Transkript
1
2
3 GİRİŞ Amerika Birleşik Devletleri tarihi 200 yılı aşkın bir zamandır süren bir demokrasi deneyimidir. Amerika nın ilk yıllarında ele alınan sorunlara günümüzde de hâlâ cevap aranıyor ve çözümler üretiliyor: Büyük devlet mi yoksa küçük devlet mi, bireysel haklar mı grup hakları mı, kuralsız kapitalizm mi düzenli ticaret ve iş gücü mü, dünya ile entegre olmak mı yoksa izole olmak mı? Amerikan demokrasisinden beklenenler her zaman yüksek olmasına rağmen, gerçekler bazen hayal kırıklığı yaratabiliyor. Ancak ulusumuz, süregelen adaptasyon ve uzlaşı süreçleri içerisinde büyüdü ve ilerledi.
4 Amerika nın ilk yılları Yaklaşık 35,000 yıl kadar önce, son Buz Çağı nın doruğunda dünya sularının büyük bir kısmı devasa buz kıtalarında hapsolmuştu. 1,500 kilometre genişliğinde bir kara köprüsü Asya ve Kuzey Amerika yı birbirine bağlıyordu. 12,000 yıl önce Batı Yarımküre nin (Kuzey ve Güney Amerika) büyük bir kısmında insan yerleşimleri mevcuttu. İlk Amerikalıların Asya dan kara köprüsü ile kıtaya geçtikleri ve binlerce yıl boyunca, günümüzde Alaska olarak bilinen bölgede yaşadıkları kabul edilmektedir. Colorado daki 13. yüzyıldan kalma Mesa Verde yerleşimi. ( Russ Finley/Finley- Holiday Films)
5 Bu topluluk daha sonra güneye göç ederek, şimdi Amerika Birleşik Devletleri olarak adlandırılan topraklara ulaştı ve Kuzeybatı da Pasifik Okyanusu kıyısına, Güneybatı nın dağları ve çöllerine ve Orta Batı da Mississippi Nehri havzasına yerleşti. Hohokam, Adenan, Hopewellian ve Anasaziler olarak bilinen bu ilk yerleşim grupları, köyler kurdular ve tarım ürünleri yetiştirdiler. Bu grupların bazıları piramit, kuş veya yılan şeklinde toprak höyükler inşa ettiler. Hayatları büyük ölçüde toprağa bağlı, toplumları klan merkezli ve komünaldi. Doğal güçler, inançlarında çok önemli bir rol oynuyordu. Bazıları belirli metinleri saklamak için bir hiyeroglif türü geliştirmiş olsa da, bu toplulukların kültürü genel anlamda sözlü aktarıma dayanıyordu. Bulgular gruplar arasında önemli bir ticaret ilişkisinin, aynı zamanda bazı düşmanca ilişkilerin olduğunu göstermektedir. Ohio, Adams County de Kızılderili Fort Ancient Kültürü nün (M.S ) üyeleri tarafından yapılan Büyük Yılan Höyüğü nün kuşbakışı görünümü. (Mark C. Burnett/Photo Researchers Inc.)
6 Bugüne kadar tam olarak anlaşılamamış nedenlerle bu ilk kavimler zaman içinde kayboldu ve yerlerini, Hopi ve Zuni gibi, gittikçe gelişen diğer Kızılderili kavimleri aldı. Avrupalılar bugün Amerika Birleşik Devletleri olarak bildiğimiz bu topraklara ulaştığında, yaklaşık iki milyonun üzerinde yerli bölgede yaşamaktaydı. Kuzey Amerika ya ulaşan, en azından ulaştıklarına dair güvenilir kanıt bulunan, ilk Avrupalılar olan Vikingler, Kızıl Erik in (Erik the Red) 985 yılı civarında bir yerleşim yeri kurduğu Grönland dan yola çıkarak kıtaya geldiler. Kızıl Erik in (Erik the Red) oğlu Leif in 1001 yılında, bugün Kanada olarak bilinen kuzeydoğu kıyılarını keşfettiği düşünülmektedir. Bu tarihlere ait Viking evlerinin kalıntıları kuzey Newfoundland daki L'Anse-aux-Meadows da bulunmuştur. Bu, diğer Avrupalıların Kuzey Amerika ya ulaşmasından yaklaşık 500 yıl önceydi; Avrupalıların kalıcı yerleşim yerleri kurması ise bir 100 yıl daha alacaktı. İlk kâşifler Asya ya ulaşan bir deniz yolu bulma peşindeydi. Diğerleri, özellikle Britanyalılar, Hollandalılar, Fransızlar ve İspanyollar, daha sonra gelerek Yeni Dünya adını verdikleri bu kıtanın topraklarını ve zenginliklerini ele geçirmeye çalışacaklardı. Bu kâşiflerin ilki ve en ünlüsü Cenovalı Christopher Columbus tu (Kristof Kolomb). Columbus un seyahatleri İspanya kraliçesi Isabella tarafından finanse ediliyordu. Columbus 1492 yılında Karayip Denizindeki adalara ulaştı ancak geleceğin Amerika Birleşik Devletleri ni oluşturacak ana