Alagille Sendromu Nedir? Nedenleri, Belirtileri, Tedavisi
Alagille sendromu, karaciğerde normalden daha az sayıda küçük safra kanalının olması ve kalıtsal bir durumdur. Safra kanalları aynı zamanda hepatik kanallar olarak da bilinir. Bunlar, karaciğerden safra kesesine safra taşıyan tüplerdir.
Haber Merkezi / Safra, kırmızı kan hücrelerinin parçalanmasıyla karaciğerde üretilir ve iki ana işlevi vardır; toksinleri ve atıkları vücuttan uzaklaştırmak ve yağların ve yağda çözünen A, D, E ve K vitaminlerinin sindirimine yardımcı olmak.
Alagile sendromunda karaciğerde safra birikmesine yol açan hepatik kanal sayısında azalma vardır. Sonunda karaciğer çalışmayı durdurabilir ve karaciğer nakli gerektirebilir. Karaciğerde hasara neden olan safra biriktiğinden, diğer organlar da etkilenebilir. Buna kalp, böbrekler, kan damarları, kemikler ve gözler dahildir.
Alagile sendromu yaklaşık her 70.000 doğumda bir görülür ve hem erkek hem de kadınlarda eşit oranlarda görülür. Semptomlar bebek iki yılı tamamlamadan önce ortaya çıkar.
Nedenleri
Alagille sendromu, otozomal dominant bir özellik olarak kalıtsaldır. Bu, bozukluğu olan bir ebeveynden miras alınabileceği anlamına gelir. Ebeveynlerinden birinin bozukluğu olan çocukların, bozukluğu geliştirme olasılığı yüzde 50’dir. Bozukluğu olanlar, Jagged1 (JAG1) geninde genetik bir mutasyona sahiptir. NOTCH2 genindeki mutasyonlar, %1’den daha az hastada da görülebilir.
Belirtileri
Alagille sendromunun semptomları, durumun ciddiyetine göre değişir. Aynı ailedeki hastalar arasında da farklılık gösterebilirler.
Alagille sendromlu bebekler, yaşamın ilk birkaç haftasında karaciğer semptomları gösterebilir. Bu semptomlar, durumu olan çocuklarda ve yetişkinlerde de ortaya çıkabilir. Karaciğer semptomları şunları içerir;
- Sarılık; Vücutta safrada sarımsı yeşil bilirubinin birikmesine bağlı olarak sarılık görülür. Sarılık, kandaki bilirubin içeriği yükseldiğinde ortaya çıkar. Bu, cildin, tırnak yataklarının ve gözlerin beyazlarının sararmasına neden olur. İdrar rengi koyulaşır ve bağırsaklarda bilirubin eksikliğinden dışkı soluk, kireçli veya beyaz olabilir. Doğumdan sonraki ikinci veya üçüncü günde başlayan hafif sarılığa fizyolojik sarılık denir. Bu normaldir ve genellikle yaşamın ikinci veya üçüncü haftasında kaybolur. Alagille sendromunun sarılığı bu sürenin ötesinde kalır veya devam eder.
- Kaşıntı; Kandaki bilirubin seviyelerinin yükselmesi nedeniyle kaşıntı olabilir. Bu genellikle 3 aylıktan sonra başlar ve şiddetli olabilir.
- Büyüme geriliği ve yetersiz beslenme; İshal olabilir ve bağırsaklar yağları ve yağda çözünen vitaminleri ememez. Bu, bebekte büyümeyi engeller, bebeklerde gelişme başarısızlığına, daha büyük çocuklarda yetersiz büyüme ve gecikmiş ergenliğe neden olur. Öğrenmede gecikmeler, kırılgan ve kolay kırılan kemikler, göz problemleri, kan pıhtılaşma problemleri vb. olabilir.
- Yağ birikintileri veya ksantomlar; Bunlar cilt üzerinde sarı lezyonlar veya lekeler olarak görünür ve kandaki anormal derecede yüksek kolesterol düzeylerinden kaynaklanır. Ksantomlar dizler, dirsekler, eller ve göz çevresinde bulunabilir.
