ABD Başkanlık Seçimleri sonrası ayyuka çıkan yalan haber furyası, dünyanın en büyük haber kaynakları diyebileceğimiz The Washington Post ve New York Times'ı da vurdu. Hayatımıza post-truth (hakikat sonrası) kavramının girmesine neden olan bu dönem, gerçeğin hükmünü kaybettiğini kanıtlar nitelikte.
Habere ilk olarak The Washington Post vakası ile başlayalım. 30 Aralık tarihinde Rus bilgisayar korsanlarının Vermont'taki Burlington Electric ağına girdiğini bildiren gazete, hızlı bir şekilde haberin viralleşmesine olanak tanıdı. Sosyal medya platformlarında hızlı bir şekilde etkileşim alan haber, insanların Rus masallarına olan ilgisini artırdı. Ancak haberin hikayesi yanlış kaynaklardan ötürü ve hack saldırısının yanlış anlatımı nedeniyle gerçeklerden ayrı düştü. Bu da The Washington Post'un paranoyadan yararlanmaya çalışmasını ortaya koydu. İş çığrından çıkınca da, yalan haberin nasıl oluştuğunu ayrıntılarıyla anlatan bir tekzip yayınladılar.
New York Times'ın öyküsü ise Louisiana-Lafayette ve San Jose Eyalet Üniversitesi'ndeki Müslüman öğrencilerin karıştığı, Donald Trump'ı da ilgilendiren bir "nefret suçu" iddialarına dayanıyor. Orijinal hikayede "İki Üniversitede Müslüman Öğrencilere Yönelik Saldırılar Soruşturuluyor" başlığı verilen haberin aslı, 11 Kasım baskısında "Azınlıklara Karşı Düşmanlık Davaları, Trump'ın Azınlık Yasa Taslağı ve ABD Karşıtı Eğilimler" başlıklı yazıda ortaya çıktı. Orijinal hikayenin linkini sizlerle paylaşmak isterdim ama New York Times haberi sildiği için maalesef koyamıyorum. Neyse, olaya dönecek olursak, mevzubahis Louisiana eyaletindeki olay, doğruluğu bilinen bir aldatmacaydı. San Jose'de gerçekleşen olay ise henüz doğrulanmadı. Yani New York Times'ın manşete taşıdığı iki olayın da yalan olduğu ortaya çıktı. Bir düzeltme, haberi geri çekme ya da küçük bir editör notu yerine, yapılan değişiklikler gizli bir şekilde düzeltildi.
Sadece önyargılardan oluşan anlatıların sayısı günümüz medyasında giderek artıyor. Anaakım medya organları, bazı durumlarda, yalan olma ihtimali yüksek doğrulanmamış haberleri de yazabiliyorlar. Böyle zamanlarda "YALAN HABER" diye bağırmak istiyoruz ama elimizden bir şey gelmiyor. Üstelik Türkiye'de bu tip haberler artık sıradanlaştı ve hızla yayılıyorlar.
Dünyadaki bu iğrenç gidişatı örneklemek açısından, The Washington Post ve New York Times örneklerini değerlendirmek mükemmel oldu. Kendinizi yalan haberlere karşı koruyun, çünkü gerçekleri bilmezsek istenildiği gibi manipüle ediliriz!