kıtayı hiçbir zaman göremedi. Beş yıl sonra İngiltere kralının emriyle Venedikli John Cabot yola çıktı. Cabot un seyahati çarçabuk unutuldu ancak bu seyahat Britanyalıların Kuzey Amerika da hak iddia etmesinin temelini oluşturacaktı ler, Amerika da İspanyol keşiflerinin yapıldığı yıllardı yılında Juan Ponce de León bugünün Florida sına ayak bastı. Hernando De Soto Florida ya 1539 yılında ulaştı ve Mississippi Nehri ne kadar ilerledi yılında Francisco Vázquez de Coronado, Cibola nın efsanevi Yedi Altın Şehri ni bulmak amacıyla İspanya nın 1522 yılında fethettiği Meksika dan yola çıktı. Yedi Şehri
7 hiçbir zaman bulamadı ancak seyahatleri onu Arizona daki Grand Canyon a (Büyük Kanyon) ve hatta Great Plains e (Büyük Ova) kadar götürdü. İspanyollar güneyden ilerlerken, şimdiki Amerika Birleşik Devletleri nin kuzey bölümü de diğer Avrupalıların seyahatleri sayesinde yavaş yavaş keşfediliyordu. Bu kaşiflerden bazıları Giovanni da Verrazano, Jacques Cartier, ve kıtanın (Amerika) isim babası Amerigo Vespucci ydi. Daha sonra Amerika Birleşik Devletleri olarak anılacak olan topraklardaki ilk kalıcı Avrupa yerleşimi 1500 lerin ortasında İspanyollar tarafından Florida St. Augustine de kuruldu. Ancak bu yerleşim yeri yeni ulusun oluşumunda rol oynamadı. Asıl gelişme Atlantik kıyısının kuzeyindeki yerleşim yerlerinde, yani Virginia, Massachusetts, New York ve büyüyen Avrupalı göçmen dalgasının kontrolü altına aldığı diğer 10 bölgede yaşanacaktı. Amerika kıtasındaki ilk kalıcı Avrupa yerleşimi Florida daki St. Augustine i korumak amacıyla yılları arasında İspanyollar tarafından inşa edilen Castillo de San Marcos. ( Miles Ertman/MasterLife) Fray Jupinero Serra yönetimindeki İspanyol Fransisken misyonerleri tarafından 1770lerde kurulan California daki San Juan Capistrano Heyeti nin havuz ve elçilik binasının kalıntıları. ( Chuck Place)
8 Sömürge dönemi 1600 lerde Britanya sömürgelerine gelen göçmenlerin çoğu İngiliz di. Diğerleri ise Hollanda dan, İsveç ten, Almanya dan, Fransa dan ve daha sonraları İskoçya ve Kuzey İrlanda dan geldiler. Bazıları savaştan kaçmak, bazıları ise siyasi baskıdan, dini zulümden veya bir mahkûmiyetten kurtulmak için ülkelerini terk etmişti. Ülkelerini terk edenler arasında özgürlüğüne kavuşmak isteyen köleler de vardı. Köle olarak satılan Afrikalı siyahlar kıtaya kelepçeleriyle geldiler yılına gelindiğinde nüfus 250,000 e ulaşmıştı. 100 yıl bile geçmeden 2.5 milyona tırmandı. Amerika ya çok farklı nedenlerle gelen göçmenler 13 ayrı koloniye yerleşerek geliştiler. Koloniler kendi aralarında belirgin farklılıklar gösteren üç bölgeye ayrılıyordu. İlk yerleşimler Atlantik kıyıları boyunca ve okyanusa ulaşan nehirler civarında kurulmuştu. Kuzeydoğudaki göçmenler ağaçlarla kaplı dağlar ve Buz Çağından kalma buzullarının erimesiyle açığa çıkan taşlarla dolu topraklar buldular. Suyun gücünü dizginlemek çok kolaydı ve böylece New England da (Yeni İngiltere) Massachusetts, Connecticut ve Rhode Island ahşap ürünleri, balıkçılık, gemi inşaatı ve ticarete dayalı bir ekonomi gelişti. New York ve Pennsylvania gibi Orta kolonilerde daha ılıman bir iklim ve daha çeşitli araziler vardı. Buralarda hem sanayi hem de tarım gelişti, ayrıca buradaki toplum daha karmaşık ve kozmopolitti. Örneğin New York ta Bohemyalılar, Danimarkalılar, Hollandalılar, İngilizler, Fransızlar, Almanlar, İrlandalılar, İtalyanlar, Norveçliler, Polonyalılar, Portekizliler, İskoçyalılar ve İsveçliler bir aradaydı. Virginia, Georgia ve Carolina lar gibi Güney kolonilerde daha uzun bir tarım mevsimi ve daha verimli topraklar vardı, dolayısıyla ekonomi büyük oranda tarıma dayalıydı. Buralarda hem küçük çiftçiler hem de Afrikalı kölelerin çalıştırıldığı büyük tarımm arazileri olan varlıklı aristokrat arazi sahipleri vardı.
