... konulu sunumlar: "Bilgili Ol Bağımlı Olma Projesi ÖĞRETMENLER İÇİN"— Sunum transkripti:
1Bilgili Ol Bağımlı Olma Projesi ÖĞRETMENLER İÇİN ANTALYA ŞUBE BAŞKANLIĞIA.Kerim ATILGAN
2EsrarEsrar hint kenevirinden elde edilen bir maddedir. Esrar sigara tütünü ile karıştırılır ve sigara yapılarak içilir.Esrara genellikle ot, joint veya marihuana adı verilir.Esrar içildiği zaman bir sarhoşluk hali yaratır. İçen kişinin gözleri kanlanır, konuşması ve dengesi bozulur.A.Kerim ATILGAN
4EsrarEsrar sık ve fazla içildiği zaman bağımlılık yapar. Başka maddelere göre bağımlılık yapma potansiyeli düşük olmakla beraber, esrar da bağımlılık yapar.Esrar kişinin öğrenme kapasitesini azaltır, tembellik yapar.Esrar kullananlarda şizofreni görülme riski kullanmayanlara göre 7 kat fazladır.Esrarın serbest bırakılması, esrar içenlerin eroin gibi başka maddeleri kullanmaması içindir.
5Uçucu maddelerTiner, bali gibi yapıştırıcılar, benzin, aseton gibi maddeler uçucu madde kapsamında değerlendirilir.Bunlar genelde bir beze emdirilir veya bir torbaya doldurulur ve buharı içe çekilerek kullanılır.Bağımlılık yapıcı etkisi fazladır.Doğrudan beyne zarar gösterir ve gencin öğrenme, yargılama gibi yeteneklerini bozar.Belirgin bir kokusu vardır ama kokusu anlaşılmaması için gençler bu maddeleri kullandıktan sonra sakız çiğnemekte veya alkol almaktadırlar.A.Kerim ATILGAN
6Ecstasy Ecstasy haplar şeklinde satılır. İçen kişilerde enerji artışı ve yakınlık hissi oluşturur.Bu nedenle genelde diskolar, partilerde veya barlarda kullanılır.Etkisi 6-12 saat kadar sürer. Pıt, mitsubishi, çılgın max, roket gibi adları vardır.Ecstasy bağımlılık yapar ve kişi onsuz eğlenemez hale gelir.Kalp veya böbrek yetmezliği olanlarda ani ölümlere neden olabilmektedir.A.Kerim ATILGAN
8Eroin Açık kahverengi bir toz şeklindedir. Sigaraya sarılabilir, buruna çekilebilir, damar içine verilebilir veya dumanı içe çekilebilir.Çok şiddetli ve hızlı bağımlılık yapar.Kullanan kişinin göz bebekleri küçülür.Alınmadığı zaman burun akıntısı, halsizlik, uykusuzluk, kas ağrıları ve kramplar görülür.Yüksek dozda alındığında ölüme neden olabilir.
10İlaç Olarak Kullanılan Ancak Bağımlılık Yapabilecek Maddeler Eczanelerde yeşil ve kırmızı reçete ile satılan ilaçlardır.Diazem, Nervium, Xanax, Tranxilene, Ativan, Rivotril, Akineton ve Rohypnol gibi...Alındıkları zaman rahatlama ve gevşemeye yol açarlar.Reflekslerde zayıflama ve uyku hali belirir.Alkol ile alındıklarında etkileri daha da artar.Yoksunluk tabloları hayatı tehdit edici olabilir.
