query: Je,nani wa kwanza kwenda kwa mwezi?

title: Neil Armstrong

text: Neil Armstrong (5 Agosti 1930 — 25 Agosti 2012) alikuwa rubani mwanaanga wa Marekani aliyeshuka mwezini mwaka 1969, wa kwanza kabisa kati ya wanadamu wote.

title: Mwezi

text: Mwezi wetu ni gimba la angani la kwanza ambako wanadamu wamefika. Tarehe 21 Julai 1969 mwanaanga Mmarekani Neil Armstrong alikuwa mtu wa kwanza wa kukanyaga uso wa mwezi. Wanaanga wengine 11 kutoka Marekani waliendelea kufika mwezini hadi mwaka 1972.Baadaye safari za kwenda mwezini hazikufanywa tena kutokana na gharama kubwa.

title: Matteo Darmian

text: Alianza kazi yake huko Milan, akifanya Serie A wake wa kwanza akiwa na umri wa miaka 17. Mwaka 2009, alijiunga na Padova kwa mkopo, ambaye alisaidia kuepuka kushuka daraja kwenda Serie B katika msimu wake pekee huko. Kisha alijiunga na Palermo mwaka wa 2010, na mwaka mmoja baadaye alijiunga na Torino, ambako alicheza kwa misimu minne. Alihamia Manchester United Julai 2015, kushinda Kombe la FA msimu wake wa kwanza na klabu hiyo.

title: Nkaiti

text:
SEKONDARI.
Shule ya sekondari Nkaiti ilianza mnamo mwaka 2007 chini mkuu wa shule wa kwanza Mwl.BALTAZARY ANNEY na Makamu wake MWL.LAURENCE B.PARESO.Ikiwa na walimu wachache sana kwa upande wa walimu wa sayansi kulikuwa na mwalimu mmoja tu mwl.Pareso ambaye ndiye second master kwa kipindi cha miaka takriban sita kabla ya kupewa uhamisho kwenda magugu sekondari.

title: YHWH

text: Labda kwa sababu hiyo watafsiri wa kwanza wa Biblia kwenda lugha ya Kigiriki (LXX) walilitafsiri Κύριος, Kyurios, yaani Bwana.

title: Mkataba wa Tordesillas

text: Baada ya azimio la kwanza la Papa Alexander VI, mfalme wa Ureno hakuridhika nalo, kwa hiyo mabalozi wa pande zote mbili walikutana katika mji wa Tordesillas, Hispania, wakapatana kuhamisha mstari kwenda magharibi zaidi.

title: Church Missionary Society (CMS)

text:
CMS ilianzishwa mwaka 1799 kwa jina la "Shirika la misioni kwa Afrika na Mashariki" (Society for Missions in Africa and the East)
Ilikuwa na mwanzo mgumu kwa sababu katika miaka kumi ya kwanza ilikosa kabisa Waingereza waliojitolea kupokea wito la kwenda Afrika. Kwa hiyo CMS ilianza na Wajerumani Waluteri wawili Melchior Renner kutoka Wurtemberg na Peter Hartwig kutoka Prussia waliokubali kwenda 31 Januari 1804 kwenda Freetown (Sierra Leone) na kuanza kazi na watoto Waafrika waliokombolewa kutoka utumwani.

title: Ngugi wa Thiongo

text: Ngugi alikaa mwaka mmoja katika gereza la Kamiti akaandika riwaya ya kwanza kwa Gikuyu "Caitaani mũtharaba-Inĩ" (Shetani msalabani) akitumia karatasi ya choo. Baada ya kuachichwa huru hakuruhusiwa kurudi kazini kwenye Chuo Kikuu. Mwaka 1982 aliondoka Kenya kwenda London.

title: Nimefulia

text: Wazo hili Miika aliunga mkono kwa asilimia mia moja. Na hasa ilitakiwa wimbo huu urekodiwe Finland, ila tu ratiba zilibana kwa wawili hawa ikaishia kuja kufanywa nchini Tanzania. Vilevile hii ndiyo ilikuwa mara ya kwanza kwa Benjamin kwenda barani Ulaya. Akiwa Tanzania, alitengeneza mdundo wake na kutia sauti pekee.

title: Papa Paulo VI

text: Paulo VI alikuwa Papa wa kwanza kusafiri kwa ndege akaenda mpaka nchi ya mbali, akiwa wa kwanza kwenda Israeli na kutembelea mabara yote.

title: Anthropolojia ya Kimarekani

text: Hii inaweza kulinganishwa na kipengele cha “ratcheting” alichopendekeza Tomasello na wengine kilichowezesha ukuaji wa binadamu kwenda kwa haraka. Holloway anahitimisha kuwa mfano wa kwanza wa mawazo kiishara miongoni mwa binadamu ulitoa mwanzo kwa ukuaji wa akili, uchangamano wa vifaa, muundo wa kijamii, na lugha na matokeo yake kuonekana. "Huu mtagusano baina ya hali ya kubadili mazingira bila mpangilio na kupata hakikisho kutoka kwa mazingira yenyewe hadi kwa kiumbe ni mchakato unaoibuka, mchakato tofauti wa aina yake kutokea hapo kabla."

title: Malala Yousafzai

text: Kwa uwezo wa Mungu, bi mdogo alipelekwa hospitali ya karibu, lakini baadaye kusafirishwa mjini kwa ajili ya matibabu zaidi katika hospitali ya jeshi, huko alifanyiwa upasuaji wa awali wa kutoa risasi na mabaki yake, lakini bado huduma za afya zilikuwa hafifu, mama mmoja aliyejulikana kwa jina la Fiona, Daktari Mwingereza, katika hospitali ya Queen Elizabeth huko mjini Birmingham, alitaka mtoto apelekewe nchi za nje kwa matibabu zaidi. Awali mzee wake hakuweza kwenda kutokana na kukosa vibali, lakini polepole ilifanikiwa. Lakini safari ya kwenda ilianza na Fiona aliyekabidhiwa mtoto na baba yake Malala. Walifika Uingereza na kuanza matibabu kama ilivyohitajika. Mungu mkubwa walifanikiwa kumtibu kwa kiasi kikubwa na baadaye kupata salamu tele kutoka sehemu mbalimbali za dunia. Akiwa huko Uingereza, 2014, alipata tuzo ya Nobel ya Amani kwa kazi ya kusimamia amani na usawa kijinsia huko Pakistani. Ikiwa ni ya kwanza kutolewa kwa raia wa Pakistani, na ya kwanza kutwaliwa na mpokeaji mwenye umri mdogo kuliko wote.

title: Ukumbi (Kilolo)

text:
Kati ya vijiji vya kata hiyo, cha kwanza ni Kitowo. Kijiji cha Kitowo ni kijiji cha asili kilichopitiwa na barabara kuu ya mkoa wa Iringa kutoka Ihemi kupita Kitowo kwenda hospitali ya Usokami na Kihanzi, pacha nyingine kwenda Pomerini, Mgagao, Mtanga Farm n.k. na pacha nyingine kwenda Kilolo hadi Ipogolo.
Watu wa Kitowo ni wakulima wa:

title: Mwamvita Makamba

text: Mwamvita alisoma shule nyingi mahali tofautitofauti nchini Tanzania kwani baba yake alikua mtumishi wa umma, hivyo ilimpasa kusafiri kutoka sehemu moja kwenda sehemu nyingine mara kwa mara. Katika elimu yake ya msingi alisoma Handeni, Lushoto na Morogoro. Alipohitimu elimu yake ya msingi alijiunga na shule ya sekondari ya wasichana Kifungilo kwa kidato cha kwanza hadi kidato cha nne.

title: Javier Aquino

text: Winga, Aquino alifanya kwanza na Cruz Azul mwaka 2010, akicheza katika mechi za ligi zaidi ya 70 hadi kuhamishwa kwenda klabu ya Hispania Liga Adelante Villarreal mnamo Januari 2013. Mwaka 2014, alikopwa kwa Rayo Vallecano. Baada ya utendaji wa utulivu na Rayo Vallecano, mwaka 2015 alirudi Mexico kwenda kujiunga na Tigres UANL.

title: Alan Shepard

text: Alijiunga na wanamaji wa jeshi la Marekani akawa rubani na 1959 aliteuliwa kwa mradi wa kuandaa safari kwenda anga-nje. Wakati ule MArekani ilishindana na Umoja wa Kisovieti katika upelelezi wa anga -nje na Marekani ilitarajia kumpeleka mtu wa kwanza angani. Lakini matatizo ya kifundi yalichelewesha safari na Yuri Gagarin aliwatangulia 12 Aprili 1961.

title: Dom Down Click

text: Baada ya makutano ya mara kadhaa, likaja suala la kwenda kurekodi ndipo sasa baadhi ya marafiki wa pale kitaa wakajitokeza kama na kujulikana kama nao waghanaji. Watu hao waliojitokeza baada ya azimio la kwenda studio ni pamoja na Adam Shule Kongwe, Dilema Bonito, Goda, Badi, K2da, na Andre K. wote wakiwa chachu kubwa kuazisha hizi harakati kwa pamoja wakakubaliana waende kurekodi na wakafanikiwa kurekodi wimbo wa kwanza uliyokwenda kwa jina la "Usika wa Manane". Kwa bahati mbaya, wimbo huo haujafanikiwa kutolewa. Baada ya kufanikisha ngoma ya kwanza, uraibu wa kurekodi wimbo mwingine zaidi ukawajia. Ikawa kawaida sasa kila Jumapili kwenda studio na kuanza kurekodi ngoma mbalimbali kwa kutumia biti za mbele. Baada ya kurekodi nyimbo kibao, wakaona sasa inafaa sasa kuachia ngoma kutoka katika kundi, ndipo walipotoa "Fikra za Wazawa" ambayo ndani yake kulikuwa na Badi, Kagusa, Koku, SlimSal. Ili kuandaa ngoma hii ilibidi watumie biti la Duke ambalo walilitumia bila idhini yake. Biti hilo walilichukua katika mafaili ya Nash MC wakati huo alivyoenda Dodoma. Biti hilo hajachukua idhini ya Nash wala Duke.

title: Alfabeti ya Kigiriki

text: Asili ya mwandiko huo ulikuwa alfabeti ya Kifinisia inayoaminiwa kuwa alfabeti ya kwanza kabisa duniani. Wagiriki waliongeza alama za vokali (kama a-e-i-o) na kubadilisha mwendo wa mwandiko kutoka kushoto kwenda kulia, tofauti na Kifinisia iliyoandikwa kutoka kulia kwenda kushoto jinsi ilivyo hadi sasa katika mwandiko wa Kiarabu na wa Kiebrania ambazo ni lugha za Kisemiti jinsi ilivyokuwa Kifinisia.

title: Olusegun Obasanjo

text: Katika kura ya 2007 alisimama upande wa mgombea Umaru Yar'Adua aliyechaguliwa. Kukabidhi kwa madaraka kutoka Obasanjo kwenda Yar'Adua kulikuwa mara ya kwanza katika historia ya Nigeria ya kwamba marais wawili waliochaguliwa na wananchi waliweza kufuatana.

title: Asidi amino

text: Katika mimea, nitrojeni kwanza hulishizwa kwenda kwa misombo ya kikaboni katika mfumo wa glutemeti, hutengenezwa kutoka kwa alfa-ketoglutareti na amonia katika mitokondria. Ili kuunda asidi amino nyingine, mmea hutumia transaminasi kusongesha kikundi cha amino kwenda kwa asidi alfa-keto kaboksili nyingine. Kwa mfano, aminotransferasi aspartati hubadilisha glutameti na oksaloasetati kuwa alfa-ketoglutareti na asparteti.[80] Viumbe wengine hutumia transaminasi kwa usanisi wa asidi amino pia. Transaminasi pia hushiriki katika kuvunja asidi amino. Udhalilishaji wa asidi amino mara nyingi unahusisha kusongesha kundi lake la amino kwenda kwa alfa-ketoglutareti na kutengeneza glutameti. Katika wanyama wenye uti wa mgongo wengi, kikundi cha amino kisha huondolewa kwa njia ya mzunguko wa urea na kisha kuondolewa mwlilini kwa fomu ya urea. Hata hivyo, uharibifu wa asidi amino unaweza kutoa asidi mkojo au amonia badala yake. Kwa mfano, kiondoa-oksijeni serini hubadilisha serini kuwa piruvati na amonia.[81]

title: Bauhaus

text: Bauhaus ilianzishwa mwaka 1919 kwa kuunganisha Chuo cha sanaa cha Weimar (Großherzoglich-Sächsische Kunstschule Weimar) na Chuo cha ufundi kisanii cha Weimar (Großherzoglich-Sächsische Kunstgewerbeschule Weimar). Mkuu wa kwanza na mwanzishi ni msanifu Walter Gropius. Mwaka 1923 walimu na wanafunzi walifanya maonyesho ya kwanza ya mazao yao, ambayo ni nyumba "Musterhaus am Horn", fanicha, mazulia, na vifaa vya nyumbani aina zote. 1925 Bauhaus iliacha kuishi mjini Weimar na kuendelea kazi yake mjini Dessau. Huko, mwakani 1926, ilijengwa jengo maarufu la Bauhaus, lililoundwa na Walter Gropius. Tena 1930, chuo kililazimishwa kubadili eneo na kwenda Berlin, kilipoachwa mwakani 1933 kwa udhalimu wa serikali ya Adolf Hitler.

title: Carlos Henrique Casimiro

text: Januari 2013,Casemiro alipelekwa kwa mkopo kwenda Real Madrid Hispania alipojiunga na timu 'B'.Alicheza mechi yake ya kwanza 16 Februari walipopigwa 3-1 na CE Sabadell FC.

title: Mlango wa Bering

text: Kufuatana na nadharia za wataalamu wa historia hapa palikuwa mahali pa kuvuka kwa watu wa kwanza kutoka Asia kwenda Amerika. Inafikiriwa ya kwamba wakati wa Enzi ya Barafu miaka 10,000 iliyopita kiasi kikubwa cha maji duniani kilipatikana kwa umbo la barafu na hivyo kiasi cha maji kiowevu kilikuwa kidogo kuliko leo. Kwa sababu hiyo usawa wa bahari ulikuwa takriban mita 121 chini ya uwiano wa leo na mlango wa Bering ulikuwa mkavu ukapitika kwa miguu. Hivyo watu waliingia kwa mara ya kwanza barani Amerika.

title: Ndege (uanahewa)

text: Ndege ya kwanza ilibuniwa na ndugu Orville na Wilbur Wrigth mwaka 1930. Mwanzoni ndege hazikuwa na uwezo wa kubeba abiria wengi, lakini wanasayansi wameboresha usafiri huo wa anga kwa kutengeneza ndege zenye uwezo wa kubeba abiria wengi na kwenda umbali mrefu kwa kutumia muda mfupi.

title: Edwin van der Sar

text: Alikaa huko kwa miaka tisa kabla ya kuhamia klabu ya Italia Juventus na kisha kwenda Uingereza, kwanza kwa Fulham na kisha Manchester United.