9 Amerikalı sanatçı Benjamin West in ( ) bir resminden ayrıntı. Burada William Penn in, Quakerlar 1 ve dini özgürlük arayanlara bir sığınak olarak kurduğu Pennsylvania kolonisinin bulunduğu bölgede yaşayan Kızılderililerle yaptığı anlaşma temsil edilmektedir. (Pennysylvania Güzel Sanatlar Akademisi nin izniyle) zgürlük arayanlara bir sığınak olarak kurduğu ennsylvania kolonisinin bulunduğu bölgede aşayan Kızılderililerle yaptığı anlaşma temsil dilmektedir (Pennysylvania Güzel Sanatlar Thomas Jeff erson, Bağımsızlık Bildirgesinin yazarı ve ABD nin üçüncü Başkanı
10 Benjamin Franklin Başkan Thomas Jefferson ın emrindeki Lewis ve Clark keşif gezisinin iki yüzüncü yılını kutlayan bir ABD posta pulu. Onların keşifleri, batı topraklarını genç Birleşik Devletler e tanıtmıştı. ( AP Images)
11 Göçmenler ile Kızılderililer denilen Amerika yerlileri arasındaki ilişkiler huzursuz bir işbirliği ve çatışma arasında gidip geliyordu. Bazı bölgelerde ticaret ve kısmi bir sosyal etkileşim mevcuttu ancak genel anlamda yeni yerleşimler yayıldıkça, çoğu zaman savaşta mağlup edildikten sonra, Kızılderililer göçe zorlanıyordu. Amerikan kolonilerinin yerleşimi doğrudan Britanya hükümeti tarafından değil, özel gruplar tarafından finanse ediliyordu. Georgia dışındaki bütün yerleşimler, kraliyet iznine sahip hissedarların şirketleri veya mülkiyetleri olarak ortaya çıkmıştır. Bunların bazıları şirket liderleri tarafından sıkı bir şekilde yönetiliyordu ancak zaman içinde hepsi Britanya anayasası ve geleneklerine dayalı bir katılımcı yönetim sistemi geliştirmiştir. Britanya da yıllar süren siyasi kargaşa, Kral II. James in tahttan indirilmesi ile sonuçlanan, monarşiye sınırlar getiren ve halka daha fazla özgürlük sunan Şanlı Devrim (Glorious Revolution: ) ile sona erdi. Bu değişimler Amerikan kolonilerinin işine yaradı. Sömürge meclisleri yerel parlamento olarak hareket etme hakkı talep etmeye başladı. Kraliyet valilerinin gücünü sınırlandıran ve kendi güçlerini arttıran yasaları yürürlüğe sokmaya başladılar. Takip eden yıllarda hükümet ve sömürge meclisleri arasında bitmek tükenmek bilmeyen çatışmalar, sömürgecilerin Amerikan ve Britanya çıkarlarının birbirinden gittikçe daha fazla ayrılmaya başladığını fark etmelerini sağladı. Bu tartışmalarda ortaya çıkan ilkeler ve içtihatlar sömürgelerin yazılmamış anayasaları halini aldı. İlk başlarda odak noktası Britanya milletler topluluğu içinde özerk bir yönetim isteğiydi. Bağımsızlık arayışı daha sonra ortaya çıkacaktı.
12 Bağımsızlığa giden yol Amerika Birleşik Devletleri nin siyasal temeli olan liberalizmin ve demokrasinin ilkeleri bakir topraklar üzerinde yeni bir toplum yaratma sürecinde doğal olarak oluştu. Yine doğal olarak, bu yeni ulus kendini farklı ve ayrıcalıklı hissedecekti. Avrupa ise onu kâh tedirginlik kâh umut ile izleyecekti. Britanya nın 13 Kuzey Amerika kolonisi 1700 lerde olgunlaştı. Nüfus, ekonomik güç ve kültürel seviye açısından gelişti. Bu koloniler özerk yönetim konusunda deneyimliydi. Ancak yeni Amerika Birleşik Devletleri, Virginia - Jamestown da ilk kalıcı yerleşim yerinin kurulmasının üzerinden 170 yıl geçene kadar bir ulus halini alamayacaktı lerde Britanya ve Fransa arasındaki savaş kısmen Kuzey Amerika da yaşanmıştı. Britanya galip geldi ve kısa bir süre içinde büyük imparatorluğunu kontrol ve finanse etmek amaçlı politikalar yürütmeye başladı. Bu politikalar Amerikalı sömürgecilerin hayat tarzları üzerinde daha büyük kısıtlamalara neden oldu tarihli Kraliyet Bildirisi yeni toprakların yerleşime açılmasına kısıtlamalar getirdi te çıkartılan Şeker Yasası ile kahve, ipek ve şarap gibi lüks ürünlere vergilendirme getirildi ve rom ithalatı yasaklandı Döviz Yasası sömürgelerde kâğıt para basılmasını yasakladı Konaklama Yasası ile sömürgecilere, kraliyet ordularına yiyecek ve konaklama sağlama yükümlülüğü getirildi. Son olarak 1765 Pul Yasası ile bütün resmi belgeler, gazeteler, ruhsatlar ve kontratlar için pul alımı zorunlu hale getirildi. Sömürgeciler bu yasaların hepsine karşı çıktı ancak Pul Yasası en büyük ve en organize dirençle karşılaştı. Sayısı gittikçe artan birçok sömürgecinin gözünde temel mevzu, kendilerinin dâhil olamadıkları uzak bir yasama meclisi tarafından vergilendirilmekti in Ekim ayında 9 koloniden toplam 27 delege, Pul Yasası nın geri çekilmesi için güç birliği yapmak üzere New York ta toplandı. Her sömürgenin kendi vergi uygulamalarını yürütme hakkı olması gerektiğini savunan önergeler hazırladı.
