id int64 13 16.6k | text stringlengths 11 74.3k ⌀ | title stringlengths 1 68 |
|---|---|---|
4,676 | Вахчаг — инсандин юкьвалай кӀвачин кӀегьебрал кьван алукӀдай партал. Ятурдал ва я юкьвал алаз къекъвезвайди я. Винел пад кӀеви авун патал юкьва кутӀундай чӀул, къуьнуьн къайиш кардик кутазвайди я. == ТӀвар == «Вахчаг» асулдай авай лезги гаф, «шалвар» бязи лезгийри лугьузвай, арабривай къачур араб гаф я. == ЭлячӀунар ==... | Вахчаг |
5,964 | «Миграгърин» хуьруьнсовет () — Дагъустан Республикадин Докъузпара райондик акатзавай муниципалитет (хуьруьнсовет). Административ юкь — Миграгъ хуьр я. Хуьруьнсоветдик акатзавай хуьрер: Миграгъ, Текипиркент. ==География== Хуьруьнсовет Дагъустан Республикадин Докъузпара райондин юкьван пата, райондин юкь тир Усугъчай хуь... | Миграгърин хуьруьнсовет |
10,326 | 4 февраль — григорийдин чӀаваргандал гьалтайла йисан 35-й югъ я. Йисан эхирдал кьван 330 югъ ама (яргъи йисуз 331 югъ). ==Вакъиаяр== ==Суварар== ===Умуми дуьньядин суварар=== ==Дидедиз хьана== ===Лезгистанда=== ===Дуьньяда=== ==Кьена== Категория: Февраль | 4 февраль |
5,067 | 1866 йис (са агъзурни муьжуьд вишни пудкъанни ругудлагьай йис) — яргъи тушир, григорийдин чӀаваргандал гьалтайла ислендиз эгечӀзавай йис. Им чи эрадин 1866-лагьай йис я. XIX виш йисан 66-лагьай йис. == Вакъиаяр == === Дуьньяда === * 1866 йисан 7 август — Абхазияда халкьдин къарагъунар гатӀунна.Советская историческая эн... | 1866 йис |
7,774 | Арчо — Дагъустан республикадин Ахвах районда авай хуьр. Арчо хуьруьнсоветдик акатзава. Хуьруьнсоветдин кьилин хуьр я. == География == Хуьр Ахвах райондин кефер пата, райондин администрациядин юкь тир Карата хуьрелай 3 км яргъал ала. ==Тарих== XIX виш йисуз Арчо хуьр вири Анди округдихъ галаз Урусат империядин гъилик ак... | Арчо |
5,749 | Рукель (, тат. Нукор, Нукол) — Дагъустан республикадин Дербент районда авай хуьр. «Рукель» хуьруьнсоветдин юкь ва сад тир хуьр я. 1921 йисалай эгечӀна хуьруьнсоветдин юкь я Историко-архивный справочник административно- территориального деления Дагестана за 1920—2000 гг.— Махачкала, 2003.— 399 с.. ==ТӀварцӀикай== Хуьруь... | Рукель |
8,481 | Гьапшимаяр — дарги халкьарикай сад. Абурун хайи чӀал гьапшима чӀал я. Советрин береда умуми дарги этносдик кутунвайди я. ==Баянар== ==ЭлячӀунар== Категория:Дагъустандин халкьар Категория:Дарги халкьар Категория:Нах- дагъустандин халкьар | Гьапшимаяр |
10,058 | Чигалиев Жамалдин — лезги шаир. 1924 йисуз Докъузпара райондин Теки хуьре дидедиз хьана. Ватандин ЧӀехи дяведа иштиракна, ада гзаф йисара хайи райондин культурадин идарайра кӀвалахна. Ам медалрин ва орденрин сагьиб, «ДР-дин медениятдин лайихлу кардар» я. Ж. Чигалиева жегьил вахтарилай инихъ шиирар теснифнава. Абур ("Ди... | Чигалиев Жамалдин |
6,165 | «ГелмецӀ» хуьруьнсовет () — Дагъустан Республикадин Рутул райондик акатзавай муниципалитет. Административ юкь — ГелмецӀ хуьр я. Хуьруьнсоветдик акатзавай хуьрер: ГелмецӀ, Курдул-Лекь. ==Агьалияр== 2013 йисан агьалияр сиягьдиз къачунин малуматрив кьурвал хуьруьнсоветда 842 касди уьмуьр гьалзавай. 2012 йисан малуматрив к... | ГелмецӀ хуьруьнсовет |
4,508 | Къарадагълы — Азербайжандин Хъачмаз районда авай хуьр. И хуьр Къарадагъ Будугъ муниципалитетдик акатзава. == ЭлячӀунар == * Хъачмаз райондин официал сайт * Категория:Хъачмаз райондин хуьрер | Къарадагълы (Хъачмаз) |
6,535 | Герменчик () — Дагъустан Республикадин Бабаюрт районда авай хуьр. «Герменчик» хуьруьнсоветдик акатзава. ==География== Хуьр Бабаюрт райондин кьибле пата, райондин юкь тир Бабаюрт хуьрелай 8 км яргъал ала. ==Тарих== Хуьруьн тӀвар туьрк чӀалан «гермен/кермен» (къеле) ва «чик» (бицӀи) гафарикай арадал атана. Хуьр Аксай хуь... | Герменчик (Дагъустан) |
