File size: 49,245 Bytes
59854ea | 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 51 52 53 54 55 56 57 58 59 60 61 62 63 64 65 66 67 68 69 70 71 72 73 74 75 76 77 78 79 80 81 82 83 84 85 86 87 88 89 90 91 92 93 94 95 96 97 98 99 100 101 102 103 104 105 106 107 108 109 110 111 112 113 114 115 116 117 118 119 120 121 122 123 124 125 126 127 128 129 130 131 132 133 134 135 136 137 138 139 140 141 142 143 144 145 146 147 148 149 150 151 152 153 154 155 156 157 158 159 160 161 162 163 164 165 166 167 168 169 170 171 172 173 174 175 176 177 178 179 180 181 182 183 184 185 186 187 188 189 190 191 192 193 194 195 196 197 198 199 200 201 202 203 204 205 206 207 208 209 210 211 212 213 214 215 216 217 218 219 220 221 222 223 224 225 226 227 228 229 230 231 232 233 234 235 236 237 238 239 240 241 242 243 244 245 246 247 248 249 250 251 252 253 254 255 256 257 258 259 260 261 262 263 264 265 266 267 268 269 270 271 272 273 274 275 276 277 278 279 280 281 282 283 284 285 286 287 288 289 290 291 292 293 294 295 296 297 298 299 300 301 302 303 304 305 306 307 308 309 310 311 312 313 314 315 316 317 318 319 320 321 322 323 324 325 326 327 328 329 330 331 332 333 334 335 336 337 338 339 340 341 342 343 344 345 346 347 348 349 350 351 352 353 354 355 356 357 358 359 360 361 362 363 364 365 366 367 368 369 370 371 372 373 374 375 376 377 378 379 380 381 382 383 384 385 386 387 388 389 390 391 392 393 394 395 396 397 398 399 400 401 402 403 404 405 406 407 408 409 410 411 412 413 414 415 416 417 418 419 420 421 422 423 424 425 426 427 428 429 430 431 432 433 434 435 436 437 438 439 440 441 442 443 444 445 446 447 448 449 450 451 452 453 454 455 456 457 458 459 460 461 462 463 464 465 466 467 468 469 470 471 472 473 474 475 476 477 478 479 480 481 482 483 484 485 486 487 488 489 490 491 492 493 494 495 496 497 498 499 500 501 502 503 504 505 506 507 508 509 510 511 512 513 514 515 516 517 518 519 520 521 522 523 524 525 526 527 528 529 530 531 532 533 534 535 536 537 538 539 540 541 542 543 544 545 546 547 548 549 550 551 552 553 554 555 556 557 558 559 560 561 562 563 564 565 566 567 568 569 570 571 572 573 574 575 576 577 578 579 580 581 582 583 584 585 586 587 588 589 590 591 592 593 594 595 596 597 598 599 600 601 602 603 604 605 606 607 608 609 610 611 612 613 614 615 616 617 618 619 620 621 622 623 624 625 626 627 628 629 630 631 632 633 634 635 636 637 638 639 640 641 642 643 644 645 646 647 648 649 650 651 652 653 654 655 656 657 658 659 660 661 662 663 664 665 666 667 668 669 670 671 672 673 674 675 676 677 678 679 680 681 682 683 684 685 686 687 688 689 690 691 692 693 694 695 696 697 698 699 700 701 702 703 704 705 706 707 708 709 710 711 712 713 714 715 716 717 718 719 720 721 722 723 724 725 726 727 728 729 730 731 732 733 734 735 736 737 738 739 740 741 742 743 744 745 746 747 748 749 750 751 752 753 754 755 756 757 758 759 760 761 762 763 764 765 766 767 768 769 770 771 | {
"exam_metadata": {
"branch": "Matematik",
"stage": 2,
"type": "question_and_solution",
"year": 2006,
"level": "high_school",
"format_id": "FMT_MATH_2_QS",
"total_questions_found": 6,
"language": "TR",
"source_mmd": "/content/drive/MyDrive/TUBİTAK/matematik/Matematik_2_Ikinci_Asama_2006/2006 -Lise Matematik İkinci aşama Çözümleri-min.mmd",
"source_pdf": "/content/drive/MyDrive/TUBİTAK/matematik/Matematik_2_Ikinci_Asama_2006/2006 -Lise Matematik İkinci aşama Çözümleri-min.pdf",
"source_folder": "Matematik_2_Ikinci_Asama_2006",
"page_count": 5
},
"global_parameters": {},
"questions": [
{
"question_id": "2006-MATH-2-Q1",
"format_id": "FMT_MATH_2_QS",
"question_number": 1,
"day_index": null,
"char_start": 17,
"char_end": 1068,
"status": "active",
"cancellation_reason": null,
"parent_context": null,
"language_pairing": null,
"question_stem": "Bir *ABCD* konveks dörtgeninin [CD] kenarı üzerinde 0 < |DE| = |FC| < |CD| olacak şekilde E ve F noktaları almıyor. *ADE* ve *ACF* üçgenlerinin çevrel çemberleri ikinci kez K noktasında; *BDE* ve *BCF* üçgenlerinin çevrel çemberleri ikinci kez L noktasında kesişiyor. A, B, K, L noktalarının çemberde olduğunu ispat ediniz.",
"options": [],
"sub_questions": [],
"premises": [],
"has_figure": false,
"has_choices": false,
"visual_references": [
{
"tag": "text",
"bbox": [
91,
258,
944,
334
],
"char_start": 17,
"char_end": 72,
"type": "ref_det"
},
{
"tag": "text",
"bbox": [
91,
350,
178,
369
],
"char_start": 402,
"char_end": 457,
"type": "ref_det"
},
{
"tag": "image",
"bbox": [
277,
383,
757,
604
],
"char_start": 467,
"char_end": 524,
"type": "ref_det"
}
],
"code_blocks": [],
"latex_blocks": [
{
"mode": "display",
"content": "\\[|ME| \\cdot |MD| = |MK| \\cdot |MA| = |MF| \\cdot |MC|\\]",
"immutable": true,
"sanity_issues": []
},
{
"mode": "display",
"content": "\\[|NE| \\cdot |ND| = |NL| \\cdot |NB| = |NF| \\cdot |NC|\\]",
"immutable": true,
"sanity_issues": []
},
{
"mode": "display",
"content": "\\[|MK| \\cdot |MA| = |ME| \\cdot |MD| = |NE| \\cdot |ND| = |NL| \\cdot |NB| = |ML| \\cdot |MB|\\]",
"immutable": true,
"sanity_issues": []
}
],
"data_tables": [],
"competitive_programming": null,
"solution": {
"explanation_text": "[IMAGE] \n \n\n\n{M} = DC ∩ AK ve {N} = DC ∩ BL olsun. M noktasının *ADE* çemberine göre kuvvetini ve M noktasının *AFC* çemberine göre kuvvetini düşünürsek, \n\nequation\n\\[|ME| \\cdot |MD| = |MK| \\cdot |MA| = |MF| \\cdot |MC|\\]\n\n\nelde ederiz. |DE| = |FC| olduğu için, buradan M nin [DC] nın orta noktası olduğu çıkar. Benzer biçimde, \n\nequation\n\\[|NE| \\cdot |ND| = |NL| \\cdot |NB| = |NF| \\cdot |NC|\\]\n\n\nolduğu ve N nin de [CD] nın orta noktası olduğu sonucu elde edilir. Dolayısıyla, M = N olmalıdır. Şimdi yukarıdaki eşitliklerden, \n\nequation\n\\[|MK| \\cdot |MA| = |ME| \\cdot |MD| = |NE| \\cdot |ND| = |NL| \\cdot |NB| = |ML| \\cdot |MB|\\]\n\n\nve, dolayısıyla, K, A, L ve B noktalarının çemberdeş olduğu sonucuna ulaşılır.",
