query: Mji mkuu nchini Uturuki ni upi?

title: Mji mkuu

text: Uturuki iliamua 1923 kuhamisha mji mkuu kutoka Istanbul kwenda Ankara. Istanbul iliwahi kuwa kwa karne nyingi mji wa Masultani tena mji wa kimataifa; mapinduzi ya 1923 yalimaliza utawala wa sultani na kutangaza Uturuki kuwa jamhuri. Pia Istanbul imekuwa kandokando ya eneo la Uturuki baada ya vita kuu ya kwanza kwa sababu sehemu za magharibi zilikuwa zimepotea na kuchukuliwa na Wagiriki na Wabulgaria. Hivyo Ankara iliteuliwa iliyoko katikati ya Uturuki mpya baada ya vita.

title: Uturuki

text: Mji mkuu ni Ankara ulioko katika kitovu cha Anatolia.

title: Sivas

text: Sivas (Kigiriki:Σεβάστεια, Kiarmenia: Սեբաստիա, Kiajemi: Sebhasd) enzi ya Klasiko na Medieval au enzi ya kati waliita "Sebastia", pia huitwa "Sebastea" au "Sebasteia") ni jina la mji uliopo nchini Uturuki na ndiyo mji mkuu wa Mkoa wa Sivas. Kwa mujibu wa sensa za Kituruki zilizofanyika mnamo mwaka wa 2007, idadi ya wakazi ilikadiriwa kufikia kiasi cha watu 296,402. Mji upo m 1,285 kutoka juu ya usawa wa bahari.

title: Mkoa wa Konya

text: Konya ni mkoa uliopo katikati mwa nchi ya Uturuki. Mji mkuu wa mkoa huu ni Konya. Huu ni mkoa mkubwa kabisa katika Uturuki kieneo.

title: Des Moines, Iowa

text:
Des Moines ni jina la mji mkuu wa jimbo la Iowa nchini Marekani. Mji wa
Des Moines ulianzishwa mnamo mwaka wa 1843 mahali ambapo Mto Raccoon na Mto Des Moines inapokutana. Mji wa Des Moines umekuwa mji mkuu wa Iowa mnamo mwaka wa 1857.

title: Historia ya Uturuki

text: Mji wake mkuu ulikuwa Konstantinopoli (leo: Istanbul) na mtawala wake mkuu alikuwa Sultani wa Waosmani. Imani rasmi ya milki ilikuwa Uislamu hata kama katika maeneo mengi idadi kubwa ya wakazi walikuwa Wakristo.

title: Mji wa Basel

text: Mji wa Basel ni jina la kutaja jimbo liliopo nchini Uswisi. Iko kando ya mto Rhine. Mji mkuu wake ni Basel.

title: Iğdır

text: Iğdır (Kiarmenia: Իգդիր) ni jina la mji mkuu wa Jimbo la Iğdır lililopo mjini Mashariki mwa Mkoa wa Anatolia, Uturuki. Mji umepakana na Armenia, Nakhchevan na Iran. Mpaka wa Armenia una sababishwa na Mto Aras. Mlima mrefu wa Uturuki ni Ağrı Dağı, upo ndani ya jimbo la Iğdır, lakini sehemu kubwa ya ardhi ni tupu ambo iko mbali na eneo la mlima. Mji una wakazi wapatao 119,432 na wengine 75,927 wapo mijini. Mji una eneo la kilomita za mraba zipatazo 1,479.

title: Ingushetia

text: Ingushetia (Kirusi: Ингушетия) ni jina la kutaja mkoa ulioko nchini Russia. Mji mkuu wake ni Magas. Mji mkubwa wake ni Nazran.

title: Languedoc-Roussillon

text: Languedoc-Roussillon ni jina la kutaja mkoa uliopo nchini Ufaransa. Mji mkuu wake ni Montpellier.

title: Düzce

text: Düzce ni mji mkubwa wa Jimbo la Düzce katika nchi ya Uturuki. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2000, mji una wakazi wapatao 156,326 waishio katika mji huo. Düzce ni mji wa themanini na moja ni ndiyo jimbo la mwisho la Uturuki ambalo lipo karibu na Mji mkuu kati ya Ankara na Istanbul. Mji uliathiriwa vibaya sana na tetemeko la ardhi lililotokea mnamo tar. 17 Agosti na 12 Novemba katika mwaka wa 1999.

title: Faty Papy

text: Faty Papy (amezaliwa katika mji mkuu wa Bujumbura, 19 Januari 1990) ni mchezaji wa mpira wa miguu kutoka nchini Burundi anayechezea klabu maarufu ya Trabzonspor nchini Uturuki na pia anaichezea timu ya taifa ya Burundi

title: Mkoa wa Elazığ

text:
Elâzığ ni mkoa uliopo nchini Uturuki ambao pia mji mkuu wake ni Elâzığ. Idadi ya wakazi ni 595,307 kama jinsi ilivyohesabiwa hapo 2006. Idadi ya wakazi hapo awali ilikuwa 569,616 kwa mwaka wa 2000 na 498,225 kwa mwaka wa 1990.
Mkoa unachukua eneo la kilomita za mraba zipatazo 9,153, na 826 km² ambalo ni eneo la hifadhi na maziwa asilia.
Mkoa wa Elâzığ umegawanyika katika wilya 11 (mji mkuu umekoozeshwa):

title: Mbinu ya rediokaboni

text: Mbinu huu wa rediokaboni unaweza kutambua umri hadi miaka 50-60,000 hivi. Kama sampuli ina miaka zaidi ya hii haiwezekani kwa sababu kiasi cha 14C kimeshapungua mno kutokana na mchakato wa kuyeyuka („mbunguo nyuklia“). Kama kiwango cha mata ni kidogo mno hata nii ni tatizo. Kwa hiyo mbinu wa 14C haileti matokeo kwa swali, je umri wa chokaa mawe ni upi? kwa sababu umri huo ni miaka milioni kadhaa.

title: Erzurum

text: Mji wa Erzurum, una wakazi wapatao 361,235 (kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mnamo mwaka wa 2000). Huu ni mji mkuu wa Jimbo la Erzurum, ambao ni jiji kubwa katika Mkoa Mashariki wa Uturuki ya Anatolia. Mji upo katika mita 1757 (futi 5766) kutoka juu ya usawa wa bahari na mji wenye hali ya baridi sana.

title: Burdur

text: Burdur (zamani ulikuwa ukiitwa Buldur), ni mji ulipo mjini kusini-magharibi mwa nchi ya Uturuki na ndiyo mjii mkuu wa Mkoa wa Burdur katika Uturuki. Mji upo katika pwani ya Ziwa Burdur. Mji unakadiriwa kuwa na wakazi wapatao 67,097 kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2007.

title: Mkoa wa İzmir

text:
İzmir ni jina la kutaja moja kati ya Mikoa ya Uturuki uliopo mjini magharibi mwa Anatolia kwenye pwani ya Bahari ya Aegean. Mji mkuu wa mkoani hapa ni Izmir. Mji huu ulianzishwa na Wagiriki Smyrna (Kigiriki: Σμύρνη) kunako karne ya 11 KK. Kwa upande magharibi umezungukwa na Bahari ya Aegean, na imefungamana kabisa na Ghuba ya İzmir. Mkoa umechukua eneo la kilomita za mraba zipatazo 11,973. Takriban watu 3,769,000 wanaishi mjini hapa (makisio ya 2007). Idadi ya wakazi wa hapa ilikuwa 3,370,866 kunako mwaka wa 2000. Mikoa ya jirani na mkoa ni pamoja na Balıkesir katika upande wa kaskazini, Manisa kwa upande wa mashariki, na Aydın kwa upande wa kusini.
Mkoa wa İzmir umeganyika katika wilaya zipatazo 30 (mji mkuu umekoozeshwa):

title: Uturuki

text: Mji mkubwa ni Istanbul ulioitwa zamani Konstantinopoli na zamani zaidi Bizanti: ulikuwa mji mkuu wa Dola la Uturuki hadi mwaka 1923.

title: Aksaray

text: Aksaray ni mji uliopo Anatolia ya Kati nchini Uturuki na ndiyo mji mkuu wa Mkoa wa Aksaray. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mnamo mwaka wa 2000, idadi ya wakazi waishio katika wilaya hiyo ni 236,560 ambao wengine 129,949 wanaishi katika mji wa Aksaray. Wilaya imechukua eneo la km 4,589 (na 1,772 sq mi), na wastani wa mapolomoko ni m 980 (na ft 3,215), na kilele kirefu cha Mlima Hasan mnamo 3,253 m (na ft 10,673).

title: Rhône-Alpes

text: Rhône-Alpes ni jina la kutaja mkoa uliopo nchini Ufaransa. Mji mkuu wake ni Lyon.

title: Diyarbakır

text: Diyarbakır (Kiosmani Kituruki دیاربکر, "Diyâr-ı Bekr"; Kikurdi ئامه‌د, "Amed"; anc. "Amida") ni mji mkubwa sana uliopo kusini-mashariki mwa nchi ya Uturuki. Mji upo katika eneo la ukingo wa Mto Tigris, huu ni mji mkuu wa Mkoa wa Diyarbakır wenye wakazi karibuni milioni 1.5. Wenye lundiko la watu takriban 600,000, huu ni mji wa pili kwa ukubwa katika Uturuki ya Kusini-mashariki mwa mkoa wa Anatolia, baada ya Gaziantep.

title: Mkoa Huru wa Hanty-Mansi

text: Mkoa Huru wa Hanty-Mansi ni jina la kutaja mkoa ulioko nchini Russia. Mji mkuu wake ni Hanty-Mansiysk. Mji mkubwa wake ni Surgut.

title: Mji mkuu

text: Mji mkuu kwa kawaida ni mji wenye makao makuu ya serikali ya nchi fulani. Katika nchi nyingi mji huo ni pia mji mkubwa na muhimu zaidi kushinda miji mingine nchini. Huo ni sehemu yenye maendeleo makubwa sana katika nchi yoyote: ina kila huduma muhimu na miundombinu iliyo bora. Mfano: nchini Tanzania mji mkubwa ni Dar es Salaam, ingawa makao makuu ni Dodoma.

title: Mkoa wa Çankırı

text: Çankırı ni jina la kutaja mkoa uliopo nchini Uturuki, ambao umelalia karibu kabisa na mji mkuu wa nchi, Ankara. Mji mkuu wake ni Çankırı.

title: Kilis

text: Kilis ni mji uliopo kusini-katikati mwa nchi ya Uturuki katika mpaka wa nchi ya Syria. Huu ni mji mkuu wa Jimbo la Kilis. Kwa mujibus wa sensa iliyofanyika mnamo mwaka wa 2000, mji ulikadiriwa kuwa na wakazi wapatao 70,000. Mji upo katika kimo cha mita 663 kutoka juu ya usawa wa bahari.

title: Fujian

text: Fujian (福建) ni jimbo nchini China. Mji mkuu wake ni Fuzhou (福州).

title: Franche-Comté

text: Franche-Comté ni jina la kutaja mkoa uliopo nchini Ufaransa. Mji mkuu wake ni Besançon.

title: Mkoa wa Denizli

text: Denizli ni jina la kutaja moja kati ya Mikoa ya Uturuki uliopo mjini magharibi mwa Anatolia, nyanda za juu katika pwani ya Bahari ya Aegean. Mikoa ya karibu kabisa na mjini hapa ni pamoja na Uşak kwa upande wa kaskazini, Burdur, Isparta, Afyon kwa upande wa mashariki, Aydın, Manisa kwa upande wa magharibi na Muğla kwa upande wa kusini. Mji upo kati ya ramani hizi za kijiografia 28° 30’ na 29° 30’ E na 37° 12’ na 38° 12’ N. Unachukua eneo za kilomita za mraba zipatazo 11,868, na idadi ya wakazi wapatao 882,938. Hapo awali idadi ya wakazi wa hapa ilikuwa 750,882 kunako miaka ya 1990. Mji mkuu wake ni Denizli.

title: Isparta

text: Isparta ni jina la mji uliopo magharibi mwa nchi ya Uturuki na ndiyo mji mkuu wa Mkaoa wa Isparta. Takriban watu 250,000 wanaishi mjini hapa. Mji upo mita 1035 kutoka juu ya usawa wa bahari. Jina lingine la mji ni "Mji wa Miuaridi". Katika majina ya Kituruki cha kale, hayakuanza na SP, hivyo yalianza na "I" kama jinsi ilivyowekwa kwa mbele wakati wa kutamka "Sparta", na sasa inaandikwa na kutamkwa kama "Isparta".

title: Mkoa wa Kırıkkale

text:
Kırıkkale ni jina la kutaja mkoa uliopo nchini Uturuki. Mji mkuu wa mkoa huu ni Kırıkkale.
Mkoa wa Kırıkkale umegawanyika katika wilaya 9 (mji mkuu umekoozeshwa):


query: Nchi gani kubwa katika bara la Afrika?

title: Orodha ya nchi za Afrika

text: Jina la nchi au eneo, benderaEneo (km²)Wakazi (mnamo Julai 2015)Wakazi kwa km²Mji Mkuu Algeria2,381,74039,903,000Algiers Misri (2)1,001,45088,523,000Cairo Libya1,759,5406,278,000Tripoli Moroko446,55033,680,000Rabat Sudan1,861,48430,894,00017Khartoum Tunisia163,61011,118,000TunisMaeneo ya Hispania na Ureno katika Afrika ya Kaskazini: Visiwa vya Kanari(Hispania) (3)7,4921,694,477226.2Las Palmas de Gran Canaria, Santa Cruz de Tenerife Ceuta (Hispania) (4)2071,5053,575.2— Visiwa vya Madeira (Ureno)(5)797245,000307.4Funchal Melilla (Hispania) (6)1266,4115,534.2

title: Afrika

text: Nchi kubwa ya Afrika ni Algeria na nchi ndogo ni funguvisiwa la Shelisheli katika Bahari Hindi.[7] Nchi ndogo Afrika bara ni Gambia.

title: Thaura

text: Thaura (kutoka neno la Kiarabu) ni aina ya mapinduzi ambapo serikali hugeuzwa na jeshi au watu wanaohusiana na serikali bila wananchi kwa jumla kushiriki. Mashirika kama vile Umoja wa Afrika na Ushirika wa Nchi za Amerika yamepitisha mifumo ya kupambana na mapinduzi ya kijeshi. Kupitia tishio la vikwazo, mashirika hayo hujaribu kukabiliana na mapinduzi ya kijeshi. Utafiti wa mwaka 2016 umegundua kuwa Umoja wa Afrika unachukua hatua za maana katika kupunguza thaura katika bara la Afrika.

text: Umoja wa Nchi za Asia ya Kusini-Mashariki (Association of Southeast Asian Nations - ASEAN) ni ushirikiano wa kimataifa wa nchi za upande wa kusini mashariki wa bara la Asia.

title: Syria

text: Nchi inatajwa pia kwa jina la "Shamu" katika maandiko ya Kiswahili, ingawa neno hili lamaanisha zaidi eneo la kihistoria ambalo lilikuwa kubwa kuliko Syria ya leo.

title: Vita Kuu ya Kwanza ya Dunia

text: Hali ilikuwa tofauti katika Kusini-Mashariki mwa bara hilo. Hadi nusu ya pili ya karne ya 19 sehemu kubwa ya Balkani ilitawaliwa na Milki ya Osmani iliyokuwa milki ya Kiislamu ya kutawala Wakristo wengi. Milki hii iliendelea kudhoofika wakati wa karne ya 19. Nchi mbalimbali zilijitenga na kupata uhuru, kama vile Ugiriki, Serbia, Bulgaria na Romania. Nchi hizi mpya zilipigana kivita kati yao na Milki ya Osmani hadi mwaka 1912.

title: Uislamu kwa nchi

text:
Kulingana na ripoti ya Pew Research Center mnamo 2010 kulikuwa na idadi kubwa ya Waislamu katika nchini zipatazo 49. Karibu asilimia 62 ya Waislamu wa duniani kote wanaishi Kusini na Kusini mashariki mwa bara la Asia, ikiwa na wafuasi zaidi ya bilioni 1. Nchi yenye idadi kubwa ya Waislamu duniani ni Indonesia, hii peke yake inachukua asilimia 12.7 ya idadi ya Waislamu wote wa dunia, ikifuatiwa na Pakistan (11.0%), India (10.9%), na Bangladesh (9.2%).
Karibia asilimia 20 ya Waislamu wanaishi katika nchi za Kiarabu. Huko Mashariki ya Kati, nchi ambazo si za Kiarabu - Uturuki na Iran - ni nchi zenye Waislamu wengi sana; huko Afrika, Misri na Nigeria zina jumuia nyingi za Kiislamu. Tafiti hii imekuta Waislamu wengi zaidi huko Uingereza kuliko hata Lebanon na wengi zaidi huko China kuliko hata nchini Syria.

