Sporozoanlar hem omurgalı hem de omurgasız olan zorunlu parazitik organizmalardır ve bazı durumlarda konakçı hücrelerinin içinde yaşarlar. Onlar geliştikçe canlılarda hücrenin tahrip olmasına neden olurlar. Polifirik bir gruptur.
Sporozoario terimi, "tohum" anlamına gelen ve bulaşıcı sporlar oluşturma kapasitesine atıfta bulunan Yunan kök sporoslarından türetilir : bir konakçıdan bir başkasına iletilen veya su gibi başka bir vasıta içeren veya su ısırığı ile aşırı derecede dirençli yapılar Omurgasızlar bulaşmış.
Bu çok heterojen bir gruptur. Sahte sözler nadirdir, ancak varsalar da beslenme yapıları olarak kullanılırlar, lokomosyon olarak değil. Sporozoanların üremesi ve yaşam döngüleri karmaşıktır ve birden fazla konakçı içerir.
Bu grubun en göze çarpan örnekleri arasında - esas olarak patojenler olarak önemlerinden ötürü - türlerinden bahsedebiliriz: Plasmodium, Toxoplasma, Monocystis, diğerleri.
Her tür, konağa göre değişen bir pH, sıcaklık ve oksijen miktarına sahiptir. Bu nedenle, bu organizmaları laboratuvarda büyütmek için yapay olarak bu koşulları yaratmak zordur.
özellikleri
Sporozoanlar, grubu oluşturan bireylerin morfolojisi ve yapısı bakımından geniş ölçüde değişen tek hücreli parazitlerdir. Ek olarak, yaşam döngüsünün her aşaması belirli bir forma karşılık gelir.
Örneğin, 2 ila 3 mikrometre kadar küçük organizmalar bulabiliriz ve döngünün başka bir aşamasında 50 ila 100 mikrometre ölçebilir. Yetişkin formlarında hareketsizlikten yoksundur.
Bu nedenle, sadece trofozoit adı verilen yaşam döngüsünün vejetatif formunu tanımlamakta fayda vardır. Tipik sporozoanlar yuvarlanır, yumurta şeklinde veya uzundur. Plazma zarını kaplayan bir filmle çevrilidirler.
Sitoplazmada, diğerlerinin yanı sıra, mitokondri, Golgi aparatı, endoplazmik retikulum gibi ökaryotik bir hücrenin tüm tipik elemanlarını buluruz.
Benzer şekilde, bir mikro gözenek ve anal gözenek adı verilen bir arka delik vardır. Her bir elemanın fonksiyonu kesin olarak bilinmese de, apikal kompleksin çarpıcı karmaşıklığından bahsetmek gerekir.
sınıflandırma
Bu organizmaların "sporozoa" olarak sınıflandırılması, heterojen ve polifirik olarak kabul edilir. Şu anda, yalnızca ortak yaşam tarzlarını zorunlu kılan parazitler ve karmaşık yaşam döngüleri, filogenetik olarak bilgilendirici olmayan özellikler gibi ortak yaşam tarzlarına sahip dört ayrı gruba ayrılmaktadır.
Sporozoon taksonomik olarak geçerli bir terim değildir. Dört grup bir sporozoonun özelliklerine sahiptir: apicomplexes, haplosporidia, microsporidia ve myxosporidia.
Phylum Apicomplexa Alveolata koğuşuna aittir ve bazı gelişim evrelerinde aşırı uçlarla ilişkili organel sınıfı olan apikal kompleks ile karakterize edilir.
Kirpikler ve flagella üyelerin çoğunda yoktur. Genel olarak sporozoario terimi, bu Phylum'a uygulanır.
beslenme
Çoğu sporozoan, bir emme işlemi ile beslenir ve diğerleri yukarıda tarif edilen gözenekleri kullanarak yiyecek yiyebilir.
Zorunlu parazitler oldukları için, besinsel değeri olan maddeler, ev sahibi organizmanın sıvılarından gelir. Hücre içi formlarda, yemek hücrenin sıvılarından oluşur.
üreme
Tipik bir sporozoonun yaşam döngüleri karmaşıktır ve cinsel ve aseksüel fazlardan oluşur. Ek olarak, bir döngü boyunca farklı konukları enfekte edebilirler.
Aseksüel üreme süreçleriyle, özellikle çoklu bölünmeyle bölünürler. Bir anne hücrenin bölündüğü ve birçok kızı hücrenin birbiriyle aynı olduğu yerde.
Genel olarak, bir sporozoonun yaşam döngüsünü şöyle özetleyebiliriz: bir zigot, bir şizogonyum süreci ile bir sporozoite yol açar, bu da bir merozoit üretir. Merozoit, bir zigotta kaynayan ve bir döngüyü kapatan gametler üretir.
Plasmidium spp.'nin yaşam döngüsü
Plasmidium sp. Temsilci organizmalardan biridir ve sporozoanlar arasında en çok çalışılanıdır. Ölümcül sonuçları olan bir patoloji olan sıtmanın etiyolojik ajanıdır (sıtma olarak da bilinir). Bu cinsin dört türü insanları enfekte eder: P. falciparum, P. vivax, P. sıtma ve P. ovale.
Plasmidium sp. iki konakçı içerir: Anopheles cinsinin bir omurgasızı (bu sivrisinek cinsinin birkaç türünü enfekte edebilir) ve primat olabilen omurgalı bir insan veya maymun olabilir. Döngü iki aşamaya ayrılır: sporogonik ve şizogonik.
Sporogonik döngü
Sporogonik döngü, mikrogametocitoslarda ve makrogametocitolarda cinsel açıdan farklılaştırılmış parazitlerin bulaştığı omurgalıların kan alımı yoluyla paraziti edinen omurgasız kadınlarda gerçekleşir.
Makrogametocitos, sivrisineklerin bağırsağında olgunlaşır ve çimlendirilmiş formlar, mikro-oyunlar oluşturur. Makrogametocitos, makrogametolara yol açar.
Döllenmeden sonra, oositleri oluşturacağı sivrisineğin midesine nüfuz eden yer değiştirme ile uzun bir zigot oluşur.
Oocyst'ler tükrük bezlerine ulaşana kadar sivrisinek gövdesinden yayılan çok miktarda sporozoit üretir.
Şizogonik döngü
Şizogonik döngü, omurgalı ev sahibi ile başlar. Sporozoitler, enfekte sivrisineklerin ısırığı ile cilde nüfuz eder. Parazitler, kan dolaşımında dolaşarak karaciğer hücrelerini veya hepatositleri bulur. Döngü eritrositik ve eritrositik evrelere ayrılır.
Kırmızı kan hücreleri olarak da adlandırılan eritrositler, içlerinde hemoglobin içeren kan hücreleridir. Sporozoitler, hepatositlerin içine bölünür ve çoklu bölünme ile bir şizontu oluşturur. Şizont yaklaşık on iki günde olgunlaşır ve yaklaşık 2000 merozoit açığa çıkarır. Serbest bırakma merozoitin parçalanmasıyla oluşur.
Bu adımda eritrositik evre başlar. Merozoitler eritrositleri istila eder, burada düzensiz bir görünüm alırlar, trofozoit denir. Parazitler hemoglobin ile beslenir ve atık bir madde olarak kahverengi bir pigment olan hemozoin üretir.
Trofozoit, başka bir çoklu bölünme olayı ile bölünmüştür. İlk önce bir şizont oluşturulmuş ve kırmızı kan hücresi patlandıktan sonra merozoitler serbest bırakılmıştır. Sonuncusu her 72 saatte bir yeni hücreleri istila eder, ateş ve titreme sağlar.