Dmitry Donskoy, Rusya'nın Veliky Novgorod'daki 1000. Yıldönümünde
Dimitry Donskoy'un saltanatı en talihsiz ve üzücü dönemlere aittir. hikayeler uzun süredir acı çeken Rus halkı. Şimdi dış düşmanlardan, şimdi de iç çekişmelerden kaynaklanan aralıksız yıkım ve yıkım, muazzam bir ölçekte birbiri ardına geldi.
Moskova'nın yükselişi
Don katliamı, Moskova'nın Horde krallığına olan bağımlılığını ortadan kaldırmasa da bölgedeki durumu değiştirdi. Aynı 1380'in sonbaharında, Mamaev Horde'un varlığı sona erdi. Doğuda, Volga'nın ötesinde Mamai'nin düşmanı Tokhtamysh'in Mavi Ormanı bulunuyordu. Horde'daki güç için rakibinin yenilgisini öğrenen Cengiz Han'ın bu soyundan, Volga'yı geçti, Sarai'ye taşındı. Mamai aceleyle yeni bir ordu topladı, ancak savaşçılar ve prensler daha başarılı bir rakibin safına geçti. Buna ek olarak, iyi bir neden vardı: Tokhtamysh, sundurma masasının yasal varisiydi. Mamai, hazinesiyle birlikte Kırım'a kaçtı, ama orada işini bitirdiler. Aslında, Moskovalı Dmitry'nin zaferi Tokhtamysh'in Horde tahtını almasına yardımcı oldu. Yeni Horde çarı, Rus prenslerine katılımını bildirdiğinde, tüm Rus yöneticileri hediyelerle ona büyükelçiler gönderdi. Tokhtamysh Ordusu ile barış sağlandı. Ancak, Moskova Büyük Dükü Dmitry Donskoy, elinden büyük saltanat için bir etiket almak için Altın (Beyaz) Orda'nın yeni hükümdarına şahsen gitmenin gerekli olduğunu düşünmedi.
Bir yıl sonra, Litvanya ve Rusya Büyük Dükalığı'nda bir darbe oldu. Büyük Dük Yagailo Olgerdovich, Eylül 1380'de Dmitry Ivanovich ve kardeşleri Andrei Polotsky ve Dmitry Bryanskiy'yi ezmek için alaylarını Mamai'nin yardımına götürdü. Ancak Moskova hükümdarı, Yagailo'nun birlikleri gelmeden önce Mamai'yi ezmeyi başardı. Litvanya Büyük Dükü, Horde'un yenilgisi haberini aldığında Kulikov sahasından aynı pasajdaydı. Jagiello birlikleri geri çevirdi. Ekim 1381'de Jagiello, amcası Keistut Gediminovich tarafından devrildi. Keistut, Moskova ile yakınlaşma politikası başlattı, haçlılara direnmek için doğuda barışa ihtiyacı vardı. Keistut, Smolensk ve Verkhovsk prensliklerine (Oka'nın üst kesimlerindeki belirli beylikler) yönelik taleplerini terk etme pahasına Dmitry Donskoy ile bir anlaşmaya vardı. Andrey Olgerdovich, Polotsk'a döndü.
Moskova ile Ryazan arasındaki ilişkiler değişti. 1380'de Ryazan Büyük Dükü Oleg İvanoviç, Mamai'nin gücüne boyun eğmek zorunda kaldı ve Moskova'ya karşı onunla ittifaka girdi. Ancak, alaylarını Kulikovo sahasına getirmedi. Buna karşılık, Dmitry İvanoviç, Ryazan halkıyla çatışmaları önlemek için birliklerini Oka boyunca yönetti. "Zadonshchina" da, büyük dük ordusu tarafından 70 Ryazan boyarının ölümünden bahsediliyor. Öte yandan, maiyetiyle güneye hareket eden prenslerinin yokluğunda bazı Ryazan boyarları, Ryazan bölgesinde Kulikovo Savaşı'ndan sonra giden Moskova konvoylarını yağmaladılar. Moskova'ya döndükten sonra Dmitry birçok Ryazan volostunu kontrol altına aldı. 1381'de Ryazan prensi kendisini "küçük kardeş" olarak tanıdı ve 1375 Moskova-Tver anlaşmasına benzer şekilde Dmitry Donskoy ile Horde karşıtı bir ittifak yaptı. Oleg Ryazansky, Kulikovo savaşından sonra yakalanan insanları geri vereceğine söz verdi.