"solution_variants": [],
"nested_proof_steps": [],
"derivation_steps": [],
"solving_technique": null,
"assumptions": []
},
"answer": {
"answer_key": null,
"short_answer": null,
"symbolic_answer": null,
"answer_frame_guidelines": null
},
"scoring": {
"scoring_weight": 7,
"scoring_logic": null,
"subtask_points": []
},
"topic_metadata": {
"t_code": null,
"discipline": "Geometri",
"section_title": null,
"keywords": [],
"topic_tags": [
"Geometri"
]
},
"provenance": {
"source_pdf": "/content/drive/MyDrive/TUBİTAK/matematik/Matematik_2_Ikinci_Asama_2006/2006 -Lise Matematik İkinci aşama Çözümleri-min.pdf",
"source_mmd": "/content/drive/MyDrive/TUBİTAK/matematik/Matematik_2_Ikinci_Asama_2006/2006 -Lise Matematik İkinci aşama Çözümleri-min.mmd",
"ocr_engine": "Mathpix-mmd",
"is_source": "combined_booklet"
},
"raw_text": "Bir *ABCD* konveks dörtgeninin [CD] kenarı üzerinde 0 < |DE| = |FC| < |CD| olacak şekilde E ve F noktaları almıyor. *ADE* ve *ACF* üçgenlerinin çevrel çemberleri ikinci kez K noktasında; *BDE* ve *BCF* üçgenlerinin çevrel çemberleri ikinci kez L noktasında kesişiyor. A, B, K, L noktalarının çemberde olduğunu ispat ediniz. \n\n\nÇözüm: \n\n [IMAGE] \n \n\n\n{M} = DC ∩ AK ve {N} = DC ∩ BL olsun. M noktasının *ADE* çemberine göre kuvvetini ve M noktasının *AFC* çemberine göre kuvvetini düşünürsek, \n\nequation\n\\[|ME| \\cdot |MD| = |MK| \\cdot |MA| = |MF| \\cdot |MC|\\]\n\n\nelde ederiz. |DE| = |FC| olduğu için, buradan M nin [DC] nın orta noktası olduğu çıkar. Benzer biçimde, \n\nequation\n\\[|NE| \\cdot |ND| = |NL| \\cdot |NB| = |NF| \\cdot |NC|\\]\n\n\nolduğu ve N nin de [CD] nın orta noktası olduğu sonucu elde edilir. Dolayısıyla, M = N olmalıdır. Şimdi yukarıdaki eşitliklerden, \n\nequation\n\\[|MK| \\cdot |MA| = |ME| \\cdot |MD| = |NE| \\cdot |ND| = |NL| \\cdot |NB| = |ML| \\cdot |MB|\\]\n\n\nve, dolayısıyla, K, A, L ve B noktalarının çemberdeş olduğu sonucuna ulaşılır.",
"question_image_path": "/content/drive/MyDrive/TUBİTAK_output/parsed_output/cropped_images/Matematik_2_Ikinci_Asama_2006/q1_question.png",
"solution_image_path": "/content/drive/MyDrive/TUBİTAK_output/parsed_output/cropped_images/Matematik_2_Ikinci_Asama_2006/q1_solution.png",
"inline_image_paths": [
"/content/drive/MyDrive/TUBİTAK_output/parsed_output/cropped_images/Matematik_2_Ikinci_Asama_2006/q1_inline_1.png",
"/content/drive/MyDrive/TUBİTAK_output/parsed_output/cropped_images/Matematik_2_Ikinci_Asama_2006/q1_inline_2.png",
"/content/drive/MyDrive/TUBİTAK_output/parsed_output/cropped_images/Matematik_2_Ikinci_Asama_2006/q1_inline_3.png"
]
},
{
"question_id": "2006-MATH-2-Q2",
"format_id": "FMT_MATH_2_QS",
"question_number": 2,
"day_index": null,
"char_start": 1070,
"char_end": 3062,
"status": "active",
"cancellation_reason": null,
"parent_context": null,
"language_pairing": null,
"question_stem": "2006 öğrenci ve 14 öğretmenin bulunduğu bir okulda, her öğrencinin en az bir öğretmen ile tanışık olması koşuluyla, öğretmenler ve öğrenciler arasındaki tanışıklık bağıntısı ne olursa olsun; öğretmenin tanıdığı öğrenci sayısının, öğrencinin tanıdığı öğretmen sayısına oranının en az t olduğu, birbirini\n\n---\ntanyan bir öğrenci-öğretmen ikilisinin bulunmasını sağlayan en büyük t gerçel sayısını belirleyiniz.",
"options": [],
"sub_questions": [],
"premises": [],
"has_figure": false,
"has_choices": false,
"visual_references": [
{
"tag": "text",
"bbox": [
91,
757,
942,
797
],
"char_start": 1125,
"char_end": 1180,
"type": "ref_det"
},
{
"tag": "equation",
"bbox": [
228,
808,
803,
831
],
"char_start": 1313,
"char_end": 1373,
"type": "ref_det"
},
{
"tag": "text",
"bbox": [
91,
842,
755,
864
],
"char_start": 1467,
"char_end": 1522,
"type": "ref_det"
}
],
"code_blocks": [],
"latex_blocks": [
{
"mode": "display",
"content": "\\[ \\frac{a_{i_o}}{b_{j_{o}}} \\sum_{(i,j) \\in T} \\frac{1}{a_i} \\ge \\sum_{(i,j) \\in T} \\frac{1}{b_j} \\]",
"immutable": true,
"sanity_issues": []
},
{
"mode": "display",
"content": "\\[ \\sum_{(i,j) \\in T} \\frac{1}{a_i} = \\sum_{i=1}^{14} \\sum_{\\{j:(i,j) \\in T\\}} \\frac{1}{a_i} = \\sum_{i=1}^{14} \\frac{|{j : (i,j) \\in T}|}{a_i} = \\sum_{\\{i:a_i \\neq 0\\}} \\frac{a_i}{a_i} = \\sum_{\\{i:a_i \\neq 0\\}} 1 \\le 14 \\]",
"immutable": true,
"sanity_issues": []
},
{
"mode": "display",
"content": "\\[ \\sum_{(i,j) \\in T} \\frac{1}{b_j} = \\sum_{j=1}^{2006} \\sum_{\\{i:(i,j) \\in T\\}} \\frac{1}{b_j} = \\sum_{j=1}^{2006} |{j : (i,j) \\in T}| \\frac{1}{b_j} = \\sum_{j=1}^{2006} b_j \\frac{1}{b_j} = \\sum_{j=1}^{2006} 1 = 2006 \\]",
"immutable": true,
"sanity_issues": []
}
],
"data_tables": [],
"competitive_programming": null,
"solution": {
