query: Bendi ya Orchestra Mambo Bado iko na wanamziki wangapi?

title: Tshimanga Assosa

text: Tshimanga Kalala Assosa (4 Aprili, 1949) ni mwanamuziki maarufu wa muziki wa dansi kutoka nchini Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo- Tanzania. Alifahamika zaidi kwa kuwa miongoni mwa waimbaji wakubwa wa bendi ya Marquis Original na bendi yake binafsi Orchestra Mambo Bado.

title: Marijani Rajab

text: Bendi wakati huo ikiwa na wanahisa wanne, ambao kwa bahati mbaya wakati bendi ndio iko juu, wakakosa kuelewana na ukawa ndio mwisho wa bendi hiyo. Marijani alishiriki kutunga, kuimba nyimbo karibu zote za Trippers sanjari na kupiga gitaa kwa baadhi ya nyimbo. Mfano wimbo Olila ambao alipiga rhythm na kuimba.

title: Tenth Avenue North

text: Tenth Avenue North ni bendi la Marekani linaloimba nyimbo za Kikristo za kisasa. Bendi hili hutoka eneo la West Palm Beach, Florida. Bendi hili hushirikisha Mike Donehey(mwimbaji na mchezaji gitaa) , Jeff Owen (mchezaji gitaa ya kutumia umeme na mwimbaji msaidizi), Jack Jamison (mchezaji ngoma) na Scott Sanders (mchezaji gitaa ya aina ya "bass").

title: Tshimanga Assosa

text: Mwaka 1981 akiwa kwao Kongo, Assosa alifuatwa na mfanyabiashara toka Tanzania aliyemtaja kwa jina la Joseph Mwakasala ili kuja Tanzania kupiga muziki katika bendi ya Mlimani Park Orchestra kwa mkataba wa miezi sita. Akiwa Mlimani Park Orchestra alikutana na wakali wa muziki wa Tanzania, akina Muhidini Maalim Gurumo, Michael Enoch, Abel Balthazar, Joseph Bartholomew Mulenga na Cosmas Tobias Chidumule. Baada ya kumaliza mkataba mwaka 1982, Tshimanga Kalala Assosa alichukuliwa na mzee Kitenzogu Makassy katika bendi yake ya Orchestra Makassy alikodumu hadi mwaka 1986.

title: Orchestra Baobab

text: Orchestra Baobab ni bendi maarufu ya muziki wa dansi toka nchini Senegal. Bendi hii imekuwepo katika ramani ya muziki wa Afrika toka ilipoanzishwa mwaka 1970.

title: Patrick Balisidya

text: Vyombo hivyo vilitumika kuanzisha bendi ya Asilia Jazz ambayo ilikuwa Bendi ya Wizara ya Utamaduni na Vijana. Balisdya alitumia muda mwingi kujaribu kudai haki yake hiyo ambayo ilimkwepa mpaka mwisho wa maisha. Mwaka 1979, Balisidya alikwenda Sweden na kushirikiana na kikundi cha Archimedes akatoa album nzuri sana iliyoitwa Bado Kidogo.

title: Tshimanga Assosa

text: Wanamuziki wa Bendi hiyo baada ya mafanikio yao ya ghafla, walilewa sifa na kujiamini kupita kiasi. Walilipwa maslahi murua, walinunua vyombo vyao vya muziki na magari ya kubebea vyombo hivyo. Mbwembwe zikazidi na kusababisha kusahau wajibu wao katika kazi. Bendi ya hiyo kufa mwishoni mwaka 1975. Mwenye bahati habahatishi, Assosa alikaribishwa katika Bendi ya Fuka Fuka iliyokuwa ikiongozwa na Mule Chibauma. Akiwa na Bendi hiyo mwaka 1978 ilifanya ziara hapa nchini Tannzania. Fuka Fuka ilipoingia Dar es Salaam ilikuwa na nyimbo zake mpya za Bitota, Lomeka, Baba Isaya, Papii na Funga Funga ambazo anazielezea kwamba zailiwaduwaza wapenzi wa muziki wa jiji la Dar es Salaam wakati huo.

title: DCC Mlimani Park Orchestra

text:
DCC Mlimani Park Orchestra (au Mlimani Park) ni bendi ya muziki wa dansi kutoka Dar es Salaam, Tanzania. Bendi Ilianzishwa mnamo mwaka wa 1978. Mwanzilishi wa bendi hiyo ni Bw. Muhiddin Maalim Gurumo, Abdallah gama na Abel Balthazar. Hassan Bichuka na Suleiman Mwanyiro waliingia 1982 kutokea Juwata jazz Mtindo maarufu wa bendi ya DDC ni "sikinde ngoma ya ukae".
Sababu ya Mlimani Park kuzaliwa ikiwa imeundwa na kundi kubwa la wanamuziki kutoka Dar International ilitokea kwa bahati sana. Kwa maelezo ya mwanamuziki aliyekuwepo wakati huo, hadithi nzima ilitokana na bendi ya Dar International kukodishwa na Chuo Cha Ardhi katika sherehe yao ya kuwaaga wanachuo wazamani na kukaribisha wapya. Chuo cha Ardhi kilikodi ukumbi wa Mlimani Park kwa ajili ya shughuli hiyo. Wakati huohuo utawala wa Mlimani Park ulikuwa mbioni kutengeneza bendi baada ya kumalizika mkataba wa Orchestra Fukafuka katika ukumbi huo.

title: Kanku Kelly

text: Mwaka 1982 Kanku alichumpa hadi Nairobi nchini Kenya, na akajiunga na bendi ya Orchestra Virunga iliyokuwa ikiongozwa na mwanamuziki mkongwe Samba Mapangala, ambako alidumu na bendi hiyo kwa takriban miaka miwili. Akiwa huko Kenya mwaka 1984 Nkashama Kanku Kelly akiwa na wanamuziki wenzake, waliamua kuanzisha bendi yao ya Orchestra Vundumuna ikiwa na wanamuziki nguli akina Sammy Kasule (kuimba), Nsilu wa Bansilu ‘Manicho’(gita), Tabu Ngongo(sax), na Tabu Fratal (gita/drums). Wengine walikuwa akina Munamba Jean (keyboard) na Botanga Mofrank Bijing, ambaye alikuwa kiongozi wa bendi na mpiga keyboard. Anamtaja Mofank kuwa ndiye aliyekuwa chanzo cha bendi hiyo kupata mikataba wa kupiga muziki nchini Japan kwa kupitia nafasi yake ya kuoa mwanamke wa nchi hiyo.

title: Orchestra Mambo Bado

text: Miongoni mwa nyota hao ni mwanadada Jenifa Ndesire, John Kitime, Likisi Matola, William Maselenge, Huluka Uvuruge, Sadi Mnala, George Mzee pamoja na Lucas Faustine ambaye kwa mara ya mwisho alikuwa Polisi Brass Band. Nyota yake ya kimuziki ilianza kung'aa vyema akiwa Orchestra Mambo Bado, kwani aliibuka na vibao vingi moto wa kuoteambali, kama vile; ‘Bomoa Tutajenga Kesho’ na Kutokuelewana, Chance na vinginevyo”. Alidumu Mambo Bado kwa muda mfupi tu kwani mwaka 1985 alirudi tena Maquis Original, bendi iliyokuwa imekusanya magwiji wengi wa muziki wa dansi kuliko zote nchini Tanzania.

title: Tenth Avenue North

text: Bendi hilo limezuru na Bendi la David Crowder na MercyMe ,pia, limezuru likiwa pekee yake kote Marekani. Walishinda tuzo ya "Waimbaji Wapya wa Mwaka" katika Tuzo za 40 za GMA Dove katika mwezi wa Aprili 2009.

title: Toyota Premio

text: Toleo la pili la Premio lilianza kuuzwa mwaka wa 2007. Bado linaendelea kujaza pengo kati ya corolla na camry, na ina sura ghali zaidi kuliko ya awali. Injini zinazopatikana bado ni sawa; 1.5L, 1.8L na 2.0L. G-BOKA iko kwenye orodha ya miundo ya kujitakia.

title: Chuo Kikuu cha Ibadan

text: Jumba la Tedder ---- (Wanaume, bado kuhitimu) Jumba la Malkia Elizabeth II ---- (Wanawake, bado Kuhitimu) Jumba la Mellanby ---- (Wanaume, Bado kuhitimu) Jumba la Sultani Bell---- (Mwanaume, Bado) Jumba la Kuti ----- (Wanaume, Bado kuhitimu) Jumba la Malkia Idia ----- (Wanamwake, Undergraduate) Jumba la Obafemi Awolowo ----- (Mchanganyo, Bado kuhitimu & Waliohitimu) ----- Jumba la Nnamdi Azikiwe (Wanaume, Bado kuhitimu) Jumba la Uhuru ----- (Wanaume, Bado kuhitimu) Jumba la Tafawa Balewa ----- (Mchanganyo, Bado Kuhitimu) Jumba la Alexander Brown ----- (Mchanganyo, wanafunzi wa kliniki ya matibabu ya meno & tiba ya mwili) Jumba la Mpya ----- (Mchanganyo, Waliohitimu)

title: Charley Frank Pride

text: Wakati alipokuwa akiucheza mpira kwa biddi, Pride alihimizwa kujiunga na biashara ya muziki mkongwe wa nchi kwa na wanamziki wengine kama Sovine na Red Red Foley, na alngojea kwa ghamu kuendeleza kazi hii. Mwaka 1958, katika Memphis, Tennessee, Pride alitembelea studio ya Sun ya kuunda nyimbo. Wimbo mmoja umeendelea kuhifadhiwa kwenye tepe, na ulitolewa katika Uingereza kama sehemu ya sanduku-LP. Wimbo ni wa kutembea polepole unaoitwa "Walkin '(the Stroll)."

title: Kimesmes

text: Kimesmes ilikuwa lugha ya Kiafrika-Kiasia nchini Ethiopia iliyozungumzwa na Wagurage. Hakuna wasemaji wa Kimesmes wabakio maana yake lugha imetoweka kabisa. Ilifanana na lugha ya Kigurage cha Sebat Bet na pia na Kiinor. Bado kuna watu wengi ambao wanajihesabu kama Wamesmes lakini huongea Kihadiyya. Imefikiriwa kuwa msemaji wa Kimesmes wa mwisho alifariki takriban mwaka wa 2000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kimesmes iko katika kundi la Kisemitiki.

title: Orchestra Mambo Bado

text:
Orchestra Mambo Bado ilikuwa bendi ya muziki wa dansi kutoka Dar es Salaam, Tanzania. Bendi ilianzishwa na mnamo 1982/83 ikiwa chini ya Tchimanga Kalala Assossa, kwa bahati mbaya, bendi haikudumu sana ikafa.
Mwaka 1982/83 Tchimanga Kalala Assossa alianzisha na kuongoza bendi iliyoweza kutia changa moto katika ulimwengu wa muziki wakati huo. Bendi hiyo iliitwa Orchestra Mambo Bado na mtindo wake wa Bomoa Tutajenga Kesho. Wanamuziki katika bendi hiyo walikuwa Tchimanga Assossa, Kiongozi na mwimbaji, Kazembe wa Kazembe mpiga solo (pamoja na jina hilo alikuwa Msukuma), William Maselenge, rythm guitar, Huluka Uvuruge solo gitaa ya pili, Sadi Mnala drums, Mzee Albert Milonge solo ya pili, Lucas Faustin mwimbaji, John Kitime muimbaji na rythm guitar, George Mzee muimbaji, Athuman Cholilo muimbaji, Likisi Matola Bass na keyboards, Jenipher Ndesile mwimbaji, Selemani Nyanga Drums. Albamu ya kwanza ya bendi hii ilikuwa na nyimbo zilizotamba kama vile Kutokuelewana, Bomoa Tutajenga Kesho , hii ilipigwa marufuku.
Mwaka 1981 Bendi ya DDC Mlimani Park ilimfuata Kongo na kumleta tena hapa nchini ambapo mkataba wake ulipomalizika alirudi Kongo tena kwao akiwa kaacha kibao kinachokwenda kwa jina la ‘Gama Unisamehe’. Mwaka uliofuata alifuatwa tena na Mzee Makassy, na kukaa na bendi ya Orchestra Makassy na hatimaye mwaka 1984 kutua kwenye kundi la Orchestra Mambo Bado alipokutana na nyota kadhaa.

title: Kanda Bongo Man

text: Kanda Bongo Man alikuwa mwimbaji wa Orchestra Belle Mambo mwaka wa 1973, kuendeleza sauti iliyopendekezwa na Tabu Ley [2] Wasifu wake binafsi ulianza baada ya kuhamia Paris mwaka 1979 ambapo muziki wake ulianza kuingiza vipengele vya muziki wa Zouk (asili yake ni Kifaransa katika West Indies). Albamu zake za kwanza , "Iyole" mwaka 1981 na "Djessy" mwaka 1982 zilivuma.

title: Lister Elia

text: Elia alijiunga na bendi ya Orchestra King Kikii Double O, ambayo ilikuwa inamilikiwa na Maestro King Kiki. Baadaye akajiunga na kuwa kiongozi wa bendi ya Benebene Group. Bendi yake ya tatu ilikuwa Orchestra Sambulumaa Band, halafu Orchestra Safari Sound (Ndekule), na mwisho kabisa kwa bendi za Tanzania, ni MK Group, kwa kupiga kinanda kwenye wimbo wa "Maumivu Makali". Mwaka mmoja aliyokaa na bendi ya Sambulumaa alirekodi nyimbo zote za albamu ya kwanza ya bendi, aliondoka katika bendi na kujiunga na Orchestra Safari Sound mnamo 1988. Uhamisho huu ulisimamiwa na Abel Baltazar, hasa kazi yake kubwa ilikuwa kukusanya watu na kuwatia kundini na alikuwa mmoja kati ya viongozi wa Orchestra Safari Sounds. Lister Elia vilevile aliwahi kuishi na kufanya kazi muda mchache jijini Nairobi, Kenya, kabala ya kuhamia mazima nchini Japan.

title: Muziki wa dansi

text: Ushindani baina ya bendi kubwa ni muhimu kwa muziki wa dansi. Kwa mfano, Orchestra Maquis Original hushindana na Orchestra Safari Sound (kunako miaka ya 1970-1980) na baadaye International Orchestra Safari Sound hushindana na Mlimani Park. Sherehe za muziki wa dansi hufanywa kama shindano pia.

title: Orchestra Baobab

text: Orchestra Baobab inapiga muziki ambao ni mchanganyiko wa vionjo vya muziki toka Cuba, Visiwa vya Karibiani na Afrika. Baada ya kupata mafanikio makubwa na kuweza kurekodi albamu 20 toka mwaka 1970 hadi 1985, bendi hii ilivunjika mwaka 1987. Hata hivyo mwaka 2001 Orchestra Baobab iliibuka upya na kurekodi vibao vyao vya zamani na kufanya ziara katika nchi kadhaa za Ulaya. Pamoja na kutoa vibao vyao vya zamani, walirekodi nyimbo mpya wakisindikizwa na mwanamuziki maarufu wa Senegal, Youssou N'dour na Ibrahim Ferrer, mwanamuziki maarufu toka Cuba.