title: Karl Friedrich Benz

text: 1886 Benz alikuwa mtu wa kwanza aliyeweka injini ya petroli kwa gari. Gari lake la kwanza lilikuwa na magurudumu matatu yenye nguvu-farasi 0.8. Mke wake Bertha Benz alifanya safari kubwa ya kwanza kwa gari hili kwa umbali wa km 89 kutoka Mannheim kwenda Pforzheim (yote Ujerumani wa Kusini Magharibi). Alipoishia petroli alipaswa kuinunua katika duka ya madawa kwani hapakuwapo na kituo cha petroli bado.

title: Tanganyika Rifles

text: Katika miaka ya kwanza baada ya uhuru Waafrika wachache walipelekwa masomoni kwenye vyuo vya kijeshi huko Uingereza na kupandishwa cheo kuwa maafisa. Waziri wa mambo ya nje Oscar Kambona alituma vijana wa TANU kwenda Israel kwa masomo ya kijeshi.

title: Kisiwa cha Norfolk

text: Mwaka 1856 mababu wa kwanza wa wakazi wa leo walifika kutoka Pitcairn. Idadi ya wajukuu wa waasi wa Bounty ilikuwa imeongezeka mno kwa kisiwa kidogo na serikali ya Uingereza iliwahamisha watu 194 kwenda Norfolk.

title: Bartolomeo Dias

text: Bartolomeu Dias (1451 hivi – 29 Mei 1500 ), sharifu wa ukoo wa kifalme wa Ureno, ni maarufu kama Mzungu wa kwanza kuzunguka bara la Afrika toka kaskazini magharibi hadi mashariki kwa Rasi ya Tumaini Jema (1488), akifungua njia ya kwenda India kupitia baharini.

title: NASA

text: Miradi ya NASA ilianzishwa kutokana na Mshtuko wa Sputnik yaani baada ya Warusi kushtusha dunia kwa kupeleka vyombo vya angani vya kwanza katika mradi wao wa Sputnik. Uliofuatiwa na mradi wa "Vostok" ambao tarehe 12 Aprili 1961 ulimfikisha Yuri Gagarin angani akiwa mtu wa kwanza kwenda angani.

title: Maziwa ya mama

text: Mbali na hatari ya dutu kupelekwa kutoka kwa mama kwenda kwa mtoto kupitia maziwa ya matiti, kunyonyesha kuna faida zaidi kuliko formula za mtoto mchanga, na, ila wachache, shirika la WHO linapendekeza kunyonyesha pekee kwa miezi 6 ya kwanza ya maisha.[38]

title: Edin Dzeko

text: Baada ya kuhamishwa kwenda Wolfsburg, Džeko alionyesha makali yake pamoja na ujuzi wake punde tu alipowasili kwa kufunga mabao tano na kuandaa pasi tatu zilizosababisha mabao katika michezo 11 alizozicheza. Pia aliteuliwa na "Sportal" kama mshambuliaji bora katika nusu ya kwanza ya msimu wa 2007-08 katika ligi hiyo ya Bundesliga. Katika msimu wake wa kwanza nchini Ujerumani, Katika msimu wake wa kwanza nchini Ujerumani, Wolfsburg walimaliza katika nafasi ya tano, na kufuzu kushiriki katika Kombe la UEFA la msimu wa 2008-09. Džeko alimaliza msimu wa 2007-08 akiwa na mabao nane na pasi saba zilizosababisha mabao katka mechi 17 alizoanza.


query: Je,mji mkuu wa Malawi ni upi?

title: Malawi

text: Dziko la Malaŵi (Chichewa) Republic of Malawi (Kiingereza) Jamhuri ya Malawi Bendera ya MalawiLugha rasmiChichewa, KiingerezaMji MkuuLilongweSerikaliJamhuriRaisArthur Peter MutharikaEneokm² 118.484Wakazi16.407.000 (Julai 2013)Wakazi kwa km²128.8JPT/Mkazi157 US-$ (2004)Uhurukutoka Uingereza tarehe 06.07.1964PesaKwacha ya MalawiWimbo wa TaifaMlungu salitsani Malawi

title: Malawi

text: Kutokana na katiba ya 1995 rais wa taifa anayechaguliwa na wananchi ndiye mkuu wa dola pia mkuu wa serikali. Makamu wa rais anachaguliwa pamoja naye lakini rais ana haki ya kumteua makamu wa pili asiyetoka katika chama chake.

title: Malawi Congress Party

text: Baada ya mwisho wa udikteta wa Banda MCP ilizidi kushindwa katika uchaguzi mkuu lakini inaendelea kuwa chama muhimu katika Malawi.

title: Kisena cha Malawi

text: Kisena cha Malawi ni lugha ya Kibantu nchini Malawi inayozungumzwa na Wasena. Isichanganywe na Kisena kizungumzwacho nchini Msumbiji. Mwaka wa 2001 idadi ya wasemaji wa Kisena cha Malawi imehesabiwa kuwa watu 270,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha za Kibantu wa Malcolm Guthrie Kisena cha Malawi iko katika kundi la N40.

title: Malawi

text: Malawi (zamani Unyasa au Nyasaland) ni nchi ya Afrika ya kusini-mashariki ikipakana na Tanzania, Msumbiji na Zambia.

title: Kilambya

text:
Kilambya ni lugha ya Kibantu nchini Tanzania, Malawi na Zambia inayozungumzwa na Walambya. Mwaka wa 2001 idadi ya wasemaji wa Kilambya nchini Malawi imehesabiwa kuwa watu 45,000; nchini Tanzania ni wasemaji 40,000 (1987); na nchini Zambia kuna wasemaji 2000 tu. Kufuatana na uainishaji wa lugha za Kibantu wa Malcolm Guthrie Kilambya iko katika kundi la M20.
Kitabu hiki kinataja marejeo mengine kama:

title: Malawi (maana)

text: Malawi ni neno linaloweza kumaanisha

title: Lilongwe

text: Mji huu ulianza kama kijiji kwa ufuo wa Mto Malawi na kuwa Kituo cha amri ya wakoloni Waingereza kwa mwanzo wa karne 1900. Yasemekana kwamba, Lilongwe ilisaidia sana kama kituo cha serikali ya wakoloni kwa sababu Lilongwe ilikuwa kwa ruti ya kusini na kaskazini ambayo iliwezesha utawala wa Rhodesia ya kaskazini inayojulikana sasa kama Zambia. Mji wa Lilongwe baadaye ukawa mji wa pili kwa ukubwa Malawi. Mwaka wa 1974, Mji mkuu wa nchi ulihamishwa kutoka Zomba (mji ambao sasa ni wa tatu kwa ukubwa nchini Malawi), hadi kwa mji namba mbili kwa ukubwa, Lilongwe.

title: Kinyiha ya Malawi

text: Kinyiha cha Malawi ni lugha ya Kibantu nchini Malawi inayozungumzwa na Wanyiha. Isichanganywe na Kinyiha cha Tanzania wala na Kinyika. Mwaka wa 2007 idadi ya wasemaji wa Kinyiha cha Malawi imehesabiwa kuwa watu 10,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha za Kibantu wa Malcolm Guthrie Kinyiha cha Malawi iko katika kundi la M20.

title: Malawi Congress Party

text: Malawi Congress Party (MCP) ni chama cha kisiasa nchini Malawi. MCP ilikuwa chama tawala nchini tangu uhuru hadi mwaka 1993.

title: Kilomwe cha Malawi

text: Kilomwe cha Malawi ni lugha ya Kibantu nchini Malawi inayozungumzwa na Walomwe. Hakielewekani na Kilomwe cha Msumbiji. Mwaka wa 2001 idadi ya wasemaji wa Kilomwe cha Malawi imehesabiwa kuwa watu 250,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha za Kibantu wa Malcolm Guthrie Kilomwe haiainishwi kwa vile ni mchanganyiko wa lugha ya Kinyanja ambayo iko katika kundi la N30 na wa lugha ya Kimakua ambayo iko katika kundi la P30.

title: Uislamu nchini Malawi

text: Karibia Waislamu wote wa Malawi ni wafuasi wa dhehebu la Sunni.Japokuwa ni vigumu kukadiria, kwa mujibu wa CIA Factbook, mnamo mwaka wa 2008 karibia asimilia 12.8 ya idadi ya wakazi nchini humo ni Waislamu; kiasi kidogo kama hicho kimekataliwa na jumuia za Kiislamu nchini humo, ambao wamelalamikia ya kwamba kiasi halisi ni asilimia 30-35 (ambacho kilielezewa kama "fikra za kujitakia").

title: Lilongwe

text: Lilongwe, umma kadiriwa 597,619 (2003 sensa), ni mji mkuu wa Malawi. Yenyewe iko kusini magharibi mwa nchi, magharibi mwa Mto Malawi karibu na mpaka wa Malawi na Msumbiji na Zambia. Lilongwe mahali pake ni (-13.98333, 33.78333).

title: Malawi

text: Tangu kura ya wananchi mwaka 1993 Malawi imeanzisha mfumo wa vyama vingi vya kisiasa.

title: Historia ya Malawi

text: Katika Unyasa daktari Hastings Kamuzu Banda alijitokeza kuwa mwanasiasa aliyependelewa na wananchi wengi, akawa waziri mkuu wakati wa Unyasa kupata madaraka ya kujitawala katika mambo ya ndani na baadaye rais wa kwanza wa taifa.

title: Kitumbuka

text: Kitumbuka ni lugha ya Kibantu nchini Malawi inayozungumzwa na Watumbuka. Mwaka wa 2001 idadi ya wasemaji wa Kitumbuka nchini Malawi imehesabiwa kuwa watu milioni moja. Pia kuna wasemaji 142,000 nchini Zambia. Kufuatana na uainishaji wa lugha za Kibantu wa Malcolm Guthrie Kitumbuka iko katika kundi la N20.

title: Soko la Hisa la Malawi

text: Soko la hisa la Malawi ni soko la hisa ya Malawi. Makao makuu yapo Blantyre. Makumpani za kigeni

title: Nyasa (ziwa)

text: Kuna ugomvi kati ya Malawi na Tanzania kuhusu mipaka. Malawi imedai ya kwamba maji yote hadi ufukoni upande wa Tanzania ni sehemu ya eneo lake la kitaifa. Tanzania imedai ya kwamba mpaka uwe katikati kufuatana na desturi za kimataifa.

title: Kinyanja

text: Kinyanja (pia Chichewa) ni lugha ya Kibantu inayozungumzwa nchini Malawi kama lugha rasmi na lugha ya taifa. Mwaka wa 2001 idadi ya wasemaji wa Kinyanja nchini Malawi imehesabiwa kuwa watu milioni saba. Pia kuna wasemaji 803,000 nchini Zambia (2001), 599,000 nchini Msumbiji (2006), na 252,000 nchini Zimbabwe (1969). Kufuatana na uainishaji wa lugha za Kibantu wa Malcolm Guthrie Kinyanja iko katika kundi la N30.

title: Malawi

text: Katika uchaguzi wa mwaka 2004 alishinda tena mgombea wa UDF, ndiye Bingu Mutharika aliyeapishwa kuwa rais wa Malawi tarehe 24 Mei 2004 huko Blantyre.

title: Kikokola

text: Kikokola ni lugha ya Kibantu nchini Malawi inayozungumzwa na Wakokola. Mwaka wa 2000 idadi ya wasemaji wa Kikokola nchini Malawi imehesabiwa kuwa watu 200,000. Pia kuna wasemaji 80,000 nchini Msumbiji. Kufuatana na uainishaji wa lugha za Kibantu wa Malcolm Guthrie Kikokola iko katika kundi la P30.

title: Mbinu ya rediokaboni

text: Mbinu huu wa rediokaboni unaweza kutambua umri hadi miaka 50-60,000 hivi. Kama sampuli ina miaka zaidi ya hii haiwezekani kwa sababu kiasi cha 14C kimeshapungua mno kutokana na mchakato wa kuyeyuka („mbunguo nyuklia“). Kama kiwango cha mata ni kidogo mno hata nii ni tatizo. Kwa hiyo mbinu wa 14C haileti matokeo kwa swali, je umri wa chokaa mawe ni upi? kwa sababu umri huo ni miaka milioni kadhaa.

title: Malawi

title: Kikachchi

text: Kikachchi ni lugha ya Kihindi-Kiulaya nchini Uhindi, Pakistan, Tanzania na Malawi inayozungumzwa na Wakachchi. Mwaka wa 2001 idadi ya wasemaji wa Kikachchi nchini Uhindi imehesabiwa kuwa watu 823,000. Pia kuna wasemaji 50,000 nchini Pakistan. Idadi ya wasemaji nchini Tanzania na Malawi haijulikani lakini ni Waasia wengi. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kikachchi iko katika kundi la Kiaryan.

title: Kinyika

text: Kinyika ni lugha ya Kibantu nchini Malawi na Zambia inayozungumzwa na Wanyika. Isichanganywe na Kinyiha (ambacho huitwa Kinyika pia) wala na Kinyiha cha Malawi ambacho kinafanana nacho. Mwaka wa 2007 idadi ya wasemaji wa Kinyika imehesabiwa kuwa watu 10,000, yaani 5000 nchini Malawi na 5000 nchini Zambia. Kufuatana na uainishaji wa lugha za Kibantu wa Malcolm Guthrie Kinyika iko katika kundi la M20.

title: Malawi

text: Wakazi wa kwanza wa Malawi walikuwa wawindaji Wasan.

title: Afrika ya Mashariki

text: Burundi (mji mkuu Bujumbura) Djibouti (mji mkuu Jibuti (mji)) Eritrea (mji mkuu Asmara) Ethiopia (mji mkuu Addis Abeba) Kenya (mji mkuu Nairobi) Komori (mji mkuu Moroni) Madagaska (mji mkuu Antananarivo) Malawi (mji mkuu Lilongwe) Morisi (mji mkuu Port Louis) Mozambique (mji mkuu Maputo Rwanda (mji mkuu Kigali) Zambia (mji mkuu Lusaka) Shelisheli (mji mkuu Victoria) Zimbabwe (mji mkuu Harare) Somalia (mji mkuu Mogadishu) Sudan Kusini (mji mkuu Juba) Tanzania (mji mkuu Dodoma) Uganda (mji mkuu Kampala)

title: Siasa ya Malawi

text: Siasa ya Malawi ina muundo wa taifa lenye demokrasia ya uwakilishi na mfumo wa urais. Rais wa Malawi ndiye kiongozi wa nchi na mkuu wa serikali.

title: Uislamu nchini Malawi

text: Uislamu nchini Malawi ni dini ya pili kwa ukubwa baada ya Ukristo.