"explanation_text": "** \\(t = 2006/14\\). \n\n\nTüm öğrencilerin tüm öğretmenlerle tanışık olduğu durumda, söz konusu oranların hepsi 2006/14 olacağı için, \\(t \\le 2006/14\\) olmalıdır. Şimdi, \\(t \\ge 2006/14\\) olduğunu kanıtlayacağız. \n\n\n\\(1 \\le i \\le 14\\) için, \\(a_i\\) ile, \\(i\\). öğretmenin tanıdığı öğrenci sayısını; \\(1 \\le j \\le 2006\\) için de, \\(b_j\\) ile, \\(j\\). öğrencinin tanıdığı öğretmen sayısını gösterelim. \\(T\\), birbirini tanıyan tüm \\((i,j)\\) öğretmen-öğrenci ikililerinin kümesi olsun. Bu gösterimle, \\(|{j : (i,j) \\in T}| = a_i \\ge 0\\) ve \\(|{i : (i,j) \\in T}| = b_j \\ge 1\\) olduğunu gözlemleyelim. \n\n\n\\((i_o, j_o) \\in T\\) ikilisi, her \\((i,j) \\in T\\) için, \\(a_{i_o}/b_{j_o} \\ge a_i/b_j\\) koşulunu sağlasın. O zaman, tüm \\((i,j) \\in T\\) için, \\(a_{i_o}/b_{j_{o}} \\cdot 1/a_i \\ge 1/b_j\\) eşitsizliklerini toplarsak, \n\nequation\n\\[ \\frac{a_{i_o}}{b_{j_{o}}} \\sum_{(i,j) \\in T} \\frac{1}{a_i} \\ge \\sum_{(i,j) \\in T} \\frac{1}{b_j} \\]\n\n\neşitsizliğini elde ederiz. \n\n\nŞimdi, \n\nequation\n\\[ \\sum_{(i,j) \\in T} \\frac{1}{a_i} = \\sum_{i=1}^{14} \\sum_{\\{j:(i,j) \\in T\\}} \\frac{1}{a_i} = \\sum_{i=1}^{14} \\frac{|{j : (i,j) \\in T}|}{a_i} = \\sum_{\\{i:a_i \\neq 0\\}} \\frac{a_i}{a_i} = \\sum_{\\{i:a_i \\neq 0\\}} 1 \\le 14 \\]\n\n\nve benzer şekilde, \n\nequation\n\\[ \\sum_{(i,j) \\in T} \\frac{1}{b_j} = \\sum_{j=1}^{2006} \\sum_{\\{i:(i,j) \\in T\\}} \\frac{1}{b_j} = \\sum_{j=1}^{2006} |{j : (i,j) \\in T}| \\frac{1}{b_j} = \\sum_{j=1}^{2006} b_j \\frac{1}{b_j} = \\sum_{j=1}^{2006} 1 = 2006 \\]\n\n\nolduğunu kullanırsak, \\(a_{i_o}/b_{j_o} \\ge 2006/14\\) çıkar. Bu da, \\(t \\ge 2006/14\\) olması gerektiği anlamına gelir.",
"solution_variants": [],
"nested_proof_steps": [
{
"type": "gözlem",
"label": null,
"content": "leyelim. \n\n\n\\((i_o, j_o) \\in T\\) ikilisi, her \\((i,j) \\in T\\) için, \\(a_{i_o}/b_{j_o} \\ge a_i/b_j\\) koşulunu sağlasın. O zaman, tüm \\((i,j) \\in T\\) için, \\(a_{i_o}/b_{j_{o}} \\cdot 1/a_i \\ge 1/b_j\\) eşitsizliklerini toplarsak, \n\nequation\n\\[ \\frac{a_{i_o}}{b_{j_{o}}} \\sum_{(i,j) \\in T} \\frac{1}{a_i} \\ge \\sum_{(i,j) \\in T} \\frac{1}{b_j} \\]\n\n\neşitsizliğini elde ederiz. \n\n\nŞimdi, \n\nequation\n\\[ \\sum_{(i,j) \\in T} \\frac{1}{a_i} = \\sum_{i=1}^{14} \\sum_{\\{j:(i,j) \\in T\\}} \\frac{1}{a_i} = \\sum_{i=1}^{14} \\frac{|{j : (i,j) \\in T}|}{a_i} = \\sum_{\\{i:a_i \\neq 0\\}} \\frac{a_i}{a_i} = \\sum_{\\{i:a_i \\neq 0\\}} 1 \\le 14 \\]\n\n\nve benzer şekilde, \n\nequation\n\\[ \\sum_{(i,j) \\in T} \\frac{1}{b_j} = \\sum_{j=1}^{2006} \\sum_{\\{i:(i,j) \\in T\\}} \\frac{1}{b_j} = \\sum_{j=1}^{2006} |{j : (i,j) \\in T}| \\frac{1}{b_j} = \\sum_{j=1}^{2006} b_j \\frac{1}{b_j} = \\sum_{j=1}^{2006} 1 = 2006 \\]\n\n\nolduğunu kullanırsak, \\(a_{i_o}/b_{j_o} \\ge 2006/14\\) çıkar. Bu da, \\(t \\ge 2006/14\\) olması gerektiği anlamına gelir."
}
],
"derivation_steps": [],
"solving_technique": null,
"assumptions": []
},
"answer": {
"answer_key": null,
"short_answer": null,
"symbolic_answer": null,
"answer_frame_guidelines": null
},
"scoring": {
"scoring_weight": 7,
"scoring_logic": null,
"subtask_points": []
},
"topic_metadata": {
"t_code": null,
"discipline": "Cebir",
"section_title": null,
"keywords": [],
"topic_tags": [
"Cebir"
]
},
"provenance": {
"source_pdf": "/content/drive/MyDrive/TUBİTAK/matematik/Matematik_2_Ikinci_Asama_2006/2006 -Lise Matematik İkinci aşama Çözümleri-min.pdf",
"source_mmd": "/content/drive/MyDrive/TUBİTAK/matematik/Matematik_2_Ikinci_Asama_2006/2006 -Lise Matematik İkinci aşama Çözümleri-min.mmd",
"ocr_engine": "Mathpix-mmd",
"is_source": "combined_booklet"
},
"raw_text": "2006 öğrenci ve 14 öğretmenin bulunduğu bir okulda, her öğrencinin en az bir öğretmen ile tanışık olması koşuluyla, öğretmenler ve öğrenciler arasındaki tanışıklık bağıntısı ne olursa olsun; öğretmenin tanıdığı öğrenci sayısının, öğrencinin tanıdığı öğretmen sayısına oranının en az t olduğu, birbirini\n\n---\ntanyan bir öğrenci-öğretmen ikilisinin bulunmasını sağlayan en büyük t gerçel sayısını belirleyiniz. \n\n\n**Çözüm:** \\(t = 2006/14\\). \n\n\nTüm öğrencilerin tüm öğretmenlerle tanışık olduğu durumda, söz konusu oranların hepsi 2006/14 olacağı için, \\(t \\le 2006/14\\) olmalıdır. Şimdi, \\(t \\ge 2006/14\\) olduğunu kanıtlayacağız. \n\n\n\\(1 \\le i \\le 14\\) için, \\(a_i\\) ile, \\(i\\). öğretmenin tanıdığı öğrenci sayısını; \\(1 \\le j \\le 2006\\) için de, \\(b_j\\) ile, \\(j\\). öğrencinin tanıdığı öğretmen sayısını gösterelim. \\(T\\), birbirini tanıyan tüm \\((i,j)\\) öğretmen-öğrenci ikililerinin kümesi olsun. Bu gösterimle, \\(|{j : (i,j) \\in T}| = a_i \\ge 0\\) ve \\(|{i : (i,j) \\in T}| = b_j \\ge 1\\) olduğunu gözlemleyelim. \n\n\n\\((i_o, j_o) \\in T\\) ikilisi, her \\((i,j) \\in T\\) için, \\(a_{i_o}/b_{j_o} \\ge a_i/b_j\\) koşulunu sağlasın. O zaman, tüm \\((i,j) \\in T\\) için, \\(a_{i_o}/b_{j_{o}} \\cdot 1/a_i \\ge 1/b_j\\) eşitsizliklerini toplarsak, \n\nequation\n\\[ \\frac{a_{i_o}}{b_{j_{o}}} \\sum_{(i,j) \\in T} \\frac{1}{a_i} \\ge \\sum_{(i,j) \\in T} \\frac{1}{b_j} \\]\n\n\neşitsizliğini elde ederiz. \n\n\nŞimdi, \n\nequation\n\\[ \\sum_{(i,j) \\in T} \\frac{1}{a_i} = \\sum_{i=1}^{14} \\sum_{\\{j:(i,j) \\in T\\}} \\frac{1}{a_i} = \\sum_{i=1}^{14} \\frac{|{j : (i,j) \\in T}|}{a_i} = \\sum_{\\{i:a_i \\neq 0\\}} \\frac{a_i}{a_i} = \\sum_{\\{i:a_i \\neq 0\\}} 1 \\le 14 \\]\n\n\nve benzer şekilde, \n\nequation\n\\[ \\sum_{(i,j) \\in T} \\frac{1}{b_j} = \\sum_{j=1}^{2006} \\sum_{\\{i:(i,j) \\in T\\}} \\frac{1}{b_j} = \\sum_{j=1}^{2006} |{j : (i,j) \\in T}| \\frac{1}{b_j} = \\sum_{j=1}^{2006} b_j \\frac{1}{b_j} = \\sum_{j=1}^{2006} 1 = 2006 \\]\n\n\nolduğunu kullanırsak, \\(a_{i_o}/b_{j_o} \\ge 2006/14\\) çıkar. Bu da, \\(t \\ge 2006/14\\) olması gerektiği anlamına gelir.",
"question_image_path": "/content/drive/MyDrive/TUBİTAK_output/parsed_output/cropped_images/Matematik_2_Ikinci_Asama_2006/q2_question.png",
"solution_image_path": "/content/drive/MyDrive/TUBİTAK_output/parsed_output/cropped_images/Matematik_2_Ikinci_Asama_2006/q2_solution.png",
"inline_image_paths": [
"/content/drive/MyDrive/TUBİTAK_output/parsed_output/cropped_images/Matematik_2_Ikinci_Asama_2006/q2_inline_1.png",