title: Tshimanga Assosa

text: Akiwa hapo alitoa wimbo ulioshika chati wa Athumani. Mwaka huo huo aliamua kuanzisha bendi yake ya Orchestra Mambo Bado, akatoka na wimbo wa ‘ Bomoa Tutajenga kesho’ Wimbo huo ulitafsiriwa vibaya na baadhi ya watu kwamba haukuwa na maadili mema. Bendi hiyo ilijengewa mizengwe na kusababisha kasambaratika baada ya muda mfupi. Assosa alichukuliwa na bendi ya Maquis du Zaire iliyokuwa ikiongozwa na Chinyama Chiyaza kwa wakati huo mwaka 1987. Alipigia bendi ya Maquis hadi ilipo sambaratika ikipiga kayika ukumbu wa Lang’ata, Kinondoni miaka ya 1990. Akiwa hapo wapenzi wa Maquis Original walimpa jina la ‘mtoto mzuri’ kufuatia utanashati wake.

title: Muziki wa dansi

text: Kunako miaka ya 1960-1980 muziki wa dansi uliendelea kwa ajili ya bendi bayana kama Orchestra Safari Sound, Orchestra Maquis Original, International Orchestra Safari Sound, DCC Mlimani Park Orchestra na Vijana Jazz. Baadhi ya bendi kisasa ni Gari Kubwa, Tokyo Ngma na Atomic Advantage.

title: Orchestra Maquis Original

text: Orchestra Maquis Original ni bendi ya muziki wa dansi kutoka Lubumbashi (Zaire) na kukaa Dar es Salaam. Iliyoanzishwa mwaka 1970. Waligundua mitindo "kamanyola bila jasho", "sanifu", "ogelea piga mbizi" na "zembwela".

title: DJ LYTMAS

text: Mnamo mwaka 2016 mwezi wa Desemba Dj Lytmas alianzisha lebo yake iitwayo Dapstream Music iliyo badilishwa badae ikawa Dapstrem Entertainment siku 5 Mei 2017 iliingiza wanamziki kama vile Dabby K, Rover Buoy, na Lydia Wabs

title: Orchestra Baobab

text: Mwaka 2003 Orchestra Baobab ilipata nafasi ya kuweko kwenye filamu iliyotengenezwa na wanamuziki Dave Matthews na Trey Anastasio iitwayo Trey and Dave Go to Africa. Katika filamu hiyo wanamuziki hao walifanya onyesho pamoja na Orchestra Baobab.

title: Kanku Kelly

text: Safu hiyo ilikuwa burudani tosha katika ukumbi wa White House wakati huo kwa jinsi walivyokuwa wakimudu kulimiliki jukwaa kwa uchezaji wao. Kanku Kelly anatamka kwamba mwaka 1978 ilikuwa kama ‘bahati ya mtende kuotea Jangwani’ anasema hatakuja kuisahau siku ile aliyopelekwa kukutana na Baba wa taifa Mwalimu Julius Kambarage Nyerere nyumbani kwake Msasani jijini Dar es Salaam. Anakumbuka alishikana mikono na rais wa Tanzania wakati huo, Mwalimu Nyerere na alimuuliza “unatoka Kongo ya Lumumba”? Akiwa na hofu isiyokuwa na sababu, Kelly alijibu "ndiyo". Maisha ni kutafuta. Ndivyo alivyosema Kanku kwamba mwanzoni wa mwaka 1981 alichomoka na kwenda kujiunga na bendi ya Orchestra Safari Sound (OSS). Bendi hiyo ilikuwa ikimilikiwa na mfanyabiashara maarufu Hugo Kisima. Katika kipindi cha mwaka mmoja wa 1981 aliondoka Orchestra Safari Sound(OSS) kwenda kujiunga katika bendi ya mzee Makassy ambako huko nako hakudumu kipindi kirefu na alirudi tena OSS.

title: DCC Mlimani Park Orchestra

text: Tchimanga Assossa ambaye alikuwa amekuja na Bendi ya Fukafuka alibaki nchini na alikuwa katika hatua za mwisho za kwenda kufuata wanamuziki wengine kutoka Kongo kwa ajili ya ukumbi huo. Hivyo basi Dar International wakati huo ndio wakivuma na nyimbo kama Magreti walianza kuporomosha muziki chini ya kiongozi wao Abel Balthazal. Uongozi wa Mlimani Park ulipigwa butwaa na muziki wa hawa jamaa, Abel aliitwa pembeni na kuulizwa bendi iko chini ya mkataba wa nani? Na je, wanamuziki wangeweza kukubali kuajiriwa na na Mlimani Park wakati huo ikiendeshwa na TTTS?

title: Super Mazembe

text: Orchestra Super Mazembe ilikuwa bendi maarufu nchini Kenya iliyocheza mziki wa Lingala (Soukous). Bendi ilikuwa na mizizi katika "Super Vox" , bendi iliyoundwa mwaka 1967 nchini Congo (kisha Zaire) na kuongozwa na Mutonkole Longwa Didos. Bendi ilihamia Nairobi mwaka 1974 na kubadilisha jina lake kuwa Orchestra Super Mazembe.

title: Marijani Rajab

text: Bendi yake ya mwisho ilikuwa ni Africulture ama Mahepe Ngoma ya Wajanja, iliyokuwa mali ya Rogers Malila, alikokuwa na wanamuziki kadhaa kama akina Hassan Kunyata, Mgosi na wengine. Bado Marijani ataendelea kukumbukwa na wapenda muziki kote nchini na hata Afrika kwa ujumla kwa nyimbo zake zenye mafundisho na tamu huku akienzi utamaduni na ngoma za kwao Kigoma.

title: Mombasa Roots

text: Mombasa Roots (au Mombasa Roots Band) ni bendi ya hotel pop kutoka nchini Kenya. Bendi ilianzishwa mnamo mwaka wa 1977. "Lele Mama" (1999) ni albamu maarufu ya Mombasa Roots. Bendi inacharaza katika hoteli nyingi, na n'gambo pia; kwa mfano, ilicharaza katika Ujerumani, Kanada, Uswisi, Ethiopia, Dubai na Omani.


query: Je,mto mkubwa zaidi nchini Uganda ni ipi?

title: Uganda

text: Mto mkubwa ni Nile inayopita nchi yote kati ya Ziwa Viktoria hadi Ziwa Albert na kuendelea hadi mpaka wa Sudani ikiitwa mwanzoni Nile ya Viktoria na baadaye Nile ya Albert.

title: Bujumbura

text: Bujumbura, ni mji mkuu wa Burundi unaokadiriwa kuwa na idadi ya wakazi 300,000. Mji upo kaskazini mashariki mwa Ziwa Tanganyika, na ni mji mkubwa zaidi Burundi, kitovu cha mawasiliano na uchumi nchini humo.

title: Saruji ya Bamburi

text: Saruji ya Bamburi pia ni mojawapo ya makampuni yanayoleta pesa mingi zaidi kutoka nje nchini Kenya, kwa kusafirisha asilimia 28 ya saruji yake nje mwaka 1998. Soko za nje ni kama Reunion, Uganda na Mayotie. Kitambo, walikuwa wakiuzia Mauritius, Sri Lanka, Comoros, Madagascar, Seychelles na Congo.

title: Tanganyika (ziwa)

text: Mto mkubwa zaidi unaoingia ni Ruzizi unaofika upande wa kaskazini kutoka Ziwa Kivu. Malagarasi, ambao ni mto mrefu wa pili nchini Tanzania, inaingia upande wa mashariki.

title: Franz Lambert

text: Franz Lambert (amezaliwa tar. 11 Machi 1948 mjini Heppenheim, Ujerumani) ni mtunzi na mpiga organ kutoka nchini Ujerumani. Anependa sana kupiga organ ya Hammond lakini pia alifahamika zaidi baadaye kwa uwezo wake mkubwa wa kupiga Wersi ambayo ni organ ya umeme wakati wa shughuli zake na kutweza kutoa zaidi ya albamu 100.

title: Tusker (pombe)

text: Mbia mkubwa zaidi ni Diageo plc. EABL iko katika Nairobi Stock Exchangesoko la hisa la Nairobi, na pia iko katika soko la Uganda na soko la hisa la Dar-es-Salaam s.

title: Kipoland

text:
co? - nini?
kto? - nani?
gdzie? - mahali gani?
dokąd? - wapi?
kiedy? - hini?
jak? - vipi?
dlaczego? - kwanini?
który? - ipi?

title: Kiganda (lugha)

text: Kiganda (pia Luganda) ni lugha ya Kibantu nchini Uganda (EACU) inayozungumzwa na Waganda. Mwaka wa 2002 idadi ya wasemaji wa Kiganda imehesabiwa kuwa watu zaidi ya milioni nne.

title: Taff B.

text: Brian Haule (16 Mei, 1978 Ilala Bungoni/Sharif Shamba, Dar es Salaam) ni rapa, mtangazaji wa redio ya mtandaoni (Bongo Radio) na mdau mkubwa wa muziki wa hip hop kutoka nchini Tanzania. Anafahamika zaidi kwa jina lake la kisanii kama Taff B au lile la kimtandao zaidi ni Ngomanagwa. Huyu ni ndugu wa baba mkubwa na mdogo wa Professor Jay.

title: Milima Aberdare

text: Aberdares iko katika sehemu ya vyanzo vya maji kwa mabwawa ya Sasumua na Ndakaini, ambazo hutoa zaidi ya maji kwa wakazi wa mji mkuu wa Kenya, Nairobi. Maeneo ya Msitu wa Mlima ni vyanzo vya Mto Tana, mto mkubwa zaidi nchini Kenya, ambayo husambaza maji kwa “Seven Fork hydropower plants” zinaotengeneza zaidi ya asilimia 55 ya jumla ya umeme nchini Kenya.

title: Jumuiya ya Afrika Mashariki

text: Sababu nyingine ni madai ya Kenya ya kuwa na viti zaidi kuliko Uganda na Tanzania katika kamati za maamuzi,[8] huku kukiwa na kutokuelewana kulikosababishwa na udikteta wa Idi Amin nchini Uganda, Usoshalisti huko Tanzania, na soko huria nchini Kenya,[5] hivyo wanachama hawa watatu wakapoteza ushirikiano wa miaka zaidi ya sitini na manufaa ya ukubwa wa jumuiya hii kiuchumi. Kila mmoja wa wanachama hawa ilimbidi kuanza kutoa huduma na kujenga viwanda ambavyo hapo awali vilikuwa chini ya Jumuiya ya Afrika Mashariki.

title: Haki za binadamu nchini Uganda

text: Mgogoro wa kaskazini mwa nchi kati ya Uganda People's Defence Force (UPDF) na Lord's Resistance Army (LRA) imeharibu uchumi, kupunguza maendeleo ya maeneo yaliyoathirika na umeleta ukiukaji kwa wingi wa haki za binadamu. Tangu Yoweri Museveni awe rais mwaka 1986, jumla ya Waganda milioni 2 wameyakimbia makazi yao na makumi ya maelfu wameuawa. Wastani wa watoto 20,000 wametekwa nyara na LRA kwa matumizi yao kama askari watoto na watumwa tangu 1987. Kuepuka kutekwa nyara, maelfu ya watoto huacha vijiji vyao kila usiku kwa kujificha katika misitu, hospitali, na makanisa. Katika tukio ovu zaidi katika historia ya vita, zaidi ya raia 330 waliuawa na LRA katika kambi ya wasio makazi Barlonyo mwezi Februari 2004.

title: Kindo

text: Kindo ni lugha ya Kinilo-Sahara nchini Uganda na Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo inayozungumzwa na Wando ambao ni ukoo wa wahunzi. Mwaka wa 2002 idadi ya wasemaji wa Kindo nchini Uganda imehesabiwa kuwa watu 33,800, na nchini Kongo kuna wasemaji 100,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kindo iko katika kundi la Kisudani cha Kati.

title: Oslo

text: Oslo ni mji mkuu wa Norwei pia mji mkubwa nchini mwenye wakazi 590,041(1.403.268) 2010). Rundiko la mji lina wakazi zaidi ya milioni.

title: Uislamu nchini Uganda

text: Uislamu nchini Uganda umekadiriwa kuwa ni asilimia 12 tu ya wakazi wote wa nchini humo hasa kwa hesabu waliofanya ya sensa ya mwaka wa 2002. Sehemu kubwa ya Waislamu wa nchini humo ni wale wanaofuata dhehebu la Sunni. Wapo kiasi pia Shia na Ahmadiyya.

title: Kenya Commercial Bank (Uganda)

text: Mnamo Novemba 2007, tawi la kwanza la KCB Uganda lilifunguliwa Kampala nchini Uganda, baada ya kupewa leseni na Benki ya Uganda. Tangu wakati huo, KCB Uganda imefunguwa matawi zaidi ya kumi na tatu nchini Uganda. KCB Group inamiliki 100% ya KCB Uganda. Hisa ya KCB Group ni hufanyiwa biashara katika masoko ya hisa ya Afrika Mashariki yafwatayo chini ya kiashirio "KCB":KCB Uganda ina mtandao wa matawi kumi na nne mashariki, kaskazini na magharibi mwa Uganda. Miongoni mwa maeneo ambako benki hili lina matawi ni:

title: Busia, Uganda

text: Busia ni mji katika mashariki mwa Uganda. Huu ndio mji mkubwa katika Wilaya ya Busia na makao makuu ya wilaya yako hapo.

title: Old Trafford

text: Ukiwa na uwezo wa kuchukua watu 74,994, Old Trafford ni uwanja mkubwa zaidi wa klabu nchini Uingereza, na wa kumi na moja kwa ukubwa zaidi katika bara la Ulaya.

title: Rwanda

text: Wakazi wa Rwanda ni zaidi ya milioni 11. Banyarwanda milioni 2 wako Uganda na wengi zaidi Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo.

title: Amazon (kampuni)

text: Mnamo mwaka 2015, Amazon iliipita kampuni ya Walmart kama kampuni ya uuzaji wa rejareja yenye thamani kubwa zaidi nchini Marekani. Amazon ni kampuni ya pili ya thamani zaidi duniani (nyuma ya Apple tu), kampuni kubwa ya intaneti kwa mapato duniani, na baada ya Walmart, mwajiri wa pili mkubwa nchini Marekani.

title: Elgon (mlima)

text: Elgon ni mlima mkubwa wa pili nchini Kenya baada ya Mlima Kenya. Upande wa Uganda ni mlima mkubwa wa mashariki ya nchi lakini milima ya safu ya Ruwenzori ni mirefu kushinda Elgon.