title: Uchaguzi Mkuu wa Malawi, 2004

text:
Kufikia 22 Mei, hakuna matokeo yalikuwa yametangazwa, jambo lililoonekana kutishia amani. Mnamo 25 Mei, Tume ya Uchaguzi ya Malawi hatimaye ilitangaza matokeo. Bingu wa Mutharika, mgombezi wa urais kwa chama cha United Democratic Front, alitangazwa kuchaguliwa. Mutharika alikuwa akiungwamkono na rais anayeondoka Bakili Muluzi, ambaye alisaafu baada ya kuhudumu kwa vipindi viwili. Malawi haina Kura za maoni za kutegemewa lakini utafiti uliofanywa na vyombo vyya habari vya Malawi kabla ya uchaguzi ulikuwa umemweka Gwanda Chakuamba, mgombea wa mrengo wa vyama saba kuwa aliyepigiwa upato kuongoza.
Bunge la Malawi lina wabunge 192. Kulingana na BBC, Chama cha Malawi Congress kilishinda viti ‘’’60’’’, United Democratic Front kikashinda 49, Muungano wa Mgwirizano ukazoa viti 28 na wagombea wa kibinafsi wakanyakua viti 38. Katika Uchaguzi Mkuu wa Malawi wa 1999, United Democratic Front ilikuwa imeshinda viti 93, Malawi Congress Party kikashinda viti 66, huku Alliance for Democracykikishinda viti 29.


query: Je,sungura iko katika spishi gani?

title: Sungura wa Kizungu

text: Sungura wa Kizungu ni mamalia wadogo waliomo katika familia ya Leporidae ya oda ya Lagomorpha na wanaopatikana sehemu mbalimbali za dunia. Katika familia ya sungura kuna jenasi kumi na moja. Pia kuna spishi nyingine za sungura na hizo pamoja na pika zinaunda oda ya Lagomorpha.

title: Katerina wa Siena

text: Kwa sababu gani? Bila ya shaka kwa upendo.

title: Bakteria

text: Kila spishi ya pathojeni ina tabia ya mwingiliano na miili ya binadamu . Baadhi ya viumbe, kama vile Staphylococcus au Streptococcus, wanaweza kusababisha maambukizi ya ugonjwa wa ngozi, kichomi, ugonjwa wa uti wa mgongo na hata sepsis kupita kiasi, uvimbe wa mara kwa mara ambao huleta mshtuko, kunyong'onyea kwa mishipa ya damu na kifo.[143] Hata hivyo, viumbe hawa ni sehemu ya kawaida ya binadamu na mimea na huwa kwenye ngozi au pua bila kusababisha ugonjwa wowote. Viumbe vingine husababisha magonjwa kwa binadamu, kama vile Rickettsia, ambayo ni kimelea cha ndani ya seli ambayo huweza kukua na kuzaa kama iko ndani ya viumbe wengine. Spishi moja ya Rickettsia husababisha homaya matumbo, ilihali nyingine husababisha homa inayopatikana maeneo ya milima. Klamidia, kundi lingine la vimelea wa ndani, ina ina spishi ambazo zinaweza kusababisha kichomi, au maambukizi ya magonjwa ya njia ya mkojo na kuchangia katika magonjwa ya mishipa ya moyo.[144] Mwisho kabisa, baadhi ya spishi kama vile Pseudomonas aeruginosa, Burkholderia cenocepacia, na Mycobacterium avium ni ni pathojeni ambazo hutaka kutumia hali fulani ya binadamu walio na uhaba wa kinga ya magonjwa ama chanagarawe za s aitiki.[145]

title: Kipoland

text:
co? - nini?
kto? - nani?
gdzie? - mahali gani?
dokąd? - wapi?
kiedy? - hini?
jak? - vipi?
dlaczego? - kwanini?
który? - ipi?

title: Jenetikia

text: Kwa kulinganisha homolojia kati ya aina tofauti za jenomu za spishi inawezekana kuhesabu umbali wa mageuko baina ya spishi hizo na wakati ambapo zinaweza kuwa ziliachana (utaratibu huo unaitwa saa ya molekuli). Ulinganishaji wa jeni kwa jumla hufikiriwa kuwa mbinu sahihi zaidi ya utambazi-sifa za uhusiano kati ya spishi kuliko ulinganifu wa tabia za kifenotipu. Mageuko ya umbali baina ya spishi yanaweza kutumika kutengenezea miti inayoonyesha mageuko; miti hiyo huwakilisha asili moja na kuachana kwa spishi kadiri muda unavyokwenda, ingawa haionyeshi uhamishaji wa nyenzo za jeni kati ya spishi zisizo na uhusiano (jambo linalojulikana kama uhamishaji jeni wa mlalo na ambao hutokea sana katika bakteria).

title: Charles Darwin

text: Alipochungulia sampuli za Galapagos hasa alipata dhana ya kwamba spishi hizi zote za karibu zilitokana na aina moja tu iliyowahi kufika kwenye visiwa hivyo lakini baadaye zilianza kuwa tofauti katika kila kisiwa na kuwa spishi ya pekee. Kama hiyo ilikuwa kweli spishi hizi hazikuumbwa hivyo tangu mwanzo.

title: Mjusi-kafiri mchana

text: Mijusi-kafiri mchana ni mijusi wa jenasi "Phelsuma" katika familia Gekkonidae. Kinyume na spishi nyingine za mijusi-kafiri, ambazo hukiakia usiku, spishi hizi hukiakia mchana. Katika Unguja na Pemba spishi za huko huitwa mijusi wa mnazi pia, kwa sababu wanatokea kwa majani ya minazi.

title: Hakuna matata

text: Jambo, Jambo Bwana, habari gani? Mzuri sana!

title: Sahara

text: Kuna spishi 2800 za mimea ya juu, na robo ya spishi hizi inapatikana katika Sahara pekee. Nusu ya spishi ni za kawaida katika jangwa kuanzia huko hadi Uarabuni.[7]

title: Guruguru (nusufamilia)

text: Nusufamilia hii ina spishi kubwa kabisa za Afrika: hadi sm 75. Lakini spishi nyingi ni sm 30-45. Huishi kati ya mawe na miamba, katika vishimo, katika vichuguu au takataka ya majani na matawi. Chakula chao ni wadudu hasa, kama panzi, mchwa na sisimizi, lakini majongoo, tandu, konokono na mijusi wengine pia, na spishi nyingine hula matunda na maua pia.

title: Mti

text:
Majani yana kazi muhimu kwa mti si mapambo tu. Kuna hasa shughuli mbili
Mwaka 2017 idadi ya spishi za miti zilizojulikana ilikuwa 60,065. Karibu nusu ya spishi hizo ni sehemu ya familia 10 za kibiolojia na asilimia 58 za spishi zinapatikana katika nchi moja tu.

title: Historia ya Wokovu

text: Kwa namna ya pekee inajibu kinaganaga maswali kuhusu wokovu: unapatikana kwa njia gani? Kwa nini Wayahudi wengi walishindwa kumuamini Yesu ili kuupata? Kwa nini mataifa yameupokea badala yao? Aliyepata wokovu anaishi vipi? Je, Wayahudi wametupwa moja kwa moja?

title: Dawa ya Kibiolojia

text: Dawa nyingi za vidubini zina kuvu viuawadudu ndani yao, kama spishi za "Metarhizium", "Beauveria", "Isaria" na "Lecanicillium". Dawa hizi hazina haja ya kumezwa kwa sababu kuvu hizi zinapenya kiunzi nje cha wadudu. Kuna spishi nyingi za virusi zinazotumika katika dawa za vidubini, lakini ni lazima dawa hizi zimezwe. Kinyume na virusi na kuvu nematodi viuawadudu, kama spishi za "Steinernema" na "Heterorhabditis", huingia wenyewe kupitia tundu yoyote ya kiwiliwili (kinywa, mkundu, spirakulo n.k.) lakini spishi kadhaa zinaweza kupenya kiunzi nje. Dawa za kudhibiti magonjwa ya mimea zina kuvu kama spishi za "Trichoderma" au bakteria kama spishi za "Bacillus" ("B. subtilis" hasa). Mwishowe kuna dawa za kiuamagugu zilizo na kuvu kama spishi za kuvu-kutu.

title: Kuro (jenasi)

text: Kuro ni spishi ya kawaida zaidi ya jenasi "Kobus" katika familia Bovidae. Spishi nyingine za jenasi hii zinaitwa lechwe, mraye na sheshe. Kuna nususpishi mbili za kuro: (kuro) ndogoro na kuro singsing. Spishi zote zinatokea karibu na maji na hutorokea maji wakitishwa na mnyama mbua. Rangi ya spishi nyingi ni ya mchanga lakini rangi ya kuro na spishi nyingine kadhaa ni kahawia hadi kijivu au nyeusi. Mara nyingi iko rangi ya nyeupe kuzunguka macho na pua na matako. Wanyama hawa hula manyasi.

title: Ukristo barani Afrika

text: Maonyesho hayo yalikusudiwa kutisha watu waogope kuwa Wakristo. Lakini yakageuka kampeni kwa ajili ya Ukristo, kwa sababu watazamaji walianza kujiuliza: Je, watu hao wana kosa gani? Ni imani gani inayowapa nguvu ya kusimama mbele ya wanyama mwitu na kuuawa badala ya kutoa sadaka mbele ya sanamu? Kwa nini wale wanaokufa hivyo wanajulikana kuwa watu wasioiba wala kusema uongo, lakini wengine wenye tabia mbaya hawana matatizo wakitoa sadaka tu mbele ya sanamu? Kumbe damu ya mashahidi ilikuwa mbegu ya kukua kwa Kanisa.

title: Nguchiro

text: Nguchiro (Kiing. mongoose) ni wanyama wadogo kiasi wa familia Herpestidae. Kuna spishi nne huko Madagaska ziitwazo nguchiro pia (nguchiro-bukini) na ambazo ziliainishwa katika Herpestidae, lakini malinganisho ya ADN yameonyesha kwamba spishi hizi zina mnasaba zaida na spishi za Eupleridae. Sasa zimepewa nusufamilia yao binafsi Galidiinae. Nguchiro wa kweli wanatokea Afrika, Asia na Ulaya ya kusini. Wamewasilishwa katika visiwa kadhaa vya Karibi na Hawaii ambapo wamekuwa usumbufu.

title: Kinyarwanda

text: Muraho = Habari gani?

title: Kiteso

text:
Habari --- yoga
U hali gani? --- Ijai biai "(umoja)"
Ijaasi biai "(wingi)"
Salama salmini, na wewe je? Ejokuna, arai ijo?
Njema --- ejokuna
Waitwaje? ---
Ingai bo ekon'kiror?
Jina langu ni ... ---
Eka'kiror ...
Jina ---
Ekiror
Ni vizuri kukujua. ---
Eyalama ewanyun "(pia:" Eyalama aanyun)
Tutaonana baadaye tena ---
Awanyunos Bobo
Kitabu --- Eitabo
Sababu --- Naarai

title: Yombeyombe

text: Yombeyombe au yombiyombi ni ndege wadogo wa familia mbalimbali. Spishi moja iko katika Ploceidae, moja katika Viduidae na 24 katika Fringillidae. Hawa ni ndege wanene yenye domo nene na rangi mbalimbali kama nyeusi, kahawia, njano na nyekundu kufuatana na spishi. Wanatokea misitu na maeneo mengine yenye miti au matete (yombeyombe wa kawaida). Hula mbegu lakini hulisha makinda yao wadudu. Yombeyombe wa kawaida hulifuma tago lake kwa majani ya manyasi katikati ya matete au mafunjo au pengine katika kichaka. Jike huyataga mayai 2-5. Yombeyombe wa Fringillidae hujenga tago lao kwa umbo wa kikombe katika panda ya mti na jike huyataga mayai 2-7. Tofauti na yombeyombe wengine yombeyombe manjano hajengi tago lake mwenyewe lakini jike huyataga mayai katika matago ya spishi nyingine, k.m. spishi za videnenda na magamaga.

title: Waraka kwa Waroma

title: Nyasi-bahari

text: Nyanja za nyasi-bahari zinaweza kuwa ama monospesifiki (yenye spishi moja) au zenye spishi zilizochanganywa. Katika maeneo ya wastani, kwa kawaida spishi moja au chache hutawala (kama vile nyasi-bahari majani-mikunga "Zostera marina" katika Atlantiki ya Kaskazini), lakini nyanja za kitropiki kwa kawaida ni anuwai zaidi, spishi 13 zikiwa zimeandikwa nchini Ufilipino.

title: Gideoni

text:
"Ee Bwana, nitawaokoa Israeli kwa jinsi gani?
Tazama, jamaa zangu ndio walio maskini sana katika Manase,
na mimi ndimi niliye mdogo katika nyumba ya baba yangu".

title: Mjusi-kafiri

text: Mijusi hawa ni kundi lenye spishi nyingi kuliko makundi mengine: takriban spishi 1500, nyingi katika Afrika.

title: Gombakanzu

text: Gombakanzu au majani ya Pemba ("Stenotaphrum dimidiatum") ni spishi ya nyasi katika nusufamilia Panicoideae. Nyasi hili huunda matabaka mazito ya manyasi, mara nyingi kwa pwani. Kwa sababu ya hiyo spishi hii na spishi ndugu "S. secundatum" hupandwa katika nyua.

title: Hongwe

text: Hata hivyo, spishi nyingi kiasi za hongwe zimo pia katika makazi ya maji baridi au hutokea katika maji baridi tu. Huko Amerika ya Kaskazini na ya Kusini, karibu na spishi 43 huingia maji ya chumvi kidogo au hupatikana katika maji baridi pekee. Na hata katika Afrika spishi kadhaa zinatokea maji baridi hasa.

title: Kutoka (Biblia)

text: Waisraeli walitakiwa watambue historia yao si kama kusanyiko la masimulizi ya matukio, bali kama ufunuo wa tabia ya Mungu. Yeye kwao alikuwa nani, aliwafanyia nini, naye aliwatazamia wafanye mambo gani?

title: Yosefina Bakhita

text:
Saa za mwisho akili yake ilirudia mateso ya utumwani akalia, "Minyororo inanibana mno, muilegeze kidogo, tafadhali!". Alipozinduka, aliulizwa: "U hali gani? Leo ni Jumamosi". "Ndiyo, nina furaha iliyoje: Bibi yetu... Bibi yetu!". Ndiyo maneno yake ya mwisho.
Bakhita alifariki saa 2:10 usiku tarehe 8 February 1947. Siku tatu mfululizo watu waliandamana kuheshimu masalia yake kabla hajazikwa.

title: Bamvua (mnyama)

text: Bamvua ni gegereka wadogo wa familia Galigidae katika ngeli Maxillopoda. Kuna spishi 559 katika jenasi 37. Jenasi kubwa zaidi ni "Caligus" yenye spishi 268 na "Lepeophtheirus" yenye spishi 162. Bamvua ni vidusia wa nje ambao wanakula ute, tishu ya epidermi na damu za samaki wa bahari waliotumika kama mlisha. Vidusia hawa wanaweza kuwa shida kubwa katika ufugaji wa samaki, k.m. ule wa samoni katika bahari.

title: Nyokachungwa

text: Nyokachungwa ni spishi za nyoka wenye sumu wa jenasi "Telescopus" katika familia Colubridae. Spishi 9 zinapatikana katika Afrika na spishi 5 katika Eurasia tu.