"/content/drive/MyDrive/TUBİTAK_output/parsed_output/cropped_images/Matematik_2_Ikinci_Asama_2006/q2_inline_2.png",
"/content/drive/MyDrive/TUBİTAK_output/parsed_output/cropped_images/Matematik_2_Ikinci_Asama_2006/q2_inline_3.png"
]
},
{
"question_id": "2006-MATH-2-Q3",
"format_id": "FMT_MATH_2_QS",
"question_number": 3,
"day_index": null,
"char_start": 3064,
"char_end": 4929,
"status": "active",
"cancellation_reason": null,
"parent_context": null,
"language_pairing": null,
"question_stem": "equation\n\\[ P_n(x) = (x^2 + x + 1)^n - (x^2 + x)^n - (x^2 + 1)^n - (x + 1)^n + x^{2n} + x^n + 1 \\]\n\n\npolinomumun tüm katsayılarının 7 ile bölünmesini sağlayan bütün \\(n\\) pozitif tam sayılarını bulunuz.",
"options": [],
"sub_questions": [],
"premises": [],
"has_figure": false,
"has_choices": false,
"visual_references": [
{
"tag": "equation",
"bbox": [
421,
320,
611,
363
],
"char_start": 3186,
"char_end": 3246,
"type": "ref_det"
},
{
"tag": "text",
"bbox": [
89,
375,
291,
394
],
"char_start": 3350,
"char_end": 3405,
"type": "ref_det"
},
{
"tag": "text",
"bbox": [
89,
412,
155,
432
],
"char_start": 3435,
"char_end": 3490,
"type": "ref_det"
}
],
"code_blocks": [],
"latex_blocks": [
{
"mode": "display",
"content": "\\[ P_n(x) = (x^2 + x + 1)^n - (x^2 + x)^n - (x^2 + 1)^n - (x + 1)^n + x^{2n} + x^n + 1 \\]",
"immutable": true,
"sanity_issues": []
},
{
"mode": "display",
"content": "\\[ Q(x)^{7^m} \\equiv Q(x^{7^m}) \\pmod{7} \\]",
"immutable": true,
"sanity_issues": []
},
{
"mode": "display",
"content": "\\[\n\\begin{align*}\n(x^2 + x + 1)^n &\\equiv (x^2 + x + 1)(x^2 + x + 1)^{7a^b} \\equiv (x^2 + x + 1)(x^{2 \\cdot 7^a} + x^{7^a} + 1)^b \\\\\n&\\equiv 1 + x + x^2 + bx^{7^a} + bx^{7^a+1} + bx^{7^a+2} \\\\\n&\\qquad + (\\text{derecesi } 2 \\cdot 7^a \\text{ veya daha büyük olan terimler}) \\\\\n(x + 1)^n &\\equiv 1 + x + bx^{7^a} + bx^{7^a+1} \\\\\n&\\qquad + (\\text{derecesi } 2 \\cdot 7^b \\text{ veya daha büyük olan terimler}) \\\\\n(x^2 + 1)^n &\\equiv 1 + x^2 + (\\text{derecesi } 2 \\cdot 7^a \\text{ veya daha büyük olan terimler}) \\\\\n(x^2 + x)^n &\\equiv (\\text{derecesi } 2 \\cdot 7^a \\text{ vaya daha büyük olan terimler toplamı})\n\\end{align*}\n\\]",
"immutable": true,
"sanity_issues": []
},
{
"mode": "display",
"content": "\\[\nP_n(x) \\equiv bx^{7^a+2} + (\\text{derecesi } 2 \\cdot 7^a \\text{veya daha büyük olan terimler})\n\\]",
"immutable": true,
"sanity_issues": []
}
],
"data_tables": [],
"competitive_programming": null,
"solution": {
"explanation_text": "** Öncelikle, \\(Q(x)\\) tam sayı katsayılı bir polinom ve \\(m\\) pozitif bir tam sayıysa, \n\nequation\n\\[ Q(x)^{7^m} \\equiv Q(x^{7^m}) \\pmod{7} \\]\n\n\nolduğunu kullanarak; \\(0 \\le k \\le l\\) tam sayılar olmak üzere, \\(n = 7^k\\) ve \\(n = 7^k + 7^l\\) şeklindeki sayıların istenilen koşulu sağladığını görürüz. \n\n\nŞimdi, \\(n\\) bunlardan farklı bir pozitif tam sayı ise, istenilen koşulun sağlanmadığını göstereceğiz. \\(n\\) nin 7 ile bölünmediğini varsayabiliriz. \n\n\n\\(n > 2\\) olduğu için, \\(P_n(x)\\) polinomunda \\(x^3\\) ün katsayısı \\(n(n-1)\\) olur. \\(7|n(n-1)\\) ise, \\(7|n-1\\) olmalıdır. \\(a \\ge 1\\) ve \\(b \\ge 2\\) tam sayılar ve \\(7|b\\) olmak üzere, \\(n = 1 + 7^a b\\) olsun. Tüm denklikler 7 modunda olmak\n\n---\nequation\n\\[\n\\begin{align*}\n(x^2 + x + 1)^n &\\equiv (x^2 + x + 1)(x^2 + x + 1)^{7a^b} \\equiv (x^2 + x + 1)(x^{2 \\cdot 7^a} + x^{7^a} + 1)^b \\\\\n&\\equiv 1 + x + x^2 + bx^{7^a} + bx^{7^a+1} + bx^{7^a+2} \\\\\n&\\qquad + (\\text{derecesi } 2 \\cdot 7^a \\text{ veya daha büyük olan terimler}) \\\\\n(x + 1)^n &\\equiv 1 + x + bx^{7^a} + bx^{7^a+1} \\\\\n&\\qquad + (\\text{derecesi } 2 \\cdot 7^b \\text{ veya daha büyük olan terimler}) \\\\\n(x^2 + 1)^n &\\equiv 1 + x^2 + (\\text{derecesi } 2 \\cdot 7^a \\text{ veya daha büyük olan terimler}) \\\\\n(x^2 + x)^n &\\equiv (\\text{derecesi } 2 \\cdot 7^a \\text{ vaya daha büyük olan terimler toplamı})\n\\end{align*}\n\\]\n\n\nelde ederiz. (En son denklikte, \\(b \\ge 2\\) olduğunu kullandık.) Buradan, \n\nequation\n\\[\nP_n(x) \\equiv bx^{7^a+2} + (\\text{derecesi } 2 \\cdot 7^a \\text{veya daha büyük olan terimler})\n\\]\n\n\nçıkar. Bu da, \\(b, 7\\) ile bölünmediği için, \\(P_n(x)\\) te \\(x^{7^a+2}\\) nin katsayısının 7 ile bölünmediğini kanıtlar.",
"solution_variants": [],
"nested_proof_steps": [],
"derivation_steps": [],
"solving_technique": null,
"assumptions": []
},
"answer": {
"answer_key": null,
"short_answer": null,
"symbolic_answer": null,
"answer_frame_guidelines": null
},
"scoring": {
"scoring_weight": 7,
"scoring_logic": null,
"subtask_points": []
},
"topic_metadata": {
"t_code": null,
"discipline": "Cebir",
"section_title": null,
"keywords": [],
"topic_tags": [
"Cebir"
]
},
"provenance": {
"source_pdf": "/content/drive/MyDrive/TUBİTAK/matematik/Matematik_2_Ikinci_Asama_2006/2006 -Lise Matematik İkinci aşama Çözümleri-min.pdf",
"source_mmd": "/content/drive/MyDrive/TUBİTAK/matematik/Matematik_2_Ikinci_Asama_2006/2006 -Lise Matematik İkinci aşama Çözümleri-min.mmd",
"ocr_engine": "Mathpix-mmd",
"is_source": "combined_booklet"
},
