Önce bir tespit:
Ortadoğu'nun Kürt toplulukları ve hareketleri hızla alan genişletiyor, tarihsel olarak yol alıyor.
Kuzey Irak Kürtleri bağımsız bir devlet kurma peşinde koşuyor ve uluslararası destekleri tam. Suriye Kürtleri özerk bir alan oluşturmuş durumda. Bu alanın meşruiyeti ülkelere göre çeşitli ve değişen nedenlerle her geçen gün artan uluslararası kabul görüyor. Ortadoğu'daki değişiklikler Kürtlere bir fırsat oluşturdu, onlar da bu fırsatı değerlendiriyorlar.
Ortadoğu'da tarihinin akışı bu istikamette ve bu tür akışların geriye çevrilmesi eşyanın tabiatına aykırı.
Şimdi bir soru:
Bu durum Türkiye için bir tehdit oluşturuyor mu?
Kürtlerin Ortadoğu'da, Irak'ta ve Suriye'de kendilerine ait siyasi bir birime sahip olması, genel olarak bakıldığında Türkiye'yi rahatsız etmez. Nitekim bazı koşullar altında etmiyor da... Örneğin Ankara'nın bir dönem oluşma ihtimalini bile bir savaş nedeni saydığı Irak Kürdistan Özerk Bölgesi, bugün Türkiye'nin yakın müttefiklerinden birisi. Dahası bu özerk yapının varlığı, Türkiye'nin Kürt sorunu üzerinde ağırlık oluşturmuyor, tersine mevcut ağırlığı hafifletiyor.
Her ne kadar Türkiye Irak Kürdistan'ının bağımsız bir devlete dönüşmesine sıcak bakmadığını söylese de hiç bir şekilde buna direnç gösteren bir tavır sergilemiyor.
O zaman şu açıktır: Türkiye, komşusu Irak Kürtleri konusunda toplumsal, siyasal ve tarihsel gerçekliğe ve akışa ters düşmediği gibi, kendi çıkar ve politikalarını buna uyarlayarak avantajlı bir konuma yerleşmiş bulunuyor.
Türkiye açısından “tehdit” algısı, PYD ve Suriye'yle ilgili. Türkiye ve Suriye'deki Kürtlerin akrabalığı, PKK ile PYD'nin geçişkenliği, Ankara'da, Suriye'deki gelişmelerin Türkiye'yi de kuşatabileceği endişesini yaratıyor.
Bu, sadece bir endişe değil, aynı zamanda kimi açılardan fiili bir durum. PKK, PYD'yle bir bütün halinde hareket ediyor. Kuzey Suriye kantonlarını birleştirerek bir oluşum peşinde koşuyor, Türkiye'nin Kürt bölgesini de bu oluşumun bir devamı olarak görüyor. Dahası Türkiye topraklarında bu istikamette bir egemenlik savaşı yürütüyorlar.
Kürt sorununun merkezi bir bakıma Türkiye'den Suriye'ye taşınmış bulunuyor.
Türkiye bu durumu silah kullanarak savuşturmaya çalışıyor. Ve, haklı ya da haksız, sonuç olarak Suriye'de Kürtler açısından rüzgara karşı koşuyor, çıkar ve politikaları ile tarihsel akış ters düşüyor, yalnızlaşıyor ve sıkıntıya düşüyor.
Ama şunun altını hemen çizmek gerek:
Bu tablo ne mutlak ne de sabit, tersine tarihsel ve değişken, yeni oluşmuş bir duruma işaret ediyor.
Nitekim bir dönem Türkiye'nin PYD'ye bakışı farklıydı. Vahap Çoşkun'a kulak verelim: “Kısa bir süre öncesine kadar Türkiye ile PYD arasında sağlıklı bir ilişki vardı. PYD Eşbaşkanı Salih Müslüm, Dışişleri ve MİT yetkilileri ile görüşüyordu (…) Dışişleri Bakanlığı'nda (…) karar verici pozisyonundaki isimler PYD'nin 'rasyonel bir aktör” olduğunu ifade ediyorlardı. PYD, kalıcı ve bazı aşırılıklarını törpülemesi kaydıyla ilişki kurulabilecek bir niteliği haizdi. Dolayısıyla PYD, gelecekte Türkiye'nin işbirliği yapacağı muhtemel partnerlerden biri olabilirdi…”(“Yanlış Soru”, 15.02.2016, Serbestiyet))
PYD'nin PKK tarafından kurdurulmuş olması ya da siyasi yakınlığı hükümet tarafından elbette biliniyor, ama bu bakışını etkilemiyordu. Etkilemiyordu zira, Türkiye'nin politikaları, içerideki çözüm süreci, ana rüzgarların bu tutumu kaçınılmaz ve rasyonel kılıyordu.