title: Rastafari

text: Rastafari inatilia mkazo Afrika, na Afrika ya ughaibuni ambayo wanaamini kuwa inanyanyaswa ndani ya jamii ya Magharibi, au "Babeli". Marasta wengi wanasisitiza wito kwa Waafrika walioko nchi za magharibi wa kurudi Afrika, hasa Ethiopia. Wanaamini kuwa bara la Afrika ni Nchi ya Ahadi ya "Sayuni".

title: Amerika ya Kusini

text: Nchi zote mbili zilituma wamisionari Wakatoliki na kuruhusu Kanisa Katoliki pekee kufanya kazi kule. Hapo ndipo msingi kwa lugha za Kihispania na Kireno kuwa lugha ya watu wengi kwenye bara hili na asilimia kubwa kuwa wafuasi wa Kanisa Katoliki hadi leo.

title: Nchi ya kimabara

text: Nchi ya kimabara ni nchi yenye eneo kwenye bara mbili au zaidi.

title: Asia ya Mashariki

text:
Asia ya Mashariki ni kanda la bara la Asia linalojumuisha takriban 15% za eneo la bara lote.
Nchi zifuatazo huhesabiwa kuwa sehemu za Asia ya Mashariki:Kiutamaduni nchi hizi zote zimeathiriwa na China jinsi inavyonekana katika maandishi, falsafa ya Konfutse, Ubuddha wa Mahayana na mtindo wa kula kwa kutumia vijiti.

title: Katerina wa Siena

text: Sababu gani ilikufanya umweke mtu katika heshima kubwa hivyo?

title: Nchi za visiwa

text: Nchi kwenye visiwa vikubwa vinafanana katika mengi na nchi za barani. Eneo linatosha kwa kilimo kinacholisha idadi kubwa ya wakazi. Mifano yake nio nchi kama Japani, Sri Lanka, Ufilipino, Kuba, Uingereza, Iceland na Madagaska. Nchi kubwa kabisa ya visiwani ni Indonesia.

title: Tanzania

text: Nchi inatawaliwa na serikali ya muungano ikitekeleza sheria zinazotolewa na bunge la Tanzania. Tanganyika au Tanzania bara haina serikali wala bunge la pekee. Zanzibar (visiwa vya Unguja na Pemba) ina serikali na bunge lake vinavyoratibu mambo yasiyo ya muungano.

title: Mkataba wa Tordesillas

text: Nchi zote mbili zilitaka kuepukana na ugomvi kati yao na ziliwahi kumwomba Papa wa Kanisa Katoliki atoe uamuzi jinsi gani kushughulikia maeneo mapya yaliyogunduliwa na kutembelewa na meli zao.

title: Bamba la gandunia

text: Wataalamu hufikiri ya kwamba dunia ilikuwa na bara kubwa moja tu (Pangaea) miaka milioni 300 - 150 iliyopita iliyovunjika katika vipande au mabamba mbalimbali.

title: Dunia

text: Kwa pamoja maeneo ya maji hufunika 70.7% za uso wa dunia. Nchi kavu huwa na 29.3% na sehemu kubwa ya eneo la nchi kavu ni bara 7 za Asia, Afrika, Amerika Kaskazini, Amerika Kusini, Antarktika, Ulaya na Australia. (Ulaya inaweza kuangaliwa pia kama sehemu ya Asia ikiwa kama rasi yake ya magharibi. Azimio la kutazama Australia kama bara na Greenland kama kisiwa tu ni azimio la hiari si la lazima).

title: Shaurimoyo (Zanzibar)

text: Asilimia kubwa ya wakazi wa kata hii ya Shaurimoyo ni watu wenye asili ya Mikoa ya Kaskazini mwa kisiwa cha Unguja, lakini kutokana na soko huria la ajira katika kata hii kumekua na wimbi kubwa la wahamiaji kutoka Tanzania bara ambao wanafanya kazi mahotelini.

title: Bamba la Ulaya-Asia

text: Bamba la Ulaya-Asia ni bamba la gandunia kubwa katika ganda la dunia. Inabeba sehemu kubwa za bara za Ulaya na Asia isipokuwa Bara Hindi na mashariki ya Siberia si sehemu zake. Kwa lugha nyingine inawezekana kusema inabeba Eurasia.

title: Charley Frank Pride

text: Mwaka 1971, atakuwa huru gani kuwa kubwa wake hit "Kiss Malaika Good Morning",kuuza mamilioni kote,na kushinda taji ya Muungano wa Nchi Halisi mtumbuizaji bora zaidi wa Mwaka huo, vilevile kama Mwanaume muimbaji bora zaidi. Yeye alishinda tuzo ya Mwanaume muimbaji bora zaidi tena katika 1972.

title: Bara Arabu

text: Nchi zilizoko kwenye bara hili ni Bahrain, Kuwait, Oman, Qatar, Saudia, Muungano wa Falme za Kiarabu, na Yemen. Sita za mwanzo, zikiwemo kwenye Baraza la Ushirikiano wa Nchi za Ghuba, zina mfumo wa kifalme katika utawala wake, na ya mwisho ni Jamhuri ya Yemen.

title: Ukristo barani Afrika

text: Nchi hizo za Afrika Kaskazini zilikuwa tajiri. Hali ya hewa wakati ule ilikuwa afadhali kwa kilimo kuliko leo. Milima ya Atlas ilijaa misitu. Katika Algeria na Tunisia ya leo ililimwa ngano kwa wingi na kuilisha Italia. Hata jina la "Afrika" lina asili yake katika kipindi cha Kiroma. "Afrika" ilikuwa jina la mkoa mmoja uitwao leo Tunisia. Kutoka kule jina hilo lilitumika baadaye kwa sehemu nyingine za bara hilo.

title: Amerika ya Kusini

text: Sababu yake ni ya kwamba sehemu kubwa ya bara hili lilikuwa koloni la Hispania. Brazil ilikuwa koloni la Ureno. Nchi zote mbili ziliacha tabia za utamaduni wao pamoja na dini (Kanisa Katoliki) na lugha zilizokuwa lugha za kitaifa.

title: Ukristo barani Afrika

text: Hali ilibadilika baada ya mageuzi ya kisiasa. Kipindi kipya cha ukoloni kilianza. Mwaka 1885 serikali za Ulaya ziligawanya Afrika kati yao. Sehemu zote za Afrika ziliwekwa chini ya utawala wa kikoloni, isipokuwa Ufalme wa Kikristo wa Ethiopia, uliojitetea dhidi ya Waitalia, na Liberia iliyokuwa chini ya ulinzi wa Marekani. Ukoloni ulileta mabadiliko gani kwa kazi ya misheni katika Afrika?

title: Mnara wa Babeli

text: Kihistoria si wazi ni kipindi gani kinachoangaliwa katika simulizi la Mwanzo 11. Inaonekana ya kwamba wasimulizi walikuwa na habari za piramidi au zigurat kubwa zilizokuwepo Babeli na penginepo katika Mesopotamia.

title: Uhindi

text: Uhindi (pia: India) ni nchi kubwa ya bara la Asia, upande wa kusini, ikienea hasa katika rasi kubwa ya Bahari ya Hindi.

title: Dunia

text: Tabakamwamba imekatika katika vipande vinavyoitwa mabamba la gandunia. Vipande hivi vinaelea juu ya giligili ya koti la ndani. Ndiyo sababu bara lolote si la milele; kila bamba huwa na mwendo wake na ndiyo sababu katika historia ya dunia mabara yameachana na kuungana mara kadhaa. Kwa mfano imepimwa ya kwamba sehemu kubwa ya Afrika ya Mashariki ina mwendo wa kuachana na bara la Afrika na dalili yake ni bonde la ufa.

title: Amerika ya Kaskazini

text: Nchi za Amerika ya Kati zinahesabiwa kuwa sehemu za bara hilo katika hesabu ya kawaida ya mabara saba. Kijiolojia ziko juu ya bamba la gandunia tofauti na Amerika Kaskazini: ni bamba la Karibi pia kihistoria na kiutamaduni ziko tofauti na nchi mbili kubwa katika kaskazini.

title: Tetemeko la ardhi

text: Katika maeneo ambayo mapande yanatenganishwa, gamba ni jembamba, na mwamba ulioyeyuka unaondoka. Ukiona ramani ya dunia, sehemu ya mashariki ya bara la Amerika na sehemu ya magharibi ya mabara ya Afrika na Ulaya, utaona kwamba inawezekana zamani sana mabara hayo yalikuwa bara moja tu. Pia, katika chini ya bahari kati ya Afrika na Marekani, wachunguzi wameona kwamba katika mstari wa katikati baina ya mabara hayo, kuna idadi kubwa ya miamba ilioyeyuka iliyotoka ardhini.

title: Waslavi

text: Waslavi (kwa Kiingereza Slavs, pia "Slavic" au "Slavonic people") ni kundi kubwa la mataifa yanayotumia lugha za Kihindi-Kiulaya barani Ulaya. Pamoja na kuwa wenyeji wa nchi za Ulaya Mashariki, Ulaya ya Kati na Ulaya Kusini kuanzia karne ya 6 BK, tangu zamani wameenea Asia Kaskazini na Asia ya Kati. Nchi zao zinatawala zaidi ya 50% za bara la Ulaya.

title: Bara la Antaktiki

text: Kuanzia Aristoteli wataalamu waliamini ya kwamba dunia ilipaswa kuwa na uwiano fulani, hivyo kuwepo kwa bara kubwa ingekuwa lazima kulingana na mabara ya nusutufe ya kaskazini. Nchi hii isiyojulikana kwa muda mrefu ikaitwa kwa jina la Kilatini "terra australis" yaani "nchi ya kusini" na pia kuchorwa kwenye ramani za dunia zilizoanza kutengenezwa tangu safari za wavumbuzi Wareno waliozunguka dunia nzima kwa mara ya kwanza. Ila tu ramani hizi za kwanza zilikuwa kama njozi tu.


query: Je, ugonjwa wa Saratani ya titi una tiba?

title: Udhibiti wa saratani

text: Matibabu kwa njia ya eksirei yanaweza kutumika kutibu karibu kila aina ya uvimbe imara, ikiwa ni pamoja na saratani // kansa ya ubongo, matiti, mlango wa uzazi, zoloto, mapafu, kongosho, tezi kibofu, ngozi, tumbo, uterasi, au sarkomasi yenye tishu laini. Mnururisho pia hutumiwa kutibu lukemia na limfoma. Kipimo cha mnururisho kwa kila eneo hutegemea mambo kadhaa, ikiwa ni pamoja na kiwango cha hisi kwa mnururisho cha kila aina ya kansa // saratani na kama kuna tishu na viungo vilivyo karibu vinavyoweza kuharibiwa na mnururisho. Kwa hiyo, kama ilivyo na kila aina ya matibabu, matibabu kwa njia ya eksirei yana madhara yake.

title: Ugonjwa hatari wa moyo

text: Maelezo ya usumbufu wa kifua kama shinikizo una matumizi chache ya kusaidia katika kutambua ugonjwa kwani si maalum kwa ACS. [3]

title: Saratani (kundinyota)

text: Saratani ilijulikana kwa jina hili kwa miaka mingi kati ya mabaharia Waswahili waliotumia nyota kutafuta njia baharini wakati wa usiku.

title: Hepatitisi A

text: Hakuna tiba maalum ya hepatitisi A. Wagonjwa hushauriwa kupumzika, kuepuka vyakula vyenye mafuta na pombe (vitu hivi vinaweza kosa kushahimiliwa vizuri kwa miezi kadhaa ya ziada wakati wa awamu ya kupona na kusababisha kuugua tena kidogo), kula chakula chenye uwiano, na kuhakikisha kuwa una maji ya kutosha mwilini. Takriban asilimia 6-10 ya watu wapatikanao kuwa na hepatitisi A wanaweza kupata tena dalili moja au zaidi za ugonjwa huu kwa muda wa wiki 40 baada ya kuambukizwa ugonjwa huu.

title: Kansa ya ini

text: Hepatocellular carcinoma (HCC): Wagonjwa ambao hupatwa na kansa hii kwa kawaida ni katika idadi ya watu wadogo. Uvimbe huu pia una aina lahaja ambao una viungo vyote vya HCC na cholangiocarcinoma. Seli za vifereji vya nyongo huishi pamoja karibu na vifereji vya nyongo ambavyo husababisha unyevu wa nyongo inayotolewa na hepatocytes za ini. Saratani hizi hutokana na seli za mishipa ya damu kwenye ini ijulikanayo kamahemangioendotheliomas. Hepatoblastoma:Nyingi ya vimbe hizi huwa katika sehemu ya kulia ya ini. Watoto mara nyingi huadhiriwa na hepatoblastoma.

title: Saratani ya mapafu

text: Kwa KMSK, prognosisi bora imefanikishwa na upasuaji kamili wa kiwango cha IA cha ugonjwa, ikiwa na asilimia 70 ya kuishi miaka mitano.[104] Kwa KMSK, maisha kwa ujumla ni angalau asilimia 5.[1] Watu walio na kiwango kilichozidi cha KMSK kawaida huwa kiasi cha miaka mitano ya kiwango cha maisha iliyo chini ya asilimia 1. Muda wa kawaida wa kuishi wa kiwango kidogo cha ugonjwa ni miezi 20, na kiwango cha miaka mitano za kuishi zilizo asilimia 20.[2]

title: Tanakh

text: Hasa Wakristo wanawauliza kaka zao Wayahudi: imekuwaje ufunuo wa Mungu kwao ulisimama tangu miaka zaidi ya 2000 ingawa wao wanamsubiri bado Masiya afike? Je, historia ya wokovu imekatika?

title: Saratani ya mapafu

text: Saratani hujitokeza kufuatia kuharibika kwa jenetiki kwa DNA. Hii huathiri utendakazi wa seli, pamoja na seli inayozaa, kufa kwa seli (apoptosis) na urekebishaji wa DNA. Uharibikaji unapoongezeka, ndivyo hatari ya saratani inavyoongezeka .[14]

title: Saratani ya endometriamu

text: Takriban asilimia 40 ya visa hivi vinahusishwa na unene wa kupindukia. Saratani ya endometriamu inahusishwa na mfichuo zaidi wa estrojeni , shinikizo la juu la damu na kisukari. Huku kumeza estrojeni pekee kukiongeza hatari ya saratani ya endometriamu, kumeza mchanganyiko wa estrojeni pamoja na projesteroni kama ilivyo katika nyingi ya vidonge vya kudhibiti uzazi hupunguza hatari hii. Takriban asilimia mbili hadi tano ya visa hivi huhusishwa na jeni zinazorithiwa kutoka kwa wazazi. Saratani ya endometriamu wakati mwingine huitwa "saratani ya uterasi", ingawaje aina hii huwa tofauti na aina zingine za saratani ya uterasi kama vile saratani ya seviksi, sakoma ya seviksi, na ugonjwa wa trofoblasti. aina ya saratani ya endometriamu inayotokea mara nyingi zaidi ni endometrioidi kasinoma, ambayo husababisha zaidi ya asilimia 80 ya visa. Saratani ya endometriamu hutambuliwa mara nyingi katika biopsi ya endometriamu au kwa kuchukua vielelezo wakati wa utaratibu unaojulikana kama upanukaji na usafishaji wa kizazi. Uchunguzi wa seviksi kwa kawaida hautoshi kuonyesha saratani ya endometriamu. Uchunguzi wa mara kwa mara kwa walio katika hatari ya kawaida hauhitajiki.

title: Saratani (kundinyota)

text: Jina la kundinyota hili ni sawa na ugonjwa wa saratani unaoitwa pia "kansa". Sababu yake ni ya kwamba matibabu wa kale walifananisha uvimbe wa ugonjwa na mnyama kaa na hili ni pia maana ya neno saratani.

title: Udhibiti wa saratani

text: Saratani inaweza kutibiwa kwa kufanyia upasuaji, tibakemo, matibabu kwa njia ya eksirei, matibabu ya tibamaradhi, matibabu ya monokloni ya kingamwili au njia zingine. Uchaguzi ya matibabu hutegemea mahali uvimbe ulipo na daraja lake na hatua ya ugonjwa huo, pamoja na hali ya jumla ya mgonjwa (hali ya utendaji). Idadi kadhaa ya matibabu ya saratani ya majaribio hayajatengenezwa kikamilifu.