12,823 | Поти (гуржу ფოთი) — Гуржистанда авай ЧӀулав гьуьлуьн къерехдал алай, Мингрелия регионда авай шегьер я. Ана 41 465 кас яшамиш жезва (2014-й). Шегьердин къене Колхидадин дигедай физавай вацӀ Риони ЧӀулав гьулуьз авахьзава. == География == Поти Гуржистандин кьилин шегьер Тбилисидилай 312 километр рагъакӀидай патахъ галайд... | Поти |
6,020 | Борч (, ) — Дагъустан республикадин Рутул районда авай, ЦӀийи Борч хуьруьхъ галаз «Борч» хуьруьнсоветдик акатзавай саки тунвай хуьр. ==География== Хуьр Дагъустан Республикадин Рутул райондин кьибле пата, райондин юкь тир Рутул хуьрелай 12 км кьиблединни - рагъэкъечӀдай патахъ, Ахцегь вацӀун дугуна чка кьунвайди я. ==Та... | Борч |
16,499 | Къавкасар ва я Къавкъазан халкьар— Къавказдин ччилерал авай мукьва халкьар. Дуьнеда кьадар 9 миллон кьван я. ЧӀал къавкъазан ч1алар я. == Къенин йикъан Къавкасар == ТIвар Кьадар Сихил Ччил Дин Черкесар 7 000 000 Адигъа-абхаз халкьар Черкесистан Ислам (суннияр) Гуьржияр 4 000 000 картвел халкьар Гуьржистан Хачперест, Ис... | Къавкасар |
380 | Файл:Cyrillic_letter_El.png Файл:Cyrillic_letter_El.png Л, л - Л, л Категория:Лезги алфавит | Л |
6,889 | 2014 ХъуьтӀуьн Олимпия къугъунар — (, , ) — Урусатдин Сочи шегьерда 7-23 февралдиз фейи спортдин рекьяй тедбир тир. 2014 Олимпия къугъунрин кьилин шегьер 2007 йисан 4 июлдиз Гватемалада тухвай МОКдин 10-лагьай сессиядал хкягънавай. Россиядин чилел им кьведлагьай сеферда хьайи олимпия къугъунар тир (гьадалай вилик 1980 ... | 2014 ХъуьтӀуьн Олимпия къугъунар |
9,156 | Анди Къойсу () — Гуржистанда ва Дагъустанда авай вацӀ. Авар Къойсу вацӀук акахьна Сулак вацӀ арадал гъизва. Къумукь чӀалал къойсу «хперин яд» лагьай чӀал я. ==География== Гуржистандин сувун Тушетияда кьил къачузвай Пирикити Алазани ва Тушети Алазани вацӀар сад садак акахьунин рекьелди Анди Къойсу вацӀ арадал къвезва. В... | Анди Къойсу |
553 | Сибирдин юпик чӀал == Нугъатар ва рахунар == * Уназик (юп. Уӈазиӷмӣ sg Уӈазиӷмӣт pl; ингл. Chaplino dialect; ур. Уназикский говор). Россияда Чукотрин автономидин округдин Унгазик (Посёлок Унгазик ва икӀа Чаплино) хуьре .Поселок Унгазик (Чаплино) * Аван (ур. Аванский говор). Россияда Чукотрин автономидин округдин Аван (... | Сибирдин юпик чӀал |
9,506 | Терекдин вилаят — 1869–1920 йисарин къене Урусатдин империяда хьайи администрациядин тек я. Кьилин шегьер — Владикавказ тир. Вилаят рагъакӀидай пата алай Кума вацӀалай рагъэкъечӀдай пата алай Сулак вацӀал кьван ва кефер пата алай Терек вацӀалай кьибле пата алай Къавкъаздин Кьилин цӀиргъел кьван экӀя хьанвай чилерал ала... | Терек вилаят |
103 | Балабан (лат. Falco cherrug ) == Классриз паюн == * Falco cherrug cherrug * Falco cherrug milvipes * Falco cherrug altaicus? (F. cherrug x F. rusticolus?) — Алтайдин кард Категория:Вагьши нуькӀвер Категория:Картар | Балабан |
6,309 | Табасаран чӀал — табасаран халкьдин хайи чӀал. И чӀалал кьиблединни — рагъэкъечӀдай патан Дагъустанда уьмуьр гьалзавай 126 136-дав агакьна агьалияр рахазва. Кеферпатан Къавкъаздин чӀаларин агъа хзандин нах-дагъустан чӀаларин группадин лезги чӀаларин хилек акатзава Ханмагомедов Б.-Г. К. Табасаранский язык // Языки мира:... | Табасаран чӀал |
7,148 | Хабкаймахи — Дагъустан республикадин Сергокъала районда авай хуьр. Аймаумахи ва Чабазимахи хуьрерихъ галаз «Аймаумахи» хуьруьнсоветдик акатзава. == География == Хуьр Сергокъала райондин рагъакӀидай пата, райондин администрациядин юкь тир Сергокъала хуьрелай 21 км яргъал, Инчхеозень вацӀун сивел ала. ==Тарих== ==Агьалия... | Хабкаймахи |
8,602 | Агьмедрин Фарид Загьидинан хва (, Уружба, Мегьарамдхуьруьн район, Дагъустан, УСФСР) — дагъустандин гьукуматдинни жемятдин крархъан, Магьарамдхуьруьн райондин кьил я. == Уьмуьрдин рехъ == Агьмедрин Фарид 1975-лагьай йисуз Мегьарамдхуьруьн райондин Уружба хуьре дидедиз хьана. 1993—1995-лагьай йисаррин арада гьавадинни де... | Агьмедрин Фарид Загьидинан хва |
10,721 | Рушан хуьруьнсовет () — Азербайжан республикадин Исмаиллы районда авай хуьруьнсовет. Адак Рушан ва Венг хуьрер акатзава. Категория:Исмаиллы райондин хуьруьнсоветар | Рушан хуьруьнсовет |
