İşitme yeteneği sadece beş duyu organından birinin yaptığı bir görev olarak düşünülmemesi gerekir. Özellikle çocukların davranışlarında ve kişiliğinin şekillenmesinde çok önemli bir etkisi bulunur. Fetüs genel olarak hamilelik sürecinin 20. haftasından itibaren duyma yeteneği aktif hale gelir. Anne adayının hamilelik süreci boyunca duyma yeteneği üst aşamalara gelerek, gelişir. Bu süreç boyunca bebeğiniz dışarıdan gelen bütün sesleri duyar. Fetüs için dışarıdan gelen düşük frekanslı sesleri duymak daha kolay olurken, yüksek frekanslı sesleri duymak daha zordur. Çocuklarda işitme kaybının olması ve bunun doğru bir şekilde teşhisinin konulmasının mümkün olmadığı durumlarda, duyma sorunu olan çocukların öğrenme geriliği olduğu düşünülerek bakım evlerine gönderilir.
Duyma Yeteneği Olan Çocuk ve Bebeklerin Verdiği Tepkiler?
Yeni doğan bebekler: Bu süreçte yeni doğan bebekler genel olarak, aniden yüksek frekanslı sesler duyduğu zaman korkar ve sıçrar. Buna rağmen yine de sesin nereden geldiğini merak ederek, o tarafa doğru bakarlar. Sesi anlamlandırmaya çalışırlar.
2 aya kadar: Bu ay içerisinde bebeğinizin işitme duyusu daha çok gelişir. Bu aydan itibaren yüksek frekanstaki sesleri daha rahat duyabilir.
3-4 aya kadar: Bebeğiniz anne ve babasının seslerini tanımaya, ayırt etmeye başlar. Ünsüz harflerden olan M, K, G, P ve B harflerini kolaylıkla çıkarabilir.
5-6 aya kadar: Bebeğiniz bu noktada kahkaha atarak, gülmeye başlar. Agu seslerini daha çok çıkarmaya başlar
8-9 aya kadar: Bebeğiniz bu ay içerisinde el, kol hareketleri yapmaya başlar. Sözcük ve hareketleri anlamlandırmaya çalışır.
11-12 aya kadar: Bebeğiniz artık bazı temel kavramları anlamaya başlar. Anne, baba, güle güle gibi basit kelimeleri anlamlandırır.
Bebeğinizin gelişim sürecini iyi gözlemleyin. Bazı durumlarda bebeğiniz işitme değerlendirmesine ihtiyaç duyabilir. Eğer hastanede yapılan işitme tarama testinde herhangi bir sorun çıktıysa, hastanede tarama testi yapılmadıysa, normal işitme tepkileri henüz gelişmediyse, iletişim kurmaya çalıştığınızda herhangi bir tepki vermiyorsa, bebeğinize söylediklerinizi anlamış gibi görünmüyorsa, söylediklerinizi, büyük çocuklar için tekrar etmenizi talep ediyorsa, farklı seslerin nereden geldiğini öğrenmek için sağa ya da sola bakmıyorsa, aynı yaşta olan çocuklardan daha geç konuşmaya başladıysa, sözcük ya da kelimeleri hemen söylemiyorsa, birkaç kişi konuştuğu zaman bir sesi ayırt etmekte zorlanıyorsa, hızlı ya da yumuşak farklı ses tonlarını ayırt edemiyorsa ve okul başarısı düşükse bu durumda işitme testi yapılması gerekir.
İşitme Kaybı Olan Çocuklardaki Davranış Şekilleri
Duyma sorunu olan çocuklar diğer çocuklara göre farklı davranış biçimleri geliştirir. Yani normal çocuklar gibi öğrenmeye ve yeni şeyler keşfetmeye hevesli olmazlar. Duyma sorunu olan çocuklar, insanların kendilerine neden bağırdıklarını anlamadıkları için çok mutsuz olurlar. Çevresindeki insanlar aslında onunla iletişim kurmak ve ona sesini duyurabilmek için bağırırlar. Çocuklar bu durumu çoğu zaman anlamlandıramaz. İşitme sorunu olan çocuklar herhangi bir sesi işitemediği ve iletişim kuramadığı için sinirli olur. Bu durumda hayal kırıklığı yaşarlar. Tanımadıkları insanların yanında, söylenilen çoğu kelimeyi anlamadığı için utangaç olurlar. Sosyal ve girişken olabilecek öz güveni oluşmaz. Okul çağındaki çocukların işitme sorununa sahip olması durumunda, okulda öğretmenini ve arkadaşlarını iyi duyamadığı için okul ortamında sessiz olur. Bu nedenle oldukça çekingen davranır. Normal şartlarda işitme duyusu çok fazla enerji gerektirir. İşitme sorununa sahip olan çocuklarda gün sonunda yorgunluk ve bitkinlik durumu ortaya çıkar. Bu tür çocuklar işitme sorununu gölgelemek için kötü davranışlar geliştirir.
