Rektovajinal Fistül Nedir? Nedenleri, Belirtileri ve Tedavisi Nelerdir?
Rektovajinal fistül rektum ve vajina arasında anormal bir bağlantıdır. Bu durumda gaz veya dışkı bağırsaktan vajinaya sızabilir. Fiziksel travma veya tıbbi bir durumdan kaynaklanabilir. Aşağıda daha fazla bilgi bulabilirsiniz.
Rektovajinal fistül nedir?
Rektovajinal fistül, vajina ve rektum arasındaki anormal bir bağlantıdır. Bir fistül, içi boş bir organ (vajina gibi) ile başka bir içi boş organın (anüs gibi) veya arasındaki olmaması gereken bir açıklık olarak tanımlanır. Rektovajinal terimi, açıklığın rektum ve vajina arasında bulunduğu iki organı tanımlar. Bu gaz, mukus ve dışkının vajinaya sızmasına, hoş olmayan kokulara, enfeksiyona ve diğer sorunlara yol açabilir.
Rektovajinal fistül, bir tür obstetrik fistül veya ürogenital fistüldür. Bunlar, genital organlar ile idrar ve bağırsak yolu arasındaki tüm açıklıkları tanımlayan terimlerdir. Diğer bir obstetrik fistül türü vezikovajinal fistüldür. Bu vajina ve mesane arasındaki bir açıklıktır, idrar yapmaya çalışmadan idrarın vajinaya sızmasına neden olabilir.
Bazı kadınlar için rektovajinal fistül duygusal olarak yıkıcı olabilir. Rektovajinal fistülü olan kadınlar genellikle benlik saygısı ve yakın ilişkilerle ilgili zorluklar bildirir. Neyse ki, bu durum nispeten nadirdir ve rektovajinal fistüller sıklıkla tedavi edilebilir. Ayrıca, doğum konusunda iyi eğitimli desteğin bulunduğu ülkelerde rektovajinal fistül riski özellikle düşüktür.
Rektovajinal fistül neden olur?
Rektovajinal fistülün en yaygın nedenleri şunlardır:
- Doğum sırasında komplikasyonlar: Uzun veya zor bir doğum sırasında perine yırtılabilir veya doktorunuz bebeği almak için perine (anüs ve vajina arası) içinde bir kesi (epizyotomi) yapabilir.
- İnflamatuar bağırsak hastalığı: İnflamatuar bağırsak hastalıkları olan Crohn hastalığı ve ülseratif kolit sindirim sisteminde iltihaplanmaya neden olurlar. Nadir durumlarda, bu koşullar fistül geliştirme riskinizi artırabilir.
- Pelvis bölgesinde (leğen kemiği) kanser veya radyasyon: Vajina, serviks, rektum, rahim veya anüsünüzdeki kanser rektovajinal fistüle neden olabilir. Bu kanserleri tedavi etmek için radyasyon da bir fistül oluşturabilir.
- Ameliyat: Vajina, rektum, perine veya anüsünüzde ameliyat olması, anormal bir açıklığa yol açan yaralanma veya enfeksiyona neden olabilir.
Diğer olası nedenler şunlardır:
- Anüsünüzde veya rektumunuzda bir enfeksiyon
- Bağırsaklarınızda enfekte torbalar (divertikülit)
- Dışkının rektumda sıkışması
- HIV kaynaklı enfeksiyonlar
- Cinsel saldırı
Kimler risk altındadır?
Aşağıdaki durumlarda rektovajinal fistül olma olasılığınız daha yüksektir:
- Zor bir işte çalışmak
- Doğum sırasında perine veya vajinanın yırtılması veya kesi yapılması (epizyotomi)
- Crohn hastalığınız veya ülseratif kolitiniz olması
- Apse veya divertikülit gibi bir enfeksiyonunuz olması
- Vajina, serviks, rektum, rahim veya anüs kanseri gibi kanser türlerini tedavi etmek için radyasyon tedavisi alınması
- Pelvik bölgede histerektomi veya diğer cerrahi işlemlerin yapılması
Rektovajinal fistül belirtileri nelerdir?
Rektovajinal fistüller çeşitli semptomlara neden olabilir, bazıları şunlardır:
- Vajinanızdan dışkı veya gaz gelmesi
- Bağırsak hareketlerini (dışkı yapmayı) kontrol etme sorunu
- Vajinanızdan gelen ve kokan akıntı
- Terarlanan vajinal enfeksiyonlar
- Vajinada veya vajina ve anüs arasındaki bölgede (perine) ağrı
- Cinsel ilişki sırasında ağrı
Bu belirtilerden herhangi birine sahipseniz, doktorunuza danışmalısınız.
Rektovajinal fistül nasıl teşhis edilir?
Rektovajinal fistül hakkında konuşmak zor olabilir. Yine de doktorunuza semptomlarınızı anlatmanız önemlidir, böylece tedavi edilebilirsiniz.
Doktorunuz önce belirtilerinizi soracak ve fizik muayene yapacaktır. Eldivenli bir el ile vajina, anüs ve arasını kontrol edecektir. Spekulum adı verilen bir cihaz, doktorunuzun alanı daha net görebilmesi için vajinaya sokulabilir. Bir proktoskop, doktorunuzun anüs ve rektumunuzu görmesine yardımcı olabilir.
