklanan bütünişleri yasaklamış; haram kılmıştır.
Buumumî kaide, estetik ameliyatların da yasaklanış sebebidir.
Maddecikültürün, sömürücü ve şehvetlere açık hayat tarzının sürüklediği faydasızişlerden başlıcası olan güzelleşme amaçlı yüz, burun, göğüs ve kalçaameliyatları gerçekten yaratılışla çatışmak, ilâhî hikmet ve takdire başkaldırmak, lüzumsuz masrafları üstlenerek israf etmek ve pek büyük bir nimetolan sağlıkla oynamaktır. Ayrıca genç ve güzel görünmeye çalışarak insanlarıaldatmaktır.
Ancakkişiyi bunalımlara iten, toplum arasına çıkmasını engelleyen, acı çektirençirkinlikleri gidermek için yapılacak ameliyatlara cevaz/onayverilebilmektedir.
Aşağıdasunacağımız Din İşleri Yüksek Kurulu Kararı verilen cevaza örnektir:
Din İşleri Yüksek Kurulu, 28. 11. 2002 tarihinde Kurul BaşkanıDoç. Dr. Şamil Dağcı'nın başkanlığında toplandı.
DiniSoruları Cevaplandırma Komisyonunca hazırlanan "Estetik Ameliyat" konusundakirapor görüşüldü. Yapılan müzakereler sonunda:
İslâmdini, insana özel bir yer vermiş, yaratılış gayesinden başlayarak insanın,dünya hayatından ölüm ve ötesine, bireysel yaşayışından sosyal etkinliklerine,ruh ve duygu aleminden beden ve şekline kadar hayatının her safhasıylailgilenmiştir. Kur'an-ı Kerim'de insanın yeryüzünde halife olmak üzere (Bakara2/30) en güzel bir biçimde, ölçülü ve dengeli bir şekilde yaratıldığı (Tîn95/4), çeşitli nimetler, imkanlar ve güzelliklerle donatıldığı (Beled 90/4,8-10; Mülk 67/23; Nahl 16/8, 12; Hac 22/65; Lokman 31/20) bildirilmiştir.
İnsanıen güzel bir şekilde yaratan Yüce Allah, onun makul ve mutedil ölçüleriçerisinde süslenmesine, güzel görünmesine ve güzelliklerini korumasına izinvermiştir. Kur'an-ı Kerim'de, iyi ve güzel şeylerin helal, kötü ve çirkinşeylerin ise haram olduğu bildirilmektedir (Mâide 5/4-5). Bir ayette, "De ki:‘Allah'ın, kulları için yarattığı zîyneti ve temiz rızkı kim haram kılmış?' Deki: ‘Bunlar, dünya hayatında mü'minler içindir. Kıyamet gününde ise yalnızonlara özgüdür. İşte bilen bir topluluk için âyetleri, ayrı ayrı açıklıyoruz.'" buyurulmaktadır (A'râf 7/32). Hz. Peygamber, güzel giyinme hakkındakendisine yöneltilen bir soruya "Allâh güzeldir, güzelliği sever" şeklindecevap vermiş (Müslim, İman, 41), kendisi de hayatında daima temiz ve düzenliolmuş, sade ve güzel giyinmeyi, güzel koku sürünmeyi teşvik etmiştir.
Bunakarşılık İslâm'da, insanın doğuştan getirdiği özellik ve şeklinindeğiştirilmesi ve bu amaçla yapılacak her türlü estetik ve tıbbî müdahale hoşkarşılanmamış; fıtratı bozmayı hedef alan müdahaleler olarak kabul edilmiştir.Fıtratı bozmayı, yaratılışı değiştirmeyi hedef alan tasarruf ve müdahalelerise, yasaklanmıştır (Nisa 4/119).
Estetikameliyatlar genel olarak, ya dikkat çekmek, daha güzel görünmek ya da tedavîamacına yönelik olmaktadır.
Dikkatçekmek, daha güzel görünmek amacıyla, yaratılıştan verilmiş olan özellik veşekillerin değiştirilmesi İslâm dininde, fıtratı bozma kabul edilerekyasaklanmıştır. Nitekim Hz. Peygamber (s.a.v. ), süslenmek maksadıyla vücudadövme yapmak, dişleri yontarak seyrekleştirmek gibi ameliyeleri, yaratılışıdeğiştirmek, fıtratı bozmak kapsamında değerlendirmiş ve bunu yapanları veyaptıranları kınamıştır (Buhârî, Libâs, 83-87; Müslim, Libas, 33).
Bunakarşılık vücudun herhangi bir organında, diğer insanlar tarafından yadırganan,insanın psikolojik olarak etkilenmesine sebep olabilecek, bir anormallik veyafazlalık bulunursa, bunun ameliyatla düzeltilmesi, fıtratı bozmak değil, birtedavi işlemidir. Tedavi amaçlı olarak yapılan estetik müdahalelere isedinimizde izin verilmiştir. Nitekim Arfece adlı sahabî, bir savaşta burnukopunca, gümüşten bir burun yaptırmış, bunun koku yapması üzerine, altından birburun yaptırılmasına Hz. Peygamber müsaade etmiştir (Ebû Dâvûd, Hatem, 7;Tirmizî, Libâs, 31). Buna göre hastalık sebebiyle saçları dökülenler, kazasonucu burun, kulak, göz gibi organlarını kaybedenler veya vücudunda doğuştanya da sonradan meydana gelen şekil bozuklukları bulunanların estetik ameliyatyaptırmaları bir tür tedavi olup, fıtratı bozmak kapsamında değerlendirilemez.
Yukarıdazikredilen açıklamalar ışığında;
Estetikameliyatın;
a)Salim fıtratı bozmak kastı olmamak,
b)Yapılmasında bir yarar veya yapılmamasında mevcut bir zarar bulunmak,
c)Hile, aldatma veya karşı cinse benzeme kastı bulunmamak,
d)Hukukî karışıklığa ve yanlış anlamaya yol açmamak,
kaydıylabir tür tedavî olarak yaptırılmasında sakınca olmadığına karar verildi.
10-Müsned 6/116, Müslim Libas 33, F. Bari 10//374
11-Et-Tac3/179.