İSLAM’DA CİHAD ANLAYIŞI-1
İslam’da cihad kavramı iki manada kullanılır. Cihad, Arapça "C-H-D" "Cehd" kökünden gelir. Lügatte cehd; gayret etmek, takat yani güç yetirmek ve meşakkat çekmek gibi anlamlara gelir. Terim manası, "Bezlü'l-mechudi fi husuli'l-maksud"dur, yani maksada ve belirlenen hedefe ulaşmak için tüm gayretini sarf etmek anlamına gelir.(1)
Niyazi Beki(Prof. Dr.)
2016-04-22 10:52:51
İslam'da cihad kavramı iki manada kullanılır. Cihad, Arapça "C-H-D" "Cehd" kökünden gelir. Lügatte cehd; gayret etmek, takat yani güç yetirmek ve meşakkat çekmek gibi anlamlara gelir. Terim manası, "Bezlü'l-mechudi fi husuli'l-maksud"dur, yani maksada ve belirlenen hedefe ulaşmak için tüm gayretini sarf etmek anlamına gelir.(1)
Bu da meşakkat ve sıkıntılara sabır göstererek nefisle, şeytanla, ahlaksızlık olan fısk ve sefahatle, kötülüklerle ve zulümle her nevi mücadeleyi yapmak demektir.(2) Dini ıstılah olarak cihad, ilây-ı kelimetullah için hak ve hakikat düşmanları ile mücadele etmek ve bunun için cehd ve gayret sarf etmektir.
Allah yolunda yapılan cihad iki kısma ayrılır:
1)Can, mal ve dil ile yapılan cihad
Bu cihad peygamberlerin gönderilmelerinin ana gayesidir. Din tamamen Allah'ın oluncaya kadar devam eden, insanları Allah'a iman ve itaat etmeye davet eden ve "en büyük cihad" unvanına sahip olan cihadın adıdır. İnsanlar bu cihad sayesinde Allah'a iman eder, ona ortak koşmaktan uzak durur ve yalnız ona kulluk eder. Bu cihad şekli "hasenun lizatihi" dir, yani bizzat güzeldir. Bunun diğer bir adı, manevi cihaddır.
Manevi Cihad: Bu cihad şekli fikir düzeyinde, lisan meydan muharebesinde yapılan mücadelenin adıdır. Kur'an'ın hakikatlerini müdellel bir şekilde muhataplara anlatmak, onları ikna etmektir.
فَلَا تُطِعِ الْكَافِرِينَ وَجَاهِدْهُمْ بِهِ جِهَادًا كَبِيرًا
"Resulüm! Kâfirlere boyun eğme ve Kur'an ile onlara karşı büyük cihad et!"(Furkan, 25/52) mealindeki bu Mekki ayette Kur'an'la cihad emri verilmiştir ki, bunun manevi cihad olduğu açıktır.
Manevi cihadın bir boyutu da insanın en büyük düşmanları olan şeytan ve nefse karşı verdiği mücahededir ki lu hadis-i şerif ona işaret eder;
المُجَاهِدُ مَنْ جَاهَدَ نَفْسَهُ
"(En büyük) Mücahid Allah için nefsiyle cihad eden kimsedir"(Tirmizi, Fezailu-Cihad, 2)
Kur'an ve Sünnette Manevi Cihad
Kur'an-ı Kerim ve hadis-i şeriflerde, ilim ve fikir bazında yapılan çabalar/gösterilen gayretler, büyük cihad olarak değerlendirilmektedir. Hz. Peygamber, on üç yıl boyunca Mekke döneminde, düşmana karşı elindeki tek silahı olan Kur'an-ı Mucizu'l-Beyan'la cihad etmiş ve gün geçtikçe insanların kalplerini fethederek, manevî cihadın bir sonucu olan pek çok fütuhata imza atmıştır. Bu karşı durulmaz silaha karşı, düşmanın eli-kolu bağlanmış, fikir ve ilim alanında büyük bir hezimete uğramıştır. Bu ağır yenilginin verdiği hırçınlık, onları bazen iftira kampanyasına, bazen de kaba kuvvet kullanmaya sevk etmiştir. Kur'an'ın büyüleyici bir sihir, bir şiir, bir kehanet olduğunu; Hz. Peygamber (a.s.)'in ise, bir sihirbaz, bir şair, bir kâhin olduğunu söylemeleri, onların bu ümitsiz çırpınışlarının tetiklediği hezeyanın bir yansımasıdır.
Bir hadis-i şerifte " Nefse karşı yapılan cihada büyük cihad" adı verilmiştir.(3)
Aşağıda mealleri verilen ayetlerde de Manevî cihada yapılan teşvik unsurlarını görebiliriz:
Furkan Suresi:52 /Ve manevî cihad anlayışı
فَلَا تُطِعِ الْكَافِرِينَ وَجَاهِدْهُم بِهِ جِهَاداً كَبِيراً
İlgili ayetin meali: "Resulüm! Sakın kâfirlere boyun eğme ve bununla (Kur'an ile) onlara karşı olanca gücünle büyük bir cihad örneğini göster!"