title: Entebbe

text: Entebbe ni mji nchini Uganda. Wakati mmoja,mji huu ulikuwangome ya serikali kwa eneo la Uganda, kabla ya Uhuru mwaka wa 1962. Entebbe ndiko eneo la Entebbe International Airport, uwanja wa ndege mkubwa wa Uganda wa kibiashara na kijeshi.Uwanja huu unajulikana kwa shughuli ya kishindo ya kuwaokoa mateka 100 waliotekwa nyara na kundi za kigaidi za PFLP na Revolutionary Cells (RZ).

title: Tetemeko la ardhi la Kagera 2016

text: Mjini Bukoba zaidi ya nyumba 270 ziliharibiwa. Katika Uganda eneo lililoathiriwa zaidi ni Kyebe pamoja na Minziiro na Kannabulemu.

title: Mji mkuu

text: Mji mkuu kwa kawaida ni mji wenye makao makuu ya serikali ya nchi fulani. Katika nchi nyingi mji huo ni pia mji mkubwa na muhimu zaidi kushinda miji mingine nchini. Huo ni sehemu yenye maendeleo makubwa sana katika nchi yoyote: ina kila huduma muhimu na miundombinu iliyo bora. Mfano: nchini Tanzania mji mkubwa ni Dar es Salaam, ingawa makao makuu ni Dodoma.

title: Kampala

text: Kampala ni mji mkubwa wa Uganda ikiwa na wakazi 1,208,544 (2002).

title: Maafa asilia

text: Banguko kubwa la mwaka 1999 nchini Venezuela liliharibu nyumba zaidi ya 8,000 na kuua idadi ya watu isiyojulikana lakini imekadiriwa kuwa kati ya watu 10,000 hadi 30,000. Mwaka 2010 banguko kwenye mitelemko ya mlima Elgon huko Uganda likaua watu zaidi ya 100.

title: Casablanca

text: Casablanca (Kihispania "nyumba nyeupe",tamka kasablanka, ar.| ad-Dār al-Bayḍā’) ni mji mkubwa zaidi nchini Moroko. Ni mji wa bandari uliopo kwenye magharibi ya nchi mwambaoni wa Bahari Atlantiki. Pia ni mju mkubwa kabisa wa nchi za Maghrib na kati ya miji muhimu zaidi kwenye bara la Afrika.

title: Kisoo

text: Kisoo ni lugha ya Kinilo-Sahara nchini Uganda inayozungumzwa na Wasoo. Mwaka wa 2002 idadi ya Wasoo imehesabiwa kuwa watu 21,534 lakini idadi ya wasemaji ni wachache zaidi kwa vile ni wazee tu ambao wamebaki kuizungumza lugha hiyo; Wasoo wengi wamebadili lugha na kuongea Kikaramojong kama lugha yao. Kwa hiyo inawezekana kuwa Kisoo itatoweka hivi karibuni. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kisoo iko katika kundi la Kikuliak ambalo ni tofauti sana na lugha nyingine za Kinilo-Sahara.

title: Kisoga (lugha)

text: Kisoga ni lugha ya Kibantu nchini Uganda inayozungumzwa na Wasoga. Mwaka wa 2002 idadi ya wasemaji wa Kisoga imehesabiwa kuwa watu zaidi ya milioni mbili. Kufuatana na uainishaji wa lugha za Kibantu wa Malcolm Guthrie Kisoga iko katika kundi la J10.

title: Camp Nou

text: Camp Nou ina uwezo wa kuchukua watu 99,354, Ni uwanja mkubwa zaidi nchini Hispania na Bara la Ulaya, na ni uwanja wa pili wa soka mkubwa ulimwenguni.


query: Je, Johann Paul Schor alizaliwa mwaka upi?

title: Johann Paul Schor

text: Johann Paul Schor (1615 - 1674), anajulikana katika jiji la Roma kama "Giovanni Paolo Tedesco" (jina hili Tedesco kwa Kiitalia linamaanisha Mjerumani). Johann alikuwa msanii kutoka nchi ya Austria. Alikuwa mzalishaji wa michoro ya kupamba katika Baroque Roma, akichora michoro ya vitanda, milipuko ya mapambo ya fedha, nguo na hata vyakula vya sukari. Hapo zamani michoro yake mingi ilihusishwa na Gian Lorenzo Bernini.

title: Johann Paul Schor

text: Akiwa chini ya Cortona alisaidia katika kupamba Palazzo del Qirinale kwa ajili ya papa Alexander VII Chigi. Katika mwaka wa 1659, papa alimteua Schor kwa kazi ya kutumia michoro ya Bernini katika ujenzi wa kikanisa cha familia Chigi ('Capella Della Madonna del Voto katika Kanisa Kuu la Siena).

title: Johann Bayer

text: Alizaliwa mwaka 1572 mjini Rain katika Bavaria.

title: Johann Paul Schor

text: Katika studio yake katika miaka ya 1670 alimwajiri msanii wa Austria aliyekuwa kijana bado, Johann Bernhard Fischer. Fischer alirudi Vienna akafanya kazi yake hadi akapewa taji la Fischer Von Erlach, msanii maarufu wa asili ya Kivienna aliyefuzu katika miundo ya Baroque.

title: Gregor Mendel

text: Johann Mendel alizaliwa katika familia ya wakulima wa Kijerumani huko Heinzendorf bei Odrau, Silesia, Milki ya Austria. Jina Gregor alipewa alipojiunga na Waaugustino mwaka 1843.

title: Johann Bayer

text: Hakuunda familia yake, bali alibaki kapera bila kuoa akafa mwaka 1625.

title: Johann Deisenhofer

text: Johann Deisenhofer (amezaliwa 30 Septemba 1943) ni mwanakemia kutoka nchi ya Ujerumani akiwa amefanya kazi nchini Marekani tangu mwaka wa 1988. Hasa alichunguza elimu ya fuwele. Mwaka wa 1988, pamoja na Robert Huber na Hartmut Michel alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Kemia.

title: Paul Pogba

text: Pogba alizaliwa Lagny-sur-Marne, Seine-et-Marne, mzazi wake ni raia wa Guinea. Yeye ni Mwislamu. Ana kaka zake wawili ambao ni mapacha nao ni wacheza mpira wa miguu .kaka yake mkumbwa anaitwa Florentin, sasa anachezaa klabu ya Kifaransa Saint-Étienne, wakati kaka yake wa pili Mathias anachezaa klabu ya Uholanzi Sparta Rotterdam na timu ya taifa ni Guinea.

title: Paul Heyse

text: Paul Johann Ludwig von Heyse (15 Machi 1830 – 2 Aprili 1914) alikuwa mwandishi hodari kutoka nchi ya Ujerumani. Anajulikana hasa kwa riwaya fupi zake mbalimbali. Mwaka wa 1910 alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Fasihi.

title: Johann Paul Schor

text: Jamii:Waliozaliwa 1615 Jamii:Waliofariki 1674 Jamii:Wasanii wa Baroque Jamii:Wasanii wa Austria

title: Willy Paul

text: Willy Paul (kwa jina halisi Wilson Abubakar Radido; alizaliwa 4 Februari 1993) ni mwimbaji na mwanamuziki wa njimbo za Kiinjili na kidini kutoka Nairobi, Kenya.

title: Paul von Lettow-Vorbeck

text: Paul von Lettow-Vorbeck alizaliwa kama mtoto wa afisa wa jeshi la Prussia akajiunga mwenyewe na jeshi tangu mwaka 1890. Mwaka 1900 alitumwa China kwa kupingana na harakati ya wanamigambo ya Boxer. 1904 alitumwa Afrika ya Kusini-Magharibi ya Kijerumani (Namibia) katika vikosi vya kupigania Waherero alipojeruhiwa na kurudi Ujerumani.

title: Mwanahisabati

text: Wengineo ni: Brahmagupta, Johann Bernoulli, Jacob Bernoulli, Aryabhata, Bhāskara II, Hasan Ibn Haytham, Bonaventura Cavalieri, Alexander Grothendieck, Paul Erdős, Blaise Pascal, John von Neumann, Alan Turing, Tullio Levi-Civita Kurt Gödel, Augustin-Louis Cauchy, Georg Cantor, William Rowan Hamilton, Carl Jacobi, Nikolai Lobachevsky, Andrey Kolmogorov, Joseph Fourier, Giuseppe Peano na Pierre-Simon Laplace.

title: Paul Tergat

text: Paul Tergat alizaliwa tarehe 17 Juni 1969 katika Riwo, wilaya ya Baringo katika mkoa wa Bonde La Ufa nchini Kenya.

title: Ludwig Krapf

text: Raupp, Werner: Gelebter Glaube. Metzingen/Württemberg 1993, 278 - 287: "Johann Ludwig Krapf - Bahnbrecher der ostafrikanischen Mission". Gütl, Clemens. 2001. Johann Ludwig Krapf - "Do' Missionar vo' Deradenga" zwischen pietistischem Ideal und afrikanischer Realität. Hamburg, 2001 (Beiträge zur Missionswissenschaft und interkulturellen Theologie, Bd. 17); ISBN 3-8258-5525-2. Gütl, Clemens: "Memoir on the East African Slave Trade" ya Johann Ludwig Krapf aliyoiandika mwaka wa 1853 bila kuichapisha rasmi. Imetolewa na Gütl pamoja na maelezo katika jarida. Vienna, 2002 (Beiträge zur Afrikanistik, 73). Eber, Jochen: Johann Ludwig Krapf: ein schwäbischer Pionier in Ostafrika. Riehen/Lahr 2006. Raupp, Werner: Johann Ludwig Krapf. Missionar, Forschungsreisender und Sprachforscher. 1810–1881. In: Gerhard Taddey, Rainer Brüning (Hrsg.): Lebensbilder aus Baden-Württemberg, Band 22. Stuttgart 2007, (182) - 226. Raupp, Werner: Johann Ludwig Krapf, "dr Missionar vo Deradinga". In: Hin und weg. Tübingen in aller Welt. Hrsg. von Karlheinz Wiegmann. Tübingen 2007 (Tübinger Kataloge, 77), (90) - 99. Raupp, Werner: Morgenroth des Reiches Gottes. In: Tübinger Blätter 96 (2010), 70 - 73.

title: Johann Paul Schor

text: ^ Gazeti la Burlington 100 No. 663 (Juni 1958, pp.204–212)

title: Johann Paul Schor

text: Wana wake Schor, Giovanni Paolo na Fillipo waliendeleza studio yake baada ya kifo chake. Wote wawili walikuwa miongoni mwa wasanii wa Roma waliopolekwa Napoli na kiongozi Gasparo de Haro y Guzman, marqués del Carpio katika mwaka wa 1683. Miongoni mwa wanamuziki wa kiongozi huyo alikuwa Alessandro Scarlatti. Del Carpio alikutana na wasanii hao kwa kupitia mwana wa mfalme Lorenzo Onofrio Colonna, aliyekuwa mwanajeshi wa Napoli ilhali del Caprio alikuwa balozi wa Hispania. [4] Katika mwaka wa 1690,Cristofor Schor alifanya mabadiliko madogo kwa muundo wa Martino Longhi wa Sant'Antonio dei Portoghesi. Johann Ferdinand Schor alikuwa msaidizi wa studio wa Carlo Maratta.

title: Johann Paul Schor

text: Alizaliwa katika eneo la Innsbruck akiwa mwana wa familia kubwa ya wasanii wa Tyrol. Alipokea mafunzo kutoka studio ya baba yake, Hans Schor. Katika mwaka wa 1640 alijenga jina lake mjini Roma. Hapo, katika mwaka wa 1654, akawa mwanachama wa Accademia di San Luca, shule ya wasanii.

title: Dwight D. Eisenhower

text: Dwight Eisenhower alizaliwa tarehe 14 Oktoba, mwaka wa 1890, kama mtoto wa tatu wa David na Ida Eisenhower katika mji wa Denison, Texas. Watoto wote saba walikuwa wavulana, majina yao: Arthur, Edgar, Dwight, Roy, Paul (aliyefariki utotoni na dondakoo), Earl, na Milton. Kabla Dwight hajafikisha umri wa mwaka mmoja, wazazi wake walihamia mji wa Abilene, Kansas, ambapo alilelewa na kuhitimu shule. Baada ya kufanya kazi mbalimbali za mikono, alifaulu mtihani wa kuingia chuo cha kijeshi cha Westpoint ambapo alihitimu mwaka wa 1915.

title: Mbinu ya rediokaboni

text: Mbinu huu wa rediokaboni unaweza kutambua umri hadi miaka 50-60,000 hivi. Kama sampuli ina miaka zaidi ya hii haiwezekani kwa sababu kiasi cha 14C kimeshapungua mno kutokana na mchakato wa kuyeyuka („mbunguo nyuklia“). Kama kiwango cha mata ni kidogo mno hata nii ni tatizo. Kwa hiyo mbinu wa 14C haileti matokeo kwa swali, je umri wa chokaa mawe ni upi? kwa sababu umri huo ni miaka milioni kadhaa.

title: Karl Friedrich Benz

text: Karl Friedrich Benz alizaliwa tar. 25 Novemba 1844 akiitwa Karl Friedrich Michael Vaillant huko Mühlburg / Karlsruhe Ujerumani wa Kusini Magharibi. Baada ya kumzaa mamake Josephine Vaillant akaolewa na babake Johann Georg Benz. Hivyo akaitwa Karl Friedrich Michael Benz lakini baadaye akajiita Carl Friedrich Benz.

title: Johann Paul Schor

text: Schor pia alisaidia kupamba vyumba vya Vatikano na vya Palazzo Borghese, aliposhirikiana na Carlo Rainaldi katika kupamba chemchemi ya nympheum iliyokuwa ikionyesha Venus akioga. Baadaye aliandaa michoro ya kupendekeza miundo mipya ya kupamba dari la Palazzo Colonna (1665-1668).

title: Paul Geidel

text: Geidel alizaliwa huko Hartford, Connecticut, kwa Paul Geidel Sr., ambaye alikufa mwaka wa 1900 wakati Geidel alikuwa na umri wa miaka mitano. Mvulana huyu alikaa kwa muda mrefu katika kambi za watoto yatima. Aliachishwa shule akiwa na umri wa miaka 14 na alifanya kazi katika hoteli ya Hartford huko New York .

title: Paul Simon

text: Paul Simon alizaliwa tarehe 13 Oktoba 1941 katika mji wa Newark Height, New Jersey. Huko alifahamika kama muimbaji na mtunzi mwenye asili ya kiyahudi. Aliwahi kufunga ndoa mara tatu, ana watoto wanne. Mmojawapo ni mpigaji gitaa kama baba yake.

title: Johann Paul Schor

text: Upungufu wake kama msanii unaweza kuonekana kwa pambo alilounda mwaka 1650 la Musurgia Universalis ya Athanasius Kircher [2] lakini pambo hilo liliharibika kwa mipango mingi aliyotaka Kircher. Alipokuwa akifanya kazi pekee yake, michoro yake ilionyesha kazi bora zaidi.[3]

title: Johann Paul Schor

text: Akiwa Roma, Schor alimsaidia Bernini katika kuunda kifaa cha kukifunika Kiti Cha Mtakatifu Petro (Lanciani 1892) na katika kazi nyinginezo katika mwisho wa miaka ya 1650 na 1660. [1] Labda kazi yake maarufu kabisa ilikuwa baldacchino ya Santo Spirito huko Sassia.

title: Paul Newman

text: Paul Newman (26 Januari 1925 - 26 Septemba 2008) alikuwa mwigizaji wa filamu kutoka nchini Marekani. Newman alizaliwa mjini Shaker Heights, Ohio, Marekani. Alifahamika sana kwa kucheza katika filamu ya Butch Cassidy and the Sundance Kid, ilichezwa mnamo mwaka wa 1969. Humo alicheza kama Butch Cassidy. Newman alipata kumwoa mwigizaji filamu mwenzake Bi. Joanne Woodward.

title: Johann Paul Schor

text: Akifuata mifano ya Bernini na Pietro da Cortona, uzuri wa michoro yake ulimpa umaarufu miongoni mwa wasanii na wapenzi wa sanaa. Hibbard (1958) aliandika: "aliunda kazi yake kwa njia ya kisanaa ya Cortona na Bernini kwa uhuru ulioonekana kutokana na Callot na Stefano Della Bella na wakati mwingine huonekana kushinda rococo".

title: Paul Ngei

text: Paul Ngei alizaliwa katika sehemu ya Kiima Kimwe karibu karibu na mji wa Machakos nchini Kenya. Alikuwa mjukuu wa Masaku, chifu mkuu ambaye jina lake sasa ni majina ya mji na wilaya. Familia yake ilihama kutoka Kiima Kimwe hadi kwa makazi mapya katika sehemu ya Kangundo katika kijiji kidogo kijulikanacho kama Mbilini mwaka wa 1929. Hili lilikuwa eneo la milima na mvua nzuri kwa kilimo. Baba yake alikuwa amegeuzwa kuwa Mkristo na Afrika Inland Mission.

title: Johann Paul Schor

text: Johann Paulo Schor alikufa huko Roma katika mwaka wa 1674.


query: Je,chungwa iko katika kundi gani ya mimea?

title: Chungwa

text: Chungwa ni tunda la mchungwa. Ni kati ya matunda yanayovunwa sana duniani. Jina la kisayansi ni Citrus aurantium L. var. sinensis L. au Citrus sinensis (L.) Osbeck.

title: Christina Shusho

text: Albamu yake ya kwanza ilikuwa ‘Kitu gani kinitenge na upendo wa Bwana’, ambayo ilimfanya ajiamini katika kuimba.

title: Kuuza na kununua Hisa (Kenya)

text:
Unapotaka kununua hisa, wafaa kueleza broka wako ni hisa za kampuni gani wataka kununua, wataka kuzinunua kwa bei gani kila hisa na wataka hisa ngapi. Baada ya kumpa mwelekezo huu, broka wako atatafuta anaye hisa unazohitajikatika bei ulilotaja au la chini zaidina kisha, atazinunua chini ya jina yako.
Ubadilishanaji huu wa fedha na hisa utarekodiwa katika CDSC huku hisa ulizonunua zikiwekwa chini ya akaunti yako ya CDSC na zikiondolewa kutoka kwa akaunti ya mmiliki wa hapo awali.

title: Kilafofa

text: Kilafofa ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Sudan inayozungumzwa na Walafofa. Mwaka wa 2000 idadi ya wasemaji wa Kilafofa imehesabiwa kuwa watu 600 tu yaani lugha iko hatarini mwa kutoweka. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kilafofa iko katika kundi la Kikordofani.

title: Yaa Asantewaa

text: Walikutana baadaye kati yao wakishauriana namna gani kujibu. Yaa Asantewaa alishiriki katika mkutano huu. Alipoona ya kwamba sehemu ya viongozi walitaka kunyamaza alitoa hotuba akiwauliza wakuu wengine namna gani waliweza kunyamaza tu na kusikiliza kimya maneno ya Mwingereza, na kama wameacha kuwa wanaume au kubadilishwa kuwa wanawake?

title: Kizeem

text: Kizeem ni lugha ya Kiafrika-Kiasia nchini Nigeria inayozungumzwa na Wazeem. Mwaka wa 2003 idadi ya wasemaji wa Kizeem imehesabiwa kuwa watu 400 tu. Kwa vile Wazeem wengi wanaongea Kihausa badala ya Kizeem, lugha ya Kizeem iko katika hatari ya kutoweka. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kizeem iko katika kundi la Kichadiki.

title: Utungisho katika wanyama

text: Hata hivyo kuna maswali mengi yamebakia ambayo wanasayansi wanaendelea kuyatafutia majibu. Kwa mfano ni kwa namna gani manii na yai zinajua kuwa zinatoka kutoka spishi moja; molekyuli gani ambazo manii hutumia katika kujishikiza na ukuta wa yai na kwa namna manii inapata taarifa ili kuchochea acrosome kutolewa. Kadiri uchunguzi unavyoendelea ndivyo baadhi ya maswali yatakavyopatiwa ufumbuzi.

title: Ukristo

text: Paulo ni mfano mzuri jinsi gani mtu aliyepinga Injili vikali aliongozwa kuihubiri. Nyaraka zake zinatuonyesha jinsi gani Mkristo anaweza kutumia akili yake pamoja na imani. Katika maandishi yake tunapata mtu aliyebebwa na imani katika matatizo na mateso makubwa. Anatufundisha kutoangalia Ukristo kama sheria au amri tu (Fanya! Acha!) bali kama jibu la upendo la mtu aliyeelewa upendo wa Mungu kwanza.

title: Kitubio

text: Kadiri ya imani hiyo, tunaweza kuona ina msingi gani katika ufunuo, hasa Agano Jipya. Ufafanuzi wake wa kichungaji unaweza kuwa kama ifuatavyo.

title: Kidompo

text: Kidompo ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Ghana inayozungumzwa na Wadompo. Mwaka wa 1999 idadi ya wasemaji wa Kidompo imehesabiwa kuwa watu 65 tu. Kwa hiyo inawezekana iko karibu kutoweka kabisa. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kidompo iko katika kundi la Kikwa.

title: Jiji

text: Jiji ni mji mkubwa. Kuna tofauti kati ya nchi na nchi ni sifa gani pamoja na ukubwa gani zinazofanya mji kuwa mji mkubwa au jiji.

title: Kikaike

text: Kikaike ni lugha ya Kisino-Tibeti nchini Nepal inayozungumzwa na Wakaike. Mwaka wa 2011 idadi ya wasemaji wa Kikaike imehesabiwa kuwa watu 50 tu, yaani lugha iko hatarini mwa kutoweka. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kikaike iko katika kundi la Kibodish.

title: Wahehe

text: Inaelezwa kwamba, Munyigumba alipomtokea Mkwawa kwenye ndoto akamwambia, roho ya Mwamubambe iko kwenye kidole au kwenye kisigino. Hata wakifanya namna gani hawawezi kumuua. Hivyo akamtaka amtafute Mkimayena Mwakinyaga amwambie akamchome Mwamubambe kwenye kisigino au kidole.

title: Aina za udongo

text: Ukubwa wa vipande ndani ya udongo ni muhimu, pia kiasi gani ni imara au la, halafu kemikali au kampaundi gani zinapatikana ndani yake.

title: Maraki

text: Vipimo vya spektra vinaonyesha ya kwamba iko kwenye safu kuu ya nyota ikipangwa katika kundi la spektra A1 V.

title: Kilomwe cha Malawi

text: Kilomwe cha Malawi ni lugha ya Kibantu nchini Malawi inayozungumzwa na Walomwe. Hakielewekani na Kilomwe cha Msumbiji. Mwaka wa 2001 idadi ya wasemaji wa Kilomwe cha Malawi imehesabiwa kuwa watu 250,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha za Kibantu wa Malcolm Guthrie Kilomwe haiainishwi kwa vile ni mchanganyiko wa lugha ya Kinyanja ambayo iko katika kundi la N30 na wa lugha ya Kimakua ambayo iko katika kundi la P30.

title: WikiIndaba 2017

text: Taarifa nyingine zilionyesha jinsi gani milango iko wazi kwa ushirikiano kati ya Wikipedia na taasisi kama makumbusho, vyuo na shule katika nchi kama vile Afrika Kusini, Cote d'Ivoire, Tunisia au Misri. Katika nchi hizo kuna vikundi vya watumiaji wanaokutana na kushirikiana.

title: Taasubi ya kiume

text: Katika kutathmini hali hiyo, ni muhimu kutambua kiasi gani hiyo ni athari ya taasubi na kiasi gani ni sharti la dini yenyewe. Baadhi ya dini hizi zimemkataza mwanamke kuwa kiongozi katika dini hizo kwa misingi ya imani husika.

title: Thule

text: Haijulikani ni kisiwa gani alichotaja kama kilikuwa Iceland, Greenland au labda visiwa vya Faroe. Kuna hakika ya kwamba Pytheas alitaja mahali pa kaskazini kwa sababu aliandika ya kwamba "bahari inayoganda", yaani bahari inayofunikwa na barafu, ilianza safari ya siku 1 kutoka kule. Lakini haijulikani aliandika katika mwezi gani na uenezaji wa barafu baharini unabadilika pamoja na majira.

title: Kalenda ya Kiislamu

text: Njia inayofuata inasaidia kujua takriban tarehe gani ya Kiislamu inalingana na tarehe ipi katika kalenda ya kawaida:

title: Boroni

text: Kwa kiasi ndogondogo boroni ina kazi katika miili ya wanyama isipokuwa bado haijaeleweka ni kazi gani isipokuwa imeonekana ni muhimu.

title: Spika

text: Kuna mapokeo mbalimbali yanayoendelezwa katika nchi zenye urithi wa mapokeo ya kisiasa ya Uingereza ingawa ni tofauti katika kila nchi mapokeo gani yaendelea au la.

title: Kikara (Afrika ya Kati)

text: Kikara ni lugha nchini Jamhuri ya Afrika ya Kati inayozungumzwa na Wakara. Mwaka wa 1996 idadi ya wasemaji wa Kikara imehesabiwa kuwa watu 4800. Haijulikani lugha ya Kikara iko katika familia au kundi gani la lugha kihistoria. Hata hivyo, wataalamu wengine huiweka katika kundi la Kibongo-Bagirmi la lugha za Kinilo-Sahara.

title: Katerina wa Siena

text: Sababu gani ilikufanya umweke mtu katika heshima kubwa hivyo?

title: Charles Dickens

text: Dickens kwa riwaya zake alijitahidi kuwakumbusha matajiri wa Uingerzea kuhusu hali ya watu maskini waliodharauliwa tu. Aliweza kutumia maarifa ya maisha yake kwa sababu aliwahi kuona mwenyewe jinsi gani haliy a umaskini na kuwa na madeni inaweza kuharibu maisha na maadili ya watu na jinsi gani wale waliobahatika katika maisha walivyowadharau wengine waliokosa bahati hasa watoto waliopaswa kuishi barabarani bila familia.

title: Mwandishi

text: Kutunza kumbukumbu hii kulihitaji watu waliojua kutumia alama gani kwa maana gani na walioweza kuzitambua tena baada ya muda. Watu hao walikuwa waandishi wa kwanza. Kulingana na maendeleo ya mwandiko idadi ya alama iliongezeka zilizotaja pia mambo yasiyoonekana kama dhana za kijamii au kidini.

title: Shaka Zulu

text: Shaka aliboresha utaratibu alioukuta katika utumishi wa Dingiswayo. Wataalamu hutofautiana ni kiasi gani ya kwamba Shaka alianzisha mbinu kadhaa au kiasi gani ndiye Shaka aliyeunganisha mbinu mbalimbali zilizowahi kujulikana lakini yeye alifuata utaratibu kuzitumia kushinda viongozi wote wengine. Kati ya mbinu alizotumia ni zifuatazo:

title: Historia ya Kanisa

text: Mwaka 325 mkutano wa kwanza wa Kanisa zima ukafanyika kule Nisea (Asia Ndogo). Wakristo wa nchi mbalimbali walikuwa wanatofautiana katika maelezo yao juu ya tabia ya Kimungu na ya kibinadamu za Kristo. Yaani kiasi gani Yesu ni mwanadamu na kiasi gani yeye ni Mungu. Kama alikuwa mwanadamu, je aliumbwa kama wanadamu wote? Lakini kama anaitwa Mungu ndiye Muumba mwenyewe. Kama yeye ni Mungu - aliwezaje kuumia msalabani? Au ni Mungu aliyejificha tu katika umbo la mwili, kumbe hakuteswa kweli, ilikuwa kama igizo tu.

title: Mbinu ya rediokaboni

text: Wakati mmea au mnyama anakufa hapumui tena. Maana yake kiwango cha kaboni hakiongezeki tena lakini 14C iliyoingia mwilini hadi kifo inayeyuka kama kawaida. Kwa hiyo kama ubao, mifupa au meno vinahifadhiwa kwa miaka mielfu bado kuna kiasi kidogo zaidi cha 14C ndani yao na inawezekana kukipima. Sasa kiasi hiki kinalinganishwa na kiasi cha kaboni ya kawaida yaani 12C katika mata hii. Kwa kawaida kuna atomi 1 ya 14C katika bilioni moja ya atomi za 12C. Kiasi jinsi gani idadi ya 14C imepungua kulingana na 12C kinaonyesha ni muda gani ubao au mfupa uliacha kupokea CO2 (ya aina zote mbili yaani ya kawaida na nururifu).

title: Kizangwal

text: Kizangwal ni lugha ya Kiafrika-Kiasia nchini Nigeria inayozungumzwa na Wazangwal. Mwaka wa 1993 idadi ya wasemaji wa Kizangwal imehesabiwa kuwa watu 100 tu, yaani lugha iko katika hatari ya kutoweka. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kizangwal iko katika kundi la Kichadiki.

title: Kibangi-Me

text: Kibangi-Me ni lugha nchini Mali inayozungumzwa na Wadogon. Mwaka wa 2002 idadi ya wasemaji wa Kibangi-Me imehesabiwa kuwa watu 2000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kibangi-Me hakifanani na lugha nyingine kwa hiyo haiwezekani kusema iko katika kundi au familia gani ya lugha.


query: Mlima mkubwa sana duniani inapatikana wapi?

title: Orodha ya milima mirefu duniani

text: Mlima mrefu duniani kwa kuangalia kimo juu ya uwiano wa bahari ni Mlima Everest ulioko kwenye mpaka baina ya Nepal na China. Kilele chake kipo mita 8,848 juu ya usawa wa bahari. Mlima Everest ni sehemu ya milima ya Himalaya. Pamoja na Everest kuna milima mingine 13 inayopita kimo cha mita 8,000, yote iko katika Himalaya na milima jirani ya Karakoram ambayo ni tokeo la kukunjwa kwa ganda la dunia tangu bamba la Uhindi lilianza kugonga bamba la Ulaya-Asia.

title: Kipanya

text: Kipanya hupatikana katika oda ya wagugunaji (Rodentia). Spishi inayofahamika sana ni kipanya-nyumbani (Mus musculus). Pia ni mfugo maalum. Kwenye maeneo mengine, vipanya huwa maarufu. Wagugunaji hawa huliwa na ndege wakubwa kama vile vipanga na kozi. Wanafahamika kwa kuhamia makazi ya watu kutafuta chakula na makazi yao. Japo wakifugwa vipanya hawa huweza kuishi kwa miaka miwili na nusu, kwa kawaida vipanya huishi kwa wastani wa miezi minne huko porini, kumpakakana na kuwinda mara kwa mara. Jamii za paka, mbwa-mwitu, bweha, ndege mbua, nyoka na hata jamii fulani za artropoda huwawinda sana vipanya. Hata hivyo humpakakana uwezo wao mkubwa wa kuishi mazingira mbalimbali, vipanya huonwa kuwa ndio jamii ya pili kuishi duniani yenye uwezo mkubwa wa kudumu mazingira baada ya binadamu.

title: Orodha ya milima

text: Mlima Elbrus (m 5,642), Urusi [3] - mlima wa juu kabisa katika Ulaya Dykh-Tau (m 5,205), Urusi - mlima mkubwa wa pili katika Kaukazi Shkhara (m 5,201), Georgia - mlima mkubwa wa tatu katika Kaukazi Koshtan-Tau (m 5,152), Urusi Janga (Jangi-Tau) (m 5,059), Georgia Mlima Kazbek (m 5,033) - mlima mkubwa wa tatu katika Georgia Ushba (m 4,710), Georgia - kilele mashuhuri Bazardüzü (m 4,485), kilele cha juu katika Azerbaijan

title: Kipoland

text:
co? - nini?
kto? - nani?
gdzie? - mahali gani?
dokąd? - wapi?
kiedy? - hini?
jak? - vipi?
dlaczego? - kwanini?
który? - ipi?

title: Sulfuri

text: Hutokea duniani kama elementi tupu hasa kwenye volkeno lakini zaidi kwenye kampaundi ndani ya madini ya sulfidi. Leo hii inapatikana kutokana na mafuta ya petroli wakati yakisafishwa.

title: Ice Cube

text: O'Shea Jackson (amezaliwa tar. 15 Juni 1969), anajulikana sana kwa jina lake la kisanii kama Ice Cube, ni rapa wa Kimarekani, mwigizaji na pia mwongozaji wa filamu. Anatazamika kama ni msanii mkubwa duniani wa muziki aina ya hip hop.

title: Majina ya nyota kwa Kiswahili

text: Kwa jumla matumizi ya elimu ya nyota katika ubaharia yamepungua sana kwa sababu siku hizi mitambo inapatikana bila matatizo.

title: Ziwa Nakuru

text: Ziwa Nakuru, ziwa ndogo yenye maji ya chumvi kusini mwa mji wa Nakuru inapatikana takriba kilomita 160 kutoka Nairobi. Hivyo basi inaweza kutumbelewa katika ziara ya siku moja kutoka mji mkuu.Au zaidi, kama sehemu ya mzunguko inayohusisha Masai Mara au Ziwa Baringo na Samburu mashariki. Ziwa hili ni maarufu sana duniani kama eneo kubwa ya kusanyiko ya ndege aina ya flamingo ambayo idadi yao ni zaidi ya milioni moja- ama hata milioni mbili!Wao hula mwani, ambayo hupatitakana kwa wingi katika ziwa hili.

title: Mnyoo

text: Mnyoo Ascaris lumbricoides ni aina ya nematodi mkubwa ambaye anaishi katika matumbo ya binadamu na anasababisha ugonjwa uitwao minyoo. Inakadiriwa kwamba karibu ya robo ya idadi ya watu duniani wameathiriwa [1] na ugonjwa huu, na hasa umeenea sana katika maeneo ya kitropiki na maeneo yenye hali duni ya usafi. Aina nyingine ya minyoo ya jamii ya Askaris inaweza kusababisha magonjwa katika mifugo.

title: Kisiwa cha Pasaka

text: Umbo la kisiwa ni pembetatu lenye urefu mkubwa wa km 24  na upana mkubwa wa k, 13 . Eneo lote ni 162.5 km². Mlima mkubwa hufikia kimo cha 509 m juu ya UB.

title: Historia ya Tanzania

text: Nchi ina mabaki ya kale sana ya zamadamu (kiumbe aliyekaribiana na binadamu kwa umbile). Sehemu ya Bonde la Ufa, kama Bonde la Oltupai (zamani Olduvai Gorge) lililoko ndani ya hifadhi ya Serengeti, ndiko kulikogunduliwa masalia ya viumbe wa jamii ya watu wa kale yenye umri mkubwa kuliko yote yanayojulikana duniani hadi hivi sasa.

title: Marekani

text: Mlima Mammoth - California Mlima Mansfield - Milima Green, Vermont Mlima Marathon - Milima Kenai, Alaska Maroon Kengele - Colorado Mlima Marcus Baker - Chugach Range, Alaska Mlima Marcy (futi 5,344) - Milima Adirondack. kilele cha juu cha New York State Mlima Massive - Sawatch Range, Colorado Mauna Loa - Hawaii taz. Oceania. Mlima McKinley au Denali - Alaska (m 6194; futi 20,320) mlima mkubwa katika Amerika ya Kaskazini Mlima Mitchell (futi 6,684) - mlima wa juu wa Appalachians Mlima Monadnock - New Hampshire

title: Bumbuli

text: Kwa upande wa kaskazini mashariki upo mlima mkubwa unaoitwa "Kizimba". Mlima huu huaminika sana kwa kuonyesha dalili za mvua kubwa mara wingu linapotanda juu yake.

title: Orodha ya milima mirefu duniani

text: Kwenye sayari na miezi ya mfumo wa Jua letu kuna milima mikubwa zaidi kuliko duniani. Mlima mkubwa unaojulikana hadi sasa ni Olympus Mons kwenye Mirihi (Mars). Volkeno hii inapanda kilomita 26 juu ya tambarare ya mazingira yake ikiwa na kipenyo cha kilomita 600. Kasoko kwenye kilele chake ina kipenyo cha kilomita 80.

title: Orodha ya milima ya Ulaya

text: Mlima Elbrus (m 5,642), Urusi [1] - mlima wa juu kabisa katika Ulaya Dykh-Tau (m 5,205), Urusi - mlima mkubwa wa pili katika Kaukazi Shkhara (m 5,201), Georgia - mlima mkubwa wa tatu katika Kaukazi Koshtan-Tau (m 5,152), Urusi Janga (Jangi-Tau) (m 5,059), Georgia Mlima Kazbek (m 5,033) - mlima mkubwa wa tatu katika Georgia Ushba (m 4,710), Georgia - kilele mashuhuri Bazardüzü (m 4,485), kilele cha juu katika Azerbaijan

title: Kipindi cha Kiangazi

text: Kipindi cha Kiangazi ni moja kati ya misimu minne inayotokea duniani nje ya kanda la tropiki. Ni kipindi cha joto kali na ukavu kati ya misimu hiyo minne ya mwaka. Misimu hii minne inapatikana katika sehemu isiyo na joto sana wala baridi sana.

title: Natiri

text: Natiri (pia: sodiamu) ni elementi na metali alikali yenye namba atomia 11 kwenye mfumo radidia na uzani atomia 22.98976928. Alama yake ni Na. Jina latokana na chumvi asilia ya natroni alimotambuliwa. Natiri inapatikana duniani ndani ya chumvi cha kawaida cha NaCl (kloridi ya natiri) kinachopatikana kwa wingi katika maji ya bahari.

title: Voi

text: Voi inapatikana Magharibi mwa jangwa la Taru, Kusini na Magharibi mwa Mbuga ya Kitaifa ya Tsavo Magharibi iliyo maarufu sana duniani kote.

title: Malezi

text: Anahitaji kusaidiwa ajibu maswali makuu ya maisha: “Mimi ni nani? Nimetoka wapi? Ninakwenda wapi? Nafikiriwa kuwa wa namna gani?”

title: Nepal

text: Mlima Everest ambao ni mlima mkubwa kuliko yote duniani uko Nepal.

title: Jumuiya ya Afrika Mashariki

text: Huku inapatikana minne kati ya milima mirefu zaidi barani Afrika: Mlima Kilimanjaro (Tanzania), Mlima Kenya (Kenya), milima ya Rwenzori (Uganda/DRC) na Mlima Meru (Tanzania).

title: Mlima Hanang

text: Mlima Hanang ni jina la mlima mkubwa ulioko katika Mkoa wa Manyara nchini Tanzania.

title: Iwiji

text:
Chakula chao kikuu kinatokana na mazao yaani mahindi, ndizi na viazi vitamu. Zao la biashara ni kahawa. Mito mitatu hupitia kijiji hiki, mto Magole upo mashariki sambamba na kijito kidogo kiitwacho Itaga katikati kuna kijito kingine Salaga magharibi kuna mto mkubwa Mafumbo na magharibi kuna kijito kingine shongo . Mito yote hii ndio chanzo kikuu cha uzalishaji wa chakula cha wakazi wa kijiji cha Izyira na vijiji vya jirani mito hii mkubwa miwili yaani Magole na Mafumbo ikisaidiana na vijito hivi hutiririsha maji mwaka mzima. Muungano wa mito hii miwili hufanya mto mmoja unaokwenda kusini kupitia karibu sana na Itumba kuungana na mto Songwe ulio kama mpaka wa Tanzania na Malawi. Kuna milima mkubwa mitatu kaskazini ambayo ni Mlima Mbeye, kaskazini magharibi Mlima Makungulu na magharibi kuna Mlima Mwira. Katika milima hii kuna misitu minene ambayo ndio maji ya mito hii huanzia katika misitu hiyo.
Kutokana na ongezeko la watu misitu hii miaka ya karibuni kumekuwa na uharibifu mkubwa na kusababisha mito hii kupungua sana tena sana kwa ujazo wa maji na kusababisha kupungua kwa kiwango cha unyeshaji wa mvua, kama hatutakuwa na mkakati wa kuzuia uharibifu huu wa misitu hii msitu Mang'onga na msitu Mbogho upo uwezekano wa mito hii kukauka na kusababisha hali mbaya kwa vijiji vyote vinavyopata huduma ya maji ya mito hii mikubwa si IZYIRA tu hata WILAYA jirani kama ILEJE na Mbozi.

title: Seth Rollins

text: Black pia ni bingwa wa dunia mara tatu-michuano ya MCPW uzito mkubwa duniani mara moja, michuano ya FIP uzito mkubwa duniani mara moja, na michuano ya ROH ya Dunia mara moja.

title: Sheikh Muhammad Mansour Haji

text: Ilipofika barua kule chuoni, barua ilianza kusomwa na maafisa wa chini ikipanda mmoja mmoja mpaka kumfikia mkuu wa chuo, hatimae Sheikh Muhammad aliulizwa huyu aliyeandika barua hii ni nani? na amezaliwa wapi? na amesoma wapi?

title: Kifua kikuu

text: Chanjo tu sasa inapatikana kama ya 2011 ni bacillus Calmette– Guérin (BCG). Ambayo, wakati ni ufanisi dhidi ya ugonjwa kusambazwa katika utoto, unampa ulinzi dhidi ya kuambukizwa TB haiendani mapafu. [65] Hata hivyo, ni wengi sana kutumika chanjo duniani kote, na zaidi ya 90% ya watoto wote kuwa chanjo. [6]Hata hivyo, kinga ni kuvuta itapungua baada ya miaka kumi.[6] Kama kifua kikuu ni kawaida katika zaidi ya Canada, Uingereza, na Marekani, BCG ni tu unasimamiwa na watu katika hatari ya juu. [66][67][68] Sehemu ya hoja akisema dhidi ya matumizi ya chanjo ni kwamba inafanya ngozi tuberculin mtihani uongo chanya, na kwa hiyo, hakuna wa matumizi katika uchunguzi.[68] idadi ya chanjo mpya ni sasa katika maendeleo[6]

title: Uskoti

text: Mlima mkubwa wa Uskoti ni Mlima Nevis karibu na Fort William wenye kimo cha mita 1,344.

title: Hifadhi ya Mlima Kilimanjaro

text: Hifadhi ya Mlima Kilimanjaro ni hifadhi ya taifa nchini Tanzania, lakini ni maarufu duniani kutokana na mandhari nzuri ya Mlima Kilimanjaro ambao ni mlima mrefu kuliko yote barani Afrika na unapatikana katika nchi ya Tanzania.

title: Hifadhi ya Arusha

text: Hifadhi ya Taifa ya Arusha yenye Mlima Meru, wenye volkano maarufu na mwinuko wa m. 4566 (futi 14990), inapatikana katika Mkoa wa Arusha, Kaskazini Mashariki mwa Tanzania, umbali wa kilometa 32 kutoka mji wa kitalii wa Arusha.

title: Milima Aberdare

text:
Milima ya Aberdare (ambayo zamani ilikuwa inajulikana kama Milima ya Sattima , Kikuyu: "Nyandarua" ) ni mlima wa urefu wa kilomita 160 katika upande wa juu wa kaskazini ya mji mkuu wa Kenya ambao ni Nairobi yenye wastani wa kimo wa fiti 11,000 (mita 3.350). Milima hii inapatikana katika sehemu ya magharibi ya kati ya Kenya, kaskazini mashariki ya Naivasha na Gilgil na kusini mwa ikweta. Milima hii hufomu sehemu ya mashariki ya Bonde la Ufa kuu inayoteremka kutoka kwa tambarare ya Kinangop hadi kwa ngome ya Laikipia ambayo iko kaskazini ukielekea kusini. Upande wa mashariki, mtiririko wa maji wa Milima hii huteremka ndani ya Bonde la Ufa na unaweza kuona Ziwa Naivasha na ngome ya Mau kwa mbali.
Milima ya Aberdare ina wastani wa mwinuko wa fiti 12,000 - 13,000 juu ya usawa wa bahari na ina msitu mzito. Wingi wa msitu umelindwa ndani ya Mbuga ya Kitaifa ya Aberdare tangu ianzishwe mwaka wa 1950. Anuwai hii huvutia idadi kubwa ya wapenzi wa kutembea na wapandaji milima, wanaoendesha shughuli zao nje ya miji ya Naivasha na Gilgil. Mteremko ya chini hutumiwa kwa ukulima huku maeneo ya juu yanajulikana sana kwa wanyamapori. Tukio la The Rhino Charge ni tukio la kila mwaka linaloendeshwa na wahafidhina nchini Kenya wanaolipa kuweka ua katika mbuga ya kitaifa ya Aberdare kama njia ya kulinda msitu mkubwa kabisa katika eneo la Afrika Mashariki kutoka kwa uharibifu.
Jina la zamani la milima hii bado linatumiwa katika sehemu ya Oldoinyo la Satima ( "mlima wa ng'ombe dume mdogo"); ifikapo mita 4,001 wa milima (fiti 13.120), ndicho kilele cha juu kabisa katika Milima ya Aberdare. Mlima Kenya (mita 5.199, fiti17,057), mlima wa pili mkubwa barani Afrika (baada ya Mlima Kilimanjaro), linapatikana kilomita kadhaa mashariki mwa Milima ya Aberdare.
Eneo hili linajulikana sana kama makao makuu ya Dedan Kimathi, kiongozi wa kundi la Mau Mau lililoanzishwa mwaka 1950. Pia, Malkia Elizabeth akawa Malkia wa Uingereza wakati alikuwa amekufa kutembea katika Milima hii ya Aberdares. ] Eneo hili pia lilikuwa eneo ambalo JA Hunter alimwua tembo katika msitu wa Aberdare.


