Düşük kan basıncı ya da hipotansiyon, baş dönmesi ve bayılma şeklinde kendini gösteren bir sağlık sorunudur. Tansiyon düşüklüğü şiddetli olduğunda ise, hayati tehlike riski ortaya çıkmaktadır.
Kişiden kişiye değişiklik gösteren tansiyon düşüklüğünde, büyük tansiyon değeri (sistolik kan basıncı) 90 mm Hg ve küçük tansiyon değeri de (diyastolik kan basıncı) 60 mm Hg olarak belirlenmiştir.
Birçok nedene bağlı olarak gelişebilen tansiyon düşüklüğünün tedavisinde, sebep olduğu durumun bilinmesi çok önemlidir.
Oluşum Nedenleri
Kan basıncı, her bir kalp atışının, aktif ve dinlenme aşamalarında arterlere uyguladığı basınç değeridir. Normal kan basıncı değerleri ise 120/80 yani sistolik kan basıncı 120, diyastolik kan basıncı 80 mm Hg şeklindedir. Tansiyon düşüklüğünün oluşmasına neden olan durumlar ve bazı sağlık sorunları ise aşağıda belirtildiği şekildedir;
- Hamilelik
- Kalp problemleri
- Endokrin problemleri (tiroid, paratiroid, düşük kan şekeri ve bazen de diyabet gibi sorunlar)
- Dehidrasyon (vücudun çok fazla su kaybetmesi)
- Kan kaybı
- Şiddetli enfeksiyon (septisemi – kan zehirlenmesi)
- Şiddetli alerji reaksiyonu (anafilaksi)
- B-12 vitamini eksikliği
- Bazı ilaçlar (idrar söktürücü ilaçlar, alfa blokerler, beta blokerler, Parkinson ilaçları, bazı anti-depresanlar gibi).
Belirti ve Bulgular
Bazı insanlarda tansiyon düşüklüğü yaşanmasının nedeni, altında yatan birtakım problemlerin var olmasıdır. Özellikle de aniden düşen tansiyonun belirti ve semptomları şu şekildedir;
- Baş dönmesi ve sersemleme
- Bayılma
- Konsantrasyon eksikliği
- Buğulu görme
- Bulantı
- Soğuk, nemli ve soluk cilt
- Hızlı ve yüzeysel nefes alma
- Halsizlik
- Depresyon
- Susuzluk.
Risk Faktörleri
Tansiyon düşüklüğü riski ile karşı karşıya olan kişiler ve bazı risk faktörleri şu şekildedir;
- 65 yaş ve üstü yetişkinler
- Nöral aracılı düşük tansiyonda çocuklar ve genç yetişkinler
- Yüksek tansiyon ilacı kullanan kişiler (alfa bloker gibi)
- Parkinson hastaları
- Diyabetliler
- Bazı kalp hastalıkları.
Komplikasyonlar
Orta-hafif şiddetli tansiyon düşüklüğü baş dönmesine ve halsizliğe yol açmayabilmekte fakat düşme ve yaralanma riskini artırabilmektedir. Herhangi bir nedene bağlı olarak gelişen tansiyon düşüklüğü, şiddetli boyutlara ulaştığında, vücudun ihtiyacı olan oksijeni alamamasına sebep olarak, kalp ve beyin fonksiyonlarının normal şekilde yapılmasını engelleyebilir.
Tanı ve Testler
Düşük tansiyonun tanılanması için doktorun uygun göreceği bazı testler ve analizler aşağıda belirtildiği şekildedir. Bu analizler ve testler, yalnızca düşük tansiyonun tanılanması için değil, altında yatan sorunların da anlaşılabilmesi için yapılmaktadır.
- Tansiyon ölçümü (koldan şişme kol manşeti ve basınç ölçüm göstergesiyle)
- Kan testleri
- Elektrokardiyografi (EKG)
- Ekokardiyogram
- Stres testi
- Valsalva manevrası
- Tilt table testi (eğik masa testi).
Tansiyon Düşüklüğüne Ne İyi Gelir?
Tansiyon düşüklüğüne iyi gelen doğal yöntemler ve besinler şu şekilde sıralanmıştır;
1.Tuzlu Su
İçeriğinde bulunan sodyum sayesinde tuzlu su, kan basıncının yükselmesine yardımcı olarak, tansiyon düşüklüğüne iyi gelmektedir. Tuz her ne kadar düşük tansiyon için bir şifa olsa da, aşırı miktarda tuz tüketimi sağlıksız olacaktır. Bir su bardağı suya eklenen bir-yarım çay kaşığı tuz ile elde edilen karışımın içilmesi, tansiyonun normal değerlerine ulaşmasına yardımcı olmaktadır.