11İlaç Olarak Kullanılan Ancak Bağımlılık Yapabilecek Maddeler Eczanelerde yeşil ve kırmızı reçete ile satılmayan bazı ilaçlarda bağımlılık yapabilir.Aferin, Tantum ve Lomotil gibi...Ciddi bağımlılık yapabilirler.Yoksunluk belirtileri gözlenebilir.A.Kerim ATILGAN
13Önleyici Faktörler Güçlü ve pozitif aile bağları, Ebeveynlerin çocuklarının arkadaşlarından ve neler yaptıklarından haberdar olması,Aile içi kuralların açık olması ve herkesin bunlara uyması,Ebeveynlerin çocuklarının yaşamlarına ilgili olmaları,Okulda başarılı olma; okul, klüpler gibi kurumlarla kurulmuş güçlü bir bağ,Uyuşturucu kullanımı ile ilgili doğru bilgilenme.A.Kerim ATILGAN
14Risk Yaratan Faktörler Ruhsal sorunları ya da bağımlılığı olan ebeveynin bulunduğu kaotik aileler,Doğru olmayan yetiştirme yolları,Ebeveyn-çocuk arasında bağlanma ve ilgi eksikliği,Sınıfta aşırı utangaçlık ya da şiddet içeren davranışlar,Okul başarısında düşüş,Sosyal becerilerin zayıf olması,Sapkın davranışlar sergileyen arkadaşlarla “takılma”,Okul, iş, aile ortamlarında uyuşturucu kullanımının onaylanması.
15Çocuklar Neden Uyuşturucu veya Uyarıcı Maddeleri Kullanmaya Başlıyorlar? A.Kerim ATILGAN
17Madde Kullanan Kişiyi Öğretmen Nasıl Anlar? Dikkati yoğunlaştırmada güçlük çeker.Sözel iletişiminde farklılaşma gözlenebilir.Hafif uykulu, halsiz ve yorgun gözükebilirler.Daha sinirli olabilirler.Okula devamı azalmaya, başarısı düşmeye başlar.Kendisine olan özeni azalabilir, çevre ve arkadaşlar eski önemlerini yitirebilirler.Okuldaki arkadaş grubu değişebilir.En kesin yöntem kan ve idrar testleridir.A.Kerim ATILGAN
18“Korkuyorum ve merak ediyorum” “Ben bağımlı olmam, istersem bırakırım” Bağımlılık süreci“Belki kullanabilirim”“Korkuyorum ve merak ediyorum”“Bir kereden bir şey olmaz”“Bıraktım, bir daha başlamam”“Artık bırakacağım”“Bir daha asla!”“Bırakmak zorundayım”“Ben bağımlı olmam, istersem bırakırım”“Bu meret bırakılmaz ki!”
19Bağımlı kişide.. Madde kullanımını kontrol etmekte güçlük çekme, Giderek kullanılan maddenin dozunun artırma,Zarar vermesine rağmen madde kullanmaya devam etme,Aile, iş ve çevre ilişkilerinde bozulma,Başarısız bırakma girişimleri,Bıraktığı zaman ruhsal ya da fiziksel yoksunluk belirtilerinin ortaya çıkması (huzursuzluk, uykusuzluk vb) gözlenebilir.A.Kerim ATILGAN
20Öğrencilerin madde kullanmaya başlamasını önlemek için neler yapabilirsiniz? Madde kullanımını önlemek için neler yapabileceklerini dinleyici gruba sorun.
22Rolünüzü “iyi” oynayıp, “model” olabilirsiniz... ÖğretmenMesleğiniz öğretmenlik, ama siz aynı zamanda anne/baba, eş ve kendi anne-babanızın çocuğusunuz.Maddelerle ilgili bilgilendirme yaparken öğretmenlik rolünüz kadar diğer rollerinizi de hatırlamanız önemlidir.EşAnne BabaÇocuk
27Onunla Konuşmaktan Çekinmeyin “Bedeninin buna nasıl tepki vereceğini bilmiyoruz, bazı insanlar çok çabuk bağımlı olabilir; ya da çok hasta olabilirler, bu kişiden kişiye değişen bir durumdur.”A.Kerim ATILGAN
31Sorgulamayın “Kim, nerede, nasıl, niçin, ne zaman, neden...” A.Kerim ATILGAN“Kim, nerede, nasıl, niçin, ne zaman, neden...”