title: Ukimwi

text: Maambukizi pacha ya kifua kikuu ni mojawapo ya visababishi vikuu vya vifo vya watu wenye VVU/UKIMWI, huku yakipatikana katika 1/3 ya watu walioambukizwa VVU na husababisha 25% ya vifo vinavyohusiana na VVU.[166] VVU pia ni kipengele kikuu zaidi cha hatari ya kifua kikuu.[167] Hepatitisi C ni maambukizi mengine pacha yanayotokea mara nyingi, ambapo kila ugonjwa huongeza uendeleaji wa ugonjwa mwingine[168] Saratani zinazotokea mara nyingi zaidi ambazo huhusishwa na VVU ni sakoma ya Kaposi na limfoma isiyo ya Hodgkin.[161]

title: Kuvuta moshi wa sigara inayotumiwa na mtu mwingine

text: Kuna ushahidi wa kutosha wa kisayansi kwamba moshi usiokuwa moja kwa moja husababisha magonjwa sawa kama sigara inayovutwa moja kwa moja, ikiwa ni pamoja na ugonjwa wa moyo na mishipa, mapafu, na ugonjwa wa upumuaji [12] [13] [14] Magonjwa haya ni kama:Utafiti wa 2004 na Shirika la Kimataifa la Utafiti wa Saratani ya Shirika la Afya Duniani lilitamatisha kuwa wasiovuta sigara wamehatarishwa na kasinojeni sawa za kusababisha kansa kama wale wanaovuta. Moshi wa kando una zaidi ya kemikali 4,000, ikiwa ni pamoja na kasinojeni 69 zinazojulikana. Wasiwasi maalum ni polinyukilia hidrokaboni zenye kunukia, N-naitrosamini maalum za tumbaku na amaini zenye kunukia , kama vile 4-Aminobiphenyl, ambayo imejulikana kuwa yenye kusababisha kansa. Moshi wa moja kwa moja, moshi wa kando, na moshi wa sigara unaopumuliwa bila hiari na mtu asiyevuta sigara una vipengele sawa, hata hivyo ukolezi wake unatofautiana kulingana na aina ya moshi. [105] Kasinojeni kadhaa zenye nguvu zimeonyeshwa na 'makampuni ya tumbaku yenyewe kupitia utafiti kuwa sasa wa viwango vya juu katika moshi wa kando kuliko katika moshi tawala. [107]

title: Saratani ya mapafu

text: Visababishi vya prognosisi katika KMSK ni pamoja na kuwepo na kutokuwepo kwa dalili za mapafu, ukubwa wa tyuma, (histologia) ya aina ya seli, kiwango cha kuenea (hatua) na metastasisi kwa limfu nodi yaliyozidi, na kuathiriwa kwa mishipa. Kwa watu walio na ugonjwa usiofanyiwa upasuaji, matokeo huwa mabaya kwa walio na hali ya utendakazi mbaya na upungufu wa uzito zaidi ya asilimia 10.[102] Visababishi vya prognosisi kwa saratani ya mapafu kwa seli ndogo inahusisha hali ya utendakazi, jinsia, kiwango cha ugonjwa, na kuhusika kwa mfumo wa kati wa neva au ini wakati wa utambuzi.[103]

title: Ukimwi

text: Kuna maradhi ambayo kwa kawaida ni ishara kwamba mtu ana UKIMWI kwa kuwa watu wenye afya njema hawapati magonjwa haya, kwa sababu mfumo wa kinga mwilini una nguvu ya kutosha ya kupigana na magonjwa hayo. Hivyo kupata ugonjwa wa aina hiyo ni ishara kwamba mfumo wa kinga umeharibika.

title: Saratani

text: Kwa kundinyota yenye jina hili angalia Saratani (kundinyota) Saratani (kutoka Kiarabu سرطان, sartan) au kansa (kutoka Kiingereza cancer) ni aina za ugonjwa unaotokana na seli za mwili zinazoanza kujigawa yaani kukua bila utaratibu na bila mwisho.

title: Saratani ya endometriamu

text: Saratani ya endometriamu ni saratani inayotokana na endometriamu ( utando wa uterasi au tumbo la uzazi). Hii hutokana na ukuaji usio wa kawaida wa seli zenye uwezo wa kushambulia au kuenea katika sehemu zingine za mwili. Ishara ya kwanza mara nyingi huwa hali ya kutokwa na damu ukeni isiyohusishwa na hedhi ya kila mwezi. Dalili zingine zinajumuisha maumivu wakati wa kukojoa, maumivu wakati wa ngono au maumivu ya pelvisi. Saratani ya endometriamu hutokea mara nyingi baada ya ukomohedhi.

title: Saratani ya mapafu

text: Ikiwa uchunguzi utathibitisha KSMK, hatua inatathminiwa ili kuamua ikiwa kuna ugonjwa katika eneo maalum na inaweza kutibiwa kwa upasuaji au iwapo imeenea kwa kiwango kisichoweza kufanyiwa upasuaji. Uchunguzi wa picha na picha ya kompyuta ya miale ya gama inatumika kwa uamuzi.[1] Ikiwa unashuku tezi ya mediastinamu inahusika, upasuaji wa mediastinamu inaweza kutumika kutengeneza sampuli nodi na kutathmini kiwango.[67] Upimaji wa damu na uchunguzi wa utendakazi wa mapafu hutumika kutathmini iwapo mtu atafanyiwa upasuaji.[10] Ikiwa matokeo ya uchunguzi wa utendakazi wa mapafu yataonyesha kuwa mapafu hayana hewa ya kutosha, upasuaji hautawezekana.[1]

title: Saratani ya mapafu

text: Saratani ya mapafu haikujulikana kabla ya matangazo ya uvutaji wa sigara; haikutambulika kama ugonjwa tofauti hadi mwaka wa 1761.[120] Vipengele tofauti vya saratani ya mapafu yameelezwa zaidi mwaka wa 1810.[121] Tyuma ya mapafu ya kuhatarisha yamechangia asilimia 1 pekee kwa saratani yaliyoonekana kwa otopsi mwaka 1878, lakini yalizidi asilimia 10-15 mwanzoni mwa mwaka 1900.[122] Ripoti za uchunguzi katika maandiko ya matibabu yalikuwa 374 pekee duniani mwaka 1912,[123] lakini uchunguzi wa otopsi ulionyesha hali ya saratani ya mapafu yaliongezeka kutoka asilimia 0.3 mwaka 1852 hadi asilimia 5.66 mwaka 1952.[124] Nchini Ujerumani mwaka 1929, fizishiani Fritz Lickint alitambua uhusiano baina ya uvutaji wa sigara na saratani ya mapafu,[122] iliyoelekeza kwa kampeni ya kupinga uvutaji wa sigara ulio mkali.[125] Uchunguzi ya madaktari wa Uingereza, uliochapishwa wa 1950, ili kuwa ya kwanza epidemiolojia ili kuwa ushahidi kuu ya kiunganishi baina saratani ya mapafu na uvutaji wa sigara.[126] Kama matokeo, mwaka 1964 Mpasuaji Mkuu nchini Marekani aliwashauri wavutaji sigara kuwacha kuvuta.[127]

title: Saratani ya endometriamu

text: Matibabu makuu ya saratani ya endometriamu ni histerektomi ya fumbatio (kuondoa uterasi kabisa kupitia upasuaji), pamoja na utoaji wa neli za fallopia na ovari katika pande zote unaoitwa salpingo-uuforektomi ya pande mbili. Katika visa vingi vya kiwango cha juu, tiba ya mionzi, kemotherapi au tiba ya homoni pia inaweza kupendekezwa. Ikiwa ugonjwa utatambuliwa katika awamu ya mapema, matokeo huwa bora, na jumla ya kiasi cha miaka mitano ya kuishi nchini Marekani huwa zaidi ya asilimia 80.

title: Saratani (kundinyota)

text: Saratani (pia: Kaa au kwa Kilatini/Kiingereza) ni kundinyota ya zodiaki. Ni moja ya kundinyota zinazotambuliwa na Umoja wa Kimataifa wa Astronomia

title: Hotuba ya mlimani

text: Waangalieni ndege wa mwituni: hawapandi, hawavuni, wala hawana ghala yoyoye. Hata hivyo, Baba yenu wa mbinguni huwalisha. Je, ninyi si wa thamani kuliko hao?

title: Maambukizi nyemelezi

text: Hizi dalili hutokea baada ya miezi mitatu mbele, na si kila dalili uipatayo kati ya hizi una ugonjwa wa ukimwi, ila ni vyema kwenda hospitalini kucheki mwili wako sababu dalili hizi hutokea na kupotea sababu vijidudu vya ugonjwa wa ukimwi huwa vinapambana na kinga mwilini, baada ya kinga kushindwa magonjwa nyemelezi ya hapo juu yanaaza kujitokeza upya; ni vyema kwenda kupima hospitalini na kupata ushauri wa daktari na jambo tu la kukumbushia ugonjwa huu hauna dawa wala chanjo, ni janga kubwa kwa taifa zima na gharama zake ni kubwa mno.

title: Saratani ya mapafu

text: Kwa wagonjwa walio na ugonjwa usiotibika, huduma ya kupunguza au udhibiti wa hospitali inafaa.[10] Mbinu hizi hukubali majadiliano zaidi ya matibabu na kutoa nafasi kuafikia kwa maamuzi yaliyozingatiwa vilivyo[96][97] na yanaweza kuepushwa na huduma isiyosaidia katika maisha.[97]

title: Saratani (kundinyota)

text: Saratani iko angani kwenye mstari wa Zodiaki kati ya Jauza "()" upande wa magharibi na Asadi "()" upande wa mashariki.

title: Saratani ya mapafu

text: Prophylactic cranial irradiation (PCI) ni aina ya radiotherapi kwa akili, hutumika kupunguza hatari ya metastasisi. (PCI) hutumika sana kwa KSMN. Katika hatua za ugonjwa mdogo, (PCI) huongeza miaka mitatu za maisha kutoka asilimia 15 hadi 20; kwa ugonjwa uliozidi, kuishi mwaka mmoja huzidi kutoka asilimia 13 hadi 27.[80]

title: Saratani ya mapafu

text: Saratani ya mapafu hutokea kama nodu moja ya mapafu katika radiografu ya kifua. Hata hivyo, utambuzi wa kutofautisha ni mpana. Magonjwa mengine yanaweza kujitokeza hivi, pamoja na kifua kikuu, maambukizi ya kuvu, saratani ya metastasisi, au nimonia. Kisababishi kisicho cha kawaida cha nodu moja ya mapafu hujumuisha hamartoma, bronchogenic cyst, adenoma, ulemavu wa ateri na vena , pulmonary sequestration, rheumatoid nodule, Wegener's granulomatosis, au limfoma.[42] Saratani ya mapafu pia inaweza kuwa utambuzi wa dharura, kama kifundo kimoja cha mapafu katika radiografu ya kifua au ukaguzi wa CT uliotekelezwa kwa sababu isiyohusiana.[43] Utambuzi wa kufafanua saratani ya mapafu huzingatia histolojia uchunguzi wa tishu inayodhaniwa katika muktadha wa sifa za kliniki na radiolojia.[1]

title: Tangawizi

text: 17. Ni msaada sana katika kuzuia na kutibu kansa ya titi

title: Maziwa ya mama

text: Maziwa ya kwanza, maziwa ambayo hutolewa mwanzo wa kunyonyesha, ni majimaji, ina kiwango cha chini cha mafuta na kiwango cha juu cha kabohidreti ikiwa ni cha kadri ya juu ikilinganisha na maziwa ya mwisho yaliyo na kremi ambayo hutolewa kama kunyonyesha kunavyoendelea. titi haliwezi kamwe kweli "kuishi" kwani utoaji wa maziwa ni mchakato wa kibiolojia ambao huendelea.

title: Saratani ya mapafu

text: Kemotherapi ya adjuvant inamaanisha matumizi ya kemotherapi baada ya matibabu ya upasuaji ili kuboresha matokeo. Katika KMSK, sampuli huchuliwa karibu na limfu nodi wakati wa upasuaji ili kusaidia hatua. Ikiwa ugonjwa wa kiwango cha II au cha III kitatambulika, kemotherapi ya adjuvanti inaboresha maisha kwa asilimia 5 kwa miaka mitano.[91][92] Matumizi ya vinorelbine pamoja na cisplatin yana matokeo bora kuliko mazoezi.[92] Kemotherapi ya adjuvanti kwa watu waliokuwa na saratani iliyo kiwango IB haijakubalika, kama vipimo vya kliniki havijaonyesha manufaa.[93][94] Vipimo vya kemotherapi kabla ya upasuaji (kemotherapi ya neoadjuvant) kwa KMSK yanayoweza kugawanywa hayajahitimishwa.[95]

title: Saratani ya mapafu

text: Saratani ya mapafu ni ugonjwa unaohusishwa na ukuaji wa seli katika tishu za mapafu. Tishu hii isipotibiwa, inaweza kuenea kwa njia inayoitwa metastasisi kwa tishu zilizokaribu au kwa mwili. Saratani zinazoanzia kwa mapafu, ziitwazo saratani za kwanza, ni kasinomasi zinazotoka kwa seli za epitheliumu. Aina kuu za saratani ni kasinoma ya mapafu ya seli ndogo (KMSN), pia huitwa saratani ya seli ya oat, na kasinoma ya mapafu ya seli kubwa (KMSK). Dalili inayojulikana sana ni kukohoa (pamoja na kukohoa damu), kupoteza uzito na upungufu wa pumzi.[1]


query: Maujai ya Kimbari yalifanyika mwaka gani nchini Rwanda?

title: Historia ya Rwanda

text: Tarehe 6 Aprili 1994 rais Habariyama alirudi nchini kutoka safari ya Tanzania. Ndege yake ilipigwa risasi kabla ya kutelemka ikaanguka chini akafa. Haipingiki kwamba Watutsi wakali waliomwua (RPF).

title: Mauaji ya kimbari ya Rwanda

text: Mauaji ya Kimbari ya Rwanda yalikuwa mauaji ya halaiki nchini Rwanda mnamo mwaka wa 1994 ambapo Watutsi, Watwa na baadhi ya watu wa kabila la Kihutu waliuliwa na serikali iliyosimamiwa na viongozi wa Kihutu.

title: John Hocking

text:
John Hocking amezaliwa tarehe 6 Agosti 1957 nchini Australia. Ni Katibu Mkuu Msaidizi wa Umoja wa Mataifa, Msajili wa Mahakama ya Kimataifa ya Mauaji ya Kimbari ya Yugoslavia ya zamani (ICTY),) na wakati huohuo, Msajili wa Mifumo ya kuendesha Mahakama za Kimataifa za mauaji ya Kimbari (UNMICT).
Katibu Mkuu wa Umoja wa Mataifa Ban Ki-moon alimteua John Hocking kwa awamu mbili, kwanza tarehe 15 Mei 2009 na tena tarehe 15 Mei 2013, kuongoza Usajili wa Mahakama ya Kimataifa ya Mauaji ya Kimbari ya Yugoslavia ya zamani, chombo muhimu cha Mahakama hiyo ambacho kinatoa msaada wa kisheria, kidiplomasia na utawala kwa Waamuzi, upande wa Mashtaka, na Ulinzi. Katibu Mkuu wa Umoja wa Mataifa Ban Ki-moon alimteua Hocking tarehe 18 Januari 2012 kama Msajili wa kwanza wa Mifumo ya kuendesha Mahakama za Kimataifa za Mauaji ya Kimbari na pia aliaminika kwa kukabidhiwa dhamana ya kuanzisha kazi za Mahakama hiyo.