13 ritanya nın vergi uygulamalarına karşı yapılan ve Boston Çay Partisi olarak bilinen rotesto, (Library of Congress)
14
15
16
17 Drawing of revolutionary fi rebrand Patrick Henry (standing to the left) uttering perhaps the most famous words of the American Revolution Give me liberty or give me death! in a debate before the Virginia Assembly in Birleşik Devletler in dördüncü başkanı James Madison genelde Anayasanın Babası olarak kabul edilir. (The American History Slide Collection, Instructional Resources Corporation)
18 Özerk yönetim yerel siyasi liderler yarattı ve bu insanlar hep birlikte Parlamento nun baskıcı olduğunu düşündükleri uygulamalarına karşı koymak için işbirliği yaptı. Başarıya ulaşılmasının ardından Britanya ya karşı yürüttükleri organize kampanya sona erdi. Ancak sonraki birkaç yıl boyunca az sayıda radikal kişi çatışma halini canlı tutmaya çalıştı. Onların amacı uzlaşı değil bağımsızlıktı. Bunların en etkini Massachusetts li Samuel Adams tı. Sömürgecilerin demokratik içgüdülerine hitap eden gazete makaleleri yazdı ve konuşmalar yaptı. Sömürgelerde, devrimci hareketin temelini oluşturacak olan komitelerin kurulmasına öncülük etti e gelindiğinde bu hareket, çay ticaretini kontrol altına almaya çalışan Britanya ya karşı öfke besleyen sömürge tüccarlarını kendine çekmişti. Aralık ayında bir grup adam Boston limanında demirli, çay yüklü üç Britanya gemisine gizlice girdi ve bütün çayları denize döktü. Bu vandalizm nedeniyle Massachusetts i cezalandırmak isteyen Britanya Parlamentosu Boston limanını kapattı ve yerel yönetime kısıtlamalar getirdi. Intolerable Acts (Uygunsuz Fiiller) adı altındaki yeni kısıtlamalar geri tepti ve bir sömürgeyi izole etmek şöyle dursun, diğerlerini harekete geçirdi. Georgia dışındaki bütün sömürgeler, mevcut kötü durumu tartışmak üzere delegelerini 1774 yılında Philadelphia ya gönderdi. Böylece ilk Kıta Meclisi toplanmış oldu. Sömürgeciler Britanya nın haklarını ellerinden alması karşısında gittikçe daha büyük bir tepki ve öfke duyuyordu. Ancak yapılması gerekenin ne olduğuna dair bir düşünce birliği yoktu. Sadıklar (loyalists) kralın tebaası olarak kalmak istiyordu. Ilımlılar Britanya hükümeti ile daha makul bir ilişki tutturabilmek için uzlaşmaktan yanaydı. Devrimciler ise bağımsızlıklarını tamamlamak istiyorlardı. Bağımsızlık için savaşmalarını gerektirecek günü bekleyerek silah depolamaya ve güç toplamaya başladılar.
19 Devrim Amerikan Devrimi veya Britanya dan ayrılıp bağımsızlığa kavuşmak için verilen savaş, Britanya orduları ile silahlı sömürgeciler arasındaki küçük bir çatışmayla 19 Nisan 1775 te başladı. Britanya ordusu Massachusetts in Boston şehrinden, devrimci sömürgecilerin yakın köylerden topladıkları silahları ve mühimmatı ele geçirmek amacıyla yola çıkmıştı. Ordu Lexington da bir grup minuteman (savaşa her an hazır olduklarını söyleyen sivil gönüllüler) ile karşılaştı. Minuteman ler sessiz bir protesto yapmak amacındaydılar ve liderleri, karşı taraf ateş etmedikçe ateş etmemelerini emretmişti. Britanya ordusu minuteman lere dağılmalarını emretti, onlar da bu emre uydu. Geri çekilmeye başladıkları sırada biri ateş etti. Britanya askerleri minuteman lere tüfekler ve süngülerle saldırdı. Parlak kırmızı üniformalı Britanya askerleri Boston a dönerken, yolda başka noktalarda çatışmalar çıktı. 