query: Mji wa Kisii una idadi ngapi ya watu?

title: Kisii

text: Kutokana na idadi kubwa ya watu (83,460 kadiri ya sensa ya mwaka 2009[2]) na ongezeko la mahitaji ya elimu, vyuo vingi vimeanzisha matawi Kisii. Miongoni mwa vyuo vilivyoanzisha matawi mjini ni:

title: Kinshasa

text: Zamani pahali pa vijiji vya uvuvi, Kinshasa sasa ni jiji lenye idadi ya wakazi 10,076,099 mwaka 2009. Mji wa Brazzaville (wenye wakazi milioni 1.5 mwaka 2007 pamoja na makazi yake), [2] mji mkuu wa Jamhuri ya Kongo, hupatikana upande wa pili wa mto Kongo. Hivyo mrundiko wa Kinshasa-Brazzaville una wakazi karibu milioni 12.

title: Mkoa wa Uşak

text: Uşak (kutoka "Uşşak" maanake "wapenzi") ni jina la kutaja mkoa uliopo mjini magharibi mwa nchi ya Uturuki. Umepakana na Manisa kwa upande wa magharibi, Denizli kwa upande wa kusini, Afyon kwa upande wa mashariki, ana Kütahya kwa upande wa kaskazini. Mji wake mkuu ni Uşak. Mkoa unachukua eneo la kilomita za mraba zipatazo 5,341 na una idadi ya wakazi wapatao 334,115 (makisio ya 2007). Kwa mwaka wa 2000, idadi ya wakazi wa hapa ilikuwa 322,313.

title: Naivasha

text:
Naivasha ni sehemu ya Kaunti ya Nakuru. Mji una idadi ya wakazi wa 181,966 (sensa ya mwaka 2009).
Sekta kuu ni kilimo, hasa upanzi wa maua.

title: Shule ya Upili ya Kisii

text:
Sineon Nyachae
Mji wa Kisii
Ratemo Michieka
Orodha ya Shule Nchini Kenya

title: Wakisii

text: Kisii (hujulikana pia kama Gusii) ni jamii ya Kibantu ambao hukaa katikaWilaya ya Kisii katika Mkoa wa Nyanza, Magharibi mwa Kenya.

title: Kisii

text: Mji wa Kisii una kiwango cha chini cha usafirishaji wa takataka na maji machafu. Kituo pekee cha kusafisha maji machafu kilikuwa Daraja Mbili lakini kimehamishwa nje ya mji.

title: Kisii

text: Kisii ni mji upatikanao Kusini Magharibi mwa Kenya. Huu ndio mji mkubwa wa biashara katika miinuko ya Gusii.

title: Kisii

text: Mji huu pia unakumbwa na uhaba wa ardhi huku mitaa mingi mjini ikianzishwa bila mpango maalumu.

title: Kisii

text: Jamii:Kaunti ya Kisii Jamii:Miji ya Kenya

title: Vielezi vya idadi

text: Vielezi vya idadi au kiasi (alama yake ya kiisimu ni: E) ni maneno yanayofafanua kielezi kuwa kitenzi hicho kitemetendeka mara ngapi au kwa kiasi gani. Idadi hiyo inaweza kuwa idadi ya jumla au idadi kamili/halisi.

title: Iğdır

text: Iğdır (Kiarmenia: Իգդիր) ni jina la mji mkuu wa Jimbo la Iğdır lililopo mjini Mashariki mwa Mkoa wa Anatolia, Uturuki. Mji umepakana na Armenia, Nakhchevan na Iran. Mpaka wa Armenia una sababishwa na Mto Aras. Mlima mrefu wa Uturuki ni Ağrı Dağı, upo ndani ya jimbo la Iğdır, lakini sehemu kubwa ya ardhi ni tupu ambo iko mbali na eneo la mlima. Mji una wakazi wapatao 119,432 na wengine 75,927 wapo mijini. Mji una eneo la kilomita za mraba zipatazo 1,479.

title: Mardin

text: Mardin (Kisyriaki:ܡܶܪܕܺܝܢ; inamaana ya "maboma") ni mji uliopo mjini kusini-mashariki mwa nchi ya Uturuki. Huu ni mji mkuu wa Jimbo la Mardin, unajulikana sana kwa ujenzi wake wa staili ya Kiarabu, na maeneo yake ya milima ya mawe inayoitazama Syria kwa upande wa kaskazini. Mji wa Mardin una wakazi mchanganyiko, Waturuki, Wasyria, Waarabu na Wakurdi ambao wote wanawakilisha idadi kubwa ya watu. Pia kuna idadi kiasi ya Waarmenia katika mji huu. Takriban watu 705,098 wanaoishi mjini hapa.

title: Kisii

text: Daraja Mbili Wakisii Wilaya ya Kisii Kati

title: Wilaya ya Kisii Kati

text: Wilaya ya Kisii ilikuwa wilaya mojawapo ya Mkoa wa Nyanza, Kusini Magharibi mwa Kenya, hadi ilipopitishwa katiba mpya ya nchi (2010).

title: Mkoa wa Istanbul

text: Mkoa wa Istanbul ni moja kati ya Mikoa ya Uturuki. Upo mjini kaskazini-mashariki mwa nchi. Mkoa umechukua eneo la kilomita za mraba zipatazo 5,196 na jumla ya wakazi takriban 12,573,836 (makadiro ya 2007). Awali idadi ya wakazi kuwa 10,018,735 kunako mwaka wa 2000. Mkoa huu umezungukwa na mikoa mingine kama vile Tekirdağ kwa upande wa magharibi, Mkoa wa Kocaeli kwa upande wa mashariki, Bahari Nyeusi kwa upande wa kaskazini na Bahari ya Marmara kwa upande wa kusini mwa nchi. Mkoa huu una sehemu mbili: una upande wa Ulaya na upande ni Asia. Mji mkuu wake ni jiji la Istanbul ambalo linajulikana sana kuliko hata mkoa wenyewe.

title: Van

text: Van (Kiarmenia: Վան, Kikurdi: Wan; kutoka Kiarmenia "van" - kijiji, makazi) ni mji ulipo mjini mashariki mwa nchi ya Uturuki. Huu ndiyo mji mkuu wa Mkoa wa Van, na upo upande wa mashariki mwa pwani ya Ziwa Van. Mji una idadi ya wakazi wapatao 284,464 (ilikuwa hiyo kwa mwaka wa 2005).

title: Wilaya ya Kisii Kati

text: Makao makuu yalikuwa mjini Kisii ambao una wakazi Wakisii.

title: Kigusii

text: Kigusii ni lugha ya Kibantu nchini Kenya inayozungumzwa na Wakisii. Mwaka wa 2009 idadi ya wasemaji wa Kigusii imehesabiwa kuwa watu 2,205,000. Pia kuna wasemaji 300 tu nchini Tanzania. Kufuatana na uainishaji wa lugha za Kibantu wa Malcolm Guthrie Kigusii iko katika kundi la E40. Hasa Kigusii huzungumzwa eneo la Kisii ambalo makao yake makuu ni Mji wa Kisii (kati ya Ziwa Victoria na mpaka wa Kenya-Tanzania) katika Mkoa wa Nyanza.

title: Shule ya Upili ya Kisii

text: Shule ya Upili ya Kisii ni shule maarufu na ya Kitambo. Shule hii inapatikana katika Mji wa Kisii, Wilaya ya Kisii, Mkoani Nyanza nchini Kenya

title: Auckland

text: Auckland ni mji mkubwa kabisa katika nchi ya New Zealand. Mji wa Auckland una idadi ya wakazi wapatao milioni 1.4 (makisio). Kwa kipindi kifupi katika historia ya New Zealand, mji wa Auckland ulikuwa mji mkuu kabla hauja amishiwa katika mji mkuu mwingine wa sasa wa Wellington.

title: Çorum

text: Çorum ni mji uliopo kaskazini mwa Anatolia ambao ndiyo mji mkuu wa Mkoa wa Çorum katika Uturuki. Mji wa Çorum upo katika ardhi ya kati ya Bahari Nyeusi ya Uturuki, takriban km 244 kutoka mji wa Ankara na 608 kutoka mjini Istanbul. Mji una futi za maporomoko zipatayo 801 kutoka UB, eneo la tambarare ni 12,820 km² (4950 mi²), na kwa sensa ya mwaka wa 2004, idadi ya wakazi imefikia 178,500.

title: Yalova

text: Yalova ni mji uliopo kaskazini-magharibi mwa nchi ya Uturuki. Mji upo katika pwani ua Bahari ya Marmara. Huu ndiyo mji mkuu wa Mkoa wa Yalova. Mji huu wa Yalova una wakazi takriban 70,858, wakati idadi ya wakazi wa Mkoa wa Yalova imekadiriwa kuwa ni 188,440.

title: Wakisii

text:
Mji wa Kisii - unaojulikana kama Bosongo kwa wakazi wake - uko katika Mkoa wa Nyanza, kusini magharibi mwa Kenya na ni nyumbani kwa watu wa asili ya Gusii. Jina Bosongo liliaminiwa kutokana na jina Abasongo (kwa maana ya Wazungu) ambao waliishi katika mji wakati wa ukoloni.
Kulingana na sensa ya mwaka 1979, Wilaya ya Kisii ilikuwa na wakazi 588.000.

title: Lubumbashi

text: Mji huu ndio makao makuu ya Mkoa wa Katanga Juu ambao una madini ya shaba na uko karibu na mpaka wa Zambia. Makadirio ya idadi ya watu ni karibu milioni 1.8.

title: Kisii

text: Mji huu una wakazi wa matabaka mbalimbali, miongoni mwao wakiwemo Wahindi na Wakikuyu wanaojihusisha na biashara, huku idadi kubwa ikiwa Wakisii.

title: Tunceli

text: Tunceli (Kizazaki na Kikurdi: "Dersim") ni jina la kutaja mji mkuu wa Mkoa wa Tunceli huko nchini Uturuki. Mji wa Tunceli una wakazi takriban 25,041 (sensa ya mwaka 2000) na idadi kubwa ya wakazi wa mjini hapa san-sana ni Wazaza na Wakurdi].

title: Orodha ya mito ya kaunti ya Kisii

text: Orodha ya mito ya kaunti ya Kisii inataja kwa mpangilio wa alfabeti baadhi tu ya mito ya eneo hilo la Kenya magharibi (kwenye ziwa Nyanza).

title: Damietta

text: Leo hii, kuna mfereji unaounganisha mji huu na Mto [[Nile]] ambapo ndio inaufanya mji huu kwa wa muhimu kwa mara nyingine tena. Mji huu kwa sasa una idadi ya watu wapatao 1,093,580 (2006). Pia kuna mtambo wa gesi ya [[SEGAS LNG]] (Liquefied Natural Gas) ambao hapo baadaye utakuwa na uwezo wa kuwa na ujazo kiasi cha tani 9.6 kwa mwaka.

title: Mkoa wa Malatya

text: Malatya ni jina la mkoa uliopo katika kanda ya Mashariki mwa Anatolia huko nchini Uturuki. Sehemu yake kubwa ni eneo la milima mikubwa sana. Mji mkuu wake ni Malatya. Mkoa unachukua eneo la kilomita za mraba zipatazo 12,313. Mkoa huu una wakazi takriban 923,248. Awali walikuwa 853,658 mnamo 2000. Jiji la Malatya lina idadi ya wakazi wapatao 381,081 (2000).


query: Je,mende iko katika spishi gani kwa wadudu?

title: Wadudu

text: Ngeli Insecta Nusungeli Monocondylia Oda Archaeognatha Kladi (kundi bila tabaka) Dicondylia Nusungeli Apterygota Oda †Monura Oda Thysanura (Wadudu mikia-mitatu) Nusungeli Pterygota Ngeli ya chini Palaeoptera Oda †Palaeodictyoptera Oda †Megasecoptera Oda †Archodonata Oda †Diaphanopterodea Oda †Meganisoptera Oda Ephemeroptera (Wadudu siku-moja) Oda Odonata (Kereng'ende) Ngeli ya chini Neoptera Oda ya juu Exopterygota Oda †Titanoptera Oda †Protorthoptera Oda Plecoptera (Wadudu mabawa-msuko) Oda Embioptera (Wasokotaji-hariri) Oda Zoraptera (Wadudu-malaika) Oda Dermaptera (Wadudu-koleo) Oda Orthoptera (Wadudu mabawa-manyofu: panzi, nzige n.k.) Oda Phasmatodea (Wadudu-kijiti) Oda Notoptera (Wadudu-barafu, watambaaji-miamba) Oda ya juu Dictyoptera (imependekezwa) Oda Blattodea (Mende na mchwa) Oda Mantodea (Vivunjajungu) Oda ya juu Paraneoptera (imependekezwa) Oda Psocoptera (Nzi-gome, chawa-vitabu) Oda Thysanoptera (Tiripsi) Oda Phthiraptera (Chawa) Oda Hemiptera (Wadudu mabawa-nusu: vidukari, nzi weupe, wadudu-gamba, vidung'ata) Oda ya juu Endopterygota Oda Hymenoptera (Wadudu mabawa-matando: nyuki, nyigu, sisimizi n.k.) Oda Coleoptera (Mende-kibyongo, bungo, fukusi, visaga) Oda Strepsiptera (Wadudu mabawa-potwa) Oda Raphidioptera (Wadudu shingo-ngamia) Oda Megaloptera (Wadudu mabawa-makubwa) Oda Neuroptera (Wadudu mabawa-vena) Oda ya juu Mecopteroidea (imependekezwa) Oda Mecoptera (Wadudu mabawa-marefu: wadudu-nge n.k.) Oda Siphonaptera (Viroboto) Oda †Protodiptera (Nzi wa kale) Oda Diptera (Wadudu mabawa-mawili: nzi, mbu n.k.) Oda ya juu Amphiesmenoptera (imependekezwa) Oda Trichoptera (Wadudu mabawa-manyoya) Oda Lepidoptera (Wadudu mabawa-vigamba: vipepeo, nondo)

title: Mende

text: Mende au kombamwiko ni wadudu wadogo hadi wakubwa kiasi wa oda ya Blattodea (blatta = mende, eidos = umbo). Tangu mwanzo wa karne hii wataalamu wengi wamesadiki kwamba mchwa ni aina za mende wa kijamii[1][2]. Kwa hivyo oda yao, Isoptera, huwekwa ndani ya Blattodea kama oda ya chini mara nyingi. Kuna maainisho mengine pia[3]. Kundi la mchwa linajadiliwa katika ukurasa wake.