32Teşhis koymayın “Bence sen...” Çocuk bir sorunundan bahsettiğinde hemen etiket koymak yerine onu dinleyin. O anda ne hissediyor, ne yaşamış, neye ihtiyacı var, bunları anlamaya çalışın.“Bence sen...”
33Emir vermeyinA.Kerim ATILGAN“Ne diyorsam onu yap, soru sorma”
34İyi bir öğretmen olarak YAPABİLECEKLERİNİZ .... Sorunu küçümsemeyin “Benim sınıfımda böyle şey olmaz”Ön yargılarınızın farkında olun.Bilgi sahibi olun.Açık, samimi ve inandırıcı olun.Konuşması için bir fırsat verin.Genellemeler yapmaktan kaçının.Söylediği şeylere ani tepki vermeyin.Korkularınıza dayanarak konuşmayın.Özendirmemeye dikkat edin.Merakı arttırmayın.Öğüt vermeyin.Sorunu küçümsemek problemin daha da büyümesine yol açacağından bu alanda yapabileceklerinizi öğrenip konuya hazırlıklı olmak yerinde olacaktır.Önyargılar iletişiminizi bloke eder, önyargılarınızın farkına varın ve onlarla ilgili gerçek bilgiler edinin.Öğüt vermek (“Ben senin yaşındayken” diye başlayan cümleler) iletişiminizin kesilmesine yol açacağından kaçınmak gerekir.
35HER YAŞA GÖRE FARKLI ÖNLEME YÖNTEMLERİ GEREKLİ A.Kerim ATILGAN
36Önleme: Okul öncesiOnaylamalarınızın büyük ödül değer taşıdığı ve öğretilerinizin şartsız bir bağlılıkla alındığı dönemdir…
37Önleme: Okul Öncesi Örnek olun. Zararlı maddeleri tanıtın. Hem kendi başına hem de bir başkasının vereceği ilaçları almamasını öğretin.Karar verme alışkanlığını kazandırın.Zararlı –yararlı yiyecekleri tanıtın.Kendi sağlığına ilişkin girişimlerini övün.Bu yaştaki çocuklar madde kullanıcıları değillerdir ve bu konular hakkında bilgi vermek gereksizdir. Ancak bu dönemdeki onaylamalarınızın büyük ödül değeri taşıması ve öğrettiğiniz şeylerin sorgulanmadan kabul edilmesi önemlidir. Bu nedenle:Sizin alkol ve sigara kullanmanız onların da bunu yapabileceği yönünde bir mesaj gönderiyor. Onların önünde bu alışkanlıkları sergilememeye özen gösterin.Zararlı maddeleri çocukların kolaylıkla erişemeyeceği yerlerde saklayın.İlaçların gereksiz yere alınınca zararlı olduğunu anlatın ve siz izin vermediğiniz sürece şişeyi eline dahi almamasını öğretin. Yabancılardan ilaç almamaları gerektiğini de öğretin.Karar verme alışkanlığını kazanmaları için onlara fırsatlar tanıyın; sabahları kalkınca ne giyeceğine kendinin karar vermesi gibi.Sağlıklı olmanın önemini gündeme getirin (diş fırçalamak, el yıkamak, uyku, beslenme). Çizgi filmler, dergiler ve diğer araçlardan yararlanabilirsiniz. Sigara ve alkol gibi zararlı alışkanlıklardan da bahsedin.
38Zihinsel ve sosyal becerilerinin geliştiği bir dönemdir Önleme: İlköğretimZihinsel ve sosyal becerilerinin geliştiği bir dönemdir
39Önleme: İlköğretim Kurallara uymayı öğrenmelerini sağlayın. Sağlıklı olmanın önemini gündeme getirin.Sigara ve alkolün zararlarından bahsedin.Reklamlarda satış için izlenen yolları açıklayın.“Hayır” demesini öğretin.