title: Nyaraka za Paulo

text: Lakini labda mtu atasema, 'Wafufuliwaje wafu?' Nao huja kwa mwili gani? Ewe mpumbavu! uipandayo haihuiki, isipokufa; nayo uipandayo, huupandi mwili ule utakaokuwa, ila chembe tupu, ikiwa ni ngano au nyingineyo; lakini Mungu huipa mwili kama apendavyo, na kila mbegu na mwili wake. Nyama yote si nyama moja; ila nyingine ni ya wanadamu, nyingine ya hayawani, nyingine ya ndege, nyingine ya samaki. Tena kuna miili ya mbinguni, na miili ya duniani; lakini fahari yake ile ya mbinguni ni mbali, na fahari yake ile ya duniani ni mbali. Kuna fahari moja ya Jua, na fahari nyingine ya Mwezi, na fahari nyingine ya Nyota; maana iko tofauti ya fahari hata kati ya nyota na nyota. Kadhalika na ufufuo wa wafu. Hupandwa katika uharibifu; hufufuliwa katika kutoharibika; hupandwa katika aibu; hufufuliwa katika fahari; hupandwa katika udhaifu; hufufuliwa katika nguvu; hupandwa mwili wa asili; hufufuliwa mwili wa Roho.

title: Kobe

text: Kiwiliwili chao kimefunikwa kwa gamba gumu liitwalo galili. Kwa kawaida galili hii ni yabisi, lakini kuna spishi zilizo na galili nyumbufu, zote spishi za maji. Kichwa, miguu na mkia inachomoza kutoka galili lakini katika spishi nyingi inaweza kuvutwa ndani, spishi za nchi kavu hasa.


query: Mji mkuu wa Slovakia ni upi?

title: Slovakia

text: Mji mkubwa na mji mkuu ni Bratislava.

title: Bratislava

text: Bratislava ni mji mkuu wa Slovakia wenye wakazi 450,000. Majina mengine ya kihistoria ya mji huu yalikuwa Pressburg (kwa Kijerumani) au Pozsony (kwa Kihungaria). Uko kando Ya mto Danubi.

title: Vietnam

text: Mji mkuu ni Hanoi lakini mji mkubwa ni Mji wa Ho Chi Minh (zamani: Saigon).

title: Athi River

text: Mji huo ni makao ya Baraza la Mji wa Mavoko na ni mji mkuu wa divisheni ya Mavoko ambayo ni sehemu ya kaunti ya Machakos.

title: Historia ya Slovakia

text: Baada ya vita vikuu vya kwanza Slovakia ilipata uhuru pamoja na Ucheki katika nchi ya Chekoslovakia, ambayo baada ya vita vikuu vya pili ilitekwa na Wakomunisti.

title: Slovakia

text: Mwaka 1993 Ucheki na Slovakia ziliachana kwa amani na kuwa kila moja nchi ya pekee.

title: Bohemia

text: Mji mkuu wa Bohemia ni pia mji mkuu wa kitaifa ni Praha (Kiing.: Prague).

title: Ngazija

text: Kuna takriban wakazi lakhi tatu na nusu. Mji mkuu ni Moroni ambao ni pia mji mkuu wa kitaifa.

title: Mayotte

text: Mji mkuu ni Mamoudzou tangu 1977. Mji mkuu wa zamani ni Dzaoudzi kwenye kisiwa cha Pamanzi.Kuna lugha tatu ambazo hzungumzwa kisiwani Mayotte, yaani Kifaransa (lugha rasmi), Kimaore ya Komori, na Kibushi.

title: Slovakia

text: Baada ya vita kuu ya kwanza ya dunia Slovakia ilipata uhuru pamoja na Ucheki katika nchi ya Chekoslovakia.

title: Des Moines, Iowa

text:
Des Moines ni jina la mji mkuu wa jimbo la Iowa nchini Marekani. Mji wa
Des Moines ulianzishwa mnamo mwaka wa 1843 mahali ambapo Mto Raccoon na Mto Des Moines inapokutana. Mji wa Des Moines umekuwa mji mkuu wa Iowa mnamo mwaka wa 1857.

title: Historia ya Slovakia

text: Historia ya Slovakia inahusu eneo ambalo siku hizi linaunda Jamhuri ya Slovakia.

title: Slovakia

text: Wakazi walio wengi wanasema Kislovakia, ambacho ni kati ya lugha za Kislavoni, lakini kieneo kuna pia wasemaji wa Kihungaria, Kibelarus na Kiukraine.

title: Kanisa Katoliki la Kigiriki la Slovakia

text: Kanisa Katoliki la Kigiriki la Slovakia ni mojawapo kati ya madhehebu ya Ukristo wa mashariki yenye ushirika kamili na Papa na Kanisa Katoliki lote.

title: Mji mkuu

text: Nigeria iliamua mwaka 1976 kuhamisha mji mkuu wa kitaifa kutoka Lagos kwenda mahali pa katikati ya nchi. "Eneo la Mji Mkuu wa Shirikisho" limeteuliwa. Mji mpya wa Abuja ndani ya eneo hili ukawa mji mkuu wa Nigeria mwaka 1991.

title: Mji wa Basel

text: Mji wa Basel ni jina la kutaja jimbo liliopo nchini Uswisi. Iko kando ya mto Rhine. Mji mkuu wake ni Basel.

title: Historia ya Slovakia

text: Slovakia imekuwa nchi mwanachama wa Umoja wa Ulaya tangu tarehe 1 Mei 2004.

title: Slovakia

text: Upande wa dini, 65.8% ni Wakatoliki, 8.9% Waprotestanti. 13.4% wanajitambulisha kama Wakanamungu.

title: Lazio

text: Mji mkuu wake ni Roma, ambao ni pia mji mkuu wa taifa na mji mkubwa kuliko yote nchini.

title: Historia ya Slovakia

text: Kwa sehemu kubwa ya historia yake hadi mwaka 1918 Slovakia ilikuwa chini ya watawala wa ukoo wa Habsburg waliokuwa wafalme na makaisari wa Austria.

title: Slovakia

title: Mbinu ya rediokaboni

text: Mbinu huu wa rediokaboni unaweza kutambua umri hadi miaka 50-60,000 hivi. Kama sampuli ina miaka zaidi ya hii haiwezekani kwa sababu kiasi cha 14C kimeshapungua mno kutokana na mchakato wa kuyeyuka („mbunguo nyuklia“). Kama kiwango cha mata ni kidogo mno hata nii ni tatizo. Kwa hiyo mbinu wa 14C haileti matokeo kwa swali, je umri wa chokaa mawe ni upi? kwa sababu umri huo ni miaka milioni kadhaa.

title: Historia ya Slovakia

text: Baada ya kujikomboa, mwaka 1993 Ucheki na Slovakia ziliachana kwa amani na kuwa kila moja nchi ya pekee.

title: Ufilipino

text: Mji mkuu wa Manila uko Luzon. Quezon City ni mji mkubwa. Cebu City ni mji mkubwa upande wa Visaya. Davao City ni mji mkuu wa Mindanao.

title: Slovakia

text: Slovakia (kwa Kislovakia: Slovensko) ni nchi ya Ulaya ya Kati yenye wakazi milioni tano na nusu.

title: Mkoa Huru wa Hanty-Mansi

text: Mkoa Huru wa Hanty-Mansi ni jina la kutaja mkoa ulioko nchini Russia. Mji mkuu wake ni Hanty-Mansiysk. Mji mkubwa wake ni Surgut.

title: Mauritania

text: Mji mkuu ni Nouakchott. Mji wa pili na kitovu cha uchumi ni bandari ya Nouadhibou karibu na mpaka wa Sahara Magharibi.

title: Karpati

text:
Safu hiyo ina umbo la upinde unaoanzia Ucheki (3%) kupita Slovakia (17%), Poland (10%), Hungaria (4%) na Ukraine (11%), hadi Romania (51%).
Milima mirefu zaidi inaitwa Tatra, mpakani kwa Slovakia na Poland, ambapo vilele vinazidi mita 2,600 juu ya usawa wa bahari.

title: Slovakia

text: Kwa sehemu kubwa ya historia yake hadi mwaka 1918 Slovakia ilikuwa chini ya watawala wa Habsburg waliokuwa wafalme na makaisari wa Austria.

title: Papa

text: Papa ni pia mkuu wa nchi huru ya Mji wa Vatikano iliyopo ndani ya mji wa Roma (ambao ni mji mkuu wa Italia).


query: Bara la Antaktiki iko na ukubwa gani wa kijiographia?

title: Bara la Antaktiki

text: Bara hili lina eneo la kilomita za mraba milioni 14 na eneo hili limefunikwa karibu kabisa, yaani kwa asilimia 98% za eneo na theluji na barafu. Eneo lake ni kubwa kushinda Ulaya lakini hakuna mti hata mmoja. Bara hili linajulikana kama jangwa baridi.

title: Bara la Antaktiki

text: Ila tu hakuna uhakika kama wavumbuzi hao walitambua tayari ya kwamba waliona bara jipya[2].

title: Bara la Antaktiki

text: Bara la Antaktiki halikujulikana hadi karne ya 19, lakini wataalamu wa jiografia waliwahi kuhisi tangu zama za kale ya kwamba eneo kubwa la nchi kavu liko kwenye sehemu ya kusini ya dunia[1].

title: Bara la Antaktiki

text: Tabia ya pekee ya Antaktiki ni ngao ya barafu inayofunika karibu uso wote wa nchi yake pamoja na sehemu za bahari ya karibu. Ngao ya barafu hii ni mkusanyiko mkubwa wa barafu duniani. Unene wake (yaani kimo juu ya ardhi) unafikia hadi mita 4,500.

title: Bara la Antaktiki

text: Antaktiki Mashariki inafanana zaidi na nusutufe, hakuna rasi au hori kubwa. Kwa hiyo tabianchi ni zaidi ya kibara. Uso unafunikwa na ganda la barafu lenye unene wa kilomita 1.6 au zaidi. Halijoto ya duni inayojulikana ilipimika mwaka 1983 kuwa sentigredi 89,4 chini ya sifuri.

title: Bara la Antaktiki

text: Barafu hii inashika maji mengi kiasi kwamba kama barafu yote itayeyuka siku moja uwiano wa bahari duniani kote itapanda juu takriban mita 61.

title: Bara la Antaktiki

text: asilimia 90 ya barafu yote duniani asilimia 70 ya maji matamu yote duniani

title: Bara la Antaktiki

text: Tabia ya pekee ya Antaktiki ni pia uhaba wa mito. Mito yote inayotokea ni ya maji ya barafu ya kuyeyuka wakati wa "majira ya joto" katika miezi ya Februari na Machi. Katika sehemu nyingine ya mwaka mito yote inaonekana kama kanda la barafu. Mto mkubwa ni Onyx unaofikia urefu wa kilomita 30 ukiishia katika Ziwa Vanda.

title: Bara la Antaktiki

text: Mito haina samaki, lakini katika ile mikubwa zaidi kuna mikrobi na algae.

title: Bara la Antaktiki

text: Pale ambako Rasi ya Antaktiki inaanza kuna safu ya milima ya Ellsworth na huko uko mlima mrefu kabisa wa bara: ni Mlima Vinson wenye mita 4,892 juu ya UB.

title: Bara la Antaktiki

text: Visiwa hivi ni pamoja na

title: Bara la Antaktiki

text: Eneo lake ni zaidi ya kilomita za mraba milioni 14, hivyo ni bara la tano duniani kwa ukubwa.

title: Bara la Antaktiki

text: Milima mingi ni sehemu ya Safu ya Milima ya kuvukia Antaktiki (au: milima transaktiki) ambayo ni safu ndefu yenye urefu wa kilomita 3,500 na kufikia kimo cha mita 4500 na zaidi. Ncha za milima yake mirefu zinaonekana juu ya uso wa ngao ya barafu inayofunika bara lote. Mlima mrefu katika safu hii ni Mlima Kirkpatrick wenye urefu wa mita 4528 juu ya UB.

title: Bara la Antaktiki

text: Kundi la kwanza la watu kufika kusini kwa kutosha na kuona kona ya barafu ya Antaktiki lilikuwa mwaka 1820 msafara wa kisayansi wa nahodha Fabian von Bellingshausen (Mjerumani Baltiki katika utumishi wa Tsar wa Urusi) akifuatwa mwaka uleule na nahodha Edward Bransfield wa Uingereza na tena Mmarekani Nathaniel Palmer.

title: Bara la Antaktiki

text: Jina "Antaktiki" linatokana na lugha ya Kigiriki likimaanisha "kinyume cha Aktiki", ambapo Aktiki ni eneo karibu na ncha ya kaskazini.

title: Bara la Antaktiki

text: Antaktiki Magharibi ni upande mdogo zaidi. Ndani yake inagawiwa kwa rasi kadhaa kwa hiyo ina athira ya tabianchi kutoka bahari. Hata kama sehemu kubwa inafunikwa na barafu halijoto haishuki chini mno jinsi ilivyo upande wa mashariki. Rasi kubwa ni Rasi ya Antaktiki (ing. Antarctic Peninsula)

title: Bara la Antaktiki

text: Barafu ya ngao haikai kimyakimya lakini yote ina mwendo ikifuata mtelemko wa uso wa nchi. Katika sehemu kadhaa barafu ina mwendo wa haraka zaidi na sehemu hizi zinaitwa "mito ya barafu" na ni aina ya barafuto. Mito ya barafu hii iko yenye urefu hadi kilomita mia kadhaa, upana wa 50 km na unene wa kilomita 2. Mwendo unafikia hadi mita 1.000 kwa mwaka. Pale inafikia kwenye ufuko wa bahari inajenga ulimi wa barafu inayosukumwa katika maji.

title: Bara la Antaktiki

text: Mataifa yanayodai kutawala sehemu za Antaktiki ni pamoja na Argentina, Australia, Chile, Ufaransa, New Zealand, Norwei na Ufalme wa Maungano.

title: Bara la Antaktiki

text: Mtoto wa kwanza kuzaliwa barani huko alizaliwa mwaka 1984. Kwa sasa kuna shule kadhaa na kanisa moja la Waorthodoksi Warusi.

title: Bara la Antaktiki

text: Jamii:Antaktika Jamii:Bara

title: Bara la Antaktiki

text: Safu ya Milima ya kuvukia Antaktiki (kwa Kiingereza Transantarctic Mountains) inagawa bara katika sehemu mbili za Antaktiki Magharibi na Antaktiki Mashariki. Mpaka huu unalingana takriban na longitudo ya 180.

title: Bara la Antaktiki

text: Tangu mwaka 1890 Shirika la Kifalme la Jiografia (Royal Geographic Society) nchini Uingereza lilianza upya kusisitiza umuhimu wa utafiti wa Antaktiki iliyokuwa sehemu ya mwisho wa dunia isiyochunguliwa bado kabisa. Hapo misafara mbalimbali kutoka nchi tofauti ilifuatana na kupeleleza Antaktiki:

title: Bara la Antaktiki

text: Ni asilimia 2-3 za eneo lote la bara zisizofunikwa na barafu, yaani km² 280,000 tu.