10,371 | Исмаилов Агъалар Аллагьвердидин хва — лезги шаир ва кхьираг. 1945 йисан 30 мартдиз Ахцегь райондин Мацар хуьре дидедиз хьана. Мектеб куьтягьна, ада сифте хайи хуьруьн колхозда, ахпа гзаф йисара Магьачкъаладин эцигунрал кӀвалахна. Харусенятдал рикӀ алай жегьилди культпросветучилище куьтягьна, литературадин эсерар тесниф... | Исмаилов Агъалар Аллагьвердидин хва |
416 | ГьакӀан тӀегъерхъан (лат. Falco tinnunculus ) — гъвечӀи жуьре Вагьши нуькӀвер двул кард хзан кардрин, йашамиш жезва Евразида ва Африкада. Бедендин йаргъивал — 36 (дишиди) -34,5 (эркек) см, размах крыльев 75-76 см, бедендин заланвал — 200 г. == Other Жуьреяр == * Мадагаскардин липӀлипӀ (Falco newtoni) * Сейшелдин липӀли... | ГьакӀан тӀегъерхъан |
14,762 | Нытва район () — Урусат Федерациядин Пермдин крайда авай район я. Майдан — 1 655 км². Агьалияр — кас. Административ юкь — Нытва. == География == Районди Пермдин крайдин юкьванпата чка кьунва. == Агьалияр == == Баянар == == ЭлячӀунар == * Официал сайт Категория:Пермдин крайдин районар | Нытва район |
4,271 | Бидиркъеле () — Азербайжан республикадин КцӀар районда авай хуьр. «Бала КцӀарин» хуьруьнсоветдик акатзава. == География == Хуьр КцӀар райондин кьибле пата, райондин кьилин шегьер тир КцӀар шегьердилай 8 км яргъал ала. Бидиркъеле хуьруьн мягьлейрин тӀварар (ойконимар): Агъа аралух, Къарабаг мягьле, Вини мягьле, Агъа мяг... | Бидиркъеле |
5,899 | Исмаилрин Элгьед — Советрин Союздин Кьегьал, Ватандин ЧӀехи дяведа иштиракай кас. Лезги миллетдин векил я. == Биография == Ротадин командир Элгьед Исмаилова Майданек концлагер азад авунин карда иштиракнай. Мерд къилихрин, зегьметдал рикӀ алай, ингье вичиз туькьуьл кьисмет несиб хьайи Элгьед Исмаилов КцӀар райондин Кича... | Элгьед Исмаилов |
9,443 | Къуръан ( — аль-К̣ур’а̄н ) — Ислам диндин пак ва виридалайни кьилин ктаб я. Аллагьди Къуръан Мугьаммад ﷺ пайгъамбардиз Жабраил малаикдин куьмекдалди ракъурнавайди я. Ктабда Ислам дин чирунин кьилин диб ва фикирар кхьенва. Къуръан ктабда 114 сура ва 6236 аят ава. Адан виридалайни яргъи сура Ал- Бакъара, (286 аят) вирида... | Къуръан |
8,946 | 1973 йис (са агъзурни кӀуьд вишни пудкъанницӀипуд лагьай йис) — григорийдин чӀаваргандал гьалтайла ислендиз эгечӀзавай куьруь йис. Им чи эрадин 1973-лагьай йис я. XX виш йисан 73-лагьай йис. ==Вакъиаяр== == ЭлячӀунар == Категория:XX виш йис Категория:1973 йис | 1973 йис |
10,865 | Гьажигьатемли () — Азербайжан республикадин Исмаиллы районда авай хуьр. «Гьажигьатемли» хуьруьнсоветдик акатзава. ==География== Хуьр Исмаиллы райондин рагъакӀидай пата ала. ==Тарих== Чкадинбуру эхтилатзавайвал, хуьруьн бине Къуба райондин Гьапут хуьряй иниз мал-хеб хуьз куьч хьанвай Гьажигьатем ва Мулла- Исакь тӀвар ал... | Гьажигьатемли |
9,654 | 1816 йис (са агъзурни муьжуьдвишни цӀиругудлагьай йис) — григорийдин чӀаваргандал гьалтайла ислендиз эгечӀзавай яргъи йис. Им чи эрадин 1816-лагьай йис я. XIX виш йисан 16-лагьай йис. ==Вакъиаяр== == ЭлячӀунар == Категория:XIX виш йис Категория:1816 йис | 1816 йис |
9,204 | 1908 йис (са агъзурни кӀуьдвишни муьжуьдлагьай йис) — григорийдин чӀаваргандал гьалтайла арбедиз эгечӀзавай яргъи йис. Им чи эрадин 1908-лагьай йис я. XX виш йисан 8-лагьай йис. ==Вакъиаяр== == ЭлячӀунар == Категория:XX виш йис Категория:1908 йис | 1908 йис |
601 | Трегами́ (гамбири́) Category:Нуристан чхел Категория:Афгъанистандин чӀалар | Трегами чӀал |
16,118 | ГАЗ 24 ва я Волга- Горки автомабиль заводда 1968-1986-лагьай сариз тӏуькӏуьрнавай автомобиль. | ГАЗ-24 |
4,436 | Бустанчи — Азербайжандин Хъачмаз районда авай муниципалитет ва хуьр. И муниципалитетдик вич Бустанчи хуьр, Гьажиабдурегьимуба ва Сибируба хуьрер акатзава. == Агьалияр == Хуьруьн агьали — 1,688 касди туькӀуьрзава. == ЭлячӀунар == * Хъачмаз райондин официал сайт * Лезги топономика М. Меликмегьеммедов Категория:Хъачмаз ра... | Бустанчи |