250 nin üzerinde kırmızı urbalı öldürülmüş veya yaralanmıştı. Amerikalılar ise 93 kayıp vermişti. Sömürge temsilcileri durumu ele almak için Philadelphia ya doğru hareket ederken Boston civarındaki ölümcül çatışmalar devam etti. Çoğunluğun görüşü Britanya ya karşı savaşmak yönündeydi. Sömürgelerin silahlı kuvvetlerini birleştirerek bir kara ordusu oluşturmaya karar verdiler ve başkumandan olarak George Washington u seçtiler. Aynı zamanda, bu İkinci Kıta Meclisi Kral III. George u çatışmaları sona erdirmeye çağıran bir barış antlaşmasına imza atmıştı. Kral bu antlaşmayı reddetti ve 23 Ağustos ta Amerikan sömürgelerinin isyan çıkardığını ilan etti. Takip eden aylarda bağımsızlık arayışları güç kazandı. Radikal siyasi kuramcı Thomas Paine ayrılma savını belirginleştirmek yolunda dikkat çekici bir adım attı adet satılan Sağduyu (Common Sense) adlı kitapçıkta hanedanlık ve monarşi fikrine karşı çıkan Paine, Amerika için muhtemel iki farklı seçeneği karşılaştırıyordu: bir yanda zorba bir kralın boyunduruğu altında sürekli
20 teslimiyet ve modası geçmiş bir yönetim biçimi; diğer yanda kendine yeten, bağımsız bir cumhuriyet olarak özgürlük ve mutluluk. İkinci Kıta Meclisi, sömürgelerin kral karşısındaki mağduriyetini ana hatlarıyla belirleyen ve ayrılma kararlarını ilan eden bir belge hazırlamak üzere Thomas Jefferson başkanlığında bir komite atadı. Bağımsızlık Bildirgesi (Decleration of Independence) adı verilen bu belge 4 Temmuz 1776 tarihinde kabul edildi. O günden beri 4 Temmuz Amerika nın Bağımsızlık Günü olarak kutlanmaktadır. Bağımsızlık Bildirgesi sadece yeni bir ulusun doğuşunu duyurmakla kalmıyor, aynı zamanda dünya çapında değişimlere yol açacak bir insani özgürlük felsefesini de ortaya koyuyordu. Siyasi hakların temel insan hakları arasında yer aldığını ve bu nedenle evrensel olduğunu teyit eden bildirgenin hazırlanmasında Fransız ve İngiliz politik düşüncesinden, özellikle John Locke un Yönetim Üzerine İkinci İnceleme adlı eserinden yararlanılmıştır. Başkan George Washington yönetiminin hazine bakanı Alexander Hamilton. Hamilton güçlü bir federal devlet ve sanayiinin desteklenmesi gerektiğini savunuyordu. (National Portrait Gallery, Smithsonian Institution) 1835 yılları arasında ABD Yüksek Mahkemesi nin (Supreme Court) başyargıçlığını yürüten John Marshall. ( AP Images)
21 Bağımsızlık ilanı Amerikalıları özgür kılmadı. İngiliz ordusu New York eyaletindeki kara birliklerini Long Island dan New York City ye doğru harekete geçirdi. Bu birlikler Amerikalıları, Pennsylvania, Brandywine da bozguna uğratarak Philadelphia yı işgal etti. Kıta Meclisi dağılmak zorunda kaldı. Amerikan birlikleri ise New York, Saratoga da ve New Jersey, Trenton ve Princeton da zafer kazandılar. Tüm bunllara rağmen George Washington büyük ihtiyaç duyduğu malzeme ve insan gücü için çabalamaya devam ediyordu. Beklenen önemli yardım 1778 de Fransa nın Birleşik Devletleri tanıması ve karşılıklı savunma anlaşması imzalamasıyla geldi. Fransız hükümetinin desteği, aslında, ideolojik nedenlere dayanmıyordu, jeopolitikti. Fransa ezeli düşmanı Britanya nın gücünü zayıflatmak istiyordu. Massachusetts, Lexington da başlayan çatışmalar kıtanın büyük bölümüne yayılarak sekiz yıl boyunca devam etti. Kuzeyde Kanada, Montreal den güneyde Georgia, Savannah ya kadar her yerde birlikler çarpıştı de, büyük bir İngiliz ordusu York ta teslim oldu ama savaş iki yıl daha sonuca etki etmeyecek çarpışmalarla sürdü. Nihayet, 15 Nisan 1783 te barış antlaşması Paris te imzalandı. Devrim, Kuzey Amerika nın dışında da büyük önem taşıyordu. Avrupa daki siyasal kuramcıların dikkatini üzerine topladı ve bütün Batı dünyasında doğal haklar kavramını güçlendirdi. Aralarında Thaddeus Kosciusko, Friedrich von Steuben, Marquis de Lafayette gibi önemli isimlerin yer aldığı bu kişiler devrime destek oldular ve özgürlükçü fikirlerini kendi ülkelerine taşıdılar. Paris Antlaşması ile eskinin sömürgeleri olan 13 yeni eyaletin bağımsızlığı, özgürlüğü ve egemenliği kabul edildi. Sırada, onları birbirine kenetleyerek yeni bir ulus yaratma görevi vardı.