"raw_text": "equation\n\\[ P_n(x) = (x^2 + x + 1)^n - (x^2 + x)^n - (x^2 + 1)^n - (x + 1)^n + x^{2n} + x^n + 1 \\]\n\n\npolinomumun tüm katsayılarının 7 ile bölünmesini sağlayan bütün \\(n\\) pozitif tam sayılarını bulunuz. \n\n\n**Çözüm:** Öncelikle, \\(Q(x)\\) tam sayı katsayılı bir polinom ve \\(m\\) pozitif bir tam sayıysa, \n\nequation\n\\[ Q(x)^{7^m} \\equiv Q(x^{7^m}) \\pmod{7} \\]\n\n\nolduğunu kullanarak; \\(0 \\le k \\le l\\) tam sayılar olmak üzere, \\(n = 7^k\\) ve \\(n = 7^k + 7^l\\) şeklindeki sayıların istenilen koşulu sağladığını görürüz. \n\n\nŞimdi, \\(n\\) bunlardan farklı bir pozitif tam sayı ise, istenilen koşulun sağlanmadığını göstereceğiz. \\(n\\) nin 7 ile bölünmediğini varsayabiliriz. \n\n\n\\(n > 2\\) olduğu için, \\(P_n(x)\\) polinomunda \\(x^3\\) ün katsayısı \\(n(n-1)\\) olur. \\(7|n(n-1)\\) ise, \\(7|n-1\\) olmalıdır. \\(a \\ge 1\\) ve \\(b \\ge 2\\) tam sayılar ve \\(7|b\\) olmak üzere, \\(n = 1 + 7^a b\\) olsun. Tüm denklikler 7 modunda olmak\n\n---\nequation\n\\[\n\\begin{align*}\n(x^2 + x + 1)^n &\\equiv (x^2 + x + 1)(x^2 + x + 1)^{7a^b} \\equiv (x^2 + x + 1)(x^{2 \\cdot 7^a} + x^{7^a} + 1)^b \\\\\n&\\equiv 1 + x + x^2 + bx^{7^a} + bx^{7^a+1} + bx^{7^a+2} \\\\\n&\\qquad + (\\text{derecesi } 2 \\cdot 7^a \\text{ veya daha büyük olan terimler}) \\\\\n(x + 1)^n &\\equiv 1 + x + bx^{7^a} + bx^{7^a+1} \\\\\n&\\qquad + (\\text{derecesi } 2 \\cdot 7^b \\text{ veya daha büyük olan terimler}) \\\\\n(x^2 + 1)^n &\\equiv 1 + x^2 + (\\text{derecesi } 2 \\cdot 7^a \\text{ veya daha büyük olan terimler}) \\\\\n(x^2 + x)^n &\\equiv (\\text{derecesi } 2 \\cdot 7^a \\text{ vaya daha büyük olan terimler toplamı})\n\\end{align*}\n\\]\n\n\nelde ederiz. (En son denklikte, \\(b \\ge 2\\) olduğunu kullandık.) Buradan, \n\nequation\n\\[\nP_n(x) \\equiv bx^{7^a+2} + (\\text{derecesi } 2 \\cdot 7^a \\text{veya daha büyük olan terimler})\n\\]\n\n\nçıkar. Bu da, \\(b, 7\\) ile bölünmediği için, \\(P_n(x)\\) te \\(x^{7^a+2}\\) nin katsayısının 7 ile bölünmediğini kanıtlar.",
"question_image_path": "/content/drive/MyDrive/TUBİTAK_output/parsed_output/cropped_images/Matematik_2_Ikinci_Asama_2006/q3_question.png",
"solution_image_path": "/content/drive/MyDrive/TUBİTAK_output/parsed_output/cropped_images/Matematik_2_Ikinci_Asama_2006/q3_solution.png",
"inline_image_paths": [
"/content/drive/MyDrive/TUBİTAK_output/parsed_output/cropped_images/Matematik_2_Ikinci_Asama_2006/q3_inline_1.png",
"/content/drive/MyDrive/TUBİTAK_output/parsed_output/cropped_images/Matematik_2_Ikinci_Asama_2006/q3_inline_2.png",
"/content/drive/MyDrive/TUBİTAK_output/parsed_output/cropped_images/Matematik_2_Ikinci_Asama_2006/q3_inline_3.png"
]
},
{
"question_id": "2006-MATH-2-Q4",
"format_id": "FMT_MATH_2_QS",
"question_number": 4,
"day_index": null,
"char_start": 4931,
"char_end": 5619,
"status": "active",
"cancellation_reason": null,
"parent_context": null,
"language_pairing": null,
"question_stem": "\\(n \\ge 2\\) ve \\(a_1, a_2, \\dots, a_n\\) pozitif gerçel sayılar olmak üzere \n\nequation\n\\[\nt = a_1 + a_2 + \\cdots + a_n = a_1^2 + a_2^2 + \\cdots + a_n^2\n\\]\n\n\nise, \n\nequation\n\\[\n\\sum_{i \\neq j} \\frac{a_i}{a_j} \\geq \\frac{(n-1)^2 t}{t-1}\n\\]\n\n\nolduğunu gösteriniz.",
"options": [],
"sub_questions": [],
"premises": [],
"has_figure": false,
"has_choices": false,
"visual_references": [
{
"tag": "text",
"bbox": [
89,
770,
944,
809
],
"char_start": 4953,
"char_end": 5008,
"type": "ref_det"
},
{
"tag": "text",
"bbox": [
89,
825,
944,
864
],
"char_start": 5167,
"char_end": 5222,
"type": "ref_det"
},
{
"tag": "text",
"bbox": [
89,
880,
944,
919
],
"char_start": 5374,
"char_end": 5429,
"type": "ref_det"
}
],
"code_blocks": [],
"latex_blocks": [
{
"mode": "display",
"content": "\\[\nt = a_1 + a_2 + \\cdots + a_n = a_1^2 + a_2^2 + \\cdots + a_n^2\n\\]",
"immutable": true,
"sanity_issues": []
},
{
"mode": "display",
"content": "\\[\n\\sum_{i \\neq j} \\frac{a_i}{a_j} \\geq \\frac{(n-1)^2 t}{t-1}\n\\]",
"immutable": true,
"sanity_issues": []
},
{
"mode": "display",
"content": "\\[\n\\sum_{i \\neq j} \\frac{a_i}{a_j^2} \\cdot \\sum_{i \\neq j} a_i a_j \\geq \\left( \\sum_{i \\neq j} a_i \\right)^2 = \\left( (n-1) \\sum_{i=1}^n a_i \\right)^2 = (n-1)^2 t^2\n\\]",
"immutable": true,
"sanity_issues": []
},
{
"mode": "display",
"content": "\\[\n\\sum_{i \\neq j} a_i a_j = \\left( \\sum_{i=1}^n a_i \\right)^2 - \\left( \\sum_{i=1}^n a_i^2 \\right) = t^2 - t\n\\]",
"immutable": true,
"sanity_issues": []
}
],
"data_tables": [],
"competitive_programming": null,
"solution": {
"explanation_text": "Cauchy-Schwarz eşitsizliğinden dolayı, \n\nequation\n\\[\n\\sum_{i \\neq j} \\frac{a_i}{a_j^2} \\cdot \\sum_{i \\neq j} a_i a_j \\geq \\left( \\sum_{i \\neq j} a_i \\right)^2 = \\left( (n-1) \\sum_{i=1}^n a_i \\right)^2 = (n-1)^2 t^2\n\\]\n\n\nolur. Diğer taraftan, \n\nequation\n\\[\n\\sum_{i \\neq j} a_i a_j = \\left( \\sum_{i=1}^n a_i \\right)^2 - \\left( \\sum_{i=1}^n a_i^2 \\right) = t^2 - t\n\\]\n\n\nolduğu için, istenilen eşitsizlik elde edilir.",
"solution_variants": [],
"nested_proof_steps": [],
"derivation_steps": [],
"solving_technique": "Cauchy-Schwarz",
"assumptions": []
},
"answer": {
"answer_key": null,
"short_answer": null,
"symbolic_answer": null,
"answer_frame_guidelines": null
},
"scoring": {
"scoring_weight": 7,
"scoring_logic": null,
"subtask_points": []
},
"topic_metadata": {
"t_code": null,
"discipline": "Cebir",
"section_title": null,
"keywords": [],
"topic_tags": [
"Cebir"
]
},
"provenance": {
"source_pdf": "/content/drive/MyDrive/TUBİTAK/matematik/Matematik_2_Ikinci_Asama_2006/2006 -Lise Matematik İkinci aşama Çözümleri-min.pdf",
"source_mmd": "/content/drive/MyDrive/TUBİTAK/matematik/Matematik_2_Ikinci_Asama_2006/2006 -Lise Matematik İkinci aşama Çözümleri-min.mmd",
"ocr_engine": "Mathpix-mmd",
"is_source": "combined_booklet"
},