8,045 | Качкалык — Дагъустан республикадин Буйнакск районда авай хуьр. Чанкурбе хуьруьнсоветдик акатзава. == География == Хуьр Буйнакск райондин кьибле пата, райондин администрациядин юкь тир Буйнакск шегьердилай 27 км яргъал ала. ==Тарих== ==Агьалияр== Йисариз килигна Качкалык хуьруьн агьалийрин дегиш хьунин динамика: Йис''' ... | Качкалык |
5,677 | «Падар» хуьруьнсовет () — Дагъустан Республикадин Дербент райондик акатзавай муниципалитет (хуьруьнсовет). Администрациядин юкь ва сад тир хуьр — Падар хуьр я. ==География== Хуьруьнсовет Дагъустан Республикадин кьибле пата, Дербент райондин кефердинни - рагъакӀидай пата, Дербент шегьердилай 26 км кефердинни - рагъакӀид... | Падар хуьруьнсовет |
2,018 | Лекь (-ини, -ина, -ер) — чӀулав жигер. == Эдебият == Инсандин къене авай кьадар герек тушир, кьацӀай зтӀар кӀватӀ жезвайди я. Анай абур ратаризни чурцӀин чувалдиз физвайди я. Лекь чӀур хьайитӀа беденда пис зтӀар кӀватӀ хьана, ахкъат тувуна, инсан рекьин мумкин я. Гьавиляй са касд пара гьерекь хъваз хьайитӀа, лекь ацукь... | Лекь (анатомия) |
10,023 | 1729 йис (са агъзурни иридвишни къанникӀуьдлагьай йис) — чи эрадин 1729-лагьай йис. XVIII виш йисан 29-лагьай йис я. == Вакъиаяр == == ЭлячӀунар == Категория:XVIII виш йис Категория:1729 йис | 1729 йис |
14,963 | Мамедов Тарлан Зербалидин хва (1950 йисан 10 июндиз, Фий, Ахцегь район) — Урусатдинни шурайррин артист, манияр лугьузвайди я. «Дагъустан» ГьТРК-дин хордин солист, Дагъустандин гьукуматдин операдин ва балетдин театрадин хордин артист я. МуаллимКультура.РФ — Мастер-класс Тарлана Мамедова. Дагъустан Республикадин халкьдин... | Мамедов Тарлан Зербалидин хва |
10,189 | 1609 йис (са агъзурни ругудвишникӀуьд лагьай йис) — чи эрадин 1609-лагьай йис. XII виш йисан 9-лагьай йис я. ==Вакъиаяр== == ЭлячӀунар == Категория:XII виш йис Категория:1609 йис | 1609 йис |
5,698 | «ЛукӀар» хуьруьнсовет () — Дагъустан Республикадин Дербент райондик акатзавай муниципалитет (хуьруьнсовет). Администрациядин юкь ва сад тир хуьр — ЛукӀар хуьр я. == География == Хуьруьнсовет Дагъустан Республикадин кьибле пата, Дербент райондин кьибле пата, Гуьлгери вацӀун кьере, Мегьарамдхуьруьн райондихъ галаз сергья... | ЛукӀар хуьруьнсовет |
10,473 | 13 март — григорийдин чӀаваргандал гьалтайла йисан 73-й югъ я. Йисан эхирдал кьван 293 югъ ама. ==Вакъиаяр== ==Суварар== ===Умуми дуьньядин суварар=== ==Дидедиз хьана== ===Лезгистанда=== ===Дуьньяда=== ==Кьена== Категория: Март | 13 март |
8,550 | Каратаяр (кар. кӀкӀирди) — Дагъустандин Ахвах районда хуьрера уьмуьр ийизвай Къавкъаздин бинедин суван халкь. Нах-дагъустан халкьарин группадин авар-анди- цез халкьарин хзандик квай анди халкьарин группадик акатзава. Авар миллетдин этник группа хьиз гьисабзавайди я. Диндал гьалтайла суни-мусурманар я. ==Карата хуьрер==... | Каратаяр |
14,430 | Гьажимурат СултӀанан хва Гацалов (осетин, дигор Гуæцæлти Солтани фурт Хадзимурат; ; Ираф район, Кеферпатан Осетия — Алания) — Урусатдин азаддиз юкьварар кьадайди я. УФ-дин яракьламишнавай къуватрин капитан я. Афинра кьиле фейи Олимпиядин къугъунрин чемпион, вадра дуьньядин чемпион, пудра Европадин чемпион. Урусатдин сп... | Гацалов Гьажимурат СултӀанан хва |
314 | Каспийск () — Урусатдин Дагъустан республикада авай шегьер. Магьачкъала шегьердин спутник я. Агьалияр — 103 900 кас (2010 йис). == География == Шегьер Дагъустандин юкьванни — рагъаэкъечӀдай пата, Каспий гьуьлуьн кьере, республикадин кьилин шегьер тир Магьачкъаладилай 14 км кьибле патахъ чка кьунвайди я. == Тарих == 194... | Каспийск |
9,711 | Кьурагь вацӀ — Дагъустанда авай вацӀ. Кьурагь ва СтӀал Сулейманан районрин чилерайтӀуз авахьзава. ВацӀун вини кьиле авай агъулри вацӀуз Аркалец лугьузва, эхир кьилин тӀвар Арагъ я. ВацӀу вичин сифте кьил Самур цӀиргъинин кефердинни- рагъэкъечӀдай патан гуьнейрилай къачузва, ахпа Кьасумхуьруьн мукьварал Чирагъ вацӀук ак... | Кьурагь вацӀ |
11,798 | Им Гондурасда авай шегьеррин сиягь я. == Шегьеррин сиягь == Агьалийрин кьадар 2010-лагьай йисан малуматрив кьурвал ганвайди я.World Gazetteer: Honduras — largest cities (per geographical entity). Шегьер Агьалияр Департамент 1 Тегусигальпа 1 086 641 Франсиско Морасан 2 Сан-Педро-Сула 638 259 Кортес 3 Чолома 222 828 Корт... | Гондурасдин шегьерар |
4,573 | Шихгьапут — Азербайжандин Хъачмаз районда авай хуьр. И хуьр Къарачайжек муниципалитетдик акатзава. == ЭлячӀунар == * Хъачмаз райондин официал сайт * Категория:Хъачмаз райондин хуьрер | Шихгьапут |
9,341 | Эмир Тимур, Тамерлан (чагат.تیمور [Temür, Tēmōr] — ракь) — асулдай барласрин сихилдай тир, зурба туьрк шанил, эмир ва кьушундин кьил. Ада саки вири Азиядин, Къавкъаздин ва Урусатдин тарихда чӀехи гел тунва. Ада 1370 йисуз Тимуридрин империя арадал гъанай ва адан кьилин шегьер Самарканд эцигнай. ==ЭлячӀунар== * Дневник... | Тамерлан |
9,592 | Аскеров Жаббар Мегьамедан хва — Урусатдин машгьур лезги спортсмен. Тайский боксдай профессионалрин арада Европадин чемпион. Жаббар Аскеров 1986 йисан 24 январьдиз Дагъустандин Кьурагь райондин Кьурагь хуьре дидедиз хьанай. 8 йисалди Мегьарамдхуьре дзюдодив машгъул тир. Жаббаран кӀуьд йисар хьайила хзан Дербент шегьерди... | Аскеров Жаббар Мегьамедан хва |
1,458 | Лезги чӀалал Урус чӀалал ЧӀалчирвал Языкознание Тарсвалаг Школа ЦӀар Очерк Рах Говор Жузунлаг Справочник Гъиликхьинар Рукопись == А. Фатаховани Гь. Гьажибекова туькӀуьрнавай гафар == Гаф Мана Агъзурат Тысячелетие Вилихъан Вил акьадай кас Загъ Кьел хьтин минерал Зарда Хъили хьанвай афнияр Икана Парани- пара Икьи Жими ту... | ЦӀийи гафарин сиягь |
9,438 | Кьиблепатан Къавкъаз () — Европадинни Азиядин юкьва, ЧӀехи Къавкъаздин суварин кьилин цӀиргъинилай кьибледихъ галай географиядинни-сиясатдин регион я. Кьиблепатан Къавкъаздик ЧӀехи Къавкъаздин кьиблепатан гуьнедин чӀехи пай, Колхид аран, Куьредин аран, ГъвечӀи Къавкъаз, Эрмени суварин кефердинни- рагъэкъечӀдай пад, Тал... | Кьиблепатан Къавкъаз |
3,035 | Дуэро (), Дору () — кьил Испаниядин ччилера авай ва Португалиядай Атлантик океандиз авахьзавай вацӀ. Пиреней зуростровдин виридалай чӀехи вацӀарикай сад я, умуми яргъивал — 897 км. == ТӀвар == ВацӀун тӀвар Дегь Рим чӀаварин вилик инал яшамиш хьанай келт тайфарикай атанвайди мумкин я. == География == Дуэро Пиреней зурос... | Дуэро |
7,830 | Тлядал — Дагъустан республикадин Бежта белгенда авай хуьр. Тлядал хуьруьнсоветдик акатзава. Хуьруьнсоветдин кьилин хуьр я. == География == Хуьр Бежта белгендин рагъэкъечӀдай пата, Хзанор вацӀал, белгендин администрациядин юкь тир Бежта хуьрелай 8 км яргъал ала. ==Тарих== 1860 йисуз Тлядал (Калаки) хуьр Дагъустан вилаят... | Тлядал |
528 | Ччуру рехи тӀегъерхъан, гьакӀни австралиядин тӀегъерхъан () === Шикилар === File:Nankeen kestrel midflight.jpg|лувгуз File:Kestrel444.jpg|шикил Категория:Вагьши нуькӀвер Категория:Картар | Ччуру рехи тӀегъерхъан |
482 | Гьайванар икӀни Нечхирар- () == ЭлячӀунар == * Гьайванрикай | Гьайванар |
178 | Гуьлгер (VII лагьай виш йис) — лезгийрин женгчи дишегьли шаир, угьаррихъ (арабрихъ) галаз женгера кьейи зари (шари). Лезгийри арабрин кьушунрихъ галаз дявеяр авур чӀавара Гуьлгер шииратдин кукӀушдиз хкаж хьанвай шаир тир. Душмандиз есирда кьаз кӀан хьайила ада кьакьан кьвалалай вацӀуз хкадарна, вич гьелекнай. Category:... | Гуьлгер |
9,087 | 25 ноябрь — григорийдин чӀаварганра йисан 329-лагьай югь я (яргъи йисан 330-лагьай югь). Йисан эхирдал кьван 36 югъ амукьнава. == Суварар == * Дишегьлийриз зулумар гунин аксиниз женг чӀугунин халкьарин арадин югъ. * Суринамдин аслу туширвилин югъ == Вакъияр == == Хайи == * 1562 — Лопе де Вега — испаниядин драматург (кь... | 25 ноябрь |