title: Katiba ya Kenya

text: Katiba ya mwaka 1963, ilirekebishwa katika mwaka 1969. Marekebisho yalibadilisha Kenya kutoka mfumo wa shirikisho, uliokuwa ukijulikana kama mfumo wa majimbo, hadi mfumo wa umoja na kuifanya bunge iwe ya chumba kimoja. Serikali ilibadilika kutoka mfumo wa kibunge hadi mfumo wastani wa kirais, ikiwa na rais mwenye nguvu zaidi. Ulinzi wa orodha ya haki ulipunguzwa. Marekebisho mengine yalifanyika mwaka 1982. Yaliifanya Kenya kuwa nchi ya chama kimoja.[4]

title: Mkimbizi

text: Kati ya Vita Vikuu vya Kwanza vya Dunia na vya Pili, uhamiaji wa Wayahudi kuelekea Palestina ulihimizwa na harakati ya Kizayuni iliyokuwa inazidi kukuwa lakini ulikatazwa na mamlaka ya Uingereza katika eneo la Palestina. Nchini Ulaya, mateso dhidi ya Wanaksi yalifikia kilele Mauaji ya Kimbari ya Wayahudi yalipotendeka na pia mauaji ya halaiki ya Wayahudi wengi wa barani Ulaya yalipofanyika.

title: Elizabeth Blackwell

text: Mnamo mwaka wa 1907, wakati wa likizo huko Kilmun, Scotland, Blackwell akaanguka kwa ngazi. Mnamo Mei 31, 1910, alikufa huko Hastings, Sussex, baada ya kuugua kiharusi kilichopoza nusu mwili wake. Mazishi yake yalifanyika katika Makaburi ya Kanisa la Parish la St Munn, Kilmun, na mabango yaliyoheshimiwa.

title: Papa Boniface II

text: Mazishi yake yalifanyika tarehe 17 Oktoba 532.

title: Mauaji ya kimbari

text: Mnamo tarehe 26 Februari mwaka wa 2007 [[Mahakama ya Kimataifa ya Haki]] (ICJ), katika " kesi ya Mauaji ya Kimbari ya Kibosnia" yaliuunga mkono uamuzi wa awali wa ICTY kwamba mauaji ya Srebrenica yalikuwa mauaji ya kimbari, lakini yalipata kuwa serikali ya Kisabia haikuwa imeshiriki katika mauaji ya kimbari mapana zaidi katika eneo la Bosnia na Herzegovina wakati wa vita, jinsi serikali ya Kibosnia ilivyokuwa ikidai.

title: John Hocking

text: Hocking alijiunga na ICTY mnamo mwaka 1997 kama afisa mratibu wa sheria katika kesi ya kwanza kujumuisha mashauri yenye mashitaka zaidi ya moja kwenye Mahakama ya kimataifa mauaji ya kimbari ya Yugoslavia ya zamani (ICTY), kesi ya Celebici. Pia aliwahi kuwa Afisa Mkuu wa Sheria katika Kitengo cha Rufaa cha Mahakama ya Kimataifa ya Mauaji ya Kimbari ya Yugoslavia ya zamani (ICTY) na Mahakama ya Kimataifa ya Mauaji ya Kimbari ya Rwanda (ICTR). Alikuwa Naibu Msajili wa Mahakama ya ICTY mnamo mwaka 2004 hadi 2009. Kabla ya ushiriki wake na Umoja wa Mataifa, Hocking ameshika nyadhifa mbalimbali kama mshauri wa kisheria na sera ya Kimataifa nje na ndani ya nchi, ikiwa ni pamoja na Shirika la Ushirikiano wa Kiuchumi na Maendeleo (OECD) mjini Paris, alifanya kazi katika kituo cha redio na televisheni katika nchi ya Australia (Special Broadcasting Service), Chuo cha Filamu mjini London na pia Tume ya Filamu ya Australia.

title: Mauaji ya kimbari

text: Baada ya nchi chache 20 zilizohitajika kuupitisha Mkataba kutia sahihi, ulifanywa kuwa sheria ya kimataifa mnamo tarehe 12 Januari 1951. Hata hivyo wakati huo, wanachama wawili pekee kati ya wanachama tano wa kudumu wa Baraza la Usalama la Umoja wa Mataifa (UNSC kwa Kiingereza) walikuwa wametia sahini mkataba: Ufaransa na Jamhuri ya Uchina. Hatimaye Umoja wa Kisovyeti ulitia sahini mnamo mwaka wa 1954, Uingereza mnamo mwaka wa 1970, Jamhuri ya Watu wa Uchina mnamo mwaka wa 1983 (Ikiwa imeingia badala ya Jamhuri ya Uchina yenye makao Taiwan katika UNSC mnamo mwaka wa 1971), na Marekani mnamo mwaka wa 1988. Kukawia huku kurefu kuunga mkono Mkataba wa mauaji ya Kimbari na mataifa yenye nguvu duniani kulisababisha Mkataba kutotumika kwa zaidi ya miongo minne. Ni tu katika miaka ya 1990 ndipo sheria ya kimataifa ya uhalifu wa mauaji ya kimbari ilipoanza kutekelezwa.

title: Nakaaya

text: Mnamo mwaka wa 2006, akapata nafasi katika moja kati ya matamasha ya Tusker Project Fame ambayo yalifanyika katika jumba la Dar Cinemas. Nakaaya akapata bahati ya kumvutia mmoja wa wa majaji kwa uwezo wake na kipaji alichonacho. Hivyo akawa mmoja kati ya waamuru katika kipindi hicho.

title: Michezo ya Afrika Nzima

text: Mnamo Julai mwaka wa 1965, makala ya kwanza yalifanyika Brazzaville, nchini Congo, sasa ikijulikana kama michezo ya All-Africa. Kutoka mataifa 30, idadi ya wanariadha karibu 2500 walishiriki. Misri ilishikilia nafasi ya kwanza kwa kuwa na idadi kubwa ya medali.

title: Machakos

text: Mwaka 2002 majadiliano kati ya pande mbalimbali za vita vya wenyewe kwa wenyewe vya Sudan yalifanyika Machakos.

title: Penisilini

text: Baadhi ya majaribio ya kutangulia ya Penisilini ilifanyika katika Radcliffe Infirmary huko Oxford,Uingereza. Majaribio haya yanaendelea kutajwa na baadhi ya vyanzo vya awali kama matibabu ya kwanza ya kutumia Penisilini,ijapokuwa majaribioya Paine yalifanyika mapema.

title: Michezo ya Afrika Nzima

text: Katika mwaka wa 1977, makala ya 3 ya michezo hii yalikuwa yamepangwa kufanyika nchini Algeria, lakini kutokana na sababu za kiufundi, yaliahirishwa kwa muda wa mwaka moja na yalifanyika mwaka wa 1978. Kuendeleza mtindo huu, makala yaliyofuata yalipangwa kufanyika nchini Kenya mwaka wa 1983, lakini yalisukumwa hadi mwaka wa 1985 na hatimaye yalifanyika mjini Nairobi mwaka wa 1987.

title: Mkimbizi

text: Kufuatia Mauaji ya Kimbari ya Rwanda ya mnamo mwaka wa 1994, zaidi ya watu milioni mbili walikimbilia nchi jirani, hususan Zaire. Makambi ya wakimbizi baada ya hapo yalidhibitiwa na serikali ya awali na Wanamigambo wa Kihutu ambao walitumia makambi kama maeneo misingi ya kufanya mashambulizi dhidi ya serikali mpya nchini Rwanda. Hatua chache zilichukuliwa kuitatua shida hiyo na mgogoro haukuisha hadi wakati ambapo waasi walioungwa mkono na Rwanda walipowalazimisha wakimbizi kuvuka mpaka na kurudi Rwanda ndipo Vita vya Kwanza vya Kongo vilipoanza.

title: Martin Luther

text: Miaka iliyofuata teolojia ya Luther ilikua haraka, ikisababisha mabishano mengine. Aliposhambuliwa alijitahidi kutetea msimamo wake na kujipatia watu wa kumuunga mkono dhidi ya waliotaka kumhukumu kuwa mzushi. Mengi yaliandikwa upande wake na dhidi yake, lakini mabishano pekee ya uso kwa uso yalifanyika huko Lipsia mwaka 1519, kati ya Andreas Bodenstein von Karlstadt na Luther upande mmoja, na mjumbe wa Papa, kwa jina Yohane Eck, upande wa pili.

title: Phiona Mutesi

text: Phiona Mutesi ni mchezaji wa sataranji (chesi) kutoka nchini Uganda.[1] Hakuna uhakika alizaliwa tarehe gani lakini imekadiriwa kuwa mwaka 1993.[1][2]

title: 24: Redemption

text: Jina la kazi lilikuwa "24: Exile". Wazo la filamu lilianza tangu Mgomo wa Chama cha Waandishi Marekani wa 2007-2008, ambapo kulikuwa na mchelewesho wa kutolewa kwa msimu wa saba kwa mwaka mmoja, na kuacha nafasi wakati wa mwaka wa 2008. "Redemption" ilifanana kidogo na Mauaji ya Kimbari ya Rwanda ya mwaka wa 1994. Sehemu ya utengenezaji wa filamu ya "Redemption" ilipigwa nje kidogo ya mji wa Cape Town, Afrika Kusini, kwa kuwa watayarishaji waliona-vigumu kuigiza mazingira ya Kiafrika nchini Marekani.

title: Kim Jong-un

text: Kim Jong-un (matamshi ya Kikorea: [kim.dzʌŋ.ɯn] au [kim.tsʌŋ.ɯn]; alizaliwa 8 Januari 1982-84 au 5 Julai 1984), ni Mwenyekiti wa Chama cha Wafanyakazi wa Korea (WPK) na kiongozi mkuu wa Korea ya Kaskazini. Kim ni mtoto wa pili wa Kim Jong-il (1941-2011) na Ko Yong-hui. Kabla ya kuchukua madaraka, Kim alikuwa haonekani mara kwa mara kwa umma. Maelezo kama vile mwaka gani alizaliwa, na kama alienda kweli shule nchini Uswisi akitumia jina la uongo, ni vigumu kuthibitisha.

title: Chedieli Yohane Mgonja

text: 1968 -- 72 Waziri wa Elimu. Mabadiliko makubwa katika mfumo wetu wa elimu yalifanyika kipindi cha uongozi wake.

title: Mapinduzi ya Viwandani

text: Mapinduzi ya Viwandani katika maeneo yanayopatikana katika Bara la Ulaya yalifanyika muda mchache baada ya kufanyika nchini Uingereza. Katika viwanda vingi, jambo hili lilihusisha matumizi ya teknolojia iliyokuwa na asili yake nchini Uingereza ambapo iliendelezwa katika maeneo mapya. Mara nyingi teknoljia hiyo ilinunuliwa kutoka nchini Uingereza au wahandisi wa Uingereza na wajasiriamali walihamia nchi za ng’ambo wakitafuta fursa mpya. Kufikia mwaka wa 1809 sehemu ya Bonde la Ruhr katika jimbo la Westphalia liliitwa 'Uingereza Ndogo' kwa sababu ya kufanana na maeneo ya viwanda nchini Uingereza. Serikali za Kijerumani, Kirusi na Kibegiji zote zilitoa fedha ili kukuza viwanda vipya. Kwa baadhi ya bidhaa (kama vile chuma), upatikanaji tofauti wa rasilimali nchini kulimaanisha kuwa nit u baadhi ya vipengele vya teknolojia ya Uingereza vilivyotumika.

title: Waswahili

text: Kimbari ni Wabantu wakichanganyikiwa kiasi na watu wengine, hasa Waarabu.

title: Wachagga

text: Majina ya kiukoo ya Kichagga pia huashiria wanatoka sehemu gani ya Uchaga, japo si lazima kuwa hivyo: kwa mfano, familia maarufu za Kichagga nchini Tanzania ni kama ukoo wa akina Mushi, Mmasy Kimaro, Swai, Massawe, Lema, Urassa, Nkya, Ndosi, Meena hutoka Machame.

title: Soka kwa ajili ya Urafiki

text: Viwango vya mradi wa kimataifa wa kijamii wa watoto wa Soka kwa ajili ya Urafiki mwaka 2017 ulifanyika St. Petersburg (Urusi) na matukio ya mwisho yalifanyika hapa taree 26 Juni hadi 3 Julai.

title: Mauaji ya kimbari

text: Lengo la Mkataba wa Mauaji ya Kimbari ni kuzuia uangamizaji wa kimakusudi wa makundi zima ya binadamu, na sehemu iliyolengwa lazima iwe muhimu kiasi cha kuadhirisha kundi zima." Mahakama ya Rufaa inapeana maelezo zaidi ya kesi zingine na maoni ya wachambuzi wa kuheshimika kuhusu Mkataba wa Mauaji ya kimbari kuelezea jinsi walivyolifikia hitimisho hili.

title: Tuks Camerata

text: Nyimbo za mwaka wa 2007 ni pamoja na:Uanachama wa kwaya ni wazi kwa wanafunzi wote waliojiandikisha na Chuo Kikuu cha Pretoria walio na umri wa chini ya miaka 30. Wagombea wanahitaji kujaribiwa na kufanikiwa kupasi majaribio ndiposa wakubaliwe kujiunga na kwaya. Majaribio ya kujiunga na kwaya ya mwaka wa 2009 ulikuwa tofauti na majaribio ya jadi ya Camerata hasa kwa sababu ya kondakta mpya (Christo Burger). Wagombea walihitaji kuimba tu wimbo wa kitamaduni na baadaye kufanya majaribio ya sauti. Majaribio yalifanyika kuanzia 28 Januari hadi 5 Machi 2009. Baadaye kwaya ya 2009 ilitangazwa, na mazoezi yalianza. Majaribio ya 2009 yalifungwa na wagombea wapya wanahitaji kusubiri hadi mwisho wa 2009 wakati majaribio ya mwaka wa 2010 yatafanyika.

title: Mauaji ya kimbari

text: Tangu Mkataba wa Kuzuia na Kuadhibu Uhalifu wa Mauaji ya Kimbari (CPPCG kwa Kiingereza) ulipofanywa kuwa sheria mnamo Januari mwaka wa 1951 zipatazo nchi 80 ambazo ni wanachama wa Umoja wa Mataifa zimepitisha sheria ambayo inajumuisha masharti ya CPPCG katika [[sheria]] zao za kimanispaa.

title: Faustina Kowalska

text: [[Mazishi]] ya Sista Faustina yalifanyika tarehe [[7 Oktoba]] 1938 . Alizikwa katika [[shamba la Mungu]] la Shirika huko Łagiewniki.

title: Mkimbizi

text: Uratibu wa kwanza wa kimataifa kuhusu masuala ya wakimbizi uliendeshwa na Ubalozi wa Wakimbizi wa Shirikisho la Mataifa. Ubalozi huo, uliongozwa na Fridtjof Nansen, na ulianzishwa mnamo mwaka wa 1921 kuwasaidia watu takriban 1,500,000 waliokimbia Mapinduzi ya Kirusi ya mwaka wa 1917 na vita vya wenyewe kwa wenyewe vilivyofuata (1917-1921), wengi wao wakiwa matajiri waliokuwa wakikimbia serikali ya Kikomiunisti. Mnamo mwaka wa 1923, mamlaka ya Ubalozi yaliongezwa na kujumuisha zaidi ya Waarmenia milioni moja ambao waliondoka kutoka Asia Ndogo ya Kituruki mnamo mwaka wa 1915 na 1923 kutokana na mfululizo wa matukio ambayo sasa yanajulikana kama mauaji ya Kimbari ya Waarmenia. Katika miaka kadhaa iliyofuata, mamlaka yaliongezwa kuwajumuisha wakimbizi Waashuri na Waturuki. Katika matukio haya yote, mkimbizi alifafanuliwa kuwa mtu katika kundi ambalo Shirikisho la Mataifa lilikuwa limekubali kupitia mamlaka yake, kinyume na mtu ambaye ufafanuzi wa kijumla ulitumika kwake.

title: Michezo ya Afrika Nzima

text: Makala ya kwanza yalifanyika mwaka wa 1965 katika mji wa Brazzaville, nchini Kongo. Kamati ya Kimataifa ya Olimpiki (IOC) ilitoa utambulisho rasmi kwa tukio hili kama tukio la bara la michezo mbalimbali, pamoja na michezo ya Pan American na Michezo ya bara Asia.


query: Je,kenya ilipata uhuru mwaka upi?

title: Historia ya Kenya

text: Licha ya Waingereza kuwa na matumaini ya kuwapa wapinzani Waafrika mamlaka "ya wastani" zaidi, ilikuwa Kenya African National Union (KANU) ya Jomo Kenyatta, mwanachama wa kabila la Kikuyu na mfungwa wa zamani, ambayo iliunda serikali muda mfupi kabla ya Kenya kupata uhuru tarehe 12 Desemba 1963.

title: Uganda

text: Uganda ilipata uhuru wake tarehe 9 Oktoba 1962 kwa katiba ya jamhuri yenye serikali ya kibunge.