title: Sahara

text: Sahara ni jangwa kubwa kaskazini mwa Afrika. Ni jangwa kubwa kabisa barani, ni la kwanza duniani kati ya majangwa joto na jangwa la tatu kwa ukubwa ulimwenguni baada Bara la Antaktiki na Aktiki.[1]

title: Bara la Antaktiki

text: Antaktiki si nchi wala dola na hakuna wenyeji au wananchi. Lakini madola mbalimbali yalitangaza madai ya kutawala sehemu za eneo lake. Madai haya hayalingani na mara kadhaa kuna mataifa mbalimbali yanayodai sehemu ileile.

title: Bara la Antaktiki

text: Umbali kutoka pwani hadi pwani uko baina ya kilomita 4,500 na 5,600.[3] Pwani ina urefu wa kilomita 17,968.

title: Bara la Antaktiki

text: Bara la Antaktiki lina takriban umbo la duara isiyo kamili ikizunguka ncha ya kusini. Pande zote inapakana na bahari: ni mahali ambako maji ya kusini ya Pasifiki, Atlantiki na Bahari Hindi yanakutana. Kwa namna nyingine inawezekana kusema inazungukwa na Bahari ya Kusini.

title: Bara la Antaktiki

text: Antaktiki ni bara lililopo kwenye ncha ya kusini ya dunia, kati ya bahari za Pasifiki, Atlantiki na Bahari Hindi.

title: Bara la Antaktiki

text: Kuna pia volkeno kadhaa, nyingine zimelala, nyingine ziko hai. Volkeno hai ndefu inayotema moto barani ni Mlima Erebus wenye kimo cha mita 3,794: iko kwenye kisiwa cha Ross.

title: Bara la Antaktiki

text: Tangu mwaka 1961 kuna Mkataba wa Kimataifa kuhusu Antaktiki unaosimamisha madai yote ya utawala bila kuyafuta. Mataifa yote yana haki ya kuwa na vituo vya kisayansi. Mapatano ya kando yaliweka masharti makali kwa shughuli za kiuchumi na hadi sasa imewezekana kuzuia migodi na uchimbaji wa madini.


query: Kampuni ya Microsoft ilianza mwaka upi?

title: Microsoft

text: Kampuni ilianzishwa na William Henry Gates III, (inayojulikana kama Bill Gates) mwaka 1975[8]. Makao makuu yako Redmond, Washington, Marekani.

title: Kenya Airways

text: Kenya Airways ni kampuni ya ndege ya taifa ya Kenya yenye makao makuu jijini Nairobi. Kampuni hii ilianza kufanya kazi zake mwaka 1977 baada ya kuvunjika kwa Jumuiya ya Afrika Mashariki kulikopelekea kuvunjika kwa "East African Airways". Hivi sasa kampuni hii inatoa huduma barani Afrika, Ulaya na India. Kampuni hii ina safari nyingi za ndege nje ya Afrika kuliko kampuni yoyote barani Afrika. Kampuni hii ilikuwa ikimilikiwa asilimia 100 na serikali ya Kenya mpaka mwaka 1996.

title: Saa (ala)

text: Saa za mkono zilianza kuvaliwa na wanaume wanajeshi mwisho mwa karne ya 19 kwa ajili ya kupanga vyema vita. Kampuni ya Garstin ya London ilipata hati miliki ya "Watch Wristlet" mwaka 1893, lakini walikuwa wakitengeneza saa miundo kama hiyo tangu miaka ya 1880. Maofisa wa Jeshi la Uingereza walianza kutumia saa za mkonononi wakati wa kampeni ya kijeshi ya kikoloni katika miaka ya 1880, kama vile wakati wa Vita ya Anglo-Burma ya 1885.[1] Wakati wa Vita ya kwanza ya Makaburu, umuhimu wa kuratibu harakati za vikosi na kusawazisha mashambulizi dhidi ya Makaburu ulikuwa muhimu sana, na matumizi ya saa za mkono ulianza kuenea miongoni mwa maofisa wa kijeshi. Kampuni ya Mappin & Webb ilianza uzalishaji wa saa za wanajesho wakati huko Sudan mnamo mwaka 1898 na kuongeza kasi ya uzalishaji wakati wa Vita ya Pili ya Makaburu miaka michache baadaye. Katika bara la Ulaya kampuni ya Girard-Perregaux na kampuni nyingine za Uswisi zilianza kutengeneza saa za mkono za maofisa wa jeshi la Ujerumani mwaka 1880.

title: Bill Gates

text: Mapumziko yao yalikuja walipotengeneza mfumo wa kuendesha kompyuta uitwao MS-DOS uliotumika katika kompyuta ya kwanza ya kibinafsi ya IBM. Baadaye waliweza kuzishawishi kampuni zingine zinazotengeneza kompyuta kutumia mfumo huo wa MS-DOS. Mfumo huu mpya wa MS-DOS ulipata umaarufu katika soko miaka ya 1980 na baadaye, Microsoft pia ilianza kutengeneza programu kama vile neno sindikizi.

title: VietJet Air

text: VietJet Air ni kampuni ya ndege ya taifa ya Vietnam yenye makao makuu jijini Hanoi. Kampuni hii ilianza kufanya kazi zake mwaka 1996 baada ya kuvunjika kwa Cong ty Co phan Hang khong VietJet kulikopelekea kuvunjika kwa "Hang hang khong VietJet Air". Hivi sasa kampuni hii inatoa huduma barani Asia, Ulaya na Australia. Kampuni hii ina safari nyingi za ndege nje ya Asia kuliko kampuni yoyote barani Asia. Kampuni hii ilikuwa ikimilikiwa asilimia 100 na serikali ya Vladivostok mpaka mwaka 2015.

title: Huntley & Palmers

text:
Huntley & Palmers
Huntley & Palmers ilikuwa kampuni ya Uingereza ya kupika biskuti waliokuwa na makao yao Reading,Berkshire. Kampuni hii iliunda mojawapo ya bidhaa za kimataifa za kwanza duniani na iliwahi kuwa kampuni kubwa kabisa ya utayarishaji wa biskuti duniani. Katika miaka ilyopita, kampuni ilijulikana kama J.Huntley & Son na Huntley & Palmer. Biashara ya utayarishaji wa biskuti ya jina lilo lilianzishwa hivi majuzi Sudbury,Suffolk. Tangu mwaka wa 1985, kampuni ya New Zealand,Griffin's Foods, ilianza kutayarisha biskuti za Huntley na Palmers chini ya leseni kutoka kampuni mzazi. [1]

title: Afrika ya Mashariki ya Kiingereza

text: Wakati wa mashindano ya kugawa Afrika kati ya madola ya Ulaya, Kampuni ya Kifalme ya Kiingereza kwa Afrika ya Mashariki ilianza shughuli zake katika eneo hili kwa kibali cha sultani wa Zanzibar kuanzia mwaka 1888.

title: Uhindi ya Kiingereza

text: Katika karne ya 19 kampuni ikawa mtawala juu ya sehemu kubwa za Uhindi, ama kwa njia ya mikataba na watawala wa kienyeji au kwa utawala wa moja kwa moja. Kampuni ilianza kubadilisha uso wa India kujenga reli na kuanzisha mawasiliano wa kisiasa kwa huduma ya posta na pia simu za telegrafi.

title: Kampuni ya Red Wing

text: Licha ya kutengeneza viatu chini ya jina lao la Red Wing,kampuni hii inaunda viatu chini ya majina mengine kama Carhartt,Irish Setter,Vasque na Worx. Katika mwaka wa 2008,Kampuni ya Red Wing ilianza kuunda viatu chini ya jina la Red Wing Heritage Lifestyle.Miundo yake mipya ikiwa ikitumia mitindo ile ya kitambo ya viatu vya karne zilizopita.

title: Lee Byung-chul

text: Mwaka wa 1945 Samsung ilikuwa ikihamisha bidhaa nchini Korea na nchi nyingine. Kampuni hiyo ilikuwa msingi huko Seoul mwaka wa 1947. Ilikuwa ni mojawapo ya "kampuni za biashara" kumi kubwa wakati Vita ya Korea ilianza mwaka 1950.

title: Maduka ya United Drapery Stores

text: Kundi hilo lilianzishwa katika mwaka wa 1927 na kutoka kuanzishwa kwake lilitaka kukua kwa kununua kampuni zingine. Kampuni ilianza na maduka 5 katika eneo laLondon,ilipofika mwaka wa 1931 maduka haya yalikuwa yameongezeka kuwa maduka 112 ya rejareja. Katika mwaka wa 1932, lilikuwa limenunua biashara ya "Stewart's Clothiers Ltd" na kuongeza maduka yake kuwa 232. Maduka mengine thelathini na saba yalikuwa yameongezwa kwa biashara yao katika mwaka wa 1950,kundi hilo liliponunua mnyororo wa maduka ya nguo wa Scotland,"Claude Alexander". Mwaka wa 1953,kundi lilifanya upanuzi kubwa kabisa liliponunua kampuni ya "Prices Tailors Limited",kampuni ya Leeds ya ushonaji. Prices ilikuwa imeanzishwa katika mwaka wa 1907 na Henry Price ,ikauza nguo chini ya jina la Fifty Shilling Tailors,ilikuwa na maduka 399 nchini kote. Baada ya kununuliwa na UDS,mnyororo wa Prices uliitwa John Collier.

title: Airkenya

text: Airkenya Express ilianza kazi mwaka 1987 kutoka kwa kuunganishwa kwa Air Kenya na Sunbird Aviation. Makampuni haya mawili yalikuwa na uzoefu katika anga wa zaidi ya miaka 20 katika Afrika Mashariki. Airkenya Aviation ilibadilishwa kuwa Airkenya Express mnamo Januari 2007. Kampuni hii inamilikiwa na wanabiashara Wakenya na ina wafanyakazi 165.

title: Bamboo Airways

text: Kampuni hii ilianza kufanya kazi zake mwaka 1996 baada ya kuvunjika kwa Cong ty Hang khong Tre Viet kulikopelekea kuvunjika kwa "Hang hang khong Tre Viet".

title: Kampuni ya G.R. Kinney

text:
Kampuni ya GR Kinney ilikuwa kampuni ya uzalishaji na uuzaji wa viatu kutoka mwaka wa 1984 hadi mwezi wa 16 Septemba,1998. Alama yake ya KNN katika orodha ya kampuni katika Soko la Hisa la New York ilianza kutumika Machi 1923.
Wazo la kutengeneza viatu lilianzishwa na George Romanta Kinney ambaye baba yake aliendesha duka la kuuza vitu vyovyote kwa jumla katika eneo la Candor, New York. Baba yake akapatwa na mzigo mkubwa wa madeni na George aliapa kulipa madeni hayo yote katika siku zake za baadaye. Katika mwaka wa 1894, akiwa umri wa miaka 28, kiwango cha pesa alizokuwa akiweka kando kilitosha kununua duka la Lester huko Waverly,New York. Mafanikio ya Kinney yaliletwa na kuuza viatu kwa bei nafuu kwa raia wafanyikazi wa Marekani.

title: Maduka ya Gee Bee

text: Kampuni ya maduka ya Gee Bee ilianza Johnstown, Pennsylvania, Marekani,katika mwaka wa 1906. Ilianzishwa na ndugu wa familia ya Glosser walipofungua duka la chumba kimoja katika jengo la Franklin Building. Kampuni iliunda matawi yake katika miaka ya 1950 wakifungua maduka ya Gee Bee. Mengi ya maduka haya,pia lile la kwanza, yaliyokuwa na jina la Glosser yalibaki wazi katika miaka ya 1980. Jengo la Franklin Building liliendelezwa katika miaka ya katikati ya 1990. Maeneo ya maduka ya Gee Bee yaliuziwa minyororo mingine ya maduka katika miaka ilyofuata. Eneo la Eastland Mall katika Versailles Kaskazini,Pennyslvania,liliacha kutuika kabisa na likatumika kama soko hadi 2005. Eneo la Washington,Pennsylvania lilibadilishwa usimamizi mara kadhaa(hivi sasa ni duka la Gabriel Brothers) lakini bado lina muundo uo huo wa Gee Bee.

title: Mbinu ya rediokaboni

text: Mbinu huu wa rediokaboni unaweza kutambua umri hadi miaka 50-60,000 hivi. Kama sampuli ina miaka zaidi ya hii haiwezekani kwa sababu kiasi cha 14C kimeshapungua mno kutokana na mchakato wa kuyeyuka („mbunguo nyuklia“). Kama kiwango cha mata ni kidogo mno hata nii ni tatizo. Kwa hiyo mbinu wa 14C haileti matokeo kwa swali, je umri wa chokaa mawe ni upi? kwa sababu umri huo ni miaka milioni kadhaa.

title: Hoteli za Sheraton

text: Katika mwaka wa 1994, ITT Sheraton ilinunua hisa nyingi katika kampuni ya Kiitaliano CIGA(Compagnia Italiana Alberghi Grandi) ama Kampuni ya Italian Grand Hotels.Kampuni ya CIGA ilikuwa imekamatwa na wakopeshaji kutoka kwa mmiliki wake wa awali,Aga Khan, kwa ajili ya kutolipa madeni. Kampuni ya ITT Sheraton ilianza kufungua hoteli Uitaliani kwanza alafu ikaanza kuendesha hoteli nyingi zaidi katika bara la Uropa kabla ya uchumi wa ulimwengu uanze kufeli. Hizi hoteli zilianzisha msingi wa lile lilokuja kuwa Kundi la ITT Sheraton Luxury, baadaye likaitwa Starwood's Luxury Collection.

title: Fly540

text: Kampuni hii ya usafiri wa ndege ilianza shughuli kati ya Nairobi na Mombasa tarehe 24 Novemba 2006. Awali ilisafiri mara mbili kwa siku kwa kutumia ndege ya ATR 42 yenye viti 48. Jina la kampuni linahusu bei yake ya nauli ambayo ni Sh 5,540 kwa watu wazima pamoja na nauli ya kurudi, kusafiri kati ya miji iliyotajwa hapo juu .

title: Koloni ya Rasi

text: Historia ya koloni ilianza 1652 wakati Mholanzi Jan van Riebeeck aliunda Cape Town kwa niaba ya Kampuni ya Kiholanzi kwa India ya Mashariki. Kampuni ilihitaji kituo kwa ajili ya jahazi zake zilizosafiri kati ya Ulaya na visiwa vya Indonesia. Eneo la rasi lilifaa kuwa mahali pa kupumzika na kuongeza vyakula njiani tena kwa sababu hali ya hewa iliwafaa watu wa Ulaya.

title: Saa ya mkononi

text: Saa za mkono zilianza kuvaliwa na wanaume wanajeshi mwisho mwa karne ya 19 kwa ajili ya kupanga vyema vita. Kampuni ya Garstin ya London ilipata hati miliki ya "Watch Wristlet" mwaka 1893, lakini walikuwa wakitengeneza saa miundo kama hiyo tangu miaka ya 1880. Maofisa wa Jeshi la Uingereza walianza kutumia saa za mkonononi wakati wa kampeni ya kijeshi ya kikoloni katika miaka ya 1880, kama vile wakati wa Vita ya Anglo-Burma ya 1885. Wakati wa Vita ya kwanza ya Makaburu, umuhimu wa kuratibu harakati za vikosi na kusawazisha mashambulizi dhidi ya Makaburu ulikuwa muhimu sana, na matumizi ya saa za mkono ulianza kuenea miongoni mwa maofisa wa kijeshi. Kampuni ya Mappin & Webb ilianza uzalishaji wa saa za wanajesho wakati huko Sudan mnamo mwaka 1898 na kuongeza kasi ya uzalishaji wakati wa Vita ya Pili ya Makaburu miaka michache baadaye. Katika bara la Ulaya kampuni ya Girard-Perregaux na kampuni nyingine za Uswisi zilianza kutengeneza saa za mkono za maofisa wa jeshi la Ujerumani mwaka 1880.