20 | Абдул Мухътедир Айдунбекви ( —) — Совет гьукум паталай актив женг тухванвай лезги иштиракчи. == Биография == Дагъустан республикадин Самур округдин Ахцегь хуьре, кесиб — лежбердин кӀвале хьана. 1898 йисалай, Бакуда нафтадин промышленностда кӀвалахзва. 1904 йисуз Коммунист партиядин касарикай сад жезва. «Гуммет» социал ... | Абдул Мухътедир Айдунбекви |
7,133 | Ро́бин Макло́рин Уи́льямс (; 1951 йисан 21 чиледиз, Чикаго, Иллинойс — 2014 йисан 11 пахундиз, Тибурон, Калифорния) — америкадин актёр ва стэндап-комик я. Пудра «Оскар» премиядин номинант, виридалайни хъсан итемрин ролдин патахъай, Уильямсди «Кьегьал Уилл Хантинг» къугъванвай кьведлагьай пландин итемрин ролдин патахъай... | Робин Вилиамс |
7,563 | Васюринский — Дагъустан республикадин Тарумовка районда авай гадарнавай хуьр (хутор). == География == Хуьр Тарумовка райондин кьибле пата, Тарумовка хуьрелай 6 км яргъал алай. ==Тарих== Хуьруьн бине, Столыпинан реформайрин береда Урусатдин юкьван губерниярай иниз куьч хьанай урусри кутунай. 1950-й йисарин къене и хуьру... | Васюринский |
4,932 | Кьулан СтӀал () — Дагъустан республикадин СтӀал Сулейман районда авай хуьр. «Кьулан СтӀалрин» хуьруьнсоветдин административ юкь. == География == Хуьр СтӀал Сулейман райондин юкьван пата, райондин юкь тир Кьасумхуьрелай 2,5 км яргъал чка кьунвайди я. Мукьвал алай хуьрер: Агъа СтӀал, Вини СтӀал, Агъа СтӀалрин Къазмаяр, К... | Кьулан СтӀал |
10,131 | 1780 йис (са агъзурни иридвишни кьудкъад лагьай йис) — чи эрадин 1780-лагьай йис. XVIII виш йисан 80-лагьай йис я. == Вакъиаяр == == ЭлячӀунар == Категория:XVIII виш йис Категория:1780 йис | 1780 йис |
656 | Хтар () — хтарар сихил авай хуьр Азербайжандин Хъачмаз районда авай шегьер. Шегьердин статус 1950 йисуз къачунай. ==География== Шегьер Азербайжан Республикадин кефердинни-рагъэкъечӀдай пата, Самур-Девечи аранда, Хъачмаз райондин юкьван пата, райондин кьилин шегьер тир Хъачмаз шегьердилай 20,4 км кефер пата, Баку шегьер... | Худат |
4,461 | Ферзелиуба — Азербайжандин Хъачмаз районда авай хуьр. И хуьр Идрисуба муниципалитетдик акатзава. == ЭлячӀунар == * Хъачмаз райондин официал сайт * Категория:Хъачмаз райондин хуьрер | Ферзелиуба |
206 | Дагъустан, официал тӀвар Дагъустандин Республика () — Урусатдин Федерацияда авай республикаКонституция Российской Федерации. Ст. 65, п. 1, федерациядин виридалайни кьибле пата авай субъект я, Кеферпатан Къавкъаздин федерал округдик акатзава. Республикадин бине 1921 йисан 20 январьда кутунвайди я. Кьилин шегьер — Магьач... | Дагъустан |
1,233 | Аризо́на (, ) — АСШ-рин ибаратдик акатай 48-лагьай штат я. Уьлкведин кьиблединни рагъ акӀидай пата чка кьунва. Юта, Колорадо ва Нью-Мексико сад хьиз «кьуд пӀипӀ авай штатрин» гьисабдик ква. Image:San Francisco Peaks, winter.jpg Image:Arizona_Biltmore_-_cottage_2.JPG Image:Grand_Canyon_Powell_Point_Evening_Light_02_2013... | Аризона |
8,911 | 1996 йис (са агъзурни кӀуьд вишни кьудкъанни цӀиругуд лагьай йис) — григорийдин календарьдал гьалтайла кишдиз эгечӀзавай яргъи йис. Им чи эрадин 1996-лагьай йис я. XX виш йисан 96-лагьай йис. ==Вакъиаяр== == ЭлячӀунар == Категория:XX виш йис Категория:1996 йис | 1996 йис |
9,603 | Вести Агула (Агъулдин хабарар) — Дагъустанда чапдай акъатзавай жемиятдинни- сиясатдин газет. Газет гьафтеда садра чӀехи пай урусдал, тӀимил пай агъул чӀалал акъатзава. Газетдин бине 1951 йисуз «Агъуларин колхозчи» тӀварцӀелди кутунай ва вири материал лезги чӀалал тир. == ЭлячӀунар == * Официал сайт Категория:Дагъустанд... | Вести Агула |
11,720 | null | 2010 йисуз космосдиз ахъаюнрин сиягь |
9,316 | Адилов Билал Икраман хва — лезги шаир. Шаир 1967 йисан 29 майдиз КцӀар райондин СтӀуррин хуьре дидедиз хьанва. Хуьре юкьван мектеб, Бакуда Азербайжандин экономикадин институт тафаватдив акьалтӀарнава. «Самур», «Алпан» газетра кӀвалахнава. Лезги ва урус чӀаларал акъатнавай 43 ктабдин кирам я. Шиирар Урусатдин, Болгарияд... | Адилов Билал Икраман хва |
