Özgüven oluşumunun ilk adımları erken çocukluk deneyimleriyle şekillenir. Çocuk ile kurulan iletişimde, bir ebeveyn olarak kelimelerin muazzam gücü konusunda farkındalığa sahip olmak, çocuklarda özgüveni geliştirmek için çok önemlidir.
Kendisine güvenen bir çocuk, yetenek ve ilgilerini paylaşmakta rahat bir tutum sergiler. Bu güven zamanla gelişir, ancak çevredeki yetişkinler tarafından desteklenir veya sarsılır. Çocuklarda özgüven geliştirmek zaman, çaba ve dikkat gerektirir. Bazı önemli ipuçları şu şekildedir;
Çocuğunuzun kendi hakkında güçlü yanlarını ve becerilerini gözlemlediğinizi ve desteklediğinizi ona yansıtın. Bu yaklaşım çocuğun öz değerinin ebeveyn tarafından olumlu kabul ile karşılandığını gösterir.
Her çocuğun cesaretlendirilmeye ihtiyacı vardır. Aslında bir çocuğun daha fazla kendi olma ve kendine inanma riskini almasını sağlayan şey, ebeveynin çocuğu isteklendirmesidir. Çocuğunuzun herhangi bir yeti sürecine başlangıcını teşvik etmek, onun olumlu benlik duygusunun gelişimini gözlemlemek için oldukça iyi bir fırsattır.
Çocuğunuza olan güveninizi arttırmanız, yetenek ilgi ve inançlarına inandığınızı bildiğinizi sağlamanız oldukça önemlidir. Çocuğu yakından yönetmek veya yönlendirmek yerine, olumlu bir duygusal mesaj vermek “yapabilirim, üstesinden gelebilirim” ve “ben yetenekliyim” gibi olumlu öz düşünceler oluşturmaya başlamasına yar
Çocuğunuza aile ortamında size, okul ortamında arkadaş ve öğretmenlerine becerilerini gösterme fırsatı verin. Tek başına bir sorumluluk almak, bir şeyler icat etmek, şarkı söylemek, resim yapmak veya karmaşık bir bulmacayı tamamlamak olabilir. Beceri ne olursa olsun, çocuğunuza parlama ve kendini gösterme şansı verin.
Bir çocuğun, hatalarının da aynı zamanda gelişiminin gerekli bir parçası olarak kabul edildiği bir dünya görüşünü şekillendirmesine yardımcı olmak, bir görevde veya kendisini ifade etmek durumunda olduğu bir alanda başarısız olmalarına veya başarılı olmalarına bakılmaksızın kendilerini iyi hissetmelerine yardımcı olur.
Sadece çocuğunuzu takdir edin, yaptıkları veya yapabilecekleri şeyleri değil. Ebeveynlikteki yaygın bir yanılgı, yalnızca çocuğunuzun ne yaptığına odaklanıp (yani gitar çalıyor, iyi notlar alıyor) çocuğunuzun şu anda kim olduğuna odaklanmamaktır. Çocuklar, hayatın onlara sunduğu her şeyle yüzleşebileceklerine güvenmekten güvenmek isterler. Özellikle olumlu benlik gelişimine katkısı için; çocuğun gelişim dönemi ve mizacı önemsenmelidir.
Çocuklar, insanların yaşamlarındaki davranışlarını modellemek için gördüklerini ve baktıklarını kopyalarlar. Bu nedenle; kendinden emin bir yetişkin olmaya çalışmak, çocuğunuzda bu kaliteyi geliştirmenize büyük ölçüde yardımcı olacaktır.
Çocuklar etraflarındaki kelimeleri ve duyguları bir yemek gibi sindirebilmektedirler. Çocuklara doğru olan şeyleri ifade etmek her zaman kolay değildir. Ebeveynin dikkat ve emeğini gerektirmektedir.
Çocuğun kendine olan güvenini sarsan bazı ifade ve iletişim engelleri aşağıda listelenmiştir. Lütfen aşağıdaki durumlardan kaçınınız;
· Sert ve olumsuz, tekrarlayan eleştiride bulunmak
· Sorgulama tarzı diyaloglar
· Yalnızca eylemlerini takdir etmek
· Cesaretini kırmak
·Onları diğer çocuklarla karşılaştırmak, kıyaslamaya gitmek.
Bu durumların her biri diyalog ile aktarılmayabilir, ancak çocuğunuza gönderdiğiniz sözsüz iletişimin (yani duygular, beden dili), yanı sıra söyledikleriniz konusunda dikkat ve farkındalık gerekmektedir.
Kendine güven süreci, hayallerinin peşinden gitmenin, yeteneklerine inanmanın yolunu açmanın ön koşuludur. Çocuklarda bilinçli bir şekilde özgüven geliştirmek, onlara kendi mutluluklarının gelişebileceği bir temel vermektedir.
Ben Uzman Klinik Psikolog Cansu Metin. Alanda çocuk merkezli çalışan bir uzmanım. Çocuk ve Ergen psikoterapisi alanında aktif olarak hizmet vermekteyim. Çocuğuzun psikososyal gelişim sürecine destek olmak ve katkı sunmak adına.