Maddi savaşın bahis mevzuu olmadığı Mekke döneminde inen Furkan Suresinde yer alan ve "Kur'an ile ön görülen büyük cihad" emri, çok açık olarak, bir manevî cihad projesi olan fikrî ve ilmî mücadele anlayışını ortaya koymaktadır.
Bediüzzaman, bu asırda en büyük cihadın manevî olduğunu, bunun da ilim ve fikir sahasında söz konusu olacağını ifade eder.(4)
Hayatı boyunca, dünya ve ahiret saadetini temin eden dinin, imanın ve Kur'an'ın hakikatlerini doğru bir şekilde asrın idrakine sunan ve bu yolda hak ve hakikate ve insanlığa hizmet etmeyi, hayatının en ulvî gayesi olarak gören Bediüzzaman'ın şu ifadelerinde de bu manevi cihad anlayışı özellikle vurgulanmıştır:"Bizim cemaatimizin meşrebi: Muhabbete muhabbet ve husumete husumettir. Yani beyn-el İslâm muhabbete imdad ve husumet askerini bozmaktır. Mesleğimiz ise, ahlâk-ı Ahmediye ile tahalluk ve Sünnet-i Peygamberîyi ihya etmektir. Ve rehberimiz Şeriat-ı Garra ve kılıncımız da berahin-i katıa ve maksadımız i'lâ-i Kelimetullahtır"(5)
"Biz Kalû Belâ'dan Cem'iyet-i Muhammedî'de dâhiliz. Cihet-ül vahdet-i ittihadımız tevhiddir. Peyman ve yeminimiz imandır. Mademki muvahhidiz, müttehidiz. Her bir mü'min i'lâ-i Kelimetullah ile mükelleftir. Bu zamanda en büyük sebebi, maddeten terakki etmektir. Zira ecnebiler fünun ve sanayi silâhıyla bizi istibdad-ı manevîleri altında eziyorlar. Biz de fen ve san'at silâhıyla i'lâ-i Kelimetullahın en müdhiş düşmanı olan cehil ve fakr ve ihtilaf-ı efkâra cihad edeceğiz. Amma cihad-ı haricîyi şeriat-ı garranın berahin-i katıasının elmas kılınçlarına havale edeceğiz. Zira medenîlere galebe çalmak ikna iledir, söz anlamayan vahşiler gibi icbar ile değildir. Biz muhabbet fedaileriyiz, husumete vaktimiz yoktur!"(6)
Dipnotlar
1- Muhammed Hayır Heykel, Cihad ve'l-Kıtal Fi Siyaseti'ş-Şeriye, C:1, Beyrut-1997, s. 38
2-Heykel, a.g.e., C:1, s. 39
3-Suyutî, Celaluddin Abdurrahman b. Ebibekr(ö. 911), ed-Dureru'l-Müntesira, fi'l-ahadisi'l-münteşira, Riyad, ts., 1/126; Aclunî, 1/486; Kenzu'l-Ummal, h. No:11260.
4-Nursi, Şualar, 271; Asa-yı Musa, Envar Neşriyat-İstanbul, 1993, 90.
5-Nursi, Divan-ı Harb-i Örfi, 56; Tarihçe-i Hayat, 58.
6-Nursi, Divan-ı Harb-i Örfi, 57; Tarihçe-i Hayat, 59.
Bu yazıya yorum yazın
Bu yazıya gelen yorumlar.
DİĞER YAZILAR
MUSTAFA ÖZCAN İLE A’DAN Z’YE-25
Selefiler *Selefilerin bütün görüşleri isabetli midir, alınmaya değer midir? Bundan dolayı
MUSTAFA ÖZCAN İLE A’DAN Z’YE-24
Reformcular(Ceditçiler) Polonyalı Müslüman araştırmacı ve yazar Ataullah Bogdan Kopański’
MUSTAFA ÖZCAN İLE A’DAN Z’YE-23
Oryantalizm *Batı İslam dünyasına yönelik üç boyutlu bir kampanya yürütmektedir. Sömürg
DEPREM VE DEPREMİ TETİKLEYEN SEBEPLER!
Her deprem sonrası deprem uzmanı ve yer bilimci hocalara mikrofonlar uzatılır, bilgiler alınır
MUSTAFA ÖZCAN İLE A’DAN Z’YE-22
On iki İmam *On iki imam meselesine gelince, Emevi ve Abbasilerin kimi mezalimini reddetmemekle b
MUSTAFA ÖZCAN İLE A’DAN Z’YE-21
Mısır *Arap Baharı ülkeleri arasında Tunus şimdiye kadar karşı devrim veya darbe badiresini
YAVUZ BÜLENT BAKİLER’DEN DİL İKAZLARI-7
35- NEDEN KELİMESİNİN YANLIŞ KULLANILMASI; NEDEN kelimesi bir soru zarfı olmasına karşılı
MUSTAFA ÖZCAN İLE A’DAN Z’YE-20
Medrese Türkiye’de de Muhammed Abduh ekolünün bir devamı olarak, son yıllarda gerilemenin se
YAVUZ BÜLENT BAKİLER’DEN DİL İKAZLARI-6
31- YAŞANTI: “Yaşantı” bir çirkinliği, bir zorluğu, bir kabalığı ifade eder. Onu HAYAT
MUSTAFA ÖZCAN İLE A’DAN Z’YE-19
Komünizm *Lenin’in ifadesiyle komünizm siyasi bir çocukluktur. Baasçılık da komünizmin Ar
CAMİDE YILBAŞI EĞLENCESİ OLUR MU?