Doktorunuzun rektovajinal fistülü teşhis etmek için kullanabileceği testler şunları içerir:
- Anorektal veya transvajinal ultrason: Bu test sırasında, rektumunuza veya vajinanıza değnek benzeri bir alet yerleştirilir. Ultrason, pelvisinizin içinden bir resim oluşturmak için ses dalgalarını kullanır.
- Metilen lavman: Vajinaya bir tampon yerleştirilir. Sonra rektumunuza mavi bir boya enjekte edilir. 15 ila 20 dakika sonra tampon maviye dönerse bir fistülünüz var demektir.
- Baryum lavman: Doktorunuzun röntgende fistülü görmesine yardımcı olan bir kontrast boya alırsınız.
- Bilgisayarlı tomografi taraması: BT taraması olarak da bilinen, pelvisinizde ayrıntılı resimler elde etmek için güçlü röntgenler kullanır.
- Manyetik rezonans görüntüleme: Manyetik rezonans görüntüleme, pelvisinizin içinden resim yapmak için güçlü mıknatıslar ve radyo dalgaları kullanır. Bir fistül veya organlarınızdaki tümör gibi başka problemleri de gösterebilir.
Rektovajinal fistül nasıl tedavi edilir?
Bir fistül için ana tedavi, anormal açıklığı kapatmak için yapılan cerrahidir. Bununla birlikte, bir enfeksiyon veya iltihabınız varsa ameliyat olamazsınız. İlk önce fistül etrafındaki dokuların iyileşmesi gerekir.
Doktorunuz, bir enfeksiyonun iyileşmesi ve fistülün kendi kendine kapanıp kapanmadığını görmek için üç ila altı ay beklemenizi önerebilir. Crohn hastalığınız varsa inflamasyonu azaltmak ve enfeksiyonu tedavi etmek için antibiyotik alabilirsininiz.
Rektovajinal fistül cerrahisi karın, vajina veya perine yoluyla yapılabilir. Ameliyat sırasında doktorunuz vücudunuzun başka bir yerinden bir parça doku alacak ve açıklığı kapatmak için bir kapak veya tıkaç yapacaktır. Cerrah ayrıca hasar görürse anal sfinkter kaslarını da düzeltir.
Bazı kadınların kolostomiye ihtiyacı vardır. Bu ameliyat, göbek duvarınızda stoma adı verilen bir açıklık oluşturur. Kalın bağırsağınızın sonu açıklıktan geçirilir. Bir torba, fistül iyileşene kadar atıkları toplar.
Ameliyatınızla aynı gün eve gidebilirsiniz. Bazı ameliyat türleri için bir gece hastanede kalmanız gerekir.
Ameliyattan kaynaklanabilecek olası riskler şunlardır:
- Kanama
- Enfeksiyon
- Mesanede, üreterlerde veya bağırsakta hasar
- Bacaklarda veya akciğerde kan pıhtısı
- Bağırsakta tıkanma
- Yara
Bu durum nasıl yönetilir?
Ameliyat olmayı beklerken kendinizi daha iyi hissetmenize yardımcı olması için aşağıdakileri deneyebilirsiniz:
- Doktorunuzun reçete ettiği antibiyotikleri veya diğer ilaçları alın.
- Alanı temiz tutun. Dışkı veya kötü kokulu bir akıntı olursa vajinanızı ılık suyla hafifçe yıkayın. Sadece yumuşak, kokusuz sabun kullanın ve daha sonra alanı kurulayın.
- Tuvaleti kullanırken tuvalet kağıdı yerine kokusuz mendil kullanın.
- Vajina ve rektumunuza tahrişi önlemek için pudra veya krem uygulayın.
- Pamuklu veya diğer doğal kumaşlardan yapılmış gevşek, nefes alabilen iç çamaşırı giyin.
- Dışkı sızdırıyorsanız, dışkıyı cildinizden uzak tutmak için tek kullanımlık iç çamaşırı veya yetişkin bezi kullanın.
Uzun vadeli görünüm
Bazen rektovajinal fistül kendi kendine kapanır ancak çoğu zaman, sorunu düzeltmek için ameliyat gerekir.
Ameliyat başarısı, birçok şeye bağlıdır. Karın cerrahisi %95’lik en yüksek başarı oranına sahiptir. Vajina veya rektum yoluyla yapılan ameliyat başarısı yaklaşık %55’tir. İlk ameliyat işe yaramazsa, başka bir prosedüre ihtiyacınız olacaktır.
Komplikasyonlar
Rektovajinal fistül cinsel yaşamınızı etkileyebilir. Diğer komplikasyonlar şunları içerir:
- Dışkı geçişini kontrol etme sorunu (fekal inkontinans)
- Tekrarlayan idrar yolu veya vajinal enfeksiyonlar
- Vajina veya perine iltihabı
- Fistülde apse
- İlki tedavi edildikten sonra başka bir fistül oluşması
Kaynak: healthline.com
Not: Konu hakkında ilgili videoyu aşağıdan izleyebilirsiniz.: