This is a production-scale dataset containing 15,473 samples designed for high-performance Retrieval-Augmented Generation (RAG) in Kazakh. The dataset is optimized for Analytical Queries, where models must process vast amounts of technical context (~14.8 million total words) to extract metrics, identify trends, and synthesize findings.

📊 Dataset Statistics

General Metrics

Metric	Count
Total Samples	15,473
Total Words (approx.)	14,833,288
Avg. Words per Sample	958

Word Count Distribution (Per Field)

The following table details the distribution of word counts across different fields:

Field	Mean	Median	Min	Max	Total Words
context	733.8	654.0	208	2613	11,353,828
query	31.1	31.0	12	159	480,812
response	189.8	186.0	77	579	2,936,756

📂 Dataset Structure

Data Fields

id / group_id: Traceable identifiers for specific queries and document sets.
category: Reasoning type, predominantly "Analytical Query."
query: A multi-faceted question requiring data extraction from tables or dense scientific text.
context: A collection of document objects containing raw text from Kazakh scientific journals.
response: A comprehensive answer that uses bracketed citations (e.g., [doc_id:part]) to link facts to their source.

📝 Data Instance Example

   {
    "id": "kz_rag_00001",
    "group_id": "single_doc_00001",
    "category": "Analytical Query",
    "query": "2023 жылы жүргізілген фитопатологиялық мониторинг нәтижелері бойынша, Қостанай, Түркістан және Алматы облыстарындағы бидай сорттарының пиренофорозға төзімділігін қандай көрсеткіштер (балл, пайыз) бойынша бағалады, және әр облыста қандай нақты сорттардың төзімділігі анықталды?",
    "context": [
      {
        "doc_id": "wheat_pyrenophora_disease_0001",
        "doc_title": "ҚАЗАҚСТАННЫҢ СОЛТҮСТІК ЖӘНЕ ОҢТҮСТІК ОБЛЫСТАРЫ БОЙЫНША, БИДАЙДЫҢ ПИРЕНОФОРОЗ (PYRENOPHORA TRITICI-REPENTIS) АУРУЫНА …_0eb410ae",
        "text": "Сары дақ (пиренофороз) – Қазақстанның оңтүстік және солтүстік бидай өсірілетін аймақтарында ең зиянды және кең таралған ауруларының бірі болып табылады. Сорттардың пиренофороз қоздырғышына төзімді не төзімсіз екендігін анықтау үшін бидай сорттарына тұрақты фитопотологиялық мониторингі жұмыстарын жүргізу қажет. Бұл жұмыстың мақсаты Алматы, Түркістан және Қостанай облыстары аймақтарында үлкен егіс алқаптарына егілген күздік және жаздық бидай сорттарына фитопотологиялық мониторинг жұмыстарын жүргізу болды. Зерттеу 2023 жылы Қостанай облысы, ТОО \"Қарабалық АШТС\" және Түркістан облысы, ТОО \"Красноводопадская АШТС\" және де Алматы облыстарының бидай егіс алқаптарында жүргізілді. Сорттардың пиренофорозға төзімділігінің негізгі фитопатологиялық критерийлері: өсімдік реакциясының түрі (баллмен), өсімдіктің залалдану және таралу дәрежесі (пайызбен) есептелінеді. Алматы облысы бойынша сары дақ қоздырғышына төзімді алты күздік бидай сорттары анықталынды, Казакстанская 10 (егіс алқап-1), Яровая гранни, Австриский грань, Гранни, Казакстанская 10 (егіс алқап-2) және Бразильская озимая. Түркістан облысы бойынша зерттелінген барлық күздік бидай сорттары пиренофороз ауыруымен орташа деңгейде залалданған, ауруға төзімді сорт жоқ. Ал Қостанай облысы егіс алқаптарын зерттеу барысында, сары дақ ауруына төзімді деп Ахмет 150 мен Костанайская 15 жаздық бидай сорттары анықталынды. Бидай өндірісінде зерттелінген мониторинг жұмыстары нәтижесінде, оңтүстік және солтүстік облыстары бойынша пиренофорозға төзімді болып анықталған барлық бидай сорттарын селекция бағдарламасына пайдалану ұсынылады."
      },
      {
        "doc_id": "wheat_pyrenophora_disease_0001",
        "doc_title": "ҚАЗАҚСТАННЫҢ СОЛТҮСТІК ЖӘНЕ ОҢТҮСТІК ОБЛЫСТАРЫ БОЙЫНША, БИДАЙДЫҢ ПИРЕНОФОРОЗ (PYRENOPHORA TRITICI-REPENTIS) АУРУЫНА …_0eb410ae",
        "text": "Дүниежүзілік астық өндірісінде бидай өсірудің рөлі өте зор. Бұл дақыл дүние жүзінде тұтынылатын барлық калорияның шамамен 20% береді. Бидай өндірісі жыл сайын артып келеді, дегенмен ол дүние жүзіндегі халық санының өсуіне сай емес. Бұл дақыл дүние жүзінде 220 миллион гектардан астам жерді алып жатыр, бұл кез келген басқа мәдени дақылдардан жоғары. 2014 жылы әлемдік бидай өндірісі 725 млн тоннаны құрады, ал әлемдік сұранысты қанағаттандыру үшін 2050 жылға қарай 900 млн тонна болуы керек. Егістік жерлердің шектеулі болуына байланысты бидай өндірісінің ұлғаюы өнімділігі жоғары сорттарға және әртүрлі биотикалық және абиотикалық факторлардан туындаған өнім шығынын азайтуға байланысты болуы керек [2;3]. Соңғы жылдары Қазақстанда бидайдың патогенді кешенінде пиренофороз ауруы айтарлықтай орын алды. Аурудың қоздырғышы - фитопатогенді саңырауқұлақтар - гомотальды аскомицет Pyrenophora trіtіcі-repentіs (Dіed.), Drechsler, жетілмеген кезеңі Dreschslera trіtіcі-repentіs (Dіed.), бұл бидайда пиренофороз немесе сары жапырақ дақтарын тудырады. Пиренофороз - әлемнің көптеген ауылшаруашылық аймақтарында жұмсақ және қатты бидайдың ең зиянды ауруларының бірі. Жапырақ дақ ауруларының арасында күздік бидайдың пиренофороз ауруы салыстырмалы түрде соңғы кездері басым орын ала бастады және қауіпті аурулардың бірі болып табылады. Бидай пиренофороз ауруының қатты дамуы (эпифитотия) әлем бойынша әртүрлі елдерде байқала бастады (Канада, АҚШ, Австралия, Оңтүстік Америка, Румыния, Бельгия, Ұлыбритания, Ресей) айтарлықтай астық шығынымен."
      },
      {
        "doc_id": "wheat_pyrenophora_disease_0001",
        "doc_title": "ҚАЗАҚСТАННЫҢ СОЛТҮСТІК ЖӘНЕ ОҢТҮСТІК ОБЛЫСТАРЫ БОЙЫНША, БИДАЙДЫҢ ПИРЕНОФОРОЗ (PYRENOPHORA TRITICI-REPENTIS) АУРУЫНА …_0eb410ae",
        "text": "Сонымен қатар бұл жапырақ дақ аурулары (пиренофороз және септориоз) Қазақстанда да көптеп кездеседі [8-15]. Қойшыбаев (2011) Пиренофороз шығыс, оңтүстік және Орталық Азияда, Солтүстік, Батыс Еуропада, Америкада кең таралған деп мәлімдейді. Австралияда ауру септориозбен бірге таралып, 5%-дан 20%-ға дейін шығын келтіреді. Мироненко (2007) бұл аурудың ТМД елдерінде (Беларусь, Қазақстан, Молдова, Орта Азия және Украина) таралуын зерттеп, кейбір бидай сорттарында жапырақ бетінің залалдануы 60% ға жеткенін анықтады. Пиренофороз бидай мен тритикалиді және аз дәрежеде күріш пен арпаны залалдайды. Аурудың дамуына заманауи өнеркәсіптік агротехнологиялар әсерін тигізеді: жер үсті өңдеуінің шағын көлемі, монокультура, сабанды сақтай отырып, ауру қоздырғыштарына төзімділігі жоғары бидай сорттарын өсіру. Күзгі кезеңде күздік бидайдың өскіндерінің инфекцияны жұқтыруының бірден бір себебі ауруды жұқтырған тұқымдар, өткен вегетациялық кезеңдегі өсімдік қалдықтары, залалданған және өздігінен өсіп өнетін өсімдіктер және осы ауруға бейім жабайы дәнді дақылдар болуы мүмкін. Бұл ауру бүкіл әлемде де, Қазақстанда да қауіпті және тез дамып келеді. Егер өткен ғасырдың 90-жылдарына дейін Қазақстанда зиянды саңырауқұлақ ауруларының эпифитотиясы немесе күшті дамуы он жылда 2-3 рет орын алса, соңғы 20 жылда эпифитотия 5-6 есеге дейін байқалды; бұл ретте өнімділіктің төмендеуі 15-тен 25% - ға дейін болды. Зерттеудің мақсаты: 2023 жылы, Қазақстанның солтүстік және оңтүстік облыстары бойынша, бидайдың аса қауіпті пиренофороз pyrenophora trіtіcі-repentіs патогенінің таралуы мен залалдану деңгейін анықтау."
      },
      {
        "doc_id": "wheat_pyrenophora_disease_0001",
        "doc_title": "ҚАЗАҚСТАННЫҢ СОЛТҮСТІК ЖӘНЕ ОҢТҮСТІК ОБЛЫСТАРЫ БОЙЫНША, БИДАЙДЫҢ ПИРЕНОФОРОЗ (PYRENOPHORA TRITICI-REPENTIS) АУРУЫНА …_0eb410ae",
        "text": "Қазақстанның солтүстік және оңтүстік облыстары бойынша, бидайдың аса қауіпті пиренофороз (pyrenophora trіtіcі-repentіs) ауруының таралуы мен залалдану деңгейін анықтау үшін, Қостанай облысы, Научный ауылдық округі, ТОО \"Қарабалық АШТС\" және Түркістан облысы, Сарыағаш ауданы; Черняевка ауылдық округі, ТОО \"Красноводопадская АШТС\" сондайақ Алматы облысы, Жамбыл ауданы, Ұзынағаш ауылдық округтерінің бидай егіс алқаптарында мониторинг жұмыстары жүргізілді (Кесте 1-3). Зерттеу жұмыстары 2023 жыл, Қостанай облысы бойынша шілде айының 24-26 күн аралығында жүргізілді. Ал Түркістан облысы аймағында маусым айының 12-14 күні аралығында және Алматы облысы бойынша маусым айының 26-27 күні аралығында жүргізілді нәтижесінде, бидайдың пиренофороз (Pyrenophora trіtіcі-repentіs) ауруының залалдануы мен таралу деңгейі анықталынды. Потогенмен залалданған бидайдың жапырақ үлгілерін масақтың сүттену фазасында жинап әр өсімдікке жеке-жеке фитопатологиялық бағалау жұмыстары жүргіздік. Бірінші кестеде оңтүстік Қазақстан, Жамбыл ауданы, Ұзынағаш ауылының егіс алқапында (50 гектар) жер көлеміне егілген Стекловидная 24 сорты пиренофороз ауруымен жоғары деңгейде залалданған. Бұл сортта аурудың таралу қарқындылығы аса жоғары 72%-дық нәтиже көрсетті, ал залалдану индекісі 10,70%-дық нәтиже танытты. Сонымен қатар зерттеу жұмыстарымыздың жалғасы осы ауданның, Қарақыстақ ауылдық округінде (600 гектар) жер көлеміне егілген Стекловидная 24 сорты аурумен орташа 2,6% деңгейде залалданған, ал таралу индекісі 38%-ды құрады."
      },
      {
        "doc_id": "wheat_pyrenophora_disease_0001",
        "doc_title": "ҚАЗАҚСТАННЫҢ СОЛТҮСТІК ЖӘНЕ ОҢТҮСТІК ОБЛЫСТАРЫ БОЙЫНША, БИДАЙДЫҢ ПИРЕНОФОРОЗ (PYRENOPHORA TRITICI-REPENTIS) АУРУЫНА …_0eb410ae",
        "text": "Жамбыл ауданы бойынша, күздік бидай егіс алқаптарына мониторинг зерттеу жұмыстарын жүргізу барысында, пиренофороз патогеніне 0%-дық аса жоғарғы төзімсіздікті танытқан сорттар анықталынды атап айтқанда: Казакстанская 10 (егіс алқап-1), Яровая гранни, Австриский грань, Гранни, Казакстанская 10 (егіс алқап-2), Бразильская озимая. Екінші кестеде оңтүстік Қазақстан, Түркістан облысы аймағында маусым айының ортасына қарай Сарыағаш ауданы, Черняевка ауылдық округі, ТОО \"Красноводопадская АШТС\" бидай егіс алқаптарында мониторинг зерттеу жұмыстарымыз жүргізілді. Адыр ауылында (17 гектар) жер көлеміне егілген Шөл күздік бидай сорты пиренофороз (Pyrenophora trіtіcі-repentіs) ауруына осы ауданда зерттелінген барлық сорттардың ішінен ауруға төзімділігі жоғары болды, залалдану индекісі 1,50%-ды көрсетті, ал таралу көрсеткіші 20%-дық нәтиже танытты. Және де келесі зертеу жұмыстарымыз (150 және 16 гектар) егіс алқапына егілген, атап айтқанда Красноводопадская 210 және Память 47 күздік бидай сорттарына жүргізілген мониторинг жұмыстары бойынша бидайдың пиренофороз жапырақ дақ ауруымен залалданғаны анықталынды. Аурудың таралу индекісі екі сортта бірдей 22%-дық деңгейде патогенге төзімсіз екенін көрсетті, ал залалданулары 1,40%-дық нәтиже танытты."
      }
    ],
    "response": "Алматы облысы бойынша сары дақ қоздырғышына төзімді алты күздік бидай сорттары анықталды: Казакстанская 10 (егіс алқап-1), Яровая гранни, Австриский грань, Гранни, Казакстанская 10 (егіс алқап-2) және Бразильская озимая. Түркістан облысы бойынша зерттелінген барлық күздік бидай сорттары пиренофороз ауруымен орташа деңгейде залалданған, ауруға төзімді сорт жоқ. Қостанай облысында сары дақ ауруына төзімді Ахмет 150 мен Костанайская 15 жаздық бидай сорттары анықталды [wheat_pyrenophora_disease_0001:1]. Дүниежүзіндегі бидай өндірісі жыл сайын артып келеді, дегенмен ол халық санының өсуіне сай емес. Пиренофороз ауруы Қазақстанда да көптеп кездеседі, оның дамуына заманауи агротехнологиялар әсер етеді. Пиренофороз бидай мен тритикалиді, сондай-ақ аз дәрежеде күріш пен арпаны залалдайды [wheat_pyrenophora_disease_0001:2]. Қазақстанда пиренофороз ауруының таралуы мен залалдану деңгейі анықтау мақсатында 2023 жылы мониторинг жұмыстары жүргізілді. Зерттеу жұмыстары Алматы, Түркістан және Қостанай облыстарында өткізілді. Әр облыста бидай сорттарының залалдану көрсеткіштері мен ауруға төзімділігіне қатысты маңызды нәтижелер алынды [wheat_pyrenophora_disease_0001:3]."
  }

Downloads last month: 3

Total file size:

88.5 MB

Collection including farabi-lab/KZ-RAG-Dataset-15k-Natural-Sciences

Kazakh Human Curated Instruction Dataset

Collection

The dataset is human curated instruction dataset for fine-tuning LLM. • 29 items • Updated 23 days ago