Türkiye'nin İsrail'le 1949'dan bu yana yürüttüğü ilişkilerde Ankara, insan hakları ile bölge halkları ve ülkelerinin egemenlik haklarına saygı gösterilmesinde ısrarcı oldu. İlişkilerdeki inişler ve çıkışlar büyük ölçüde İsrail'in Filistin'e yönelik eylemlerinden kaynaklandı.
Türkiye, 14 Mayıs 1948'de ilan edilen İsrail devletini, 28 Mart 1949'da tanıdı. Tel Aviv yönetimini tanıyan ilk ülkelerden olan Türkiye, münasebetlerini karşılıklı çıkar, insan hakları ve ülkelerin egemenlik haklarına saygı temelinde şekillendirdi. Türkiye'nin İsrail nezdindeki diplomatik faaliyetleri 7 Ocak 1950'de elçilik olarak açılan Tel Aviv temsilciliğine ilk misyon şefinin atanmasıyla başladı.
Türkiye, Irak, İran, Pakistan ve İngiltere arasında 1955'te kurulan Bağdat Paktı'nın, İsrail tarafında endişeyle karşılanması Tel Aviv-Ankara hattına olumsuz yansıdı. Mısır'ın Süveyş Kanalı'nı millileştirmesi üzerine, Süveyş Kanalı'nda hisseleri bulunan İngiltere ve Fransa ile gizli görüşmeler yürüten İsrail'in, 29 Ekim 1956'da Mısır topraklarına asker çıkarmasını Türkiye protesto etti. 26 Kasım 1956'da ilişkiler maslahatgüzarlık seviyesine indirildi. Durumun eski haline dönmesi için 7 yıl geçti.
İsrail'in 1967'de Mısır'a ani saldırısıyla başlayan ve Doğu Kudüs'ü, Batı Şeria'yı, Sina Yarımadasını ve Suriye'deki Golan Tepeleri'ni işgal ettiği Altı Gün Savaşları'nda Ankara, Arap ülkelerinden yana tutum aldı. İsrail'in Golan ve Kudüs dahil işgal ettiği yerlerden çekilmesini istedi.
1970'lerde ikili ilişkilere soğukluk hakim oldu. Mescid-i Aksa'nın 1969'da kundaklanmasının ardından 1975'te BM Genel Kurulu'nda "Siyonizmin bir tür ırkçılık olduğu" yönündeki karar tasarısına Ankara'nın destek vermesi ve Filistin Kurtuluş Örgütü'nü tanımasına İsrail'in tepkisi gösterdi.
İkili ilişkiler, 1 Ocak 1980 itibariyle büyükelçilik seviyesine yükseltildi. 30 Temmuz 1980'de İsrail'in Doğu Kudüs'ü ilhak ve Kudüs'ü ebedi başkent ilan etmesi üzerine, Türkiye, Kudüs Konsolosluğunu kapatarak Tel Aviv'deki temsil seviyesini en alta indirdi.
1986'da maslahatgüzar düzeyine çıkarılan ilişkiler, bir yıl sonra başlayan Filistin intifadası ve ardından Türkiye'nin 15 Kasım 1988'de bağımsızlığını ilan eden Filistin Devleti'ni tanıması ile durgunluk dönemine girdi. Diplomatik temsilin büyükelçilik seviyesine kavuşması 6 yıl sonra mümkün oldu.
Takip et: @showhabercom
BU KATEGORİDEKİ İLGİNİZİ ÇEKEBİLECEK DİĞER HABERLER
GÜNCEL HABERLERİ
EKONOMİ HABERLERİ
SPOR HABERLERİ
DÜNYA HABERLERİ