713 | Шергир (IV лагьай виш йис) — лек тайфадин пачагь, 371-й йиса Джирав ягъунра персер галаз эрменринни румрин аксина женгер чӀугвана. == ЭлячӀунар == * Лакз и Серир * Тофик Мамедов. ВНЕШНЯЯ ПОЛИТИКА И ВОЙНЫ // КАВКАЗСКАЯ АЛБАНИЯ Category:Лезгияр | Шергир |
4,524 | Къарачи — Азербайжандин Хъачмаз районда авай муниципалитет ва хуьр. И муниципалитетдик вич Къарачи хуьр, Къаракъашлу, Ламан ва Чахмагълу хуьрер акатзава. == Агьалияр == Хуьруьн агьали — 785 касди туькӀуьрзава. == ЭлячӀунар == * Хъачмаз райондин официал сайт * Категория:Хъачмаз райондин хуьрер | Къарачи |
6,519 | Къарабудахкент район () — Урусат Федерациядин Дагъустан республикада авай муниципалитетдин район. Администрациядин юкь — Къарабудахкент хуьр я. == География == Район Дагъустан Республикадин рагъэкъечӀдай пата, Каспи гьуьлуьн къерехдал ала. Къаякент, Леваши, Сергокъала, Буйнакск ва Кумторкъала районрихъ галаз са сергьят... | Къарабудагъкент район |
11,665 | null | 1963 йисуз космосдиз ахъаюнрин сиягь |
9,746 | 1898 йис (са агъзурни муьжуьдвишни кьудкъанницӀемуьжуьдлагьай йис) — чи эрадин 1898-лагьай йис. XIX виш йисан 98-лагьай йис я. ==Вакъиаяр== == ЭлячӀунар == Категория:XIX виш йис Категория:1898 йис | 1898 йис |
343 | Къабарда-Балкъар республика (, , ) — Урусатдин Федерациядин республика, Кефер- Къавкьаздин федерал округдик акатзава. Кьилин шегьер — Нальчик. == ЭлячӀунар == * Къабарда-Балкъар кьилдин сайт * | Къабарда-Балкъар |
8,507 | КъирицӀар (къир. ХърыцӀаь) — Алпандин халкьарикай сад. Тарихдин къене Азербайжандин кеферпатан районра уьмуьр тухузвай, Къавкъаздин бинедин суван халкь. Нах-дагъустандин халкьарин группадин лезги халкьарин хзандиз талукь я. Эхиримжи вахтара гьапут, элик, ергуьж ва жек халкьар къирицӀрин субэтносар тирди гьисабзава. XIX... | КъирицӀар |
10,074 | 1762 йис (са агъзурни иридвишни пудкъанникьведлагьай йис) — чи эрадин 1762-лагьай йис. XVIII виш йисан 62-лагьай йис я. == Вакъиаяр == == ЭлячӀунар == Категория:XVIII виш йис Категория:1762 йис | 1762 йис |
7,758 | «Герхмахи» хуьруьнсовет () — Дагъустан Республикадин Акуша райондик акатзавай муниципалитет. Администрациядин юкь — Герхмахи хуьр я. ==География== Хуьруьнсовет Дагъустан Республикадин Акуша райондин юкьван пата ала. ==Агьалияр== Йисариз килигна Герхмахи хуьруьнсоветдин агьалийрин дегиш хьунин динамика: Йис 2010 2015 Аг... | Герхмахи хуьруьнсовет |
3,598 | Рим империя () — Рим республикадин хтул, дегь чӀавун гьукумат (27 йис ч.э.в. — 476 йис). Тамам чӀал латинди тир, кьилин шегьер сифте Рим тир, ахпа Константинополь. Август императорди туькӀуьр авурди я. Ромул императордин чӀавуз ам эхирки чӀур хьана. == Тарих == thumb|right|180px|Гай Юлий Цезарь Гай Юлий Цезарь кьейила ... | Рим империя |
9,195 | 1919 йис (са агъзурни кӀуьдвишни цӀекӀуьдлагьай йис) — григорийдин чӀаваргандал гьалтайла арбедиз эгечӀзавай куьруь йис. Им чи эрадин 1919-лагьай йис я. XX виш йисан 19-лагьай йис. == Вакъиаяр == == ЭлячӀунар == Категория:XX виш йис Категория:1919 йис | 1919 йис |
7,922 | Анхвала — Дагъустан республикадин Бабаюрт райондин чилерал алай Ботлих райондин хуьр. Шодрода хуьруьнсоветдик акатзава. == География == Хуьр Бабаюрт райондин юкьван пата, райондин администрациядин юкь тир Бабаюрт хуьрелай 12 км яргъал ала. ==Тарих== Хуьр Жданован тӀварунихъ галай кутандин чилерал 1989 йисуз кутунай. ==... | Анхвала |
16,323 | Йоркшир () кефердин Англиядин графство. Региондин виридлани чӀехьи территориальный образование я. Гравстводин чилер пара жуьрбе жуьр я. Кефердинни-рагъакӀидай пата Англиядин виридлайни кьакьан сувар ала. Маса чкайрани уьленар ва бегьерлу (мублагь) чилер я. Йоркшир пай жезва кефер, рагъакӀидай в рагъэкъечдай рейдинграл ... | Йоркшир |
2,673 | Мастурбация (лат. manus — гъил + turbare — хкуьрун) — бедендин эроген чкаяр хкуьруналди кефер хкудунин тегьер. == ЭлячӀунар == * Игорь Кон. Новое о мастурбации. Категория:Секс | Мастурбация |
