Cosplay aktivitesinin 1990’larda Amerika’da başladığı söylenir. Oysaki tahmin edeceğiniz üzere cosplay’in kökleri bundan çok uzun yıllar öncesine dayanır. Bir “buluşma” (convention) için bilinen ve kabul edilen ilk kostüm giyme, bilim kurgu edebiyatı temsilcisi, yazar ve dergi editörü Forrest J. Ackerman tarafından gerçekleştirilmiştir.
2 Temmuz 1939’da gerçekleştirilen ilk Dünya Bilim Kurgu Buluşması (Worldcon)’da, Ackerman günün anlam ve önemini idrak etmek için kız arkadaşı Myrtle R. Jones’a, 1939 yapımı Things to Come filmindeki askeri uzay giysilerinden tasarlattırır. Jones’un yaptığı kostümde yeşil saten bir pelerin, dökümlü bir pantolon ve art deco tarzı dik omuzlar vardır. Ackerman ve Jones etkinliğin girişinde konukları karşılayarak onlarla sadece kurgusal gelecek dili olan Esperanto dilinde konuşurlar. Sonraki yıl da bu performanslarına filmden bir skeç de eklerler.
Bu noktadan sonra kostüm giyme, bu tip hayran buluşmalarının önemli bir parçası haline gelir. Öyle ki 1940’ta yapılan Worldcon bir maskeli baloya ev sahipliği yapar. Bu maskeli balo ise 1950’de yapılan Worldcon’da yerini, artık her buluşmada rastladığımız jürili bir sahne formatına bırakır.
1970’lerin sonlarına doğru bilim kurgu hayranları Japonya’dan çıkan animasyon dizileri keşfetmeye başlarlar. Amerika’daki ilk anime cosplay’i de bu yıllarda Karen Schnaubelt tarafından yapılır. Schnaubelt Worldcon’da önce 1979’da Space Pirate Captain Harlock karakterlerinin, daha sonra 1980’de Star Blazers (Space Battleship Yamato) karakterlerinin cosplaylerini yapar. Daha sonra da Schnaubelt 1983’te şu an da aktif olan Costume-Con’u kurar.
Japonya’da ise anime cosplay’i çoktan yapılmaya başlanmıştır. Cosplay etkinliği içeren bilim kurgu buluşmalarının ilk bilineni 1974’te olmuştur. Fakat Japonya’da yapılan etkinlikler sadece kostümlerle stüdyo çekiminden ibaret olan, katılım olarak da kısıtlı, küçük etkinliklerdir.
Bir süre sonra, o zamanların hobi dergileri de fazlasıyla, şık kostümlerle poz verenlerin fotoğraflarını çekip dergilerinde yer vermeye başlarlar. 1983’te My Anime dergisi yazarı Nov Takahashi de bu akımda yazdığı köşesinde, Japonların alışılagelmiş kelime üretme şekliyle, “costume” ve “play” kelimelerini karıştırarak “cosplay” kelimesini ilk kez kullanmıştır. Fakat 1984’te Takahashi’nin dergisi tarafından Los Angeles’taki Worldcon’a gönderilmesiyle terim dikkat çekmiş ve topluma yerleşmiştir. Bunun yanı sıra bu seyahatle beraber iki kültürün ayrı ayrı yürüttüğü cosplay etkinliği birbirleri tarafından takibe alınmış ve diğerini etkilemeye, özellikle Japonya’daki cosplay popüleritesinin çok artmasına neden olmuştur.
Gerçekten ilk cosplay’i yapan öncülerin kimler olduğunu kestirmek zor olsa da ulaşılabilen kaynakların gösterdiği kadarıyla cosplay’in gelişimindeki kilometre taşları bu olaylardır. Bu tip hobilerin amatör seviyede çok daha önce yapılmaya başlandığını, daha sonra dikkat çektikten sonra kökeninin araştırıldığını düşünecek olursak çok daha eski cosplayciler vardır desek herhalde çok da yanılmış olmayız. Benim şahsi kanaatim ise 1990’larda çıktığının düşünülmesi ve yakın dönemde çok yaygınlaşmasının sebebinin pek çok konuda olduğu gibi internetin ve daha sonra da sosyal medyanın ulaşılabilir hale gelmesi. Siz de cosplay’in çıkışı ve yayılmasıyla ilgili yorumlarınızı bizimle paylaşın.