title: Historia ya Morisi

text: Nchi ilipata uhuru tarehe 12 Machi 1968, ikawa jamhuri tarehe hiyohiyo mwaka 1992.

title: Amerika ya Kusini

text: Mnamo mwaka 1800 harakati ya kutafuta uhuru ilipata nguvu. Kwa upande moja walowezi Wahispania walisikia juu ya uhuru wa makoloni ya Uingereza katika Marekani. Walisikitika pia kutawaliwa na nchi iliyo mbali katika Ulaya, ambayo haikuangaliwa tena na sehemu ya wenyeji kama nchi mama. Kwa upande mwingine Hispania ilidhoofika kutokana na vita za Napoleon, uvamizi wa Wafaransa na mapinduzi katika Hispania.

title: Historia ya Namibia

text: Mwaka 1978 Umoja wa Mataifa uliamua ya kwamba Afrika ya Kusini-Magharibi unapaswa kupewa uhuru. Baada ya miaka ya vita vya kupigania uhuru kati ya SWAPO na jeshi la Afrika Kusini, mchakato wa kimataifa wa kuelekea uhuru ulianza mwaka 1988 na hatimaye mwaka 1990 nchi ilipata uhuru wake kwa jina la Namibia.

title: Tanganyika

text: Tanganyika ilipata uhuru wake tarehe 9 Desemba 1961 (taz.: Historia ya Tanzania).

title: Slovakia

text: Baada ya vita kuu ya kwanza ya dunia Slovakia ilipata uhuru pamoja na Ucheki katika nchi ya Chekoslovakia.

title: Historia ya Tanzania

text: Tanganyika ilipata uhuru wake tarehe 9 Desemba 1961.

title: Historia ya Jamhuri ya Afrika ya Kati

text: Ilipokuwa koloni la Ufaransa, Ubangi-Shari ziliwekewa mamlaka ya madaraka kama eneo la Jamii ya Wafaransa mwaka wa 1958, lakini baadaye ilipata uhuru tarehe 13 Agosti 1960.

title: Afro-Shirazi Party

text: Katika uchaguzi kabla ya uhuru mwaka 1963 ASP ilipata asilimia 54.2 za kura lakini, kutokana na mfumo wa uchaguzi, haikupata wabunge wengi, hivyo serikali ya kwanza baada ya ukoloni ilianzishwa na vyama vya ZNP na ZPFP.

title: Jamhuri ya Afrika ya Kati

title: Kroatia

text: Kroatia ilikuwa kati ya majimbo ya Yugoslavia na ilipata uhuru wake mwaka 1991.

title: Namibia

title: Historia ya Ufaransa

text: Makoloni yake mengi katika Afrika yalipata uhuru bila vita mnamo 1960. Ila Aljeria, iliyowahi kutangazwa kuwa sehemu ya Ufaranya yenyewe, ilipata uhuru wake baada ya vita vikali vya kupigania uhuru vya miaka 1954 - 1962.

title: Afrika ya Kusini-Magharibi

text: Baada ya mapatano ya kumpumzisha silaha mwaka 1988, majadiliano kati ya pande mbalimbali yalianzishwa rasmi na mwaka 1990 nchi ilipata uhuru wake kwa jina la Namibia.

title: Ufaransa

title: Historia ya Uganda

title: Jiografia ya Tanzania

text: Jiografia ya Tanzania inahusu nchi hiyo ambayo ina historia yake kuu ni uhuru na muungano. Kabla ya kuitwa Tanzania nchi upande wa bara iliitwa Tanganyika na ilipata uhuru tarehe 9 Desemba 1961. Baada ya uhuru wa funguvisiwa la Zanzibar, ilijihusisha katika muungano wa nchi mbili ambazo ni Tanganyika na Zanzibar zilizoungana mnamo 26 Aprili 1964 kuunda TanZanIa.

title: Julius Nyerere

text: Mwaka 1961 Tanganyika ilipata uhuru wake na tarehe 9 Desemba 1961 Nyerere alichaguliwa kuwa waziri mkuu wa Tanganyika huru; mwaka mmoja baadaye akawa rais wa kwanza wa Jamhuri ya Tanganyika.

title: KwaZulu

text: Buthelezi alikataa kukubali hali ya kujitawala kwa KwaZulu kama mabantustan mengine yaliyotangazwa kuwa nchi za pekee nje ya Afrika Kusini hata kama uhuru huu ulikuwepo tangazo tu lisilokubaliwa na jumuiya ya kimataifa. Hata hivyo mwaka 1977 KwaZulu ilipata kiwango cha kujitawala kama eneo chini ya Afrika Kusini.

title: Morisi

title: Australia

text: Australia ilipata uhuru wake mwaka 1901 lakini inaendelea kumkubali malkia ya Uingereza kama Mkuu wa Dola akiwasilishwa na Gavana Mkuu. Mamlaka imo mikononi mwa waziri mkuu na serikali yake.

title: Malawi Congress Party

text: Katika uchaguzi kabla ya uhuru mwaka 1961 MCP ilipata kura nyingi kikawa chama cha kuongoza nchi kwenda uhuru. Tangu mwaka 1966 kilikuwa chama pekee kilichoruhusiwa.

title: Bendera ya Mali

text: Nchi ilipata uhuru ngazi ya kwanza yaani madaraka ya kujitawala mwaka 1959. Wakati ule ilikuwa imeungana na Senegal kama "Shirikisho la Mali". Bendera ile ya kwanza ilionyesha umbo la mwanadamu. Mali ilipobaki peke yake ilifuta picha kwa sababu ya kanuni za imani ya Kiislamu zinazokataza picha ya watu.

title: Uswazi

text: Chini ya mfalme Sobhuza II aliyetawala kwa muda mrefu sana (1921-1982), Swaziland ilipata uhuru tarehe 6 Septemba 1968.

title: Kuba

text: Baada ya majadiliano marefu Kuba ilipata uhuru wake kuanzia mwaka 1902 lakini ilipaswa kukubali mkataba uliotunza haki ya Marekani kungilia kati mambo ya ndani na kuipa Marekani eneo kwa kituo cha kijeshi.

title: Jibuti

text: Nchi ilipata uhuru tarehe 27 Juni 1977.

title: Historia ya Jibuti

text: Nchi ilipata uhuru tarehe 27 Juni 1977.

title: Historia ya Kroatia

title: Tanganyika Rifles

text: Tanzania bara ilipata uhuru wake kutoka ukoloni wa Kiingereza mwaka 1961 kwa jina la Tanganyika. Zanzibar bado ilikuwa nchi ya pekee.

title: Tajikistan

text: Baada ya kuporomoka kwa Umoja wa Kisoviet, Tajikistan ilipata uhuru wake mwaka 1991.


query: Kuna sayari ngapi kwa ujumla?

title: Sayari ya Tisa

text: Sayari ya Tisa (pia Sayari Tisa, kwa Kiingereza Planet Nine) ni jina la muda kwa sayari isiyojulikana bado lakini inayoaminiwa kuwepo kwenye sehemu za nje kabisa za mfumo wa jua letu.

title: Vielezi

text: Hivyo basi kielezi ni neno au maneno yanayotoa taarifa ili kukujulisha kuwa kitenzi hicho kimetendeka namna gani au jinsi gani, mara ngapi au kwa kiasi gani, wapi, lini na kwa sababu gani.

title: Ukanda wa Kuiper

text: Kuna pia nadharia ya kwamba miezi kadhaa katika mfumo wa jua letu ina asili yao katika ukanda wa Kuiper. Mifano ni Triton ya Neptuni na Phoebe ya Zohali. Miezi hii inaaminiwa ilijijenga katika ukanda wa Kuiper lakini ilivutwa ndani ya mfumo wa jua na kukamtwa na graviti ya sayari hizi.

title: Neptuni

text: Lugha nyingi duniani zimetumia jina hilo kwa ajili ya sayari ya nane kutoka jua, kwa sababu katika tamaduni mbalimbali astronomia ya zamani haikujua sayari hiyo iliyojulikana tangu kupatikana kwa darubini tu, hivyo hazikuwa na jina kwa ajili yake. Kwa Kiswahili, sayari hiyo wakati mwingine inaitwa Kausi lakini hapa wikipedia tunatumia jina la kimataifa Neptun.

title: Mwezi

text: Mwezi ni gimba la angani linalozunguka sayari fulani. Kuna miezi mingi katika anga-nje. Vipindi vya kuonekana kwa mwezi wa Dunia vilisababisha matumizi ya "mwezi" kama majira ya wakati.

title: Asilimia

text: Mfano: Jumla ya maksi kwenye mtihani ni 250. Sheria inasema ya kwamba 65 % ni sharti kwa kupita. Je maksi ngapi zinahitajika ila kupita mtihani huu?

title: Nyota

text: Sayari: Kati ya nyota zinazoonekana kwa macho kuna chache zinazobadilisha polepole mahali angani kati ya nyota nyingine. Zikihama zinafuata mwendo maalumu unaorudia kila mwaka. Nyota hizi zinaitwa sayari. Tangu kupatikana kwa darubini tunajua ya kwamba sayari ni gimba mango kubwa kama dunia yetu lenye umbo la tufe linalozunguka jua kwenye anga ya ulimwengu. Kwa macho haiwezekani kutofautisha mara moja sayari na nyota nyingine. Kwa hiyo katika lugha ya kila siku sayari huitwa mara nyingi "nyota" ikionekana kwa macho. Lakini tangu milenia nyingi wataalamu waliotazama anga walijua kuna tofauti. Tangu miaka kadhaa inajulikana kuna sayari nyingi hata nje ya mfumo wa jua letu lakini hizi hazionekani kwa macho wala kwa darubini za kawaida. Zinaitwa sayari za nje (kwa Kiingereza exoplanets)

title: Dunia

text: Dunia ni mojawapo ya sayari zinazoelea katika anga ya ulimwengu. Kuna sayari nane zinazolizunguka jua, dunia yetu ikiwa sayari ya tatu katika mfumo wa jua na sayari zake.

title: Usumaku

text: Ncha ya Kaskazini ni hatua juu ya uso wa ulimwengu wa kaskazini wa dunia ambako eneo la sumaku wa sayari unaonesha chini. Kuna sehemu moja tu ambapo hii hutokea, karibu na (lakini tofauti na) Kijiografia cha Kaskazini.

title: Madhabahu (kundinyota)

text: Nyota angavu zaidi ni α Alfa Arae yenye mwangaza unaoonekana wa 2.93 mag ikiwa na umbali kutoka Dunia wa miaka ya nuru 270 na Beta Arae yenye uangavu wa 2.85 Kuna nyota 7 zenye sayari. Mu Arae inayofanana na Jua ina sayari nne na Gliese 676 ambayo ni nyota kibete nyekundu ina sayari nne pia.]

title: Mpito wa sayari

text: Kuna sayari mbili zinazoweza kupita mbele ya Jua kwa macho ya mtazamaji duniani: Utaridi ("Mercury") na Zuhura ("Venus").

title: Petro Kanisio

text: “Huko nilihisi kujaliwa faraja kubwa na uwepo wa neema kupitia waombezi hao. Walithibitisha utume wangu Ujerumani na walionekana kunishirikisha msaada wa wema wao kama mtume wa Ujerumani. Ee Bwana, wewe unajua kwa njia nyingi kiasi gani, na mara ngapi siku hiyohiyo ulinikabidhi Ujerumani, ambao baadaye niliendelea kuushughulikia nikiwa tayari kuishi na kufa kwa ajili yake”.

title: Mfumo wa Jua

text: Kuna magimba 8 yanayozunguka Jua letu yanyoitwa sayari. Sayari ya kwanza Utaridi(ing. Mercury) hadi Zohali (ing. Saturn) zinaonekana kwa macho. Tangu zamani ziilpewa majina na watu. Sayari za mbali zaidi ziligunduliwa tu baada ya kupatikana kwa darubini. Hadi mwaka 2006 Pluto iliyopo nje ya mzingo wa Neptuni ilihesabiwa kuwa sayari, lakini baada ya azimio la Umoja wa Wanaastronomia, Pluto inaitwa sasa "sayari kibete“ pamoja na nyingine, si sayari kamili tena.

title: Logi

text:
Mfano:
Swali: Tunahitaji kuzidisha mara ngapi namba "2" ili tufikie 8?
Jibu: 2 x 2 x 2 = 8; kwa hiyo tunazidisha "2" tatu za kufikia 8.
Kwa hiyo logi ni 3.

title: Nadhifa (kundinyota)

text: Kuna nyota nyingi katika eneo la kundinyota hii. Inayoonekana na mashuhuri zaidi ni Sumbula ("") au "Alfa Virginis". Pamoja na nyota nyingine kuna pia magalaksi kadhaa katika Nadhifa. Nyota zake zimegunduliwa hadi 2017 kuwa na sayari za nje 35 zinazozunguka nyota 29 za Nadhifa.

title: Marudio

text: Marudio (ing. "", alama yake ni f) ni kipimo kichachosema ni mara ngapi tukio linatokea tena na tena kila baada ya kipindi fulani.

title: Vielezi vya idadi

text: Vielezi vya idadi au kiasi (alama yake ya kiisimu ni: E) ni maneno yanayofafanua kielezi kuwa kitenzi hicho kitemetendeka mara ngapi au kwa kiasi gani. Idadi hiyo inaweza kuwa idadi ya jumla au idadi kamili/halisi.

title: MESSENGER

text:
Njia ya chombo cha angani haikuelekea moja kwa moja kwenda Utaridi kwa sababu hii ingehitaji fueli nyingi mno. Kwa hiyo MESSENGER ilizunguka jua na sayari mbalimbali mara kadhaa hadi kufikia umbali na Utaridi ambako ilishikwa na graviti ya sayari katika njia imara.
Kwa ujumla MESSENGER ilielea kilomita bilioni 8 hadi kufikia njia yake ya kuzunguka sayari ya Utaridi. Kwa kusudi la kupunguza matumizi ya fueli chombo kilipita karibu kwenye sayari za Dunia (2 Agosti 2005) na Zuhura (5 Juni 2007) hadi kukaribia Utaridi mara ya kwanza 14 Januari 2008. Halafu ilipita Utaridi mara tatu kwenye njia ambako graviti ya sayari inachelewesha mwendo wa chombo cha angani yaani mpito wa "swing-by".

title: Sayari kibete

text: Kuna uwezekano wa kuwepo kwa sayari kibete nyingine katika mfumo wa jua lakini hadi sasa hakuna taarifa za kutosha zinazoruhusu azimio kuwa gimba kubwa lina tabia zote za sayari kibete.

title: Zuhura

text: Zuhura (pia: Ng'andu; kwa Kiingereza Venus) ni sayari ya pili katika mfumo wa jua na sayari zake. Kati ya sayari zote za jua ndiyo inayofanana zaidi na dunia yetu.

title: Zuhura

text: Uso wa sayari umefanyiwa utafiti kwa msaada wa rada kutoka vipimaanga Magellan na Pioneer-Venus. Kutokana na matokeo yake ramani ya kwanza ilitokea. Sehemu kubwa ya sayari ni tambarare yenye vilima na mabonde yasiyo marefu. Kutokana na joto kubwa (mnamo 500°C) hakuna maji wala bahari. Kuna sehemu mbili ambako nyanda za juu zinapanda juu ya uwiano wa kawaida na hizi zilifananishwa na kontinenti za Dunia. Karibu na ikweta ya Zuhura iko sehemu inayoitwa "Aphrodite Terra" yenye ukubwa kama Amerika Kusini. Kwenye upande wa mashariki kuna safu za milima na mabonde makubwa pamoja na volkeno. Sehemu ya pili huitwa "Ishtar Terra" yenye ukubwa sawa na Australia kwenye Dunia. Hapa kuna milima ya Maxwell yenye urefu wa mita 10.800 juu ya uwiano wa wastani.

title: Ulimwengu

text: Kwa maana hiyo dunia ni hasa sayari tunapoishi. Zamani watu waliona dunia kwa maana hiyo ni sawa na ulimwengu wote. Lakini maendeleo ya sayansi yametuonyesha upeo mkubwa zaidi uliopo ng'ambo ya sayari yetu na hata ng'ambo ya mfumo wa jua letu na sayari zake. Kwa hiyo neno "ulimwengu" limekuwa muhimu kwa sababu linalenga kiasili kwa jumla la vitu vyote si kwa sayari yetu hasa.

