Askerlik yapanlar ya da 19 Mayıs’ta yürüyüş yapanlar bilirler, tabur yürüyüşü sırasında sağa ya da sola dönerlerken, dış sırada kalan grubun, iç sırada yürüyenlere göre biraz daha hızlanması gerekmektedir.
Aynı esnada, iç tarafta kalan grup daha düşük açıyla dönüyorken, dışta kalan grubun açısını biraz daha genişletmesi gerekmektedir. Aynı şey tekerlerde de geçerlidir. Bu özellik eskiden yoktu.
Mesela at arabalarında ya da hatırlayanlarınız varsa eskiden bisiklet tekerine benzeyen arabalarda bu özellik bulunmamaktaydı. Gacır gacır dönerlerdi. Bir taraf dönüş yoluna tutunarak dönerken, diğer taraf sürtüne sürtüne dönerdi. Diferansiyel, arabanın çekişini sağlayan iki tekerin arasında bulunur. Diferansiyeli tekere bağlayan parça, yarım dişli bir şafttır. Eğer araba 4 çekerse, çekişi sağlayan her çift teker için ayrı ayrı 2 tane diferansiyel vardır. Toplam 4 diferansiyel yani.
İçerik
- 1 Diferansiyel Nedir?
- 2 Diferansiyelin Önemi Nedir?
- 3 Diferansiyelin Parçaları Nelerdir?
Diferansiyel Nedir?
Diferansiyel, çekiş yapan iki tekerin farklı hızlarda dönmesini sağlayan parçadır. Çünkü; arabalar dönerlerken içteki tekerin dıştaki tekerden biraz daha yavaş dönmesi gerekmektedir.
Diferansiyelin Önemi Nedir?
Diferansiyel olmadığı zaman araba yol tutuş gücünü kaybettiği için, arabanın arkasının savrulması an meselesidir. Yol tutuş güvenliği için diferansiyel çok önemlidir. Arabalarda ilk defa 1916 yılında kullanılmıştır. Ama 1800’lerin sonlarında Carlbens tarafından icat edildiği bilinmektedir. O yıllarda araba kavramı tam olarak yerleşmediği için, modern otomobillerde kullanımı 1916 yılını buluyor. O dönem diferansiyeli arabalarda ilk kullanan kişi Packard’dır.
Diferansiyelin Parçaları Nelerdir?
Diferansiyeller, üzerine yüklenen bu görevleri yerine getirirken ağırlıklı olarak aşağıda sayacağımız 4 şeye ihtiyacı vardır. Bunlar;
Diferansiyel Yağları
Diferansiyel yağları, bu sistemin olmazsa olmaz parçasıdır. Sistem yağlanırken, mutlaka ama mutlaka diferansiyel için üretilmiş özel yağlar kullanılmalıdır. Bu yağlar, dişliler sayesinde sistemin içinde yol alır. Diferansiyel içinde ayrıca bir kova daha vardır ve bu kovanın hem altında hem üstünde birer tane olmak üzere toplam 2 tane tıpası vardır. Üstündeki tıpa, kovaya yağ doldurulması için; alttaki tıpa ise bu yağın boşaltılabilmesi için gereklidir.
Şaft
Adını, kendisini icat eden Schaft adındaki mühendisten alır. Görevi, şanzıman ile diferansiyeli birbirine bağlamak ve şanzımanı sürekli düz konumda tutmaktır. Bundan dolayı şaft, esnek bir biçimde tasarlanmıştır. Engebeli ve çukurlu yollarda, arabada meydana gelen sarsıntıda şaft kendi üzerine düşen eğimleri ve esnekliği sağlayarak, şanzımanı sürekli düz konumda tutar. Daha iyi anlayabilmemiz için, hamak örneğinden faydalanabiliriz. Bir gemide iki direk arasına bağlanmış bir hamağı düşünün. Ne kadar fırtına gelirse gelsin, ne kadar dalga çarparsa çarpsın, gemideki direkler ve hamağın bağlandığı ipler, gelen sarsıntıdan dolayı kendileri sağa sola sallanırlar, ip öne arkaya doğru esner. Ama hamağın kendisi hep, düz pozisyonda kalır. Bu sistemin binlerce kat gelişmiş hali, diferansiyelde kullanılan formüldür diyebiliriz
Universal Mafsallar
Anlam itibariyle, genel bağlantı demektir. Şaftı bir yandan şanzımana, diğer yandan diferansiyele bağlar. Şaftın her iki ucunda bulunmak zorundadır. Eğer şaft bir değil de iki parçadan oluşuyorsa, 3 tane universal mafsal yeterlidir. Yol üzerindeki engebeleri ve çukurları hissettirmeyecek kadar esnek olmak zorundadır. Aksi takdirde pek işe yaramaz
Sabit Hız Mafsalları
Bu mafsalların görevi, tekerlere verilen dönüş kuvveti etkisini, tekerlere daha büyük açılardan ve daha etkili biçimde vermektir. Çünkü motor aracılığıyla beygirlerden tekerlere sürekli bir kuvvet gitmektedir. Tekeri döndüren işte bu kuvvettir. İşte sabit hız mafsallarının görevi, beygirlerden giden bu kuvvetlerin daha hızlı bir biçimde gitmesini sağlamak, giden her iki kuvvet arasındaki zaman dilimini en aza indirmektir. Ve aynı zamanda bu büyük kuvveti, arabaya zarar vermemek adına, en yumuşak şekilde tekerlere iletebilmektir. Keskin sirke küpüne zarar misali, eğer bu kuvvet çok sert şekilde verilirse, en büyük zararı araba görür.
Sabit hız mafsalları 4 kısımdan oluşurlar:
- İçinde olukların açıldığı “Dış Kısım”,
- Genel olarak yuva denen aksamın içinde bulunan “bilyalar”
- Bilyaların çalışmasını sağlaması amacıyla dış yüzeyinde oluklar bulunan “İç Top”,
- Körükleri ve parçaları kirden ve nemden korumak için yerleştirilen “Kauçuklar”.