- Kalp kusurları; Alagille sendromlu hastalarda doktorlar tarafından bir kalp üfürüm tespit edilebilir. Bunun nedeni, kalpten akciğerlere kan taşıyan pulmoner arterlerin daralmasıdır.
- Bu hastalarda göz kusurları; Posterior embriyotokson görülebilir. Göz muayenesinde korneada opak bir halka görülür. Bu genellikle görüşü etkilemez.
- Kemik deformiteleri
- Böbrek bozuklukları; Alagille sendromu hastalarında görülen birkaç böbrek bozukluğu vardır. Bunlar, küçük böbreklerden kistlere ve fonksiyonları azalmış böbreklere kadar uzanır.
- Yüz özellikleri; Alagille sendromlu çocuklar, derin gözler, düz burun, küçük, sivri çene, geniş alın vb. gibi tipik bir yüz özelliğine sahip olabilir.
- Dalak büyümesi; Dalaktan gelen kan normalde karaciğere aktığından, karaciğerdeki bir tıkanıklık portal hipertansiyona yol açar. Bu, dalağın sonraki aşamalarda büyümesine neden olur. Genişlemiş bir dalak, karın üzerine darbe ile yırtılması muhtemeldir.
- Kan damarı anormallikleri; Bu anormallikler nedeniyle yüksek bir iç kanama veya felç riski vardır.
Teşhisi
Nadir görülmesi ve semptomlarının değişmesi nedeniyle Alagille sendromunu teşhis etmek zor olabilir. Karaciğer fonksiyonunu ve beslenme durumunu kontrol etmek için kan testleri de dahil olmak üzere laboratuvar testleri önce reçete edilir. Genellikle yüksek bilirubin seviyeleri tespit edilir.
Karaciğer büyümesini ve safra kanallarının durumunu tespit etmek için karın ultrasonu yapılır. Durumu doğrulamak için bir karaciğer biyopsisi önerilir. Bu, azalan hepatik kanal sayısını kontrol eder. Diğer organ sistemleri de değerlendirilir. Bu, kalbin, gözlerin, böbreklerin vb. kontrol edilmesini içerir. Deformiteleri kontrol etmek için omurganın röntgeni çekilir.
Tanıyı doğrulamak için genetik testler önerilebilir. Tek başına JAG1 gen mutasyonu, durumun teşhisi olabilir. Mutasyonla birlikte herhangi bir semptom yoksa, kişi genetik danışmanlık için yönlendirilebilir.
Tedavisi
Alagille sendromunun tedavisi, karaciğerden safra akışını artırmayı ve böylece normal büyüme ve gelişmenin geri dönmesini sağlamayı amaçlar.
Safra akışı düzeldikçe aşırı kaşıntı giderilir. Kaşıntıyı gidermek için kolestiramin, rifampin, naltrekson veya antihistaminikler gibi ilaçlar reçete edilebilir. Cildin nemli tutulması gerekir.
Ameliyat bir sonraki adımdır. Kısmi dış biliyer diversiyon (PEBD), daha iyi safra akışı sağlayabilir ve kaşıntıyı hafifletebilir. PEBD, ince bağırsağın bir ucunu safra kesesine, diğer ucunu ise stoma adı verilen ve safranın vücuttan ayrılıp bir kese içinde toplanmasını sağlayan yapay bir açıklık oluşturarak karındaki bir açıklığa bağlar. Ağır karaciğer yetmezliği vakalarında karaciğer nakli gerekli olabilir.
Prognoz
Alagille sendromlu kişiler için görünüm veya prognoz, karaciğer hasarının ciddiyetine ve ilgili sorunlara bağlıdır. Alagille sendromlu kişilerin yüzde on beşi sonunda karaciğer nakli gerektirecektir.
Kanıtlara göre, Alagille sendromu teşhisi konan çocukların yaklaşık %75’i erken beslenme, tıbbi ve cerrahi tedavi ile en az 20 yaşına kadar yaşıyor.
Tedaviyle düzelen Alagille sendromlu birçok yetişkin normal ve üretken bir yaşam sürer. Ölüm esas olarak karaciğer yetmezliği, kalp problemleri ve ilişkili durumlardan kaynaklanır.
Dikkat: Sayfa içeriği sadece bilgilendirme amaçlıdır.