title: Mpito wa sayari

text: Mpito wa sayari unamaanisha hali ya sayari inapopita kati ya Jua na Dunia na hivyo hufunika sehemu ya Jua. Tofauti haionekani kwa macho lakini inaweza kutazamwa kwa kutumia darubini.

title: Timazi

text: Kifaa ambacho ni sawa na timazi inatumiwa pia na mabaharia kwa kupima kina cha maji. Ila tu hapa hawaangalii kama kitu ni wima; wanapima kina cha maji kwa kutupa uzani uliofunga kwa kamba katika maji na kuona ni mita au futi ngapi za kamba zinazoingia hadi uzani unafika mwisho. Hii inasaidia wakati meli inakaribia pwani au kisiwa kuona kama kina kinatosha.

title: Asilimia

text: Sasa inawezekana kugawa kiasi kingine kwa ile 1% na kuona inashika asilimia ngapi za kiasi husianifu.

title: Angahewa

text:
Sayari kubwa za nje kama Mshtarii (Jupiter) na Zohari (Saturn) si rahisi vile kuofautisha kati ya sayari yenyewe na angahewa yake. Sayari hizi huitwa pia "jitu za gesi" kwa sababu asilimia kubwa ya sayari yote ni elementi kama hidrojeni na heli ambazo kwetu duniani zinapatikana kama gesi. Kutokana na umbali mkubwa na jua ni baridi zaidi hadi gesi hizi kupitia katika hali mango. Vilevile hidrojeni katika kiini cha Mshtarii inaaminiwa kuwa katika hali metalia kutokana na sinikizo kubwa ya masi yake.
Kuna miezi kadhaa zinazunguka sayari za jua ambako angahewa zimegundliwa, kwa mfano kwa mwezi Titan wa Zoai na miezi ya Europa na Ganymed ya Mshtarii.

title: Kupatwa kwa jua

text: Wakati sayari inapita kati ya Jua na Dunia inafunika sehemu ya Jua. Tofauti haionekani kwa macho lakini inaweza kutazamwa kwa kutumia darubini. Kuna sayari mbili zinazoweza kupita mbele ya Jua kwa macho ya mtazamaji duniani, ni Utaridi "(Mercury)" na Zuhura "(Venus)".

title: Jupiter

text: Katika utamaduni wa Kiroma sayari Mshtarii ilitazamiwa kama alama ya mungu huyu angani na sayari aliitwa kwa jina la Jupiter. Lugha nyingi za Kiulaya zinaendelea kutumia jina kwa sayari hii.

title: Sayari

text: Wataalamu wa astronomia wamegundua sayari za nje (ing. exoplanets) yaani sayari zilizo nje ya mfumo wa jua letu zinazozunguka nyota mbalimbali. Kutokana na umbali mkubwa na matatizo ya utazamaji kwa muda mrefu hakukuwa na uhakika kama nyota kuwa na sayari ni jambo la kawaida angani au kama sayari ni chache tu. Hadi Mei 2018 kuwepo kwa sayari 3,767 kumethibitishwa na kati ya hizi mifumo ya sayari 628 imetambuliwa ambako kuna zaidi ya sayari moja..[9]

title: Upepo jua

text: Wakati wa kutuma vyomboanga kwa sayari nyingine athari hii imetazamwa pia. Ni lazima kusahihisha makadirio kwa ajili ya njia za vyomboanga maana vingeweza kukosa shabaha kama sayari ya Mrihi (Mars) kwa maelfu ya kilomita kutokana na kusukumwa na upepo wa jua. Kuna pia sharti la kukadiria athari ya upepo wa jua kwa uthabiti wa vyomboanga vinavyosafiri kwa umbali mkubwa.

title: Sayari kibete

text: Sababu ya kuanzisha utaratibu mpya wa sayari kibete ilikuwa kutambuliwa kwa Eris mwaka 2005. Wataalamu walio wengi hawakuwa tayari kuikubali kama sayari ya kumi. Lakini ilhali Eris ni kubwa kiasi kushinda Pluto (iliyohesabiwa kati ya sayari hadi wakati ule) yalitokea majadiliano kati ya wataalamu na kitengo kipya cha "sayari kibete" kilianzishwa. Pamoja na hayo Pluto haikuhesabiwa tena kuwa sayari kamili bali sayari kibete.


query: Rais wa kwanza wa Kenya alikuwa anaitwa nani?

title: Jomo Kenyatta

text: Jomo Kenyatta (1893-1978) alikuwa rais wa kwanza wa Kenya.

title: Daniel Arap Moi

text: Daniel Toroitich arap Moi (amezaliwa 2 Septemba 1924) alikuwa Rais wa Kenya kutoka mwaka 1978 mpaka 2002.

title: Rais wa Afrika ya Kusini

text: Rais anachaguliwa na wabunge wa kitengo cha chini "(National Assembly)" cha Bunge la Afrika Kusini. Kwa kawaida huwa kiongozi wa chama kikubwa zaidi bungeni, ambacho kimekuwa African National Congress tangu uchaguzi wa kwanza baada ya kupinduliwa kwa apartheid (ubaguzi wa rangi) uliyofanyika tarehe 27 Aprili 1994. Rais wa kwanza kuchaguliwa chini ya katiba mpya alikuwa Nelson Mandela, ambaye alifuatwa na Thabo Mbeki mwaka wa 1999, kufuatiwa na Kgalema Motlanthe mnamo Septemba 2008 na kisha Jacob Zuma mnamo Mei 2009. Katika § 5, sehemu ya 88, katiba inaruhusu wakati wa Rais ofisini kuwa muhula miwili. Marais huchaguliwa kila baada ya uchaguzi wa wabunge, na uchaguzi huu huwapa marais muda wa miaka mitano, pamoja na nafasi ya kurudishwa mara moja.

title: Mwai Kibaki

text: Kibaki ameweka historia mwezi Novemba 2005 baada ya kuwa Rais wa kwanza nchini Kenya kuondoa baraza lote la mawaziri kufuatia kura ya maoni ambayo ilikuwa inahusu katiba mpya ya Kenya. Kibaki alikuwa upande wa kundi lililokuwa likiunga mkono katiba hiyo kambi ya ndizi. Kundi lililokuwa likiipinga katiba hiyo kambi ya machungwa lilipata ushindi.

title: Moody Awori

text: Arthur Moody Awori (aliyezaliwa 5 Desemba 1927), anajulikana kama "Uncle Moody", alikuwa Makamu wa Rais wa 9 wa Kenya kutoka 25 Septemba 2003 hadi 9 Januari 2008.

title: Omar Bongo

text:
Kiongozi huyo amevunja rekodi ya kuwa Rais aliyekaa muda mrefu marakani kuliko Rais yeyote barani Afrika. Rais huyo amefariki dunia akiwa na umri wa miaka 73, ambapo ameiongoza Gabon kwa miaka 42.
Bongo alijiunga na serikali ya Gabon mwaka 1965 na mwaka 1967 akawa makamu wa Rais ambapo mwaka huo huo akashika hatamu ya kuwa Rais wa nchi hiyo kufuatia cha kifo cha ghafla cha Rais Leon Mba.
Bongo alipoingia madarakani alijenga utawala imara ambao ulinufaika zaidi baada ya kugunduliwa kwa mafuta nchini Gabon ingawa utajiri wake ulinufaisha idadi ndogo ya watu wanaokadiriwa kuwa milioni 1.5. kitu kilicholeta lawama kubwa kwa kiongozi huyo.
Rais huyo amefariki dunia wakati akipata tiba ya saratani jijini Barcelona nchini Hispania.
Rais Bongo ameaga dunia takribani miezi mitatu baada ya kifo cha mkewe, Edith Lucie Bongo Ondimba (45) aliyefariki dunia 14 Machi mwaka huu wakati akipata tiba mjini Rabat nchini Morocco.
Bongo na Edith walifunga ndoa mwaka 1990. Edith aliuguzwa kwa miezi kadhaa nchini Morocco, na umma haukutangaziwa sababu za kifo chake. Edith alikuwa binti wa Rais wa Congo, Denis Sassou Nguessou. Mwanaharakati huyo wa mapambano dhidi ya Ukimwi alikuwa mke wa pili kwa Bongo, mke wa kwanza wa Rais huyo alikuwa, Josephine Nkama.

title: Rais wa Afrika ya Kusini

text: Rais wa Jamhuri ya Afrika Kusini ni mkuu wa nchi na kiongozi wa serikali chini ya katiba ya Afrika Kusini. Kuanzia 1961 hadi 1994, mkuu wa nchi alikuwa anaitwa Rais wa Nchi.

title: Lucy Kibaki

text: Lucy Muthoni Kibaki (1940 - 26 Aprili, 2016) alikuwa mke wa Rais wa Kenya Mwai Kibaki, yaani alikuwa Mwanamke wa Kwanza wa Kenya (2003-2013).

title: Ofisi ya Makamu wa Rais Muungano na Mazingira (Tanzania)

text: Muungano na Mazingira ni wizara kamili ambayo ipo chini ya Ofisi ya Makamu wa Rais wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania: kwa hivyo Waziri wake anaitwa waziri wa Nchi Ofisi ya makamu wa Rais Muungano na Mazingira.

title: Birinus

text: Birinus (600 hivi – 649), anayeheshimiwa kama mtakatifu, alikuwa askofu wa kwanza wa Dorchester, na anaitwa "mtume wa Wasaksoni wa Magharibi" kutokana na kuingiza ufalme wa Wessex katika Ukristo.

title: Andrew Jackson

text: Andrew Jackson (15 Machi 1767 – 8 Juni 1845) alikuwa Rais wa saba wa Marekani kuanzia mwaka wa 1829 hadi 1837. Alikuwa na Kaimu Rais wawili: kwanza John C. Calhoun, halafu Martin Van Buren aliyemfuata kama Rais.

title: Gertrude Mongella

text: Gertrude Ibengwe Mongella alikuwa Rais wa kwanza wa Bunge la Umoja wa Afrika. Pia alikuwa mbunge wa jimbo la Ukerewe katika bunge la taifa nchini Tanzania. Anatokea katika chama cha CCM.

title: Historia ya Uganda

text: Rais wa kwanza alikuwa Kabaka Sir Edward Mutesa II na waziri mkuu Milton Obote.

title: Richard Nixon

text: Richard Milhous Nixon (9 Januari 1913 – 22 Aprili 1994) alikuwa Rais wa 37 wa Marekani kuanzia mwaka wa 1969 hadi 1974. Kaimu Rais wake alikuwa kwanza Spiro Agnew (1969-73), na halafu Gerald Ford aliyemfuata kama Rais, Nixon alipojiuzulu madarakani.Nixon alikuwa ni rahisi pekee wa Marekani ambaye ali ng'atuka na aliye wahi kuchaguliwa mara mbili kwenye nafasi za Uraisi na Umakamo rais.

title: Historia ya Sudan Kusini

text: Katiba imeweka Tawi Kuu linaloongozwa na Rais ambaye ni Mkuu wa Nchi, Mkuu wa Serikali, na Kamanda Mkuu wa Sudan People's Liberation Army. John Garang, mwanzilishi wa SPLA / M alikuwa Rais wa kwanza hadi kifo chake tarehe 30 Julai 2005.

title: Ivan Gašparovič

text: Ivan Gašparovič (amezaliwa tar. 27 Machi 1941) ni mwanasiasa na profesa wa sheria kutoka nchini Slovakia. Kuanzia mwaka wa 2004 hadi 2014 alikuwa Rais wa nchi hiyo. Pia, huyu ndiye Rais wa kwanza kuchaguliwa tena kwa mara ya pili wakati wa uchaguzi wa nchi hiyo.

title: Makamu wa Rais wa Kenya

text: Kenya Rais wa Kenya Wakuu wa Serikali ya Kenya Wakoloni wakuu wa Kenya Orodha ya viongozi

title: Joe Biden

text: Joseph Robinette "Joe" Biden Jr. (amezaliwa 20 Novemba 1942) ni mwanasiasa wa Marekani. Kuanzia mwaka wa 1973 hadi 2009 alikuwa mbunge wa Senati ya Marekani akiwakilisha jimbo la Delaware. Halafu alikuwa Kaimu Rais wa Marekani chini ya Rais Barack Obama kuanzia mwaka wa 2009 hadi 2017, akiwa Mkatoliki wa kwanza na pia Mdelaware wa kwanza kuwa Kaimu Rais.

title: Ulysses S. Grant

text: Ulysses Grant (27 Aprili 1822 – 23 Julai 1885) alikuwa Rais wa 18 wa Marekani kuanzia mwaka wa 1869 hadi 1877. Alikuwa na Kaimu Rais wawili, kwanza Schuyler Colfax (1869-73), halafu Henry Wilson (1873-75).

title: Corazon Aquino

text: María Corazón Sumulong Cojuangco-Aquino (25 Januari 1933 – 1 Agosti 2009) anafahamika zaidi kwa jina la Cory Aquino, alikuwa Rais wa 11 kwa nchi ya Ufilipino, ambaye alitumikia taifa hilo tangu mwaka wa 1986 hadi 1992. Aquino, ndiyo mwanamke wa kwanza kuwa Rais kwa nchi ya Ufilipino na ni wa kwanza kwa nchi za Asia.

title: Togo

text: Rais wa kwanza alikuwa Sylvanus Olympio.

title: Jamhuri ya Watu wa Zanzibar

text: Rais wa kwanza alikuwa Abeid Amani Karume hadi mwaka 1972.

title: Wakalenjin

text: Rais wa pili wa Kenya Daniel Arap Moi alikuwa Mkalenjin.

title: Abedi Amani Karume

text: Sheikh Abeid Amani Karume alikuwa Rais wa kwanza wa Zanzibar. Alizaliwa mwaka 1905 na kufariki tarehe 7 Aprili 1972 kwa kupigwa risasi.

title: William Henry Harrison

text: William Henry Harrison (9 Februari 1773 – 4 Aprili 1841) alikuwa Rais wa tisa wa Marekani kwa mwezi mmoja tu wa mwaka wa 1841 hadi kifo chake. Alikuwa rais wa kwanza kufariki madarakani. Kaimu Rais wake alikuwa John Tyler aliyemfuata kama Rais. Mjukuu wake aliyeitwa Benjamin Harrison alikuwa Rais wa 23.

title: Sudan Kusini

title: Michael Wamalwa Kijana

text: Michael Wamalwa Kijana (25 Novemba 1944 - 23 Agosti 2003) alikuwa mwanasiasa nchini Kenya na wakati wa mauti yake, alikuwa Makamu wa Rais wa Kenya.

title: Uganda

title: Jimbo la Uchaguzi la Gatundu Kusini

text: Mbunge wa sasa wa Jimbo la Gatundu Kusini ni Uhuru Kenyatta, Mwanasiasa maarufu wa Kenya na mwana wa Rais wa kwanza wa Kenya, Mzee Jomo Kenyatta.

title: Historia ya Togo

title: Cristiano Ronaldo

text: Alizaliwa São Pedro, Funchal, na alikulia parokia ya Funchal ya Santo António, kama mtoto mdogo zaidi wa Maria Dolores dos Santos Aveiro ambaye alikuwa mpishi, na José Dinis Aveiro, aliye kuwa anafanya kazi katika bustani ya manispaa ambaye alikuwa katika kitengo cha muda. Jina lake la pili, "Ronaldo", alilopewa ni la rais wa Marekani - Ronald Reagan. Kaka wake wa kwanza anaitwa Hugo, baada ya kaka yake ana dada wawili, Elma na Liliana Cátia.


query: Je, askofu Alinikisa Cheyo alizaliwa mwaka gani?

title: Alinikisa Cheyo

text: Alinikisa Cheyo (* 27 Machi 1960) ni askofu wa Kanisa la Moravian Tanzania Jimbo la Kusini Magharibi.

title: Katerina wa Siena

text: Kwa sababu gani? Bila ya shaka kwa upendo.

title: Kanisa la Moravian Kusini Magharibi Tanzania

text: Askofu wa kwanza Yohana Wavenza aliwekwa wakfu kuwa askofu wa jimbo hili tarehe 24 Julai 1983. Askofu wa pili wa Jimbo hili Alinikisa Cheyo aliwekwa wakfu tarehe 12 Agosti 2001 katika uwanja wa mpira Sokoine Mbeya.

title: Servatius Mtakatifu

text: Servatius wa Tongeren (kwa Kiarmenia: Սուրբ Սերվատիոս; kwa Kiholanzi: Sint Servaas; kwa Kifaransa: Saint Servais; alizaliwa nchini Armenia, akafariki Maastricht, 384) alikuwa askofu wa kwanza wa "Atuatuca Tungrorum", leo Tongeren.