Peki bu arada ne oldu?
Türkiye'nin Kürt sorununu özellikle Kürt hareketi nezdinde ulusal niteliğini bir anlamda kaybetti ve ulusal sınırlar dışına taştı.
Buna üç faktör yol açtı.. Bunlar (1)bölgesel gelişmeler, (2)siyasi iktidarın çözüm sürecin ağırdan alması,(3) Kürt hareketinin yeni stratejisidir. Her bir faktör doğal olarak diğerini etkilemiştir.
Bu faktörlerden birisi, “çözüm sürecinin eksik ve ağır kurgusu” üzerinden bakıldığında devletin bu tehdidin oluşmasına katkısı da hiç hafife alınmayacak düzeyde olduğu görülür.
2013'ten itibaren Rojava meselesinin hassas bir konu olduğu, her geçen gün artan bir önem kazandığı devlet tarafından biliniyordu, ancak görülen o ki önemsenmedi.
Oysa izlenecek yol temel olarak Rojava'yı demokratik açıdan kuşatmak, Suriye Kürtlerine ve bu bölgedeki Kürt tahayyülüne yol ve yön vermek, bununla eş zamanlı olarak çözüm süreci üzerinden ise hızlı entegrasyon politikalarını hayata geçirmek olmalıydı. Bu politikalar, yerel yönetim reformu üzerinden Kürt yapılarını sisteme dahil edebilir, bugün empoze edilmeye çalışılan Suriye modeli yerine Türkiye modelini öne çıkarabilirdi. Böyle bir hamle muhtemelen Kürt hareketinin stratejisini yönlendirebilecek istikamette olurdu.
Öngörüsüzlük, Rojava'nın özgül ağırlığının ihmal edilmesi, Ankara'nın tüm siyasi enerjisini Esat'a vermesi buna engel oldu.
Bugün bir tehdit varsa, bunun oluşumunda devletin siyasi hatalarının da payı vardır. O zaman şu gerçeği teslim etmek fayda var:
Tehditleri sadece karşı taraf değil, sizin tarihe bakışınız ve paradigmalarınız da yaratır.
Yanlış adımlar devam ederse, yarın yeni tehditlerin ve kayıpların doğması işten bile olmaz.
Ne yapmalı sorusu yine yarına kaldı...
- BIST 1.153
- Altın 502,007
- Dolar 8,1700
- Euro 9,6594
- İstanbul 21 °C
- Diyarbakır 23 °C
- Ankara 23 °C
- İzmir 22 °C
- Berlin 12 °C
- Polis bir siyah vatandaşı öldürdü, Philadelphia'da protestolar başladı
- Bill Gates, Koronavirüs aşısı için tarih verdi
- İstanbul Tabip Odası: Önlem alınmazsa İstanbul’da kaos olabilir
- Fransa’dan Türkiye’deki vatandaşlarına ‘güvenlik’ uyarısı
- MHP, HDP’li Gergerlioğlu’nu engelledi
- Kanadalı şirket İHA motorlarının sevkiyatını durdurdu
- İspanya'da OHAL ilan edildi, gece sokağa çıkmak yasaklandı
- İdlib’e hava saldırısı: Türkiye destekli güçler vuruldu, çok sayıda ölü var
- Dolarda rekor: 8 lirayı aştı
- Bingöl'de 4.0 büyüklüğünde deprem
- Roj Peşmergeleri SDG'ye katılacak iddiası
- KONDA Genel Müdürü: Erken seçim olabilir
- ABD Başkanı Trump oyunu Florida'da kullandı
- Fransa, Ankara Büyükelçisi'ni ülkeye çağırdı
- Erdoğan: Türkiye sınırında bir terör devletine izin vermeyiz
- Fotoğraflarla Kürdistan’a dönen ilk hacı kafilesi
- Başkent Hewler’de huzurevi
- IŞİD’in son mevzisinden kaçış...
