-
ergenlik
(03.12.2008)
Erken ergenlik Ergenlik dönemi çocukluktan erişkinliğe geçiş sürecidir. Bu süreçte çocuklarda önemli bedensel ve ruhsal değişiklikler meydana gelir. Genel olarak ergenliğin ilk belirtisi kız çocuklarında göğüslerde büyüme, erkek çocuklarda ise testislerde büyümenin başlamasıdır. Daha sonra tüylenme ve diğer bulgular ortaya çıkar. Ergenlik dönemi hipofiz bezinden salgılanan hormonların etkisiyle başlar ve cinsiyet hormonlarının (kızlarda estrojen, erkeklerde testosteron) düzeyindeki artış sonucu o cinse özgü fiziksel özelliklerin ortaya çıkmasını sağlar. Ergenlik döneminde boy uzamasında hızlanma olur ve bu dönemin sonunda kemiklerin büyüyen kısmı olan epifizler kapanarak büyüme durur. Ergenlik belirtileri kızlarda 8-13 yaş (ortalama 11-11.5 yaş ), erkeklerde ise 9-14 yaş (ortalama 11.5-12 yaş) arasında başlar. Erken ergenlik nedir? Ergenlik bulgularının kız çocuklarında 8 yaş, erkek çocuklarında ise 9 yaşından önce ortaya çıkmasına erken ergenlik denir. Bu durum genellikle ergenlik hormonlarının zamanından önce faaliyete geçmesi sonucu ortaya çıkar. Olguların bir kısmında buna neden olabilecek, altta yatan ciddi bir sorun olabilirken, bazılarında da sadece hipofiz bezi ile ilgili bir zamanlama hatası olabilmektedir. Nedeni ne olursa olsun erken ergenlik çocuğun hem ruhsal hem de fiziksel gelişimini etkileyen bir durumdur. Bazı hallerde de ergenliğin başlama yaşı normal olup ilerlemesi çok hızlı olabilmektedir. Her iki durumda da kemik yaşı hızlı ilerleyerek büyümenin erken durmasına ve boy kısalığına yol açar. Ne yapmak gerekir? Zaman yitirilmeden bir çocuk endokrinolojisi servisine başvurularak, hem altta yatan neden hem de tedavi açısından çocuk değerlendirilmelidir.