Kemer Köprüsü
Kemer Köprüsü, Roman segmental ark şeklinde, Likya, Ksantos'a - modern Türkiye, Muğla- yakın bir yerdedir. Koca Çayı'na doğru Kemer Köyü'nden 4 km yukarıda, nehir yatağının 500 m'ye ulaştığı bir yerdedir.[1] Şu anda sadece 29 m uzunluğunda, 4.5 m genişliğinde bir kısmı kalmıştır. Neredeyse yıkılmış olmasına rağmen geçmişte köprü yapımını çok iyi temsil etmektedir.
Yapı[değiştir | kaynağı değiştir]
Şu anda görülebilen kısmı hala o zamana göre alışılmadık yapım tekniklerini göstermektedir. Hala mevcut olan rampa 3 arklık 4-4.45 m'lik açık kemer içermektedir. Bunların ikisi yaklaşık 1m.lik yükseklikleriyle düz bir yapıya işaret eder. Segmental arklar az örnekleri olan Roman köprüleri ve Orta çağın sonralına kadar kullanılmamalarıyla bilinirler. Üçüncü ark yarı-dairesel ve 2'ye 1 bir tükselme oranıyla tipik Roman bir yapı gösterir.
Arkların yeraltı odaları harçla kaplı yöreye özel bir kireçtaşı olan karo taşından yapılmıştır. Köprünün iç tarafı çok sert bir sıvı harç-moloz karışımından yapılmıştır. Bu yapı dökülmüş kaplamanın arasından kendini hemen belli eder. Harç, yapı malzemesi kirece ilave olarak çakıldan yapılmıştır. Yolun kaplaması tamamen gitmiş olmasına rağmen rampanın sabit malzemesi antik kaplama malzemesinin şimdiki yüzeyin hemen üzerinde bulunduğunu gösterir.
Kemer Köprüsü'nün başka bir deikkat çeken özelliği ise 3. arkın altındaki deliktir. Burada ark ve yol arası harç ile doldurulmamış 2 metrelik bir bölüm vardır.[2] Amacı yükü arka aktarmak ve malzemeyi az kullanmaktır. [2] Daha küçük, benzer bir yapı 2. arkta da bulunmuştur.[3]Buna benzer yapılar en az üç yerde daha farkedilmektedir. Bunun örnekleri Aespus Köprüsü, Makestos Köprüsü ve Beyzaz Köprüdür.[4]
Segmental ark köprülerinin iyi korunmuş bir örneği de Lymira'da bulunan yirmi-sekiz arktlık Lymira Köprüsü'dür. Bu köprü de Alman arkeolog Wolfgang W. Wurster ve Joachim Ganzert tarafından bulunmuştur.
Yapılış tarihi[değiştir | kaynağı değiştir]
Kemer köprüsünün yapım tarihini belirtebilecek bir şey olarak yakınlarda bir Roman yolu M.S. 3. yüzyılde yapılmıştır. Bu bilgiye göre köprü Üzümlü'den Ksantos vadisine doğru giden bir yolun bir parçası olabilir. Ayrıca Oineanda'ya giden bir yolun da parçası olabilir.