Dormant Bakteriler Savunma Sistemini Yanıltıyor
Bu çalışma Science Dergisinde bir makalede yayınlanmış olup, bazı kişilerin antibiyotik almasına rağmen neden tekrar tekrar hastalığa yakalandığını belirlenmesine katkı sağlayabilir.
Imperial College London'daki bilim insanları insanlarda antibiyotik tedavisine rağmen enfeksiyonların tekrarlanmasının sebeplerinde en önemlisinin dormant veya uyku halindeki bakteri hücrelerin immun sistem hücrelerini yani makrofajların içinde sessizce bekleyerek bu savunma hücrelerini manupile ettiği ortaya konmuştur. Bu çalışma Science Dergisinde bir makalede yayınlanmış olup, bazı kişilerin antibiyotik almasına rağmen neden tekrar tekrar hastalığa yakalandığını belirlenmesine katkı sağlayabilir. Salmonella sp gibi bakteriler vücudu girdiklerinde, vücut bağışıklık sisteminin saldırısına karşı bazıları DORMANT moduna yani bir tür bekleme moduna girerler, bu da antibiyotiklerle öldürüldükleri düşünülür, aslında uyku haline geçmişlerdir. .
DrCant Helaine, MRC Imperial of Medicine'deki Moleküler Bakteriyoloji ve Enfeksiyon Merkezi'inde yapılan araştırmada tifo etkeni Salmonella bakterisinin starteji olarak vücütta çoğalmayı durdurduklarını ve gün, hafta veya aylar boyunca, 'uyuyan hücre' durumunda kalabildiklerini belirlemişlerdir. Benzer çalışmalar Prof.Dr.Reşit Özkanca tarfından içme suları ve deniz suyu ortamında E.coli ve Salmonella ile yapılmış, dormansinin doğal ortamlarda da değişik faktörlerin etkisi ile oluştuğu fakat bir süre sonra tekrar aktivite kazanabildikleri tesbit edilmiştir. Hatta bu mikroorganizmaların sayımlarında ve teşhislerinde büyük problemlere sebep oldukları belirlenmiştir. Antibiyotik tedavisi durdurulduğunda, bu bakteriyel hücrelerin tekrar aktif hale geçerse, başka bir enfeksiyonu tetikleyebilirler.
Dormant hücreler muhtemelen genellikle tekrarlanan veya tedavisi zor olan enfeksiyonlar için ana sebep olduğu düşünülmektedir. Antibiyotikle önce enfeksiyon durdurulur fakat bazı bu enfeksiyonlar tekrarlanır. Örneğin bir idrar yolu enfeksiyonu veya kulak enfeksiyonu gibi. Salmonella veya dormanta giren enfeksiyon etkenleri makrofajın içine girdiğinde, antibiyotiklerin haftalarca hatta aylar boyunca onu öldüremeyeceği vakalalar olabilir diye düşünülebilmektedir. Bunun sebep olduğu diğer bir problem ise, bu dormant hücrelerin makrofajların diğer enfeksiyon yapabilecek bakterilerle olan savaşını etkileyebilir ve sekonder başka enfeksiyonların da gelişmesine sebep olabilirler.
Bu konuda da Almanya’da Dr. Peter Hill Helmholtz Enstitüsü Helmholtz Enfeksiyon Araştırma Merkezi ile Vogel Laboratuvarının ortak çalışması olan RNA’ya dayalı bir çalışma yürütülmüştür. Bu araştırmacılar öncelikle dormant hücrelerin aktivite kazanamayacaklarını düşünmüşler fakat bu bakterilerin uygun zamanlarda yeni bir enfeksiyona uygun bir zemin yarttıklarını görmüşlerdir. Ayrıca bu dormant hücrelerin makrofajların içinde yapmış oldukları faaliyetlerle makrafajları zayıflattılarını tesbit etmişlerdir. Bilim adamları, bu araştırmada fare makrofajlarının Salmonella enfeksiyonu üzerinde çalışmış olsa da, yaygın olarak hastalığa neden olan birçok bakteri türünün, E. coli ve Mycobacterium tuberculosis ve Salmonella sp dan sorumlu basiller dahil olmak üzere insanlarda ve çevrede değişik stres şartları altında dormansiye girdiği literatürde mevcuttur.
C Darcan, R ÖZKANCA, Ö İdil, KP Flint (2009). The Viable But Non-Culturable State of Escherichia coli Related to EnvZ Under the Effect of pH, Starvation and Osmotic Stress in Sea Water. Polish Journal of Microbiology, 4(58), 310-317.
ÖZKANCA R, FLİNT KP (2003). The effect of starvation stress on the porin protein expression of Escherichia in lake water. Letters in Applied Microbiology, 6(35), 1-5.
Özkanca R, Şahin N, Işık K, Kariptaş E, Flint KP (2002). . The effect of toluidine blue on the survival, dormancy, and outer membrane porin proteins (OmpC, OmpF) of Salmonella typhimurium LT2 in seawater. Journal of Applied Microbiology, 6(92), 1-8.
Prof. Dr. Reşit Özkanca