Parion Antik Kenti
Parion Antik Kenti
Parion, Çanakkale ili Biga ilçesi Kemer Köyü’nde yer almaktadır. M.Ö. 709 yılında kurulduğu düşünülen kentin adını Erythraili göçmen İason ve Demetria’nın oğlu Parion’dan ya da Troia Kralı Priamos’un oğlu Paris’ten aldığı ve Paris’in burada eğitilmesinden dolayı da ‘Paris’in Şehri’ anlamına gelen “Parion” şeklinde kullanıldığı bildirilir.
M.Ö. 546 yılında Batı Anadolu’daki tüm Grek kentleriyle birlikte Parion da Pers egemenliği altına girmiştir. “Doğu Seferi” sırasında Büyük İskender M.Ö. 334 Granikos ve M.Ö. 333 İssos Savaşları’nda Persleri yenince, Parion da dahil bütün Batı Anadolu onun egemenliğine girmiştir. Parion M.Ö. 302 yılında Lysimachos’un; M.Ö. 281 yılında da Seleukos’un egemenliği altına girer. M.Ö. 133 yılında Attalos III’ün (M.Ö. 139-133) vasiyeti ile Bergama’nın Roma İmparatorluğu’nun eline geçmesi ile Parion da Roma’nın idaresine geçmiş olur. Kentin öneminin farkında olan Roma; Parion’u, ilki Julius Caesar ya da Augustus Dönemi’nde, ikincisi de Hadrianus Dönemi’nde olmak üzere iki kere koloni kenti olarak ilan etmiştir.
Kazı çalışmalarında bulunan sikkeler üzerindeki CGIP (Colonia Gemella Iulia Pariana) ve CGIHP (Colonia Gemella Iulia Hadriana Pariana) lejantları bunu doğrulamaktadır. Kentin Hadrianus Dönemi’nde ikinci kez elde ettiği statüden sonra mimari faaliyetlerinde hızlanma olduğu tahmin edilmektedir.
Özellikle kentin en göze çarpan yapılarından olan tiyatro, odeion ve hamamları buna kanıt olarak gösterilebilir. M.S. 2. yüzyıldan itibaren Hıristiyan toplulukların bulunduğu bir kent olan Parion’ un, Bizans Dönemi’nde de önemini yitirmediğini ve önemli bir piskoposluk merkezi olduğunu, kente gönderilen rahiplerden anlamaktayız. Hıristiyanlık Dönemi ile ilgili önemli bir ayrıntı da, Bizans İmparatoru Constantine Porphyrogennetos zamanında (M.S. 911-959) kentin başpiskoposluk merkezi olmasıdır.
Kentteki arkeolojik çalışmalara 1997, 1999 ve 2002 yıllarında Prof. Dr. Cevat Başaran başkanlığındaki bir ekip tarafından yüzey araştırmaları ile başlanmıştır. 2005 yılında ilk sistemli kazılar kentin Nekropol alanında gerçekleştirilmiştir. Kentteki arkeolojik kazılar 2015 yılından itibaren Ondokuz Mayıs Üniversitesi Arkeoloji Bölümü öğretim üyelerinden Prof. Dr. Vedat Keleş başkanlığındaki bir ekip tarafından yürütülmektedir.
Yapılan arkeolojik kazılar neticesinde kentteki sosyal hayata ve kamu binalarına ait birçok yapı gün yüzene çıkartılmıştır. 2008 yılından itibaren kazı sponsorluğunu İÇDAŞ üstlenmiş ve Kültür ve Turizm Bakanlığı ile yapılan sponsorluk protokolü ile kentteki çalışmalar ivme kazanmıştır. Parion Antik Kenti Kazıları, Türkiye ve Troas Bölgesi’nde devam eden en önemli arkeolojik kazılarından birisi haline gelmiştir. Kentte sürdürülen kazılar sonucunda, Ülkemizin kültür envanterine taşınabilir ve taşınamaz birçok kültür varlığı kazandırmaktadır.