- Kürdistan Parlamentosu'nun yeni üyeleri yemin etti
12345678
- Sait Çürükkaya...
- Antep'te sokak düğününe bombalı saldırı
- Cizre'deki bodrumlarda ne yaşandı?
- Nizamettin Ariç - Xakî Bîngol - Çîyayê Şengalê
12345678
RÖPORTAJ
- PSDK lideri: Kürtler ABD’yle doğrudan görüşmeliKürdistan Sosyalist Demokrat Partisi (KSDP) Genel Sekreteri Muhammed Haci Mahmud, Bağdat’la yaşanan bazı sorunlar konusunda kesin sonuçlar alınması için Kürtlerin ABD’yle doğrudan görüşmesi gerektiğini söyledi.
- Demirtaş: Bize Kürt milliyetçisi denildiğinde …Edirne Cezaevi'nde tutuklu olan eski HDP Eş Genel Başkanı Selahatin Demirtaş Cumhuriyet'ten Enver Aysever'in sorularını yanıtladı.
- Akşener: Erdoğan'ın masasında erken seçim planı varİYİ Parti Genel Başkanı Meral Akşener, Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın masasında ekim, kasım aylarında erken seçim yapma planını olduğuna inandığını söyledi.
- Prof. Naci Görür’den deprem ve tsunami uyarısıBilim Akademisi Üyesi Prof. Dr. Naci Görür, bir kez daha Kanal İstanbul projesi ile bağlantılı deprem riskine karşı uyarıda bulundu.
ÖZEL MAKALE
- Demirtaş hakkında yeni iddianame: 3 yıla kadar hapsi istendiAnkara Cumhuriyet Başsavcılığı, Başsavcı Yüksel Kocaman'ı hedef gösterdiğini iddia ettiği HDP'nin tutuklu eski eş genel başkanı Selahattin Demirtaş hakkında yeni bir iddianame hazırladı. İddianamede Demirtaş’ın 3 yıla kadar hapsi istendi.
- Mesud Barzani: Kerkük; anılar, düşler ve düşüncelerBarzani, “Saddam Kerkük’ün Kürtlerin hakkı olduğunu kabul ediyor muydu?” şeklindeki soruya, “Şahsen kendisi bana, ‘Kerkük Kürt kentidir’ dedi."
- İngiltere’nin Kürt Politikası (1918-1932)"Kadere ister inanalım ister inanmayalım, kesin olan bir şey var ki o da Kürtlerin kaderinin kötü yazılmış olmasıdır."
- 'Newroz, topyekûn dirilişi tetikleyen ilahî bir starttır'"Abartılı gelebilir ama inancım o ki, Newroz, yaratılışa üflenen bir ruh, topyekûn dirilişi tetikleyen ilahî bir starttır. " Yazarımız Abdullah Can'ın gündeme ilişkin yazısını yeniden yayınlıyoruz.
KÜLTÜR SANAT
- İmamoğlu’ndan Kürtçe oyunun yasaklanmasına tepkiİstanbul Büyükşehir Belediye (İBB) Başkanı Ekrem İmamoğlu, Gaziosmanpaşa Kaymakamlığı’nın, Şehir Tiyatrosu’nda sahnelenecek olan Kürtçe tiyatro oyununu, gösterime saatler kala yasaklamasına tepki gösterdi.
- ‘Suç ve Ceza’ Kürtçe’ye çevrildiDostoyevski’nin baş yapıtı sayılan Suç ve Ceza romanı, Nûbihar Yayınevi tarafından Kürtçe’ye çevrildi.
- Nûbihar dergisinin 152. sayısı çıktıNûbihar dergisinin bu son sayısında da farklı konularda yazılmış yazılar var.
- Yazar Adalet Ağaoğlu, Ankara'da toprağa verildiEdebiyatın önde gelen isimlerinden Adalet Ağaoğlu, Ankara'da düzenlenen cenaze töreninin ardından Cebeci Asri Mezarlığı'nda toprağa verildi.