... konulu sunumlar: "Motivasyon ve Örgütsel Motivasyon. A)ÖRGÜTSEL MOTİVASYON VE YÖNETİMİ 1. Motivasyon Kavramı ve Kapsamı Motivasyon, Latince "movere", yani "hareket ettirme,"— Sunum transkripti:
1
Motivasyon ve Örgütsel Motivasyon
2
A)ÖRGÜTSEL MOTİVASYON VE YÖNETİMİ 1. Motivasyon Kavramı ve Kapsamı Motivasyon, Latince "movere", yani "hareket ettirme, hareketlendirme" kelimesinden gelmektedir. Motivasyon kişilerin belirli bir amacı gerçekleştirmek için kendi arzu ve istekleri ile davranmalarını sağlamaktır.
3
motivasyon kavramının üç temel unsuru vardır. a. İnsanın bir davranışta bulunmasını sağlama, b. Bu davranışı yönlendirme ve sürdürme, c. Bu davranışı yapmadan dolayı özel bir mutluluk duymaktır
4
Örgütsel motivasyon örgütün ve bireylerin ihtiyaçlarının tatminiyle sonuçlanacak bir iş ortamı oluşturarak, bireyin harekete geçmesi için etkilenmesi ve isteklendirilmesi süreci olarak tanımlanabilir.
5
motivasyonun dört genel özelliği bulunmaktadır. a.Motivasyon kişisel bir olgudur bu nedenle, her insan farklıdır ve tüm motivasyon teorilerinin temelinde, bu farklılıkları vurgulamak vardır,
6
b. Motivasyon genel olarak bir niyet olarak görülebilir. Motivasyon çalışanların kontrolü altında olduğu varsayılır ve davranışlar çabanın genişletilmesi gibi motivasyon tarafından belirlenir.
7
c. Motivasyon çok yönlüdür. Burada neyin insanları daha aktif hale getireceği ve insanların zamanla değişen motivasyon faktörlerinin neler olduğunun bilinmesi gerekir.
8
d. Motivasyonun bir davranış ve performans değildir. Motivasyon kişiyi içten ve dıştan etkileyen güçlerle ilgilidir.
9
2. Başlıca Motivasyon Araçları Motivasyon araçlarını kullanırken, bireysel farklılıklar göz önünde tutulmalıdır. Psikologlar çalışan insanları beş ana psikolojik gruba ayırırlar: a Emniyet arayan çalışan, b Mükemmellik isteyen çalışan, c Kendisine önem verilmesini isteyen çalışan, d Sorumluluk seven çalışan, e Prestij arayan çalışan,
10
Genel anlamda bireyleri motive eden maddi ve manevi motivasyon araçları şu şekillerdedir;
11
a. Ücret, prim ve ödüller. Çalışanlara emekleri karşılığında verilen paraya ücret denir. Prim, ücret dışı yapılan ödemeler, Ödül ise, çalışanlara gayretleri karşılığı sağlanan maddi ve manevi yararlardır.
12
b. Sosyal kolaylıklar. Çalışanlara, daha iyi iş ve özel yaşam koşulları sağlamaktır. Ulaşım için servis aracı sağlanması, öğle yemeklerinin yeterli ve iyi olması, çay kahve servisi, özel sağlık sigortası, bazı çalışana giyecek alınması vb. gibi uygulamalar, sosyal kolaylıklara örnek olarak verilebilir.
13
c Taktir, övgü ve yapıcı eleştiri. Çalışanın, örgüt içinde yöneticileri tarafından yazılı veya sözlü olarak övülmesi, tebrik ve takdir edilmesi önemli bir motivasyon öğesidir.
14
d. Terfi ve kariyer geliştirme olanakları. Çalışan için toplumda bir statüye sahip olma, saygı görme ve takdir edilme ihtiyacı terfi, yeni bir unvan veya maaş artışı ile sağlanmaktadır.
15
e. Sosyal statü sağlamak. Çoğu kişi örgüt içinde sosyal statü kazanmak için çalışır. Kişinin örgütte iş arkadaşlarından, gördüğü itibar, kişi için önemli bir motivasyon aracıdır.
16
f. Çalışma ortamı ve çalışma koşullarını iyileştirmek. Çalışanın çalışma ortamının ve çalıştığı yerdeki fiziki imkânların ve koşulların iyileştirilmesi, çalışanın işinde daha verimli çalışmasını sağlar.
17
g. İş güvenliği. Çalışma yaşamında sosyal ve ekonomik güvence ve hatta yargısal güvence kişilerin geleceği açısından çok önemlidir. Zira geleceğinden emin olmayan birinin sürekli örgütte kalması, yararlı olması mümkün değildir.
