Sual: sadaka kimlere nasıl verilir ?
Sual: sadaka kimlere nasıl verilir ?
Cevap: Sadaka Nedir?
Allah rızası için fakirlere verilen mal, para, ilim gibi insanın muhtaç olduğu herhangi bir şey`e sadaka denir Sadaka farz, nâfile bütün yardımlara şâmil olduğu için, zekâta da sadaka denilmektedir Fakat sadaka deyince, ilk akla gelen nâfile sadakalardır Sadaka vermekte, dünyevî ve uhrevî pek çok faydalar vardır Bu faydaları şu şekilde sıralayabiliriz:
1 - Sadakalar günahlara keffâret, Cehennem ateşine karşı siperdir Peygamber Efendimiz, bu hususta şöyle buyurmuştur:
"Bir hurma ile de olsa sadaka verin Çünkü o bir hurma, açlığı giderir Su ateşi söndürdüğü gibi hatâları da söndürür, yok eder" "Bir hurmanın yarısı ile bile olsa Cehennem ateşinden korunun Onu da bulamazsanız, tatlı ve güzel söz söyleyin (Bu da sadaka yerini tutar)"
2 - Sadakalar kıyâmette, sâhibini mahşer gününün dehşetinden korur Peygamberimiz bu hususu şu şekilde belirtmişlerdir:
"Kıyâmet günü hesap görülünceye kadar, herkes sadakasının gölgesinde olacaktır"
3 - Sadakalar Cenâb-ı Hakk`ın gazabını da söndürür Hadîste: "Gizli sadaka, aziz ve celîl olan Allah Teâlâ`nın gazabını teskin eder" buyurulmuştur
4 - Sadakalar belâ ve musibetleri de def`ederler Peygamberimiz:
"Sadaka, belâları def`eder" buyurmuştur İnsan, kendisinden bir şeyler isteyen kimseyi boş çevirmemeli, elinden geldiğince ona bir şeyler vermeye çalışmalıdır Resûlüllah Efendimizin şu îkazını hiçbir zaman unutmamalıdır: "Sâil (dilenci) sâdık olup, cidden muhtaç halde ise, onu kovan felâh bulmaz" Hz İsâ (AS):
"İsteyen kimseyi eli boş çeviren eve, bir hafta melekler uğramaz" buyurmuştur Peygamber Efendimiz, bir muhtaca vereceği sadakayı bizzat kendi eliyle verir, araya başka birini vasıta kılmazdı Sadakanın gizli verilmesi efdaldir Nitekim Peygamberimiz:
"Üç şey iyilik hazinelerindendir Biri de verdiği sadakayı gizlemektir" buyurmuştur Kur`an`da da sadakalar gizli verilmeğe teşvik edilmiştir: "Eğer sadakaları gizler ve gizlice fakirlere verirseniz; işte bu sizin için daha hayırlıdır" (el-Bakare, 271) Sadakayı gizli vermenin en mühim faydası, sadakayı verenin riyadan kurtulmasıdır Ayrıca, sadaka alanın da şeref ve haysiyeti rencide olmaktan korunmuş olacaktır
Gerçek yoksullar aranmalıdır.
Yoksulun hâlinden anlamalı ve ona iyi davranmalıdır. Yardım yapacak kimseler uyanık olmalıdır. Nice yoksullar vardır ki, utandıkları için açıktan bir şey isteyemez, durumlarını üstü kapalı anlatmayı tercih ederler. Aslında ihtiyaç sahibinin hâli kendisini gösterir. Yardımseverler bu duruma dikkat etmeli ve onları küçük düşürmeden yardım elini uzatmalıdırlar. Sadakalar öncelikle, ihtiyaç içinde olduğu halde hayâlarından dolayı istemeyip darlık içinde olanlara verilir. Kur’an şöyle buyurur:
“(Sadakalar) şu fakirlere mahsustur ki, Allah yolunda kapanıp kalmışlardır. Yeryüzünde gezip dolaşamazlar. Bilmeyen, utangaçlıklarından dolayı onları zengin sanır. Onları yüzlerinden tanırsın. Yüzsüzlük edip insanlardan istemezler. Yaptığınız her hayrı Allah bilir” (Bakara, 2/273)
Dilenmek, insanı zelil duruma soktuğu için hoş karşılamayan bir durumdur. İslâm, buna rağmen isteyene vermeyi, kapıya geleni boş çevirmemeyi emrediyor. Peygamber efendimiz de (s a v) şöyle buyurur; “Eğer kapına gelen fakire verecek bir şey bulamaz, ancak yanmış bir keçitırnağı bile bulursan eline ver, boş çevirme” (Sünen-i Ebî Dâvud, Zekât, 33)
Müslüman o kimsedir ki, ihtiyaç içinde olan diğer Müslümanları kendisinden daha çok düşünür, kendisi ihtiyaç içinde bile olsa onları tercih eder: Onlar, kendi canları çekmesine rağmen yemeği yoksula, yetime ve esire yedirirler. Biz size sırf Allah rızası için yediriyoruz sizden bir karşılık ve teşekkür beklemiyoruz… Çünkü biz suratsız, çok katı bir günden dolayı Rabbimizden korkarız” derler. Allah da onları, o günün şerrinden korumuş, onlara parlaklık ve sevinç vermiştir.” (insan 76/8–11)
Ensarı öven ayetlerin birinde ise;”O müminler kendileri ihtiyaç içinde olsalar dahi, yoksul kardeşlerini öz canlarına tercih ederler” (Haşr, 59/9)
Yüce Mevla kendisi ihtiyaç içinde olduğu halde yardım yapmayı adet edinmiş kimseleri övmektedir, bunun delilide ayetlerdir.
alıntı...