2.Kahve
Sert kahve, sıcak çikolata, kola ya da kafein içeren herhangi bir içecek, kan basıncının geçici olarak artırılmasına yardımcı olabilmektedir. Sık sık yaşanan tansiyon düşüklüğü durumu söz konusu ise, her sabah ya da yemeklerin yanında bir fincan kahve içilmesi etkili olacaktır. Fakat bu şekilde kahve içme durumu alışkanlık haline getirilmemelidir, çünkü uzun süreli kahve içilmesi halinde ortaya çıkabilecek etkiler tam olarak bilinmemektedir.
3.Kuru Üzüm
Eski Hint tıp ilmi Ayurveda’da geleneksel olarak kullanılan kuru üzüm, düşük tansiyon için muhteşem bir doğal şifa kaynağıdır. Buna göre;
- 30-40 adet kuru üzümü, geceden bir bardak su içerisine bırakın.
- Daha sonra sabahları aç karnına hepsini bir çırpıda tüketiniz ve suyunu da içiniz.
- Bu yöntemi birkaç hafta hatta bir ay kadar devam ettirin.
4.Kutsal Fesleğen
Kutsal fesleğen ya da diğer adıyla Hint fesleğeni, C vitamini, magnezyum, potasyum ve pantotenik asit bakımından zengindir. Bundan dolayı da hem düşük tansiyona, hem zihinsel dengenin kurulmasına hem de stresin azaltılmasına yardımcı olmaktadır. Buna göre;
- 10-15 adet kutsal fesleğen yaprağının suyunu çıkarın.
- Bu suyun içerisine bir çay kaşığı bal ekleyiniz.
- Bu karışımı her gün aç karnına içiniz.
- Ya da 4-5 adet kutsal fesleğen yaprağını her sabah çiğneyebilirsiniz.
5.Meyan Kökü
Meyan kökü, düşük tansiyonun normalize edilmesine yardımcı olan bir diğer şifa kaynağıdır. Meyan kökü, kortizol seviyesinin azalmasına neden olduğu için tansiyonu düzenlemektedir. Böylece, kortizol oluşumları bozunmaya uğrar ve adrenal fonksiyonların sağlıklı şekilde ilerlemesini sağlar. Meyan kökü ayrıca, kronik yorgunluk sendromunun tedavisinde de etkilidir. Buna göre;
- Bir bardak kaynamış su içerisine, bir çay kaşığı meyan kökü tozu ya da kurutulmuş meyan kökünü ekleyiniz ve birkaç gün boyunca her gün içiniz.
- Ya da birkaç gün boyunca, 400-500 mg meyan kökü kapsülü kullanabilirsiniz.
6.Pancar Suyu
Çiğ pancar suyu düşük tansiyona iyi gelmektedir. Bir hafta boyunca, günde 2 defa 1 bardak pancar suyu içilmesi, hipotansiyonun dengelenmesine yardımcı olmaktadır.
7.Badem ve Süt
Badem ve süt, düşük tansiyona iyi gelen ve bu yönüyle bilinen eski bir yöntemdir. Buna göre;
- 5-6 adet bademi geceden suya yatırınız.
- Daha sonra sabah, bademlerin kabuklarını soyunuz ve pürüzsüz bir macun haline gelene kadar öğütün.
- Son olarak da, bu badem lapasını bir bardak süt içinde kaynatınız ve her sabah içiniz.
8.Biberiye
Biberiye, merkezi sinir sistemini düzenlediği ve dolaşımı iyileştirdiği için tansiyon düşüklüğünün normalize edilmesine yardımcı olmaktadır. Ya da günde 10 ml kadar biberiye tentürü tüketilmesi de etkili olacaktır. Ayrıca biberiyenin salata ve yemeklere eklenmesi de mümkündür.
9.Havuç Suyu
Taze havuç suyu özellikle de bir miktar bal ile karıştırıldığında, tansiyon değerlerinin yükselmesine yardımcı olmaktadır. Buna göre; bir su bardağı havuç suyunun içerisine bir çorba kaşığı balı ekleyiniz ve günde iki defa içiniz (sabahları ve akşamları aç karnına).
10.Limon Suyu
Yüksek tansiyonun düşürülmesine yardımcı olan limon suyu aynı zamanda düşük tansiyon değerlerinin yükseltilmesine de yardımcı olmaktadır. Özellikle de de-hidrasyon nedeni ile oluşan düşük tansiyonun giderilmesinde etkili olan limon suyu, içerisine bir miktar tuz ve şeker eklenerek tüketildiğinde, vücut için enerji sağlanmasına katkıda bulunmaktadır. Bu karışım aynı zamanda, karaciğer fonksiyonlarını düzenlemekte ve sindirime yardımcı olmaktadır.
NOT: Burada anlatılan doğal yöntemler, hafif ve düzenli egzersizler kan akışını düzenlemektedir. Bundan dolayı ağır ve şiddetli egzersizlerden kaçının. Ayrıca eğer bir ilaç kullanımı söz konusu ise, doktorunuza danışmadan bu yöntemleri denemeyiniz.