22 Ulusal Bir Hükümetin Kurulması Britanya ya karşı yürütülen bağımsızlık mücadelesinin ardından 13 Amerikan kolonisi 1783 yılında, 13 Amerika Birleşik Devleti halini aldı. Bu eyaletler savaş bitmeden önce ortak mücadeleleri için bir çerçeve anlaşması imzaladılar. Konfederasyon Yasaları adı verilen bu yapı, son derece gevşek ve kırılgan bir birliğin, George Washington un deyimiyle bir kumdan ip in oluşmasını sağladı. Ortak bir para birimi yoktu; her eyalet hâlâ kendi parasını basıyordu. Ulusal bir silahlı kuvvet yoktu; birçok eyaletin hâlâ kendi ordusu ve donanması vardı. Dış politika üzerindeki merkezi kontrol çok küçüktü; eyaletler doğrudan diğer ülkelerle temasa geçiyordu. Ayrıca vergilendirme ve vergi toplama için hiçbir ulusal sistem yoktu. Philadelphia da, delegelerin Birleşik Devletler Anayasasını hazırladığı Independence Hall daki tarihi oda. ( Robert Llewellyn)
23 Maryland ve Virginia arasındaki ortak sınır olan Potomac nehrinin gemicilik hakları hususunda iki eyalet arasında çıkan tartışmalar, 1786 yılında beş eyaletin Maryland-Annapolis te bir konferans düzenlemesine neden oldu. New York tan gelen bir delege olan Alexander Hamilton bu tür ticari konuların daha büyük ekonomik ve siyasal sorunların bir parçası olduğunu ve Konfederasyon u yeniden değerlendirmeye ihtiyaçları olduğunu söyledi. Kendisiyle hemfirkir olan diğer delegelerle birlikte sadece bunu yapmak üzere bir kongre düzenlemeyi önerdiler. Amerika daki tartışmasız en güvenilir adam olan Washington un da desteği ile bu fikre fazla cesur olduğunu düşünenlerin de sıcak bakması sağlandı Mayıs ında Philadelphia da yapılan toplantı çok önemliydi. Kongreye seçilen 55 delege sömürge ve devlet yönetiminde deneyimli kişilerdi. Tarih, hukuk ve siyasal kuram konusunda bilgiliydiler. Çoğu gençti ancak kamu hizmeti ve bilimsel başarı alanındaki sıra dışı kariyerinin sonuna yaklaşmakta olan yaşlı Benjamin Franklin de bu grubun içindeydi. İki önemli Amerikalı ise orada değildi: Thomas Jefferson Fransa büyükelçisi olarak Paris teydi, John Adams ise Britanya elçisi olarak Londra daydı. Kıta Meclisi, kongreye Konfederasyon Yasasında değişiklik yapma hakkını tanımıştı. Ancak delegeler yeni ulus için yetersiz olduğunu düşünerek Konfederasyon Yasasını bir kenara bıraktı ve yasama, yürütme ve yargı güçlerinin ayrılmasına dayalı yeni bir devlet modeli üretti. Bu toplantı bir kurucu meclis haline gelmişti. Yeni anayasanın bazı ayrıntıları hakkında görüş birliğine ulaşmak gerçekten çok zor olmuştu. Birçok delege eyaletlerin haklarını sınırlayan güçlü bir ulusal devletin kurulması gerektiğini savunuyordu. Diğer birçok delege ise eyaletlerin otoritesini koruyan zayıf bir ulusal devletin olması gerektiğini aynı inandırıcılıkla savunuyordu. Bazı delegeler Amerikalıların kendi kendilerini yönetecek kadar akıllı olmadıklarını düşünüyor ve dolayısıyla her türlü halk oylaması önerisine karşı çıkıyordu. Diğerleri ise ulusal devletin mümkün olduğunca geniş bir halk tabanı olması gerektiğini düşünüyordu. Küçük
24 The Liberty Bell, in Philadelphia, Pennsylvania, an enduring symbol of American freedom. First rung on July 8, 1776, to celebrate the adoption of the Declaration of Independence, it cracked in 1836, during the funeral of John Marshall, Chief Justice of the U.S. Supreme Court. Original of the U.S. Constitution, signed by the delegates in Philadelphia on September 17, A mother and daughter viewing documents in the Exhibition Hall of the National Archives. The U.S. Constitution, the Declaration of Independence, and the Bill of Rights are on display in this Washington, D.C., building.