"raw_text": "\\(n \\ge 2\\) ve \\(a_1, a_2, \\dots, a_n\\) pozitif gerçel sayılar olmak üzere \n\nequation\n\\[\nt = a_1 + a_2 + \\cdots + a_n = a_1^2 + a_2^2 + \\cdots + a_n^2\n\\]\n\n\nise, \n\nequation\n\\[\n\\sum_{i \\neq j} \\frac{a_i}{a_j} \\geq \\frac{(n-1)^2 t}{t-1}\n\\]\n\n\nolduğunu gösteriniz. \n\n\nÇözüm: Cauchy-Schwarz eşitsizliğinden dolayı, \n\nequation\n\\[\n\\sum_{i \\neq j} \\frac{a_i}{a_j^2} \\cdot \\sum_{i \\neq j} a_i a_j \\geq \\left( \\sum_{i \\neq j} a_i \\right)^2 = \\left( (n-1) \\sum_{i=1}^n a_i \\right)^2 = (n-1)^2 t^2\n\\]\n\n\nolur. Diğer taraftan, \n\nequation\n\\[\n\\sum_{i \\neq j} a_i a_j = \\left( \\sum_{i=1}^n a_i \\right)^2 - \\left( \\sum_{i=1}^n a_i^2 \\right) = t^2 - t\n\\]\n\n\nolduğu için, istenilen eşitsizlik elde edilir.",
"question_image_path": "/content/drive/MyDrive/TUBİTAK_output/parsed_output/cropped_images/Matematik_2_Ikinci_Asama_2006/q4_question.png",
"solution_image_path": "/content/drive/MyDrive/TUBİTAK_output/parsed_output/cropped_images/Matematik_2_Ikinci_Asama_2006/q4_solution.png",
"inline_image_paths": [
"/content/drive/MyDrive/TUBİTAK_output/parsed_output/cropped_images/Matematik_2_Ikinci_Asama_2006/q4_inline_1.png",
"/content/drive/MyDrive/TUBİTAK_output/parsed_output/cropped_images/Matematik_2_Ikinci_Asama_2006/q4_inline_2.png",
"/content/drive/MyDrive/TUBİTAK_output/parsed_output/cropped_images/Matematik_2_Ikinci_Asama_2006/q4_inline_3.png"
]
},
{
"question_id": "2006-MATH-2-Q5",
"format_id": "FMT_MATH_2_QS",
"question_number": 5,
"day_index": null,
"char_start": 5621,
"char_end": 6797,
"status": "active",
"cancellation_reason": null,
"parent_context": null,
"language_pairing": null,
"question_stem": "Dar açılı bir ABC üçgeninin yükseklikleri [AA₁], [BB₁] ve [CC₁] olsun. AB₁C₁, BC₁A₁ ve CA₁B₁ üçgenlerinin iç merkezleri, sırasıyla, Oₐ, Oₐ ve Oₐ olsun. ABC üçgeninin içteğet çemberi BC, CA ve AB kenarlarına, sırasıyla, Tₐ, Tₐ ve Tₐ noktalarında teğet ise, TₐOₐCₐTₐOₐTₐCₐOₐ altıgeninin eşkenar olduğunu gösteriniz.",
"options": [],
"sub_questions": [],
"premises": [],
"has_figure": false,
"has_choices": false,
"visual_references": [
{
"tag": "equation",
"bbox": [
210,
81,
825,
241
],
"char_start": 5695,
"char_end": 5754,
"type": "ref_det"
},
{
"tag": "text",
"bbox": [
90,
252,
664,
274
],
"char_start": 6379,
"char_end": 6434,
"type": "ref_det"
},
{
"tag": "equation",
"bbox": [
250,
285,
784,
308
],
"char_start": 6511,
"char_end": 6571,
"type": "ref_det"
}
],
"code_blocks": [],
"latex_blocks": [],
"data_tables": [],
"competitive_programming": null,
"solution": {
"explanation_text": "---\n [IMAGE] \n \n\n\nABC üçgeninin iç çemberinin yarıçapı r, merkezi de I olsun. ABC üçgeni, \\(AB_1C_1\\) üçgenine cos \\(\\hat{A}\\) benzerlik oranı ile benzerdir. X ve Y, \\(AB_1C_1\\) üçgeninin iç çemberinin, sırasıyla, \\(AC_1\\) ve \\(AB_1\\) doğrularına teğet olduğu noktalar olsun. Benzerlikten ötürü \\(|AX|/|AT_B| = \\cos \\hat{A}\\) olduğu için, \\([T_BX]\\) nın \\([AB]\\) na dik olduğu ve, dolayısıyla, \\(O_A\\) noktasından geçtiği sonucuna ulaşırız. Demek ki, \\(T_BO_A\\) doğrusu AB doğrusuna diktir. Benzer şekilde, \\(T_C O_A\\) doğrusu AC doğrusuna diktir. \n\n\nÖte yandan, \\(IT_C\\) ve \\(IT_B\\) doğruları da, sırasıyla, AB ve AC doğrularına dik olduğu için, \\(IT_BO_AT_C\\) dörtgeni bir parellekenardır ve, \\(|IT_C| = |IT_B| = r\\) olduğu için de, bu parellekenar bir eşkenar dörtgendir. Buradan, \\(|T_BO_A| = |O_AT_C| = r\\) olduğu elde edilir ve ispat biter.",
"solution_variants": [],
"nested_proof_steps": [],
"derivation_steps": [],
"solving_technique": null,
"assumptions": []
},
"answer": {
"answer_key": null,
"short_answer": null,
"symbolic_answer": null,
"answer_frame_guidelines": null
},
"scoring": {
"scoring_weight": 7,
"scoring_logic": null,
"subtask_points": []
},
"topic_metadata": {
"t_code": null,
"discipline": "Geometri",
"section_title": null,
"keywords": [],
"topic_tags": [
"Geometri"
]
},
"provenance": {
"source_pdf": "/content/drive/MyDrive/TUBİTAK/matematik/Matematik_2_Ikinci_Asama_2006/2006 -Lise Matematik İkinci aşama Çözümleri-min.pdf",
"source_mmd": "/content/drive/MyDrive/TUBİTAK/matematik/Matematik_2_Ikinci_Asama_2006/2006 -Lise Matematik İkinci aşama Çözümleri-min.mmd",
"ocr_engine": "Mathpix-mmd",
"is_source": "combined_booklet"
},
"raw_text": "Dar açılı bir ABC üçgeninin yükseklikleri [AA₁], [BB₁] ve [CC₁] olsun. AB₁C₁, BC₁A₁ ve CA₁B₁ üçgenlerinin iç merkezleri, sırasıyla, Oₐ, Oₐ ve Oₐ olsun. ABC üçgeninin içteğet çemberi BC, CA ve AB kenarlarına, sırasıyla, Tₐ, Tₐ ve Tₐ noktalarında teğet ise, TₐOₐCₐTₐOₐTₐCₐOₐ altıgeninin eşkenar olduğunu gösteriniz. \n\n\nÇözüm:\n\n---\n [IMAGE] \n \n\n\nABC üçgeninin iç çemberinin yarıçapı r, merkezi de I olsun. ABC üçgeni, \\(AB_1C_1\\) üçgenine cos \\(\\hat{A}\\) benzerlik oranı ile benzerdir. X ve Y, \\(AB_1C_1\\) üçgeninin iç çemberinin, sırasıyla, \\(AC_1\\) ve \\(AB_1\\) doğrularına teğet olduğu noktalar olsun. Benzerlikten ötürü \\(|AX|/|AT_B| = \\cos \\hat{A}\\) olduğu için, \\([T_BX]\\) nın \\([AB]\\) na dik olduğu ve, dolayısıyla, \\(O_A\\) noktasından geçtiği sonucuna ulaşırız. Demek ki, \\(T_BO_A\\) doğrusu AB doğrusuna diktir. Benzer şekilde, \\(T_C O_A\\) doğrusu AC doğrusuna diktir. \n\n\nÖte yandan, \\(IT_C\\) ve \\(IT_B\\) doğruları da, sırasıyla, AB ve AC doğrularına dik olduğu için, \\(IT_BO_AT_C\\) dörtgeni bir parellekenardır ve, \\(|IT_C| = |IT_B| = r\\) olduğu için de, bu parellekenar bir eşkenar dörtgendir. Buradan, \\(|T_BO_A| = |O_AT_C| = r\\) olduğu elde edilir ve ispat biter.",
"question_image_path": "/content/drive/MyDrive/TUBİTAK_output/parsed_output/cropped_images/Matematik_2_Ikinci_Asama_2006/q5_question.png",
"solution_image_path": "/content/drive/MyDrive/TUBİTAK_output/parsed_output/cropped_images/Matematik_2_Ikinci_Asama_2006/q5_solution.png",