40Önleme: ErgenlikArkadaş gruplarının ve onların değerlerinin büyük değer taşıdığı ve belirleyici olduğu bir dönemdir
41Önleme: Ergenlik dönemi... Sınıf içindeki gruplaşmalara ve grupların niteliklerine dikkat edin.Maddeler ve olumsuz etkileri hakkında korkularınıza değil, gerçeklere dayalı bilgilere dayanarak konuşun.Kendilerini ifade etmeleri için fırsatlar yaratın.Sorumluluklarını alması için destekleyin, sınıf içinde görevler verin.Bu dönemde akran grupları büyük önem kazanmıştır. Arkadaşlarının fikirlerine bağlı olarak davranışlarına yön vermeye başlarlar ve grup tarafından kabul görme sonlar için her şeydir.“Grup”, ne giyeceklerini, hangi müzikleri dinleyeceklerini, hangi aktiviteleri gerçekleştireceklerini belirler. Bu açıdan bakıldığında arkadaş grubu değerlerinin gencin hayatındaki önemi aileler için tehdit edici gibi gözükebilir.
42Önleme: Ergenlik dönemi...(2) Maddelerin sağlığı, görünüşü, spor ve diğer aktiviteleri üzerinde nasıl etki yapacağını vurgulayın.Kurallarınızda tutarlı olun.“Hayır” demesini öğretmeye devam edin.Spor ve diğer sosyal faaliyetlere (sinema, tiyatro, resim, müzik vb) yönlendirin.Bu dönemde yaşayabileceği çatışmaların çözümünde destek olmak önemlidir.Bunu talep etmese bile en azından her zaman dinlemeye açık olduğunuzun farkında olması olumludur.
43Madde eğitiminde yararlanacağız yollar... Madde kullanımının bireyin tüm yaşamını (kişilik, sağlık, ekonomik, okul, arkadaş ve aile) etkilediğini,Bağımlılığın ömür boyu sürdüğünü,Arkadaş baskısına karşı nasıl tepki verileceğini,Sağlıklı bir yaşamın nasıl korunacağını,Sorunları çözmek için başka yollar olduğunu anlatınA.Kerim ATILGAN
45Sigara içtiğinden şüphelendiğinizde... Nasihat dilini kullanmadan sigaranın etkileri hakkında konuşun.Sınıf içindeki konuşmalarınız ona değil, üçüncü şahsa yönelik olsun.Sınıf içinde sigara ve etkileri başlıklı bir tartışma düzenleyin.A.Kerim ATILGAN
46İçerken yakaladığınızda... Gerilimi azaltın.“Aa, sigara mı içiyorsun?”,Kuralları hatırlatın.“Biliyorsun okulda içmek yasak, bu yüzden ceza alabilirsin...”Kararın sorumluluğunu ona verin.“Paketi bana verebilirsin ya da içebilirsin, ama kuralları biliyorsun karar senin.”A.Kerim ATILGAN
47Alkol Azı karar, çoğu zarar !? Burnuna içme, ağzına iç! Adabıyla iç! Yavaş içilirSeyrek içilirYiyecekle ve bol suyla içilirHayatında en az bir kez sarhoş olma oranı %58A.Kerim ATILGAN
48Madde kullanan öğrenciye nasıl yaklaşabilirsiniz?(1) Onu etiketlemekten kaçının, çünkü “kullanıcı olarak” etiketlenen öğrenciye yaklaşmak çok zordur “Keş bu...”Önyargılarınızın farkına varın, böylece iletişimi aksatma olasılığını azaltırsınız “Bunlar iflah olmaz”A.Kerim ATILGAN
49Madde kullanan öğrenciye nasıl yaklaşabilirsiniz?(2) Eğer öğrenci maddenin etkisi altında ise onunla bu durumda konuşmanın yararı olmaz.Kendinizi hazır hissetmeden onunla konuşmayın.Öfke duyabilirsiniz, sakinliğinizi korumaya çalışın.Kendinizi onun yerine koymayı deneyerek onun düşünce, yaşantı ve korkularını anlamaya çalışın.A.Kerim ATILGAN