25 eyaletlerin temsilcileri ulusal bir anayasa çerçevesinde eşit temsil konusunda ısrarcıydı. Büyük eyaletlerin delegeleri ise daha etkili olmaya hakları olduğunu savunuyordu. Köleliğin yasa dışı olduğu eyaletlerin temsilcileri köleliği yasaklamak hedefindeydi. Köleliğin yasal olduğu eyaletler ise bu yöndeki her türlü kısıtlamaya karşıydı. Bazı delegeler Birlik teki eyaletlerin sayısını kısıtlamaktan yanaydı, diğerleri ise Batı daki yeni kurulan şehirlerin eyalet olmasını destekliyordu. Her sorun yeni fikir ayrılıklarına yol açtı ve bütün ayrılıklar uzlaşı ile çözüldü. Anayasa tasarısı çok uzun bir metin değildi ancak henüz kurulmuş olan bu karmaşık devlet için bir çerçeve sunuyordu. Ulusal devlet para basmak, vergi toplamak, patent vermek, dış politika faaliyetleri yürütmek, ordu barındırmak, postane kurmak ve savaş açmak konusunda tam yetkiliydi. Ulusal devlet kuvvet dağılımını dengeleyen ve birbirlerini denetleme yetkisine sahip üç eşit bölümden oluşuyordu: bir meclis (kongre), bir başkan ve bir yargı sistemi. Ekonomik konular metin hakkında yapılan tartışmaların seyrini etkiledi ancak eyalet çıkarlarının, bölgesel ve ideolojik çıkarların da tartışma üzerinde etkisi oldu. Metni yazanların idealizmi de çok önemliydi. Bireysel özgürlüğü ve toplumsal erdemi destekleyen bir devlet tasarladıklarına inanıyorlardı. Dört ay süren bir müzakere sürecinin ardından 17 Eylül 1787 tarihinde delegelerin çoğu yeni Anayasa yı imzaladı. 13 eyaletten 9 u anayasayı onayladıklarında metnin bu toprakların kanunu olmasına karar verdiler. Onay süreci de neredeyse bir yıl sürdü. Karşı çıkanlar güçlü bir merkezi devletin zorba ve baskıcı olabileceğine dair korkularını açıkladılar. Savunucular yasama ve yargı güçlerinin birbirlerinden ayrılması ve birbirlerini denetleyebilmesini sağlayan bir sistem ile bu riskin önüne geçilebileceğini savundular. Bu tartışma iki farklı grubun oluşmasına neden oldu: Güçlü bir devlet isteyen ve Anayasa yı destekleyen Federalistler ile eyaletlerin yumuşak
26 bir şekilde birbirine bağlı olması gerektiğini düşünen ve Anayasa ya karşı çıkan Anti-Federalistler. Anayasa nın onaylanmasının ardından bile, birçok Amerikalı önemli bir öğenin eksik olduğunu düşünüyordu. Metinde birey haklarına yer verilmemişti Eylül ünde ilk meclis New York City de toplandığında hukukçular bu maddelerin eklenmesi gerektiği konusunda uzlaştı. Haklar Beyannamesi (Bill of Rights) olarak bilinen bu 10 değişikliğin Anayasa nın bir parçası haline gelmesi iki yıl sürdü. 10 değişikliğin ilki konuşma, basın ve din özgürlüklerini; protesto etme, sessizce toplanma ve değişiklik talep etme haklarını garanti altına alıyordu. Dördüncü madde bireyi sebep gösterilmeden aranmaya ve tutuklamaya karşı koruyordu. Beşinci madde her türlü adli vakada hukukun usulünce işletilmesini sağlıyordu. Altıncı madde adil ve hızlı bir mahkeme sürecini garanti ediyordu ve sekizinci madde bireyi zalim ve olağandışı cezalandırmalara karşı koruyordu. Haklar Beyannamesinin 200 küsur yıl önce kabul edilmesinden beri, Anayasa da sadece 17 değişiklik yapılmıştır. İlk Yıllar, Batıya Doğru Genişleme Ve Bölgesel Farklılıklar 30 Nisan 1789 da George Washington Birleşik Devletler in ilk başkanı seçildi. Devrim sırasında etkili bir silahlı kuvvet örgütlenmesinden sorumluydu. Şimdi ise çalışan bir devlet kurmaktan sorumlu olacaktı. İçişleri, Hazine, Adalet ve Ordu (Savunma) bakanlıklarının kurulmasında meclis ile birlikte çalıştı. Bu bakanlıkların yöneticileri, başkanın danışmanları, yani kabinesi olarak görev yapacaktı. Bir baş yargıç ve beş yardımcı yargıçtan oluşan bir Yüksek Mahkeme, üç bölge mahkemesi ve 13 yerel mahkeme
27 kuruldu. Batı bölgelerinin yönetimi ve yeni eyaletler kurularak Birlik e dâhil edilmeleri için yeni politikalar üretildi. Washington dört yıllık iki dönem boyunca Başkanlık yaptı ve daha sonra kanun haline gelecek bir emsal teşkil ederek görevden ayrıldı. Daha sonraki iki başkan, yani John Adams ve Thomas Jefferson, devletin rolü konusundaki iki farklı ekolü temsil ediyordu. Bu ayrılık Batı dünyasındaki ilk siyasal partilerin oluşmasına neden oldu. Adams ile Washington un Hazine bakanı Alexander Hamilton ın önderliğindeki Federalistler genelde ticaret ve üretim çıkarlarını temsil ettiler. Anarşiden korkuyorlar ve ulusal ekonomik politikalar üretip düzen oluşturabilecek güçlü bir merkezi devlete