Tüm Rusya Büyükşehirinin yeri için mücadele devam etti. Dmitry Donskoy'un himayesi olan Mikhail'in (Mityai) Konstantinopolis'e olan görevi beklenmedik bir şekilde sona erdi. Kırım Kafa'dan (Theodosius) İstanbul'a giden büyükşehir adayı beklenmedik bir şekilde hastalandı ve öldü. Kendisine eşlik eden maiyette, Rus metropolitlerine kimin evlenme teklif edeceği konusunda bir tartışma başladı. Pereyaslavl Archimandrite Pimen taraftarları üstünlüğü ele aldı. Ölen Mikhail'in belgelerini incelerken, büyük hükümdarın boş mektuplarını buldu. Bunlardan birinde, Dmitry İvanoviç'in Bizans imparatoru ve Konstantinopolis Patriği'ne Pimen'i Tüm Rusya metropolüne atama talebini yazdı. Diğer menkul kıymetler Moskova prensinin Müslüman ve İtalyan tüccarlara yüksek faizli senetiydi. Alınan para, Pimen'i Metropolitan olarak "seçmek" amacıyla rüşvet için kullanıldı. Kutsal Katedral bu kararı verdi. Kiev ve Tüm Rusya unvanı Pimen ile tanındı. Ancak rakibi Kıbrıslı'ya ömür boyu Litvanya Büyükşehir ve Küçük Rusya unvanı verildi.
Tokhtamysh istilası
Bu arada, Horde ile Moskova arasında yeni bir çatışma yaklaşıyordu. Tokhtamysh, Dmitry Ivanovich'in tam olarak teslim edilmesini sağlamak ve aynı miktarda haraç akışına devam etmek istedi. Altın Orda kralı, eski patronu Tamerlane ile düştü. Batıda sessiz bir arkaya ve savaş için çok paraya ihtiyacı vardı. Sonuç olarak, Tokhtamyshe, Dmitry'yi pasifleştirmek, köleliğe satılan mahkumlar da dahil olmak üzere ganimet ele geçirmek için Moskova'ya gitmeye karar verdi. Muskovit Rusya'ya karşı kampanya hazırlıkları gizli tutuldu.
Tokhtamysh, Mamai ile kanlı savaşta büyük kayıplar veren Moskova Rusya'nın sürpriz ve geçici zayıflığının etkisi sayesinde, planını gerçekleştirmeyi başardı. Orda'daki Rus konuklar (tüccarlar), Moskova'ya rapor verecek zamanları kalmasın diye tutuklandı veya öldürüldü. Horde ordusunun Volga'yı geçtiği çok sayıda gemi Bulgar kentinde Rus misafirlerin elinden alındı. Hızla yürüdük, böylece Moskova'nın hazırlanmak, güçleri harekete geçirmek için zamanı kalmadı. Nizhny Novgorod Prensi Dmitry Konstantinovich ve Oleg Ryazansky, üstün güçler karşısında, Horde kralına tam itaatlerini ifade ettiler ve topraklarının pogromundan kaçındılar. Prensliğini güvence altına almak isteyen Dmitry Suzdal-Nizhny Novgorod, oğulları Vasily ve Simeon'u Horde hükümdarının ordusuna gönderdi. Oleg Ryazansky, Oka boyunca geçitleri gösterdi.
Düşmanın ortaya çıkışını öğrenen Dmitry Donskoy ve Cesur Vladimir, Kostroma ve Voloka'da birlik toplamaya başladılar, ancak artık Tokhtamysh'ı durduramadılar. Tokhtamyshe, Serpukhov'u yaktı ve sakince Moskova'ya gitti. Şehir üst düzey liderlikten yoksundu. Büyük Dük ve ailesi Volga'nın ötesinde Kostroma'daydı. Şehrin savunması, Moskova servisi Ostey'de (Andrei Olgerdovich veya Dmitry Olgerdovich'in oğlu) ve Metropolitan Cyprian'da Litvanya prensine emanet edildi. Büyükşehir, Tokhtamysh'a itaatini de ifade eden Tver'e kaçtı. Boyarlar, büyük hükümdarın yokluğunu bir kaçış olarak algıladılar ve metropolün aceleyle ayrılması da bir rol oynadı. Sonuç olarak, soylular başkentten kaçtı, öte yandan yıkılan mahallelerden, küçük kasabalardan ve köylerden mülteciler şehre akın etti. Muskovitler bir ayaklanma çıkardı ve düşmana savaş vermeye karar verdi. 23 Ağustos 1382'de Horde Moskova'ya ulaştı ve başkenti almaya çalıştı. Kasaba halkı düşman saldırılarını üç gün boyunca başarıyla püskürttü, ateşli silahları başarıyla uyguladı. silâh - "şilteler" (tabancalar). Savunmadaki başarı şehri Muskovalıların çevresine çevirdi. Boyar konaklarını, şarap ve ballı mahzenleri mağlup ettiler: “... sarhoş oldular ve sendelediler, övünerek:" Çürük Tatarların bu kadar güçlü bir şehre gelişinden korkmayın ... sonuçta, çifte korkuya sahipler: şehirden - askerlerden ve dışarıdan - prenslerimizin ". Sonra şehir surlarına tırmandılar ve sarhoş bir şekilde dolandılar, Tatarlarla alay ederek, utanmadan onları utandırdılar, farklı sözler haykırdılar, kınama ve küfürlerle dolu "(" Tokhtamysh'in işgali masalı ").