Davranışlardan kaynaklanan sorunlar yeteri kadar duyamama sorunundan ortaya çıkan bir hayal kırıklığının yansıması olur. Çocuklarda farklı sebeplere bağlı olarak ortaya çıkan işitme sorununda, insanlar ya da yaşıtı olan çocuklar zihinsel engelli olduğu kanısına varır. Çünkü çocuk çoğu bilgiyi anlamadığı için kaçırır. Söylenenleri anlayamaz, tekrar edilmesini ister. Bu durumda çocuk yaşıtı olan diğer çocukların yaptıklarını yapamayacağını anlayarak öz güveni azalır. Çevresinden de anlayış ya da saygı göremez.
Çocuklarda İşitme Problemi Neden Çıkar?
Her yeni doğan bin bebeğin dört ya da beşinde farklı seviyelerde kalıcı işitme sorunu ortaya çıkar. Yeni doğan bebeklerde psikolojik travma ya da genetik faktörler başta olmak üzere, işitme sorununun farklı sebepleri olabilir. Aynı zamanda çocuklarda görülen işitme sorunu, doğdukları zaman ortaya çıkabilir. Orta kulak enfeksiyonu ve yüksek ses frekansına uzun süre maruz kalmak, daha sonra oluşan işitme sorunun en sık rastlanılan sebepler arasında yer alır. Çocuklarda görülen işitme sorunu orta kulak enfeksiyonu ve kulakta sıvı birikmesi sonucunda meydana gelir. Bu durumda geçici bir duyma kaybı yaşanabilir. Çok sık olarak kulak hastalıkları geçiren çocuklar belirli aralıklarla duyma kaybı yaşayabilir. Çocuklarda meydana gelen işitme kaybı öğrenme yeteneğini, davranışlarını büyük ölçüde olumsuz bir şekilde etkiler.
Çocuklarda İşitme Kaybının Tedavisi
Çocuklarda farklı sebeplere bağlı olarak ortaya çıkan işitme sorunu tedavisinde temel sebebi bularak, ona göre bir yol izlenmelidir. Eğer işitme kaybı orta kulakta bulunan sıvı sebebine bağlı olarak meydana gelmişse, farklı bir tedavi uygulanır. Kulakta bulunan sıvı temizlendiği zaman geçici duyma kaybı sorunu ortadan kalkar. Geçici duyma kaybı sorununun ortadan kalkıp, kalkmadığını kontrol etmek için doktorunuz birkaç hafta içinde işitme testi yaptırmanızı isteyebilir. İşitme sorununda kullanılan ilaçlardan olan anthistaminik, dekonjentant ya da antibiyotik türü ilaçlar genel olarak orta kulakta biriken sıvıyı yok etmekte etkisiz ve yetersiz kalır. Üç ay sonra işitme kaybında herhangi bir değişim olmazsa tekrar doktora başvurmanız gerekir. Kulak zarında biriken sıvı iyice yerleşmiş ve bu nedenle işitme sorunu varsa, doktorunuz havalandırma tüpleriyle kulaktaki sıvıyı boşaltabilir. Havalandırma tüpleri kulak zatına cerrahi bir müdahaleyle yerleştirilir. Bu cerrahi müdahale basit bir işlemdir ve birkaç dakika içerisinde operasyon tamamlanır. Genel anestezi altında kısa bir sürede operasyon gerçekleşir. Kulak zarına yerleştirilen uygun tüplerde bile daha sonra enfeksiyon meydana gelme ihtimali vardır. Ancak kulaklara yerleştirilen hava tüpleri sıvının miktarını azaltmaya yardımcı olur. Çocuklarda ortaya çıkan enfeksiyonun tekrarlama ihtimali oldukça azalır. Bu durum da işitme kaybının tamamen ortadan kalmasına yardımcı olur. Eğer işitme kaybı dış kulakta ya da orta kulakta meydana gelen herhangi bir kusurdan kaynaklanıyorsa işitme cihazı kullanılabilir. İşitme cihazı duymayı normale yakın bir seviyeye kadar getirebilir. İşitme cihazını çocuklar kullandığı zaman takıldığı anda çalışacağını biliyor olmaları gerekir. Yaşı küçük olan çocuklarda, işitme cihazının sürekli açık olup olmadığını kontrol edin. Cihazın çalışıp, çalışmadığından iyice emin olun. Çocuğunuz büyüdüğü zaman doktorunuzun tavsiyesine göre yeni bir cihaz ya da ameliyat düşünülür.