Swap Nedir?, Swap Ne Demek?, Swap Kelimesinin Türkçe Anlamı, Swap Kelimesinin Anlamı Nedir?
SWAP NEDİR?
Swap: Anapara ve faizlerin veya sadece faizlerin taraflar arasında değiş tokuş edilmesidir.
Swap kelimesinin Türkçe karşılığı takas, değiştirme, trampa etmek şeklinde ifade edilebilir. Swap, borçların değiş tokuşu olarak da belirtilebilir. Finansal anlamda, swap, iki tarafın belirli bir zaman dilimindeki ödemelerinin karşılıklı olarak değişiminde anlaştıkları finansal işlemdir. Değişime konu olan ödemeler, faiz, anapara veya hem anapara hem de faiz ödemeleri olabilir. Bu nedenle, swap, iki taraf arasında yapılan faiz veya anapara ödemelerinin, koşullarını önceden belirleyerek değişimi sağlayan bir sözleşme olarak da tanımlanabilir. Swap işlemindeki amaç, faiz oranları ile döviz kurlarında kaydedilen dalgalanmaların yarattığı riski minimize etmektir.
Swap sözleşmeleri, tezgâh üstü veya organize borsalar dışında işlem gören finansal türevlerdir. Bilindiği gibi, tezgâh üstü işlemler, borsalar dışında, bankalar ile müşterileri arasında yapılan, tutar, vade ve diğer koşulların ihtiyaçlara göre belirlendiği ürünlerdir. Swap sözleşmeleri, işletmeler tarafından getiri oranlarını yükseltmek, fon maliyetlerini düşürmek, risk yönetimi gibi nedenlerle kullanılabilir.
Kredi Temerrüt Swapları (CDS)
Kredi türevleri içerisinde en çok kullanılan enstrümanlardan biri kredi temerrüt swaplandir (CDS). CDS; bir alacaklının herhangi bir kredi olayına karşı, üçüncü bir kişiye belli bir ücret ödeyerek alacağını garanti altına aldığı bir kıymetli evrakı ifade etmektedir. Buradaki kredi olayı terimi, genellikle olası temerrüt olaylarını ifade etmek için kullanılmaktadır. Kredi olayına; iflas ilanı, tahvil ödemelerindeki acziyet, yükümlülüğün reddi ya da kredi notunun düşürülmesi örnek olarak verilebilir.
CDS işleminde; CDS alıcısı korunma satın alan taraftır, karşı taraf ise korunma satan ya da swapi yazan kişi konumundadır. Koruma alan tarafın, swapi yazan kişiye ödediği ücrete CDS primi (swap primi, swap spreadi) denir ve bu prim borçlunun borçlarını ödeyememe riskine karşı alman sigortanın maliyetini gösteren faiz oranıdır.
CDS primi, satın alman toplam koruma tutarının veya sözleşme tutarının belirli bir yüzdesi olarak belirlenmektedir. Korunma alan, swap anlaşmasını yazan tarafa dönemsel sigorta primi ödemelerinde bulunur. Bu prim; dayanak varlığın vo- latilitesi, dayanak varlıktaki beklenen geri kazanım oranı, risksiz faiz oranı, korunma satan tarafın kredi notu, işlemin vadesi ve dayanak varlığı ihraç eden kurumun temerrüde düşme olasılığı gibi faktörlere bağlı olarak belirlenir. Bu durumda eğer bir kurumun borcunu ödeyememe ihtimali artmaktaysa CDS fiyatının yükseleceğini, tersi durumda azalacağını söylemek mümkündür.
Kredi olayının gerçekleşmesi hâlinde, CDS işlemi nakdi ya da fiziksel teslim ile sonlandırılır. Nakdi teslimde swap yazan taraf alacaklıya kaybının değerini öder. Fiziksel teslimde ise swap yazan taraf, temerrüde düşen varlığı temerrüdün olmaması durumundaki fiyatından satın alır.
CDS’ler özel şirket borçlanmaları, kamu borçlanma senetleri ve eurotahviller (eurobondlar) için alınıp satılabilmektedir. CDS’ler ayrıca sentetik teminatlı borçlanma yükümlülükleri ve krediye dayalı tahviller gibi yapısal kredi ürünlerinde de kullanılmaktadırlar.
Toplam Getiri Swapları (TRS)
Koruma satıcısının, koruma alıcısının referans varlığın yaratacağı bütün nakit akımlarını ve referans varlığın piyasa değerinde meydana gelecek artışları aktarması koşuluyla, koruma alıcısına sözleşmenin geçerli olduğu süre boyunca belli bir bedeli ödemeyi ve referans varlığın piyasa değerinde meydana gelecek azalışları karşılamayı taahhüt ettiği sözleşmelerdir. Toplam getiri swapları genellikle bankalar tarafından, normal borç verme limitlerinin ötesinde kredilerini genişletmek amacıyla kullanılırlar. Bunun yanı sıra, işletmeler vadesine kadar tutmak istedikleri fakat kredi riski sonucu uygun olmayan varlıklarda bu swapları kullanmayı tercih ederler.