Şehri alamayan ve ağır kayıplar yaşayan Tokhtamysh, Ostey ve en iyi insanlarla görüşmelere başladı. Müzakereciler Tokhtamysh'ın kasaba halkıyla değil, Dmitry ile savaşmaya geldiğini söylediler. Horde kralının merhametini vaat ettiler. Kapıyı açmayı, hediyelerle dışarı çıkmayı ve itaat etmeyi teklif ettiler. Nizhny Novgorod Prensi Vasily ve Semyon'un oğulları, Tokhtamysh'ın Moskova'ya barış vereceğine yemin ettiler. Sarhoş ve nefes nefese kalmış Muskovitler, birkaç ayık insanın seslerinin geri kalan kitlelerin umutlarında boğulduğuna inanıyorlardı. Kapı açıldı. Horde adamları heyeti kestiler ve korumasız kalan başkente daldılar.
Ve o kötülüklerin katledildiği şehirdeydi ve şehrin dışında da aynı harika. Ve o zamana kadar kolları ve omuzları zayıflayana ve yorulmayana kadar kırbaçladılar.
Binlerce insan öldü, diğerleri götürüldü. Moskova soyuldu ve yakıldı, prensin hazinesi ve kilise hazineleri alındı. Yangında değerli arşivler yok oldu.
Sonra Tokhtamysh birlikleri döndü, Vladimir, Zvenigorod, Mozhaisk, Yuryev, Lopasnya, Pereyaslavl'ı yaktı ve yağmaladı. Ancak Tokhtamysh kısa süre sonra aceleyle ayrılmak zorunda kaldı. Voloka'ya yaklaşan müfreze, Cesur Prens Vladimir tarafından yenildi. Dmitry Donskoy, Kostroma'dan alayları öne sürdü. Av ve hafif pogromlarla yüklenen Horde müfrezeleri savaş etkinliklerini kaybetti. Horde çar hemen Moskova Rusya'yı terk etti, yolda Kolomna'yı yaktı ve Ryazan bölgesini yok etti. Tokhtamysh'ın birlikleri, büyük ganimetlerle Horde'a döndü, birkaç yıl boyunca haraç aldı ve binlerce insanı sonuna kadar götürdü. Sonbaharda Tokhtamysh, Dmitry Ivanovich'e barış teklif etti. 1383 baharında Dmitry, oğlu Vasily'yi Sarai'ye gönderdi. Dmitry, Tokhtamysh'e "büyük bir haraç" ödedi (sadece gümüşle değil, aynı zamanda altınla da ödediler) ve Horde kralı Moskova'nın büyük saltanatını güvence altına aldı.
Tokhtamysh tarafından 1382'de Moskova kuşatması. Litsevoy tarih koleksiyonunun minyatürü. XVI.Yüzyıl (Sürüde kırmızı - Rus bayrakları var)
Kurtarma
Moskova'nın yakılması, düşüşünün sembolü haline gelmedi. Başkent birden fazla kez yandı, ancak her zaman restore edildi ve giderek daha güzel hale geldi. Dmitry Ivanovich yine çok yaratıcı çalışmalara başladı. Kasabalar ve köyler yeniden inşa edildi. Mikhail Tverskoy ve Boris Gorodetsky, büyük düklük etiketini üstlendi, ancak Tokhtamysh daha zengin Moskova'yı tercih etti. Ancak Tver Büyük Dükalığı yeniden bağımsızlık kazandı. Tver prensine artık Moskova'nın küçük kardeşi değil, sadece bir erkek kardeş deniyor. Kashin, Tver topraklarına geri döndü.