title: Kuuza na kununua Hisa (Kenya)

text:
Unapotaka kununua hisa, wafaa kueleza broka wako ni hisa za kampuni gani wataka kununua, wataka kuzinunua kwa bei gani kila hisa na wataka hisa ngapi. Baada ya kumpa mwelekezo huu, broka wako atatafuta anaye hisa unazohitajikatika bei ulilotaja au la chini zaidina kisha, atazinunua chini ya jina yako.
Ubadilishanaji huu wa fedha na hisa utarekodiwa katika CDSC huku hisa ulizonunua zikiwekwa chini ya akaunti yako ya CDSC na zikiondolewa kutoka kwa akaunti ya mmiliki wa hapo awali.

title: Bakteria

text: Kila spishi ya pathojeni ina tabia ya mwingiliano na miili ya binadamu . Baadhi ya viumbe, kama vile Staphylococcus au Streptococcus, wanaweza kusababisha maambukizi ya ugonjwa wa ngozi, kichomi, ugonjwa wa uti wa mgongo na hata sepsis kupita kiasi, uvimbe wa mara kwa mara ambao huleta mshtuko, kunyong'onyea kwa mishipa ya damu na kifo.[143] Hata hivyo, viumbe hawa ni sehemu ya kawaida ya binadamu na mimea na huwa kwenye ngozi au pua bila kusababisha ugonjwa wowote. Viumbe vingine husababisha magonjwa kwa binadamu, kama vile Rickettsia, ambayo ni kimelea cha ndani ya seli ambayo huweza kukua na kuzaa kama iko ndani ya viumbe wengine. Spishi moja ya Rickettsia husababisha homaya matumbo, ilihali nyingine husababisha homa inayopatikana maeneo ya milima. Klamidia, kundi lingine la vimelea wa ndani, ina ina spishi ambazo zinaweza kusababisha kichomi, au maambukizi ya magonjwa ya njia ya mkojo na kuchangia katika magonjwa ya mishipa ya moyo.[144] Mwisho kabisa, baadhi ya spishi kama vile Pseudomonas aeruginosa, Burkholderia cenocepacia, na Mycobacterium avium ni ni pathojeni ambazo hutaka kutumia hali fulani ya binadamu walio na uhaba wa kinga ya magonjwa ama chanagarawe za s aitiki.[145]

title: Utungisho katika wanyama

text: Hata hivyo kuna maswali mengi yamebakia ambayo wanasayansi wanaendelea kuyatafutia majibu. Kwa mfano ni kwa namna gani manii na yai zinajua kuwa zinatoka kutoka spishi moja; molekyuli gani ambazo manii hutumia katika kujishikiza na ukuta wa yai na kwa namna manii inapata taarifa ili kuchochea acrosome kutolewa. Kadiri uchunguzi unavyoendelea ndivyo baadhi ya maswali yatakavyopatiwa ufumbuzi.

title: Bakteria

text: Mbinu za mazingira maalumu zimebuniwa ili kukuza ukuaji na kutambua bakteria fulani, huku zikizuia ukuaji wa baadhi ya sampuli za bakteria. Mara nyingi mbinu hizi huwa zimeundwa kwa spishi maalumu, kwa mfano, sampuli ya sputum inaweza kushughulikwa ili kuonyesha ni vijiumbe gani husababishakichomi, ilihali sampuli za kinyesi hukuzwa katika mazingira maalumu kutambua vijiumbe ambao husababisha kuhara, huku ukidhibiti ukuaji wa vijiumbe visivyoleta magonjwa. Sampuli ambazo kwa kawaida huwa tasa, kama vile damu, mkojo au maji ya mti wa mgongo, hukuzwa katika mazingira ambayo yanaweza kukuza vijiumbe vya kila nui.[89][127] Mara tu kijiumbe kinachosababisha magonjwa kinapotengwa, kinaweza kuelezewa zaidi kupitia kwa umbo lake, ruwaza za ukuaji kama vile (ukuaji wa aerobiki au ukuaji, mifumo ya hemolisi) na matumizi ya mabaka.

title: Jenetikia

text: Kwa kulinganisha homolojia kati ya aina tofauti za jenomu za spishi inawezekana kuhesabu umbali wa mageuko baina ya spishi hizo na wakati ambapo zinaweza kuwa ziliachana (utaratibu huo unaitwa saa ya molekuli). Ulinganishaji wa jeni kwa jumla hufikiriwa kuwa mbinu sahihi zaidi ya utambazi-sifa za uhusiano kati ya spishi kuliko ulinganifu wa tabia za kifenotipu. Mageuko ya umbali baina ya spishi yanaweza kutumika kutengenezea miti inayoonyesha mageuko; miti hiyo huwakilisha asili moja na kuachana kwa spishi kadiri muda unavyokwenda, ingawa haionyeshi uhamishaji wa nyenzo za jeni kati ya spishi zisizo na uhusiano (jambo linalojulikana kama uhamishaji jeni wa mlalo na ambao hutokea sana katika bakteria).

title: Wahehe

text: Inaelezwa kwamba, Munyigumba alipomtokea Mkwawa kwenye ndoto akamwambia, roho ya Mwamubambe iko kwenye kidole au kwenye kisigino. Hata wakifanya namna gani hawawezi kumuua. Hivyo akamtaka amtafute Mkimayena Mwakinyaga amwambie akamchome Mwamubambe kwenye kisigino au kidole.

title: Mtunguja

text: Mtunguja, mtunguja-mwitu, mtura, mtula, mtulwa, mtua, mtuatua, mndulele, mnyanya-mwitu au mnyanya-pori ni majina mbalimbali ya mimea ya familia Solanaceae. Fasihi andishi (ya kisayansi na ya umma) haidhihirishi majina gani hutumika kwa spishi gani. Inaonekana kwamba majina yote hutumika kwa "Solanum incanum" (kwa Kiingereza thorn apple) lakini majina kadhaa hutumika kwa spishi nyingine pia, hasa "Solanum schumannianum" na "Solanum zanzibarense".

title: Mjusi-kafiri mchana

text: Mijusi-kafiri mchana ni mijusi wa jenasi "Phelsuma" katika familia Gekkonidae. Kinyume na spishi nyingine za mijusi-kafiri, ambazo hukiakia usiku, spishi hizi hukiakia mchana. Katika Unguja na Pemba spishi za huko huitwa mijusi wa mnazi pia, kwa sababu wanatokea kwa majani ya minazi.

title: WikiIndaba 2017

text: Taarifa nyingine zilionyesha jinsi gani milango iko wazi kwa ushirikiano kati ya Wikipedia na taasisi kama makumbusho, vyuo na shule katika nchi kama vile Afrika Kusini, Cote d'Ivoire, Tunisia au Misri. Katika nchi hizo kuna vikundi vya watumiaji wanaokutana na kushirikiana.

title: Mti

text:
Majani yana kazi muhimu kwa mti si mapambo tu. Kuna hasa shughuli mbili
Mwaka 2017 idadi ya spishi za miti zilizojulikana ilikuwa 60,065. Karibu nusu ya spishi hizo ni sehemu ya familia 10 za kibiolojia na asilimia 58 za spishi zinapatikana katika nchi moja tu.

title: Taasubi ya kiume

text: Katika kutathmini hali hiyo, ni muhimu kutambua kiasi gani hiyo ni athari ya taasubi na kiasi gani ni sharti la dini yenyewe. Baadhi ya dini hizi zimemkataza mwanamke kuwa kiongozi katika dini hizo kwa misingi ya imani husika.

title: Thule

text: Haijulikani ni kisiwa gani alichotaja kama kilikuwa Iceland, Greenland au labda visiwa vya Faroe. Kuna hakika ya kwamba Pytheas alitaja mahali pa kaskazini kwa sababu aliandika ya kwamba "bahari inayoganda", yaani bahari inayofunikwa na barafu, ilianza safari ya siku 1 kutoka kule. Lakini haijulikani aliandika katika mwezi gani na uenezaji wa barafu baharini unabadilika pamoja na majira.

title: Ekolojia

text:
Wataalamu wa ekolojia huchungulia kila kitu kuanzia bakteria ndogo katika myeyusho wa kuwalisha hadi athira ya msitu wa mvua kwa halihewa ya dunia.
Ekolojia inalenga kuelewa jinsi gani pande mbalimbali za uhai duniani zinahusiana na mazingira yao. Kila spishi ya viumbehai inategemea makazi maalumu kwa kudumisha maisha yake. Hapo ekolojia inachungulia pia athira ya mabadiliko yanayosababishwa na binadamu kwa makazi haya na ekolojia yao.

title: Kuro (jenasi)

text: Kuro ni spishi ya kawaida zaidi ya jenasi "Kobus" katika familia Bovidae. Spishi nyingine za jenasi hii zinaitwa lechwe, mraye na sheshe. Kuna nususpishi mbili za kuro: (kuro) ndogoro na kuro singsing. Spishi zote zinatokea karibu na maji na hutorokea maji wakitishwa na mnyama mbua. Rangi ya spishi nyingi ni ya mchanga lakini rangi ya kuro na spishi nyingine kadhaa ni kahawia hadi kijivu au nyeusi. Mara nyingi iko rangi ya nyeupe kuzunguka macho na pua na matako. Wanyama hawa hula manyasi.

title: Nyangumi

text: Kulingana na mazingira yao (tofauti na na wanyama wengine), nyangumi hupumua kwa hiari yao, wanaamua ni wakati gani wa kupumua. Mamalia wote hulala lakini nyangumi hawawezi kulala kwa muda mrefu sababu wanaweza zama majini na kufa. Husemekana ni nusu tu ya ubongo wa nyangumi hulala na sehemu nyingine hufanyakazi, hivyo nyangumi huwa halali moja kwa moja lakini hupumzika vya kutosha. Mara nyingi nyangumi hulala huku jicho moja tu likiwa limefungwa. Baadhi ya nyangumi huwasiliana kwa sauti za kimuziki, zikijulikana kama nyimbo za nyangumi. Sauti hizi zaweza kuwa kubwa sana kutegemeana na spishi zao. Nyangumi waitwao sperm husikika wakitoa sauti za kugonga gonga tu, kwasababu wao wana meno na hutoa pia mwangwi unaoweza kusikika kwa maili nyingi.

title: Kikara (Afrika ya Kati)

text: Kikara ni lugha nchini Jamhuri ya Afrika ya Kati inayozungumzwa na Wakara. Mwaka wa 1996 idadi ya wasemaji wa Kikara imehesabiwa kuwa watu 4800. Haijulikani lugha ya Kikara iko katika familia au kundi gani la lugha kihistoria. Hata hivyo, wataalamu wengine huiweka katika kundi la Kibongo-Bagirmi la lugha za Kinilo-Sahara.

title: Ubongo

text: Ubongo ndio umbile la kibayolojia changamani zaidi inayojulikana,[8] na kulinganisha bongo za spishi mbalimbali kwa msingi wa jinsi zinavyoonekana aghalabu ni vigumu. Hata hivyo, kuna kanuni za kawaida ya muundo wa ubongo zinazotumika kote katika spishi mbalimbali. Hizi huwekwa wazi hasa kwa njia tatu. Mbinu ya mageuko inamaanisha kulinganisha miundo ua bongo za spishi mbalimbali, na kwa kutumia kanuni kwamba mionekano inayopatikana katika matawi yote ambayo alipokelewa kutoka kwa muundo fulani wa kale na kwamba pengine ilikuwa katika watangulizi. Mbinu ya ukuaji ina maananisha kuchunguza jinsi umbo la ubongo unavyobadiliko ya wakati wa ukuaji kutoka kipindi cha kiinitete hadi utu uzima. Mbinu ya kijenetiki ina maanisha kuchunguza jeni zinazopatikana katika maeneo mbalimbali ya ubongo miongoni mwa spishi anuwai. Kila mbinu hukamilisha nyingine na huchangia hayo mengine mawili.

title: Mr. Blue

text: Lakini hakuanza kuimba moja kwa moja, bali alikuwa akifuatilia tu jinsi gani muziki unavyokua, na mwaka 2001 ndipo nilipojiingiza zaidi kwa kuanza kuimba katika sherehe mbalimbali za 'Macamp.

title: Yombeyombe

text: Yombeyombe au yombiyombi ni ndege wadogo wa familia mbalimbali. Spishi moja iko katika Ploceidae, moja katika Viduidae na 24 katika Fringillidae. Hawa ni ndege wanene yenye domo nene na rangi mbalimbali kama nyeusi, kahawia, njano na nyekundu kufuatana na spishi. Wanatokea misitu na maeneo mengine yenye miti au matete (yombeyombe wa kawaida). Hula mbegu lakini hulisha makinda yao wadudu. Yombeyombe wa kawaida hulifuma tago lake kwa majani ya manyasi katikati ya matete au mafunjo au pengine katika kichaka. Jike huyataga mayai 2-5. Yombeyombe wa Fringillidae hujenga tago lao kwa umbo wa kikombe katika panda ya mti na jike huyataga mayai 2-7. Tofauti na yombeyombe wengine yombeyombe manjano hajengi tago lake mwenyewe lakini jike huyataga mayai katika matago ya spishi nyingine, k.m. spishi za videnenda na magamaga.

title: Nyasi-bahari

text: Nyanja za nyasi-bahari zinaweza kuwa ama monospesifiki (yenye spishi moja) au zenye spishi zilizochanganywa. Katika maeneo ya wastani, kwa kawaida spishi moja au chache hutawala (kama vile nyasi-bahari majani-mikunga "Zostera marina" katika Atlantiki ya Kaskazini), lakini nyanja za kitropiki kwa kawaida ni anuwai zaidi, spishi 13 zikiwa zimeandikwa nchini Ufilipino.

title: Charles Dickens

text: Dickens kwa riwaya zake alijitahidi kuwakumbusha matajiri wa Uingerzea kuhusu hali ya watu maskini waliodharauliwa tu. Aliweza kutumia maarifa ya maisha yake kwa sababu aliwahi kuona mwenyewe jinsi gani haliy a umaskini na kuwa na madeni inaweza kuharibu maisha na maadili ya watu na jinsi gani wale waliobahatika katika maisha walivyowadharau wengine waliokosa bahati hasa watoto waliopaswa kuishi barabarani bila familia.