title: Kipoland

text:
co? - nini?
kto? - nani?
gdzie? - mahali gani?
dokąd? - wapi?
kiedy? - hini?
jak? - vipi?
dlaczego? - kwanini?
który? - ipi?

title: Hotuba ya mlimani

text: Je, kuna yeyote miongoni mwenu ambaye mtoto wake akimwomba mkate, atampa jiwe?

title: Guillermo Martín Abanto Guzmán

text: Guillermo Martín Abanto Guzmán (amezaliwa 1 Julai 1964) ni askofu msaidizi Mkatoliki nchini Peru. Aliwekwa wakfu na Kardinali Cipriani Thorne mwaka wa 2009. Tangu mwaka huo ni askofu msaidizi wa Dayosisi ya Lima na askofu wa Dayosisi ya Pinhel.

title: Sirili wa Yerusalemu

text: Sirili alizaliwa mwaka 315 katika familia ya Kikristo mwaka 315 mjini Yerusalemu au karibu nao. Baada ya kupata elimu bora upande wa lugha na fasihi, iliyokuwa msingi wa ujuzi wake wa kidini wenye kutegemea Biblia, alipadirishwa na askofu Masimo wa Yerusalemu.

title: Gabriel Zubeir Wako

text: Gabriel Zubeir Wako (kwa Kiarabu: غبرايل زوبير واكو; alizaliwa Mboro, Sudan, tarehe 27 Februari 1941) ni askofu mkuu wa Kanisa Katoliki aliyechunga jimbo kuu la Khartoum, Sudan.

title: John Momose Cheyo

text:
John Momose Cheyo ni Mbunge katika Bunge la Tanzania.
John Cheyo ni mojawapo wa viongozi wa vyama vya upinzani Tanzania. Cheyo alipata umaarufu sana nchini Tanzania katika kinyanganyiro cha uchaguzi ambapo alisema kwa ufupi kwamba sera zake ni "kuwajaza watanzania mapesa". Hii ilikuwa ni sera inayokaribishwa sana kwa sababu wakati huo maishayalikuwa magumu san kwa watanzania wengi. Shida kubwa ni kwamba alishindwa kujieleza kuwa hayo mapesa angeyatoa wapi.

title: Hakuna matata

text: Jambo, Jambo Bwana, habari gani? Mzuri sana!

title: Cheyo

text: Cheyo ni kata ya Manisipaa ya Tabora katika Mkoa wa Tabora, Tanzania yenye postikodi namba 45112 . Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 11,399 waishio humo.

title: Alinikisa Cheyo

text: Alizaliwa katika kitongoji cha Ndawa kijiji cha Mwembe kilicho katika Wilaya ya Mbozi mkoa wa Mbeya. Alizaliwa katika familia yenye watoto 9 yeye akiwa mtoto wa 6. Baba yake Felick Cheyo na Mama yake Ndimbumi Sinyanga ni wakulima na ni wakristo wa Kanisa la Moravian.

title: Historia ya Wokovu

text: Kwa namna ya pekee inajibu kinaganaga maswali kuhusu wokovu: unapatikana kwa njia gani? Kwa nini Wayahudi wengi walishindwa kumuamini Yesu ili kuupata? Kwa nini mataifa yameupokea badala yao? Aliyepata wokovu anaishi vipi? Je, Wayahudi wametupwa moja kwa moja?

title: Ukristo barani Afrika

text: Maonyesho hayo yalikusudiwa kutisha watu waogope kuwa Wakristo. Lakini yakageuka kampeni kwa ajili ya Ukristo, kwa sababu watazamaji walianza kujiuliza: Je, watu hao wana kosa gani? Ni imani gani inayowapa nguvu ya kusimama mbele ya wanyama mwitu na kuuawa badala ya kutoa sadaka mbele ya sanamu? Kwa nini wale wanaokufa hivyo wanajulikana kuwa watu wasioiba wala kusema uongo, lakini wengine wenye tabia mbaya hawana matatizo wakitoa sadaka tu mbele ya sanamu? Kumbe damu ya mashahidi ilikuwa mbegu ya kukua kwa Kanisa.

title: Gideon Asimulike Cheyo

text: Gideon Asimulike Cheyo (alizaliwa 24 Desemba 1939) ni Mbunge katika Bunge la Tanzania.

title: Alinikisa Cheyo

text: Amechaguliwa kuwa askofu wa Kanisa la Moravian Tanzania Jimbo la Kusini Magharibi tangu mwaka 2000. Amekuwa Mkuu wa Chuo Kikuu cha Teofilo Kisanji tangu mwaka 2011.

title: Kinyarwanda

text: Muraho = Habari gani?

title: Damian Dalu

text: Tangu mwaka huo, alikuwa askofu wa Jimbo la Geita hadi mwaka 2014 alipohamishiwa Jimbo kuu la Songea kama askofu mkuu.

title: Augustino wa Canterbury

text:
Augustino wa Canterbury (kwa Kilatini "Augustinus Cantiacorum")
alizaliwa Roma, Italia, 13 Novemba 534 akafariki Canterbury, Uingereza, 26 Mei 604) alikuwa mmonaki kutoka Italia aliyetumwa na Papa Gregori I kama askofu mmisionari huko Uingereza mwaka 597.

title: Waraka kwa Waroma

title: Gideoni

text:
"Ee Bwana, nitawaokoa Israeli kwa jinsi gani?
Tazama, jamaa zangu ndio walio maskini sana katika Manase,
na mimi ndimi niliye mdogo katika nyumba ya baba yangu".

title: Wilaya ya Itilima

text: Katika siasa UDP na CCM ndio vyama vinavyokubalika sana na hasa UDP kwa bwana mapesa aka Cheyo momose ndo eneo kubwa jimbo lake limechukuliwa na hii wilaya.

title: Gregori wa Narek

text: Gregori alizaliwa Andzevatsik mwaka 950 hivi katika familia ya wakleri wasomi. Baba yake, Khosrov Mkuu, kisha kufiwa mapema mke wake, alipata kuwa askofu mkuu akaandika vitabu muhimu vya teolojia.

title: Pluto

text: Pluto ilikuwa ikitambulika kama sayari ya tisa katika mfumo wa jua na sayari zake toka mwaka 1930 hadi Agosti 2006. Vipimo vipya vilileta wasiwasi juu ya swali: Je, sayari ni kitu gani?, hasa baada ya kugundua magimba ya ziada nje ya Pluto yanayokaribia ukubwa wake lakini hayafai kuitwa sayari.

title: Adalbert wa Prague

text: Adalbert wa Prague (kwa Kicheki Vojtěch, kwa Kipolandi Wojciech, kwa Kijerumani Adalbert) alizaliwa Libice takriban mwaka 956 – akauawa tarehe 23 Aprili, 997) akiwa askofu mmisionari katika mji wa Prague (Ucheki).

title: Kutoka (Biblia)

text: Waisraeli walitakiwa watambue historia yao si kama kusanyiko la masimulizi ya matukio, bali kama ufunuo wa tabia ya Mungu. Yeye kwao alikuwa nani, aliwafanyia nini, naye aliwatazamia wafanye mambo gani?

title: Alinikisa Cheyo

text: Jamii:Waliozaliwa 1960 Jamii:Watu wa Tanzania

title: Alinikisa Cheyo

text: Alisoma Shule ya Msingi Mwembe tangu mwaka 1969 na kisha alijiunga na shule ya kati Haloli mjini Vwawa Mbozi. Baada ya hapo alijiunga na Chuo Cha Biblia cha Kanisa la Africa Inland cha Majahida kilichopo wilaya ya Bariadi Mkoa wa Shinyanga mwaka 1979 hadi 1981. Mwaka 1983 alijiunga na Chuo Cha Theologia cha Kanisa la Moravian kilichopo Mbeya (Motheco) ambapo alimaliza masomo mwaka 1986 na kutunukiwa cheti cha theologia. Akiwa Mbeya aliweza kujiendeleza kielimu kwa kujiunga na masomo ya Sekondari na mwaka 1987 aliweza kufanya mtihani wa kidato cha nne katika shule ya sekondari Mbeya Day. Alifanya tena mtihani wa sekondari katika kituo hicho hicho cha Mbeya Day Secondary mwaka 1999 na kutunukiwa cheti.

title: Alinikisa Cheyo

text: Mwaka 1994 mwishoni alikuwa nchini Ujerumani akichukua kozi ya lugha ya Kijerumani katika Taasisi ya Goethe Schwaebisch Hall ambako alihitimu mwaka 1995 na kutunukiwa cheti. Mwaka huohuo 1995 alijiunga na Chuo Cha Diakonia - Martin-Luther-Kolleg nchini Austria katika mji wa Feldkirchen karibu na Klagenfurt. Alimaliza masomo yake ya diakonia mwaka 1997 na kurudi Tanzania. Mwaka 2003 alijiunga na Chuo Kikuu Cha St. Paul Limuru Kenya na Kutunukiwa Shahada ya Kwanza ya Theologia (BD) mwaka 2006. Mwaka 2007 alijiunga na Catholic University of Eastern Africa na kutunukiwa shahada ya Uzamili katika Theologia (Master's in Theology) mwaka 2010. Mwaka huohuo 2010, aliendelea na masomo ya shahada ya uzamivu (doctorate) hapohapo Catholic University.


query: Je,Steven Frayne anaitwa alizaliwa lini?

title: Steven Frayne

text: Steven Frayne (aliyezaliwa tarehe 17 Desemba 1982), anajulikana kwa jina lake la "Dynamo", ni mfanya mazingaombwe wa Kiingereza, anayejulikana sana kwa maonyesho yake ya televisheni Dynamo:

title: Tatyana Ali

text: Ali alizaliwa mjini Long Island, New York, Marekani, ni binti wa Sonia, mwuguzi, na Sheriff Ali, askari mpelelezi. Mama yake ni mzaliwa wa Panama na baba yake ni mhindi asilia kutoka Trinidad na Tobago. Ali pia ana wadogo zake wa kike wawili, mmoja anaitwa Anastasia mwingine anaitwa Kimberly. Ali ni mwongeaji mzuri wa Kiingereza na Kihispania.

title: Chotara

text: Chotara (kutoka Kihindi; pia: suriama kutoka Kiarabu na shombe) ni kiumbe hai ambacho kimetokana na makabila zaidi ya moja ya spishi yake. Kwa mfano, binadamu ambaye alizaliwa na baba Mzungu na mama Mwafrika anaitwa hivyo.

title: Mgombasi

text: Mwaka 2013 diwani wa kata ya Mgombasi anaitwa Steven Nana, na Bi shamba wa kata ya Mgombasi anaitwa Suzan Kipungu, Afisa Elimu wa kata ya Mgombasi anaitwa ni Willson Mwakapora na Kaimu wake ni Mathew Nindi ambaye pia ni Mwalimu mkuu wa Shule ya Msingi Mgombasi.

title: Jennifer Mgendi

text: Baba yake anaitwa Fanuel Mgendi na mama yake anaitwa Mwendapelu Nalaila. Pia ana ndugu zake wa damu watatu ambao ni Mao Mgendi, Mlenge Mgendi na Noel Mgendi. Amefunga ndoa na Dr. Job Chaula mwaka 1998 na wamefanikiwa kupata watoto watatu.

title: Matt Damon

text: Damon amekuwa akijishughulisha na kazi za kihisani mara kwa mara, kazi hizo ni pamoja na lujitolea kwa ONE Campaign na H2O Africa Foundation. Pamoja akiwa na mke wake, Bi. Luciana Bozán Barroso, Damon amepata watoto wawili wa kike, mmoja anaitwa Isabella na mwingine anaitwa Gia, na pia ana mtoto wa kufkia Alexa kutoka katika ndoa ya awali aliyofunga Bi. Barroso.

title: Dhuluma

text: Mtu anayetenda hivyo anaitwa dhalimu, kama yeyote anayewakosea haki wengine.

title: Paul Pogba

text: Pogba alizaliwa Lagny-sur-Marne, Seine-et-Marne, mzazi wake ni raia wa Guinea. Yeye ni Mwislamu. Ana kaka zake wawili ambao ni mapacha nao ni wacheza mpira wa miguu .kaka yake mkumbwa anaitwa Florentin, sasa anachezaa klabu ya Kifaransa Saint-Étienne, wakati kaka yake wa pili Mathias anachezaa klabu ya Uholanzi Sparta Rotterdam na timu ya taifa ni Guinea.

title: Steven Frayne

text: Mnamo tarehe 5 Julai 2012, Dynamo iliendelezwa na jamii ya wanamazingaombwe, "The Circle Magic", kuungana na Circle ndani ya mazingaombwe na Silver Star kwa Utendaji. Katika mwaka huo huo, Dynamo: "Mchawi Hakuna kisichowezekana" alishinda tuzo bora ya Programu ya Burudani kwenye Tuzo za vituo vya matangazo ya televisheni

title: Kristo Mfalme

text: Humo Kristo anaitwa wazi mfalme (βασιλεύς) mara kadhaa,

title: Diamond Platnumz

text: Diamond Platnumz (kwa jina lake halisi anaitwa Nasibu Abdul Juma; alizaliwa tarehe 2 Oktoba mwaka 1989) ni msanii wa Bongo Flava na dancta kutoka Tanzania.

title: Lech Wałęsa

text: Wałęsa alizaliwa mjini Popowo, Poland, mnamo tar. 29 Septemba ya mwaka wa 1943, kwa baba seremala na mkewe. Alihitimu elimu ya msingi na baadaye shule ya ufundi, kabla ya kuingia Lenin Shipyard (kampuni la ujenzi wa mameli) huko mjini Gdańsk ("Stocznia Gdańska im. Lenina", sasa hivi "Stocznia Gdańska") akiwa kama fundi wa masuala ya umeme mnamo mwaka wa 1970. Kunako mwaka wa 1969 amemwoa Bi. Danuta Gołoś, na wawili hao sasa hivi wana watoto wanane. Mtoto wake wa kiume anaitwa Jarosław Wałęsa ni Mbunge katika bunge la Poland. Lech Wałęsa ni mt'iifu wa Kanisa Katoliki, na akasema kwamba imani yake imemsaidia daima akiwa na shida wakati wa harakati za Solidarity.

title: Taaluma

text: Mwenye taaluma anaitwa mtaalamu.

title: Diahnne Abbott

text: Diahnne Abbott (wakati mwingine anaitwa Diahnne Eugenia Abbott au Diahnne Déa; alizaliwa 1 Januari 1945) ni mwigizaji na mwimbaji wa Marekani.

title: David Palmer

text: Palmer ana watoto wawili: wa kiume anaitwa Keith, na wa kike anaitwa Nicole. Palmer ni mwanachama wa Chama cha Kidemokrasia cha Marekani.

title: Mwanaume

text: Kabla ya hapo huwa anaitwa mtoto wa kiume tu au mvulana.

title: Alex Song

text: Song alizaliwa katika mji mkuu wa Douala nchini Kamerun na kupoteza baba yake akiwa na umri wa miaka tatu. Tangu wakati huo, mjomba wake maarufu zaidi, Rigobert Song, amekuwa kama babake wa pili na alikuwa mshawishi mkubwa katika kumfanya Alex kuchagua kandanda kama wasifu. Alex Song alitaka kuwapa watoto wake malezi mazuri katika maisha, ambayo anadai hakuipata yeye; alioa akiwa na umri wa miaka 18 na sasa ni baba wa watoto wawili, na yule mkubwa ana umri wa miaka miwili na anaitwa Nolan.

title: Mwasauya

text: Diwani wa kata hii anaitwa Joseph Isani Mwekwa maarufu Kanka na Afisa mtendaji wa kata anaitwa Hussein Said Athumani.

title: Ukomavu

text:
4. Kutokana na hofu hashiriki vizuri katika mambo yote. Anatambua kwamba akibaki peke yake hapati nafasi ya kupendwa, lakini anashindwa kukabili hofu yake.
5. Matokeo yake ni kwamba anajihisi hastahili kutimiziwa haja zake. Hatimaye anaweza akajichukia kama kwamba ndiye anayesababisha watu wasimtimizie haja zake.
6. Anafadhaika asijue la kufanya mbele ya matatizo hayo. Anashindwa kupata jibu kuhusu haja zake kutimizwa kesho: ikiwa leo hapati anayoyahitaji hata kwa watu wenye wajibu kwake, je, atayapata lini?