Moskova Büyük Dükü Ryazan'ı cezalandırdı. Zaten 1382 sonbaharında, Moskova ordusu Ryazan prensliğine karşı cezalandırıcı bir kampanya yaptı. Moskova alayları "Pushcha ... Tatar askerleri" adlı bir pogrom düzenledi. 1385 baharında Oleg Ryazansky, beklenmedik bir şekilde Moskova Rusya'ya saldırarak, Kolomna'yı ele geçirerek cevap verdi (geçmişte Ryazan topraklarının bir parçasıydı). Moskova, Cesur Prens Vladimir Andreevich komutasında güçlü bir ordu topladı. Ryazan sakinleri, Perevitsk sınır kalesine çekildi. Şiddetli bir savaşta Ryazan halkı devraldı. Nikon Chronicle'a göre, "o savaşta Moskova boyarlarının çoğunu ve Novgorod ve Pereslavl'ın en iyi adamlarını öldürdüm." Dmitry Ivanovich barış istemek ve çok sayıda mahkum için fidye ödemek zorunda kaldı. Daha sonra Radonezhli Sergius'un arabuluculuğuyla Moskova ve Ryazan "ebedi barış" ı sona erdirdi. 1387'de Oleg, oğlu Fyodor ile Dmitry'nin kızı Sophia ile evlendi. Gelecekte, Ryazan prensi Fyodor, Moskova'nın sadık bir müttefiki oldu.
Moskova yine Novgorod'u yatıştırmak zorunda kaldı. 1386'da, büyük hükümdar alaylarını özgür şehre taşıdı. Novgorodianlar istifa ettiler ve büyük bir haraç ödediler. Batı yönünde durum önemli ölçüde kötüleşti. 1384 yılında, Olgerd'in dul eşi Ulyana Alexandrovna'nın arabuluculuğuyla, bir yandan Dmitry ve Vladimir arasında, diğer yandan Yagailo'nun Dmitry'nin kızıyla evlenmesi ve Ortodoksluğu Litvanya ve Rusya Büyük Dükalığı'nın devlet dini ilan etmesi konusunda bir ön anlaşma imzalandı. Bununla birlikte, 1385'te Jagiello Polonya ile birliğe girdi ve Polonya tahtı Jadwiga'nın varisi ile evlendi. Litvanya ve Rusya Büyük Dükalığı Batılılaşma ve Katolikleşme sürecinden geçti. Smolensk, Ryazan'ın desteğiyle direndi, ancak yenildi. Polotsk'lu Andrey Olgerdovich yenildi ve esir düştü, Polotsk düştü.
Serpukhov'daki Cesur Vladimir Andreevich Anıtı
Ardışık soru
1388-1389'da. Dmitry Donskoy, Vladimir Andreevich ile bir çatışma yaşadı. Belli ki miras konusu ile ilgiliydi. Ölümün yakınlığını hisseden Dmitry Donskoy bir vasiyetname yaptı. Dmitry, vasiyetinde, büyük hükümdarlığı (Vladimir, Pereyaslavl-Zalessky, Kostroma), Beloozero, Dmitrov, Uglich ve Galich'i mülklerine dahil eden ilk Moskova prensiydi. Arazinin ve gelirin çoğu büyük oğlu Vasily'ye gitti. Görünüşe göre, Cesur Vladimir, Moskova Büyük Dükalığı'ndaki eski merdiven mirasını sürdürmekte ısrar etti. Bu nedenle, akrabalarının en büyüğü Vladimir Andreevich, ciddi şekilde hasta olan Dmitry Ivanovich'in varisi olmalı. Ancak büyük hükümdar, iktidarı en büyük oğluna devretti. Dahası, Moskova büyük dük evinde otokrasiyi güçlendirdi. Küçük kardeşlerden birinin ölümü durumunda, mirası kalan tüm kardeşler arasında paylaştırıldı. Ancak en büyük oğul ölürse, mülkiyeti tamamen Büyük Dük'ün bir sonraki en büyük oğluna devredildi.
