İmparatorluğumuz o en zayıf hâlinde, varlık yokluk mücadelesine girmek zorunda kalmış, istilacılara karşı direnmeye başlamıştı. İmparatorluğun şanssızlığı düşmanın çok ve kuvvetli; müttefiklerinse zayıf olmasıydı. İmparatorluğun 1. Dünya Savaşı'na girmeme gibi bir ihtimali yoktu. Aksi halde İmparatorluk İngiltere, Fransa, Rusya ve bölgedeki tüm maşalarıyla müttefiksiz bir şekilde mücadele etmek durumunda kalacaktı.
1914'te Doğu Cephesi'nde 93 Harbi'nden beri yani yaklaşık 40 sene işgal altında olan Kars, Ardahan ve Sarıkamış'ın işgalden kurtarılarak Doğu Anadolu üzerindeki Rus baskısının kırılması için büyük bir harekât başlatıldı.
SARIKAMIŞ'TA NE OLDU?
Harekât askeri taktik ve strateji açısından çok iyi tasarlanmıştı. Harekât planına uyan Enver Paşa komutasındaki 9. ve 10. kolordular muvaffak olmuş lâkin Hafız Hakkı Paşa komutasındaki kolordu lüzumsuz yere bir Rus müfrezesinin peşine düşerek harekât planını bozmuş, kuşatma planı etkisiz kalmıştır. Harekât planının dışına çıkan kolorduda soğuktan ve tifüsten dolayı şehitlerin yaşanmasının acısı ise hafızamıza kazınmıştır.
Tarih boyunca da, 1. Dünya Savaşı'nda da Sarıkamış gibi başarısızlıkla neticelenen birçok harekâtımız olmuştur. Ama bugüne kadar hakkında en çok olumsuz propaganda yapılan, türlü tezviratın, iftiraların uydurulduğu yegâne harekât Sarıkamış'tır.
Bu yalanlara göz attığımızda karşımıza çıkan ilk cümle şudur: "90 bin asker tek kurşun atmadan donarak şehit oldu!"
Öncelikle şunu sormamız gerekir. Toplam mevcudiyeti 75 bin kişi olan ordu nasıl 90 bin şehit verebilir? Peki, dahası madem "tek kurşun atmadan şehit oldular" Rus kayıtlarına göre harekât sırasında 20 binden fazla Rus askeri nasıl öldü?
Doğrusunu söyleyelim, Türk Ordusu'ndaki toplam şehit sayısı 33 bin civarındadır ve bunun 23 bini cephede düşmanla çarpışırken şehit düşmüştür. Geri kalan şehitlerimizin çoğunun şehit olma sebebi de tifüstür. Ayrıca donma vakalarının sadece Türk Ordusu'nda değil Rus Ordusu'nda da görüldüğü Rus kayıtlarında bulunmaktadır.
SARIKAMIŞ'IN BAŞKOMUTANI ENVER PAŞA İSE ÇANAKKALE SAVAŞI'NIN BAŞKOMUTANI KİMDİR?
Peki, durum böyleyken Enver Paşa'yı suçlamak üzerine inşa edilmiş bu yalanlarla kurulu karalama kampanyasının sebebi nedir?
Bu kampanyanın başladığı tarih dikkat çekicidir. 1921 yılında Yunan Polatlı'ya dayandığında Ankara'da Millî Mücadele'nin liderinin Enver Paşa olmasına dair bir tartışma başlamıştı. İşte tam da bu dönemde Şerif İlden'in tahrifatla dolu metinleri kaynak gösterilerek Enver Paşa'yı itibarsızlaştırmak üzere bu kampanyalar başlatılmıştı. Bu kampanyalar sonraki yıllarda Kemalist resmî tarih yazımı tarafından da çok kullanıldı. Tuhaf olan ise aradan 100 yıl geçmesine rağmen hâlâ o propagandaların bu kadar etkili olabilmesidir. Bu Kemalist argümanların Kemalizm'e karşı olduğunu iddia eden çevreler tarafından bile bu kadar içselleştirilip kullanılabilmesi daha da tuhaftır.
O hâlde herkese şu soruyu sormak da gerekiyor: Sarıkamış'ın komutanının kim olduğu herkesin aklına kazınmışken Çanakkale Zaferi'nin komutanın Enver Paşa olduğu neden unutturuldu?
Yazıyı Sarıkamış'ta cephede en önde olan, askerleriyle birlikte soğukta uyuyan Enver Paşa'nın cephede yazdığı ve Murat Bardakçı tarafından yayımlanmış vasiyetnamesindeki sözleri ile bitirirken tüm şehitlerimize rahmet diliyorum:
"Planım, Ruslara hemen iki misli üstün iki kolordu ile arkalarına düşerek geri çekilmeye mecbur etmek ve bu suretle 11. Kolordu ve Süvari Fırkasıyla takip olunan düşmanı karşılayıp tamamıyla mahvetmekti. Dokuzuncu ve Onuncu Kolordu muvaffakiyetle harekâtı yaptı. Düşmana taarruz edildi fakat mağlup edilemedi. Şimdi 11. Kolordu ve Süvari Fırkasını bekliyorum. Gelir de yetişirse, düşmanı bozacağım...
Bu hâlde vasiyetim: Ben vazifemi yaptığımı sanıyorum ve öyle ölüyorum. Düşmana sonuna kadar karşı koyunuz. Herhâlde sonunda muvaffak olacağız. Ben harekâtıma pişman olmadan kalben müsterih olarak ölüyorum. Yaşasın dinim, vatanım, padişahım".