98 | Ахцегь район — Урусат Федерациядин Дагъустан республикада авай муниципалитетдин район. Администрациядин юкь — Ахцегь хуьр яАхцегь райондин дуванхана. == География == Район Дагъустандин кьибле пата ала, Рутул, Кьурагь, Мегьарамдхуьруьн ва Дукъузпара районрихъ галаз са сергьятра ава. Азербайжанда авай Шеки райондин сергь... | Ахцегь район |
9,896 | 1709 йис (са агъзурни иридвишни кӀуьдлагьай йис) — чи эрадин 1709-лагьай йис. XVIII виш йисан 9-лагьай йис я. == Вакъиаяр == == ЭлячӀунар == Категория:XVIII виш йис Категория:1709 йис | 1709 йис |
13,822 | Ганг (хинди गंगा, gaṅgā, инглис — Ganges) — Кьибле патан Азиядин виридалайни яргъини целди ацӀай вацӀарикай я. Яд тухуниз килигайла Брахмапутра галаз ада дуьньяда пудлагьай чка кьазва. ВацӀ кьве гьукуматдай тӀуз физавайди я — Индияни Пакистандай. == Гидрография == ВацӀу вичин кьил Гималайрин сувара кьазватӀани, адан ду... | Ганг |
5,509 | Керимрин Седакъет Къайинбеган руш (1953 йисан 30 март, КцӀар район, Къалажух хуьр) — лезги зари, композитор, жемиятдин зурба кархъан. Лезги чӀал ва культура вилик тухузвай лезги халкьдин тӀвар — ван ва чӀехи метлеб авай векилрикай сад. == Биография == Керимрин Седакъет 1953 йисан 30 мартдиз КцӀар райондин Къалажух хуьр... | Керимова Седакъет Къайинбеган руш |
7,534 | Плодопитомник — Дагъустан республикадин Тарумовка районда авай хуьр. Уллубий хуьруьнсоветдик акатзава. == География == Хуьр Тарумовка райондин кьиблединни- рагъэкъечӀдай пата, Тарумовка хуьрелай 18 км яргъал, Таловка вацӀал ала. ==Тарих== ==Агьалияр== 2010 йисан агьалияр сиягьриз къачунин нетижариз килигна хуьре 164 ка... | Плодопитомник (Дагъустан) |
7,164 | Кулькибекмахи — Дагъустан республикадин Сергокъала районда авай хуьр. Миглакасимахи, Кардмахи ва Ханцкаркамахи хуьрерихъ галаз «Миглакасимахи» хуьруьнсоветдик акатзава Историко-архивный справочник административно- территориального деления Дагестана за 1920—2000 гг. Махачкала, 2003.-399 с.. == География == Хуьр Сергокъа... | Кулькибекмахи |
8,291 | «Къалажух хуьруьнсовет» () — Азербайжан республикадин КцӀар райондик акатзавай муниципалитет. Администрациядин юкь — Къалажух хуьр я. Хуьруьнсоветдик акатзавай хуьрер: Къалажух, Лангу, Минехуьр, Миграгъар. == Баянар == == ЭлячӀунар == * Bələdiyyələrin əraziləri və torpaqları haqqında Категория:КцӀар райондин хуьруьнсов... | Къалажух хуьруьнсовет (КцӀар район) |
77 | Аcку́н (ашкуну) Category:Нуристан чхел Категория:Афгъанистандин чӀалар | Аскуну чӀал |
4,318 | ЦӀуру Худат, ЦӀурухта () — Азербайжан республикадин КцӀар районда авай хуьр. «ЦӀуру Худатин» хуьруьнсоветдик акатзава. Хуьруьнсоветдин кьилин хуьр я. == География == Хуьр КцӀар райондин кьибле пата, райондин кьилин шегьер тир КцӀар шегьердилай 6 км яргъал ала. == Тарих == == Агьалияр== Агьалидин вири лезгияр, суни-мусу... | ЦӀуру Худат (КцӀар район) |
3,127 | Stuart Landsborough’s Puzzling World () — Ванакадин мукьув туризмдин аттракцион. Сифте яз и аттракцион регьят лабиринт хьиз 1973 йисуз туькӀуьрнавайди тир, амма гуьгъуьнлай гегьеншарнавай — аттракционда «puzzling café» (), оптикадин иллюзияр квай кӀвал ва гзаф маса затӀар арадиз акъатнава. Аттракционда чпин Пизадин мин... | Puzzling World |
4,748 | Ӄ ӄ (къатхьана Ӄ ӄ)— гьарф кирилл алфавитдин. Кардик квай кьибле патан халкьарин чӀалара. Къалурза лезги КЪ , ХЪ гьарфарин ван. == Килиг мадни == АкӀни алфавитда гьарфар ава гьа ван къалурзай : * Қ қ * Ҡ ҡ * Ԟ ԟ * Ԛ ԛ Категория:Кирилл гьарфар | Ӄ |
9,615 | НасихӀат (Несигьат) — Дагъустанда авар чӀалал акъатзавай жемиятдинни-сиясатдин газет. 1931 йисалай акъатзава. Категория:Дагъустандин газетар Категория:Авар газетар | НасихӀат |
Subsets and Splits
No community queries yet
The top public SQL queries from the community will appear here once available.