Dmitry Donskoy, Moskova prenslik evinde düzeni koruyabildi. Büyük egemen, Moskova'da bulunan Serpukhov boyarlarını tutukladı ve Dmitrov ve Galich'i Vladimir Andreyevich'ten uzaklaştırdı. Sonra Galich, Zvenigorod ve Ruza'yı ikinci oğlu Yuri'ye, Dmitrov ve Uglich'i dördüncü oğlu Peter'a miras bıraktı. Öfkeli Vladimir, Serpukhov'a ve ardından Torzhok'a gitti. 1390'da Moskova'nın yeni hükümdarı Vasily Dmitrievich ile barıştı. Kuzeninin yeğenini "ağabey" ve Moskova Büyük Dükü olarak tanıdı ve Dmitrov ve diğer ayrıcalıklara yönelik iddialardan vazgeçti. Buna karşılık, Volokolamsk ve Rzhev'in yarısını aldı (daha sonra onları Uglich ve Kozelsk ile değiştirdi). Cesur Vladimir, Moskova alaylarına yeniden liderlik etmeye başladı.
Moskova'nın büyük hükümdarı Dmitry Ivanovich Donskoy 19 Mayıs 1389'da vefat etti. 39 yaşında bile değildi. Onun hükümdarlığı sırasında Moskova, Kuzeydoğu Rusya'nın tanınmış lideri oldu, Litvanya ve Orda'ya meydan okudu. Yani, Muscovite Rus, ana Rus merkezinin rolü için bir yarışmacı oldu. Vladimir Büyük Dükalığı, Moskova hükümdarlarının "mirası" oldu. Moskova Büyük Dükalığı, Meshchera'nın bir parçası olan Pereyaslavl, Galich, Beloozero, Uglich, Dmitrov bölgelerinin yanı sıra Kostroma, Chukhloma, Starodub ve Perm toprakları nedeniyle önemli ölçüde genişletildi. Moskova beyaz taştan bir Kremlin aldı. Dmitry Ivanovich yönetiminde, gümüş sikkenin basımına ilk olarak Moskova'da başlandı. Yeni kale şehirleri ve manastırlar inşa edildi, kültürel ve ekonomik yaşam gelişti. Büyük Dük, akrabaları da dahil olmak üzere, imparatorluk prenslerinin gücünü sınırladı ve boyarlar ve soylular arasında bir askeri üs oluşturdu. Muscovite Rus, en güçlü komşu güçlere başarıyla dayanabilecek güçlü bir ordu yaratır: Horde ve Litvanya ve Rusya Büyük Dükalığı.
Öte yandan kanlı savaşlar, çatışmalar, çekişmeler ve salgınlarla birlikte Rusya için son derece zor bir dönemdi. Dmitry Donskoy hayatının çoğunu Tver, Novgorod, Ryazan, Litvanya, Horde ve diğer komşularla savaşlarda geçirdi. Bu nedenle, bazı tarihçiler Dmitry Ivanovich'in saltanatının başarısız ve trajik olduğuna inanıyor. İşte Nikolai Kostomarov'un görüşü:
Dimitry Donskoy'un saltanatı, uzun süredir acı çeken Rus halkının tarihindeki en talihsiz ve üzücü dönemlere aittir. Şimdi dış düşmanlardan, şimdi de iç çekişmelerden kaynaklanan sürekli yıkım ve yıkım, muazzam bir ölçekte birbiri ardına geldi.
Küçük baskınlar dışında Moskova Rusya, Litvanyalılar tarafından iki kez harap edildi, Tokhtamysh pogromundan sağ kurtuldu. Ryazan bölgesi, Tver toprağı olan Horde ve Muscovites tarafından birkaç kez yenilgiye uğradı - Moskova ordusu, Smolensk tarafından - birkaç kez Litvanyalılar ve Muskovitler tarafından, Novgorod, Tver ve Muscovites'in kampanyalarından zarar gördü. Kostomarov'a göre Doğu Rusya o zamanlar fakir ve fakir bir ülkeydi. Dmitry yönetimi altında, harap olmuş Rus "ölmekte olan Horde'un önünde kendini sürünmek ve küçük düşürmek" zorunda kaldı.
Bir başka ünlü Rus tarihçi Nikolai Karamzin, Dmitry'nin saltanatını şu şekilde değerlendirdi:
Yüce Dmitry, Mamai'yi mağlup etti, ancak başkentin küllerini gördü ve Tokhtamysh'a korktu.
Açıkçası, Kostomarov ve Karamzin fazla önyargılı. Kostomarov "Ukrayna fikrinin" bir destekçisiydi ve Karamzin, Rusya'da tarihin "klasik" (Batı yanlısı) versiyonunu tasarlayan bir Batılıcı idi.
Dmitry Ivanovich'in hayatı kısa ve hızlıydı, ancak adını Kulikovo sahasında ölümsüzleştirdi. Onun yönetiminde Moskova, Litvanya ve Orda da dahil olmak üzere Rus topraklarını toplamak için uzun bir yolculuğa başladı.