text: Kampuni ya Kiingereza kwa Uhindi wa Mashariki ilianza mwaka 1600 kama shirika ya binafsi ya biashara kati ya Uingereza na Uhindi ikaendelea kuchukua utawala juu sehemu kubwa ya nchi hadi kuwa serikali kuu ya maeneo karibu yote ya Bara Hindi mpaka mwaka 1857.

title: Vietnam Airlines

text: Vietnam Airlines ni kampuni ya ndege ya taifa ya Vietnam yenye makao makuu jijini Hanoi. Kampuni hii ilianza kufanya kazi zake mwaka 1996 baada ya kuvunjika kwa Tong cong ty hang khong Vietnam kulikopelekea kuvunjika kwa "Hang hang khong Vietnam". Hivi sasa kampuni hii inatoa huduma barani Asia, Ulaya na Australia. Kampuni hii ina safari nyingi za ndege nje ya Asia kuliko kampuni yoyote barani Asia. Kampuni hii ilikuwa ikimilikiwa asilimia 100 na serikali ya Kenya mpaka mwaka 1996.

title: Bill Gates

text: Kipindi cha miaka mitano baadaye Microsoft ilitoa mifumo mipya ya Windows 2.0 iliyokuwa bora zaidi kuliko mifumo ya hapo awali. Kampuni ya Microsoft iliweza kupata umaarufu zaidi katika soko la hisa, na akiwa umri wa miaka 31, Bill Gates aliweza kuwa bilionea mchanga zaidi katika historia ya Marekani.

title: Mfereji wa Panama

text: Kampuni ya Kifaransa ilianza kujenga mfereji tangu 1880 lakini ilishindwa. Serikali ya Marekani iliendeleza kazi na kumaliza mfereji mwaka 1914.

title: Microsoft Excel

text: Microsoft Excel (jina kamili ni Microsoft Office Excel) ni sehemu ya Microsoft Office. Pia inapatikana kwenye mifumo ya Mac. Imeundwa na Microsoft na ni programu ya wamiliki. Inatumika kwenye mifumo ya uendeshaji Microsoft Windows na Mac OS X.

title: Bill Gates

text: Katika mwaka wa 1990 Microsoft ikiongozwa na Bill Gates ilitoa toleo jipya la Windows liitwayo Windows 3.0 na kuboreshwa kiasi GUI. Toleo hili jipya liliweza kuuzwa zaidi ya nakala milioni kumi, likifuatiwa na matoleo mengine ya Windows 3.1, 3.11 na makundi ya kazi ambayo yaliongeza misaada kwa mitandao. Kutokana na mafanikio yao ya maendeleo, Microsoft ilitoa matoleo mengine ya Windows 95 ikifuatiwa na Windows 98, 2000, Millennium Edition na toleo la sasa Windows XP. Kila toleo jipya lilipotolea kampuni ya Microsoft ilizidi kupata umaarufu katika soko la hisa, ikiongezwa na baadhi ya programu kama vile Microsoft Office, michezo n.k. Umaarufu huu umemfanya Bill Gates kuwa mtu tajiri duniani myenye thamani ya wastani wa dola bilioni arubaini na sita.

title: Uhindi

text: Katika karne ya 19 kampuni ikawa mtawala wa sehemu kubwa za Uhindi, ama kwa njia ya mikataba na watawala wa kienyeji au kwa utawala wa moja kwa moja. Kampuni ilianza kubadilisha uso wa India kujenga reli na kuanzisha mawasiliano wa kisiasa kwa huduma ya posta na pia simu za telegrafi.

title: Microsoft

text: Microsoft Corporation ni kampuni ya kimataifa ya teknolojia ya kompyuta. [7]

title: Kampuni ya HL Green

text: Kampuni ya H.L. Green ulikuwa mnyororo wa maduka madogo nchini Marekani katika karne ya ishirini ulioitwa jina hili kumkumbuka mwanzilishi Harold L. Green (1892-1951). Mnyororo ulianzishwa katika mwaka wa 1932. Kampuni hiii iliendesha maduka 133 ya rejareja tangu mwaka wa 1935,mengi yakiwa yamenunuliwa kutoka mnyororo wa maduka ya Metropolitan Chain Stores(kampuni ambayo Harold Green alikuwa rais), F&W Grand Stores, Kampuni ya Isaac Silver na Ndugu zake na Kampuni ya F&W Grand-Silver Stores.

title: Liverpool Echo

text: Kampuni hiyo ilianza kupanuliwa katika mipango ya kuenea kimataifa. Katika mwaka wa 1985, iliendeleza na kuboresha muundo wake na ikaitwa Trinity Holdings Plc. Magazeti haya yalianzishwa tena yakichapishwa katika mitindo ya magazeti ya porojo. Yaliangazia nyakati ngumu za uhaba mkubwa wa ajira na shida za kijamii jijini Liverpool katika mwanzoni wa miaka ya 1980. Katika mwaka wa 1999, kampuni ya Trinity ilijiunga na kundi la Mirror Group Newspapers na kuwa Trinity Mirror. Kampuni hii ikawa kampuni kubwa kabisa ya uchapishaji wa magazeti nchini.


query: Linet Masai Chepkwemoi  alizaliwa mwaka gani?

title: Linet Masai

text: Linet Masai Chepkwemoi (alizaliwa mnamo 5 Desemba 1989 sehemu ya Kapsokwony, Wilaya ya Mlima Elgon) ni mkimbiaji wa masafa marefu kutoka Kenya na mshindi wa mbio za mita 10,000 katika mashindano ya dunia ya IAAF ya mwaka wa 2009 yaliyofanyika katika mji mkuu wa Berlin, Ujerumani.

title: Katerina wa Siena

text: Kwa sababu gani? Bila ya shaka kwa upendo.

title: Kenya

text: Kenya ina eneo kubwa wanapoishi wanyamapori likiwemo Masai Mara, ambapo nyumbu na wanyama wengi walanyasi hushiriki katika uhamaji kila mwaka. Uhamaji huo, hasa uhamaji wa nyumbu, hutokea Juni hadi Septemba na hushirikisha mamilioni ya wanyama. Tukio hili huwavutia sana wapigaji picha za sinema. Takribani nyumbu 250,000 huangamia kila mwaka katika uhamaji huu wa kutafuta lishe wakati wa kiangazi.

title: Edith Masai

text: Kwa sasa yeye anaishi katika mji mkuu wa Nairobi na Trier, Ujerumani. Yeye ni talaka. Yeye ni mama wa mvulana, aliyezaliwa mwaka wa 1990. Yeye hufanyishwa mazoezi na Dorothee Paulmann.

title: Masai Mara

text: Paa wengine wengi wanapatikana hapa, wakiwemo swala wa aina ya Thomson na Gant, swalapala na kongoni Kuna pundamilia wengi kwenye hifadhi ya mbuga hiyo{/0 Nyanda hizo ni makazi ya twiga wa aina tofauti ya Masai Mara pamoja na twiga wa kawaida. Paa mkubwa wa aina ya Roan na mbweha mwenye masiko kama ya popo anayetembea usiku wanaonekana pia kwenye mipaka ya mbuga hiyo. Masai Mara ni kituo kikubwa cha utafiti wa fisi mwenye mabaka. Kuongezea ni kwamba kuna zaidi ya aina 450 ya ndege wa msituni, ikiwa ni pamoja na mwewe, kongoti, ndege wadogo, hondohondo, korongo wenye shungi kichwani, tai , na vipanga wafupi wa kiafrika.

title: Twiga

text: Twiga kaskazi Twiga kusi Twiga Somali Twiga Masai

title: Kipoland

text:
co? - nini?
kto? - nani?
gdzie? - mahali gani?
dokąd? - wapi?
kiedy? - hini?
jak? - vipi?
dlaczego? - kwanini?
który? - ipi?

title: Masai Mara

text: Kiwanja cha ndege cha Mara Serena, kiwanja cha Musiara na kile cha Keekorok vipo katika eneo la uhifadhi wa Mara. Viwanja vya ndege vya Mara Shikar, Kichwa Tembo na Airport Ngerende vinapatikana katika eneo la Uhifadhi la Masai Mara.

title: Edith Masai

text: Edith alishinda medali ya fedha katika mbio ya mita 10000 katika Michezo ya All-Africa mwaka wa 2007. . Muda wake wa dakika 31:31.18 ni rekodi mpya ya Dunia kwa mwanamke aliye na umri zaidi ya miaka 40. Rekodi ya hapo awali ilikuwa inashikiliwa na Nicole Leveque wa Ufaransa, ambaye alikimbia kwa muda wa dakika 32:12.07 katika mji mkuu wa Helsinki mwaka wa 1994. Masai alishiriki katika marathon ya mashindano ya dunia mwaka wa 2008 katika mji mkuu wa Osaka nchini Japani, na kumaliza katika nafasi ya 8 katika mbio ambayo ilishindwa na mkimbiaji mwenzake Catherine Ndereba.

title: Edith Masai

text: Masai alizaliwa katika kijiji cha Chepkoya, wilaya ya Mlima Elgon. Alishindana wakati wake wa shule ya sekondari wakati alikuwa katika shule ya upili ya Kibuk. Alihitimlu kutoka skuli hiyo mwaka wa 1988. Alijiunga na Kenya Prisons Service mwaka wa 1990, inayojulikana sana kwa kusajili wanariadha wengi wenye vipaji. Masai hata hivyo, hakupata chochote hadi mwaka wa 1999, wakati akawa bingwa wa mbio za kuvuka nchi au “cross-county” ukipenda,akiwa na umri wa miaka 32. Baada ya ushindi huu, alianza kufanya mazoezi zaidi kwa umakini

title: Edith Masai

text: Masai alishinda mbio ya nusu marathon ya Rock 'n' Roll ya mwaka wa 2008 katika ufukoni mwa Virginia, VA. Edith alishinda Marathon ya Singapore mnamo Desemba 2008.

title: Linet Masai

text: Jamii:Waliozaliwa 1989 Jamii:Watu walio hai Jamii:Wanariadha wa Kenya Jamii:Wanariadha katika Olimpiki ya 2008 Jamii:Wanariadha wa Olimpiki wa Kenya

title: Edith Masai

text: Edith alimaliza katika nafasi ya 5 katika mbio za mita 10000 katika mashindano ya dunia yaliyofanyika katika mji mkuu wa Helsinki mwaka wa 2005 nchini Finland. Muda wake wa dakika 30:30.26 ulikuwa rekodi mpya ya Kenya Rekodi hiyo ilivunjwa na Linet Masai katika Michezo ya Olimpiki mwaka wa 2008, ambaye alikimbia kwa muda wa dakika 30:26.50

title: Linet Masai

text: Mita 3000 - dakika 8:38.97 (2007) Mita 5000 - dakika 14:34.36(2009) Mita 10,000 - dakika 30:26.50(2008) Kilomita 10 - dakika 31:30 (2009)

title: Edith Masai

text: Tangu wakati huo Masai ameacha kukimbia mbio za “track” na ameanza kukimbia mbio za marathon. Masai alishinda Marathon ya Hamburg mwaka wa 2005 na alishiriki katika marathon hiyo katika miaka ya 2006 na 2007. Mwaka wa 2006 aliibuka mshindi katika marathon nusu ya Berlin, kuweka muda wa kasi zaidi katika nusu marathon iliyokimbiwa mwaka huo, dakika 1:07:16. Pia ilikuwa muda bora wa kibinafsi na rekodi ya kozi. Pia aliweka rekodi mpya ya Kenya ya mita 5000 kwa muda wa dakika 14:33.84.

title: Hakuna matata

text: Jambo, Jambo Bwana, habari gani? Mzuri sana!

title: Masai Mara

text:
Kongoni, pundamilia na swala wa aina ya Thomson huhamia hifadhi ya mbuga ya Mara kutoka sehemu tambarare za Serengeti hadi nyanda za Kusini na za Loita katika maeneo ya wachungaji kuelekea Kaskazini Magharibi Kuanzia Julai hadi Oktoba ama baadaye. Makundi hayo matatu pia hupatikana kwenye hifadhi ya mbuga ya Mara.
Wanyama wote wa kundi la "Tano Kubwa" wanapatikana Masai Mara, ingawa idadi ya vifaru weusi inapungua, huku kukiwa na jumla ya vifaru 37 tu katika mwaka wa 2000. Viboko hupatikan wakiwa kwenye makundi makubwa kwenye mito ya Masai Mara na Talek. Duma pia hupatikana, ingawa idadi yao inapungua kwa kasi mno, hususan kutokna na usumbufu wa watalii na uwindaji wao wa mchana Kama ilvyoelezwa hapo juu, sehemu tambarare kati ya mto Mara na harara ya Esoit Oloololo ndiyo sehemu nzuri ya kusimama ili kuweza kuwaona wanyamapori vizuri hususan simba na duma.
Kama ilivyo kwenye mbuga ya Serengeti, Kongoni ndiyo wengi zaidi katika hifadhi ya mbuga ya Masai Mara, na idadi yao inakadiriwa kuwa mamilioni. Karibu kila mwaka mwezi wa Julai wanyama hawa huhamia eneo la Kaskazini kwa wingi kutoka Serengeti wakitafuta lishe , na hurudi upande wa Kusini katika mwezi wa Oktoba. Uhamaji mkubwa ni mojawapo ya matukio asilia ya kuvutia ulimwenguni kote, unaohusisha wanyama wala majani, kongoni 1, 3000,000; swala 360,000 na punda milia 191,000. Wanyama hawa ambao huhama hufutwa kupitia kwa njia yao mviringo na kundi la wanyama wala wanyama wengine, kama vile simba na fisi.

title: Jacqueline Wolper

text: Jacqueline Wolper Massawe alipata elimu yake ya msingi katika Shule ya Mawenzi na baadaye kuhamia Magrath, Ekenywa na Masai kwa ajili ya elimu ya sekondari hadi mwaka 2000.

title: Kinyarwanda

text: Muraho = Habari gani?

title: Linet Masai

text: Alishinda mbio za wanawake wachanga katika mashindano ya IAAF World Cross Country ya mwaka wa 2007 iliyofanyika katika mji mkuu wa Mombasa, nchini Kenya. Amaliza katika nafasi ya nne katika majaribio ya Kenya ya mashindano ya Mabingwa wa Dunia ya mwaka wa 2007 katika mbio za mita 5000 na kukosa tiketi ya kushiriki katika mji mkuu wa Osaka. Hata hivyo, alishiriki katika mashindano ya IAAF World Athletics Final mwaka wa 2007, na kumaliza katika nafasi ya nne mara mbili (mbio za mita 3000 na 5000).

