Tüm dünyanın nefesini tutarak beklediği Elon Musk'ın şirketi SpaceX'in Crew Dragon adlı uzay aracını iki astronotla birlikte Uluslararası Uzay İstasyonu'na (ISS) göndereceği sefer 27 Mayıs 2020 tarihinde ertelendi. Daha önce 1983'te başlayan ve onuncu denemesi olan Challenger Mekiği, kalkışından 73 saniye sonra canlı yayında infilak etmişti. Ayrıca 2003'teki Columbia uzay aracı da dünyaya dönerken düşmüş ve NASA yeni yollar aramaya başlamıştı. SpaceX Demo-2'nin neden önemli olduğu ve SpaceX nedir? Demo-2 isimli tarihi uçuş nasıl canlı izlenir? Neden özel bir şirket NASA'nın astronotlarını taşıyor? Falcon 9 nedir? Crew Dragon kapsülü nedir? SpaceX'in tarihi uçuşu nasıl izlenir? NASA uzay mekiği üretmeyi neden bıraktı? Bu soruların cevabı haberimizde...
SpaceX uzay aracının 27 Mayıs 2020 Çarşamba günü TSİ 23:30'da fırlatılması planlanıyordu ancak kötü hava koşulları nedeniyle geri sayımın 16 dakika kala durdurulduğu bildirildi.
Florida'da havanın yağışlı olması nedeniyle kalkışın 30 Mayıs 2020 Cumartesi gününe ertelendiği, o gün de sorun çıkarsa 31 Mayıs 2020 Pazar gününe bırakılacağı belirtildi.
19 saat sürecek seferle ilgili merak edilen sorulara yanıtları derledik.
Neden bir özel şirket NASA'nın astronotlarını taşıyor?
Amerikan Ulusal Havacılık ve Uzay Dairesi (NASA), 2000'lerden beri Uluslararası Uzay İstasyonu (ISS) ekibinin taşınması işini devretmeyi planlıyordu. 2003'te Columbia uzay aracı Dünya'ya dönerken düşmüş, ardından NASA Ay'a seyahat edecek bir uzay aracı geliştirme işine yoğunlaşmıştı.
ISS'ye ekip ve kargo taşımada özel şirketleri kullanmak bu program açısından gerekli bir adımdı. 2014'te girişimci Elon Musk'ın şirketi SpaceX ve havacılık devi Boeing, NASA'nın ekip transferi için açtığı ihaleyi kazandı. SpaceX, astronotları taşıyan uzay aracı Crew Dragon'u Çarşamba günü Florida'daki Kennedy Uzay Merkezi'nden Falcon 9 roketi ile ateşleyecek.
SpaceX nedir?
SpaceX, Falcon 9 ve Falcon Heavy roketleri eşliğinde uzay araçlarına ticari ve hükümet ile güdümlü kalkış hizmetleri sağlayan bir Amerikan şirketi. Elon Musk, uzay ulaşımının maliyetini düşürerek Mars'ta koloni kurma amacıyla 2002'de şirketi kurdu.
SpaceX, yeniden kullanımını sağlama amacıyla roket parçalarını itici güçle Dünya'ya geri getiren ilk özel şirket oldu. ISS'ye düzenli kargo uçuşları yapan şirket, artık astronot taşımayı da hedefliyor. Şirket, Starship adı verdiği ve insan taşıyan daha büyük uzay araçları geliştirmeye çalışıyor. Böylece Mars'a yerleşim adımlarının hızlandırılması hedefleniyor.
Demo-2 isimli tarihi uçuş nasıl canlı izlenir?
Demo-2 isimli görev, NASA'nın YouTube hesabı üstünden canlı olarak yayınlanacak. SpaceX'in de uçuş saatine doğru canlı yayın açması bekleniyor.
SpaceX'in uzaya insan göndermesindeki önem ne?
SpaceX'in CEO'su Elon Musk'ın hayali olan Mars'a koloni kurmak için en önemli adımlardan biri Demo-2 uçuşu olacak. Şirket bu tarihi olayı başarı ile tamamlayabilirse, uzaya ilk kez insan göndermiş olacak ve Mars kolonisinin ilk adımları atılmış olacak.
Bunun yanı sıra, NASA tarafından bakıldığı zaman ise Demo-2 görevi başarıyla tamamlanırsa, uzaydaki Rus bağımlılığından kurtulmuş olacak. Barack Obama tarafından 211 yılında iptal edilen uzay mekiği programından sonra, NASA kendi astronotlarını uzaya gönderemez hale gelmişti. Bu nedenle NASA, Rusya'nın Soyuz Roketleri ve Soyuz Kapsülleri'ne bağımlılığı oluşmuştu. Amerikan iç siyasetine de konu olan bu durum, SpaceX'in gerçekleştireceği başarılı uçuş sayesinde 9 yılın ardından sona erecek.
Obama Uzay Mekiği programını neden iptal etti?
Obama'nın verdiği bu kararın ana nedeni, uzay araştırmalarına yönelik özel yatırımı artırmaktı. NASA kendi uzay araçlarını geliştirmek yerine, özel şirketlere yer vererek maliyeti ve iş gücünü dağıtmış oldu. Yani aslında yeni bir sektör doğmuş oldu.
Falcon 9 roketi ve Crew Dragon kapsülü nedir?
SpaceX astronotları, Falcon 9 roketi ve Crew Dragon kapsülü ile uzaya fırlatacak. 8 yıldır aktif bir şekilde kullanılan Falcon 9 roketi, güncel ve en popüler roketlerden biri. Crew Dragon kapsülü ise insanlı görevler için üretilen yeni bir uzay kapsülü.
Crew Dragon 7 kişilik kapasiteye sahip, insanlı uçuşlar için tasarlanan kapsül olarak öne çıkıyor. NASA, bu kapsülü tam kapasitesiyle kullanmayacak. Bunun yanı sıra geniş, rahat ve basit bir tasarıma sahip olan Crew Dragon kapsülü, dokunmatik ekranlarıyla Soyuz Kapsülü'ne göre çok daha modern bir görüntü çiziyor.
Uçuşun adı neden Demo-2?
Bu tarihi uçuşun adının Demo-2 olmasının nedeni ise, Crew Dragon kapsülü geçtiğimiz mart ayında Demo-1 ismiyle insansız olarak fırlatılmıştı. Bu uçuş kusursuz bir şekilde tamamlandı ve başarının ardından 2019 yaz aylarında planlanan ilk insanlı uçuş, SpaceX'in Nisan ayında yaşadığı kaza nedeniyle ertelenmişti. Bir yıllık gecikmenin ardından uygun hava şartları sağlanırsa Demo-2 bugün Uluslararası Uzay İstasyonu'na fırlatılacak.
Elon Musk kimdir?
Güney Afrika'da doğan Elon Musk, online ödeme servisi PayPal ve eBay satışlarıyla 160 milyon dolar servet edindi. İnsanları uzaya taşıma arzusuyla SpaceX'i kurdu. Bunun dışında Tesla gibi elektrikli araba üretimine ağırlık veren başka şirketler de kurdu.
Renkli kişiliği ve yaşam tarsi ile bazı film karakterlerine esin kaynağı oldu (Robert Downey Jr'ın Marvel'deki Tony Stark karakteri). Ancak attığı kimi tweetler nedeniyle hakkında dava açıldı ve Tesla'nın CEO'su olmaya devam etse de başkanlık görevinden alındı.