title: Insha za hoja

text: Ili hoja zote zipate kueleweka ni sharti zipangwe kwa mtiririko wa mawazo ulio sahihi kiasi kwamba mtu aisomapo insha anapata kuelewa ni mada gani mwandishi anaijadili na ana msimamo gani kuhusu mada hiyo.

title: Mwandishi

text: Kutunza kumbukumbu hii kulihitaji watu waliojua kutumia alama gani kwa maana gani na walioweza kuzitambua tena baada ya muda. Watu hao walikuwa waandishi wa kwanza. Kulingana na maendeleo ya mwandiko idadi ya alama iliongezeka zilizotaja pia mambo yasiyoonekana kama dhana za kijamii au kidini.

title: Gombakanzu

text: Gombakanzu au majani ya Pemba ("Stenotaphrum dimidiatum") ni spishi ya nyasi katika nusufamilia Panicoideae. Nyasi hili huunda matabaka mazito ya manyasi, mara nyingi kwa pwani. Kwa sababu ya hiyo spishi hii na spishi ndugu "S. secundatum" hupandwa katika nyua.

title: Zoolojia

text: Zoolojia linatumia mbinu mbalimbali za kisayansi likichungulia maumbile na miili ya wanyama, michakato ndani ya miili, historia ya mageuko ya spishi za wanyama, jenetiki yao, uenezi wao katika dunia, uhusiano wao na mazingira (ekolojia) na jinsi gani wanahusiana kati yao.

title: Bata mzamaji

text: Mabata wazamaji ni ndege wa maji wa nusufamilia Aythyinae katika familia Anatidae. Spishi hizi huzamia kabisa ili kukamata samaki, wanyamakombe au mimea ya maji. Miguu yao iko nyuma zaidi ya mwili kuliko miguu ya mabata wachovya ili kujisogeza mbele vizuri ndani ya maji. Kwa sababu hiyo hawawezi kutembea vizuri. Hutokea kwa makundi kwa maji baridi au milango ya mito, lakini bata mzamaji mkubwa ("Aythya marila") huingia bahari wakati wa majira ya baridi. Wanaweza kupuruka sana na spishi za kanda za kaskazini huhamia kusini kila majira ya baridi. Hujenga matago yao visiwani kwa maziwa au ndani ya uoto wa matete uliosongamana.

title: Bonobo

text: Bonobo ni spishi katika hatari ya kupotea kwa sababu inaishi katika maeneo ya Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo pekee. Wataalamu wameona ya kwamba spishi zote za "Pan" hazijui kuogelea vema kwa hiyo kuna hoja ya kuwa spishi hizi mbili ziliachana baada ya kutokea kwa Mto Kongo takriban miaka milioni 1.5 – 2 iliyopita. Bonobo huishi kusini kwa Mto Kongo lakini Sokwe Mtu wa kawaida huishi pande za kaskazini kwa mto huo.

title: Kanghagha

text: Kanghagha au zogoyogo ni ndege wa familia Leiotrichidae. Wanafanana na mikesha wa familia Turdidae. Wanatokea misitu na maeneo mengine yenye miti katika Afrika na Asia. Spishi za Afrika zina rangi za kahawa, nyeusi, kijivu na nyeupe, lakini spishi nyingi za Asia zina rangi kali pia kama nyekundu na njano. Takriban spishi zote huenda kwa makundi wakiwasiliana kwa sauti. Mara kwa mara hupiga kelele sana, kwa sababu yake huitwa mpayupayu pia (“babbler” au “chatterer” kwa Kiingereza). Hula wadudu hasa lakini beri pia; spishi kubwa hula mijusi na panya wadogo na spishi kadhaa hula beri tu. Hulijenga tago lao kwa vitawi na kulificha katika vichaka vizitu. Jike huyataga mayai 2-5. Spishi kadhaa hujenga tago kwa kundi; jike mmoja tu hutaga mayai na ndege wengine husaidia kuwalinda makinda na kuwaletea chakula.

title: Kobe

text: Kiwiliwili chao kimefunikwa kwa gamba gumu liitwalo galili. Kwa kawaida galili hii ni yabisi, lakini kuna spishi zilizo na galili nyumbufu, zote spishi za maji. Kichwa, miguu na mkia inachomoza kutoka galili lakini katika spishi nyingi inaweza kuvutwa ndani, spishi za nchi kavu hasa.

title: Kibangi-Me

text: Kibangi-Me ni lugha nchini Mali inayozungumzwa na Wadogon. Mwaka wa 2002 idadi ya wasemaji wa Kibangi-Me imehesabiwa kuwa watu 2000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kibangi-Me hakifanani na lugha nyingine kwa hiyo haiwezekani kusema iko katika kundi au familia gani ya lugha.


query: Lugha ngapi zinatumia herufi za kiarabu?

title: Herufi za Kiarabu

text: Herufi za Kiarabu ni maandishi maalumu ya lugha ya Kiarabu. Nje ya Kiarabu lugha mbalimbali zinaandikwa kwa herufi za Kiarabu, hasa lugha za nchi zenye Waislamu wengi, ingawa herufi hizo zilibuniwa kabla ya dini hiyo kuenea. Kati ya lugha hizo kuna Kiajemi, Kikurdi, Kimalay na Urdu. Pengine katika lugha hizo herufi kadhaa zinaongezwa au kupunguzwa, kulingana na lugha ilivyo.

title: Kitajiki

text: Lugha huandikwa katika Tajikistan kwa herufi za Kikyrili kama Kirusi. Hadi miaka ya 1920 iliandikwa kwa herufi za Kiarabu.

title: Geji sanifu

text: Geji sanifu (kwa Kiingereza standard gauge [1]) ni geji (yaani kipimo cha umbali kati ya pau mbili za njia ya reli) inayotumika zaidi duniani. Takriban asilimia 55 za njia zote za reli duniani zinatumia geji hii yenye upana wa milimita 1,435.[2]

title: Lugha ya kufundishia

text: Nchi nyingi za Ulaya zinatumia lugha za nchi zao kama lugha za kufundishia.

title: Kiteso

text: Lugha ya Kiteso imekopa idadi ya maneno, kimsingi kutoka Kilatini, ambayo baadaye ilikwenda kutumika katika lugha ya Kiingereza, hivyo basi mfanano.Maneno yenye alama ya asteriski (*) huonyesha kwamba herufi ya mwisho katika neno hilo la Kiteso ni kimya.

title: Motokaa

text: Injini kwa kawaida hupata nguvu yake kwa kuchoma petroli, diseli au gesi. Motokaa za kwanza zilitumia pia nguvu ya mvuke. Motokaa za kisasa kabisa zinatumia pia injini ya umeme.

title: Kitenzi

text: Lugha nyingi zinatumia vitenzi ingawa kuna pia lugha zisizoweka tofauti kati ya vitenzi na majina.

title: Redio

text: Leo, redio hutumika kwa mawasiliano, matangazo na muziki. Kabla ya uvumbuzi wa televisheni, redio zilitumika kwa uigizaji na vichekesho. Redio za leo zinatumia wavu za dijitali na huweza kushika wavu kwa urahisi zaidi.

title: Lugha za Kibantu

text: Kuna mamia ya lugha za Kibantu; wataalamu wengine wanahesabu 300, wengine wanahesabu 600. Mtaalamu Malcolm Guthrie aliziainisha kulingana na maeneo ya kijiografia. Kila eneo limepata herufi yake — A, B, C, D, E, F, G, H, K, L, M, N, P, R na S — na ndani ya kila eneo kuna tarakimu tena. Pia, Guthrie alichunguza lugha ya nasaba ambayo ni chanzo cha lugha zote za Kibantu.

title: Kithai

text:
Alfabeti ya Kithai ina herufi 44.
ก ข ฃ ค ฅ ฆ ง จ ฉ ช ซ ฌ ญ ฎ ฏ ฐ ฑ ฒ ณ ด ต ถ ท ธ น บ ป ผ ฝ พ ฟ ภ ม ย ร ล ว ศ ษ ส ห ฬ อ ฮ
Lugha ya Kithai ina tarakimu zake za Kithai.

title: Uzazi wa mpango kwa njia asilia

text: Kuna mbinu mbalimbali za kutambua wakati mwanamke anapoweza kushika mimba na asipoweza kushika mimba, lakini kwa jumla zinatumia ama dalili za msingi za uwezekano huo, ama historia ya mzunguko, ama njia zote mbili pamoja.

title: Logi

text:
Mfano:
Swali: Tunahitaji kuzidisha mara ngapi namba "2" ili tufikie 8?
Jibu: 2 x 2 x 2 = 8; kwa hiyo tunazidisha "2" tatu za kufikia 8.
Kwa hiyo logi ni 3.

title: Upasuaji

text: Aina zote za upasuaji huchukuliwa kama taratibu vamizi. Zinazochukuliwa kuwa si vamizi, haziingii muundo unaokatwa ama zinatumia mionzi.

title: Wiki

text: Viungo vinaundwa kwa kutumia sentensi maalum, inayoitwa "ruwaza ya viungo" (pia tazama Curie). Mbeleni, Wiki nyingi zilitumia CamelCase kuzipa majina kurasa na kutengeneza viungo. Hivi zinaundwa kwa kuandika maneno kwa herufi kubwa katika kirai na kutoa nafasi iliyopo kati ya maneno (neno "CamelCase" lenyewe ni mfano). Wakati CamelCase hufanya kuunganisha kuwa rahisi sana, pia inapelekea kwenye viungo vinavyoandikwa kwa hali inayokiuka maendelezo sanifu ya maneno. Wiki ambazo zinatumia CamelCase zinatambulika kwa urahisi kwani zina majina kama "TableOfContent" na "BeginnerQuestions."

title: Kigogo

text:
Kigogo (pia huitwa "Chigogo") ni lugha ya Kibantu nchini Tanzania inayozungumzwa na Wagogo. Mwaka wa 2006 idadi ya wasemaji wa Kigogo imehesabiwa kuwa watu 1,440,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha za Kibantu wa Malcolm Guthrie Kigogo iko katika kundi la G10. Lugha huandikwa na herufi za Alfabeti ya Kilatini.
Kitabu hiki kinataja marejeo mengine kama:

title: Lithi

text: Matumizi yake ni ndani ya beteri na katika madawa mbalimbali. Beteri za kisasa zinazotumiwa katika simu za mkononi karibu zote zinatumia lithi. Mipango ya kutengeneza magari ya umeme inategemea beteri za lithi na hivyo imetabiriwa ya kwamba bei yake inaelekea kupanda juu.

title: Kimaasai

text: Lugha hiyo huandikwa kwa herufi za Alfabeti ya Kilatini.Kitabu hiki kinataja marejeo mengine kama:

title: Kiajemi

text: Kiajemi au Farsi (فارسی) ni lugha ya taifa ya Uajemi. Ni kati ya lugha za Kihindi-Kiajemi, ambazo tena ni kati ya lugha za Kihindi-Kiulaya. Inaandikwa kwa herufi za Kiarabu ambamo herufi nne za ziadi zimeongezwa kwa kutaja sauti zizizoweza kuonyeshwa kwa Kiarabu asilia. Hizi herufi za ziada ni p, , tsh, zh na ɡ.

title: Asilimia

text: Sasa inawezekana kugawa kiasi kingine kwa ile 1% na kuona inashika asilimia ngapi za kiasi husianifu.

title: Kikyrili

text: Hali halisi hawakuanzisha aina hii ya alfabeti lakini waliendeleza namna ya kuiandika iliyosaidia kusambaza mwandiko kati ya mataifa wasemaji wa lugha za Kislavoni. Lugha hizo zina sauti kadhaa ambazo hazina herufi katika alfabeti ya Kilatini. (Mwandiko wa Kilatini hutumiwa siku hizi kwa lugha nyingi duniani, zikiwa pamoja na Kiswahili na wikipedia hii.)

title: Kiukraine

text: Lugha ya Kiukraine huandikwa kwa herufi za Kikyrili.

title: Mwandiko wa Kiebrania

text: Mwandiko huu unafuata mfumo wa abjadi yaani herufi zake zinaonyesha konsonanti pekee. Kuna herufi 22 na hakuna tofauti kati ya herufi kubwa na ndogo (kama vile A-a, B-b) lakini herufi kadhaa zina umbo tofauti kama zinaandikwa katikati au mwishoni mwa neno. Alama za א ה ו י zinaweza pia kuonyesha vokali ndefu. Vinginevyo kuna nukta zinazoweza kuandikwa juu au chini ya herufi za konsonanti kwa kuonyesha vokali.

title: Paradiso

text: Dini za Abrahamu zinatumia jina hilo kwa Eden, yaani ulimwengu wa kabla ya dhambi ya asili, na vilevile kwa ule unaotarajiwa kuwepo milele.

title: Kalenda

text: Kalenda hizi zinaweza kugawiwa kwa namna mbalimbali lakini mara nyingi zinatumia vipindi 12. Vpindi hivi vinaweza kuitwa „mwezi“ lakini havina uhusiano tena na awamu halisi za mwezi.

title: Bendera

text: Hadi leo meli zinatumia mawasiliano ya bendera hata siku hizi za simu na redio. Lakini bendera zinasaidia kama mitambo imeharibika au kama meli mbili zinakutana zisizojua marudio ya redio ya meli nyingine.

title: Saa ya mchanga

text: Saa za mchanga ni saa ambazo zilikuwa zikitumika kwa kiwango kikubwa hapo zamani, kabla ya teknolojia ya saa ambazo zinatumia seli au betri.

title: Historia ya Kiswahili

text: Lugha iliandikwa kwa herufi za Kiarabu tangu karne ya 13 BK. Kwa bahati mbaya leo hatuna tena maandiko ya kale sana, kutokana na hali ya hewa kwenye pwani isiyosaidia kutunza karatasi na kurasa zenyewe zinaweza kuoza kutokana na unyevu hewani pamoja na wadudu wengi walioko katika mazingira ya pwani.

title: Abu Nuwas

text: Huko Iraq kumbukumbu ya Abu Nuwas mshairi imechanganywa na hadithi za huyu mjinga mcheshi mwenye hekima anayejulikana katika nchi zote za Mediteraneo na Mashariki ya Kati. Hadithi katika "Riwaya za Abunuwasi“ zinatumia mapokeo ya urithi huo.

title: Rangi za Umoja wa Afrika

text: Bendera za nchi kadhaa za Amerika zinatumia rangi zilezile kwa sababu wakazi wao ni watoto wa watumwa kutoka Afrika.

title: Virusi za kompyuta

text: Bwana Cluley alisema miaka kumi au tisa iliyopita kompyuta nyingi zilizoharibiwa na virusi ni zile ambazo zinatumia Microsoft Windows kama ndiyo mfumo wake wa uendeshaji, yaani, operating system.

title: Meli za mizigo

text: Meli za mizigo za sasa ni tofauti na meli za mizigo za zamani kwani za sasa zinatengenezwa kwa teknolojia ya kisasa na zinatumia umeme kutembea, tofauti na meli za zamani zilizokuwa zikitumia makaa ya mawe ili kuweza kutembea.