title: Edith Masai

text: Masai anashikilia rekodi ya Afrika ya mita 3,000 iliyowekwa mnamo Julai 2002 katika mji mkuu wa Monako.

title: Linet Masai

text: Mnamo 15 Agosti 2009, Masai alimshinda Meselech Melkamu wa Ethiopia NARROWLY katika fainali za mita 10,000 katika mashindano ya dunia ya IAAF ya mwaka wa 2009 iliyofanyika katika mji mkuu wa Berlin nchini Ujerumani. Bingwa wa wakati huo wa mbio za mita 10000 katika Michezo ya Olimpiki na Mashindano ya Dunia, Tirunesh Dibaba, alikuwa hakuweza kushiriki kutokana na jeraha. Alianza kuifanyia mazoezi mashinano ya Dunia ya Cross Country ya mwaka wa 2010 kwa kufanikiwa kupata ushindi katika mashindano ya Cross Internacional Valle de Llodio na Cross Internacional de Soria, kwa kuwashinda wakimbiaji wenzake kwa umbali mkubwa katika mashindano yote mawili. Masai alishinda tuzo la mwanaspoti wa kike bora wa Kenya wa mwaka wa 2009 [15] Pia alituzwa tuzo la Race Results Weekly la mkimbiaji wa kike wa mwaka, mwaka wa 2009

title: Linet Masai

text: Mafanikio yake yalianza mwaka wa 2008. Katika msimu wa SPRING alishinda medali ya shaba katika mashindano ya World Cross Country ya mwaka wa 2008. Katika majira ya jua alishiriki katika Michezo ya Olimpiki na kumaliza katika nafasi ya nne katika mbio za mita 10,000 katika rekodi mpya ya vijana ya ulimwengu ya dakika 30:26.50. Rekodi ya zamani (30:31.55) ilikuwa inashikiliwa na Huina Xing wa Uchina na uliwekwa mwaka wa 2003. Pia ilikuwa rekodi mpya ya Kenya, rekodi ya hapo awali (30:30.26) ilikuwa inashikiliwa na Edith Masai na uliwekwa mwaka wa 2005. Rekodi ya Masai ya kitaifa ilisimama kwa muda usiozidi mwaka, kwani mnamo juni mwaka wa 2009 Florence Kiplagat alikimbia kwa muda wa dakika 30:11.53 mjini Utrecht, Uholanzi.

title: Masai Mara

text: Masai Mara (ambayo pia huendelezwa kama Maasai Mara) ni hifadhi kubwa ya mbuga ya wanyamapori Kusini Magharibi mwa Kenya, ambayo ni muendelezo wa Kaskazini wa hifadhi ya mbuga ya wanyapori ya Serengeti iliyoko nchini Tanzania. Jina hili linatokana na jamii ya Wamaasai (wenyeji wa tangu jadi wa eneo hilo) na Mto Mar unaoigawa, ni maarufu kwa wanyama wake wa kipekeewaporini na uhamaji mbuaga hiyo unajulikana kwa wingi wa wanyamapori na kuhama kwa pundamilia, swala wa aina ya Thomson, na kongoni kutoka Serengeti kila mwaka kuanzia Julai hadi Oktoba, uhamaji mkubwa sana uitwao "Uhamaji Mkuu".

title: Gideoni

text:
"Ee Bwana, nitawaokoa Israeli kwa jinsi gani?
Tazama, jamaa zangu ndio walio maskini sana katika Manase,
na mimi ndimi niliye mdogo katika nyumba ya baba yangu".

title: Linet Masai

text: Masai anatoka katika kijiji cha Bugaa, kilomita nne ukielekea katika mji wa Kapsokwonyi Wazazi wake ni John Barasa Masai na Leonida Cherop na ni mzaliwa wa nne wa jumla ya watoto kumi Alisomea shule ya Msingi ya Kapsagom na kisha skuli ya sekondari ya Askofu Okiring ambapo alihitimu mwaka wa 2005. Alianza kukimbia mwaka wa 2005, wakati kaka yake mkubwa, Musa Ndiema Masai, alishinda mbio za mita 5000 na 10000 katika mashindano ya vijana ya Kiafrika, akitumai angeweza kuiga mafanikio ya kakake. Ndugu zake wachanga, Dennis [8] Ndiema [9] na Magdaline pia ni wakimbiaji. Baba yao, John Barasa Masai, pia alikuwa mkimbiaji [11] huku Ben Jipcho akiwa mjomba wao wa mbali. Yeye hufanyia mazoezi katika kambi ya PACE Sports Management Training katika eneo la Kaptagat.

title: Masai Mara

text: Hifadhi ya mbuga ya wanyama ya Masai Mara inasimamiwa na Baraza la mji wa Narok na Mara Conservancy (chini ya mkataba na Baraza la Trans-Mara), shirika lisilolafaida lililoundwa na Wamaasai, na lenye vitengo vinavyozuia usasi haramu. Hifadhi ya Masai Mara ni eneo linalosimamiwa na shirika la Group Ranch Trust la jamii ya Masai Mara ambao pia wana askari misitu wao ambao hushika doria kwenye hifadhi hiyo. Wanyapori huzurura kwenye hifadhi hiyo bila ya kizuizi chochote na kwenye mazingira ya wanyamapori yaliyotunzwa .

title: Kutoka (Biblia)

text: Waisraeli walitakiwa watambue historia yao si kama kusanyiko la masimulizi ya matukio, bali kama ufunuo wa tabia ya Mungu. Yeye kwao alikuwa nani, aliwafanyia nini, naye aliwatazamia wafanye mambo gani?

title: Edith Masai

text: Edith alishinda medali ya shaba katika mashindano ya dunia ya mwaka wa 2003. Mwaka wa 2004 alishindwa katika majaribio ya Kenya kushiriki katika michezo ya Olimpiki, lakini tangu alikuwa mmoja wa Wakenya watatu tu ambao walikuwa wameishinda wakati wa kufuzu wa Olimpiki "A"- katika mbio ya mita 5000 ya wanawake mwaka huo, alipewa nafasi kwenye timu. Masai mwenyewe awali alikuwa ameikataa fursa hiyo, lakini alijiunga na timu baada ya mazungumzo marefu. Katika Michezo ya Olimpiki alijiondoa mashindanoni kwa kulalamikia jeraha la “hamstring”.

title: Edith Masai

text: Edith Chewangel Masai (alizaliwa mnamo 4 Aprili 1967) ni mwanariadha kutoka Kenya. Mafanikio yake bora ni medali tatu za dhahabu za kibinafsi katika mashindano ya dunia ya kuvuka nchi ya IAAF kati ya mwaka wa 2002 na 2004. Pia anajulikana kwa kufikia mpaka wa kimataifa akiwa na umri wa miaka 35.


query: Lugha rasmi ya nchi ya Afrika kusini ni ipi?

title: Afrika Kusini

text: Nchi ina majina rasmi 11 kutokana na lugha rasmi 11, nazo ni: Kiafrikaans, Kiingereza, Kizulu, Kixhosa, Kiswati, Kindebele, Kisotho cha Kusini, Kisotho cha Kaskazini, Kitsonga, Kitswana na Kivenda.

title: Kivietnam

text: Lugha ya Kivietnam ni lugha rasmi nchini Vietnam. Pia huzungumzwa katika nchi nyingi na wahamiaji Wavietnam, k.m. Marekani, Australia na nchi za Ulaya.

title: Lugha za Kimande

text: Lugha za kimande zinatengeneza kundi la lugha ambazo zinazungumzwa katika nchi nyingi ya Afrika ya Magharabi, kati ya Gambia na Nijeria. Wasemaji wa lugha hizo wanazidi milioni thelathini. Lugha zinamo kundi hilo ni Kimandinka, Kisoni, Kibambara, Kibissa, Kijula, Kikagoro, Kibozo, Kimende, Kisusu, Kiyakuba, Kivai, na Kiligbi.

title: Lugha ya taifa

text: Katika nchi mbalimbali lugha rasmi imetajwa katika katiba ya Taifa au katika sheria mahususi lakini nchi nyingine hazina sheria juu ya lugha rasmi hata kama hali halisi ipo, kwa mfano, nchini Namibia Kiingereza ni lugha rasmi kufuatana na katiba lakini lugha nyingine pamoja na Kiafrikana na Kijerumani zimetajwa kama lugha za kitaifa zinazoweza kutumiwa pia kama lugha ya mafundisho shuleni.

title: Nigeria

text: Lugha rasmi ya nchi ni Kiingereza, ingawa wakazi wengi wanatumia zaidi lugha za makabila yao, ambayo ni zaidi ya 500. Muhimu zaidi ni Kihausa, Kiigbo na Kiyoruba.

title: Bulgaria

text: Bulgaria (kwa Kibulgaria: България) - jina rasmi ni Jamhuri ya Bulgaria - ni nchi ya Ulaya kusini - magharibi kwenye rasi ya Balkani.

title: Urusi

text: Lugha rasmi na ya kawaida ni Kirusi kwenye maeneo yote ya Shirikisho la Kirusi lakini katiba ya nchi inatoa kibali kwa Jamhuri za shirikisho kujiamulia lugha rasmi ya nyongeza kwa eneo lao pamoja na Kirusi.[12]. Kuna pia "maeneo huru" ya pekee yenye lugha zao pamoja na Kirusi.

title: Gambia

text:
Wakazi wa nchi ni hasa wa kabila la Wamandinka, halafu Wafulani na Wawolof, jumla milioni 1.9 hivi.
Lugha rasmi ni Kiarabu, si tena Kiingereza (kuanzia mwaka 2016).

title: Romania

text: Lugha rasmi ya nchi nzima ni Kiromania ambayo ni lugha ya Kirumi kama Kiitalia, Kifaransa na Kihispania, lakini lugha nyingine kadhaa zinatambuliwa na sheria, kuanzia Kihungaria.

title: Kitigrinya

text: Lugha ya Kitigrinya ikiwa ni pamoja na lugha ya Kiarabu, zilikuwa moja katika ya lugha rasmi katika shirikisho lilidumu kwa muda mfupi la Ethiopia na baadae nafasi yake ilichukuliwa na lugha ya Kiamhari. Tangu kupatikana kwa uhuru wa Eritrea mwaka 1991, lugha ya Kitigrinya iliendelea kutumika kama lugha ya inayotumika zaidi nchini humo, na kuifanya nchi hiyo kuwa nchi pekee dunia kuitambua lugha ya Kitigrinya katika ngazi ya taifa.

title: Kikroatia

text: Kikroatia (kwa Kikroatia: hr=hrvatski jezik, en=croatian language) ni moja kati ya Lugha za Kihindi-Kiulaya kinachozungumzwa zaidi katika nchi ya Kroatia. Kikroatia ilikuwa lugha rasmi ya Yugoslavia pamoja na Kislovenia, Kiserbia na Kimasedonia.

title: Lugha ya taifa

text: Kwa kuhitimisha, pamoja na kuwa na tofauti kati ya lugha ya Taifa na lugha rasmi pia zinafanana kwa upande mwingine. Lugha hizi zote hutumika katika shughuli maalumu kama vile mahakamani, bungeni na shughuli nyingine za kiutawala katika nchi. Lugha hizi zote huandaliwa, huratibiwa na kukubaliwa kutokana na mpango wa lugha na sera ya lugha katika nchi husika, pia lugha hizi zote hutumika kukidhi haja ya mawasiliano kutegemeana na uga husika na sehemu husika.

title: Jumuiya ya Afrika Mashariki

text: Lugha kubwa zaidi katika Mtangamano ni Kiswahili, ambacho kutoka pwani ya Kenya na Tanzania kimeenea kwa namna moja au nyingine katika nchi zote sita na nje yake pia. Lugha rasmi ni Kiingereza pia. Lugha nyingine muhimu ni kama vile Kirundi na Kinyarwanda, ingawa Kifaransa kimeenea pia.

title: Lugha za Kirumi

text: Kiitalia ni mojawapo ya lugha rasmi za Uswisi, pamoja na nchi ndogondogo za San Marino na Vatikani.

title: Lugha za Khoisan

text: Hii inaonyesha kwamba kabla ya uenezi wa makabila ya Kibantu, lugha hizo zilitawala barani Afrika kusini kwa ikweta.

title: Lugha ya taifa

text: Lugha rasmi ni lugha iliyopewa hadhi maalumu katika nchi fulani, kwa kawaida lugha rasmi ni lugha inayotumiwa haswa na serikali kwa mawasiliano kati ya ofisi zake pia katika matangazo rasmi. Vile vile lugha rasmi ni lugha iliyopewa hadhi maalumu katika eneo fulani au nchi fulani ili itumike katika mazingira maalumu. Mara nyingi lugha rasmi katika Taifa huteuliwa ili itumike kwenye mahakama, bungeni na kwenye shughuli nyinginezo za kiutawala. Lugha inaweza kupewa hadhi maalumu na kuwa lugha rasmi ijapokuwa lugha hiyo haijasambaa eneo kubwa, pia inaweza isiwe na wazungumzaji wengi, kwa mfano, nchini New Zealand Kimaori kiliteuliwa kuwa lugha rasmi mwaka 1987 ijapokuwa lugha hii inazungmzwa na watu wachache.

title: Lugha za Kiaustro-Asiatiki

text: Lugha za Kiaustro-Asiatiki ni familia ya lugha ambazo huzungumzwa katika nchi za Asia ya Kusini-Mashariki. Katika familia hiyo kuna lugha 168 zenye wasemaji takriban milioni 100. Lugha za Kiaustro-Asiatiki zenye wasemaji wengi mno ni Kivietnam na Kikhmer ambazo moja ni lugha rasmi nchini Vietnam na nyingine nchini Kamboja.

title: Lugha ya taifa

text: Tofauti katika malengo au madhumuni, Lugha ya Taifa lengo kuu ni kuwasiliana ndani ya Taifa au kukidhi haja ya mawasiliano katika nchi husika katika nyanja mbalimbali, kwa mfano, kiuchumi, kisiasa, kiutamaduni na kijamii, lakini lugha rasmi lengo lake ni kukidhi haja ya mawasiliano katika shughuli maalumu za kiserikali kama mahakama na ofisi. Kigezo cha utamaduni, lugha ya Taifa ni sehemu ya utamaduni wa nchi husika, lakini lugha rasmi mara nyingi si sehemu ya utamaduni wa jamii husika kwani hukidhi mahitaji ya watu wachache kwa sababu imeteuliwa kutumika katika shughuli maalumu.

title: Kipoland

text: Kipoland (język polski, polszczyzna) ni lugha rasmi kwa nchi ya Poland. Kinafahamika zaidi kwa kuzungumzwa na watu waishio Maghari mwa Slovoni na ni lugha ya pili kwa ukubwa katika orodha ya Lugha za Kislavoni baada ya Kirusi. Ni moja kati ya lugha ngumu kujifunza kutokana na ugumu wa sarufi zake.

title: Lugha rasmi

text: Katika nchi mbalimbali lugha rasmi imetajwa katika katiba ya taifa au katika sheria mahsusi, lakini nchi nyingine hazina sheria juu ya lugha rasmi hata kama hali halisi ipo na kueleweka.