inanıyorlardı. En büyük desteği Kuzey den alıyorlardı. Jefferson önderliğindeki Cumhuriyetçiler ise tarımsal çıkarları temsil ediyorlardı. Güçlü bir merkezi devlete karşıydılar ve eyalet haklarına ve çiftçilerin kendi kendilerine yetmesi gerektiğine inanıyorlardı. En büyük destekçileri Güneyliler di. Yaklaşık 20 yıl boyunca genç ulus görece daha barışçıl bir ortamda büyüme fırsatı yakaladı. Devletin politikası diğer bütün devletlere karşı sıcak ve tarafsız olmaktı. Ancak Avrupa daki siyasal gelişmelerden, özellikle de savaş halindeki Britanya ve Fransa dan bağımsız olamazdı. Britanya donanması Fransa ya gitmekte olan Amerikan gemilerine, Fransa donanması ise Britanya ya gitmekte olan Amerikan gemilerine el koydu. Çeşitli diplomatik görüşmeler 1790 ların ve 1800 lerin başındaki savaş olasılıklarını bertaraf etti, ancak Birleşik Devletler er ya da geç kendi çıkarlarını savunmak zorunda kalacaktı yılında Britanya ile savaş başladı. Savaş çoğunlukla Kuzeydoğu eyaletlerinde ve doğu kıyısı boyunca yaşandı. Bir Britanya keşif kuvveti Columbia daki yeni başkent Washington a ulaştı. Yönetim binasını ateşe verdi, Başkan James Madison kaçmak zorunda kaldı ve şehir alevler içinde yandı. Ancak ABD ordusu galibiyet iddia etmeye yetecek sayıda çatışmayı kazanmıştı. Savaştan iki buçuk yıl sonra, Fransa yla yaptığı ayrı bir savaş nedeniyle hazinesi boşalan Britanya, Amerika Birleşik Devletleri ile bir barış anlaşması
28 imzaladı. ABD nin zaferi, Kanada sınırının güneyini nüfuzu altına almayı isteyen Britanyalıların ümitlerini bir kez daha ve sonsuza kadar yok etmişti. Savaş 1812 yılında sona erdiğinde, yeni Amerikan cumhuriyetinin karşı karşıya olduğu birçok zorluk ortadan kalktı. Anayasa şemsiyesi altındaki ulusal birleşme özgürlük ve düzen arasında bir dengenin kurulmasını sağladı. Düşük bir iç borç oranı ve keşfedilmeyi bekleyen bir kıta barış, refah ve toplumsal kalkınma sağladı. Dış politikadaki en önemli olay Başkan James Monroe nun, Orta ve Güney Amerika nın yeni bağımsız ulusları ile ABD nin dayanışmasından bahseden konuşmasıydı. Monroe doktrini Avrupalıların Latin Amerika yı kendi sömürgeleri haline getirme yönündeki olası çabalarına dair bir uyarı niteliğindeydi. Sonuçta yeni ulusların çoğu anayasalarında Kuzey Amerika modelini temel alarak Birleşik Devletler ile siyasal dayanışmasını ilan etti. Birleşik Devletler 1803 te Fransa dan Louisiana bölgesini ve 1819 da İspanya dan Florida yı satın alarak iki katı büyüklüğe ulaştı ile 1821 yılları arasında altı yeni eyalet kuruldu. Kentucky li Henry Clay hiçbir zaman başkan olamasa da, 19. yüzyılın ilk yarısında en etkili Amerikan siyasetçilerinden biriydi. (Library of Congress)
29 1812 ile 1852 yılları arasında nüfus üç katına çıktı. Genç ulusun boyutu ve çeşitliliği kolay genellemelere meydan okuyor ve çelişkilere davetiye çıkartıyordu. Birleşik Devletler hem ticaret ve sanayiye dayalı medeni şehirler hem de kanunun üstünlüğünün genellikle görmezden gelindiği sınır yerleşimlerinden oluşuyordu. Özgürlüğü seven ama köleliğe izin veren bir ülkeydi. Anayasa bütün bu farklı bölümleri bir araya getirdi. Ancak zorluklar giderek artıyordu. Bölgesel Çatışmalar 1850 yılında Birleşik Devletler iki okyanus arasında uzanan büyük bir ülkeydi. Coğrafya, doğal kaynaklar ve gelişim açısından bölgeden bölgeye çok büyük farklılıklar gösteriyordu. New England ve Middle Atlantic eyaletleri başlıca finans, ticaret ve üretim merkezleriydi. Temel ürünler tekstil, kumaş, kereste ve makinelerdi. Deniz ticareti çok gelişti. Köle gücüyle tütün, şeker ve pamuk üreten Güney eyaletleri büyük oranda tarımsal yapıdaydı. Orta Batı eyaletleri de tarıma dayalıydı ancak buradaki tahıllar ve et ürünleri özgür insanların ellerinden çıkıyordu yılında Missouri eyalet olmak için başvuruda bulundu. Kuzeyliler Missouri de 10,000 köle yaşadığı için bu başvuruya karşı çıktı. Kentucky li meclis üyesi Henry Clay bir uzlaşma teklifinde bulundu: Missouri Birlik e katılacak ve köleliğe izin vermeye devam edecek, Maine ise özgür bir eyalet olarak Birlik e dahil olacaktı. Missouri Uzlaşması ndan sonraki yıllarda bölgesel söylemler iyice sertleşmeye başladı. Kuzeyde köleliğin kaldırılmasına yönelik hareket sesini duyurmaya başladı ve gittikçe güçlendi. Güneyde ise beyazların üstünlüğüne ve ekonomik statükonun devam etmesi gerektiğine duyulan inanç aynı şekilde sesini