50Madde kullanan öğrencinin anne-babasına nasıl yaklaşabilirsiniz? Eğer sadece şüpheleniyorsanız önce kuşkularınızı destekleyecek bilgiler edinin.Konuşmanın özel olduğunu ve mutlaka gelmeleri gerektiğini dile getirin.Size güvenmelerini sağlayın. Gencin evdeki davranışları, arkadaşlarıyla ilgili bilgi alın.Geldiklerinde genel olarak madde bağımlılığından söz ederek konuya girin.Genç hakkındaki endişelerinizi ve bunları destekleyecek bilgilerinizi aktarın.A.Kerim ATILGAN
51Acil Durumlarda ... Soğukkanlılığınızı koruyun. Sakinleştirmeye ve ona güven vermeye çalışın.Eğer bilincini kaybetmişse yan yatırın ve soluk aldığından emin olun.Gerginlik hali ya da tepkisizliği devam ederse acil servisi (112) arayın.Kullandığı ilaçları, maddeleri ya da tozları toplayın ve doktoruna verin.Ailesine haber verin.A.Kerim ATILGAN
52Disiplin Cezaları İlköğretimde disiplin kuruluna verilmemektedir. Ortaöğretimde;Sigara içmeye: Uyarma, kınama, mahrumiyetUyuşturucu ve alkol kullanma: Tasdikname ile uzaklaştırma Uyuşturucu madde ticareti: Sürekli uzaklaştırma cezaları verilir.Eğer öğrenci iyileşmeyi taahhüt eder ve buna dair kağıt imzalarsa disiplin cezası ertelenir. Bunu reddederse aileye haber verilir ve disiplin cezası uygulamaya konur.Bağımlı kişi hakkında takibat başlatılmadan tedavi isteğinde bulunursa hakkında kanuni işlem yapılmaz.A.Kerim ATILGAN
53Disiplin CezalarıÖğretmen bir öğrencisinin madde kullandığından şüpheleniyor ya da bundan emin ise;Çocukla kendisi konuşup onu yönlendirmeye çalışabilir ya da durumu direkt olarak idareye değil rehber öğretmene bildirir.Rehber öğretmen;görüşmesinde çocuğa okulda karşılaşabileceği problemleri anlatarak yardım alması için ikna etmeye çalışır,çocuğun izni dahilinde aileye bilgi verir,eğer konu idareye intikal etmiş ve çocuğun ceza alması gündemdeyse iyileşme taahhüdü imzalaması için onunla görüşür.A.Kerim ATILGAN
54Sık Sorulan Sorulara Yanıtlar 1. Bağımlılığın irade ile ilgisi yoktur. Hiç kimse yola “Ben bağımlı olacağım!” diye çıkmaz. 2. Uyuşturucu olarak sadece Esrar Hollanda da, diğer uyuşturuculara geçişi engellemek için serbesttir. 3. Bağımlılık tam olarak iyileşmez ama düzelir. Bağımlılık ömür boyu süren bir hastalıktır. 4. Uyuşturucu herkesi farklı etkiler. Etkilerin ortaya çıkış süresi ve yoğunluğu bireyler arası farklılık gösterir. 5. Bir kere denemekle ya da ara sıra kullanmakla bağımlı olunur. Bağımlılığın ilk adımı bir kere kullanmaktır. 6. Bağımlılık potansiyeli düşük olmakla beraber esrar da bağımlılık yapar. 7. Maddelerden bahsetmek kullanımı teşvik etmez. Hayır, çocukların bakış açınızı öğrenmelerini ve doğru bilgilenmelerini sağlar. 8. Herkes bağımlı olabilir. 9. Her madde bağımlılık yapabilir.A.Kerim ATILGAN
55KATKI VE DESTEKLERİ İÇİN TEŞEKKÜR EDERİZA.Kerim ATILGAN