title: Lugha rasmi

text: Lugha rasmi ni lugha iliyopewa cheo maalumu katika nchi fulani. Kwa kawaida ni lugha inayotumiwa hasa na serikali kwa mawasiliano kati ya ofisi zake na pia kwa matangazo rasmi, kwa mfano kwa kutangaza sheria. Ni pia lugha ya kuendesha kesi mahakamani na kuandika hukumu.

title: Kifaransa

text: Lugha rasmi ya nchi zifuatazo

title: Sudan Kusini

text: Lugha rasmi ni Kiingereza, pamoja na kutambulika kwa lugha mbalimbali za mitaa katika majimbo au miji. Kiswahili kinapangiwa kuenezwa nchini, hasa baada ya Sudan Kusini kujiunga na Jumuia ya Afrika Mashariki.

title: Austria

text: Watu wa Austria huzungumza Kijerumani ambacho ni pia lugha rasmi. Mpakani upande wa kusini na mashariki kuna pia wasemaji wa Kikroatia, Kislovenia na Kihungaria. Lugha hizi zina cheo rasmi kieneo au kitarafa.

title: Rasi ya Tumaini Jema

text: Rasi ya Tumaini Jema (ing. "Cape of Good Hope") ni mkono wa nchi unaoingia katika Atlantiki kwenye kusini ya bara la Afrika karibu na mji wa Cape Town (Afrika Kusini). Si mahali pa kusini kabisa ya Afrika ambapo ni Rasi Agulhas.

title: Moroko

text: Lugha rasmi ya nchi ni Kiarabu na Kiberberi. Waberber wengi, hasa kaskazini, wameacha lugha yao na kutumia Kiarabu lakini walileta maneno yao katika lahaja ya Kiarabu cha Kimaroko. Hata Kifaransa kinatumika sana.

title: Lugha rasmi

text: Kuna nchi zenye lugha rasmi moja tu lakini nchi nyingi huwa na lugha mbalimbali zinazokubaliwa kama lugha rasmi kwenye ngazi tofauti za serikali.

title: Malta

text: Lugha rasmi ya pili ni Kiingereza kutokana na miaka 150 ya ukoloni wa Uingereza. Wamalta wengi sana (66%) huelewa pia lugha ya nchi kubwa jirani, Italia.

title: Kislovakia

text: Kislovakia ni lugha rasmi inayoongelewa nchini Slovakia, nchi iliyopo Mashariki mwa Ulaya. Ni moja kati ya Lugha za Kislavoni, mkusanyiko wa lugha unajumlisha Kirusi, Kipoland na lugha nyingine kadhaa za Mashariki ya Ulaya.

title: Lugha za Kirumi

text: Lugha ambazo ni muhimi zaidi kama lugha za kitaifa ni:Lugha za Kihispania, Kifaransa na Kireno zimesambaa duniani kwa sababu ni lugha kuu za nchi ambazo zilikuwa na makoloni mengi, zikaacha lugha zao katika nchi nyingi, hasa Kihispania ambacho ni lugha kuu ya bara la Amerika, Kireno ambacho ni lugha rasmi ya Brazili na nchi 5 za Afrika na Kifaransa ambacho ni lugha rasmi katika nchi nyingi za Afrika, Amerika visiwani na Kanada.

title: Lugha za Kikushi

text: Lugha za Kikushi ni kati ya lugha za Kiafrika-Kiasia. Zinatumika hasa katika Pembe la Afrika na nchi za jirani, kuanzia Misri hadi Tanzania.


query: Je,mkoa wa Arusha ina idadi ya watu wangapi?

title: Arusha (mji)

text: Mji huu ni makao makuu ya Mkoa wa Arusha. Kiutawala eneo la jiji la Arusha ni sawa na eneo la Wilaya ya Arusha Mjini. Katika sensa ya mwaka 2012, idadi ya wakazi wa Wilaya ya Arusha Mjini (Jiji la Arusha) ilihesabiwa kuwa 416,442[2]

title: Mkimbizi

text: Kolombia ina mojawapo ya idadi kubwa dunia ya watu waliokimbia makazi yao, na makadirio ni kati ya watu milioni 2.6 na 4.3, kutokana na mgogoro unaoendelea wa Kisilaha wa Kolombia. Takwimu ya upeo wa juu ni ya kuongeza idadi ya wakimbizi tangu mwaka wa 1985. Hivi sasa inakadiriwa na [Kamati ya Wakimbizi na Wahamiaji ya Marekani] kwamba kuna Wakolombia 150,000 katika "hali kama za ukimbizi" nchini Marekani, wasiotambulika kama wakimbizi au wasiopewa ulinzi wowote rasmi.

title: Wakisankasa

text: Wakisankasa ni kabila dogo la watu wa mkoa wa Arusha na mkoa wa Mara katika Tanzania Kaskazini.

title: Arusha (mji)

text: Kaskazini mwa Arusha ziko wilaya za Karatu, Ngorongoro, Monduli, Arusha Vijijini na Longido ambayo ipo kando ya barabara ya Arusha-Nairobi na ni zaidi ya dakika 90 kaskazini mwa Arusha kwa daladala. Kambi ya Safari ya Robanda iko nje tu ya mbuga Serengeti. Kuna idadi kubwa ya wanyama kwa mfano nyumbu, pundamilia, tembo na twiga. Aina ya wanyama wengine ni pamoja na simba, fisi, swala, topi na nyati.

title: Sensa

text: Nchini India, sensa zilifanyika katika Dola ya Mauryan kama ilivyoelezewa na Chanakya kwenye (c. 350-283 KK) Arthashastra, ambayo ilishauri ukusanyaji wa takwimu za idadi ya watu kama hatua ya sera ya serikali kwa madhumuni ya ushuru. Ni ina maelezo ya mbinu za kufanya idadi ya watu, sensa ya uchumi na kilimo. [5]

title: Engutoto (Arusha)

text: Engutoto (Arusha) ni kata ya Wilaya ya Arusha hivyo sehemu ya mji Arusha ambao ni makao makuu ya Mkoa wa Arusha, Tanzania yenye postikodi namba 23114. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2002, kata ina wakazi wapatao 5,067 waishio humo.

title: Wilaya ya Meru

text: Wilaya ya Arumeru ni wilaya moja ya Mkoa wa Arusha yenye postikodi namba 23300. Katika sensa ya mwaka 2012, idadi ya wakazi wa Wilaya ya Meru ilihesabiwa kuwa 268,144 .

title: Mlima Meru

text: Hifadhi hiyo ina ukubwa wa kilometa za mraba 137 na ipo umbali wa kilometa 35 kutoka mji wa kitalii wa Arusha na Uwanja wa ndege wa Kilimanjaro.

title: Hifadhi ya Ziwa Manyara

text: Hifadhi hii iko umbali wa kilometa 126 kutoka Arusha mjini ina ukubwa wa kilometa za mraba 330.

title: Nakuru

text: Nakuru ni watu kutoka kwa wakazi wote wa Kenya na kutoka mikoa mingi ya dunia. Mji ina sizable idadi ya Wakenya wa asili ya India na wachache wa familia settler asili uliendelea pia katika eneo hilo. Ingawa idadi ya mji ni unategemea Afrika, mji ina Cosmopolitan kujisikia. Watu kutoka mikoa mbalimbali ya nchi na aliongeza ladha ya kipekee ya mji. Watu na siasa zao kufanya livskraftig mji wa Nakuru. Kama Kenya Population per 1999 Census[3] Nakuru alikuwa mkubwa wa tatu wakazi wa mijini nchini Kenya.

title: Mkimbizi

text: Wakimbizi na watu waliofurushwa kutoka makwao nchini Serbia ni kati ya 7% na 7.5% ya wakazi wake - karibu nusu milioni ya wakimbizi walikimbia nchini humo kufuatia mfululizo wa Vita vya Yugoslavia (hasa kutoka Kroatia, na wachache kutoka Bosnia na Herzegovina pia na watu waliofurushwa kutoka Kosovo, ambao ndio wengi zaidi idadi yao ikizidi 200,000). Serbia ina idadi kuu ya wakimbizi barai Ulaya.

title: Arusha (mji)

text: Arusha ni mji mzuri, kutokana na hali ya hewa yake wastani, nchi nzuri na muziki. Tanzania hip-hop inayoita Bongo flava kwa sasa ni maarufu kwa soko la vijana. Inaimbwa katika Swahili, na ina athari ya mziki wa Waafrika wa Marekani. Mfano mzuri ni X Plastaz, waimbaji Nakaaya, Watengwa Waturutumbi nk.

title: Lugha ya taifa

text: Kigezo cha idadi ya watumiaji, Lugha ya Taifa ina idadi kubwa ya watumiaji, kwa mfano, nchini Tanzania lugha ya Kiswahili inatumiwa na idadi kubwa ya watu katika mawasiliano yao wakati lugha rasmi ina idadi ndogo ya watumiaji, kwa mfano, lugha ya Kiingereza inatumiwa na watu wachache.

title: Wilaya ya Karatu

text: Wilaya ya Karatu ni wilaya mojawapo ya Mkoa wa Arusha yenye postikodi namba 23600. Katika sensa ya mwaka 2012, idadi ya wakazi wa Wilaya ya Karatu ilihesabiwa kuwa 230,166.

title: Gauteng

text: Hata kama eneo la jimbo ni 17,000 km² pekee idadi ya watu ni kubwa. Kieneo Gauteng ni jimbo dogo la nchi lakini ina nafasi ya pili kufuatana na idadi ya wakazi; imekadiriwa ya kwamba karibuni Gauteng itapita KwaZulu-Natal na kuwa jumbo lenye watu wengi katika Afrika Kusini.

title: Hifadhi ya Tarangire

text: Hifadhi ya Taifa ya Tarangire ina ukubwa wa kilometa za mraba 2850 na iko umbali wa kilometa 118 Kusini Magharibi mwa mji wa Arusha nchini Tanzania.

title: Arusha

text: Arusha ni neno la kutaja watu na mahali katika Tanzania kazkazini-mashariki:

title: Mariakani

text: Mariakani iko na Halmashauri ya mji na idadi ya watu 67,984, kulingana na sensa ya 1999. Halmashauri ya mji ina kata tano: Kaliangombe, Kawala, Mariakani, Mugumo-wa-Patsa, Tsangatsini. Wote ni iko ndani ya Kaloleni Constituency. Mariakani ya Kati iko katika eneo la Mariakani Kaloleni mgawanyo wa Kilifi.

title: Uislamu barani Amerika

text: Suriname ina asilimia kubwa ya Waislamu katika ukanda huu, ikiwa na asilimia 13 au watu 66,307, kwa mujibu wa sensa yake ya mwaka wa 2004. Hata hivyo, Marekani, inakadiriwa kuwa na idadi kubwa licha ya kukosa sensa ya dini kwa Uislamu, ina aminika kuwa ina idadi kubwa ya Waislamu, kati ya milioni 1.3 na 2.7.

title: Wilaya ya Arusha Vijijini

text: Wilaya ya Arusha Vijijini (Arusha District) ni wilaya moja ya Mkoa wa Arusha yenye postikodi namba 23200. Ilianzishwa kwa kutenga maeneo ya wilaya ya Arumeru yanayozugunguka Jiji la Arusha. Katika sensa ya mwaka 2012, idadi ya wakazi wa Wilaya ya Arusha ilihesabiwa kuwa 323,198

title: Arusha Poetry Club

text: Arusha Poetry Club ina wanachama wengi ambao ni maarufu katika uandishi wa mashairi na vitabu vya aina tofauti tofauti kama:

title: Wadatoga

text: Wadatooga (pia huitwa "Wataturu" au "Wamang'ati") ni kabila la watu wa Kiniloti nchini Tanzania wanaoishi hasa katika mikoa ya Manyara, Mara, Arusha na Singida.

title: Jiografia ya Tanzania

text: Tanzania ina idadi kubwa sana ya watu waishio nchini, kutokana na makabila mbalimbali yaliyomo nchini, yakiwemo ya Wasukuma, Wanyamwezi, Wahaya, Waha, Wagogo, Wanyakyusa, Wahehe, Wachaga, Waluguru, Wazaramo na mengineyo.

title: Arusha (mji)

text: Shule ya kimataifa ya Moshi ilianzishwa mwaka 1969 na sasa ina wanafunzi 460 kutoka mataifa 46. Kuna vyuo vikuu viwili Moshi na Arusha. Chuo cha Arusha kilianzishwa mwaka 1986 na sasa kina wanafunzi 200 wa siku, na hutoa kozi za awali kutoka chekechea hadi darasa la 10. Gredi K-10 kufuata International Baccalaureate mpango wa miaka ya Msingi (PYP) na mpango wa miaka ya Kati (MYP) mitaala kwa maoni ya Afrika na kimataifa. Imekuwa ni moja ya shule za kimataifa za Ib World tangu 2007.

title: Wilaya ya Monduli

text: Wilaya ya Monduli ni kati ya wilaya tano za Mkoa wa Arusha yenye postikodi 23400 . Katika sensa ya mwaka 2012, idadi ya wakazi wa Wilaya ya Monduli ilihesabiwa kuwa 158,929.

title: Arusha (mji)

text: Arusha ina viwanda kadhaa kwa mfano viwanda vya tairi, mimea na madawa.

title: Hifadhi ya Arusha

text: Hifadhi hiyo ni ndogo (ina ukubwa wa kilometa za mraba 542 tu) lakini ina mandhari yenye maeneo matatu tofauti.

title: Ghana

text: Nchi ya Ghana ina idadi ya watu inayokadiriwa kuwa milioni 27.

title: Arusha Poetry Club

text: Arusha Poetry Club (inajulikana zaidi kama APC) ni moja ya jukwaa la kwanza la washairi kama yalivyo majukwaa mengi ya sanaa ya ushairi ambayo yalianzishwa kwa lengo la kuendeleza sanaa nchini Tanzania. APC ina washairi wengi wa aina tofauti tofauti, wakubwa na wadogo.

title: Mkimbizi

text:
Yordani ina mojawapo ya idadi ukubwa zaidi duniani ya wahamiaji huku baadhi ya vyanzo vikidadisi asilimia ya wahamiaji kuwa 60%. Kuelewana kwa dini mbalimbali nchini Yordani, utulivu wa kisiasa, na mafanikio ya kiuchumi umefanya Yordani kuwavutia wale wanaokimbia vurugu na mateso. Yordani pia ina ubora wa maisha wa juu ikilinganishwa na nchi nyingine katika kanda na ikiwa na kiwango kikubwa cha watu wanaoweza kusoma, miundombinu bora ya afya, na mazingira huru ya kijamii na kiuchumi.
Yordani ina idadi kubwa ya wahamiaji. Wakimbizi wa Kipalestina hujumuisha karibu nusu ya idadi ya wakazi wa Yordani, hata hivyo wametangamana na jamii ya Kiyordani. Idadi ya wakimbizi kutoka Irak ni kati ya 750,000 na milioni 1 wengi wao wakiishi mjini Amman. Yordani pia ina watu wachache wa Kiarmeni, Kichechen, na Kikirikassa.