Kur’an diyor ki: “Yerde ve gökte olan her şey ve herkes Allah’a ibadet ediyor. Onu anıyor,
- YAVUZ BÜLENT BAKİLER’DEN DİL İKAZLARI-5
- YÖNETİCİLERE BÖYLE DANIŞMANLAR LAZIM
- MUSTAFA ÖZCAN İLE A’DAN Z’YE-18
- YAVUZ BÜLENT BAKİLER’DEN DİL İKAZLARI-4
- MUSTAFA ÖZCAN İLE A’DAN Z’YE-17
- ATEİST BİR PROFESÖRÜN ALLAH’I İNKÂR EDEN VİDEOSU ÜZERİNE
- MUSTAFA ÖZCAN İLE A’DAN Z’YE-16
- YAVUZ BÜLENT BAKİLER’DEN DİL İKAZLARI-3
- MUSTAFA ÖZCAN İLE A’DAN Z’YE-15
- YAVUZ BÜLENT BAKİLER’DEN DİL İKAZLARI-2
- MUSTAFA ÖZCAN İLE A’DAN Z’YE-14
- YAVUZ BÜLENT BAKİLER’DEN DİL İKAZLARI-1
- MUSTAFA ÖZCAN İLE A’DAN Z’YE-13
- MUSTAFA ÖZCAN İLE A’DAN Z’YE-12
- MUSTAFA ÖZCAN İLE A’DAN Z’YE-11
- MUSTAFA ÖZCAN İLE A’DAN Z’YE-10
- MUSTAFA ÖZCAN İLE A’DAN Z’YE-9
- MUSTAFA ÖZCAN İLE A’DAN Z’YE-8
- İSLAMİYET, CAMİLERE VE TÜRBELERE HAPSOLACAK MÜNZEVİLER DİNİ DEĞİLDİR.
- DEPREMDEN DEĞİL, DEPREMİN DİZGİNLERİ ELİNDE OLANDAN KORKALIM!
- MUSTAFA ÖZCAN İLE A’DAN Z’YE-7
- BİR YILDIZ POPÇUNUN KONSERİ VE DÜŞÜNDÜRDÜKLERİ
- MUSTAFA ÖZCAN İLE A’DAN Z’YE-6
- MUSTAFA ÖZCAN İLE A’DAN Z’YE-5
- MUSTAFA ÖZCAN İLE A’DAN Z’YE-4
- MUSTAFA ÖZCAN İLE A’DAN Z’YE-3
- DEPREMLERİ NASIL OKUMALIYIZ?
- MUSTAFA ÖZCAN İLE A’DAN Z’YE-2
- BAYRAM ÖNCESİ YAPMAMIZ GEREKENLERE HAZIR MIYIZ?
Allah'ın ayetlerine küfredenler, peygamberleri haksız yere öldürenler ve insanlardan adaleti emredenleri öldürenler; işte onlara acıklı bir azabı müjdele.
AL-İ İMRAN, 21.AYET
GÜNÜN HADİSİ
Sadakaların en efdali, iki kişi arasını düzeltmektir.
Seçme Hadisler, s.237
SON YORUMLAR
- Mahmut bey Allah razı olsun, düzelttik. Tashihlerinizin devamı dileklerimizle...
- S aleyküm sitenizden istifade ediyoruz. Teşekkür ederiz. Yukarıda geçen ins...
- Mevcut tercüme hem özet hem tam değil. Bazı sıkıntılar olduğu da söylen...
- video dersini yazıya aktardığınız için teşekkür ederiz Allah razı olsun...
- Allah hizmetlerini kabul eylesin Allah rahmet eylesin ,mekanını cennet eyles...
- Bu zor günde bu hikaye adeta bana rehber olmuştu Allah'a bin şükürler ols...
- Fakat bazan oluyor ki: Cadde-i Ahmediyede (A.S.M.) gittikleri halde, bilmiyorlar...
- Teşekkürler Hocam...
- Muzaffer Ozak Efendi Hazretlerinin Kabri Mübarekleri Nerededir ???...
- Birçok eserden süzülerek kaleme alınan eser aynı zamanda satır aralarında...
TARİHTE BU HAFTA
*Türkiye'nin NATO'ya girmesi.(18 Şubat 1952) *Çanakkale Savaşının Başlaması.(19 Şubat 1915) *İbn-i Haldun'un Vefatı(22 Şubat 1406) *Hz.Peygamber (s.a.v.)'in Mekke'de "VEDA HUTBESİ"ni İradı(23 Şubat 632)
ANKET
Sitemizle nasıl tanıştınız?
Yükleniyor...