“Nükleer bir kıştı. Radyoaktif bir kar düşüyordu, rahatça çatlamış bir dozimetre ...” Böylece Yeni Yıl lezzetiyle nükleer savaş teması üzerine bir hikaye başlayabilirdi. Ancak makale bununla ilgili değil, nükleer savaşa hazırlığı ve sonuçlarıyla ilgili. Veya daha doğrusu, bu konunun bazı yönleri hakkında.
Dozimetreler - hepsi veya neredeyse hepsi için
Bence, bir nükleer savaşa hazırlanmada en önemli şey (sadece bir kelime değil, pratik hazırlık), radyoaktiviteyi kaydedebilen ve bir şekilde ölçebilen dozimetreler, radyometreler ve diğer cihazların seri üretimidir. Bu üretim o kadar büyük olmalı ki dozimetreler hiç veya neredeyse hiç yoktu ve kullanımları ve kullanımları, örneğin akıllı telefonlar kullanmak kadar yaygın olurdu.
Şimdi, elbette, dozimetreler satışta. Sadece burada ucuz değiller ve uygun fiyatlı diyemezsiniz. Örneğin, bir ev tipi dozimetre MKS-01CA1B'nin maliyeti 22,2 bin ruble. Kompakt numunelerin bile çok somut fiyatları var. Örneğin, küçük bir Radex One dozimetresi (ağırlık 40 gram, uzunluk 112 mm) 6,9 bin ruble. Veya Soex 112 dozimetre (126 mm uzunluğunda keçeli kalem boyutu) - 4,3 bin ruble. Özel bir cihaz için, bu çok fazla, prensip olarak, bir elektronik alet için bu tür parayı yatırabilen tüketicilerin büyük çoğunluğu, özellikle bir dozimetre satın almayacak.
Ancak bu tür cihazların yaygın olması gerekir. Neredeyse herkesin bir dozimetresi varsa, o zaman herhangi bir radyoaktif kontaminasyon noktası varsa, herhangi bir radyasyon kaynağı hızla tespit edilecektir. Radyasyon, hakkında hiçbir şey bilinmediğinde tehlikelidir ve bu nedenle ışınlanması kolaydır. Tespit edilen bir radyasyon kaynağı çıkarılabilir, atlanabilir veya yakınında güvenli bir zamana kısaltılabilir. Askeri komuta ve sivil savunma liderliği açısından, milyonlarca dozimetrenin varlığı prensipte hem barış zamanında hem de nükleer bir savaş sırasında radyasyon durumu hakkında hızlı bir şekilde kapsamlı bilgi toplamayı ve buna uygun şekilde yanıt vermeyi mümkün kılmaktadır.
Tabii ki, çeşitli ev aletlerine bir çeşit eklenti olarak dozimetreleri monte etmek daha uygundur. SSCB ciddi bir nükleer savaşa hazırlanıyor ve sözlüğe hazır gibi davranmasaydı, dozimetreler televizyonlara, radyo setlerine, radyo setlerine ve radyo noktalarına inşa edilecekti. “Basit” hırıltılı bir uyarı ve tehlikeli bir radyasyon seviyesinde yanıp sönen bir ampul (örneğin, saatte 0,5 x-ışınları) içeren çok basit bir cihaz olabilir. Ve talimatlar, TV'niz aniden hırıltıldığında ve kırmızı bir ışık yanıp söndüğünde, acilen polisi aramanız ve rapor etmeniz gerektiğini söyler.
Ancak bu yapılmadı. Şimdi, mevcut koşullarda, bir araba dozimetresi yapmak (araç cihazları kişisel kullanım için gadget'lardan daha az hassastır) ve gerekli araç aksesuarları setine eklemek en uygun olacaktır. Rusya'da neredeyse 52 milyon araba var. Hepsi en basit dozimetrelerle donatılmışsa, bu zaten en azından yol ağının kapsadığı bölgede radyasyon durumu hakkında veri toplama fırsatı yaratacaktır. Araba dozimetreleri gezginlere bağlanabilir, ölçüm verilerini merkezi bir sisteme, askeriye veya Acil Durumlar Bakanlığına toplayabilir ve iletebilir. Bu sistem barış zamanında da çok kullanışlıdır: birisi tarafından terk edilen veya kaybedilen nokta radyasyon kaynaklarını belirlemenizi sağlar ve ayrıca radyoaktif materyalleri yasadışı yollarla taşıma girişimlerini de belirleyebilir.