"inline_image_paths": [
"/content/drive/MyDrive/TUBİTAK_output/parsed_output/cropped_images/Matematik_2_Ikinci_Asama_2006/q5_inline_1.png",
"/content/drive/MyDrive/TUBİTAK_output/parsed_output/cropped_images/Matematik_2_Ikinci_Asama_2006/q5_inline_2.png",
"/content/drive/MyDrive/TUBİTAK_output/parsed_output/cropped_images/Matematik_2_Ikinci_Asama_2006/q5_inline_3.png"
]
},
{
"question_id": "2006-MATH-2-Q6",
"format_id": "FMT_MATH_2_QS",
"question_number": 6,
"day_index": null,
"char_start": 6799,
"char_end": 9877,
"status": "active",
"cancellation_reason": null,
"parent_context": null,
"language_pairing": null,
"question_stem": "Kenarları, alanı ve iç açılarının derece cinsinden ölçüleri rasyonel sayılar olan bir üçgenin bulunmadığını ispat ediniz.",
"options": [],
"sub_questions": [],
"premises": [],
"has_figure": false,
"has_choices": false,
"visual_references": [
{
"tag": "text",
"bbox": [
90,
373,
580,
395
],
"char_start": 6852,
"char_end": 6907,
"type": "ref_det"
},
{
"tag": "equation",
"bbox": [
360,
405,
670,
429
],
"char_start": 6988,
"char_end": 7048,
"type": "ref_det"
},
{
"tag": "text",
"bbox": [
90,
444,
128,
460
],
"char_start": 7118,
"char_end": 7173,
"type": "ref_det"
}
],
"code_blocks": [],
"latex_blocks": [
{
"mode": "display",
"content": "\\[ \n\\begin{aligned}\nQ_n(x) &= (1 - 2x^2)Q_{n-1}(x) - 2xR_{n-1}(x) \\\\\nR_n(x) &= 2x(1 - x^2)Q_{n-1} + (1 - 2x^2)R_{n-1}(x)\n\\end{aligned}\n\\]",
"immutable": true,
"sanity_issues": []
},
{
"mode": "display",
"content": "\\[ \n\\begin{aligned}\n\\cos(2n+1)\\theta &= (1-2\\sin^2\\theta)\\cos(2n-1)\\theta - 2\\sin\\theta\\cos\\theta\\sin(2n-1)\\theta \\\\\n\\sin(2n+1)\\theta &= 2\\sin\\theta\\cos\\theta\\cos(2n-1)\\theta + (1-2\\sin^2\\theta)\\sin(2n-1)\\theta\n\\end{aligned}\n\\]",
"immutable": true,
"sanity_issues": []
}
],
"data_tables": [],
"competitive_programming": null,
"solution": {
"explanation_text": "** Sınısı ve kosinüs kurallarından ötürü, böyle bir üçgenin iç açılarının sinüs ve kosinüslerinin de rasyonel sayılar olması gerektiği görülür. \n\n\nŞimdi, \\(\\theta\\) açısının derece cinsinden ölçüsü, 90 nm tam katı olmayan bir rasyonel sayıysa, hem sin \\(\\theta\\), hem de \\(\\cos \\theta\\) nın rasyonel sayılar olamayacağını ispatlayacağız ve böylece istenilen koşulları sağlayan bir üçgen olmadığı kanıtlanmış olacak. \n\n\n\\(u, v\\) ve \\(w > 1\\) ikişer ikişer aralarında asal olan tam sayılar ve sin \\(\\theta = u/w\\), \\(\\cos \\theta = v/w\\) olsun. \\(u^2 + v^2 \\equiv w^2 \\equiv 0 \\pmod{4}\\) denkliği olanaksız olduğu için, \\(w\\) çift olamaz. \n\n\n\\(p\\) ve \\(q > 0\\), aralarında asal tam sayılar olmak üzere \\(\\theta = p/q\\) ve \\(d\\) de, 90 ve \\(p\\) nin en büyük ortak böleni olsun. \\(d = m \\cdot 90 + n \\cdot p = m \\cdot 90 + nq \\cdot \\theta\\) olacak biçimde \\(m\\) ve \\(n\\) tam sayıları vardır. Toplamın sinüsü ve kosinüsü formüllerini kullanarak, \\(\\sin(d^\\circ)\\) ve \\(\\cos(d^\\circ)\\) nin rasyonel sayılar olduğu sonucuna varırız. Ancak, \\(\\cos(30^\\circ) = \\sqrt{3}/2\\), \\(\\sin(45^\\circ) = 1/\\sqrt{2}\\) ve \\(\\sin(18^\\circ) = (\\sqrt{5}-1)/4\\) olduğu için, \\(d = 90\\) olmalıdır. Demek ki, bir \\(k\\) tam sayısı için, \\(\\theta = 90k/q\\) ve \\(q\\) tektir. \n\n\nTüm \\(n \\ge 0\\) tam sayıları için, \\(Q_n(x)\\) ve \\(R_n(x)\\) polinomlarını, \\(Q_0(x) = 1\\), \\(R_0(x) = x\\) ve \\(n \\ge 1\\) için, \n\nequation\n\\[ \n\\begin{aligned}\nQ_n(x) &= (1 - 2x^2)Q_{n-1}(x) - 2xR_{n-1}(x) \\\\\nR_n(x) &= 2x(1 - x^2)Q_{n-1} + (1 - 2x^2)R_{n-1}(x)\n\\end{aligned}\n\\]\n\n\nkoşullarıyla tanımlayalım. Tümevarımla, \\(Q_n(x)\\) ve \\(R_n(x)\\) nin başkatsayıları \\((-4)^n\\) olan tam sayı\n\n---\nkatsayılı polinomlar olduğu görülür. Öte yandan, \\(n \\ge 1\\) için, \n\nequation\n\\[ \n\\begin{aligned}\n\\cos(2n+1)\\theta &= (1-2\\sin^2\\theta)\\cos(2n-1)\\theta - 2\\sin\\theta\\cos\\theta\\sin(2n-1)\\theta \\\\\n\\sin(2n+1)\\theta &= 2\\sin\\theta\\cos\\theta\\cos(2n-1)\\theta + (1-2\\sin^2\\theta)\\sin(2n-1)\\theta\n\\end{aligned}\n\\]\n\n\nözdeşliklerini kullanarak, yine tümevarımla, her \\(n \\ge 0\\) için, \\(\\cos(2n+1)\\theta = \\cos\\theta Q_n(\\sin\\theta)\\) ve \\(\\sin(2n+1)\\theta = R_n(\\sin\\theta)\\) eşitliklerini elde ederiz. Böylece, \\(n = (q-1)/2\\) için, \\(\\sin\\theta\\) rasyonel sayısının, tam sayı katsayılı \\(R_n(x) - \\sin(90^\\circ k)\\) polinomunun bir kökü olduğu sonucuna varırız. Bu durumda, \\(w\\), bu polinomun başkatsayısı olan \\((-4)^n\\) yi bölmelidir. Ancak, \\(w > 1\\) ve tek olduğu için, bu olanaksızdır. \n\n\n*Alternatif çözüm:* Yukarıdaki üçüncü paragraftan sonra ispat şu şekilde tamamlanabilir: \n\n\n\\(n \\ge 2\\) için, \\(\\cos n\\theta = 2\\cos\\theta\\cos(n-1)\\theta - \\cos(n-2)\\theta\\) özdeşliğini kullanarak, tümevarımla, her \\(n \\ge 1\\) için, \\(w^n \\cos n\\theta = 2^{n-1}w^n + k_nw\\) koşulunu sağlayan \\(k_n\\) tam sayılarının bulunduğunu görürüz. \\(n\\) pozitif tam sayısı, \\(\\cos n\\theta = 1\\) olacak biçimde seçilince elde edilen \\(w^n = 2^{n-1}w^n + k_nw\\) eşitliği, \\((w, 2v) = 1\\) ve \\(w > 1\\) olduğu için, olanaksızdır.",
"solution_variants": [],
"nested_proof_steps": [],
"derivation_steps": [],
"solving_technique": "Tümevarım",
"assumptions": []
},
"answer": {
"answer_key": null,
"short_answer": null,
"symbolic_answer": null,
"answer_frame_guidelines": null
},
"scoring": {
"scoring_weight": 7,
"scoring_logic": null,
"subtask_points": []
},
"topic_metadata": {
"t_code": null,
"discipline": "Geometri",
"section_title": null,
"keywords": [],