title: Leseni

text: Mtu mwenye leseni anaitwa "mwenye leseni" (kwa Kiingereza "licensee").

title: Shinz Stanz

text: Shinz Stanz kwa jina lake halisi anaitwa Shinz.

title: Agronomia

text: Mtu anayejihusisha na agronomia anaitwa mwanaagronomia.

title: Mke

text: Katika adhimisho la ndoa, mwanamke anaitwa pia bibi arusi.

title: Mjomba

text: Mke wa mjomba anaitwa "mkazahau" au "mkazamjomba".

title: Jimbo kuu

text: Askofu anayeongoza jimbo la namna hiyo anaitwa Askofu mkuu.

title: Wilaya ya Momba

text: Mbunge wake anaitwa Silinde kutoka chama cha Chadema.

title: Steven Frayne

text: Frayne alizaliwa huko Bradford, England kwa mama wa Kiingereza na baba wa asili ya Pathani. Anasumbuliwa na ugonjwa wa Crohn, ambao umemfanya awe mdogo wa kimo katika hali yake maisha yake yote. Alifadhaika kama mtoto, na moja ya mbinu za kwanza za mazingaombwe alizojifunza ni kitu ambacho babu yake alimfundisha kufanya hivyo inaonekana kanakwamba alikuwa mzito sana vilekwamba watoto wenzake walishindwa kumnyanyua .

title: Steven Frayne

text: Jamii:Waliozaliwa 1982 Jamii:Watu walio hai Jamii:Watu wa Ufalme wa Muungano

title: Uandishi

text: Kilichopatikana kwa njia ya uandishi kinaitwa "matini", na anayeyapokea anaitwa msomaji.

title: Mume

text: Katika adhimisho la ndoa, mwanamume anaitwa pia bwana arusi.


query: Je,Sudan Kusini ilifanywa kuwa nchi mwaka upi?

title: Sudan Kusini

text: Sudan Kusini (jina rasmi: Jamhuri ya Sudan Kusini, kwa Kiingereza Republic of South Sudan) ni nchi huru iliyojitenga rasmi na Sudan tarehe 9 Julai 2011, ikiwa ni ya 54 katika bara la Afrika na ya 193 duniani.

title: Jana Sio Leo

text: Waliouza sura katika video ya jana sio leo alikuwa Mr. Dude, Mtanga na wengineo kibao. Video yake ilifanywa na kampuni utengenezaji wa filamu na video za muziki iitwayo Rav Production. Vilevile nyimbo hii imepata kuwa kama kibwagizo cha filamu ya Nyuma ya Pazia ya mwaka 2003.

title: Vasco da Gama

text: Vasco da Gama alirudi Uhindi mara mbili. Safari iliyofuata ilifanywa mwaka 1502 na safari ya tatu mwaka 1524. Baada ya kufika Uhindi mara ya tatu aliambukizwa malaria akaaga dunia huko Cochin tarehe 24 Desemba 1524.

title: Amerika

text: Amerika yote ilifanywa kuwa koloni la nchi za Ulaya; Wahispania na Wareno walitawala sehemu za kusini; Waingereza na Wafaransa walishindana juu ya kaskazini ikawa Waingereza walishinda. Mataifa madogo ya Ulaya kma Uholanzi na Denmark yalipata nafasi katika visiwa vya Karibi na katika Guyana.

title: Sheria

text: Mapokeo haya ya Kihindu, pamoja na sheria ya Kiislamu, yalibadilishwa na na sheria ya kawaida wakati ambapo Uhindi ilifanywa kuwa sehemu ya Dola la Uingereza. Malaysia, Brunei, Singapore na Hong Kong pia ilianza kutumia sheria ya kawaida, Mapokeo ya sheria ya Asia ya Kusini yanaangazia mkusanyiko maalum wa ushawishi wa kidunia na kidIni.

title: Sudan Kusini

text: Hatua hiyo ilitokana na kwamba mwezi wa Januari 2011 wakazi wa Sudan Kusini walipiga kura juu ya swali la kujitenga na Sudan wakaamua karibu kwa kauli moja (98.83%) kuwa nchi huru.

title: Eire

title: Taasisi ya Taaluma za Kiswahili

text: Ilianzishwa mnamo mwaka 1930 kama Inter-territorial Language (Swahili) committee ya Nchi za Afrika ya Mashariki, baadaye ikaitwa Kamati ya Kiswahili ya Afrika Mashariki. Mnamo mwaka 1964 kamati ilifanywa kuwa Sehemu ya Chuo Kikuu cha Dar es Salaamu. Baadaye ikaitwa Chuo cha Uchunguzi wa Lugha ya Kiswahili. Tangu 1970 kimepewa jina la Taasisi ya Uchunguzi wa Lugha ya Kiswahili. Mwaka 2009, TUKI iliungana na iliyokuwa Idara ya Kiswahili ya Chuo Kikuu cha Dar es Salaam na kuunda Taasisi kubwa zaidi inayoitwa Taasisi ya Taaluma za Kiswahili - TATAKI

title: Ufalme wa Muungano

text: Wabunge waliochaguliwa katika Ireland ya Kusini walijitangaza kuwa bunge la Eire na kwa mapatano ya mwaka 1922 uhuru wa Eire ulitambuliwa. Nchi mpya ilijiita tangu 1937 "Jamhuri ya Eire" na kuendelea kama nchi ya pekee. Mikoa ya Northern Ireland iliendelea kuwa sehemu za Ufalme wa Muungano.

title: Elimu nchini Kenya

text: Elimu ya msingi katika shule za msingi za serikali ilifanywa kuwa ya bure na ya kila mmoja(bali si ya lazima) mwezi wa januari mwaka wa 2003.

title: Sudan

text: Majimbo ya Sudan Kusini yalikuwa sehemu ya nchi hiyo lakini yalipiga kura ya kujitenga yakapata kuwa nchi huru kuanzia tarehe 9 Julai 2011.

title: Historia ya Ufalme wa Muungano

title: Peramiho

text: Mnamo mwaka 1931 Peramiho ilifanywa kuwa abasia na pia makao ya jimbo chini ya Abate-Askofu Gallus Steiger O.S.B..

title: Bantustan

text: Maana ya siasa hii ilikuwa kuhakikisha Afrika Kusini itaendelea kama nchi ya watu weupe hasa Maafrikaaner. Apartheid ilitaka kuondoa tatizo la watu weusi kuwa wengi nchini kwa kuwaondoa katika nchi kwa kuwahamisha katika Bantustan zilizotangazwa kuwa nchi za pekee tofauti na Afrika Kusini.

title: Amerika ya Kusini

text: Watu hao walianza pia kujenga jamii kubwa zilizoendelea kuwa madola na milki na kuendesha biashara ya mbali. Kabla ya kuja kwa Wahispania mnamo mwaka 1500 ni hasa milki ya Inka iliyounganisha sehemu kubwa ya nchi za Andes.

title: Afrika ya Kusini

text: Mara nyingi nchi zifuatazo zinatajwa pia kuwa nchi za Afrika ya Kusini:

title: Rhodesia ya Kusini

text: Rhodesia ya Kusini lilikuwa jina la koloni la Uingereza katika nchi ya Kusini mwa Afrika iliyopata uhuru kwa jina la "Zimbabwe" tangu mwaka 1980.

title: Korea Kusini

text: Awali ilikuwa nchi maskini yenye uchumi wa kilimo, lakini iliendelea kuwa nchi ya viwanda iliyofaulu kusogea mbele na kujenga demokrasia imara.

title: Penisilini

text: Ugunduzi wa Penisilini umesemekana kuwa ilifanywa na mwanasayansi wa Uskoti na mpokeaji wa tuzo Nobel Alexander Fleming mwaka wa 1928. Alionyesha kuamba, kama penicillium notatum ilipandwa katika hali inayofaa, itaonyesha kitu kilicho na miundo ya antibiotiki, aliyokibandika jina Penisilini. Uchunguzi huu ulianzisha zama za kisasa za ugunduzi wa antibiotiki. Maendeleo ya Penisilini kutumika kama dawa unatokana na mpokeaji wa tuzo Nobel kutoka Australia Howard Walter Florey pamoja na Mjerumani mpokeaji wa tuzo Nobel Ernst Chain na mwanakemia Norman Heatley.

title: Usafi wa mazingira

text: Malengo ya Maendeleo ya Milenia (MDGs) ya Umoja wa Mataifa yalijumuisha lengo la kupunguza kwa takribani nusu idadi ya watu ambao hawana usafi wa mazingira ifikapo mwaka 2015. Mnamo Desemba 2006, Baraza la Umoja wa Mataifa lilitangaza mwaka 2008 kuwa 'Mwaka wa Kimataifa wa Usafi wa Mazingira, kutambua upole wa utendekezaji wa Lengo la Maendeleo ya Milenea la (MDGs) la usafi wa mazingira. Mwaka huo ulilenga kuendeleza ufahamishaji na vitendo ili kufikia hayo malengo. Haya ilifanywa hasa katika:

title: Historia ya Eire

title: Historia ya Sudan Kusini

text: Mnamo Januari 2011 wakazi wa Sudan Kusini walipiga kura juu ya swali la kujitenga na Sudan wakaamua karibu kwa kauli moja (98.83%) kuwa nchi huru.

title: Ukimwi

text: Visa vilivyonakiliwa vyema vya VVU katika mwanadamu ni vya mwaka 1959 katika eneo la nchi ya Kongo.[45] Kuna uwezekano kuwa virusi hivyo vilikuwemo huko Marekani mwaka 1966,[46]lakini maambukizi mengi yanayotokea nje ya Kusini kwa Sahara yanaweza kufuatiliwa hadi kwa mtu mmoja aliyeambukizwa na VVU katika nchi ya Haiti na kisha kuyapeleka maambukizi hayo nchini Marekani takriban mwaka 1969.[47] Janga hili kisha lilienea kwa haraka katika vikundi vilivyo katika hatari kubwa ya kuambukizwa (mwanzoni ilikuwa ni wanaume waliofanya ngono na wanaume). Kufikia mwaka 1978, maambukizi ya VVU-1 katika mashoga wenyeji wa New York na San Francisco yalikadiriwa kuwa 5%, kuonyesha kuwa maelfu ya watu nchini Marekani tayari walikuwa wameambukizwa.[47]

title: Timu ya Taifa ya Kandanda ya Afrika Kusini

text: Timu ya kandanda ya kitaifa Afrika Kusini au Bafana Bafana ni timu ya kitaifa ya Afrika Kusini na hudhibitiwa na Shrikisho la Kandanda la Afrika Kusini (SAFA). Walirudi kwenye jukwaa la dunia mwaka wa 1992, baada ya miaka ya kupigwa marufuku kutoka FIFA. Watakuwa mwenyeji wa kombe la dunia la FIFA mnamo Juni 2010 baada ya kuwa mwenyeji wa Kombe la Shirikisho la FIFA mwaka wa 2009. Afrika Kusini itakuwa nchi ya kwanza barani Afrika kuwa mwenyeji wa Kombe la Dunia la FIFA. Wao wamekuja njia ndefu kuanzia wakati walipigwa marufuku na FIFA mwaka wa 1962 na kuwa mwenyeji wa Kombe la Dunia.

title: Mbinu ya rediokaboni

text: Mbinu huu wa rediokaboni unaweza kutambua umri hadi miaka 50-60,000 hivi. Kama sampuli ina miaka zaidi ya hii haiwezekani kwa sababu kiasi cha 14C kimeshapungua mno kutokana na mchakato wa kuyeyuka („mbunguo nyuklia“). Kama kiwango cha mata ni kidogo mno hata nii ni tatizo. Kwa hiyo mbinu wa 14C haileti matokeo kwa swali, je umri wa chokaa mawe ni upi? kwa sababu umri huo ni miaka milioni kadhaa.

title: Umaskini

text: Mifano ya nchi zilizo na uongozi bora unaoleta meandeleo ya kiuchumi na kupunguza umaskini ni kama Thailand, Taiwan, Malaysia, Korea ya Kusini na Vietnam, ambazo kwa kawaida huwa na serikali thabiti. Nchi hizi pia zinajulikana kama "nchi ngumu" au "nchi za maendeleo." Hizi “nchi ngumu” zina nia na uwezo wa kuunda na kuweka sera zitakazoleta maendeleo ya muda mrefu yatakayowasaidia wananchi wote, si tu matajiri. Kampuni za kimataifa hudhibitiwa ili kuhakikisha ya kuwa zinafuata kanuni zinazofaa kuhusu malipo na ajira ya wafanyakazi, zinatozwa ushuru kwa kiwango kinachofaa ili kuleta maendeleo nchini na sehemu ya faida hubaki katika nchi hizo.Faida hii huwekezwa tena ili kusaidia katika maendeleo ya nchi. Katika mwaka wa 1975, nchi ya Korea Kusini ilikuwa na Pato la chini la Kitaifa kwa kila mtu ikilinganishwa na Ghana, na kufikia mwaka wa 2008, ilikua kwa kiwango cha mara 17 ya kile cha Ghana.

title: KwaZulu

text: Buthelezi alikataa kukubali hali ya kujitawala kwa KwaZulu kama mabantustan mengine yaliyotangazwa kuwa nchi za pekee nje ya Afrika Kusini hata kama uhuru huu ulikuwepo tangazo tu lisilokubaliwa na jumuiya ya kimataifa. Hata hivyo mwaka 1977 KwaZulu ilipata kiwango cha kujitawala kama eneo chini ya Afrika Kusini.

title: Sudan Kusini

text: "Sensa ya Tano ya Watu na Makazi ya Sudan" nzima, ilifanywa mwezi Aprili 2008. Hata hivyo matokeo ya sensa yalikataliwa na viongozi wa Sudan ya Kusini kwa makisio kuwa "Ofisi kuu ya Takwimu mjini Khartoum ilikataa kutoa takwimu za kitaifa za sensa ya Sudan kwa kituo cha Sudan kusini cha Sensa, takwimu na tathmini." [7]

title: Ukoloni Mamboleo

text: Serikali tajiri na makampuni ya kimataifa yenye nguvu kutoka Korea ya Kusini zimenunua haraka mamilioni ya hekta za ardhi ya kilimo katika nchi zinazoendelea katika jitihada za kupata chakula. Hivyo, serikali ya Korea Kusini sasa hutumia rasilimali za nchi maskini kwa kununua ng'ambo nishati na chakula, ili kuwa mmoja wa uchumi unaokua kwa kasi zaidi.

title: Hastings Banda

text: Baada ya miaka kadhaa huko Gold Coast (Ghana) aliombwa na wanasiasa Waafrika arudi Nyasaland akafika mwaka 1958. Kwenye mkutano wa chama cha Nyasaland African Congress (NAC) alichaguliwa mara moja kuwa kiongozi. Alikuta nchi yake Nyasaland kuwa sehemu ya Shirikisho la Afrika ya Kati ambako walowezi wa Rhodesia ya Kusini walikuwa na athira kubwa na kuendeleza ubaguzi wa rangi. Banda alipinga kuwepo kwa shirikisho hili.

title: Shirikisho la Mataifa

text: Mkataba wa Versailles ulianzisha aina mpya ya maeneo yaliyowahi kuwa ama koloni au majimbo ya nchi zilizoshindwa katika vita. Koloni zote za Ujerumani pamoja na sehemu kubwa ya majimbo ya Milki ya Osmani ya awali ziliwekwa chini ya mamlaka ya Shirikisho la Mataifa na kukabidhiwa kwa nchi washindi wa vita. Zilipewa hali ya pekee kama maeneo ya kudhaminiwa. Tofauti na koloni za kawaida nchi wadhamini hazikupewa mamlaka yote jinsi iliyokuwa katika koloni zao za kawaida bali zilipokea maeneo ya kudhaminiwa chini ya masharti fulani pamoja na kulinda haki kadhaa za wenyeji na kuandaa nchi hizi kwa uhuru. Hapo mwanzoni tofauti kati ya koloni na eneo la kudhaminiwa haikuwa kubwa lakini baadaye masharti ya udhamini yalikuwa muhimu. Kwa mfano hali ya Tanganyika kuwa eneo ka kudhaminiwa ilisababisha Uingereza kutokubali walowezi wengi kuja hapa. Vivyo hivyo hali ya Afrika ya Kusini Magharibi kuwa eneo la kudhaminiwa ilizuia sehemu hii kuwa jimbo la Afrika Kusini kuwa msingi kwa uhuru wake kama nchi ya Namibia.