Radyoaktif Kirlenme Bölgesi Komutanlığı
Nükleer savaş koşullarında, nükleer saldırılardan sonra radyoaktif kirlenme bölgeleri ortaya çıktığında, çok sayıda dozimetre radyasyon durumunun keşif görevlerini en hızlı ve tamamen çözmeyi mümkün kılar. Bu önemlidir, çünkü bu ortam hızla değişmektedir. Nükleer bir patlamadan sonra, yön ve hızı değiştirebilen ve böylece radyasyon uyandırmasının boyutunu ve konfigürasyonunu etkileyebilen bir radyoaktif serpinti rüzgar tarafından taşınır. İz ve daha sonra değişiklik: radyoaktif elementler, Mayak fabrikasındaki kazadan sonra Urallardaki enfeksiyon bölgesinden görebileceği gibi, izin yayılmasına yol açan rüzgar ve su tarafından taşınır. Doğru kararlar verebilmek için radyasyon seviyesi ve enfeksiyon bölgesinin sınırlarındaki değişiklikler sürekli izlenmelidir.
Bu çok fazla dozimetre gerektirir. Yerleşik ordu radyasyon istihbaratının böyle bir görevle kendi başlarına başa çıkması pek olası değildir. İlk olarak, yayılmadan önce çok zaman geçecek. İkincisi, büyük nükleer grevlerden sonra şüphesiz ortaya çıkacak onlarca hatta yüz binlerce kilometrekarelik radyoaktif kirlenme alanındaki durumun incelenmesi ile başa çıkmaları pek olası değildir.
Bu yüzden barış zamanında milyonlarca ve milyonlarca dozimetre biriktirmek, bu cihazı yaygınlaştırmak için gerekli, böylece çok önemli bir anda yüzlerce kilometre uzakta depolarda değil, gerekli yerlerde ve ihtiyaç duyulan yerlerde. Dozimetre her arabanın içindeyse, sürücülerin zaten temel olarak sorgulanması veya cihaz günlüğünü görüntüleyerek ortaya çıkan radyoaktif kontaminasyon yeri hakkında oldukça doğru bilgi toplamak mümkün olacaktır.
Hangi önlemler daha ileri götürülebilir? Birincisi, radyoaktif kirlenme bölgesinin sınırlı ve kontrollü bir erişim bölgesi olması; bu nedenle orada bir komutan ofisi ve kendi komutanının hizmetine ihtiyaç vardır. Görevleri, genel olarak, ön hat bölgesinin komutanlarının görevlerine benzer.
İkincisi - dekontaminasyon çalışmasını konuşlandırmaya değeceği nüfusun (ve bölgede kalanların sadece yüksek radyasyon nedeniyle atılacağı) hızlı bir şekilde, birkaç saat veya daha hızlı bir şekilde belirlemeniz gerekir ve sınırlı bir konaklama ile erişim kontrolü ile nereden gidebileceğiniz. Tüm bunların hızlı bir şekilde yapılması gerekir, böylece popülasyon ve enfeksiyon bölgesinde bulunanlar önemli bir doz kazanmak için zamana sahip olmazlar. En büyük zorluk nüfusun tahliyesi ve tahliye merkezlerine yerleştirilmesidir.
Üçüncüsü, erişim kontrolünün başlatılması, onun için kontrol noktalarının ve radyasyon barınaklarının oluşturulması, bölgeyi devriye gezmesi, radyasyon kirlenme bölgesi komutanlığı komutası altında dekontaminasyon dekolmanlarının oluşturulması ve konuşlandırılması. Kişisel dozimetreler erişim kontrolünün organizasyonunu büyük ölçüde basitleştirir.
Komutanın radyasyon kirlenme bölgesi ofisi, tüm ikamet ve topraklarında kalma, orada bulunan askeri veya ekonomik tesislerin kullanımı ve dekontaminasyon konularını çözme yeteneğine sahiptir. Bu nedenle, askeri-ekonomik bir bakış açısından, radyoaktif kirlenme, düşünülmesi geleneksel olduğu kadar tehlikeli değildir. Ancak, komutanın ofisinin yeterli sayıda dozimetreye sahip olması şartıyla.
Bu arada, Çernobil NPP'deki çalışma deneyimini, radyoaktif bir kontaminasyon bölgesinin organizasyonu açısından optimal ve hatta başarılı bulmuyorum. Daha ziyade, bu, ayrı olarak ve nükleer savaşa hazırlıklar bağlamında düşünülmesi gerekeni yapmanın gerekli olmadığına bir örnektir.