Groningen, Hollanda‘da bulunan Duvar Evi 2 aslen 1973 yılında Amerikan mimar John Hejduk tarafından Ridgefield, Connecticut‘da tasarlanmıştır. Maliyetlerin yüksekliğinden dolayı gerçeğe dönüşemeyen proje 2000 yılında John Hejduk’un kanser ile mücadelesini kaybetmesinden bir yıl sonra, planlanandan çok farklı bir yerde Hollanda’da gerçeğe dönüştürülmüştür.
Gelin tarihi ve yapısı esrarengiz bu yapıyı hep beraber inceleyelim..
Duvar Evi 2 Tarihi
Konut ilk olarak 1973 yılında New York’taki Cooper Union Irwin S. Chanin Mimarlık Okulu’nda peyzaj mimarlığı öğretim üyesi ve Hejduk’un arkadaşı olan Ed Bye için Connecticut , Ridgefield’da inşa edilmek üzere planlanmış ve tasarlanmıştır. Duvar Evi 2 dışında bir kaç eseri daha olan John Hejduk’un ününü kazandığı proje olarak bilinmektedir. Proje maliyetlerin yüksekliğinden dolayı gerçeğe dönüşememiştir.
Potansiyel başka müşterilere sunulurken, finansman eksikliği nedeniyle proje her zaman inşaatı başlayamadan rafa kaldırılıyordu.
1990 yılında, proje Daniel Libeskind‘in Groningen Kitapları olarak da anılan “Şehir Sınırlarını Yaratma” kitabında anıldıktan sonra Groningen’de tanınmaya başlanmıştır. Hejduk’un projesinin kitaba alınması, Libeskind’in Hejduk’un eski bir öğrencisi olması ve Hejduk’a hayranlığıyla bilinmesi ışığında mantıklı olmuştur. Bir çok disiplinden insanın dikkatini çeken proje Groningen merkezli bir geliştirme şirketi tarafından yatırım almıştır. John Hejduk’un ansızın vefatından sonraysa bu ev, tam olarak mimarın tasarladığı gibi, tasarlandıktan 28 yıl sonra, farklı bir kıtada ve farklı bir müşteri için inşa edilmiştir.
Alman mimar Thomas Müller proje mimarı olarak atanmıştır. Cooper Union’da Hejduk’un eski bir öğrencisi olarak Hejduk ile kişisel yakınlığı bulunmaktadır. Bu kolay bir iş değildi. Gerçekleştirilmesi son derece emek istiyordu. Odalar arasında bırakılması gereken boşluklar,bina kodları ve inşaat teknikleri nedeniyle, ev orijinal boyutundan 232 m²’ye genişletildi. Müller ve Derk Flikkema ile planları yeniden çizdiler ve Hejduk, vefatına kadar her aşamada çizimleri tekrar gözden geçirdi. Toplamda 600 bin dolara mal olan yapı, halkın yılda bir ay ziyaret edebilmesi şartıyla satılmıştır.
Şu anda yarı müze yarı özel yaşam alanı olarak kullanılmaktadır.
Duvar Evi 2 Mimarisi
Göl manzarasına sahip Duvar Evi 2 tarihiyle beraber olağanüstü görünümü ile öne çıkmaktadır. Tamamlanmış yapıda beton,çelik ve ahşap birlikte kullanılmıştır. Yatay ve dikey düzlemlerin, merkezi bir eksen etrafında organize edilmesiyle ortaya çıkan üç boyutlu yapısı, boşlukların deneyimletmektedir. İki boyutlu bir düzlemle ikiye ayrılmıştır, fakat aynı zamanda konutun birbirinden ayrılması gereken fonksiyonel alanları gruplandırır. Açık renklerin kullanılması, duvarın arkasındaki spiral merdivenle erişilebilen hacimler arasındaki görsel ayrımın algısını güçlendirmiştir. Mekanı bölen duvar,bağımsız bir şekilde kendi ayakları üstünde duruyor gibi görünse de hacimlere Hejduk’un tasarımı olarak görünmez cam bağlantılar sayesinde bağlanmıştır.
Evin girişindne, bir merdiven ile çalışma, mutfak ve yemek odasına ulaşılmaktadır. Birinci katta bir yatak odası ve en üst katta oturma odası bulunmaktadır. Her bir birim konsol yapısı kullanılmış gibi görünür, fakat gerçekte bu yüzen kütleler bir sütun ızgarası tarafından desteklenmektedir.