"topic_tags": [
"Geometri",
"Sayılar Teorisi",
"Cebir",
"Kombinatorik"
]
},
"provenance": {
"source_pdf": "/content/drive/MyDrive/TUBİTAK/matematik/Matematik_2_Ikinci_Asama_2006/2006 -Lise Matematik İkinci aşama Çözümleri-min.pdf",
"source_mmd": "/content/drive/MyDrive/TUBİTAK/matematik/Matematik_2_Ikinci_Asama_2006/2006 -Lise Matematik İkinci aşama Çözümleri-min.mmd",
"ocr_engine": "Mathpix-mmd",
"is_source": "combined_booklet"
},
"raw_text": "Kenarları, alanı ve iç açılarının derece cinsinden ölçüleri rasyonel sayılar olan bir üçgenin bulunmadığını ispat ediniz. \n\n\n**Çözüm:** Sınısı ve kosinüs kurallarından ötürü, böyle bir üçgenin iç açılarının sinüs ve kosinüslerinin de rasyonel sayılar olması gerektiği görülür. \n\n\nŞimdi, \\(\\theta\\) açısının derece cinsinden ölçüsü, 90 nm tam katı olmayan bir rasyonel sayıysa, hem sin \\(\\theta\\), hem de \\(\\cos \\theta\\) nın rasyonel sayılar olamayacağını ispatlayacağız ve böylece istenilen koşulları sağlayan bir üçgen olmadığı kanıtlanmış olacak. \n\n\n\\(u, v\\) ve \\(w > 1\\) ikişer ikişer aralarında asal olan tam sayılar ve sin \\(\\theta = u/w\\), \\(\\cos \\theta = v/w\\) olsun. \\(u^2 + v^2 \\equiv w^2 \\equiv 0 \\pmod{4}\\) denkliği olanaksız olduğu için, \\(w\\) çift olamaz. \n\n\n\\(p\\) ve \\(q > 0\\), aralarında asal tam sayılar olmak üzere \\(\\theta = p/q\\) ve \\(d\\) de, 90 ve \\(p\\) nin en büyük ortak böleni olsun. \\(d = m \\cdot 90 + n \\cdot p = m \\cdot 90 + nq \\cdot \\theta\\) olacak biçimde \\(m\\) ve \\(n\\) tam sayıları vardır. Toplamın sinüsü ve kosinüsü formüllerini kullanarak, \\(\\sin(d^\\circ)\\) ve \\(\\cos(d^\\circ)\\) nin rasyonel sayılar olduğu sonucuna varırız. Ancak, \\(\\cos(30^\\circ) = \\sqrt{3}/2\\), \\(\\sin(45^\\circ) = 1/\\sqrt{2}\\) ve \\(\\sin(18^\\circ) = (\\sqrt{5}-1)/4\\) olduğu için, \\(d = 90\\) olmalıdır. Demek ki, bir \\(k\\) tam sayısı için, \\(\\theta = 90k/q\\) ve \\(q\\) tektir. \n\n\nTüm \\(n \\ge 0\\) tam sayıları için, \\(Q_n(x)\\) ve \\(R_n(x)\\) polinomlarını, \\(Q_0(x) = 1\\), \\(R_0(x) = x\\) ve \\(n \\ge 1\\) için, \n\nequation\n\\[ \n\\begin{aligned}\nQ_n(x) &= (1 - 2x^2)Q_{n-1}(x) - 2xR_{n-1}(x) \\\\\nR_n(x) &= 2x(1 - x^2)Q_{n-1} + (1 - 2x^2)R_{n-1}(x)\n\\end{aligned}\n\\]\n\n\nkoşullarıyla tanımlayalım. Tümevarımla, \\(Q_n(x)\\) ve \\(R_n(x)\\) nin başkatsayıları \\((-4)^n\\) olan tam sayı\n\n---\nkatsayılı polinomlar olduğu görülür. Öte yandan, \\(n \\ge 1\\) için, \n\nequation\n\\[ \n\\begin{aligned}\n\\cos(2n+1)\\theta &= (1-2\\sin^2\\theta)\\cos(2n-1)\\theta - 2\\sin\\theta\\cos\\theta\\sin(2n-1)\\theta \\\\\n\\sin(2n+1)\\theta &= 2\\sin\\theta\\cos\\theta\\cos(2n-1)\\theta + (1-2\\sin^2\\theta)\\sin(2n-1)\\theta\n\\end{aligned}\n\\]\n\n\nözdeşliklerini kullanarak, yine tümevarımla, her \\(n \\ge 0\\) için, \\(\\cos(2n+1)\\theta = \\cos\\theta Q_n(\\sin\\theta)\\) ve \\(\\sin(2n+1)\\theta = R_n(\\sin\\theta)\\) eşitliklerini elde ederiz. Böylece, \\(n = (q-1)/2\\) için, \\(\\sin\\theta\\) rasyonel sayısının, tam sayı katsayılı \\(R_n(x) - \\sin(90^\\circ k)\\) polinomunun bir kökü olduğu sonucuna varırız. Bu durumda, \\(w\\), bu polinomun başkatsayısı olan \\((-4)^n\\) yi bölmelidir. Ancak, \\(w > 1\\) ve tek olduğu için, bu olanaksızdır. \n\n\n*Alternatif çözüm:* Yukarıdaki üçüncü paragraftan sonra ispat şu şekilde tamamlanabilir: \n\n\n\\(n \\ge 2\\) için, \\(\\cos n\\theta = 2\\cos\\theta\\cos(n-1)\\theta - \\cos(n-2)\\theta\\) özdeşliğini kullanarak, tümevarımla, her \\(n \\ge 1\\) için, \\(w^n \\cos n\\theta = 2^{n-1}w^n + k_nw\\) koşulunu sağlayan \\(k_n\\) tam sayılarının bulunduğunu görürüz. \\(n\\) pozitif tam sayısı, \\(\\cos n\\theta = 1\\) olacak biçimde seçilince elde edilen \\(w^n = 2^{n-1}w^n + k_nw\\) eşitliği, \\((w, 2v) = 1\\) ve \\(w > 1\\) olduğu için, olanaksızdır.",
"question_image_path": "/content/drive/MyDrive/TUBİTAK_output/parsed_output/cropped_images/Matematik_2_Ikinci_Asama_2006/q6_question.png",
"solution_image_path": "/content/drive/MyDrive/TUBİTAK_output/parsed_output/cropped_images/Matematik_2_Ikinci_Asama_2006/q6_solution.png",
"inline_image_paths": [
"/content/drive/MyDrive/TUBİTAK_output/parsed_output/cropped_images/Matematik_2_Ikinci_Asama_2006/q6_inline_1.png",
"/content/drive/MyDrive/TUBİTAK_output/parsed_output/cropped_images/Matematik_2_Ikinci_Asama_2006/q6_inline_2.png",
"/content/drive/MyDrive/TUBİTAK_output/parsed_output/cropped_images/Matematik_2_Ikinci_Asama_2006/q6_inline_3.png"
]
}
],
"global_answer_key": {},
"parent_contexts": [],
"page_images": [
{
"page_index": 0,
"image_path": "/content/drive/MyDrive/TUBİTAK/matematik/Matematik_2_Ikinci_Asama_2006/page_0000/result_with_boxes.jpg"
},
{
"page_index": 1,
"image_path": "/content/drive/MyDrive/TUBİTAK/matematik/Matematik_2_Ikinci_Asama_2006/page_0001/result_with_boxes.jpg"
},
{
"page_index": 2,
"image_path": "/content/drive/MyDrive/TUBİTAK/matematik/Matematik_2_Ikinci_Asama_2006/page_0002/result_with_boxes.jpg"
},
{
"page_index": 3,
"image_path": "/content/drive/MyDrive/TUBİTAK/matematik/Matematik_2_Ikinci_Asama_2006/page_0003/result_with_boxes.jpg"
},
{
"page_index": 4,
"image_path": "/content/drive/MyDrive/TUBİTAK/matematik/Matematik_2_Ikinci_Asama_2006/page_0004/result_with_boxes.jpg"
}
],
"provenance": {
"source_pdf": "/content/drive/MyDrive/TUBİTAK/matematik/Matematik_2_Ikinci_Asama_2006/2006 -Lise Matematik İkinci aşama Çözümleri-min.pdf",
"source_mmd": "/content/drive/MyDrive/TUBİTAK/matematik/Matematik_2_Ikinci_Asama_2006/2006 -Lise Matematik İkinci aşama Çözümleri-min.mmd",
"ocr_engine": "Mathpix-mmd",
"is_source": "combined_booklet"
}
} |