18
h. Çalışma düzeni sağlamak. Örgütlerde yöneticilerin disiplinle ilgili tutum ve davranışları, çalışan üzerinde olumlu veya olumsuz etki eder. Zira otoriter, sert ve katı ve baskıcı yöneticiler, çalışanın iş yapmasını sağlar ama işe ve çalışmaya motive olmasını sağlayamaz.
19
ı. Moral vermek. i. Prestij sağlamak. Kurumsal prestiji yüksek olan bir örgütte çalışanlar bireysel prestij sağlarlar ve bundan gurur duyarlar.
20
j Sosyal etkinliklere önem vermek. Yönetici örgütte, çalışanı motive etmek için, sosyal işleri ve sosyal etkinlikleri geliştirmeye çalışmalıdır. Böylece örgütte sosyal kaynaşmayı temin etmeli ve çalışanı motive etmelidir.
21
k. İlginç ve önemli iş vermek. Bir kişinin yaptığı iş ve o işe karşı tavrı çok önemlidir. Bir kişi yaptığı işle övünüyorsa, iş o kişi için büyük bir motivasyon kaynağıdır. Yaptığı işten tatmin olmuyor, işini ve işyerini sevmiyorsa, yararlı ve başarılı olması mümkün değildir.
22
l. Yetki vermek. Örgütlerde çalışanlar, özellikle alt ve orta kademe yöneticileri, daha çok yetki sahibi olmak isterler. Yetki sahibi olan astlar da, örgütte daha çok çalışır ve daha başarılı olurlar. Onun için yöneticiler, astlarına gerekli yetkileri devrederek, onları yetkilendirmeli ve güçlendirmelidir.
23
m. İnisiyatif ve sorumluluk vermek. Birçok kişi, bağımsız çalışmak, serbest hareket etmek, inisiyatif sahibi olmak, sorumluluk almak ve kendi başına iş yapmak ister.
24
n. Önem ve değer vermek. Çalışana "insan" olarak, örgütün değerli bir varlığı olarak görmek, çalışanı mutlu eder. İnsana önem ve değer vermek, insanı bir hedefe yönlendirmeyi, bir amacı yerine getirmeyi kolaylaştırır.
25
o. Açık yönetim politikası uygulamak. Yöneticinin, amaç ve hedeflerini çalışana açıklaması, kararları danışarak vermesi, kısaca "açık yönetim politikası" uygulaması, çalışanı etkili ve verimli kılar.
26
ö. Eğitmek ve yetiştirmek. Çalışanın verimli çalışabilmesi için, öncelikle iş başında yetiştirilmesi ve eğitilmesi, bu amaçla kurum içinde kurs ve seminerler düzenlenmesi ve kurum dışında düzenlenen kurs ve seminerlere gönderilmesi, çalışanı uzmanlaştırır ve daha verimli kılar.
27
MOTİVASYON Siz hangi kürekçiden biri olmak isterdiniz ? Hadi koçum, daha hızlı... Arkadaşlar, arkamızda bir Jaws var...
28
3. Örgütsel Açıdan Motivasyonun Önemi Bir işletmenin temel amacı kârlılıktır. Küçük veya büyük, üretim veya ticari işletme olmanın önemi olmaksızın, yöneticilerin işletme amaçlarını gerçekleştirmek için, çalışanları, etkin ve verimli çalıştırmaları gerekir. Bu çalışanların motivasyonlarının artırılması ile mümkündür.
29
Örgüt hedeflerine ve amaçlarına uygun bir motivasyon sistemi, örgütlerde temel olarak iki tür fayda sağlar. a - İşletmelerin, çalışanların verimliliğine, toplumsal ve ekonomik refah koşullarının geliştirilmesine olanak hazırlar, b - Değişen ekonomik, teknolojik ve toplumsal koşullara göre işetmeleri "esnek motivasyon" sistemlerini kabule zorlar.
30
3.1. Çalışanlar Açısından Motivasyonun Önemi 1. Kişiler arası olumlu rekabeti geliştirir, 2. Çalışanların toplumsal ihtiyaçlarını karşılamaya olanak hazırlar. 3. Çalışanların iş ve yaşam tatmini bulmalarını sağlar, 4. Çalışanların yeteneklerini geliştirmelerine fırsat sağlar.
31
Bunların yanında düşük motivasyonun ortaya çıkarabileceği olası sakıncalar şu şekilde özetlenebilir: a. Çalışanın düşünsel emeği ve yeteneği, işin görülmesinde etkin ise, verim büyük ölçüde etkilenir; fakat çalışanlar, düşünsel emek ve yeteneklerini işin görülmesinde kullanmıyorlarsa örgütsel verimlilik önemli ölçüde etkilenmez. b. Düşük moral çalışan üzerinde bedensel rahatsızlıklara neden olur. c. Düşük moral işten ayrılmalara neden olur; böylece işçi devri yükselir. İş yerinde devamsızlık ve izinler artar.