Duvar Evi fikri, Hejduk tarafından serbest duran bir tablo olarak duvarın, insan yaşamındaki sembolik anlamını tarafsız bir şekilde vurgulaması için tasarlanmıştır. Hejduk’un duvarlara karşı yakınlığını önceki projelerinde kazandığı düşünülmektedir.
“Life has to do with walls; we’re continuously going in and out, back and forth, and through them. A wall is the quickest, the thinnest, the element we’re always transgressing… The wall heightens the sense ofpassage, and by the same token, its thinness heightens the sense of being just a momentary condition…what I call the moment of the “present.”
John Hejduk
Hejduk, zaman unsurunun geçici olarak durma noktasına gelişini ve bir şeyden geçmenin zamana etkisini düşüncesini önemsemiştir. Geçmiş ve gelecek düşüncesini duvardan önce ve duvardan sonra olarak düşünmüştür. Geçmiş, banyo, heykeltraşlık, merdiven gibi kapalı ve geometrik formları yani işlevsel alanları taşımakta iken, gelecekse günlük yaşamın, dikey düzlemde ayrılmış uyuma, yemek yeme ve yaşama işlevlerini ifade etmektedir. Kullanılan renk paleti de bu vurguyu güçlendirmek için hususi seçilmiştir. Arka taraftaki renkler öndeki renklerden daha hafif ve günlüktür.
Evin renklerle boyanması, Hejduk’un Le Corbusier’in Paris’teki La Roche Evi’ndeki deneyimi ile ilgilidir. Burada uzun zaman geçirmiş ve aynı yıl içinde birkaç kere ziyaret etmiştir. “Bu ev deneyimimden sonra,” diyor, “Asla başka bir beyaz veya tek renkli ev tasarlayamadım.” La Roche evinde renkler “ilk başta neredeyse belli değildi, ama bir süre orada olduktan sonra sadece sürekli değiştiklerini değil, aynı zamanda hassas ve sessiz olduklarını ve aynı zamanda doygun olduklarını gördüm.”
“If a painter could by a single transformation take a three dimensional still life and paint it on a canvas into a natura morta, could it be possible for the architect to take the natura morta of a painting and, by a single transformation, build it into a still life?”
John Hejduk
Kübist akımı yansıtan ev Corbusier’in açık plan ve boşluklarından uzak kalamamıştır. Her eleman bir diğerinden ayrı tasarlanmıştır. Fakat bu yapıların algısını ve boşluklarını özenle tasarlayan Hojduk Corbusier mimarisi ile Kübik mimariyi kendine özgü bir sanat ile bağdaştırmıştır.
Duvar Evi 2 Hakkında Düşüncelerim
Günümüzün popüler anlayışlarından açık plan ve kübik işlevsel ve fonksiyonel yapıları içinde barındıran Duvar Evi, dünyaya gelişinde çok sıkıntılar yaşamıştır. Fakat 2001 yılında inşa edildikten sonra planlanandan ve tahmin edilenden çok daha uyumlu bir şekilde çevresiyle bütünleşmiştir. İlk bakışta anlaşılması güç olan bu yapı içine girdikçe ve onu deneyim ettikçe ziyaretçisine kendi yapı sistemini kendi mimarisi ve algı yetenekleriyle aktarmayı başarmıştır.
Duvar Evi hakkında siz neler düşünüyorsunuz? Sizce bu kadar fazla özelliği içinde barındırırken unuttuğu bir şeyler kalmış olabilir mi? Evin yapısını ikiye bölen bu duvarın eksik veya hatalı bir yönü var mı? Eğer hala göz atmadıysanız renkleri ve tasarımıyla öne çıkan bir başka eser olan Neugebauer Houseincelememizi de buradan okuyabilirsiniz.
Mimar: John Hojduk-Thomas Müller Mimari Tarz: Kübik-Corbisyan Mimari Yıl: 1973-2001 Yer: Groningen, Hollanda Fotoğraf: Liao Yusheng
Merhaba.. Ben Kağan Keçeci, her şeyim Deren Öner ile birlikte Dök Mimarlığı Şubat 2020'de kurduk,bu süreci onsuz başaramazdım.Şu anlık sitemizin tek yazarı benim. Mimarlık öğrencisiyim. Etrafımda dikkatimi çeken yapıları sizlerle paylaşmak ve onları anlatmak için bu blogu yazıyorum. Sitemizin gelecekte elde edeceği başarı tamamen sevgilimin benim üstümdeki etkisi sayesindedir.